Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg van 17 mei 2000, over brief Minister Van Aartsen inzake (het conflict in) Sierra Leone d.d. 9 mei 2000
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-V, nr. 103

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-V nr. 103

05-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2000nr. 103VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 5 juni 2000De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 17 mei 2000 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over de brief inzake Sierra Leone d.d. 9 mei 2000.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Karimi (GroenLinks) constateerde dat
het vredesakkoord, in 1999 in Sierra Leone gesloten, helaas niet tot vrede
heeft geleid. De betrokkenheid van de internationale gemeenschap bij dit conflict
is een feit, aangezien de VN-vredesmissie Unamsil nu deel uitmaakt van het
conflict en daarin partij dreigt te worden.Op 11 mei heeft Kofi Annan er tijdens een speciale zitting van de Veiligheidsraad
op aangedrongen dat de mensen in Sierra Leone niet in de steek zouden worden
gelaten, dat het mandaat van Unamsil zou worden uitgebreid en dat ook westerse
landen personeel en middelen zouden inzetten om het conflict te beteugelen.
Het terugtrekken van Unamsil is geen optie; er moet juist sprake zijn van
meer engagement. Uit het via internet verkregen verslag van de bedoelde vergadering
blijkt dat de heer Van Walsum een verbazingwekkend commentaar op het vredesakkoord
heeft gegeven. Hij legt daarbij de totale verantwoordelijkheid bij Foday Sankoh
en geeft met geen woord aan wat de Nederlandse inzet zou kunnen zijn. Wat
is nu de reactie van Nederland op het verzoek van Kofi Annan en welke actie
moet naar het oordeel van Nederland de internationale gemeenschap ondernemen?
De bijdrage van de heer Van Walsum aan deze essentiële discussie moet
als onvoldoende en inadequaat worden beschouwd. Hoe beoordeelt de minister
deze inzet van zijn hoge ambassadeur in de Veiligheidsraad? Weliswaar blijkt
uit de heden uitgereikte brief van de minister van Defensie dat Nederland
luchttransportmiddelen beschikbaar stelt voor het vervoer van militairen uit
Jordanië naar Sierra Leone, maar daarmee is nog geen concreet antwoord
gegeven op het verzoek van Kofi Annan om een belangrijke interventiemacht
in te zetten in Sierra Leone.Op het moment zijn de Britten militair aanwezig in Sierra Leone en blijkt
dat ook Ecomog bereid is om te interveniëren. Wordt nagedacht over de
mogelijkheid dat een aantal landen gezamenlijk, met een mandaat van de Veiligheidsraad en wellicht onder leiding van het Verenigd Koninkrijk,
in Sierra Leone in actie komt? Kunnen hierover in EU-verband met het Verenigd
Koninkrijk afspraken worden gemaakt? Is er sprake van een zekere internationale
regie, gericht op interventie in Sierra Leone?Unamsil is in Sierra Leone aanwezig op grond van een halfslachtig mandaat,
gebaseerd op de hoofdstukken 6 en 7; offensieve taken zijn niet duidelijk
toegekend. Kofi Annan dringt er dan ook terecht op aan dat het mandaat wordt
uitgebreid. De politieke doelstelling van de beoogde interventie zou kunnen
worden gebaseerd op het vredesakkoord van het vorige jaar. De beantwoording
van de vraag of ook Nederland in dit kader personeel zou moeten inzetten,
is afhankelijk van de wijze waarop het mandaat nader wordt geformuleerd. Het
zou een goede zaak zijn wanneer er in regionaal verband zou worden opgetreden,
wellicht onder leiding van het Verenigd Koninkrijk. Overigens raken de Britten
in Sierra Leone steeds meer betrokken bij gevechtshandelingen. Is het niet
verstandig om daarvoor via de Veiligheidsraad een mandaat te verstrekken?Vandaag is bekend geworden dat Foday Sankoh is opgepakt. Welke consequenties
kan dit hebben voor het VN-personeel dat door zijn troepen is gegijzeld? Is
in internationaal verband nagedacht over mogelijkheden om aan dit personeel
bij het uitvoeren van een mandaat van de wereldgemeenschap voldoende bescherming
te bieden? Gesteld dat aan Nederland het verzoek wordt voorgelegd om voor
de berechting van oorlogsmisdadiger Foday Sankoh faciliteiten beschikbaar
te stellen in Den Haag, het toekomstige internationaal strafhof, hoe zal daarop
dan worden gereageerd? Dit is zeker geen hypothetische vraag, gelet op het
feit dat een niet-Afrikaanse mogendheid, het Verenigd Koninkrijk, zich met
het in bewaring stellen van Foday Sankoh bezighoudt en op het feit dat Nederland
de pretentie heeft dat Den Haag uitgroeit tot juridische hoofdstad.Op welke wijze wordt thans in Sierra Leone humanitaire hulp verleend en
welke bijdragen worden hieraan geleverd door de EU en, meer in het bijzonder,
Nederland? Liberia en Burkina Faso worden ervan beschuldigd dat zij het wapenembargo
stelselmatig en steeds grover schenden. Wat kan hieraan worden gedaan in het
kader van de bilaterale relatie die Nederland met Burkina Faso heeft? Kan
een strengere controle hierop worden gerealiseerd? Wapens worden betaald met
diamanten. Waarom is Nederland tegen een diamantenembargo voor Sierra Leone?De heer Koenders (PvdA) meende dat als gevolg
van de situatie in Sierra Leone de geloofwaardigheid van de VN in Afrika op
het spel staat. Gelet op ervaringen die eerder met VN-operaties in Afrika
zijn opgedaan, is het onbegrijpelijk dat de Veiligheidsraad, inclusief Nederland,
akkoord is gegaan met een peacekeepingmandaat voor een situatie waarin mag
worden aangenomen dat de vrede niet zal worden gehandhaafd. De in Afrika geleerde
lessen geven aan dat elk mandaat, gebaseerd op hoofdstuk «zesenhalf»,
niet geloofwaardig is. Ook nu hebben partijen deze opzet onderuit gehaald,
hetgeen voorspelbaar was. Op deze manier zijn de VN voor joker gezet.In het kader van het regionaal gesloten vredesakkoord is in feite besloten
om een massamoordenaar op te nemen in de regering van Sierra Leone en voorzitter
te laten zijn van de zogenaamde strategische mineralengroep. Daarmee is de
basis gelegd voor de problemen waarmee men nu wordt geconfronteerd. Kan de
minister ingaan op de opstelling die de Veiligheidsraad in het verleden tegenover
dit akkoord heeft gekozen?Op dit moment moet de hoogste prioriteit worden gegeven aan de bescherming
van Freetown en het vrij krijgen van de peacekeepers. Deze op zichzelf al
niet gemakkelijke doelstellingen kunnen met elkaar in strijd zijn. Het is
een goede zaak dat Foday Sankoh nu is opgepakt, maar daarmee wordt deze problematiek
niet eenvoudiger. De VN-operatie in Sierra Leone is op dit moment de grootste
in de wereld. De bedoeling is dat deze vredesmacht wordt uitgebreid tot 11 000
man, terwijl er 900 Britse paramilitairen zijn. Wellicht kan met
deze macht Freetown worden beschermd, maar de vraag rijst welke opstelling
Nederland gelet op deze situatie in de Veiligheidsraad dient te kiezen. Een
mandaat dient toegesneden te zijn op de desbetreffende situatie. Dient men
zich niet uitsluitend op hoofdstuk 7 te richten, zodat het mogelijk wordt
om geweld te gebruiken om bepaalde, nader te formuleren politieke doelstellingen
te bereiken?Alle aandacht moet worden gegeven aan de mogelijkheid om het West-Afrikaanse
initiatief te benutten voor een actieve bescherming van Freetown en de burgers.
Tegen die achtergrond dient ook de financiële ondersteuning van Ecomog
te worden bezien. Op welke manier geeft de regering invulling aan de motie
die de heer Koenders in december 1999 heeft ingediend en waarin sprake is
van een vredesfonds? De bedoeling is te voorzien in de financiering van belangrijke
initiatieven van Afrikaanse landen, zoals Nigeria.De regering dient er voorts op toe te zien dat in het kader van mandaat
en missie van Unamsil voldoende aandacht wordt gegeven aan ontwapening en
mensenrechtenaspecten. Deze zaken zijn thans qua strategie en inhoud nog onvoldoende
uitgewerkt.Het initiatief van de Nederlandse regering om op korte termijn luchttransportmiddelen
voor het vervoer van militairen naar Sierra Leone beschikbaar te stellen,
is bewonderenswaardig. Op deze wijze kan Unamsil worden versterkt en wordt
dus een positieve bijdrage geleverd. Kunnen mededelingen worden gedaan over
de veiligheidsrisico's die hieraan verbonden kunnen zijn? Komt er een einde
aan deze vluchten wanneer Unamsil de omvang heeft gekregen die in het bestaande
mandaat is aangegeven? Gelet op het beperkte aantal vluchten mag worden aangenomen
dat het gebruikelijke toetsingskader niet van toepassing is en dat er sprake
is van een «eigen procedure».De heer Hoekema (D66) herinnerde eraan dat
het vredesakkoord van het vorige jaar door de Veiligheidsraad werd bezegeld.
Dit akkoord hield bepaalde zwakheden en risico's in, maar het alternatief
was dat Sierra Leone zou verloederen. De bedoeling was dat er zou worden gedaan
aan «powersharing»; de vijand werd bij de regering betrokken en
gehoopt werd dat daarmee de stabiliteit werd bevorderd. Het is zorgelijk dat
de risico's nu zo prominent naar voren komen, omdat één van
de partijen zich niet aan het akkoord houdt. Er moet nu worden gediscussieerd
over mogelijkheden om het mandaat voor de VN-vredesmacht te verbeteren, maar
dat het vredesakkoord het vorige jaar door de wereldgemeenschap werd onderschreven,
is logisch. Op dat moment was deze optie «the only game in town»,
terwijl met betrekking tot het mandaat slechts een vorm tussen de hoofdstukken
zes en zeven mogelijk was. Het akkoord is door Nederland als lid van de Veiligheidsraad
onderschreven en aan de Kamer ter kennis gebracht. In antwoord op een interruptie
van de heer Koenders stelde hij dat fundamentele kritiek achteraf geredeneerd
zeer wel wenselijk is, maar die had dan vorig jaar moeten worden uitgebracht.De VN-aanwezigheid moet nu op het niveau van 11 000 man worden gebracht.
Welke perspectieven ziet de minister hiervoor? Wat zijn de resultaten van
de discussie binnen de Veiligheidsraad over het verzoek van Kofi Annan om
het mandaat uit te breiden? De bijdrage van de heer Van Walsum aan deze discussie
is vooral analytisch van aard en betreft het akkoord en de positie van Foday
Sankoh. Aangenomen mag worden dat er in het kader van de informele consultaties
buiten de openbaarheid van de Veiligheidsraad wel degelijk is gesproken over
mogelijkheden om het mandaat uit te breiden, opdat ook geweld mag worden bereikt
om bepaalde politieke doelstellingen te realiseren.Een ander traject betreft het in het veld brengen van een Afrikaanse interventiemacht.
Deze optie is in New York door Nederland bepleit. Wat zijn hiervoor de reële
perspectieven? Is het om financiële redenen dat Nigeria weigert
dit te overwegen? Zo ja, zijn Nederland en andere landen dan bereid om Nigeria
in deze zin bij te staan?De macht van het Verenigd Koninkrijk in Freetown en omgeving kan een stabiliserend
effect hebben. In de praktijk blijkt dat de doelstellingen van de Britse aanwezigheid
opschuiven. Aanvankelijk ging het uitsluitend om het beschermen van Britse
onderdanen; thans is men vooral stabiliserend bezig. Is een en ander ergens
in formele zin vastgelegd of heeft men hier in feite te maken met een volkenrechtelijk
beginsel?De fractie van D66 is blij met het initiatief van de Nederlandse regering
om luchttransport van militairen uit Jordanië naar Dakar en vandaar naar
Freetown te verzorgen. Eerder gaf de heer Hoekema al aan dat wat zijn fractie
betreft een verzoek van het Verenigd Koninkrijk of de VN aan Nederland om
een beperkte militaire inzet te leveren, bespreekbaar zou zijn, uiteraard
met inachtneming van het toetsingskader. Aangenomen mag worden dat het bedoelde
transport onder Britse bescherming valt. Moet in dit verband nog een formele
overeenkomst worden gesloten? Welke veiligheidsgaranties kunnen worden geboden?Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) had met verbijstering
kennisgenomen van de gebeurtenissen in Sierra Leone. Op het tv-scherm en in
de kranten verschijnen beelden, waarvan zij gehoopt had ze uit dit land niet
meer te zien. Het verdrag van Lomé en het instellen van de troepenmacht
Unamsil gaven immers hoop op een wat stabielere situatie, zij het dat met
scepsis werd gekeken naar de algemene amnestievoorwaarden, de opgelegde alliantie
met de rebellen en de rol van Foday Sankoh.Mevrouw Visser was enige tijd geleden in Sierra Leone, in Freetown en
op het platteland bij Kenema en onderhoudt nog steeds nauw contact met organisaties
aldaar. De mensen beginnen de moed te verliezen en hebben ook geen vertrouwen
meer in de VN, zo berichten zij. De scepsis waarmee zij de deelname van het
RUF aan de regering beoordeelden, is gegrond gebleken.Voor de CDA-fractie is het onaanvaardbaar dat de VN-vredesmacht te kijk
wordt gezet zoals nu is gebeurd. VN-militairen zijn gegijzeld, van wapens
en materieel ontdaan en zelfs zijn er doden gevallen. De troepenmacht zou
een slechte communicatie onderling en met het hoofdkwartier hebben. Het is
duidelijk dat het VN-optreden wordt gekenmerkt door onvoldoende voorbereiding,
onvoldoende uitrusting en onvoldoende mandaat. De situatie van gegijzelde
soldaten roept afschuwelijke herinneringen op aan Srebrenica, waar Nederlandse
VN-militairen in een gelijksoortige, zeer ongewenste situatie verkeerden.
Wanneer niet op korte termijn het gezag van de VN-macht wordt hersteld, moet
worden gevreesd dat in de toekomst vredesmissies als deze tot de onmogelijkheden
zullen behoren omdat de VN dan ongeloofwaardig zijn geworden.Nederland meent, zo blijkt uit de brief van de minister, dat mandaat en
middelen van Unamsil dienen te zijn toegesneden op de daadwerkelijke situatie
ter plekke. Bedoelt de minister hiermee dat het mandaat moet worden uitgebreid
na de laatste aanpassing van 7 februari? Het gaat op dit moment nog om peacekeeping.
Zou peace-enforcing niet noodzakelijk zijn, gelet op de ernst van de situatie?
Verwacht de minister hierover een nieuwe discussie in de Veiligheidsraad?Voorts wordt in de brief van de minister voorkeur uitgesproken voor het
opnieuw inzetten van Ecomog, naast Unamsil. De CDA-fractie zou dit toejuichen
aangezien deze optie onder de huidige omstandigheden het meest kans op beëindiging
van het geweld lijkt te bieden. De fractie is van mening dat vredesoperaties
in beginsel door regionale mogendheden zelf zouden moeten worden uitgevoerd;
het optreden van Ecomog was tot voor kort succesvol.Wat de Nederlandse bijdrage betreft is verlening van logistieke steun
aangeboden. De vandaag verschenen brief van de minister van Defensie inzake het aanbieden van luchttransportcapaciteit ligt in het verlengde
hiervan.De positie van Britse eenheden is onduidelijk. Aanvankelijk ging het uitsluitend
om de evacuatie van Britse onderdanen en technische ondersteuning, maar daaraan
is thans de stabilisatie van Freetown toegevoegd. De laatste berichten geven
aan dat de Britten overwegen om 800 mariniers extra in te zetten. Bovendien
schijnt volgens internet, door toedoen van de Britse chefstaf, Nigeria bereid
te zijn om zijn aandeel in Unamsil te vergroten, mits de Veiligheidsraad besluit
Unamsil uit te breiden tot meer dan 11 000 manschappen. De fractie van
het CDA staat hier positief tegenover, mede gelet op het vertrouwen dat de
burgers hebben in de strijdkrachten van Nigeria.Op zich is de Britse inzet toe te juichen, maar wat is het doel van de
Britse inzet op langere termijn en op welke wijze wordt Sierra Leone in EU-verband
behandeld? In zijn brief van 25 april schrijft de minister dat de aandacht
van de EU «beperkt» is. Is het nog steeds zo dat vooral het Verenigd
Koninkrijk en Nederland hiervoor de aandacht vragen?De VN hebben de regeringstroepen verzocht, de aanvallen op de rebellen
stop te zetten; beide partijen moeten zich terugtrekken. De regering zou ervoor
moeten zorgen dat de hoofdstad weer veilig wordt; het RUF moet gevangenen
vrijlaten. Daarnaast is van belang dat Unamsil de controle krijgt over gebieden
buiten de hoofdstad, waaronder de diamantrijke regio's. In hoeverre is het
mogelijk om sancties in te stellen zodat kan worden voorkomen dat de rebellen
zich blijven verrijken met illegale diamantverkopen? Kan het vredesproces
nog voortgang vinden volgens het Loméverdrag? Deze vraag is ook door
de heer Van Walsum gesteld. Wat is de mening van de minister hierover?De CDA-fractie is van mening dat het uiterste moet worden gedaan om de
VN-missie in Sierra Leone te doen slagen. Wanneer dat niet lukt, wordt immers
het ingrijpen in andere conflicten een onmogelijke zaak. Tegen die achtergrond
is de fractie ingenomen met de actie die in de brief van de minister van Defensie
wordt aangekondigd. Voorts kan de deelname van India, Bangladesh en Jordanië
een verbetering betekenen. Kan er veilig op het vliegveld van Freetown worden
geland? Is met betrekking tot deze actie het toetsingskader toegepast en wanneer
zal deze actie worden beëindigd?De heer Van den Doel (VVD) constateerde dat
de situatie in Sierra Leone aantoont dat de internationale gemeenschap niet
de illusie moet hebben dat misdadigers en schurken zich aan gemaakte afspraken
houden. Foday Sankoh heeft volgens de NRC het land naar de hel geleid. Als
nu al zou kunnen worden beschikt over een internationaal strafhof, zou deze
rebellenleider moeten worden aangeklaagd wegens misdaden tegen de menselijkheid.
Hij zal hoe dan ook moeten worden berecht.In de afgelopen jaren zijn enkele VN-missies mislukt omdat niet werd voldaan
aan de daarbij te stellen randvoorwaarden; dat is nu ook in Sierra Leone het
geval. Ook al heeft de internationale gemeenschap ermee ingestemd, het vredesakkoord
was in feite geen vredesakkoord. Wanneer blijkt dat niet kan worden voldaan
aan te stellen randvoorwaarden, moet van een VN-missie worden afgezien omdat
anders het gezag van de VN verder wordt aangetast. De secretaris-generaal,
de Veiligheidsraad en het peacekeeping departement van de VN dienen op grond
van analyses te kunnen bepalen wat de slaagkans van dergelijke operaties is.
Wanneer tijdens een missie blijkt dat niet langer aan randvoorwaarden wordt
voldaan, moet de missie adequaat en snel worden bijgestuurd. In Sierra Leone
wordt de neutraliteit van VN-militairen niet gerespecteerd; het gezag van
de VN is tanende. Er wordt met VN-militairen gesold zonder dat er sprake is
van een sanctie. De internationale gemeenschap dient in te grijpen wanneer
zij in een levensbedreigende situatie terechtkomen. Hoe kan het gezag van
de VN worden hersteld? De permanente leden van de Veiligheidsraad dienen
uit dit alles conclusies te trekken vóór zij nieuwe mandaten
verstrekken. Het uitzenden van militairen dient zeer zorgvuldig te worden
overwogen en begeleid.De fractie van de VVD kan zich vinden in de lijn die de Nederlandse regering
in deze kwestie volgt. Voorts meent zij dat een omvangrijke interventiemacht
slechts zin heeft wanneer er zicht is op een politieke oplossing. Ook in andere
situaties is gebleken dat na interventie politieke maatregelen moeten volgen
en dat voor die maatregelen in de regio voldoende draagvlak moet bestaan.
Het afblazen van de VN-missie in Sierra Leone is vrijwel onmogelijk omdat
daar nog honderden peacekeepers worden gegijzeld. Na het oppakken van Foday
Sankoh dient men opnieuw de balans op te maken en na te gaan welke mogelijkheden
er in de huidige situatie zijn, zowel politiek als militair.Op dit moment staat zeker niet vast dat de inzet van een interventiemacht
gevolgd zou kunnen worden door de nodige stabiliserende politieke maatregelen.
Aan de gijzeling moet uiteraard een einde worden gemaakt maar de vraag is
of dat met fors militair geweld moet worden gedaan. Een interventie kan niet
worden uitgesloten maar op dit moment kan niet worden nagegaan of aan de daarvoor
te stellen randvoorwaarden wordt voldaan. Als dat wél het geval blijkt
te zijn, dienen allereerst landen uit de regio te worden ingeschakeld zodat
er snel kan worden geopereerd. Dergelijke operaties zouden door landen buiten
de regio financieel kunnen worden gesteund.De vandaag van de minister van Defensie ontvangen brief inzake het beschikbaar
stellen van luchttransportfaciliteiten past bij de lijn die door de regering
met betrekking tot Sierra Leone is gekozen. Aangenomen wordt dat kan worden
gerekend op Britse bescherming omdat er geen sprake kan zijn van een solo-operatie
van Nederland alleen.Als de betekenis van het gemeenschappelijke EU-veiligheids- en buitenlands
beleid kan worden afgemeten aan het gewicht van het papier waarop allerlei
mooie verklaringen zijn vermeld, zou dat beleid heel wat voor moeten stellen,
maar het tegendeel is waar. Van de verklaring van 7 mei zal de heer Sankoh
niet onder de indruk zijn geraakt. Welke instrumenten worden door de EU ingezet,
mede gelet op het feit dat in Kaïro door Afrikaanse leiders aan de EU
is gevraagd zich meer bezig te houden met het oplossen van conflicten in Afrika?Het antwoord van de regeringDe minister deelde mee dat in de afgelopen
dagen de situatie in Sierra Leone enigszins is gestabiliseerd. Freetown is
thans volledig onder controle van de VN, geassisteerd door het Verenigd Koninkrijk
en het Sierraleoonse leger. De situatie in de rest van het land is ook voor
de Nederlandse regering onduidelijk. De secretaris-generaal van de VN zet
in op versterking van Unamsil binnen de grenzen van het huidige mandaat. In
het kader hiervan stelt Nederland luchttransportcapaciteit beschikbaar om
die versterking door de aanvoer van troepen uit Jordanië mogelijk te
maken. Inmiddels zijn 157 vredeshandhavers van de VN vrijgelaten, maar er
worden er nog enkele honderden gegijzeld. De evacuatie van buitenlanders is
vrijwel voltooid; een aantal Nederlanders heeft er echter voor gekozen voorlopig
nog in Sierra Leone te blijven. Heden is rebellenleider Foday Sankoh gearresteerd
door de politie van Sierra Leone. Hij verblijft op dit moment in bewaring
op een schiereiland bij Freetown; Britse troepen zorgen voor de beveiliging.Mevrouw Karimi komt ten onrechte met bepaalde kwalificaties over de inzet
van de heer Van Walsum in het kader van het debat in de Veiligheidsraad over
Sierra Leone. Het gaat hierbij vooral om de consistentie in het Nederlandse
beleid op dit terrein, waarbij het belang van Ecomog wordt onderstreept. De
secretaris-generaal heeft indertijd, bij het tot stand komen van het vredesakkoord,
grote bezwaren geuit tegen de amnestie die aan Sankoh werd verleend.
De enige die toen de secretaris-generaal bijviel, was de Nederlandse vertegenwoordiger
in de Veiligheidsraad. Toen vervolgens gebeurde wat aanvankelijk al werd gevreesd,
had hij dan ook alle recht om daar nog eens de vinger op te leggen.De vraag rijst of men een andere weg had kunnen kiezen toen het vredesakkoord
aan de orde werd gesteld. Had de Veiligheidsraad toen duidelijk moeten maken
dat men met dit akkoord de verkeerde weg opging? Geconcludeerd moet worden
dat er geen andere mogelijkheden waren. Ook de heer Cook heeft onderstreept
dat er geen alternatieven waren; dit was de enige kans om het conflict te
beëindigen.Vervolgens is de Unamsil-operatie opgezet en daarbij zijn fouten gemaakt.
Het is niet goed wanneer er met troepen wordt gewerkt waarvan een gedeelte
vervolgens zijn bewapening als ruilmiddel gebruikt. Troepen worden natuurlijk
gemakkelijker gegijzeld als ze hun helmen, wapens enz. niet meer hebben. Deze
zaken zullen zeker aan de orde komen bij een analyse van de operatie. Peacekeeping-
en peace-enforcingoperaties worden nog altijd bekeken tegen de achtergrond
van operaties zoals ze jaren geleden plaatsvonden, in situaties waarin er
sprake was van een staat. In Sierra Leone heeft men te maken met een situatie
waarin elke statelijkheid ontbreekt, hetgeen de operatie moeilijk en kwetsbaar
maakt. Hieruit zullen lessen moeten worden getrokken.Op dit moment gaat het erom Unamsil te versterken, maar de vraag rijst
of het verstandig is om in de nabije toekomst het accent alleen daarop te
leggen. Is het niet verstandig om de regio een rol te laten spelen, bijvoorbeeld
in de vorm van Ecomog? Over deze optie zijn de meningen verdeeld. De Britten
geven de voorkeur aan het versterken van Unamsil. Zij willen zich op één
operatie focussen en willen voorkomen dat daarnaast nog een operatie wordt
opgestart, wellicht weer met een ander mandaat. Het is een goede zaak in dezen
de adviezen van de secretaris-generaal te volgen en in ieder geval, gelet
op de ontstane situatie, prioriteit te geven aan het versterken van Unamsil.
Men richt zich nu op het invliegen van troepen die wel «een deuk in
een pakje boter kunnen slaan».Overigens heeft de secretaris-generaal tot op heden niet gevraagd om uitbreiding
van het mandaat, een gedachte die op 10 mei is verwoord door de Afrikaanse
leden van de Veiligheidsraad. Omdat er in feite toch sprake is van een vredesakkoord
krijgt men de handen niet op elkaar voor een peace-enforcementoperatie. Daarom
bestaat er geen consensus voor de optie van versterking van het mandaat, als
dit al in juridische zin zou kunnen.De Britten leverden al expertise aan Unamsil. De Britse troepen die nu
vooral op en bij het vliegveld van Freetown opereren, hebben de taak om de
evacuatie van Britse onderdanen te beschermen. Uiteraard is in EU-verband
afgesproken dat ook onderdanen van andere lidstaten geëvacueerd kunnen
worden; in dat geval treedt het Verenigd Koninkrijk als leadnation op. In
feite houden de Britten zich bezig met de beveiliging van het vliegveld en
gedeelten van Freetown totdat Unamsil die taak op zich kan nemen. De heer
Cook heeft in een interview met Sir David Frost duidelijk gemaakt dat het
niet de bedoeling is dat Britse troepen de rol van Unamsil overnemen.Zijn er mogelijkheden om, wanneer op de een of andere manier later toch
zou worden gekozen voor het doen herleven van Ecomog, aan de financiering
daarvan bij te dragen? Als het die richting zou uitgaan, zou dat moeten worden
gepoogd. De bedoeling is dat voor dergelijke situaties vanaf het begrotingsjaar
2001 een oplossing wordt geboden in lijn met de motie die de Kamer hierover
in 1999 heeft aangenomen.De conclusie moet zijn dat Unamsil tot op heden niet goed heeft kunnen
opereren, omdat het eenvoudig geen effectieve macht was. De secretaris-generaal
dringt nu aan op snelle versterking met adequate menskracht en voldoende materieel.
Het zou, gelet op de bestaande onduidelijkheid en op ontwikkelingen
die het gevolg kunnen zijn van de aanhouding van Foday Sankoh, niet verstandig
zijn om nu een andere optie te bepleiten.De minister hield mevrouw Karimi voor dat er op dit moment geen enkele
algemene mogelijkheid is om lieden als Sankoh voor een tribunaal te brengen.
Het beoogde internationale strafhof functioneert nog niet en het is onmogelijk
dat bijvoorbeeld het Joegoslaviëtribunaal deze zaak er maar even bijneemt.
De conclusie moet zijn dat Sankoh berecht zou moeten worden op basis van het
recht van het land waarin hij is gearresteerd; hij is gearresteerd door Sierraleoonse
politiefunctionarissen.Wat de diamantenkwestie betreft wees de minister erop dat het Loméakkoord
een voorziening bevat met betrekking tot de opbrengsten van de grondstoffen.
De opbrengsten moeten op een speciale rekening worden gezet; deze middelen
zouden vervolgens ten goede moeten komen aan de bevolking van Sierra Leone.
Het is duidelijk dat dit akkoord door Sankoh geschonden is. Het is denkbaar
dat een situatie ontstaat die vergelijkbaar is met die van Angola, mede gelet
op het feit dat de oorlog voor een gedeelte met diamanten wordt gefinancierd.
Tegen die achtergrond is Burkina Faso op zijn beleid aangesproken.Is met betrekking tot de door Nederland beschikbaar te stellen luchttransportcapaciteit
het toetsingskader van toepassing? De minister meende dat dit niet het geval
is, omdat deze operatie strikt formeel niet kan worden beschouwd als een uitzending
van Nederlandse troepen. Zou het toetsingskader wél van toepassing
zijn geweest, dan had de regering uiteraard een heel andere procedure moeten
volgen. Voorts is met de veiligheidsaspecten rekening gehouden. Om die reden
zal de KDC-10 niet naar Freetown vliegen, maar naar Dakar. Vandaar worden
de troepen met Herculestoestellen naar Freetown overgebracht, waar de Britten
bescherming bieden. De operatie is tot op dit moment beperkt tot een drietal
vluchten.Nadere gedachtewisselingMevrouw Karimi (GroenLinks) constateerde dat
de minister niet bereid was te bevorderen dat het mandaat wordt uitgebreid.
Gevreesd moet worden dat over enige tijd opnieuw over deze kwestie zal worden
gesproken om dan te concluderen dat dit geen juiste inschatting van de situatie
is geweest. Voorts dient de minister zich sterk te maken voor een embargo
met betrekking tot de diamanten. Een afwachtende houding waarbij verwezen
wordt naar een vredesakkoord dat in feite niet functioneert, is niet voldoende.De heer Koenders (PvdA) drong erop aan dat
de Kamer op de hoogte wordt gehouden van de resultaten van de discussie over
het mandaat voor Unamsil. De fractie van de PvdA verlangt dat de minister
zich inzet voor verruiming van dit mandaat. Opnieuw verwijzend naar zijn motie,
in december 1999 door de Kamer aanvaard, bepleitte de heer Koenders dat, zo
zich een werkbaar West-Afrikaans initiatief zou voordoen, tegen die achtergrond
voor financiering wordt zorggedragen.De heer Hoekema (D66) vroeg zich af of de
Britse aanwezigheid in Freetown en omgeving is gebaseerd op het «aanleunen»
tegen Unamsil, zulks in relatie met de genoemde expertiserol. Vallen deze
activiteiten onder resoluties van de Veiligheidsraad of onder het volkenrecht?
Kan deze rol steeds groter worden? Waardoor worden deze activiteiten begrensd?Ondanks de aanwezigheid van 7 000 militairen is er in Sierra Leone
sprake van gijzeling van VN-mensen. Kan bij de aanwezigheid van 11 000
man worden gegarandeerd dat dit níet gebeurt? Wanneer dit niet het
geval blijkt te zijn, dient Nederland zich in te zetten voor uitbreiding van
het mandaat. Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) vond het begrijpelijk
dat de minister geen uitspraken doet over het mandaat, maar dit is toch gewenst
om te voorkomen dat over een week of drie opnieuw over dit aspect moet worden
gesproken. Voorts lijkt het niet juist na de arrestatie van Sankoh te hopen
op belangrijke verbeteringen. Berichten geven aan dat inmiddels alweer een
nieuwe directeur bodemschatten is benoemd.De heer Van den Doel (VVD) concludeerde dat
de Veiligheidsraad een resolutie aanneemt, een mandaat geeft en de verdere
invulling blijkbaar maar overlaat aan de landen die bij de operatie betrokken
zijn. Met zaken als de uitrusting van de militairen en de kwaliteit van de
leiding houdt men zich niet bezig. Mede daarom is het met Unamsil fout gegaan.
Welke garanties kunnen worden geboden dat het nu wél goed zal gaan?
Ook de fractie van de VVD bepleit verruiming van het mandaat. Als VN-militairen
worden gegijzeld en de permanente leden van de Veiligheidsraad er niet in
slagen om daaraan snel een einde te maken, moeten grote vraagtekens worden
gezet bij dergelijke VN-operaties.De minister hoopte dat de Kamer zou kunnen
accepteren dat hij op de kwestie van het mandaat reageert zoals hij in eerste
termijn heeft gedaan. Natuurlijk zal Nederland, vanuit de positie die het
heeft, met betrekking tot deze kwestie de vinger aan de pols houden. Uiteraard
zal de Kamer daarover en over de voortgang van de missie in Sierra Leone op
de hoogte worden gehouden.In het Loméakkoord is een regeling voor de diamantenopbrengst getroffen.
Thans zal even moeten worden afgewacht welke ontwikkelingen zich voordoen
na de arrestatie van Sankoh, met name in het kader van het RUF. Aanstaande
vrijdag zal hierover met de heer Cook worden gesproken, waarbij ook de mogelijkheid
van een diamantenembargo aan de orde komt.Als het inderdaad komt tot een nieuwe Ecomog-inzet, zal daarvoor uiteraard
geld beschikbaar worden gesteld. De door de heer Koenders bedoelde motie kan
overigens niet eerder worden uitgevoerd dan nadat de rijksbegroting voor 2001
is vastgesteld.De Britten zijn in Freetown op uitnodiging van de Sierraleoonse regering;
dit biedt de legitieme basis waarop zij thans opereren. Het Unamsil-mandaat
is in dit verband niet relevant.Inderdaad zijn kritische kanttekeningen te plaatsen bij het gezag van
de VN en de Veiligheidsraad in relatie met de situatie die in Sierra Leone
is ontstaan, zij het dat die kritiek enigszins gemakkelijk wordt geuit. Er
is onvoldoende geanticipeerd op het moment dat Ecomog zich terugtrok; tot
op dat moment verliep de missie binnen bepaalde marges nog redelijk. Nadat
Ecomog zich had teruggetrokken ontstonden er grote problemen en daarop had
men zich wellicht beter moeten voorbereiden.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (RPF/GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, M. B. Vos (GroenLinks),
Marijnissen (SP), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter,
Timmermans (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Remak (VVD), Van der Knaap (CDA),
Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (RPF/GPV), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Visser-van Doorn
(CDA), Eurlings (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel (SP), Cherribi (VVD),
Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Feenstra (PvdA), Leers (CDA), Patijn (VVD),
Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA), Balemans
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-V-103.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl