Rijksbegroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 1996; Verslag algemeen overleg over de snelle-reactiecapaciteit van de VN en UNSAS
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24400-V, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-05-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24400-V nr. 60

16-05-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24400-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 400 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1996nr. 60VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 16 mei 1996De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
23 april 1996 overleg gevoerd met minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken
en minister Voorhoeve van Defensie over de snelle-reactiecapaciteit van
de VN (24 400-V, nr. 41) en UNSAS (Def-96-85).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Verhagen (CDA) herinnerde aan de voorkeur van zijn
fractie voor uitwerking van een concept met «stand-by forces»
boven dat met een «standing force» als de VN-brigade. Het valt
sterk te betwijfelen of met zo'n onder de vigeur van hoofdstuk VI van het
VN-handvest opererende brigade genocide of de dreiging daarmee kan worden
voorkomen en bovendien kan het de rol van het nationale parlement bij uitzending
van militairen compliceren. De voor het verder ontwikkelen van dit Nederlandse
initiatief onontbeerlijke steun van grote landen als Duitsland, Frankrijk,
het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten lijkt vooralsnog te ontbreken.
Wat vinden deze landen van de Canadese en Deense voorstellen?
Het Canadese voorstel voor een permanent militair VN-hoofdkwartier kan voordelen
bieden, maar ervaring met de inschakeling van de NAVO bij vredesoperaties
die het gebruik van geweld niet uitsluiten, leert dat dit alleen effectief
kan zijn als de belangrijkste partners zich eraan committeren. Hoe de door
Denemarken voorgestelde «high readiness brigade» (HRB) kan bijdragen
aan het voorkomen van genocide is niet duidelijk, omdat optreden ervan beperkt
is tot hoofdstuk VI en derhalve instemming van de bij een conflict betrokken
partijen vereist is. Hoe denkt men de reactietijd van deze brigade te verkorten
tot 15 à 30 dagen nadat de Secretaris-Generaal van de VN om inzet ervan
heeft gevraagd? Uitgangspunt is, dat HRB-eenheden alleen op basis van nationale
politieke besluitvorming worden ingezet. Kan het kabinetsstandpunt dat militairen
van de permanente eenheid ook moeten kunnen deelnemen aan HRB-operaties waaraan
hun land van herkomst geen eenheden bijdraagt, ertoe leiden dat Nederlandse
militairen als onderdeel van de HRB gedwongen worden om aan een HRB-operatie
deel te nemen,ook als daaraan op grond van nationale politieke besluitvorming
geen Nederlandse eenheden deelnemen?Omdat dit het best tegemoetkomt aan het uitgangspunt dat het parlement
altijd moet instemmen met uitzending van Nederlandse militairen, voelde de
heer Verhagen het meest voor verdere uitwerking van het UNSAS-concept. Het
inventariseert troepen en materiaal die landen beschikbaar stellen, maar laat
ze vrij om bij uitzending de procedures te volgen. Hij was tegen versterking
van het UNSAS door inrichting van materiaaldepots op het Afrikaanse continent.
Beter kan worden onderzocht hoe westelijke UNSAS-landen op ad-hocbasis en
toegesneden op een concrete vredesoperatie Afrikaanse peacekeepers van materiaal
kunnen voorzien.De heer Hessing (VVD) miste in de stukken een duidelijke hoofdlijn
van beleid. Hij sprak zich ondubbelzinnig uit voor een «stand-by arrangement»
als het UNSAS en tegen ideeën die neerkomen op een «standing force».
Nederland zou er goed aan doen om het UNSAS loyaal te ondersteunen en te helpen
het via een strakke politieke regie tot een succes te maken. Uitbouw van het
UNSAS verdient voorkeur omdat het geweldsmonopolie slechts onder directe parlementaire
controle kan functioneren. Bovendien is alleen UNSAS flexibel genoeg om te
voldoen aan de specifieke eisen die specifieke inzetten van VN-troepen stellen.
Ook is er voor een «standing force» geen internationaal draagvlak.
Daar toch aan blijven trekken roept het risico op dat de aandacht en het commitment
voor de wel haalbare UNSAS-benadering verslapt. Mag ervan worden uitgegaan
dat Nederland behoort tot de lidstaten die zich in het afgelopen jaar op het
standpunt hebben gesteld dat verdere uitwerking van het UNSAS prioriteit verdient
boven nieuwe initiatieven? Een goede inbedding van vredesoperaties kan worden
bereikt door (institutionele) versterking van regionale organisaties. Gedacht
zou kunnen worden aan versterking van de Organisatie voor Afrikaanse eenheid.
Via het UNSAS-partnerschap kunnen Afrikaanse landen worden voorzien in hun
behoefte aan deugdelijk materiaal voor vredesoperaties.Ook over het Canadese initiatief was de heer Hessing terughoudend. Een
permanent militair hoofdkwartier bij de VN kan deze organisatie tegen de bedoeling
in het karakter geven van een militaire organisatie. Zoiets is alleen aanvaardbaar
als expliciet wordt vastgelegd dat het hoofdkwartier slechts is bedoeld om
zo nodig snel en deskundig behoeften vast te stellen en deze te relateren
aan het beschikbare UNSAS-aanbod. Stafofficieren van dit hoofdkwartier mogen
niet samen met UNSAS-onderdelen als wegbereiders voor een vredesoperatie te
velde worden ingezet. Dit staat haaks op het pleidooi in het advies van de
Adviesraad voor vrede en veiligheid (AVV) om helderheid te scheppen over command
en control. Die moet berusten bij de uitvoerende «coalition
of the willing» van dat moment. Op voornoemd advies kreeg hij overigens
graag een reactie van de bewindslieden.Ook voor een «rapidly deployable headquarters team» voelde
hij niet veel. Hoe denkt men dit in te zetten? Dat mag niet gebeuren zonder
een VN-mandaat. Er mag alleen een Nederlandse stafofficier voor ter beschikking
worden gesteld als dit bedoeld is ter ondersteuning van UNSAS. Het mag er
niet toe leiden dat via een achterdeur toch een «standing force»
wordt voorbereid. Vraagtekens zette hij bij de HRB. Als «standing force»
mag er niet mee akkoord worden gegaan. Dat kan wel als expliciet wordt vastgelegd
dat het als ondersteuning van UNSAS is bedoeld en dat inzet van HRB-eenheden
afhankelijk blijft van nationale politieke besluitvorming. Waarvoor zijn aparte
procedures nodig en zijn die een doublure van die van de NAVO? Zo ja, schept
dat geen verwarring te velde?De heer Houda (PvdA) maakte uit de stukken op dat om financiële
en politieke redenen het Nederlandse idee voor een snel inzetbare VN-brigade
op korte termijn niet haalbaar is en dat de aandacht thans meer uitgaat naar
Canadese en Deense tussenoplossingen voor de korte termijn. Hoe vordert het
werk van de «Group of Friends of Rapid Reaction»? Zijn Deense
en Canadese voorstellen al nader geconcretiseerd? Hoe denken de bewindslieden
vorm te geven aan het Nederlandse initiatief en hoe verhoudt dit zich tot
de Canadese en Deense voorstellen? UNSAS biedt als catalogus van inzetbare
middelen de mogelijkheid om sneller te reageren op besluitvorming door de
Veiligheidsraad. Dan is het vreemd dat gebrek aan middelen op het Afrikaanse
continent het onmogelijk maakt om aldaar snel te reageren, terwijl juist een
grote crisis op dat continent aanleiding was voor voorstellen tot verbetering
van de reactiecapaciteit. Ook de actualisering van UNSAS toont geen verbetering.
Voorstellen tot verbetering van de reactiecapaciteit gaan uit van tijdelijke
crisisbestrijding; na maximaal zes maanden moeten taken door een reguliere
vredesoperatie worden overgenomen. Hoe krijgt dit op het Afrikaanse continent
gestalte? Heeft de minister van Buitenlandse Zaken tijdens zijn recente reis
door Afrika signalen gekregen dat de situatie is verbeterd? Is in 1995 aan
Botswana geleverd defensiemateriaal in UNSAS terug te vinden? Destijds werd
die levering namelijk gerechtvaardigd door te wijzen op het belang van ondersteuning
van internationale hulporganisaties. Hoe is te garanderen dat geleverd materiaal
alleen voor vredesoperaties wordt gebruikt? De AVV dringt erop aan om landen
die troepen leveren voor VN-vredesmissies meer invloed te geven op besluitvorming
door de Veiligheidsraad en de Secretaris-Generaal van de VN. Is de mate waarin
dit gebeurt een van de voorwaarden voor een Nederlandse bijdrage aan UNSAS?
Uit een reactie van de minister van Defensie maakte hij op dat het Nederlandse
UNSAS-aanbod niet afhankelijk is van de ontwikkeling van het Nederlandse initiatief.De heer Hoekema (D66) sprak vooruitlopend op een door hem verwacht
verslag van de recente reis van de minister van Buitenlandse Zaken naar Afrika
zijn tevredenheid uit over de aandacht die de minister aldaar vroeg voor versterking
van de snelle-reactiecapaciteit van de VN. Zullen Senegal en Ghana hun toezeggingen
ook echt nakomen?Uit het optreden in ex-Joegoslavië wenste de heer Hoekema niet te
concluderen dat de VN in de toekomst geen militaire operaties meer moet vervullen.
Wel maakt het duidelijk dat de VN zich vooral moet concentreren op operaties
onder hoofdstuk VI van haar Handvest en dat per geval moet worden bezien of
het effectiever is om een regionale organisatie (zoals de NAVO) de leiding
te geven bij ingewikkelde operaties op het terrein van «peace enforcement».
Voorstellen om de snelle-reactiecapaciteit van de VN te versterken moeten
dan ook worden getoetst op de mogelijkheid om een koppeling te leggen met
regionale organisaties. Zo zou de HRB kunnen worden geadopteerd
door een regionale organisatie als de NAVO. Welke les is te trekken uit positieve
ervaringen met IFOR? Hoewel dit soort gecombineerde operaties in NAVO-verband
instemming van de Verenigde Staten vereist, behoeft dit land niet per se aan
iedere operatie deel te nemen.Zeer tot zijn spijt moest de heer Hoekema erkennen dat VN-optreden in
een crisis als thans in Liberia is uitgesloten zolang de lidstaten daartoe
niet de wil hebben. Dit maakt eens te meer duidelijk waarom er een echte VN-brigade
moet komen. Gezien de grote complicaties die aan oprichting ervan verbonden
zijn, is het begrijpelijk dat het nog niet zover is, maar daaruit mag niet
de conclusie worden getrokken dat dan maar het hele idee van tafel moet. Integendeel,
met de uitwerking ervan moet verder worden gegaan. In de tussentijd kan dan
worden gewerkt aan voorstellen die in oplopende mate van ambitie bijdragen
aan het uiteindelijke doel: de versterking van de snelle-reactiecapaciteit
van de VN. Wordt in de «Group of Friends» nog over de VN-brigade
gesproken, of is dit idee voorshands terzijde geschoven? Wat vinden de bewindslieden
van het voorstel van het Instituut Clingendael voor een «rapid reaction
force» (RRF), naar analogie van de RRF die in Bosnië het gat vulde
tussen de falende VN-operatie en de IFOR-operatie? Kan zo'n RRF als robuuste
dreiging bij VN-vredesoperaties achter de hand worden gehouden? Hoe reëel
is het idee van zo'n RRF, gezien de problemen die er al zijn met de verwezenlijking
van de VN-brigade? Alles overziende concludeerde hij dat in de huidige situatie
het best kan worden doorgegaan met het opzetten van de HRB, echter zonder
daarvoor een aparte procedure in het leven te roepen.Ontvangt de Kamer dit voorjaar een wetsvoorstel over parlementaire goedkeuring
van uitzending van militairen, zo vroeg de heer Hoekema. Met instemming concludeerde
hij uit de stukken dat (afgezien van de VN-brigade) inzet van Nederlandse
militairen steeds moet worden goedgekeurd door het parlement. Dit vereiste
behoeft niet op gespannen voet te staan met verkorting van de reactietijd
van de VN. Zorgen maakte hij zich wel over de lange tijd die UNSAS-lidstaten
nodig hebben om troepen en materiaal daadwerkelijk ter beschikking te stellen.
In dat licht zou het goed zijn als Nederland kon toezeggen dat uit te zenden
eenheden snel beschikbaar zijn. Voor inzet van stafleden bij een VN-hoofdkwartier
of de staf van de HRB zou daartoe kunnen worden volstaan met een mededeling
aan de Kamer.De heer Van Middelkoop (GPV) concludeerde dat het oorspronkelijke
idee tot oprichting van een VN-brigade door de zich snel ontwikkelende geschiedenis
is achterhaald. Ervaring in Somalië en Bosnië heeft ertoe geleid
dat aan een militaire rol voor de VN (zeker buiten de Veiligheidsraad om)
buitengewoon lage waarde wordt gehecht. De VN heeft getoond financieel en
politiek te zwak te zijn om er een staande, snelle reactiecapaciteit aan toe
te vertrouwen. De aandacht is thans verschoven naar het Canadese idee voor
een permanent hoofdkwartier. Hoe verhoudt dit zich tot het tot nu toe ongebruikt
gelaten artikel 47 van het Handvest, dat ruimte biedt voor oprichting van
een generaal stafcomité? Het zou bestaan uit de chefs van staven van
de permanente leden van de Veiligheidsraad (eventueel aangevuld met andere
functionarissen) en zou naast advisering en het verlenen van bijstand aan
de Veiligheidsraad belast zijn met de strategische leiding van aan de Veiligheidsraad
ter beschikking gestelde strijdkrachten. Het is veelzeggend dat tot op heden
geen gebruik is gemaakt van deze mogelijkheid. Passen de Nederlands-Canadese
voorstellen institutioneel wel in de structuur van het Handvest? Er wordt
namelijk geen aansluiting gezocht bij de structuur van de Veiligheidsraad,
maar bij die van de Secretaris-Generaal van de VN. Het leek hem volstrekt
illusoir om ervan uit te gaan dat in dezen de Veiligheidsraad zou kunnen worden
omzeild. Het idee van een «vanguard force» als wegbereider voor reguliere
vredesoperaties trok de heer Van Middelkoop in twijfel. Ervaring leert dat
het vaak lang duurt voordat reguliere VN-vredestroepen echt beschikbaar zijn.
Leidt oprichting van een HRB tot een papieren hergroepering van UNSAS-eenheden
of is het ook de bedoeling om beschikbaar gestelde eenheden gezamenlijk te
laten oefenen? Eventuele uitzending van Nederlandse troepen in het kader van
de HRB moet voldoen aan alle in eerdere stadia op dit punt geformuleerde criteria.
In de suggestie van de AVV voor een «red alarm group» zag hij
niet veel. In functie zijnde prominente politici zullen zich hier niet voor
lenen en draagvlak ontbreekt als hij wordt samengesteld uit ex-politici. Bovendien
voegt het niets toe aan al bestaande mogelijkheden om de Veiligheidsraad te
informeren over dreigende crises en conflicten. Hoe zien bewindslieden dit?
Ten slotte vroeg hij of ideeën als door de minister van Buitenlandse
Zaken ontwikkeld, ook in NAVO-verband worden besproken. Langs die weg zou
eventueel veel meer kunnen worden bereikt. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Buitenlandse Zaken constateerde tot zijn genoegen
dat de AVV in zijn recente advies het pessimisme over VN-vredesoperaties niet
deelt en dat hij evenmin uitgaat van de optimistische benadering die het denken
hierover in het begin van de jaren negentig kenmerkte. In dat licht is het
interessant dat de AVV constateert dat de optie van een VN-brigade nog steeds
serieuze aandacht verdient. Deze optie is onderdeel van een veel bredere discussie
in de VN over verbetering van de snelle-reactiecapaciteit. In dat kader stond
hij open tegenover nuanceringen van het oorspronkelijke voorstel, teneinde
uit te komen bij het doel: verbetering van de snelle-reactiecapaciteit van
de VN. Dat vergt tijd. Eenzelfde constructieve houding vroeg hij van de Kamer.
Hij ontkende ten stelligste dat het idee voor een VN-brigade naar de achtergrond
zou zijn geschoven. Integendeel, ondanks de grote financiële problemen
en ontmoedigende ervaringen met VN-operaties, spreekt de VN in toenemende
mate met geloof over ontwikkelingen als deze. Daarbij moet worden bedacht
dat het VN-handvest zich eigenlijk niet leent voor het uitvoeren van vredesoperaties.
Artikel 47 ervan is geschreven voor de situatie waarin er sprake zou zijn
van een echt VN-leger, maar zover is het nooit gekomen. Voor openbreken van
het Handvest voelde hij niet. Om een impuls te geven aan het debat over de snelle-reactiecapaciteit
van de VN is op Canadees-Nederlands initiatief de «Group of Friends
of Rapid Reaction» opgericht, die thans uit 23 leden bestaat. Onlangs
heeft ook Ghana te kennen gegeven, zich te willen aansluiten. Om een zo groot
mogelijke geografische spreiding te krijgen en niet het gevoel te doen ontstaan
dat het een puur westers initiatief betreft, is ernaar gestreefd uit iedere
regio een toonaangevend land aan te trekken. Regio's als Oost-Europa en Zuid-Amerika
zijn hierdoor geënthousiasmeerd, terwijl elders aanvankelijk kritische
geluiden wat zijn verstomd. De «Group of Friends» ziet de VN-brigade
als een doelstelling voor de lange termijn en richt zich gezien de praktische
problemen die op de weg daar naartoe moeten worden overwonnen, thans primair
op direct realiseerbare stappen als een permanent militair hoofdkwartier.
Principieel wordt echter erkend dat een VN-brigade het beste antwoord is op
de analyses op dit gebied.Het in het Canadese initiatief bedoelde permanente militaire hoofdkwartier
zal bestaan uit 21 officieren, die in staat moeten zijn een eenheid (vanguard
force) van 5000 militairen te leiden. Deze eenheden kunnen na instemming van
de Veiligheidsraad, gedurende maximaal zes maanden worden ingezet voor operaties
onder hoofdstuk VII van het VN-handvest. Daarna moet een reguliere vredesoperatie
zijn ontplooid. Dit concept gaat uit van het (ook in het voorstel voor een
VN-brigade gehanteerde) uitgangspunt dat de snelheid van reageren
vooronderstelt dat degenen die tot inzet van zo'n eenheid besluiten, ook reeds
het besluit hebben genomen dat een reguliere vredesoperatie volgt indien die
na zes maanden nog nodig blijkt te zijn. In de periode van zes maanden (waarin
met goedkeuring van de deelnemende landen en hun parlementen de daarvoor benodigde
eenheden bijeen worden gebracht) kan zo'n «vanguard force» voorkomen
dat mensen worden afgeslacht. Het hoofdkwartier (dat civiele en militaire
componenten omvat) tracht in niet-operationele periodes zoveel mogelijk te
anticiperen op mogelijke crises en bereidt eventuele acties voor. De Veiligheidsraad
bepaalt of en zo ja, wanneer het hoofdkwartier wordt ingezet. Stafleden van
het hoofdkwartier treden vrijwillig in dienst bij de VN en worden (net als
andere VN-functionarissen) uitgezonden zonder tussenkomst van nationale overheden.
Civiele stafleden zijn belast met politietaken, humanitaire bijstand en mensenrechten.
In de zomer start een team van zes officieren met voorbereidende werkzaamheden,
zodat het hoofdkwartier begin 1997 op volledige sterkte kan zijn. Vanaf de
tweede helft van 1997 is het volledig operationeel. Deze snelle voortgang
is mogelijk doordat het Special Comittee on Peacekeeping (o.a. bestaande uit
de VS, Rusland, alle EU-staten en veel Oosteuropese landen) volledige steun
heeft uitgesproken voor dit initiatief van de Group of Friends. Ook Pakistan,
India, Iran, Cuba en China werken nu mee terwijl tijdens de recente reis naar
Afrika bleek dat men ook daar enthousiast is. Daarmee is brede steun in de
VN verzekerd. Nu duidelijk is dat het meer dan een idee van alleen westelijke
landen is, nam de minister zich voor te trachten ook in de EU en de NAVO steun
voor zijn idee te verwerven.De in de brief van 18 december uiteengezette ideeën zijn op geen
enkele manier bedoeld om afstand te nemen van het «stand-by concept».
Ze geven juist aan dat dit concept naast dat van een «standing force»
kan worden gehanteerd om drama's als in Rwanda te voorkomen. Ook is er geen
strijdigheid tussen het Deense en het Canadese initiatief of met de opvatting
dat grotere regionalisatie nodig is. Wat het laatste betreft moet ervan uit
worden gegaan dat VN-presentie in Afrika vooralsnog nodig blijft, omdat regionale
organisaties aldaar op korte termijn niet in staat zullen zijn om eigen brigades
in te zetten. Voor uitbreiding van opslagplaatsen om te voorzien in de Afrikaanse
behoefte aan materiaal voelde hij niet. Binnen de VN wordt thans vrijwel algemeen
erkend dat materiaalproblemen van Afrikaanse landen het beste kunnen worden
opgelost door landen die op dit continent aan een concrete VN-operatie deelnemen,
van wapens te voorzien. Zo'n vorm van «sponsoring» benadrukt tevens
de verantwoordelijkheid van deze landen om zelf de problemen in hun regio
op te lossen. In het algemeen valt niet te garanderen dat geleverde wapens
alleen voor VN-operaties zullen worden gebruikt.Grote zorgen had de minister over de situatie in Burundi, waar ingrijpen
van buitenaf wordt afgewezen. Dan is interveniëren alleen mogelijk op
grond van een rechtstitel die door de VN als vertegenwoordiger van de wereldgemeenschap
wordt verschaft. Op die titel kan een operatie soms het beste worden uitgevoerd
door een «coalition of the willing», door een organisatie als
de NAVO of zelfs door een enkel land als de VS. Daarbij moet een situatie
als in Somalië worden voorkomen.Onder aanhoudende druk van een groep van 37 landen (waaronder Nederland)
zijn grote vorderingen gemaakt op het gebied van de consultatie tussen de
Veiligheidsraad en troepenleverende landen. Op 28 maart jl. heeft de Veiligheidsraad
een verklaring aanvaard waarin wordt tegemoetgekomen aan alle belangrijke
overwegingen die de AVV op dit punt in zijn recente advies opsomt. Zo is de
Veiligheidsraad bereid zonder voorbehoud het overleg met troepenleverende
landen te institutionaliseren. Dit zal bovendien zo tijdig plaatsvinden dat
troepenleverende landen ook betrokken kunnen worden bij het opstellen van
het mandaat.Het idee van het Instituut Clingendael voor een «standing rapid
reaction force» achtte de minister op korte termijn niet
verwezenlijkbaar om dezelfde redenen als die welke worden aangevoerd tegen
het idee van een VN-brigade. Over het kabinetsstandpunt inzake het advies
van de AVV wordt de Kamer nog geïnformeerd. Daarop vooruitlopend deelde
hij mede, persoonlijk niet veel te zien in het idee voor een «red alarm
group». Als één of meer landen in de Veiligheidsraad iets
echt niet willen, zal zo'n groep weinig kunnen uitrichten.De minister van Defensie deelde mede dat rond het middaguur
twee Nederlandse beroepsmilitairen bij het ruimen van mijnen in Bosnië
gewond waren geraakt. Dit geeft aan dat bij discussies over vredesoperaties
de risico's voor het personeel nooit uit het oog mogen worden verloren.Het Deense initiatief voor een HRB (thans SHIRBRIG genaamd) is bedoeld
als verbetering van het UNSAS. In dit kader streven UNSAS-leden via een gezamenlijke
brigade naar betere onderlinge afstemming en het sneller beschikbaar stellen
van UNSAS-eenheden. Voorzien is in een planningseenheid die ook een klein
hoofdkwartier vormt. Helaas is de reactiesnelheid nog niet op het gewenste
niveau, omdat de meeste deelnemende landen bij de levering van eenheden vasthouden
aan een termijn van 15 à 30 dagen na parlementaire goedkeuring. Beter
ware het als die termijn kon worden bekort tot 15 à 30 dagen na een
desbetreffend verzoek van de Secretaris-Generaal van de VN. Nederland streeft
daarnaar en zal ook trachten in dezen het goede voorbeeld te geven. Voor inzet
is ook nodig dat een goede regeling wordt getroffen voor luchttransport. Met
het Deense initiatief worden goede vorderingen gemaakt, al zal het nog de
nodige tijd vergen om het echt van de grond te tillen. Denemarken streeft
ernaar eind juni een «letter of intent» te laten tekenen door
landen die aan het initiatief willen deelnemen. Nederland is voornemens om
aan een daarna te vormen planeenheid 2 à 3 officieren te leveren. Deze
planeenheid kan zich ontwikkelen tot een kernstaf van in totaal 23 man, die
zal worden gehuisvest in Denemarken en waarvoor Denemarken de eerste commandant
levert. De kernstaf wordt belast met de afstemming van de beschikbare UNSAS-eenheden
door middel van oefeningen en met het maken van plannen voor eventuele inzet,
die beperkt zal zijn tot lichte peacekeeping onder hoofdstuk VI van het Handvest.
Koppeling van SHIRBRIG aan de NAVO sloot de minister uit, omdat operaties
daarvan vallen onder hoofdstuk VII van het Handvest. Vestiging van de kernstaf
in Denemarken heeft geen politieke betekenis, omdat SHIRBRIG geen brigade
is waarover de VN de bevoegdheid tot uitzending heeft. Wil de VN gebruik maken
van de faciliteiten van deze brigade, dan moet zij zich tot de individuele
samenwerkende landen richten. Die besluiten individueel of zij aan een bepaalde
operatie meedoen. Tenzij zeer zwaarwegende politieke redenen zich daartegen
verzetten, zullen Nederlandse staffunctionarissen bij het hoofdkwartier van
SHIRBRIG gewoon hun functie vervullen, ook in een situatie waarin Nederland
besluit om voor inzet van de brigade geen eenheden te leveren. Voor het zomerreces
wordt de Kamer nog geïnformeerd over de laatste stand van zaken bij de
vorming van SHIRBRIG en de Nederlandse betrokkenheid bij de planningseenheid.Stationering van een Nederlandse militair bij het permanente militaire
hoofdkwartier van de VN betekent dat de inzet van deze militair een uitsluitende
verantwoordelijkheid van de VN is. Over een wettelijke regeling van de parlementaire
betrokkenheid bij de uitzending van militairen wordt nog ambtelijk overlegd
tussen de ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie en Binnenlandse Zaken.
De minister hoopte de Kamer nog voor het zomerreces een desbetreffend wetsvoorstel
te sturen.Ook de minister ging ervan uit dat een «standing rapid reaction
force» thans nog niet is te verwezenlijken. Wel zou het goed zijn om
zo'n eenheid «groenhelmen» die beschikt over alle
materiaal voor zwaar militair optreden, bij een vredesoperatie onder hoofdstuk
VI van het Handvest ad hoc achter de hand te hebben. Ervaring leert namelijk
dat de grote hoeveelheden wapens waarover strijdende partijen soms beschikken,
«blauwhelmen» soms voor zeer grote problemen stellen bij de uitvoering
van hun taak. VN en NAVO zouden hierover afspraken kunnen maken, zoals in
de nazomer van 1995 is gebeurd in het voormalige Joegoslavië. De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken,BukmanDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,KorthalsDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA), Hessing
(VVD), Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA),
Roethof (D66), Rouvoet (RPF) en Van den Doel (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma (PvdA),
Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg
(SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA), Hendriks,
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+) en Bolkestein (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Wolters (CDA), Korthals (VVD), voorzitter,
Weisglas (VVD), H. Vos (PvdA), Van den Berg (SGP), Van Traa (PvdA), Van Gelder
(PvdA), Zijlstra (PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Van
Hoof (VVD), Bukman (CDA), Hoekema (D66), ondervoorzitter, Leerkes (Unie 55+),
De Koning (D66), Hessing (VVD), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Verkerk (AOV), Van Waning (D66), Sterk (PvdA) en Van den Doel (VVD).Plv. leden: Terpstra (CDA), Beinema (CDA), Van Rey (VVD), Van Heemskerck
Pillis-Duvekot (VVD), Dijksman (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA),
Middel (PvdA), Van Gijzel (PvdA), Verhagen (CDA), Woltjer (PvdA), Rosenmöller
(GroenLinks), Hoogervorst (VVD), Mulder-van Dam (CDA), Ter Veer (D66), Stellingwerf
(RPF), De Hoop Scheffer (CDA), Blaauw (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Van der
Hoeven (CDA), Van Wingerden (AOV), Roethof (D66), Rehwinkel (PvdA), Keur (VVD)
en Marijnissen (SP) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24400-V-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl