Wetenschapsbudget 2000; Brief minister bij de Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26658, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26658 nr. 14

20-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVoortgangsrapportage WetenschapsbeleidInhoudsopgave Paragraaf 1 Inleiding en samenvattingParagraaf 2 De stand van wetenschap en technologieEen bijgewerkt beeldFinanciering van R&D (incl. de rol van de overheid)Tabel 1: Ontwikkeling van de Nederlandse R&D naar
financieringsbronnen (in miljoenen lopende guldens) Figuur 1: Overheidsgefinancierde R&D als percentage
van het BBP Besteding van R&DOutput, kwaliteit, productiviteit en internationale samenwerkingParagraaf 3 Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid:
naar een transparant bestelStrategische plannenVerantwoordingTerugdringen beheerslastParagraaf 4 Wetenschap als loopbaanVernieuwingsimpulsTabel 2: Overzicht overheidsmiddelen t.b.v. de vernieuwingsimpuls
(x f 1 miljoen) Aspasia-programmaInternationale ontwikkelingenParagraaf 5 Investeren in kennisopbouw voor de toekomstInvesteringen in vernieuwend onderzoekOntwikkelen van een investeringsportefeuilleICES-3VerkenningenBiotechnologie en genomicsParagraaf 6 Maatschappelijke verantwoordelijkheidWetenschap- en techniekcommunicatieInformatie- en communicatietechnologie (ICT)Derde Global Research Village conferentieKoninklijke BibliotheekCultureel erfgoed en wetenschapsbeoefeningParagraaf 7 Nieuwe vormen van samenwerkingVakdepartementenWisselwerking onderzoek–bedrijfslevenEuropese samenwerkingBilaterale samenwerkingMultilaterale samenwerkingParagraaf 8 Financieel overzichtTabel 3: Financieel overzicht (x f 1 miljoen gulden) BIJLAGE 1 Totale onderzoekfinancieringDe R&D-uitgaven per departementTabel 1: Overzicht van de TOF-cijfers per departement
(op kasbasis), in miljoenen guldens (bruto-uitgaven) Tabel 2: De ontwikkeling van de departementale uitgaven
1990–2000 (prijspeil 1990) Vergelijking met het vorige TOF-overzicht (begroting 2000)Tabel 3: De TOF-2000 vergeleken met de TOF 2001 De R&D-uitgaven naar doelen van de overheidFiguur 1: Verdeling van de overheidsuitgaven voor R&D
naar doelstellingen, in procenten van het totaal, 1990 en 2001BIJLAGE 2 Adviezen, verkenningen en werkprogramma AWT 2000AdviezenVerkenningenWerkprogramma AWT 2000BIJLAGE 3 Lijst met afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26658Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 658Wetenschapsbudget 2000nr. 14BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 20 september 2000In 1999 bracht ik het Wetenschapsbudget 2000 uit. In bijgaande Voortgangsrapportage
doe ik verslag van de voortgang die in het afgelopen jaar op het terrein van
wetenschapsbeleid is geboekt.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans Voortgangsrapportage WetenschapsbeleidInhoudsopgave 1Inleiding en samenvatting3 2De
stand van wetenschap en technologie4 3Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid:
naar een transparant bestel74Wetenschap als loopbaan9 5Investeren
in kennisopbouw voor de toekomst13 6Maatschappelijke verantwoordelijkheid16 7Nieuwe vormen van samenwerking19 8Financieel overzicht22 Bijlage 1Overzicht Totale Onderzoekfinanciering (TOF)24 Bijlage 2Adviezen,
verkenningen en werkprogramma AWT 200033 Bijlage 3Lijst met afkortingen35Paragraaf 1 Inleiding en samenvatting«Zorgen voor een onderzoekklimaat dat uitdaagt tot optimale prestaties:
wetenschap van hoog niveau voor welvaart en welzijn». Dat is de doelstelling
van het wetenschapsbeleid, aldus het Wetenschapsbudget 2000 («Wie oogsten
wil, moet zaaien»), uitgebracht in juni 1999. Deze doelstelling wint
steeds aan betekenis, zoals ook blijkt uit de conclusies van de Speciale Europese
Raad over kennis en innovatie, op 23 en 24 maart in Lissabon. Onderzoek en
ontwikkeling spelen een zeer belangrijke rol bij het genereren van economische
groei, werkgelegenheid en sociale samenhang.Het Wetenschapsbudget constateerde een kwalitatief en kwantitatief hoog
niveau van wetenschappelijk onderzoek in ons land, maar zag, met name voor
het langetermijngericht vernieuwend onderzoek, óók bedreigingen.
Om, vanuit onze nog altijd goede uitgangspositie, de kansen te grijpen die
de wetenschap biedt en de uitdagingen vanuit de samenleving aan te gaan, werden
vijf beleidslijnen uitgewerkt:– ruimte voor eigen verantwoordelijkheid: naar een transparant bestel– onderzoek als carrière– investeren in kennisopbouw voor de toekomst– maatschappelijke verantwoordelijkheid– nieuwe vormen van samenwerking.Deze beleidslijnen sporen goed met de hoofdlijnen van het zich ontwikkelende
Europese beleid. De Speciale Europese Raad omarmde de mededeling van commissaris
Busquin «Naar één Europese onderzoekruimte» (zie
Tweede Kamer, 1999–2000, 21 501-13, nr. 56), waarin hij de beleidslijnen
uitzet die het onderzoekklimaat in Europa moeten verbeteren en Europa weer
aan de wereldtop moeten brengen: excellentie in onderzoek en innovatie, aandacht
voor jong wetenschappelijk talent, optimalisering van de infrastructuur, waaronder
een zeer snel trans-Europees datanetwerk voor de wetenschap (en, geleidelijk,
ook de scholen).In de implementatie van de vijf beleidslijnen zijn, in samenwerking tussen
het ministerie van OCenW, andere departementen, de onderzoekorganisaties,
het bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties en groeperingen,
op verschillende punten belangrijke stappen gezet. Het voornaamste accent
valt daarbij op het bieden van perspectief voor jonge onderzoekers en van
ruimte voor vernieuwend onderzoek.De bijdrage van OCenW voor de Vernieuwingsimpuls wordt vergroot van f 10
miljoen nu naar f 55 miljoen per jaar (inclusief een bijdrage van f 25
miljoen uit het Fonds Economische Structuurversterking). Mét de matching
door NWO en de universiteiten en de bijdrage van LNV (bijna f 2 miljoen)
bereikt de Vernieuwingsimpuls een omvang van rond de f 150 miljoen per
jaar. Zo ontstaat, conform de lijn uitgezet in het Wetenschapsbudget 2000,
een omvangrijk instrument bij NWO om jonge onderzoekers daadwerkelijk carrièreperspectief
te bieden en daarmee te investeren in de opbouw van vernieuwende kennis voor
de toekomst.Van belang in dit perspectief is evenzeer de vergroting van de Rijksbijdrage
aan de universiteiten met f 40 miljoen per jaar ter verbetering van het
perspectief van jonge onderzoekers.Voorts wordt, nog in 2000, een bedrag van f 50 miljoen uit de OCenW-begroting
ingezet ten behoeve van urgente vraagstukken in het (fundamentele) onderzoek.Voor vraaggericht fundamenteel onderzoek stelt de minister van EZ de komende
jaren additioneel ca. f 40 miljoen per jaar ter beschikking en voor versterking
van ICT-onderzoek, -ontwikkeling en -toepassing wordt voor de periode tot
en met 2004 additioneel ca. f 60 miljoen per jaar ingezet. Voor kennisontwikkeling en -benutting op het gebied van ICT werken EZ
en OCenW de voorstellen verder uit die waren opgenomen in de in juni 2000
uitgebrachte nota «Concurreren met ICT-competenties».De Koninklijke Bibliotheek wordt voorzien van de noodzakelijke middelen
voor aanpassing van de huisvesting en het onderhoud (f 5 miljoen per
jaar), voor het depot van elektronische publicaties (f 2,5 miljoen per
jaar) en voor de coördinatie en procesmanagement van het project «Het
geheugen van Nederland» (f 5 miljoen). Voor dit project als geheel
is f 15 miljoen uitgetrokken.Investeren in onderzoek én in onderzoekers heeft de komende jaren
hoge prioriteit. De conclusies van de Speciale Raad te Lissabon laten zien
dat dat ook op Europees niveau geldt. De voorbereiding van de derde ICES-ronde
krijgt daarom ook de nodige aandacht. De in deze rapportage geschetste voortgang
moet dan ook als een, zij het belangrijke, eerste stap worden gezien.Paragraaf 2 De stand van wetenschap en technologieEen bijgewerkt beeldHet Wetenschapsbudget 2000 bevatte een hoofdstuk met een beknopte analyse
van de stand van wetenschap en technologie, die diende als opmaat voor de
vijf beleidslijnen. Deze Voortgangsrapportage sluit hierop aan en geeft, voorzover
mogelijk, een bijgewerkt beeld. Daarbij dient te worden bedacht dat ontwikkelingen
in de wetenschap een lange termijn karakter hebben. Fluctuaties van jaar tot
jaar zijn meestal niet zo groot en dienen beoordeeld te worden in een langere
reeks. Daar komt bij dat nieuwere cijfers – nieuw ten opzichte van het
Wetenschapsbudget 2000 – pas ter beschikking komen met het uitbrengen
van de CBS-publicatie «Kennis en Economie 2000» en het rapport
«Wetenschaps- en Technologie-Indicatoren 2000» van het Nederlands
Observatorium van Wetenschap en Technologie (NOWT), beide dit najaar. Dat
betekent dat de beleidsintensiveringen van de overheid na 1998 nog niet in
de cijfers zichtbaar zijn. Zoveel mogelijk is gebruik gemaakt van voorlopige
cijfers van het CBS en het NOWT.Financiering van R&D (incl. de rol van de overheid)De volgende tabel geeft de ontwikkeling vanaf 1980 weer van de omvang
van de verschillende financieringsbronnen van Nederlandse R&D. Tabel 1: Ontwikkeling van de Nederlandse R&D naar
financieringsbronnen (in miljoenen lopende guldens)  Overheid1Bedrijven1Overig Nederland4Buitenland5Totaal1Waarvan in NederlandR&D in Nederland in % BBP2, 3Voor revisieNa revisie 1980 1985 1987 1990 1992 1993 1994 1995 1996 1997 19983 466 3 912 4 514 5 268 5 314
5 411 5 634 5 761 5 990 6 061 6 1002 987 4 658 5 313 5 662 5 586
5 535 5 990 6 487 7 265 7 570 7 800485 487 528 379 533 558 495 513 483 519 500 324 402 733 1 105 1 235 1 064 1 914
1 9006 929 9 057 10 355 11 633
11 835 12 237 13 224 13 996 14 802 16 064 16 3006 665 8 744 10 041 11 109
11 261 11 647 12 486 13 252 13 981 15 001 15 3001,95 2,06 2,28 2,15 1,98 2,00 2,03 2,08 2,09
2,12 1,99 2,01 2,04 1,98Bron: CBS, realisatiecijfers (1998 betreft nog voorlopige – afgeronde –
cijfers)1 Inclusief de middelen die naar het buitenland gaan, bij de
overheid exclusief de fiscale faciliteit WBSO.2 Exclusief de middelen die naar het buitenland gaan.3 Op grond van voorschriften van de EU heeft het CBS de cijfers
van het BBP herzien. De afschrijvingen op infrastructurele kosten, zoals wegen
en dijken, hebben hierin een belangrijk aandeel. Het BBP komt hierdoor in
1998 4,2% hoger, de totale R&D-uitgaven en de overheidsuitgaven voor R&D
in percenten van het BBP lager uit. Voor 1994 en eerder zijn geen gereviseerde
cijfers beschikbaar. De aanpassing geldt ook voor andere EU-landen, maar de
gevolgen voor de internationale positie van Nederland zijn op dit moment nog
niet geheel zichtbaar.4 Deze categorie bevat eigen middelen van publieke kennisinstellingen
en middelen van de charitatieve fondsen.5 Betreft zowel fondsen van de EU en andere internationale
organen als financiële stromen van bedrijven vanuit het buitenland naar
Nederland.Tabel 1 laat zien dat de R&D-uitgaven in guldens vanuit de verschillende
bronnen, overheid, bedrijven, overige financiering en buitenland, in 1998
minder hard stijgen dan de jaren ervoor. Ten opzichte van het BBP is er daardoor
sprake van een daling, nadat vanaf 1993 een stijging was opgetreden.
De vraag is of dit een tijdelijke situatie is of zich zal doorzetten. Signalen
vanuit bedrijven, zo blijkt uit een CPB-analyse, gebaseerd op jaarverslagen
en krantenberichten, wijzen er echter op dat het om een tijdelijke situatie
gaat.De overheidsuitgaven laten in de loop der jaren een stijgende lijn zien,
zij het langzamer dan bij bedrijven. Maar omdat het BBP sneller stijgt, neemt
vanaf begin jaren negentig de financiering vanuit de overheid als percentage
van het BBP af (zie figuur 1). Had Nederland in het begin van de jaren negentig
nog een koppositie op dit punt, inmiddels is een aantal landen Nederland gepasseerd.
Nederland staat nu op positie 7 van de OESO-landen; in 1990 was dit nog positie
3 na Frankrijk en de VS. De BBP-herziening heeft hierop geen invloed. Figuur 1: Overheidsgefinancierde R&D als percentage
van het BBP Bron: CBS.Besteding van R&DDe meest recente OESO-cijfers, waarin bij diverse landen wijzigingen zijn
opgetreden in de cijfers voor de R&D-uitgaven als percentage van het BBP
laten geen essentieel gewijzigd beeld zien ten opzichte van het beeld van
het Wetenschapsbudget 2000. Qua R&D-uitgaven is en blijft Nederland een
bescheiden speler op het internationaal toneel.Enkele ontwikkelingen in bestedingspatronen:– Er is van 1997 op 1998 sprake van een lichte stijging van de R&D-bestedingen
van bedrijven, van 8,2 miljard gulden naar 8,4 miljard gulden. Mede hierdoor
blijft de omvang ervan relatief laag ten opzichte van die in andere Noordwest-Europese
landen, de VS en Japan. Binnen sector bedrijven nemen de uitgaven van de diensten
en de categorie «overig» (waaronder de nutsbedrijven, de bouwnijverheid
en de landbouw en visserijsector) toe. De uitgaven in de industrie nemen daarentegen
licht af.– Ook de R&D-uitgaven van de specifieke onderzoeksinstellingen
nemen licht toe. De stijging is verspreid over meerdere instituten.– Hoewel de totale universitaire R&D-uitgaven in 1998 niet stijgen
ten opzichte van 1997, is er binnen deze uitgaven sprake van een toename van
de middelen van de 3de geldstroom voor onderzoek van 816 miljoen (1997) naar
940 miljoen (1998), een stijging van 15%. Deze stijging komt voor rekening
van contracten van bedrijven en de charitatieve fondsen, beiden voor ongeveer
de helft. Daar staat een afname van de onderzoekmiddelen uit de eerste geldstroom
tegenover.Output, kwaliteit, productiviteit en internationale samenwerkingVoorlopige cijfers (NOWT 2000, in voorbereiding) laten zien dat Nederland
bij de wetenschappelijke productie internationaal een vooraanstaande plaats
blijft innemen. Op de wereldranglijst bezet Nederland qua aantal wetenschappelijke
publicaties een 10de plaats na de VS, Japan, Canada, Rusland, Australië
en de grote West-Europese landen. Met name de gedrags- en maatschappijwetenschappen
zijn bezig met een inhaalslag. Bij de citatiescores neemt Nederland echter
een 3de plaats in na Zwitserland en de VS. De citatiescore van de Nederlandse
wetenschappelijke publicaties ligt al jaren ongeveer 20% boven het mondiale
gemiddelde. Disciplines als de chemie, fysica, chemische technologie, werktuigbouwkunde
en civiele techniek doen het in dit opzicht nog beter met meer dan 30% citaties
boven het wereldgemiddelde. De VSNU-visitatierapporten van het afgelopen jaar
(bedrijfskunde, psychologie, diergeneeskunde, biologie, elektrotechniek en
filosofie) ondersteunen dit beeld en laten zien dat de kwaliteit van het Nederlandse
universitaire onderzoek goed tot zeer goed is.Output en kwaliteit staan niet op zich, maar moeten ook in relatie worden
gebracht met de productiviteit van het Nederlandse onderzoeksysteem (waarbij
het aantal publicaties wordt vergeleken met het aantal onderzoekers). Ook
dan neemt Nederland in vergelijking met de andere Europese landen een goede
positie in. De afgelopen jaren tonen een toename in productiviteit. Wanneer
het aantal publicaties wordt gerelateerd aan de geïnvesteerde onderzoeksgulden,
is de Nederlandse prestatie niet meer dan gemiddeld.Dat het Nederlandse onderzoek internationaal een goede positie inneemt,
blijkt ook uit de mate waarin Nederlandse onderzoekers samenwerken met onderzoekers
uit andere landen. Het aantal projecten in de EU-Kaderprogramma's met Nederlandse
deelname, de door Nederlandse organisaties daarbij verworven middelen en het
aantal gezamenlijke publicaties in internationale tijdschriften laten dit
zien. Samenwerking van Nederlandse onderzoekers vindt plaats met onderzoekers
uit de VS en in Europa vooral met onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk,
Duitsland en Frankrijk. Bij de landen waarmee Nederland een bilaterale samenwerkingsovereenkomst
heeft valt vooral de toename in de samenwerking met Rusland op.Paragraaf 3 Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid:
naar een transparant bestelIn het Wetenschapsbudget 2000 kiest het Kabinet voor nieuwe bestuurlijke
verhoudingen. De overheid wil het zelfregulerend vermogen van het bestel stimuleren
en ruimte bieden voor autonomie. Deze paragraaf beschrijft de voorgenomen
wetgeving om de strategische plannen van de instellingen en het Wetenschapsbudget
een wettelijke verankering te geven, geeft weer hoe aan de verantwoording
door de instellingen in de toekomst vorm wordt gegeven en welke activiteiten
zijn ondernomen om de beheerslast terug te dringen.Strategische plannenVierjaarlijks uit te brengen strategische plannen nemen in de nieuwe bestuurlijke
verhoudingen een belangrijke plaats in. Van de onderzoekinstellingen verwacht
ik dat zij beleidsuitspraken uit het vierjaarlijks Wetenschapsbudget alsmede
uitkomsten van maatschappelijke en wetenschappelijke verkenningen en andere
maatschappelijke signalen in hun strategische plannen betrekken bij de bepaling
van concreet beleid voor de eigen instelling.Het voorstel tot wijziging van de WHW naar aanleiding van het HOOP 2000,
dat ik dit najaar aan de Raad van State zal aanbieden, brengt de frequentie
van de instellingsplannen van de universiteiten en van de KNAW en KB al terug
van ééns per twee naar ééns per vier jaar. Een tweede voorstel tot wijziging van de WHW en de NWO-wet voorziet erin
de goedkeuring van de strategische plannen van de KNAW, KB en NWO door de
minister van OCenW wettelijk vast te leggen. In het voorstel tot wetswijziging
zal het Wetenschapsbudget, als toetsingskader voor de strategische plannen,
een wettelijke verankering krijgen. Ik zal het ontwerp van wet begin 2001
aan de Raad van State aanbieden.Krachtens de vigerende wetgeving brengt NWO in mei 2001 een beleidsnota
uit. Deze wordt door NWO én door mij opgevat als het eerste strategisch
plan van NWO in de nieuwe bestuurlijke verhoudingen. TNO kent een enigszins
vergelijkbare vierjaarlijkse strategische plancyclus. Ik zal met de KNAW en
de KB nadere afspraken maken over het tijdstip waarop zij hun strategische
plannen conform het voorgestelde in het Wetenschapsbudget 2000 uitbrengen.De vierjarige strategische plannen van het Waterloopkundig Laboratorium
en van GeoDelft voor de periode 2001–2004 zijn recent door de staatssecretaris
van V&W goedgekeurd.VerantwoordingBij een grotere autonomie past een heldere verantwoording, die inzicht
biedt in de bereikte beleidsdoelen en resultaat, en de daarmee gemoeide kosten.
TNO, NWO, KNAW en KB spelen zelf een belangrijke rol in de vormgeving van
de verantwoordingsinformatie. Maar ook zijn, zoals in het Wetenschapsbudget
is aangegeven, de afspraken over verantwoording tussen de onderzoekorganisaties
en de overheid toe aan herijking, mede met het oog op de jaarlijkse verslaglegging
en verantwoording aan de Tweede Kamer. Over de hoofdlijnen heb ik u geïnformeerd
met mijn brief van 17 augustus jl. (brief FEZ/EDO/2000/31716).Ik zal met de organisaties afspraken maken over verbetering en stroomlijning
van informatie in de verantwoordingsdocumenten over prestaties en effecten
van de activiteiten van de betreffende organisaties. Waar mogelijk wordt hierbij
ook een beperking van de beheerslast nagestreefd. Het eerste – gezamenlijke –
deel van dit traject, gericht op de formulering van algemene uitgangspunten
en concrete doelstellingen, is van start gegaan. Het vervolg zal, met het
oog op maatwerk, bilateraal met de afzonderlijke organisaties worden doorlopen.
Het traject is erop gericht de verantwoording over het verslagjaar 2000 als
eerste proeve te nemen. Medio 2001 worden de nieuwe verantwoordingsafspraken
in richtlijnen vastgelegd.Daarnaast zijn acties ondernomen om, mede in het licht van aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer, de financiële verantwoording verder te verbeteren.
Nadat in 1999 nieuwe richtlijnen voor de financiële verslaglegging van
TNO, NWO, KNAW en KB waren vastgesteld, wordt in opdracht van OCenW een onderzoek
verricht naar de vermogenspositie van de onder het ministerie van OCenW ressorterende
grote onderzoekinstellingen (TNO, NWO, KNAW, KB). Rapportage geschiedt per
organisatie in het najaar 2000 en de eerste helft van 2001. Indien nodig worden
de bovengenoemde richtlijnen op basis van de bevindingen van dit onderzoek
aangepast.Zeer recent zijn nieuwe richtlijnen voor de financiële verslaglegging
van de universiteiten vastgesteld. Over de inrichting van het bestuurlijk
en beleidsgedeelte van het jaarverslag vindt overleg met de universiteiten
plaats.Terugdringen beheerslastOnderzoekers moeten zich bezighouden met datgene waar zij goed in zijn:onderzoek doen. Om die reden is het van belang de beheerslast terug
te dringen.Bij het terugdringen van de beheerslast zijn in de eerste plaats de kennisinstellingen
zelf aan zet. VSNU, NWO en KNAW hebben medio 1999 een commissie ingesteld
met als taak te komen tot een doeltreffend en eenvoudiger stelsel van kwaliteitszorg
en onderzoekevaluatie. Deze commissie heeft inmiddels rapport uitgebracht
aan de besturen van VSNU, NWO en KNAW, die zich beraden op hun standpunt.Ook de overheid heeft hier een verantwoordelijkheid. Door de invoering
van een vierjarige strategische plancyclus (zie hiervoor), zal een forse vereenvoudiging
worden gerealiseerd. Bij nieuw beleid, zoals de Vernieuwingsimpuls (zie paragraaf 4),
wordt er door de overheid mede op toegezien dat dit niet leidt tot onnodige
bureaucratie.Paragraaf 4 Wetenschap als loopbaanWetenschap is mensenwerk, zo stelt het Wetenschapsbudget 2000. Bij onderzoek
is de mens de belangrijkste productiefactor en de problemen die zich met de
factor arbeid in het onderzoek voordoen vormen dus een bedreiging. Deze problemen
betreffen het gehele traject van instroom van studenten tot en met de opvolging
van diegenen die met pensioen gaan.Het afgelopen jaar zijn enkele stappen gezet in de richting van oplossingen:– Het budget voor de Vernieuwingsimpuls wordt, in vergelijking met
de vooruitzichten in het Wetenschapsbudget 2000, meer dan verdubbeld. De Vernieuwingsimpuls
ging van start met een eerste tranche.– Extra middelen werden tevens verworven voor het oplossen van specifieke
arbeidsmarktknelpunten bij de universiteiten.– Ter uitvoering van twee Kamermoties werd het rapport «Talent
voor de Toekomst, Toekomst voor Talent» onder leiding van mw. dr. B.E.
van Vucht Tijssen opgesteld.– Bij NWO werd, mede met een bijdrage van OCenW, het Aspasia-programma
ingesteld dat gericht is op de doorstroom van vrouwen van UD- naar UHD-posities.Ook internationaal, in EU-verband, staat de personeelsproblematiek centraal.
Hiervan geeft de paragraaf eveneens een beschrijving.Rapport «Talent voor de Toekomst, Toekomst voor
Talent» van mw. dr. B.E. van Vucht TijssenZoals gesteld in het Algemeen deel van de Memorie van Toelichting bij
de OCenW-begroting 2001 wordt in deze Voortgangsrapportage de reactie op het
rapport «Talent voor de Toekomst, Toekomst voor Talent» gegeven.
Hiermee voldoe ik aan de toezegging in de aanbiedingsbrief van het rapport
aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (brief van 14 juni
2000, kenmerk OWB/FB/2000/23950). Met mijn reactie reageer ik tevens op het
AWT-advies «Halfslachtige wetenschap» (AWT-advies 43, januari
2000).Tot het opstellen van het rapport rapport «Talent voor de Toekomst,
Toekomst voor Talent» is opdracht gegeven naar aanleiding van de zorg
van de Tweede Kamer over het personeelsbeleid aan de universiteiten en onderzoekinstellingen,
met name de carrièreperspectieven voor jonge onderzoekers en de positie
van vrouwen. De Kamer sprak zijn zorg uit in twee moties (motie Van der Hoeven
cs. en Lambrechts cs., Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 658,
nrs. 7 en 8). Het rapport inventariseert de knelpunten in het personeelsbeleid en draagt
oplossingen aan voor de korte, middellange en lange termijn. Het CPB heeft
een kwantitatieve analyse van de omvang van de problematiek opgesteld. Daarbij
is tevens een oordeel geven over de kwaliteit van de jonge onderzoekers en
het animo voor een carrière in het onderzoek.Het CPB-onderzoek wijst uit dat er in de komende tien jaar in alle onderzoekgebieden
tekorten ontstaan. Op basis hiervan wijst het CPB er op dat het wetenschappelijk
onderwijs en onderzoek in Nederland in gevaar komt. De tekorten zijn volgens
dit onderzoek in hoofdzaak het gevolg van een bovenmatige vergrijzing van
het vaste personeel aan universiteiten en onderzoekinstellingen, een mager
imago van universiteiten op de arbeidsmarkt, de onderbenutting van het vrouwelijk
potentieel en het onvoldoende aanwezig zijn van carrièreperspectieven
voor jonge onderzoekers. Tegelijk constateert het CPB dat de kwaliteit van
de jonge onderzoekers onverminderd hoog blijft en dat de animo voor een carrière
in de wetenschap onder de huidige generatie gelijk blijft. Bij de komende
generatie neemt de animo volgens het CPB-onderzoek evenwel af.Oplossingen dienen in hoofdzaak te worden gezocht in het verhogen van
de doorstroom van jonge onderzoekers en het vergroten van de participatie
van vrouwen vooral in de hogere functies. Hierbij is vooral nodig dat er de
universiteiten en onderzoekinstellingen een beleid voeren gericht op het behoud
en werven van jonge onderzoekers en toponderzoekers. Het verbeteren van de
positie van vrouwen dient onderdeel uit te maken van het over-all personeelsbeleid.
Als specifieke maatregelen op dit punt worden het instellen van een expertisecentrum
voor vrouwen genoemd en het verhogen van het Aspasia-budget. Deze aanbevelingen
zijn tevens gedaan in het rapport «Halfslachtige wetenschap».In mijn reactie op het rapport «Talent voor de Toekomst, Toekomst
voor Talent» en het advies «Halfslachtige wetenschap» wil
ik kort zijn. Ik constateer dat de analyse en de aanbevelingen uit het advies
van de AWT grotendeels zijn overgenomen in het rapport van mw. dr. B.E. van
Vucht Tijssen. Ik kan mij hierdoor beperken tot een reactie op het rapport.Naar mijn mening geeft het rapport een goede analyse van de knelpunten
in het personeelsbeleid en biedt het een aantal goede oplossingsrichtingen
aan. Tevens onderken ik de ernst van geschetste problematiek. Er is, zoals
reeds in het Wetenschapsbudget 2000 geconstateerd, een gevaar voor erosie
aan de basis van het kennisbestel.De potentiële bedreigingen voor het wetenschappelijk onderwijs en
onderzoek leggen een zware verantwoordelijkheid op de universiteiten en onderzoekinstellingen
om een goed personeelsbeleid te voeren. Het stemt mij hoopvol dat uit het
rapport blijkt dat de instellingen inmiddels initiatieven hebben genomen om
aan hun verantwoordelijkheid invulling te geven. In mijn contacten met de
instellingen zal ik deze initiatieven volgen.Ter facilitering van het deels reeds ingang gezette beleid heb ik inmiddels
financiële ondersteuning geboden. Voor de verbetering van de salarispositie
en de carrièreperspectieven van jonge onderzoekers aan universiteiten
heb ik f 40 miljoen beschikbaar gesteld. Met deze middelen zijn inmiddels
de salarissen voor promovendi fors verhoogd.De Vernieuwingsimpuls is er bij uitstek op gericht om de doorstroom van
jong talent, waarvan het CPB de noodzaak heeft aangetoond, te versterken.
Zoals hieronder is aangegeven, stelt het kabinet hiervoor in de komende 10
jaar f 57 miljoen op jaarbasis beschikbaar.Voorts wordt bij de voorbereiding van de Impulsbrief voor ICES 3 in ICES-kader
aandacht gegeven aan de dreigende erosie van het kennisbestel. Naast de inspanningen die ik inmiddels, deels met succes, heb verricht
en nog zal verrichten, verwacht ik van de universiteiten dat zij ook zelf
op zoek gaan naar additionele middelen.VernieuwingsimpulsDe Vernieuwingsimpuls beoogt enerzijds jonge talentvolle onderzoekers
ruimte voor ontplooiing en een carrièreperspectief te bieden, anderzijds
een impuls te geven aan vernieuwend fundamenteel onderzoek. Een eerste tranche
van de Vernieuwingsimpuls kon reeds dit jaar worden gerealiseerd door in de
onderwijsbegroting een bedrag van f 10 miljoen naar voren te halen, zoals
gevraagd in de motie Van der Hoeven (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
26 658 nr. 3). Door matching van dit bedrag door NWO en universiteiten
is voor deze eerste tranche jaarlijks 30 miljoen beschikbaar. De Vernieuwingsimpuls
beoogt jonge mensen met een opvallend en origineel talent, en een grote fascinatie
voor het doen van uitdagend en grensverleggend onderzoek in staat te stellen
gedurende vijf jaar hun onderzoekprogramma uit te voeren bij een Nederlandse
universiteit; zij ontvangen hiervoor een bedrag van ca. f 300 000,–
per jaar. Afspraak is dat universiteiten bij een positieve evaluatie van het
uitgevoerde onderzoek de geselecteerde onderzoeker een wetenschappelijke loopbaan
aanbieden.De uitvoering van de Vernieuwingsimpuls is bij NWO belegd. De eerste ronde
van deze eerste tranche van de Vernieuwingsimpuls beoogt dit najaar te leiden
tot toekenningen. Gedurende de eerste twee rondes is in beginsel de helft
van de te honoreren plaatsen bestemd voor kandidaten uit de alfa- en gammawetenschappen.Ik zal de uitvoering van de Vernieuwingsimpuls nauwgezet volgen. NWO zal
jaarlijks over de uitvoering van de Vernieuwingsimpuls rapporteren. De selectieprocedure
is voor mij daarbij een belangrijk aandachtspunt. De verslaglegging door NWO
over de eerste ronde zal najaar 2000 beschikbaar zijn.Een tweede motie Van der Hoeven (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
nr. 3) vroeg om met het Kabinet in overleg te treden over een verdubbeling
van de Vernieuwingsimpuls. Ter uitvoering van deze motie is besloten tot en
met het jaar 2010 een bedrag van f 25 miljoen per jaar uit het Fonds
Economische Structuurversterking (FES) te reserveren voor een verdere uitbouw
van de Vernieuwingsimpuls. Uit de begroting van OCenW worden nog eens f 5
miljoen aan de Vernieuwingsimpuls toegevoegd. Voorts heeft de minister van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij toegezegd een bedrag van f 1,92 miljoen
op jaarbasis aan de Vernieuwingsimpuls te zullen toevoegen. Deze middelen
komen bij de f 10 miljoen die vanaf 2000 al beschikbaar gesteld
werden uit de OCenW-begroting en de stimuleringsmiddelen van OCenW (f 15
miljoen) die de komende jaren vrijvallen. Door de nu toegezegde middelen en
de matching daarvan door de universiteiten en NWO neemt de omvang van de Vernieuwingsimpuls
toe met f 95 miljoen, zodat het totaal beschikbare bedrag rond de f 150
miljoen per jaar komt te liggen. Tabel 2: Overzicht overheidsmiddelen t.b.v. de vernieuwingsimpuls
(x f 1 miljoen)  200020012002200320042005OCenW-bijdrage       – 1e tranche101010101010– stimuleringsgelden113581415– via FES82525252525– extra bijdrage 55555Totaal Oen194345485455LNV-bijdrage 0,64max. 1,92max. 1,92max. 1,92max. 1,921 Het betreft middelen die vrijvallen uit de bij NWO ondergebrachte
OCenW-stimuleringsgelden.Met deze middelen kunnen in de periode 2000–2010 in totaal meer
dan 1000 jonge talentvolle onderzoekers worden aangetrokken, en zal het aantal
bezette plaatsen gemiddeld meer dan 500 per jaar bedragen. Zo wordt een substantiële
bijdrage geleverd aan de mogelijkheden om een toekomstig tekort aan wetenschappelijk
personeel te voorkomen en het fundamentele, grensverleggende onderzoek veilig
te stellen. Het is noodzakelijk het fundamentele, meest universitaire, onderzoek,
óók als basisvoorziening voor versterking van de economische
structuur en de maatschappij in den brede, sterk te maken én te houden.NWO, VSNU en KNAW is gevraagd een voorstel te ontwikkelen voor de uitvoering
van de Vernieuwingsimpuls met het aanzienlijk verruimde budget. De organisaties
zullen dit voorstel formuleren mede in het licht van de ervaringen die bij
de eerste ronde zijn opgedaan; het voorstel wordt nog in het najaar van 2000
verwacht. De organisaties hebben al eerder laten weten daarbij een themagerichte
insteek te overwegen. Ik verwacht dat thema's die op de lange termijn van
strategisch belang zijn voor de Nederlandse kenniseconomie daarbij bijzondere
aandacht krijgen, zodat een verbetering van de economische structuur als spin-off
resulteert.Aspasia-programmaOp 12 oktober 1999 heb ik het Aspasia-programma gelanceerd. Doel van dit
programma is het aantal vrouwen in UHD-functies aan universiteiten te vergroten.
Het is een samenwerkingsverband van OCenW, de VSNU en NWO, de penvoerder.
Voor het programma is, voor een periode van 5 jaar, een bedrag van f 10
miljoen gereserveerd; naast NWO dragen OCenW (f 1,75 miljoen) en de universiteiten
(f 2,37 miljoen) daaraan bij. De resultaten van de eerste ronde zijn
op 5 juli 2000 bekend gemaakt. De aanvraagdruk was hoog, en de voorstellen
van hoge kwaliteit. Het Algemeen Bestuur en vier gebiedsbesturen van NWO hebben
daarom extra middelen vrijgemaakt. Enkele universiteiten hebben besloten voorstellen
die door NWO wél positief waren beoordeeld maar niet konden worden
gehonoreerd, zelf te financieren. De tweede ronde van Aspasia wordt gehouden
in 2002.Internationale ontwikkelingenIn de mededeling van commissaris Busquin «Naar één
Europese onderzoekruimte» betreffende het toekomstige R&D-beleid
van de Europese Unie (zie Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 22 501-13,
nr. 56) staat de personeelsproblematiek eveneens centraal. De Commissie wil
op dit gebied een aantal punten inzet maken van haar beleid. In de eerste
plaats het aantrekkelijk maken van het beroep van wetenschapper voor jonge
onderzoekers en het promoten van de deelname van vrouwen in de wetenschap.
Voorts het verhogen van de mobiliteit van onderzoekers, met als
aandachtspunten het tegengaan van braindrain en meer aandacht voor de pensioenproblematiek.
En tot slot het introduceren van een Europese dimensie in wetenschappelijke
carrières. Deze lijnen sluiten goed aan bij het nationale beleid.Paragraaf 5 Investeren in kennisopbouw voor de toekomstBinnen ons wetenschappelijk bestel, zo constateerde het Wetenschapsbudget
2000, is er onvoldoende flexibiliteit om vernieuwend onderzoek ruimte te geven.
Daarom kiest het Wetenschapsbudget ervoor ruimte te bieden aan het langetermijngerichte
vernieuwend onderzoek.Deze paragraaf beschrijft activiteiten die zijn of worden ondernomen om
met name het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek meer armslag te geven.
Daarbij zijn aan de orde:– de investeringen in vernieuwend onderzoek– de ontwikkeling van een investeringsportefeuille– de voorbereiding op investeringen in de kennisinfrastructuur in
het kader van de derde ICES-tranche vanaf 2003.Verder beschrijft de paragraaf hoe in het vervolg met verkenningen wordt
omgegaan, mede naar aanleiding van nieuwe inzichten ter zake.Investeringen in vernieuwend onderzoekHet Kabinet heeft extra middelen voor investeringen in fundamenteel onderzoek
ter beschikking gesteld. Een belangrijke plaats wordt daarbij ingenomen door
verruiming van de middelen voor de Vernieuwingsimpuls tot een bedrag van rond
de f 150 miljoen per jaar (zie de voorgaande paragraaf). Voor verbetering
van het perspectief van jonge onderzoekers wordt de Rijksbijdrage aan de universiteiten
vanaf 2001 structureel met f 40 miljoen verhoogd.Nog in 2000 wordt een bedrag van f 50 miljoen toegevoegd aan de middelen
van NWO ter versterking van de Nederlandse strategische positie in één
of enkele speerpunten van fundamenteel onderzoek en ter vergroting van de
kennis op één of enkele urgente maatschappelijke aandachtsgebieden.
Ik zal NWO vragen mij voor de invulling hiervan voorstellen te doen.In dit verband verdient ook de verhoging van de Rijksbijdrage voor de
universiteiten in verband met de stijgende studentenaantallen en de verhoging
van de numerus fixi van medische opleidingen (oplopend tot samen f 121
miljoen per jaar) vermelding.Daarnaast is uit het FES een bedrag van f 50 miljoen per jaar voor
de periode tot en met 2010 uitgetrokken voor acties door EZ en heeft de minister
van EZ in de begroting daarvoor eveneens middelen vrijgemaakt. De minister
van EZ zet de komende jaren additioneel ca. f 40 miljoen per jaar in
voor vraaggestuurd innovatiegericht fundamenteel onderzoek, waaronder Innovatiegerichte
Onderzoekprogramma's (IOP's), op terreinen van belang voor het bedrijfsleven.
Op het gebied van ICT zet de minister van EZ tot en met 2004 aanvullend ca.
f 60 miljoen per jaar in voor baanbrekende applicatieprojecten, vraaggericht
fundamenteel onderzoek en voor halfgeleidertechnologie in het Medea II-programma.
Ook voor versterking van de kennisoverdracht naar met name het MKB en voor
stimulering van zgn. technostarters heeft de minister van EZ extra middelen
gereserveerd.Ontwikkelen van een investeringsportefeuilleHoogwaardig onderzoek vraagt om een hoogwaardige toerusting, aldus het
Wetenschapsbudget 2000. Daartoe stelt het de ontwikkeling van een investeringsportefeuille
in het vooruitzicht, mede met het oog op de voorbereiding van de derde ICES-tranche.In AWT-advies nr. 44, Investeren in onderzoek (april 2000), merkt de Raad
over de bekostiging van grote onderzoekfaciliteiten op dat de onderzoekinstellingen
integraal management voeren en dus zelf verantwoordelijk zijn voor de inzet
van productiemiddelen. Dit laatste laat overigens onverlet, aldus de Raad,
dat er investeringsbehoeften zijn die de financiële draagkracht van de
instellingen te boven gaan. Voor zulke behoeften moet volgens de AWT een beroep
op de overheid kunnen worden gedaan.Een ander hoofdpunt uit het AWT-advies is dat de Raad de ICES/KIS ziet
als belangrijke aanvulling op het reguliere bekostigings- en stimuleringsinstrumentarium
dat bijdraagt aan economische structuurversterking. De Raad bepleit ruimte
voor publiek-publieke samenwerking bij onderwerpen van staatszorg waar de
vraagzijde in belangrijke mate wordt vertegenwoordigd door publieke partijen.
Het Kabinet onderkent de rol van publieke partijen, maar ziet een rol voor
deze samenwerking naast de publiek-private samenwerking, die óók
voor projecten op terreinen van staatszorg van belang is. Overigens is het
denkbaar dat de vorm waarin de publiek-publieke samenwerking in de door de
AWT bedoelde projecten tot uitdrukking komt, een andere kan zijn dan bij de
publiek-private samenwerking. Afhankelijk van de aard van het project zal
tevens moeten worden vastgesteld of, en in welke mate, medefinanciering door
private partijen als criterium moet worden gehandhaafd.Het advies van de AWT wordt betrokken bij het tot stand brengen van de
eerder genoemde investeringsportefeuille. Met het oog hierop worden, in een
interactief proces met de instellingen, de departementen en het bedrijfsleven,
de belangrijkste investeringsbehoeften geïnventariseerd. In dit verband
is het van belang dat eind dit jaar de EZ-regeling «Experimentele faciliteiten»
tot stand komt, een project uit de tweede ICES-tranche. Bij de inventarisatie
van investeringsbehoeften zal de nodige aandacht worden geschonken aan de
mogelijkheden voor internationale samenwerking, met name in het kader van
de Europese Unie. In dat verband is de thans in de Europese Onderzoekraad
gevoerde discussie over steun aan de onderzoeksinfrastructuur van belang.
De randvoorwaarden voor deze Europese steun, die uiteindelijk eind 2001 door
de Onderzoekraad en het Europese Parlement zullen worden vastgesteld, zijn
van grote betekenis om koppelingen te kunnen leggen tussen nationale ambities
en de internationaal te bereiken voordelen ten aanzien van effectiviteit en
efficiency.ICES-3Het Regeerakkoord kondigde voor de jaren vanaf 2003 een derde tranche
ICES-investeringen aan. Investeringen in kennis spelen in deze derde tranche
een belangrijke rol. De interdepartementale voorbereiding van deze kennisinvesteringen
vindt plaats in de ICES/KIS. Gekozen is voor een themabenadering. In opdracht
van de ICES/KIS heeft KPMG bij departementen en veld de thema's geïnventariseerd.
De ICES/KIS zal de thema's toetsen op het belang voor de versterking van de
economische structuur, het belang voor de kennisinfrastructuur, de betekenis
voor de internationale positie van Nederland, het aanwezige draagvlak en de
additionaliteit ten opzichte van het reguliere instrumentarium. Nadat de planbureaus
een oordeel hebben gegeven over de thema's, zal de ICES voorstellen voor thema's
voorleggen aan het Kabinet. Afhankelijk van de besluitvorming kunnen (consortia
uit) de onderzoekorganisaties, bij voorkeur samen met andere partijen in een
tenderprocedure, voorstellen voor projecten binnen de thema's indienen. VerkenningenBij het opstellen van de nota Wetenschap- en Techniekcommunicatie (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 658, nr. 12) is, mede naar aanleiding
van de evaluatie van het Rathenau Instituut door de commissie-van Gelder,
geconstateerd dat dit instituut activiteiten op het gebied van technology
assessment uitvoert, die nauw verwant zijn met de verkenningen vanuit maatschappelijk
perspectief, zoals die onder auspiciën van de AWT plaatsvinden. Waar
technology assessment de mogelijke maatschappelijke effecten van wetenschappelijke
en technologische trends en ontwikkelingen in beeld brengt, gaat het bij de
bedoelde verkenningen om het identificeren van onderzoekthema's die relevant
zijn voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en het benutten van
kansen en uitdagingen. Dat vraagt om een goede afstemming van de activiteiten
van AWT, COS en Sectorraden met die van het Rathenau Instituut. Hierop wordt
in een separaat beleidsdocument over verkenningen teruggekomen. Bij dit document
wordt de evaluatie van de AWT betrokken. Een externe evaluatiecommissie wordt
binnenkort ingesteld.In een bijlage wordt ingegaan op de sedert het Wetenschapsbudget 2000
door de AWT uitgebrachte adviezen en verkenningen. Het ontwerp-werkprogramma
2001 van de AWT zal ik de Tweede Kamer separaat aanbieden.Biotechnologie en genomicsHet gebied van de biotechnologie, in het bijzonder dat van genomics, de
tak van wetenschap die zich bezighoudt met de samenstelling en de werking
van het erfelijk materiaal van organismen, kenmerkt zich door een bijzonder
snelle ontwikkeling. Zo is dit jaar de sequentie van het humane genoom vrijwel
volledig opgehelderd. Deze kennisontwikkeling opent bijzonder uitdagende en
verreikende perspectieven voor toepassingen, met name op het biomedische en
agro-food terrein. Daarbij worden indringende vragen gesteld, in het bijzonder
over de ethische aspecten, en de veiligheids- en milieu-aspecten. Onder leiding
van de minister van VROM wordt thans de Integrale Beleidsnota over Biotechnologie
voorbereid. Daarbij zijn ook de ministeries van OCenW, EZ, LNV en VWS betrokken.
De hoofdlijn is, dat Nederland de kansen die het terrein biedt, in zorgvuldigheid
moet benutten.In het verlengde van de Technologieradar van EZ is vanuit wetenschap en
maatschappij een gezamenlijk plan ontwikkeld voor genomics-onderzoek op agro-food-
en biomedisch gebied. Dit Strategisch Actieplan is in juni 2000 aan mij en
mijn collega van EZ aangeboden. Het stelt de opzet voor van een centraal instituut
met faciliteiten ten dienste van Nederlandse onderzoekgroepen en bedrijven,
de vorming van multidisciplinaire onderzoekconsortia, versterking van de bio-informatica
en het aantrekken en opleiden van een nieuwe generatie van studenten en onderzoekers.Een aantal vooraanstaande Nederlandse onderzoekers heeft een plan opgesteld
om het genoomonderzoek te stroomlijnen en te bundelen, en te investeren in
een nationaal netwerk rond een faciliteit voor fundamenteel genoomonderzoek.
Voorts heeft de KNAW voorgesteld een instituut voor genomics op te zetten.De Universiteit Utrecht heeft al enkele miljoenen guldens gevoteerd voor
de versterking van het betrokken onderzoek. NWO zet een programma Biomoleculaire
Informatica op, waarvoor de organisatie f 20 miljoen voor een periode
van acht jaar uittrekt en tot een gelijk bedrag medefinanciering zoekt. Ook
voor het gebied van genomics werkt NWO aan de voorbereiding van een programma.
Daarnaast heeft de minister van EZ de voorbereiding gestart van
een Innovatiegericht Onderzoekprogramma Genomics; dit programma zal ontwikkeld
worden in afstemming met NWO.De vijf bovengenoemde ministers zullen zo mogelijk nog vóór
eind 2000 hun standpunt op het Strategisch Actieplan, in samenhang met de
andere plannen en al lopende initiatieven, en rekening houdend met de bestaande
budgettaire kaders, uitbrengen. Het standpunt zal mede gebaseerd zijn op het
advies dat ik voornemens ben te vragen aan de binnenkort in te stellen Tijdelijke
Adviescommissie Kennisinfrastructuur Genomics. Ik heb daarbij het voortouw.Paragraaf 6 Maatschappelijke verantwoordelijkheidBurgers hebben er recht op zo goed mogelijk te worden geïnformeerd
over wetenschap en technologie. Van zeker zo groot belang is het draagvlak
voor wetenschap en technologie in de samenleving. Deze paragraaf beschrijft
de ontwikkelingen met betrekking tot de communicatie over wetenschap en techniek,
de informatie- en communicatietechnologie en de Koninklijke Bibliotheek.Wetenschap- en techniekcommunicatieIn april 2000 is de nota «Boeiend, Betrouwbaar en Belangrijk»
(Nota Wetenschap- en Techniekcommunicatie, Tweede Kamer, 26 658, nr.
12) uitgebracht. De nota geeft, vanuit een strategische visie op de overheidsrol
op dit terrein, een aanzet voor de intensivering van de communicatie over
wetenschap en techniek. Hiervoor heb ik, samen met mijn collega's van EZ en
LNV een bedrag van f 12 miljoen extra uitgetrokken voor een periode van
vier jaar. Hoofdlijnen van de nota zijn– meer aandacht voor wetenschap en techniek in de media– grotere gerichtheid van wetenschap- en techniekcommunicatie op
jongeren– focus, bundeling en systematiek brengen door onder meer een thematische
benadering.Visie en hoofdlijnen van de nota werden tijdens de behandeling in de Kamer
onderschreven. De Kamer zette echter vraagtekens bij de concrete uitwerking.
Deze vragen hadden betrekking op de leeftijdsgrens in het adoptieplan scholen,
het voorgestelde team van wetenschapsredacteuren en de themabenadering in
relatie tot de structurele financiering van organisaties voor wetenschap-
en techniekcommunicatie. Ik heb de Kamer toegezegd aan de stichting WeTeN
te vragen een implementatieplan op te stellen voor de uitvoering van de voornemens
uit de nota en daarbij uitdrukkelijk rekening te houden met de opmerkingen
van de Kamer. Met de media zal een rondetafelgesprek plaatsvinden. Ik zal
het implementatieplan dit najaar aan de Kamer voorleggen.Informatie- en communicatietechnologie (ICT)Het wetenschapsbeleid kent ten aanzien van ICT twee invalshoeken: ICT
als onderzoekdiscipline en vaardigheid en ICT als enabling technologie.ICT als onderzoekdiscipline en vaardigheid is aan de orde in de nota «Concurreren
met ICT-competenties», die door de minister van EZ en mij dit voorjaar
is uitgebracht (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 20 643, nr.
4). Hoofdlijnen voor actie zijn:– ICT-clusters, doorbraken in innovatieve toepassing van ICT in
belangrijke toepassingsgebieden (zie paragraaf 7)– Kennis en technologie, meer en strategische kennisopbouw en betere
benutting – Voldoende kennisdragers en efficiënte inzet.De nota schetst de sterktes en zwaktes van de ICT-kennisinfrastructuur.
De Taskforce ICT-Kennis, recent door de minister van EZ en mij ingesteld onder
voorzitterschap van dr.C. Le Pair, zal gedurende één jaar werken
aan concrete initiatieven om de samenwerking tussen het publieke ICT-onderzoek
en het bedrijfsleven te verbeteren.Voor de versterking van het onderzoek kunnen verschillende instrumenten
worden ingezet, zoals de Vernieuwingsimpuls en IOP's van het ministerie van
Economische Zaken. Ook worden voorstellen opgesteld waarvoor via ICES-3 middelen
zullen worden gezocht.Meer balans in de onderzoekprogrammering wordt nagestreefd door de Nationale
Onderzoek Agenda informatica (NOAG-i) van NWO, die in samenwerking met het
bedrijfsleven wordt geactualiseerd.De AWT onderzoekt op dit moment in een verkenning of de kennisinfrastructuur
goed is ingericht om de mogelijkheden van ICT optimaal te benutten. De kennisinstellingen
zullen deze verkenning betrekken in hun strategische plannen. De tekorten
op de arbeidsmarkt moeten worden aangepakt door een versnelde toestroom van
personeel met voldoende ICT-deskundigheid te bevorderen, stelt de nota.Bij ICT als enabling technologie gaat het om de benutting ervan voor de
stroomlijning en doelmatige inrichting van het onderzoekproces en de versnelling
van de kennisproductie en de kennisoverdracht. ICT-ontwikkelingen leiden tot
veranderingen in de praktijk en de structuur van het onderzoek in verschillende
disciplines met zich.In deze tweede lijn zijn de afgelopen periode vele initiatieven genomen,
zowel internationaal als nationaal. Het initiatief eEurope van de Europese
Commissie moet op Europese schaal een forse versnelling gaan brengen. In dit
verband valt het Nederlandse initiatief te noemen voor een Europees forum
van beleidsmakers, uitgevers, onderzoekwereld en wetenschappelijke bibliotheken.
Dit initiatief is tijdens de Onderzoekraad op 15 juni naar voren gebracht
en is nu in discussie binnen de Commissie. Het forum moet informatiesystemen
gaan ontwikkelen voor onderzoekers, zoals een model voor scolarly communication
en voor het omgaan met wetenschappelijke informatie. Verder moet het e-publishing
vergemakkelijken. Op nationaal niveau valt op dit gebied het contract te noemen
dat tussen Elsevier enerzijds en de KB, de KNAW en de universiteitsbibliotheken
anderzijds is gesloten om alle Elsevier e-tijdschriften beschikbaar te stellen
tegen de prijs van het huidige pakket abonnementen. Andere initiatieven zijn
een nieuw Europees onderzoeknetwerk in aanleg, Geant, de netwijzers cultuur
en kennis (zie onder), de ingebruikneming van de nieuwe supercomputer bij
SARA in november van dit jaar en de onderstaand beschreven derde Global Research
Village conferentie.De eerder al met middelen uit het Nationaal Actieplan Elektronische Snelwegen
(NAP) opgezette pilots voor de Netwijzers Kennis en Cultuur worden thans,
eveneens met middelen uit het NAP, uitgebouwd tot «internet portals».
Deze moeten bijdragen aan de brede toegankelijkheid van de informatie over
wetenschap en cultuur die met name ook bij de Nederlandse instellingen op
die terreinen beschikbaar is.Derde Global Research Village conferentieTijdens de ministersbijeenkomst van het Committee for Scientific and Technological
Policy (CSTP) van de OESO in juni 1999 kwamen bewindslieden overeen een derde
Global Research Village conferentie te organiseren, op 6–8 december
2000 in Amsterdam. Deze conferentie heeft als doel operationele conclusies
te trekken over de rol van ICT bij het toegankelijk maken van publiek gefinancierd
onderzoek. Het motto van de conferentie luidt dan ook «Public access
to publicly financed research». Het motto maakt meteen
duidelijk dat het niet alleen gaat om het formuleren van beleid voor het gebruik
van ICT bij het genereren van nieuwe kennis, maar ook om beleid voor het gebruik
van ICT bij interactieve verspreiding en commercialisering van kennis: binnen
de wetenschappelijke wereld, naar bedrijven, naar educatieve instellingen
en naar een breed publiek.Koninklijke BibliotheekDe huisvesting en de uitvoering van de wettelijke taken van de Koninklijke
Bibliotheek vragen in de komende periode om extra investeringen. Bij de huisvesting
gaat het om de uitbreiding van de ruimte die nodig is voor het depot van Nederlandse
publicaties en het structureel tekort voor technisch onderhoud. Hiertoe wordt
structureel een bedrag van f 5 miljoen vanaf 2001 aan de begroting van
de KB toegevoegd.Enkele jaren geleden is de KB gestart met het Depot Nederlandse Elektronische
Publicaties (DNEP). Daarbij gaat het om het bewaren van elektronische publicaties
en informatie die via elektronische netwerken beschikbaar komt. Het depot
behoort tot de wettelijke taken van de KB en wordt tot en met 2001 ten dele
gefinancierd uit het Nationaal Actieprogramma Elektronische Snelweg (NAP).
Vanaf 2003 is er structureel f 2,5 miljoen per jaar beschikbaar
voor het DNEP.De KB maakt zoveel mogelijk gebruik van ICT voor de ontwikkeling van hoogwaardige
nieuwe diensten, ten behoeve van specialisten, maar ook voor het voortgezet
onderwijs en het brede publiek. Nieuwe diensten zullen in toenemende mate
worden gebaseerd op gedigitaliseerde collecties. Door digitalisering kan een
belangrijk deel van het cultureel en wetenschappelijk bezit van Nederland
zichtbaar en toegankelijk worden gemaakt. Digitalisering is arbeidsintensief
en de kosten zijn hoog. Met het oog op het rendement van de inspanningen is
het van belang dat instellingen in het land een beroep kunnen doen op expertise
op het gebied van standaarden, methoden en technieken. De KB heeft in de afgelopen
jaren ervaring en expertise opgebouwd. Er is een digitaliseringslaboratorium
ingericht, waarvan de capaciteit onlangs aanzienlijk is vergroot. Kennis over
digitalisering is samengebracht in het Bureau Digitalisering. Daarmee is de
KB adequaat toegerust voor de advisering over en coödinatie van toekomstige
landelijke programma's en projecten zoals voorgesteld in het rapport Alles uit de kast van de Wetenschappelijke Raad van SURF
en de beleidsnota van NWO Een digitale bibliotheek voor
de geesteswetenschappen.De KB streeft bij digitalisering naar een sectoroverschrijdende aanpak
door bibliotheken, musea en archieven. Een voorbeeld is de samenwerking tussen
de KB en het Rijksmuseum rond het thema Nederlandse geschiedenis in de 17e
eeuw. De resultaten komen beschikbaar via Internet en Kennisnet. In het kader
van een educatieve pilot zal de KB met steun van de Educatieve Faculteit Amsterdam
ook ander cultuurhistorisch bronnenmateriaal via Kennisnet aan het voortgezet
onderwijs aanbieden. Deze en andere projecten vormen een aanzet tot de opbouw
van de nationale digitale collectie Het Geheugen van Nederland. Deze collectie
is er voor iedereen die informatie op internet zoekt over onderwerpen die
op Nederland betrekking hebben. De inhoud zal afkomstig zijn van bibliotheken,
archieven, musea, audiovisuele archieven, e.d. Een aparte ingang wordt geboden
voor onderwijstoepassingen. De deelnemende instellingen zijn zelf verantwoordelijk
voor de uitvoering van de afzonderlijke projecten, maar doen dit onder begeleiding
van de KB als projectleider, en op basis van richtlijnen die de KB heeft geformuleerd.
Voor deze coördinerende en procesmanagementtaken van het project «Het
geheugen van Nederland» ontvangt de KB een bedrag van f 5 miljoen.
Voor dit project als geheel is f 15 miljoen uitgetrokken. De dienstverlening aan het onderwijs en de versterking van de publieksfunctie
van de KB betekenen een wezenlijke verbreding van de uitvoering van de wettelijke
taken van de nationale bibliotheek.Deze activiteiten zullen worden gefinancierd uit middelen van het Fonds
Economische Structuurversterking.De duurzame opslag van digitale informatie op lange termijn is nog onzeker.
Ondertussen gaat het verval van het gedrukte bibliotheekmateriaal door: het
papier verzuurt, wordt bros en verpulvert uiteindelijk. Om te voorkomen dat
in deze eeuw niet meer kan worden gelezen wat er in de 19e en een deel van
de 20e eeuw in Nederland is gebeurd, moet de inhoud van documenten worden
overgezet op duurzame dragers en de originelen moeten door ontzuring worden
beschermd. De KB heeft een leidende rol in de bibliotheeksector op het gebied
van het behoud van het nationale culturele erfgoed. Het Bureau Conservering
Bibliotheekmateriaal (BCB), dat in de KB is gevestigd, begeleidt de uitvoering
van het nationale beleidsplan Metamorfoze. Het beleidsplan heeft als voorbeeld
gediend voor gelijke projecten in België, Duitsland, Zweden en Zwitserland.
De financiering van het programma Metamorfoze, met inbegrip van het BCB, is
geregeld tot en met 2000. Voor de vervolgfase van het conserveringsprogramma
Metamorfoze is voor de periode 2001–2004 in totaal f 4 miljoen
beschikbaar. Daarnaast is in de Cultuurnota voor dezelfde periode in totaal
f 6 miljoen beschikbaar gesteld voor digitalisering en conservering van
literaire collecties.Cultureel erfgoed en wetenschapsbeoefeningIn juli 1999 brachten de AWT en de Raad van Cultuur een gezamenlijk advies
uit over het wetenschappelijk onderzoek in de sector van het cultureel erfgoed.
Het verrichten van onderzoek door de cultuurinstellingen is onmisbaar voor
het vervullen van hun kerntaken. Samenwerking met wetenschappelijke instellingen,
nationaal en internationaal, is daarbij essentieel.De beide raden zijn positief over de subsidieregeling van de Mondriaan
Stichting voor kunsthistorisch onderzoek in de kunstmusea in samenwerking
met het onderzoek in de universiteiten. Zij bepleiten continuering en uitbreiding
tot andere musea. De staatssecretaris van Cultuur heeft in de Cultuurnota
uitbreiding en verhoging van de subsidieregeling aangekondigd. NWO heeft laten
weten dat zij de regeling niet wil overnemen, hetgeen beide Raden hadden geadviseerd,
maar wil gaan samenwerken met de Mondriaan Stichting. NWO heeft het thema
«kunst en cultuur» als een van de centrale thema's voor de komende
jaren aangewezen.Het advies van beide Raden om de gegevens over het onderzoek van de culturele
erfgoedinstellingen op te nemen in het jaarlijks overzicht Totale Onderzoek
Financiering wordt overgenomen.Paragraaf 7 Nieuwe vormen van samenwerkingNieuwe vormen van samenwerking, zo stelt het Wetenschapsbudget 2000, ontstaan
over grenzen van instituties en gebieden heen, multidisciplinair, tussen onderzoekers
en zij, die kennis toepassen, tijdelijk, regionaal, landelijk, internationaal.Deze laatste paragraaf beschrijft de ontwikkelingen van het afgelopen
jaar met betrekking tot:– de betrokkenheid van vakdepartementen;– de wisselwerking onderzoek–bedrijfsleven;– de Europese samenwerking op het gebied van wetenschap, technologie
en innovatie;– de bilaterale wetenschappelijke samenwerking; – de multilaterale wetenschappelijke samenwerking.VakdepartementenBij de behandeling van het Wetenschapsbudget 2000 in de Tweede Kamer is
door de Kamer in de moties Van der Hoeven (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
26 658, nr. 6) en Hamer (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
26 658 nr. 11) aangedrongen op een grotere betrokkenheid van departementen
en bedrijfsleven bij het stellen van prioriteiten in het wetenschapsbeleid.
Aan de motie wordt langs verschillende wegen invulling gegeven. In de eerste
plaats in het kader van de voorbereiding van de derde ICES-tranche op het
gebied van kennisinvesteringen (zie paragraaf 5), voorts in het verkenningenproces
en tot slot via het instrument van beleidsgerichte onderzoekrapportages. Ook
op specifieke deelterreinen, ICT, genomics en andere terreinen, is sprake
van gezamenlijk optrekken met andere departementen.Prioriteiten stellen de kennisinstellingen vast mede naar aanleiding van
verkenningen en andere maatschappelijke signalen. Ter uitvoering van de motie
Hamer worden de vakdepartementen nauw betrokken bij de agendering en uitvoering
van verkenningen. Aan de AWT is advies gevraagd over de wijze waarop de verkenningenagenda
in dit verband het best tot stand kan worden gebracht. Dit advies wordt betrokken
bij het eerder aangekondigde document over verkenningen.Beleidsgerichte onderzoekrapportages hebben tot doel inzicht te bieden
in de beschikbare wetenschappelijke kennis die relevant is voor specifieke
beleidsvraagstukken, zodat deze een rol kunnen spelen in de beleidsontwikkeling.
Wezenlijk daarbij is de relatie tussen politieke besluitvorming en het gebruik
van wetenschappelijk onderzoek. De Kamer heeft er in dit verband bij de behandeling
van het Wetenschapsbudget op aangedrongen de onafhankelijkheid van onderzoekers
te garanderen. Deze punten zullen betrokken worden bij de voorstudie naar
de wijze waarop beleidsgerichte onderzoekrapportages met het meeste effect
kunnen worden opgezet. Daarin wordt aan de hand van pilotprojecten nagegaan
hoe de relatie tussen beleidsvorming en wetenschappelijk onderzoek zo goed
mogelijk vorm kan worden gegeven. Uiteraard worden de vakdepartementen bij
deze studie betrokken. De resultaten van deze studie worden begin 2001 verwacht.Wisselwerking onderzoek–bedrijfslevenHet Wetenschapsbudget 2000 kondigt voorts aan de wisselwerking tussen
onderzoek en bedrijfsleven verder te willen bevorderen. De nota «Concurreren
met ICT-competenties» stelt voor het ICT-onderzoek verschillende acties
in het vooruitzicht om de doorstroming van fundamentele kennis naar de markt
te bevorderen. De recent gevormde Taskforce ICT-kennis werkt voorstellen uit
voor nieuwe samenwerkingsvormen tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven.
Ook komt er een nationaal ICT-kenniscongres met een kennisbeurs. De nota kondigt
een aantal ICT-doorbraakprojecten aan met als doel substantiële doorbraken
te realiseren in belang- rijke toepassingsgebieden. Ook de overheid kan op
een aantal terreinen, zoals de zorg en het onderwijs, een rol spelen als innovatieve
toepasser («launching customer») van ICT en zal daarom ook innovatieve
projecten starten. Flankerende activiteiten, zoals het stimuleren van technostarters,
de evaluatie van Twinning, regionale ICT-clusters, moeten het geheel completeren.Zoals in paragraaf 5 aangegeven, zal de minister van EZ de komende
tien jaar het vraaggerichte fundamentele onderzoek stimuleren met additioneel
ca. f 40 mln. per jaar. Aan de initiatieven uit de Industriebrief van
de minister van EZ («Ruimte voor industriële vernieuwing»,
TK 1998–1999, 26 628, nr. 1) wordt hard gewerkt. Op het gebied
van kennisexploitatie hebben verschillende universiteiten interessante initiatieven
genomen. Begin volgend jaar zal het kabinet een standpunt innemen over kennisexploitatie
en kennisbescherming door universiteiten. Ter stimulering van technostarters
komt de minister van EZ met het zogenaamde Dreamstart-initiatief. Dit initiatief
moet het klimaat voor technostarters verbeteren. Andere activiteiten zijn
het verschaffen van informatie en het stimuleren van bewustwording. Naast
kennisinstellingen en bedrijven zijn ook de mogelijke financiers (banken,
venture-capital ondernemingen en informals) betrokken, omdat de financiering
van technostarters uit de markt moet komen. Voorts zal in 2001 een plan voor
facility sharing (voor apparatuur, testruimte en bedrijfsruimte), met name
gericht op kleine innovatieve bedrijven, worden uitgebracht. De ministeries
van OCenW en EZ zullen hierover in 2001 een plan uitbrengen.Thans vindt een evaluatie plaats van de vier Technologische Topinstituten
die het vorige Kabinet heeft opgezet; het rapport wordt najaar 2001 verwacht.Europese samenwerkingIn het voorgaande is al kort verwezen naar de mededeling van commissaris
Busquin «Naar één Europese onderzoekruimte». Deze
mededeling deed Busquin mede naar aanleiding van signalen uit de wetenschappelijke
wereld over fragmentatie en gebrek aan synergie en coödinatie. Met deze
gegevens als uitgangspunt wordt een aantal lijnen tot inzet gemaakt van nieuw
R&D-beleid voor Europa. Deze beleidslijnen sluiten goed aan bij het nationale
wetenschapsbeleid, zoals uiteengezet in het Wetenschapsbudget 2000, en worden
door ons land zonder meer onderschreven:– het in kaart brengen van «excellence»;– het «benchmarken» van «good practices»
voor nationale beleidsplannen;– fiscale maatregelen en regelingen voor risicokapitaal voor startende
ondernemers;– trans-Europese elektronische hoge snelheidsnetwerken;– het wegnemen van obstakels voor Europese carrières voor
onderzoekers;– de ontwikkeling van een Europees wetenschappelijk referentiesysteem;– het verbeteren van de cordinatie tussen het nationale R&D-beleid
van de lidstaten;– het verhogen van de deelname van vrouwen en jongeren;– deelname van kandidaat-toetreders uit Midden en Oost Europa en
derde landen aan de Europese onderzoekruimte.De Speciale Europese Raad over kennis en innovatie, 23 en 24 maart jl.
in Lissabon, heeft de door Busquin voorgestelde beleidslijnen krachtig onderstreept.Een werkschema met belangrijke stappen en een indicatief tijdpad voor
de voorbereiding van het nieuwe Europese R&D-beleid en het nieuwe, Zesde,
Kaderprogramma zijn onontbeerlijk. Nederland vraagt dan ook uitdrukkelijk
aandacht voor zo'n werkschema.Bilaterale samenwerkingIn het Wetenschapsbudget 2000 kondigde ik evaluaties aan van de bilaterale
samenwerkingen op onderzoekgebied met China, Hongarije, Indonesië en
Rusland. Voor ieder van de vier evaluaties werd een onafhankelijke, voor het
merendeel uit buitenlandse deskundigen bestaande evaluatiecommissie ingesteld.
De commissies hadden tot taak de voortgang en de resultaten van
samenwerkingsactiviteiten te beoordelen, aanbevelingen te doen met het oog
op samenwerking in de toekomst en mij te rapporteren over de bevindingen.
De evaluaties hadden betrekking op de periode 1995–1999. Iedere evaluatie
startte met een zelfevaluatie van de betrokken onderzoekorganisatie(s). Mede
op basis van deze zelfevaluaties rapporteerden de evaluatoren hun bevindingen.
Op 6 juni jl. hebben de vier evaluatiecommissies hun rapportages aan mij aangeboden.
Ik heb de evaluaties ter kennis gebracht van de Tweede Kamer (brief OWB/AI/00/20036
van 6 juni 2000).Uit de evaluaties komt geen aanwijzing naar voren om, gegeven het bestaande
middelenplafond, een andere landenkeuze te maken. Ik kies daarom voor een
voortzetting van de samenwerking met China, Hongarije, Indonesië en Rusland.
Daarbij zet ik in op een kwaliteitsimpuls in brede zin voor het Nederlandse
onderzoek en streef naar een meer gerichte inzet van de bilaterale samenwerking
ter verhoging van nationale investeringen. Ik hecht aan de samenwerking van
OCenW met andere ministeries, in het bijzonder zodra doelstellingen in beeld
komen, die niet direct binnen het bereik van OCenW vallen. Het kan daarbij
gaan om bijvoorbeeld doelstellingen van economisch beleid of van ontwikkelingssamenwerking.
Wat de uitvoering van de samenwerking betreft, hecht ik aan open inschrijvingen,
transparante procedures en goede kwaliteitsbewaking. Met China zal het Programma
Strategische Allianties worden opgezet, waarin Nederlandse en Chinese onderzoeksinstituten
tot vergaande en langdurige programmatische samenwerking zullen komen. Voor
de invulling van de samenwerking met Hongarije zijn de inmiddels met de associatie
van Hongarije bij het Vijfde EU Kaderprogramma geboden mogelijkheden voor
samenwerking bepalend, evenals pre-accessievraagstukken, waarbij onderzoek
een rol kan spelen. Ik hecht aan de samenwerking met Indonesië en zal
nog dit jaar een beslissing nemen over de wijze waarop de samenwerking wordt
voortgezet. Ik ben verheugd over de goede resultaten van de samenwerking met
Rusland en zal dit jaar een besluit nemen over de voortzetting van het MoU.Multilaterale samenwerkingEnkele terreinen van onderzoek, zoals deeltjesfysica, ruimte-onderzoek
en astronomie, zijn voor Nederlanders slechts toegankelijk via de Europese
intergouvernementele organisaties. Via deze meer en meer mondiaal opererende
organisaties maken onze onderzoekers gebruik van de meest geavanceerde faciliteiten
in de wereld. Scherpe internationale selectie van programma's leidt tot onderzoek
van topkwaliteit dat een uitstraling heeft in ons universitair bestel.De ESA-ministersconferentie in 2001 zal de Europese ruimtevaartprogramma's
van de ESA opnieuw definiëren. EZ evalueert het Nederlands gebruik. In
dit kader heeft OCenW aan de KNAW en NWO gevraagd een gezamenlijk advies te
geven over het wenselijke wetenschappelijk programma.Bij EMBL wordt eind dit jaar een nieuw vijfjarig wetenschappelijk programma
vastgesteld.Paragraaf 8 Financieel overzichtSamenvattend zijn de financiële cijfers bijeengebracht in het volgende
overzicht. Tabel 3: Financieel overzicht (x f 1 miljoen gulden)  200020012002200320042005Vernieuwingsimpuls194446495657Versterking (fundamenteel) onderzoek50     Salarissen
aio's404040404040Aspasia programma      – OCenW0,250,50,50,5  – NWO0,31,01,51,01,5 – Universiteiten0,370,50,50,50,5 Koninklijke bibliotheek      – Huisvesting 5,05,05,05,05,0– DNEP   2,52,52,5 «Geheugen van Nederland» (via het FES)852   W&T-communicatie      omvormen WeTeN      – OCenW 1,01,01,0  – EZ 1,01,01,0  – LNV 0,50,50,50,5  Adoptieplan onderwijs0,70,751,01,00,5 BIJLAGE 1 Totale onderzoekfinancieringHet overzicht Totale Onderzoek Financiering (TOF) geeft het budgettaire
kader weer voor de R&D-uitgaven van de ministeries. Het overzicht is gebaseerd
op opgaven van de ministeries op basis van hun begrotingen.De R&D-uitgaven per departementTabel 1: Overzicht van de TOF-cijfers per departement
(op kasbasis), in miljoenen guldens (bruto-uitgaven) Departement1999200020012002200320042005AZ BuZa/OS Justitie BZK OCenW Defensie VROM V&W
EZ LNV SZW VWS1,8 128,2 27,5 2,7 4 216,2
155,2 78,8 316,3 1 159,8 417,5 20,6 142,0 2,2 152,8 24,4 3,4 4 377,0 148,1 89,0 329,3 1 293,3 427,4
25,5 170,0 2,3 153,0 24,4 3,0 4 426,4
145,2 88,7 329,6 1 144,1 422,4 23,0 166,72,3 155,7 24,4 3,0 4 487,1 146,2 85,4 319,5 1 178,5 413,6
27,0 168,6 2,3 157,1 24,4 3,0 4 509,7
141,2 96,0 304,8 1 128,4 389,5 28,0 160,2 2,3 158,1 24,4 3,0 4 472,9 141,2 95,0 300,7 1 227,4 384,5
28,0 160,9 2,3 159,1 24,4 3,0 4 503,7
141,2 96,4 300,7 1 196,5 394,5 28,0 158,2Totaal
In miljoenen euro's (€) 6 666,3 3 025,17 042,5 3 195,8 6 928,8 3 144,1 7 011,3 3 181,6 6 944,7 3 151,4 6 998,5 3 175,87 008,0 3 180,11999: realisatiecijfers; 2000: vastgestelde begrotingscijfers; 2001: ontwerpbegroting;
daarna: meerjarencijfersTabel 2 geeft de ontwikkelingen weer van de R&D-uitgaven van de departementen
voor de periode 1990–2001. De R&D-uitgaven zijn gecorrigeerd voor
inflatie en geïndexeerd op het jaar 1990. De tabel laat zien dat er grote
verschillen bestaan tussen departementen in termen van stijging dan wel daling
van het R&D-budget. De presentatie op deze manier betekent wel schommelingen
in de tussenliggende jaren niet zichtbaar worden.Er zijn een aantal oorzaken aan te wijzen voor de ontwikkelingen in de
R&D-budgetten van departementen:– de bezuinigingen op basis van het Regeerakkoord 1994. Dit is vooral
van toepassing op de departementen VROM en EZ.– Het aflopen van regelingen of programma's. Dat geldt met name
voor EZ, waar in het begin van de jaren negentig de INSTIR-regeling is afgeschaft.
De WBSO heeft de functie van de INSTIR overgenomen, maar omdat het hier een
belastingfaciliteit betreft, komt deze niet terug in de R&D-uitgaven van
EZ.– Intensivering van de R&D-middelen van departementen. Voorbeelden
zijn de ICES-middelen bij verschillende departementen en de technologische
topinstituten.– Technische correcties op basis van het doornemen van departementale
begrotingen op voor onderzoek bestemde middelen. Voorbeelden zijn VWS en V&W.Het is van belang dit soort factoren in ogenschouw te nemen bij het beoordelen
van tabel 2. Tabel 2: De ontwikkeling van de departementale uitgaven
1990–2000 (prijspeil 1990) Departement1990–1995Indexcijfer 1995 (1990=100)1995–2000Indexcijfer 2001 (1990=100)Justitie Overige V&W OCenW LNV BuZa/OS VWS Defensie
EZ SZW VROM++ = = = - = – = –
- –169 101 99 100 92 104 52
96 57 94 91++ ++ ++ + + - ++ - + –– ––203 150 134 107 100 93 86 75 71 64
50 Alle departementen–88+96Overige: AZ, BZK (niet gespecificeerd vanwege de geringe omvang van de
R&D-uitgaven)Verklaring van de gebruikte tekens:++ : stijging van meer dan 20 indexpunten+ : stijging tussen 5 en 20 indexpunten= : stijging of daling tot 5 indexpunten– : daling tussen 5 en 20 indexpunten–– : daling van meer dan 20 indexpunten.Vergelijking met het vorige TOF-overzicht (begroting 2000)Tabel 3: De TOF-2000 vergeleken met de TOF 2001 Departement2001-cijfers begroting 2000 (prijspeil 1999) 2001-cijfers begroting 2001 (prijspeil
2000) Verschil (miljoenen
guldens) Verschil (in
procenten) AZ BuZa/OS Justitie BZK OCenW Defensie VROM V&W EZ LNV SZW VWS2,2 150,6 23,4 3,5 4 221,4 147,0 87,2
230,6 1 112,1 377,3 23,9 191,5 2,3 153,0 24,4 3,0 4 426,4 145,2 88,7 329,6 1 144,1 422,4 23,0 166,7 + 0,1 + 2,4 + 1,0 – 0,5
+ 205,0 – 1,8 + 1,5 + 99,0 + 32,0 + 45,1 – 0,9 – 24,8 + 4,6 + 1,6 + 4,2 – 13,3
+ 4,9 – 1,2 + 1,7 + 42,9 + 2,9 + 12,0 – 3,9 – 13,0 Totaal 6 570,76 928,8 + 358,1 + 5,4De tabel laat zien dat de nominale stijging tussen de twee begrotingen
5,4% bedraagt, waarvan een gedeelte voor rekening komt van loon- en prijsbijstellingen.Daarnaast zijn de volgende ontwikkelingen per departement het vermelden
waard:– OCenW: een stijging van iets meer dan f 100 miljoen bij de
universiteiten, en het opnemen van de onderzoeksmiddelen van instellingen
op het gebied van cultureel erfgoed.– V&W: een stijging als gevolg van een scherpere screening van
de begroting op investeringen in kennis, waarbij o.a. de kennisactiviteiten
in relatie tot uitvoeringsaspecten voor de droge en natte infrastructuur zo
volledig mogelijk in beeld zijn gebracht.– LNV: er is een correctie aangebracht voor de uitgaven in 1999
in de – éénmalige – bijdrage van LNV aan DLO voor
de aankoop van gebouwen (f 378 miljoen). Zowel de bijdrage
aan DLO als de middelen voor het praktijkonderzoek zijn verhoogd ten opzichte
van de begroting 2000.De R&D-uitgaven naar doelen van de overheidDe R&D-uitgaven van de overheid kunnen geclassificeerd worden naar
de beoogde doelen ervan. Figuur 1 laat zien dat meer dan de helft van de R&D-uitgaven
een fundamenteel karakter heeft (de categorie fundamenteel onderzoek en de
universitaire 1ste geldstroom samengenomen). De verschuiving tussen doelstellingen
in de periode 1990 en 2001 is vrij gering. Er is een lichte verschuiving van
technologische doelen naar sociale doelen.Figuur 1: Verdeling van de overheidsuitgaven voor R&D
naar doelstellingen, in procenten van het totaal, 1990 en 2001Noot: de categorie «fundamenteel onderzoek» betreft NWO-onderzoek
(inclusief 2de geldstroom, KNAW-onderzoek en bijdragen aan
de internationale onderzoekorganisaties.De categorie «industriële productiviteit» betreft onderzoek
ter verbetering van de industriële productie en technologie.  Overzicht
van de TOF-cijfers (op kasbasis), miljoenen guldens (bruto-uitgaven)2000Vastgest. 2001 Ontwerp% R&DNABS-codeNABS-categorieBest.  III Algemene Zaken      01.11Rijksvoorlichtingsdienst: Onderzoek
en voorbereiding0,20,2100 8.0alg. maatsch. onderzoekR 01.11RVD: Voorlichting
(Voorlichtingsraad)0,40,4100 8.3management en organisatieR 01.21WRR: Wetenschappelijke
studies1,61,7100 8.0alg.
maatsch. onderzoekR Totaal
Algemene Zaken2,22,3             V Buitenlandse zaken      06.06.01Stichting Instituut Clingendael0,50,510 8.6openb.
best. & (inter)nat. betr.SO 09.02.01NATO Science Committee1,31,310013defensieIO14.03.01Bijdrage hfdst.
VIII Afrika Studiecentrum0,30,33012.2ontwikkelingssamenwerkingSO14.03.01Subsidie Koninklijk Instituut voor de Tropen3,03,01012.2ontwikkelingssamenwerkingSO14.04Onderzoeksprogramma49,051,510012.2ontwikkelingssamenwerkingProj.diversLanden-regio programma's88,586,2512.2ontwikkelingssamenwerkingProj.diversMultilaterale bijdragen10,010,01012.2ontwikkelingssamenwerkingProj. Nederlands Artarctisch Onderzoeksprogramma0,20,210010.4geowetensch. en (milieu)wet.NWO  Totaal Buitenlandse Zaken152,8153,0             VI Justitie      01.13WODC        Personele uitgaven8,88,83 8.9ov. maatschappelijk onderzoekR  Intern onderzoek1,31,3100 8.9ov. maatschappelijk onderzoekR  Extern wetenschappelijk onderzoek10,810,810 8.9ov. maatschappelijk onderzoekSO  Wetenschappelijke periodieken0,20,2100 8.9ov. maatschappelijk onderzoekR 10.1 Nederlands Forensisch Instituut3,33,3100 8.9ov. maatschappelijk onderzoekR  Totaal Justitie24,424,4             VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties      01.07.16Subsidies
en onderzoeken: strategisch onderzoek totaal1,81,4100 8.6openb.best.&(inter)nat.betr.Proj.03.01.01Wetenschappelijk onderzoek minderhedenbeleid1,61,6100 8.7Sociale verandering en processenProj.  Totaal Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties3,43,0             VIII Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen      22.01Eerste geldstroom universiteiten (incl. LUW-bijdrage
LNV) (exploitatie en investeringen)3 136,23 149,3   U22.02Instellingen voor internationaal onderwijs en onderzoek(15,4)(14,7)     NUFFIC2,82,11512.2ontwikkelingssamenwerkingSO ISS6,56,535 8.6openb.best.&(inter)nat.betr.SO ITC2,22,2512.2ontwikkelingssamenwerkingSO ASC2,92,95512.2ontwikkelingssamenwerkingSO IHS1,01,020 2.1ruimtelijke ordeningSO23.01.01KNAW149,6149,5100  KNAW Koninklijke Bibliotheek1,41,73 8.2cultuurR23.01.02NWO totaal (exploitatie en investeringen)562,0570,1   NWO 23.01.03SURF5,05,010012.9ov. niet uit te
splitsen ond.U23.01.04Alfa/gamma-onderzoek(26,9)(26,9)     CPG0,60,6100 8.6openb.best.&(inter)nat.betr.R Onderwijsonderzoek (diverse artikelen)26,326,3100 8.1onderwijsProj. NIDI3,03,0100 8.7maatsch.
ontwikkelingenSO 23.01.05Deelname aan Int.
Onderz.inst. (143,4)(143,8)100     EMBC1,01,010011.3biologische wetenschappenIO EMBL5,15,110011.3biologische wetenschappenIO ESA65,164,4100 9.1wetenschapp. explor. vd ruimteIO CERN60,261,210011.1natuurwetenschappenIO ESO12,012,110011.1natuurwetenschappenIO23.01.06TNO basissubsidie173,7203,9100  TNO Primatencentrum (BPRC)5,05,0100F4.3biomedische techn. en medicijnen  Nationaal Herbarium2,12,110011.3biologische
wetenschappen  23.01.07Grote technologische instituten(7,8)(7,8)100    NLR1,71,7100 9.0algemeen ruimteonderzoekGTI WL2,62,6100 2.3civiele bouwkundeGTI GD1,61,6100 2.3civiele bouwkundeGTI MARIN1,91,9100 2.4verkeerssystemenGTI23.01.08WeTeN3,33,410012.9ov. niet uit te splitsen ond.R STT0,30,410010.5technische
wetenschappenSO EG-Liaison0,30,3100 7.0alg. industrieel onderzoekR  Verkenningen1,01,010012.9ov. niet uit te splitsen ond.Proj.23.01.09COS0,80,810012.9ov. niet uit te splitsen ond.R 17.13AWT1,51,510012.9ov.
niet uit te splitsen ond.R  Rechtspositionele
maatregelen (incl. stelselwijziging rijkshuisvesting)27,638,810012.9ov. niet uit te splitsen ond.  23.04Coördinatie wetenschapsbeleid62,951,810012.1beleidsruimteProj. ICES28,827,010012.1beleidsruimte 17.12Rijksdienst voor Monumentenzorg (RDMZ)6,36,425 8.2cultuurR  Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB)6,16,030 8.2cultuurR  Instituut Collectie Nederland (ICN)3,12,718 8.2cultuurR Rijksbureau
voor Kunsthistorisch onderzoek (RKD)0,40,46 8.2cultuurR27.07Culturele zaken: onderzoek1,51,5100 8.2cultuurProj. Subsidie Boekmanstichting1,71,7100 8.2cultuurSO         Subsidie TNO totaal333,1363,0   TNO Totaal
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen4 377,04 426,4             X Defensie      01.21TNO doelsubsidie (bijdrage hfdst.VIII)101,7101,7100  TNO01.21Bijdrage NLR (bijdrage hfdst.XII)1,01,010013defensieGTI01.25Milieu-onderzoek2,92,910013defensieProj.01.26Onderzoek en technologie26,524,110013defensieProj.01.26Gebruik K&K
door de Centrale Organisatie1,71,210013defensieProj.01.26Bijdrage NIVR ruimtetechnologie0,00,010013defensieProj.03.22Wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling bij de KM4,64,610013defensieProj. 05.22 Werkplan NLR t.b.v. de KLu9,79,710013defensieProj. Totaal Defensie148,1145,2             XI Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer      03.03Onderzoek volkshuisvesting19,719,6100 2.2bouw en inricht.
van gebouwenProj. 03.05.01Volkshuisvestingsinstellingen:
bijdrage Volkshuisvestingsinst. 1,51,5100 2.2bouw en inricht. van gebouwenUNI/SO 04.03.01Onderzoek RPD4,46,8100 2.0alg.ond.infrastr./ruimt.bel.SO05.14Onderzoek algemeen milieubeleid38,136,6100 3.0algemeen milieuonderzoekProj. 05.19Bijdrage RIVM25,324,230 3.0algemeen milieuonderzoekSO Totaal Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer89,088,7             XII Verkeer en Waterstaat      01.03.04Specifieke uitgaven/Studies S&C4,94,814 2.0alg.ond.infrastr./ruimt.bel. 01.05.03Antarctica
onderzoek0,80,8100 1.0alg.onderz.
aards milieu 01.05.05Connekt12,012,0100 2.4verkeerssystemen 01.10.00Ruimtevaartaktiviteiten/nationale
programma's «Gebruikersondersteuning»2,52,58 9.2toepassingssystemen (ruimtev.)IO 02.10.01RWS/Droge infra/beleidsvoorbereiding wegen10,010,026 2.4verkeerssystemen 02.10.02RWS/Drogr infra/beleidsvoorbereiding verkeersveiligheid2,02,042 2.4verkeerssystemen 02.10.03RWS/Droge infra/anticiperend onderzoek (incl. bijdrage SWOV)27,329,4100 2.4verkeerssystemenProj./SO02.20.01RWS/Natte infra/waterkeren
beleidsvoorbereiding6,67,145 2.3civiele bouwkundeProj. 02.20.02RWS/Natte infra/Waterbeheren beleidsvoorbereiding14,818,149 3.0algemeen milieuonderzoekProj. 02.20.03RWS/Natte infra/Anticiperend onderzoek19,120,446 3.0algemeen
milieuonderzoekProj. 03.02.01DGP/Algemeen/Onderzoek
en ontwikkeling18,819,4100 2.4verkeerssystemenProj.03.31.00DGP/Veiligheid/Taakstell. verkeersveiligheid5,74,245 2.4verkeerssystemenProj.04.31.01Luchtvaarttechnologisch onderzoek2,92,7100 2.4verkeerssystemenProj.04.31.02Bijdrage exploitatie NLR38,338,0100  GTI 04.31.03Investeringen NLR/ETW11,811,8100  GTI04.31.04Onderzoeken luchtvaart8,57,5100 2.4verkeerssystemenProj.05.03.00DGG/Algemeen/Onderzoek en ontwikkeling7,22,9100 2.4verkeerssystemenProj.05.20.00DGG/Veiligheid in verkeer en vervoer/veiligheid en milieu1,21,115 2.4verkeerssystemenProj.05.30.00DGG/Maritieme politiek0,20,220 2.4verkeerssystemen 05.31.02/03DGG/Voorwaarden
scheppen/'Stim. kennisinfra (MARIN/NIM)4,44,0100 2.4verkeerssystemenSO06.10.01DGTP/Telecommunicatie en post/specifieke uitgaven7,47,4100 2.5telecommunicatiesystemenProj.07.05.00Bijdrage aan agenschap KNMI/aandeel R&D21,620,719  SO01.01.02Infrafonds/Droge infra/rijkswegen aanleg22,320,81 2.3civiele
bouwkunde 01.01.03Infrafonds/Droge infra/rijkswegen beheer/onderhoud14,613,42 2.3civiele bouwkundeProj. 01.01.04Infrafonds/Droge
infra/rijkswegen beheer/onderhoud /CROW7,06,51 2.3civiele bouwkundeSO02.01.01Infrafonds/Natte infra/waterkeren aanleg0,00,51 2.3civiele bouwkunde 02.01.03Infrafonds/Natte infra/waterkeren
beheer/onderhoud21,921,977 1.4hydrologieProj.02.02.02Infrafonds/Natte
infra/waterbeheren&vaarwegen aanleg3,04,91 2.3civiele bouwkunde 02.02.03Infrafonds/Natte infra/waterbeheren&vaarwegen
B&O7,98,916 3.0algemeen
milieuonderzoekProj.02.02.04Infrafonds/Natte
infra/Waterbeheren&vaarwegen B&O (incl. STOWA)21,822,83 3.0algemeen milieuonderzoekProj. 03.04.00Infrafonds/Grote projecten/Deltaplan grote
rivieren2,82,91 1.4hydrologieProj. Totaal Verkeer en Waterstaat329,3329,6             XIII Economische Zaken      01.01 130Materieel budget AEP en Secr. Gen.3,41,250 8.0 alg. maatschappelijk onderz.NI 01.01 370Materieel CPB1,51,226 8.0alg. maatschappelijk onderz. R 01.01 520Materieel CBS3,63,65 8.0 alg. maatschappelijk onderz. R01.15 020AWT1,41,310012.9ov. niet uit te splitsen ond.R 02.01 010Onderzoek en voorlichting0,10,016 7.0algemeen industr.
onderzoekU 02.02 600Stim. strategische
samenwerking25,431,5100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.02 710PBTS18,117,3100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O02.02 720IOP5,23,9100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O 02.02 730Maritiem onderzoek -6,76,1100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. O02.02 740Flankerend beleid23,227,7100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O 02.02 745Elektronische snelweg52,561,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.02 750Infralijn en bel. onderzoek18,128,9100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O02.02 754EET47,766,8100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.02 780Informatietechnologie1,60,7100 7.1industr.prod. -/concurr.verm. 02.02 800BTS74,090,8100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.02 811TNO/MKB-initiatief2,30,4100 7.1industr.prod.-/c oncurr.verm. 02.02 914Stimuleringsprogramma's0,50,0100 7.0algemeen industr. onderzoekO02.02 920Biotechnologie0,10,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O02.03 010BIT/EUREKA9,810,0100 7.1industr.prod.-/concurr.
verm. O 02.03 011BIT/Opkomende markten4,25,560 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.03 013BIT/Geïndustrialiseerde landen8,18,4100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.03 020Micro-electronica stimulering123,091,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.NI 02.04 010Onderzoek en ontwikkeling bij collectiviteiten2,10,6100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O 02.05 030Bijdrage Syntens13,613,920 7.0algemeen industr.onderzoekR02.06 025NIM0,80,4100 7.5transportmiddelen 02.06 120Achtergrondonderzoek MARIN14,74,7100 8.3management en organisatie 02.06 330NEA0,00,010 2.4verkeerssystemen 02.06 420TNO doelsubsidie (bijdrage hfdst.VIII) (E)57,657,4100  TNO02.06 515NMI2,81,9100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.06 620Bijdrage hfdst.XII NLR7,54,5  100 02.06 840WL Hydraulics0,20,7100 2.3civiele bouwkundeGTI02.06 860Stichting voor de Technische Wetenschappen (STW)2,30,6100 7.0algemeen industr. onderzoekNWO02.07Ruimtevaart132,686,3100 9.4ruimtelaboratoria en ruimtev.IO 02.08 020Ruimtevaartprogramma's (NIVR)8,08,0100 9.4 ruimtelaboratoria
en ruimtev.IO 02.08 030Militaire Vliegtuig
Ontwikkeling75,035,0100 7.5transportmiddelenO02.08 040Civiele Vliegtuig Ontwikkeling20,19,7100 7.5transportmiddelenO02.09Speur- en ontwikkelingswerk (TOK)91,689,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm.O 02.12 010Technologische vernieuwing17,328,070 7.1industr.prod.-/concurr.verm.U 02.12 020Onderzoek technologiebeleid3,94,2100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.12 030STW26,031,7100 7.0algemeen industr. onderzoekNWO02.12 040IOP13,617,1100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.12 050Technologische Topinstituten42,844,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 02.13Kennisinfrastructuur FES49,642,0100 7.1industr.prod.-/concurr.verm. 09.01 030Lange termijn
onderzoek besparingstechnologie21,920,9100 5.1fossiele brandstoffen  09.01 110Programma's
industrie59,662,175 5.1fossiele
brandstoffen 09.01 120Tender energiebesparing5,65,4100 5.1fossiele brandstoffen 09.01 210Programma's woningbouw41,945,350 5.1fossiele brandstoffen 09.01 230Programma's verkeer
en vervoer5,25,550 5.1fossiele
brandstoffen 09.01 240Programma's agrarische sector5,44,650 5.1fossiele brandstoffen 09.02 110Programma's duurzame energie8,79,1100 5.5duurzame energiebronnen 09.03 110Hoge flux
reactor/EURATOM75,00,0100 5.2kernsplijtingIO09.03 120Programma's
kernenergie1,00,4100 5.2kernsplijting 09.03 130Nieuwe elektriciteitstechnologiën1,32,2  5.6rationeel gebruik van energie  09.05 010/020Energiecentrum Nederland (ECN)33,733,6100  SO09.06Doelfinanciering NITG12,812,842 1.3aardkost/-mantel
ex zeebodemTNO 09.33 510Overig onderzoek
en ontwikkelingswerk op energiegebied8,65,6100 5.0energieonderz. van alg. aardNI  Totaal Economische Zaken1 293,31 144,1             XIV Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (excl. bijdrage LUW)      011.03.41Stichting Afrika Studiecentrum1,11,110011.0ontwikkelingssamenwerkingSO016.02.10Wetensch. onderz.: Dienst Landbouwkundig Onderzoek323,8312,6100  DLO016.02.40Wetensch. onderzoek: subsidies en overige uitgaven33,431,5100 6.0algemeen landbouwonderzoekNI016.03Praktijkonderzoek65,075,9100  SO016.03Grond/gebouwen/onderh. onderz. stichtingen/proefstat. 4,11,380   SO  Totaal uitgaven Landbouw, Natuurbeheer en Visserij427,4422,4     Totaal inkomsten
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij30,728,7             XV Sociale Zaken en Werkgelegenheid      U11.05Projectonderzoek14,913,5100 8.0alg. maatsch. onderzoekProj. U11.05Onderzoek emancipatie0,90,9100 8.0alg. maatsch. onderzoekProj. U11.05Meerjarig onderzoek5,23,3100 8.0alg. maatsch. onderzoekProj. U15.01Onderzoek vakcentrales0,41008.0 alg. maatsch. onderzoekProj. U15.01 Kwaliteit arbeidsverhoudingen (subsidies)0,31008.0 alg. maatsch. onderzoek U15.07Arbeidsomstandigheidenbeleid
(subsidies)4,05,0100 8.4verbetering
arbeidsomstandighedenProj.  Totaal Sociale Zaken en Werkgelegenheid25,523,0             XVI Volksgezondheid, Welzijn en Sport      22.01.05P&M – Materieel0,90,92 8.0alg. maatsch. onderzoekSO 22.06Sociaal en Cultureel Planbureau (mat.)2,74,232 8.0alg. maatsch. onderzoekR24.02.04Ouderenbeleid – algemeen ouderenbeleid1,81,97 8.0alg. maatsch. onderzoekSO 24.04.03Jeugdbeleid – algemeen jeugdbeleid1,71,70 8.0alg. maatsch. onderzoekSO 24.09.01Sociaal beleid – sociaal beleid
algemeen (VJI)6,46,65 8.0alg. maatsch. onderzoekSO 25.02.01Volksgezondheidbeleid –
Wet orgaandonatie en medische ethiek2,92,936 4.7sociale geneeskundeProj.25.02.03Tweede lijnszorg (NKI)21,321,335 4.0medisch onderz. v. alg. aardSO 25.02.04Instituut Onderzoek Eerstelijnszorg/thuiszorg (NIVEL)6,26,37 4.0medisch onderz. v. alg. aardSO 25.02.06Geestelijke volksgezondheid (Trimbosinstituuut)3,94,212 4.8organisatie
van de gezondheidsz.SO 25.02.13Projecten, experimenten
en onderzoek (PEO)10,611,510 4.0medisch onderz. v. alg. aardProj. 25.02.13Projecten, experimenten en onderzoek (PEO)73,369,958 4.1med.ond.,ziekenh.beh.,heelk.R25.02.13Projecten, experimenten en onderzoek (PEO)10,37,16 4.0medisch onderz. v. alg. aardNWO 25.02.15Gezondheidsbeleid (IARC)2,11,92 4.1med.ond.,ziekenh.beh.,heelk.IO27.01Rijksinstituut voor Volksgez. en Milieuhygiene
(RIVM)19,019,06 4.0medisch
onderz. v. alg. aardR 27.01Rijksinstituut voor
Volksgez. en Milieuhygiene (RIVM)6,87,32 3.1bescherming atmosfeer en klimaatR  Totaal Volksgezondheid, Welzijn en Sport170,0166,7    BIJLAGE 2 Adviezen, verkenningen en werkprogramma AWT 2000AdviezenSinds het verschijnen van het Wetenschapsbudget 2000 heeft de AWT de volgende
adviezen uitgebracht:38. Hoofdlijnen Innovatiebeleid (juni 1999)39. Advies HBO en Kenniscirculatie (juli 1999)40. Cultureel erfgoed en wetenschapsbeoefening (samen met de Raad voor
Cultuur, juli 1999)41. Vitaliteit en kritische massa. Strategie voor de natuur- en technische
wetenschappen (augustus 1999)42. Communicatie over wetenschap en techniek (november 1999)43. Halfslachtige wetenschap. Onderbenutting van vrouwelijk potentieel
als existentieel probleem voor academia (januari 2000)44. Investeren in onderzoek (april 2000)45. Over stromen. Advies en verkenning door de AWT, NRLO en RMNO (juni
2000).Een reactie op advies nr. 38 is gegeven in het Kabinetsstandpunt «Innovatiebeleid».
Op advies nr. 39 en 41 is een Kabinetsstandpunt gegeven in HOOP 2000.Op advies nr. 40, Cultureel erfgoed en wetenschapsboefening dat samen
werd uitgebracht met de Raad voor Cultuur, wordt gereageerd in de Cultuurnota
die gelijk met de OCenW-begroting verschijnt, alsmede in paragraaf 6
van deze Voortgangsrapportage.Advies nr. 42, Communicatie over wetenschap en techniek, is betrokken
bij de opstelling van de nota Boeiend, Betrouwbaar en Belangrijk, de nota
Wetenschap- en Techniekcommunicatie (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
26 658, nr. 12).Advies nr. 43, Halfslachtige wetenschap, wordt betrokken bij de acties
rond het wetenschapspersoneelsbeleidsplan (zie paragraaf 4).Op advies nr. 44, Investeren in onderzoek, wordt een reactie gegeven in
de paragraaf over investeren in vernieuwend onderzoek (paragraaf 5).VerkenningenRecent zijn door de AWT twee verkenningen uitgebracht:– Over stromen, verkenning en advies uitgebracht door de AWT, NRLO
en RMNO (juni 2000)– Bouwen op kennis, rapportage verkenningscommissie Bouw (maart
2000)Werkprogramma AWT 2000Voor het jaar 2000 staan de volgende adviesonderwerpen op het programma:– Hoger beroepsonderwijs en Kenniscirculatie (vervolgadvies)– Kennisbescherming en toegankelijkheid van de kennisinfrastructuur– Actieve kennisoverdracht– De (on) aantrekkelijkheid van een onderzoekloopbaan in Nederland– Verantwoording– Keuzes in het wetenschappelijk onderzoek– Landbouwonderzoek– Effectiviteit van het beleidsondersteunend onderzoek Naast de recent uitgebracht verkenningenrapporten, staan verkenningen
op het programma over de volgende onderwerpen:– ICT ten behoeve van de genetwerkte economie– Gedragswetenschappen– Criminaliteit– Onderwijs– Cultuurverandering in het digitale tijdperkVoorbereidingen zijn in gang gezet met het oog op het starten van verkenningen
over de volgende onderwerpen:– management sciences– sociale gevolgen van vergrijzing– gedragswetenschappen– maatschappelijke gevolgen van het Humane Genome Project. BIJLAGE 3 Lijst met afkortingenAIOAssistent in OpleidingAWTAdviesraad voor het Wetenschaps- en TechnologiebeleidAZMinisterie van
Algemene Zaken BBPBruto Binnenlands Product BCBBureau conservering BibliotheekmateriaalBZKMinisterie van Binnenlandse
Zaken en KoninkrijksrelatiesCBSCentraal Bureau voor de Statistieken COSCommissie van Overleg Sectorraden CPBCentraal
Plan BureauCSTPCommittee for Scientific and Technological Policy van de OESO DLODienst Landbouwkundig
Onderzoek DNEPDepot Nederlandse Elektronische Publicaties EMBLEuropean Molecular Biology Laboratory ESAEuropean Space
Agency EUEuropese Unie EZMinisterie van Economische Zaken FESFonds Economische Structuurversterking HBOHoger Beroeps
OnderwijsHOOPHoger Onderwijs- en OnderzoekplanICESInterdepartementale Commissie Economische Structuurversterking ICES/KISInterdepartementale Commissie Economische Structuurversterking / werkgroep
KennisinfrastructuurICTInformatica en Communicatie TechnologieIOPInnovatiegericht Onderzoekprogramma KBKoninklijke
Bibliotheek KNAWKoninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen LNVMinisterie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij MKBMidden- en Kleinbedrijf MedeaMicro Electronics Development for European Applications NAPNationaal
Actieprogramma Elektronische Snelwegen NOAG-iNationale Onderzoek Agenda informatica NOWTNederlands
Observatorium van Wetenschap en Technologie NRLONationale Raad voor Landbouwkundig Onderzoek NWONederlandse
Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek OCenWMinisterie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen OESOOrganisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling R&DResearch and DevelopmentRMNORaad voor Milieu-
en Natuuronderzoek SARAStichting Academisch Rekencentrum Amsterdam SURFSamenwerkingsorganisatie
voor Computerdienstverlening in Hoger Onderwijs en Onderzoek TNONederlandse
Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek UDUniversitair DocentUHDUniversitair
Hoofddocent V&WMinisterie van Verkeer en Waterstaat VROMMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer VSVerenigde StatenVSNUVereniging van Samenwerkende Nederlandse UniversiteitenVWSMinisterie
van Volksgezondheid, Welzijn en SportW&TWetenschap en Techniek WBSOWet Bevordering Speur-
en Ontwikkelingswerk WeTeNStichting Wetenschap en Techniek Nederland WHWWet op het Hoger Onderwijs
en het Wetenschappelijk Onderzoek 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26658-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl