Ouderenbeleid 1995-1998; Verslag algemeen overleg over het Integraal actieprogramma ouderenbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24319, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24319 nr. 4

04-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24319Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 319Ouderenbeleid 1995–1998nr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 april 1996De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 7 februari 1996 overleg gevoerd met staatssecretaris Terpstra
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het Integraal actieprogramma ouderenbeleid
(kamerstuk 24 319).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissie(De heren Hendriks en Verkerk zijn als niet-leden van de commissie in
de gelegenheid gesteld ook het woord te voeren.)Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) had er waardering
voor dat het programma actiepunten bevat die concreet uitgewerkt worden.De inkomenspositie van ouderen is zwak. De koopkracht van de AOW is sinds
1981 met 12% gedaald. Het rapport van het SCP, getiteld Inkomensgevolgen regeerakkoord
1994–1998, wijst uit dat bij ongewijzigd kabinetsbeleid mensen met alleen
AOW er nog eens 4% op achteruit zullen gaan. Met het CSO, de Emancipatieraad
en de voorlopige raad voor het ouderenbeleid is de fractie van GroenLinks
van mening dat binnen het ouderenbeleid prioriteit moet worden gegeven aan
verbetering van de inkomenspositie van ouderen. Als een redelijk inkomen ontbreekt,
zullen participatie en integratie van ouderen – de pijlers van het ouderenbeleid
in de nota Ouderen in tel – niet van de grond komen. De AOW moet direct
gekoppeld worden aan de loonontwikkeling, ook in 1997 en 1998. Incidentele
maatregelen zijn niet voldoende. De inkomensachteruitgang van de afgelopen
jaren moet worden gecompenseerd door een structurele verhoging van de AOW.Allerlei maatregelen hebben gevolgen gehad voor het inkomen, zoals invoering
of verhoging van eigen bijdragen in de gezondheidszorg, huurverhogingen en
gestegen gemeentelijke heffingen. Het kabinet heeft toegezegd een instrument
te zullen ontwikkelen waarmee in kaart kan worden gebracht hoe de cumulatie
van eigen bijdragen in de gezondheidszorg uitpakt. Wanneer komt dat rapport?
Het is van belang dat daarbij ook de eigen bijdragen in het kader van de thuiszorg,
alarmering, maaltijd voorziening en de WVG worden betrokken. Als er eigen bijdragen
worden gehanteerd, waar de fractie zoals bekend niet voor is, dan zal daarbij
een inkomensafhankelijk maximum moeten gelden. Immers, eigen bijdragen die
niet inkomensgerelateerd zijn, pakken te slecht uit voor mensen met (bijna)
alleen AOW. Door de cumulatie van eigen bijdragen zien veel ouderen af van
het inroepen van noodzakelijke hulp, wat niet alleen schadelijk is voor hun
gezondheid, maar ook kan leiden tot hogere kosten op een later tijdstip.In het actieprogramma wordt geconstateerd dat de inkomensverdeling tussen
mannen en vrouwen onevenwichtig is. Het is teleurstellend dat wordt volstaan
met deze constatering en dat er geen beleid op dit gebied komt. Door de wijziging
van de Nabestaandenwet is de positie van nogal wat vrouwen verder verslechterd.Het kabinet neemt krachtig stelling tegen leeftijdsdiscriminatie. Binnenkort
wordt het rapport uitgebracht van het onderzoek naar leeftijdsgrenzen in wet-
en regelgeving. Het Landelijk bureau leeftijdsdiscriminatie wordt gesubsidieerd.
Toch blijft het volgens mevrouw Varma een gemis dat er geen wettelijk verbod
op leeftijdsdiscriminatie tot stand wordt gebracht.Het kabinet zegt te streven naar een hogere arbeidsparticipatie van ouderen.
Dat moet ook, gezien de vergeleken met andere Europese landen lage participatiegraad.
Het kabinet laat veel over aan de sociale partners. Een actievere rol van
het kabinet is nodig. Deeltijdwerk en scholingsmogelijkheden voor ouderen
moeten worden gestimuleerd. Het beleid voor herintreding van oudere vrouwen
moet ook meer aandacht krijgen. Er moeten meer Melkert-banen beschikbaar komen
voor oudere vrouwen.Ook al zal over het wonen met de staatssecretaris van Volkshuisvesting
de komende week in een afzonderlijk overleg worden gesproken, toch wilde mevrouw
Varma er kort op ingaan. Zij wees erop dat groepswonen voor ouderen steeds
belangrijker wordt. Deze woonvorm behoeft stimulering. De rijksoverheid moet
de belemmeringen voor groepswonen wegnemen en via een stimuleringsregeling
proberen te bereiken dat meer woningen geschikt worden gemaakt voor bewoning
door ouderen. Het is goed dat ouderenorganisaties worden betrokken bij de
inventarisatie door de VNG en de woningcorporaties van knelpunten in de huisvesting.
Het is verheugend dat het kabinet overweegt het aanpasbaar bouwen op te nemen
in het Bouwbesluit. Ook de particuliere sector zou moeten worden geprikkeld
dan wel gedwongen tot aanpasbaar bouwen, aldus besloot mevrouw Varma haar
betoog.De heer Leerkes (Unie 55+) betreurde het dat de nota over leeftijdsdiscriminatie
nog steeds niet is verschenen, hoewel het kabinet sinds november 1994 herhaaldelijk
heeft gezegd dat de nota er aankwam. De fractie van Unie 55+ wordt wat ongeduldig.In de thuiszorg is grote onrust ontstaan onder de werknemers en werkneemsters
over hun nieuwe positie die zal ontstaan als hun slechts een nulurencontract
of een alfacontract wordt aangeboden, zodat hun rechtspositie nauwelijks beschermd
is. Wat kan hiertegen worden gedaan? De overheid kan niet enerzijds meer thuiszorg
willen, omdat dat goedkoper en beter voor de mensen zelf is, en anderzijds
drastisch op die thuiszorg bezuinigen.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels) stelde dat het op
zich te waarderen programma te veel uit op zich zelf staande onderdelen bestaat
en geen gegevens uit de praktijk bevat. In het eerste hoofdstuk wordt er te
optimistisch van uitgegaan dat de periode waarin het ouder worden gepaard
ging met het gaan innemen van een marginale positie in de maatschappij, achter
de rug is. Er is wel een beweging in die richting, maar die wordt door talloze
tegenstromen belemmerd, waardoor de koopkracht van de grote groep 65-plussers
met alleen AOW (eventueel met een aanvullend pensioentje) er gestaag
op achteruitgaat. Die tegenstromen worden gevormd door de nieuwe Algemene
Nabestaandenwet, het de afgelopen nacht door de Eerste Kamer en al eerder
door de Tweede Kamer aanvaarde afschaffen van de Ziektewet, de ecotax, de
Wet-Van Otterloo en de onwil van de meerderheid van de Kamer om deze wet na
de evaluatie te repareren, de verkleining van het pakket van het ziekenfonds
en de AWBZ, de stijgende premies van met name ziektekostenverzekeringen en
de duurdere pakketten voor 65-plussers, de stijgende woonlasten (huren, gemeentelijke
belastingen en heffingen), de toenemende onveiligheid, de steeds groter wordende
ontoegankelijkheid van het openbaar vervoer, o.a. veroorzaakt door een te
voortvarende drang van het kabinet naar marktwerking, de zwakke arbeidsmarktpositie
van oudere werknemers en dergelijke. Mevrouw Nijpels vroeg zich af hoe de
staatssecretaris zich moet voelen in een kabinet waarin haar collega-bewindslieden
keer op keer een effectief ouderenbeleid weten te frustreren. Als al deze
tegenstromen het winnen van de positieve trend naar verbetering van de maatschappelijke
positie van ouderen, dan is men snel terug bij Af.Leeftijdsdiscriminatie is zeer veel senioren een doorn in het oog. Deze
discriminatie begint met ongeveer 35 jaar en neemt toe naarmate men ouder
wordt. Leeftijdsdiscriminatie beperkt zich uiteraard niet tot statuten en
reglementen van allerlei instellingen, maar komt vrijwel overal voor en belemmert
in hoge mate de participatie van ouderen. Mevrouw Nijpels somde vervolgens
een aantal terreinen op waarop sprake is van leeftijdsdiscriminatie. De wet-
en regelgeving zou eens moeten worden gescreend op elementen van leeftijdsdiscriminatie.In het actieprogramma wordt een aantal instrumenten beschreven waarmee
de effecten van het beleid zouden kunnen worden gemeten, zoals een emancipatie-effectrapportage
en monitoring. Ook hierbij is evenwel weinig samenhang te bespeuren. Tijdens
de algemene politieke beschouwingen is door mevrouw Nijpels een motie aangehouden,
die beoogde te komen tot een ouderen-effectrapportage. Zij verzocht het kabinet
een onderzoek te laten verrichten naar de mogelijkheden van zo'n rapportage
en deze eventueel op te nemen in het actieprogramma. Er zijn gelden voor beschikbaar.De zwakke positie van de groeiende groep allochtone ouderen wordt gelukkig
onderkend. Echter, de bereidheid om ook hun organisaties structureel financieel
te ondersteunen, ontbreekt nog. Diverse allochtone ouderenbonden worden opgericht.
Terecht wordt in de rapportage gerept van het nog steeds zwakke kader onder
de allochtone medeburgers ten aanzien van steunfuncties in de zorgverlening.
De noodzaak tot betere opvang van de eerste generatie allochtonen, die net
als geëmigreerde Nederlanders terugvallen op hun oorspronkelijke taal
en cultuur, is evident. Deze ouderen moeten niet het risico lopen van slechts
marginale zorgverlening doordat zij zich niet meer voldoende begrijpelijk
kunnen maken. In dit verband zou het wenselijk zijn om ook allochtonen de
kans te geven in eigen beheer woonzorgcentra of verzorgingscentra te realiseren
en beheren.Het doet merkwaardig aan dat in het actieprogramma wordt aangegeven dat
er grote terughoudendheid zal worden betracht bij de extra voorzieningen die
juist zo kenmerkend zijn voor ouderenhuisvesting. Voorzieningen als windvrije
galerijen, houvast, anti-valvoorzieningen, rolstoeltoegankelijkheid, (zo nodig)
liften, alarmeringssystemen, drempelloosheid en een betere infrastructuur
zijn noodzakelijk om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Alles aan de
markt overlaten, leidt bij huurwoningen tot hoge huren. Indien er voor de
vereiste voorzieningen objectsubsidies komen, zullen de seniorenwoningen betaalbaar
blijven.Mevrouw Nijpels stelde voor, diepgaand na te denken over het begrip «arbeid»:
betaald, onbetaald, vrijwillig etc. Zij merkte nog weinig van het streven van het kabinet om te bevorderen
dat ouderen en hun organisaties meer invloed krijgen.Tot slot vroeg mevrouw Nijpels commentaar van het kabinet op de door haar
onderschreven uitvoerige reactie van het CSO op dit actieprogramma.De heer Fermina (D66) stelde dat de activiteiten in het actieprogramma
herkenbaar zijn en concreter zijn dan destijds het geval was in de nota Ouderen
in tel. Bovendien blijkt het kabinet het ouderenbeleid breed te willen benaderen.
Er wordt gekeken naar de verbindingen tussen zorg, wonen en welzijn. Er wordt
een overzicht gegeven van het beleid van de verschillende ministeries ten
aanzien van de ouderen. Dit wil nog niet zeggen dat er sprake is van een samenhangend
en geregisseerd beleid. In de periode 1996–1998 kan de integratie nog
versterkt worden. De heer Fermina veronderstelde dat dit ook de bedoeling
is van de staatssecretaris.De instelling van de Interdepartementale stuurgroep ouderenbeleid (ISO)
is een flinke stap voorwaarts. Zijns inziens zou ook het ministerie van Economische
Zaken erbij betrokken mogen worden om het actieplan Ouderen en technologie
sterke impulsen te geven.Het Rijk heeft ook een taak binnen het complementaire bestuur wat de coördinatie
en monitoring betreft. De rol van het Rijk met betrekking tot welzijn blijft
nog te veel in de schaduw van zorg en wonen. Dat is tegen de ontwikkeling
in. Juist nu ouderen langer zelfstandig thuis wonen, wat van overheidswege
wordt gestimuleerd, en veelal (nog) niet zijn aangewezen op zorg of ondersteuning,
zijn zij gebaat bij stimulerend welzijnsbeleid. Het SCP signaleerde dat 65-plussers
in welzijn achterblijven bij de andere categorieën. Hoe komt dit volgens
het kabinet?Het bevreemdt de D66-fractie dat er blijkens het gestelde op blz. 25 weinig
zicht is op de potentiële educatieve behoefte van ouderen. De heer Fermina
onderscheidde twee pijlers in de educatie: het bevorderen van zelfstandigheid
en de ontwikkeling van de geest. Bij het eerste gaat het om cursussen, bijvoorbeeld
over omgang met nieuwe technologie, wat nodig is om informatie te verwerven
en deel te nemen aan de maat- schappij. Verder gaat het daarbij om cursussen
waarin men leert voor zich zelf op te komen, variërend van omgaan met
onveilige situaties tot deelname aan besturen. Bij de tweede pijler gaat het
om het lenig houden van de geest: bijhouden van maatschappelijke ontwikkelingen,
iets studeren wat men altijd al heeft gewild en lezen om interesses levend
te houden. Dat is een doel op zich zelf en stelt bovendien de geestelijke
aftakeling uit.De maatschappij moet toegankelijk blijven voor ouderen, ook als ontwikkelingen
en gebruik van technologie verdergaan. Het gebruik van de pincode, NS-automaten,
PC's en E-mail mag niet vreemd zijn voor oudere personen. Ook moeten er mogelijkheden
voor ouderen zijn als het gaat om het gebruik van bijvoorbeeld audiovisuele
middelen, keukenmachines en moderne telefoonapparaten. De fractie van D66
verzocht de staatssecretaris met haar collega van Onderwijs te overleggen
over de mogelijkheid dat ouderen voor het volgen van een bepaalde (universitaire)
studie niet het volle pond behoeven te betalen.Hoe zal de rijksoverheid lokale initiatieven inzake allochtone ouderen
faciliëren? Hoe wil het kabinet de «onzichtbare» allochtone
vrouwen lokaliseren?Wat de leeftijdsdiscriminatie betreft, vroeg de heer Fermina of de werkgevers
meewerken aan de landelijke klachtendag op 29 februari. Zo neen, dan zou de
staatssecretaris ze alsnog moeten vragen.Mevrouw Essers (VVD) herkende in het actieprogramma een drieslag
ten behoeve van volwaardige participatie van ouderen: empowerment, inclusief
beleid en, daar waar echt nodig, categoriaal beleid. Er ligt een redelijk
volwaardig interdepartementaal overzicht. Zij verzocht om een jaarlijkse compacte
voortgangsrapportage, zo mogelijk (in de loop der jaren) met kengetallen en
met een schets van problemen op verschillende beleidsterreinen, eventueel
inclusief oplossingsrichting.Ook de VVD-fractie maakt zich zorgen over het uitblijven van de rapportage
inzake leeftijdsdiscriminatie en heeft behoefte aan een brief – nog
voor het zomerreces, bijvoorbeeld in mei – over alles wat er thans op
dit stuk gaande is. Terecht heeft de staatssecretaris gesteld dat leeftijdsdiscriminatie
bij door haar gesubsidieerde instellingen kan leiden tot een subsidiestop.
Graag zou de fractie zien dat ook andere bewindspersonen die lijn volgden.De steeds grotere aanscherping van het arbeidsmarktgerichte karakter van
de volwassenen- en basiseducatie zal leiden tot het hanteren van een leeftijdscriterium.
Daardoor zouden de zelfredzaamheidscursussen voor ouderen verdrongen kunnen
worden. Bovendien hebben de instellingen de handen al vol aan de inburgeringstoetsen,
wat het risico in zich draagt, dat zij de ouderen wat ter zijde schuiven.
Graag zou mevrouw Essers onderzocht willen zien waarom er geen heldere vraag-
en aanbodanalyse is van de deelname van ouderen aan educatiemogelijkheden.
Ook zij pleitte voor overleg met het ministerie van Onderwijs om na te gaan
of er voor allochtone vrouwengroepen nog een plekje te vinden is in het kader
van de inburgeringstoets.Veel activiteiten van het actieprogramma draaien voornamelijk op vrijwilligerswerk.
Het zou spijtig zijn als vrijwilligers het zouden moeten laten afweten, omdat
zij onvoldoende belastingaftrek krijgen. Het door mevrouw Essers bij de begrotingsbehandeling
bepleite overleg tussen deze staatssecretaris en haar collega's van Financiën
en SZW om de aftrek voor vrijwilligers te verhogen, schijnt te zijn gevoerd,
maar slechts te hebben geleid tot een verhoging met f 200. Is dat waar?De heer Schutte (GPV) stelde voorop dat de nadruk moet worden
gelegd op datgene waarin ouderen sterk zijn. Men dient zich te realiseren
dat veel van de in de Kamer besproken mogelijkheden moeten worden geëffectueerd
op het grondvlak, door lokale overheden en maatschappelijke organisaties.
Belangrijker dan de bespreking van de plichten van en tegenover ouderen is
het om te bepalen welke mogelijkheden en rechten ouderen (moeten) hebben en
welke barrières weggenomen kunnen worden.Bij het pleidooi op blz. 14 voor leeftijdsbewust beleid in het sociaal-economisch
leven tekende de heer Schutte aan, dat onderscheid moet worden gemaakt tussen
effecten op macro- en op microniveau. Macro gezien is zo'n beleid inderdaad
in het belang van werkgevers en werknemers, maar micro gezien zal de individuele
werkgever vaak geneigd zijn een jonge goed geschoolde kracht te prefereren
boven een oudere kracht. De heer Schutte pleitte voor deeltijdwerk, niet alleen
in het kader van uittreding in combinatie met flexibele pensionering, maar
ook als het gaat om herintreding.Omdat vereenzaming dreigt, is contact met anderen voor ouderen essentieel.
Geloofs- en levensovertuiging en de culturele herkomst kunnen daarbij van
belang zijn. Wat de allochtone ouderen betreft, achtte hij het terecht dat
meer nadruk wordt gelegd op de band tussen de generaties binnen de eigen cultuur
dan op het belang van integratie in de Nederlandse cultuur.De heer Van der Vlies (SGP) stelde vast dat er inzake het ouderenbeleid
veel in ontwikkeling is. In het voortgangsbulletin van het ISO is als het
ware een actualisering per onderwerp gegeven. Het integrale karakter van het
ouderenbeleid wordt hierdoor geaccentueerd.Hij zou zich kunnen voorstellen dat al aan te geven is wanneer de regelgeving
over leeftijdsdiscriminatie zal kunnen worden voorgelegd. De heer Van der Vlies noemde het beschamend dat de situatie van de 65-plussers
wat welzijn en inkomen betreft achterblijft bij die van vergelijkbare doelgroepen
in de samenleving. Kan het in het najaar van 1995 beloofde stuk over de wet-Van
Otterloo binnenkort worden verwacht? Ook wilde de heer Van der Vlies weten wanneer de toegezegde evaluatie
inzake het zorgverlof zal verschijnen, zodat kan worden vastgesteld welke
inspanningsverplichtingen er zijn. Hij dankte voor de beleidsbrief Privacy
verpleeghuizen en vroeg of de adviesaanvrage op dat punt al weg is.Ook hij was van mening dat bij de arbeidsparticipatie van ouderen uitgangspunt
moet zijn, waartoe mensen zelfstandig of met een lichte vorm van begeleiding
in staat zijn. Zijns inziens is er nog niet veel gebeurd op het terrein van
deeltijdwerk in het kader van flexibele partiële pensionering en herintreding.Worden ouderen als doelgroep betrokken bij de ontwikkeling van de regionale
zorgvisie en, zo ja, hoe? Welke bemoeienis heeft de staatssecretaris met ouderenparticipatie
op regionaal niveau? Immers, als er vanwege de rijksoverheid een regionale
zorgvisie wordt geïnitieerd, moeten straks niet de financiers de teugels
in de hand hebben zonder dat een daadkrachtige gesprekspartner namens de ouderen
tegenwicht biedt.Mevrouw Doelman-Pel (CDA) stelde, ervan uitgaande dat de ouderen
niet langer een gemarginaliseerde positie in de samenleving innemen, dat ouderen
verwachten dat zij aan alle facetten van het leven kunnen deelnemen en niet
achtergesteld worden. Is het kabinet voornemens voorstellen in te dienen om
leeftijdsdiscriminatie tegen te gaan? Zo ja, welk tijdpad denkt het daarbij
te volgen? Het is wel logisch om op bepaalde beleidsterreinen ouderen niet
te laten deelnemen. Als voorbeeld voerde mevrouw Doelman aan, dat ouderen
natuurlijk niet in het kader van de inburgering zouden moeten worden verplicht
tot het bezoeken van een basisschool.Het percentage 55-plussers dat betaalde arbeid verricht is klein. De minister
van SZW heeft een onderzoek toegezegd naar de ongerechtvaardigde situatie
dat ouderen relatief vaker worden ontslagen dan jongere mensen. Wanneer is
het resultaat van dat onderzoek te verwachten? Welke stappen denkt de staatssecretaris
in dezen te nemen? Wat kan worden gedaan aan herintredingsprogramma's en opleidingen
in het kader van het RBA? Bij die opleidingen wordt veelal niet gedacht aan
mensen boven een bepaalde leeftijd, omdat men de investering daarvoor te duur
vindt. Op die manier blijven die mensen buiten het arbeidsproces. Dat geldt
zeker voor 55-plus-vrouwen die in het verleden om allerlei redenen niet konden
deelnemen aan de arbeidsmarkt.Terecht wordt grote aandacht besteed aan allochtone ouderen. In de Nederlandse
samenleving kunnen ook andere mensen dan allochtonen elkaar op basis van hun
eigen uitgangspunten in de laatste levensfase willen steunen.Het welbevinden van ouderen hangt samen met vele door mevrouw Doelman
genoemde zaken. Het CSO stelt dat er te weinig educatiemogelijkheden zijn,
terwijl er volgens de brief voldoende mogelijkheden zijn. Hoe zit dat?Zij had waardering voor wat ouderen in nieuwe projecten voor ouderen doen.
Niet alleen tussen jongeren en ouderen moet er solidariteit bestaan, maar
ook tussen ouderen onderling. Zij zou graag zien dat er ook projecten werden
ontwikkeld voor activiteiten van allochtone en autochtone ouderen samen.Mevrouw Doelman was van mening dat nog eens grondig moet worden nagedacht
over wat er kan worden gedaan ter faciliëring van vrijwilligerswerk.
Immers, er wordt geklaagd over de beschikbaarheid van mensen voor de mantelzorg
en om die beschikbaarheid te vergroten wordt gedacht aan een (ruimere)
fiscale aftrekmogelijkheid, maar heel wat mensen die vrijwilligerswerk doen,
kunnen niets aftrekken, omdat zij geen vergoeding krijgen of een zo laag inkomen
hebben dat zij geen belastingformulier behoeven in te vullen.Wat de plaats van de multifunctionele eenheden (MFE's) voor de geriatrie
betreft, pleitte mevrouw Doelman ervoor niet zozeer uit te gaan van de instituten
als wel van de vraag van de ouderen zelf.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA) was het eens met de stelling
in de inleiding van het actieprogramma dat leeftijd op zich steeds minder
het markeringspunt wordt waaraan een actief ouderenbeleid moet worden getoetst.
De groep ouderen is net zo veelomvattend als de rest van de samenleving. Mensen
veranderen nu eenmaal niet op een bepaalde leeftijd van karakter, instelling
en opstelling.Terecht stelt het kabinet dat de overheid niet alléén verantwoordelijk
is voor de uitvoering van het actieprogramma. Daar waar het ouderenbonden
en dergelijke een rol geeft, moet het kabinet deze daartoe natuurlijk ook
in staat stellen. Het CSO heeft zelf het nodige moeten doen om een zetel in
de Ziekenfondsraad te krijgen.Mevrouw Van Nieuwenhoven vond dat niet moet worden bezien of het mogelijk
is de emancipatie-effectrapportage op te nemen in de voortgangsrapportage
ouderenbeleid, die overigens al eerder is toegezegd, maar dat daartoe gewoon
moet worden besloten. Op 29 februari zal blijken welke klachten er in de samenleving
bestaan over leeftijdsdiscriminatie. Zij wees erop dat niet zonder meer iedere
vorm van leeftijdsdiscriminatie kan worden verworpen, omdat er ook veel positieve
leeftijdsdiscriminatie is. Er moet wel iets worden gedaan aan negatieve leeftijdsdiscriminatie.Omdat veel Surinaamse ouderen in gezinnen worden opgenomen, is er door
het Surinaams overleg gepleit voor een financiële bijdrage, een soort
«ouderentoeslag», vergelijkbaar met de kinderbijslag. Ook hierover
zal moeten worden nagedacht.Mevrouw Van Nieuwenhoven vroeg het kabinet aandacht te besteden aan de
klachtenregeling op het stuk van het patiëntenbeleid, die ook wat ouderen
betreft nog niet in orde is.Het is goed dat de KBO een project ouderen en techniek heeft, maar het
is natuurlijk niet de bedoeling dat welzijnsgeld moet worden gebruikt om ouderen
via cursussen te leren de afstandsbediening van de televisie te bedienen.
Duidelijker gebruiksaanwijzingen zouden die kosten en moeite overbodig maken.
De fabrikanten zouden er zelf voor kunnen zorgen dat zij minder behoeven te
klagen over de omvang van de pot welzijnsgeld. Kan de Nederlandse overheid
niets in die richting doen?Het kabinet moet nog eens in een nota uitleggen waarom de omroepbijdragen
niet kunnen worden afgeschaft voor mensen in een bejaardenhuis. Dat geldt
trouwens ook voor de waterschapsheffingen en andere heffingen. Zo'n afschaffing
zou de inkomenspositie van ouderen ten goede komen.Op blz. 15 van de laatste rapportage van het CBS staat dat er per formatieplaats
in het vrijwilligerswerk in de ouderenzorg 35 vrijwilligers zijn. Ook hieraan
dient aandacht te worden besteed.Tot slot vroeg mevrouw Van Nieuwenhoven om een reactie over de momenteel
in de thuiszorg bestaande onzekerheid van alle betrokkenen.De heer Hendriks constateerde dat het kabinet het als een opdracht
ziet om aan de steeds groter wordende «derde leeftijdsgroep» een
volwaardige positie in de samenleving te geven. Het is te waarderen dat er
geen ondergrens voor deze groep wordt gehanteerd. Het kabinet stelt vast dat
het proces van bewustwording en maatschappelijke herwaardering van het ouder
worden en de ouderdom, vooral door toedoen van de solidariteit tussen de generaties
en het Europees jaar van de ouderen is versneld. Dat laatste is
waar, maar er is de afgelopen vijftien jaar weinig sprake geweest van solidariteit
tussen de generaties, aldus de heer Hendriks. Omdat het kabinet zijns inziens
niet voldoende sturing aan de eigen burgers geeft, worstelt Nederland ook
thans met de onderlinge solidariteit. Het kabinet is volgens hem zelfs slecht
bezig, zoals blijkt uit de herziening van de WAO en de ziekenfondsbezuinigingen.
De Wet voorzieningen gehandicapten fungeert slecht. Het kabinet moet hierin
direct verbetering brengen en zo nodig gemeenten boetes opleggen, indien deze
in strijd met de WVG handelen.De heer Hendriks zei waardering te hebben voor het kabinetsstandpunt over
de zorg voor hulpbehoevende ouderen die zich in de zogenaamde vierde leeftijdsfase
bevinden. De solidariteit tussen de generaties moet hierbij optimaal zijn.
Immers, in een hoog gecultiveerde samenleving wordt terecht de leefkwaliteit
van de alleroudsten als maatstaf genomen. Het doden van demente en/of ongeneeslijk
zieke ouderen is volgens hem een grote misdaad en in strijd met de natuurlijke
ethiek in de samenleving. Bij interruptie werd deze opmerking als beschamend
en niet relevant gekarakteriseerd.De heer Hendriks bestreed dit en zei vervolgens, dat het kabinet een bijdrage
wil leveren aan een politiek en maatschappelijk debat over het ouderenbeleid.
Wanneer komt dat debat? Hij adviseerde er meteen mee te starten en de raad
voor het ouderenbeleid een plan van aanpak te laten ontwikkelen. De kwalificatie
van deze raad als voorlopige raad dient volgens hem te vervallen.Als in het ouderenbeleid ook de belangen van Nederlandse ouderen van buitenlandse
afkomst worden geïntegreerd, ondersteunde hij het voorstel van de Emancipatieraad
en de Raad voor het ouderenbeleid om een emancipatie-effectrapportage uit
te voeren op nog te formuleren ouderenbeleid.De heer Hendriks steunde voorts het kabinetsstandpunt dat leeftijdsdiscriminatie
niet mag plaatsvinden. Iedere leeftijd heeft specifieke eigenschappen. Ouderen
worden in deze samenleving evenwel te veel op basis van hun leeftijd gediscrimineerd.
Zijns inziens moet het kabinet een permanente maatschappelijke discussie op
dit stuk activeren en bij de wet leeftijdsdiscriminatie onmogelijk maken.
Alleen dan hebben meldpunten zin.Voor een effectief ouderenbeleid van de overheid zijn de ouderenorganisaties,
inclusief de ouderenpartijen, onmisbaar. Hun invloed is waarneembaar, maar
via permanent overleg zou een nog groter effect mogelijk zijn, aldus de heer
Hendriks tot slot.De heer Verkerk (AOV) stelde dat er een grondige herbezinning
nodig is, omdat de demografische verhoudingen de komende 30 à 40 jaar
ingrijpend zullen veranderen. Dit wordt ook internationaal erkend.Hij kwalificeerde het actieprogramma als een lappendeken, maar sprak de
hoop uit dat er toch, gecombineerd met andere beleidsonderdelen, een goed
geïntegreerd beleid uit zal kunnen voortkomen. Hoe wil de staatssecretaris
de coördinatie inzake ouderenbeleid bevorderen?Waar blijft de nota Discriminatie? Vrouwen die ouder zijn dan 70 jaar
worden ernstig gediscrimineerd bij het onderzoek naar borstkanker, aangezien
dit onderzoek beperkt is tot vrouwen van 50 tot 70 jaar.De Wereldgezondheidsorganisatie heeft onlangs vastgesteld dat ouderen
moeite hebben met nieuwe technologie. Zijn er cijfers over de mate waarin
ouderen de informatietechnologie accepteren? De suggestie om het bedrijfsleven
ertoe aan te zetten meer te doen om ouderen wegwijs te maken in de nieuwe
technologie, is van groot belang.Met het SCP zal worden overlegd of in de eerstvolgende rapportage Ouderen
een monitor-instrument kan worden opgenomen inzake de inkomenspositie van
ouderen. In het licht van de veelomvattende veranderingen op dit gebied lijkt
het van groot belang dat er een regelmatig inzicht komt in de
effecten van nieuw beleid op de inkomenspositie van ouderen. Hoe staat het
met dat monitor-instrument?Uit recent onderzoek van de reizigersorganisatie Rover blijkt dat veel
treinstations niet voldoen aan de wensen van de reizigers, en zeker niet aan
die van oudere reizigers. Er ontstaat wel lokaal collectief vervoer, maar
het is van belang dat het reguliere openbaar vervoer, dus ook de trein, toegankelijk
blijft voor ouderen. Daarbij zal onderscheid moeten worden gemaakt tussen
toegankelijkheid voor gehandicapten en voor ouderen.De voorlopige raad voor het ouderenbeleid acht de huidige MFE's ongeschikt
voor geriatrische patiënten. Hoe staat het daar nu mee? Wat zijn de resultaten
van de 40 mln. kostende onderzoeken die de afgelopen zes jaar zijn uitgevoerd
naar ziekten bij ouderen, zoals dementie? Antwoord van de regeringDe staatssecretaris betoogde dat het ouderenbeleid in feite
drie verschillende elementen kent. Dat er is gesproken over een lappendeken
van beleid werd door haar gezien als compliment. Immers, een coördinerend
bewindspersoon kan de verantwoordelijkheden van de andere bewindspersonen
naar zich toe trekken en dan een algemeen verhaal maken, zonder dat duidelijk
wordt dat er per ministerie facetbeleid wordt gevoerd, maar het gevaar daarvan
is dat de andere bewindspersonen het beleid afschuiven op de coördinerend
bewindspersoon. De staatssecretaris heeft derhalve weliswaar de coördinatie
op zich genomen en spreekt andere bewindspersonen wat hun beleidsvoornemens
betreft aan op specifieke belangen of ongewenste consequenties voor ouderen,
maar de betrokken bewindspersonen behouden hun eigen verantwoordelijkheid
daarvoor en moeten daarop ook worden aangesproken. In het actieprogramma blijkt
dat de drie elementen de rode draad zijn die door alle departementale programma's
heenloopt.Het eerste element is het empowerment voor ouderen, dat wil zeggen het
weghalen van zaken die ouderen belemmeren om als volwaardige burger in de
maatschappij te participeren. Daartoe moet worden benadrukt wat de oudere
wel kan in plaats van wat men niet kan.Het tweede element is het inclusief beleid, wat inhoudt dat men zich bij
het vormen van beleid steeds afvraagt of dit goed is voor àlle burgers,
inclusief ouderen. Om ouderen, voor zover dat kan, te laten participeren in
het algemene beleid moet de toegankelijkheid van algemene voorzieningen worden
bevorderd.Het derde element is het categoriaal beleid, het ondersteunende beleid
om ouderen die extra bescherming, zorg of tegemoetkoming nodig hebben, deze
te bieden.De staatssecretaris merkte vervolgens op dat om die samenhang nog eens
naar buiten te brengen, het viermaandelijkse ISO-bulletin in het leven is
geroepen. Het ISO-bulletin is uiteraard niet uitputtend. Omdat de betrokken
bewindspersonen hebben afgesproken ten minste één keer per jaar
allemaal met elkaar om de tafel te gaan zitten voor overleg, is het zeer wel
mogelijk om de Kamer jaarlijks een compacte opgave over te leggen van de knelpunten
die zich voordoen en de oplossingsrichting waaraan wordt gedacht. Desgevraagd
verklaarde de staatssecretaris dat de in het actieprogramma genoemde voortgangsrapportage
breder van opzet is en niet jaarlijks zal worden uitgebracht, omdat daar te
veel tijd en energie in gaat zitten. Onder intercollegiaal overleg verstond
zij zowel het genoemde gezamenlijke overleg als het overleg met één
of meer bewindspersonen afzonderlijk, bijvoorbeeld tijdens of en marge van
de ministerraad.Voorheen liepen alle contacten van ouderenorganisaties met kabinet en
parlement via de coördinerend bewindspersoon. De staatssecretaris zei
de ouderenorganisaties te hebben verzocht rechtstreeks contact met de betrokken bewindspersonen op te nemen, wat ook gebeurt. Haar worden
die contacten wel gemeld.De bestrijding van leeftijdsdiscriminatie is een nieuwe doelstelling.
Er dient inderdaad in de samenleving een permanente discussie zijn over leeftijdsdiscriminatie.
Leeftijdsdiscriminatie is een gevolg van het vooroordeel dat mensen op grond
van hun kalenderleeftijd niet meer mee zouden kunnen tellen. Niet alleen het
wijzigen van wet- en regelgeving is nodig, maar ook het wegnemen van dat vooroordeel.
Omdat er inderdaad ook waardevolle regelgeving bestaat inzake leeftijdsgrenzen,
vergt het opstellen van de nota over leeftijdsdiscriminatie zoveel tijd. Als
kamerlid had de staatssecretaris een aantal jaren geleden bij motie verzocht
om een inventarisatie van alle wet- en regelgeving waarin leeftijdsgrenzen
worden gesteld. Dit kabinet heeft meteen na zijn aantreden uitvoering aan
die motie gegeven. Het wilde deze omvangrijke inventarisatie niet naar de
Kamer sturen zonder kabinetsstandpunt. Per geval moet worden afgewogen of
een leeftijdsgrens terecht of discriminerend is. De Kamer heeft intussen een
motie aangenomen over wet- en regelgeving voor werving en selectie op de arbeidsmarkt.
De leeftijdsgrens in wervingsadvertentie wordt steeds lager. Tegenwoordig
wordt iemand van 37½ al als te oud aangemerkt. Naar alle waarschijnlijkheid
zal op korte termijn overeenstemming worden bereikt over de resterende discussiepunten
van de inventarisatie. De staatssecretaris was niet pessimistisch over het
besluitvormingsproces inzake wetgeving tot bestrijding van leeftijdsdiscriminatie
bij werving en selectie. Hoogstwaarschijnlijk zal de ministerraad er op 1
maart a.s. over spreken. Zodra mogelijk, zullen de stukken aan de Kamer worden
toegezonden.Zij beaamde dat 29 februari een belangrijke dag wordt als eerste landelijke
klachtendag voor leeftijdsdiscriminatie. Terwijl het regeringsstandpunt over
de inventarisatie werd geformuleerd, is besloten tot subsidiëring van
de oprichting van het Landelijk bureau leeftijdsdiscriminatie. Dat bureau
draait goed en heeft al twee belangwekkende onderzoeken uitgevoerd: over leeftijdsdiscriminatie
in het onderwijs en, op verzoek van de staatssecretaris, over de gesubsidieerde
instellingen in de sector welzijn: welzijnsinstellingen en sportorganisaties.
Het bureau is inmiddels in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam
bezig met het opstellen van een onderzoeksopzet naar leeftijdsdiscriminatie
in de gezondheidszorg.Omdat bij navraag bleek dat de gesubsidieerde organisaties in de welzijnssfeer
niet geneigd waren de leeftijdsregels te schrappen, maar dat 99,8% dit wel
wilde doen als het een subsidievoorwaarde zou zijn, zal deze organisaties
door de minister en de staatssecretaris bij brief worden verzocht om vóór
het nieuwe begrotingsjaar hun statuten van eventuele leeftijdsgrenzen te ontdoen.
Daarbij is aangetekend, dat de staatssecretaris de juridische mogelijkheden
zal laten onderzoeken om effectief in te grijpen in het geval dat leeftijdsdiscriminerende
regels worden gehandhaafd en dat zij niet zal aarzelen daaraan consequenties
te verbinden. In den lande is men al bezig veranderingen aan te brengen. De
stad Amsterdam en de provincie Drenthe hebben in hun subsidieverordeningen
reeds een bepaling over leeftijdsdiscriminatie opgenomen. Ook al worden weten
regelgeving aangepast, leeftijdsdiscriminatie zal pas verdwenen zijn als het
genoemde vooroordeel uit de wereld is. En het zal nog wel even duren voor
het zover is.Het inkomen is een belangrijke voorwaarde voor het volledig kunnen participeren
van ouderen. De staatssecretaris noemde enkele rapporten die de zorg van ook
het kabinet over mensen met alleen AOW onderbouwen en wees erop dat het kabinet
probeert via categoriaal beleid een oplossing te bieden. En voorbeeld daarvan
is de in de zogenaamde Armoedenota aangekondigde aanvulling op het generieke
inkomensbeleid in de vorm van een speciale ouderenaftrek voor alleenstaanden
in 1997 en verhoging van de algemene en specifieke ouderenaftrek in 1998. Samen met het SCP wordt een systeem ontwikkeld om het kabinetsbeleid
en de inkomensconsequenties daarvan te monitoren. Eind dit jaar zal dat systeem
operatief zijn. Naar aanleiding van een interruptie zei de staatssecretaris
dat een ouderen-effectrapportage minder gedetailleerd zou kunnen zijn dan
de tweejaarlijkse rapportage van het SCP over de situatie van ouderen in Nederland,
waarin tevens de situatie van oudere allochtone vrouwen en dergelijke wordt
betrokken. De halfjaarlijkse koopkrachtplaatjes geven ook een indicatie, evenals
de periodieke ISO-bulletins. Zij wilde de bestaande instrumenten verbeteren
en na een jaar de ervaringen daarmee bekijken. Mocht blijken dat er toch daarnaast
een ouderen-effectrapportage nodig is, dan zou daar alsnog over kunnen worden
gesproken.Als gevolg van de wijziging van de Algemene bijstandswet krijgen de bewoners
van verzorgingshuizen in januari en februari een meevaller, voor echtparen
bedraagt die tussen de f 60 en f 100. Het kabinet zal dit geld niet
terugvragen, maar wil wel zo snel mogelijk reparatiewetgeving tot stand brengen,
omdat het op maandbasis gaat om 6,7 mln. Het is niet onwaarschijnlijk dat
per 1 januari 1997 de omroepbijdrage in verzorgingshuizen collectief zal kunnen
worden geheven. Bij interruptie werd gevraagd of de omroepbijdragen niet ook
zouden kunnen worden geschrapt voor zelfstandig wonende ouderen die vaak nog
minder zak- en kleedgeld overhouden dan mensen in verzorgingshuizen krijgen.
De staatssecretaris antwoordde dat dit niet strookt met de systematiek van
de omroepbijdragen. Naast de al genoemde fiscale maatregelen voor 1997 en
1998 is van groot belang de eigen-bijdrageregeling WVG die dankzij de Kamer
tot stand is gekomen. De door haar genoemde maatregelen halveren de WVG-draagkracht
ten opzichte van de eerdere situatie, wat een grote verbetering is voor de
betrokkenen.Dit voorjaar zal de wet-Van Otterloo opnieuw worden bezien en wel in relatie
tot de brede herbezinning op het inkomensbegrip en de kring van de ziekenfondsverzekerden.De staatssecretaris beaamde dat er indringende brieven vanuit de thuiszorg
komen en dat die serieus worden genomen. Immers, het gaat om de belangen van
vele mensen die met grote betrokkenheid zorg bieden aan mensen die thuis blijven
wonen. Het is evenwel niet juist dat het persoonsgebonden budget en de korting
van de eerste stap op weg naar het opheffen van het monopolie van de gesubsidieerde
thuiszorginstellingen de dramatische ingreep rechtvaardigen waarover in die
brieven en de media wordt geschreven. Het budget voor de thuiszorg (gezinszorg
en kruiswerk) bedraagt op jaarbasis meer dan 2,5 mld., terwijl de korting
slechts 12 mln. is voor het PGB-budget. Er komt nog 73 mln. bij uit de vrijval
van de AAW en 31 mln. uit herschikking van de vrije marge van de verpleeghuizen.
De invloed van het rijksbeleid op het totale budget is dus marginaal. Momenteel
wordt uitgezocht wat er dan wel aan de hand is in de thuiszorg. De nota Thuiszorg
waarin deze hele problematiek is opgenomen, zal de Kamer medio maart bereiken.
Daaraan voorafgaande zullen de schriftelijke vragen worden beantwoord die
over deze materie zijn gesteld. Het kabinet neemt de hele kwestie zeer serieus.De adviesaanvrage over privacy in verpleeghuizen is in november uitgegaan.
Het advies wordt in april verwacht. Bij de begrotingsbehandeling is veel steun
gebleken voor een wettelijke regeling voor loopbaanonderbreking ten behoeve
van zorgverlof. Afgesproken is dat voor mei 1996 een nota de Kamer diende
te bereiken waarin helderheid wordt verschaft over de vraag of er een regeling
komt en, zo ja, hoe die er uit komt te zien. De staatssecretaris ging ervan
uit dat die datum wordt gehaald. In die nota zal ook het advies aan de orde
komen van de Sociale verzekeringsraad over de sociale-zekerheidsaspecten van
zorgverlof.Ook was de staatssecretaris blij met de voorgenomen wijziging van het
Bouwbesluit om aanpasbaar bouwen mogelijk te maken. Stimulering van het groepswonen
neemt een belangrijke plaats in in het programma van experimenten
in de volkshuisvesting. De liftenregeling is ook aangepast om bepaalde portiekwoningen
toegankelijk te maken voor ouderen. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat
heeft de regeling aangescherpt ten aanzien van toegankelijk openbaar vervoer.
Ook daarvan moet in de voortgangsrapportage een duidelijk meetbaar effect
te zien zijn.Deze week zal de Kamer de Overgangswet bejaardenoorden ontvangen. De Kamer
zal voorts deze week nog aparte brieven ontvangen over de voortgang van het
grote project modernisering ouderenzorg, de indicatie-advisering en de harmonisatie
van de eigen bijdragen.Alle aanvragen van de achttien ziekenhuizen voor functieplaatsen geriatrie
zijn gehonoreerd met als gevolg dat er nu meer functieplaatsen dan geriaters
zijn. Derhalve dienden de opleidingsmogelijkheden voor geriaters te worden
vergroot. Vanaf eind 1997 zullen jaarlijks tien extra geriaters afstuderen
die onmiddellijk aan het werk kunnen.Ook op het ministerie is bekend dat wel wordt gesteld dat geriatrische
netwerken niet passen binnen de FME's. Derhalve wordt goed geluisterd naar
de wensen van de ouderen zelf. Tot 1 februari konden regio's die in aanmerking
wilden komen voor een proefproject geriatrisch netwerk zich aanmelden. Er
is veel belangstelling voor gebleken. Uiterlijk 1 april wordt de selectie
bekendgemaakt en zal een landelijke klankbordgroep, bestaande uit vertegenwoordigers
van de betrokken koepelorganisaties, betrokken worden bij de stimulering van
deze netwerken in de regio's.De staatssecretaris beaamde dat het belangrijk is de geest lenig te houden.
Er is een spanning in capaciteit en variëteit van cursussen. Het al genoemde
onderzoek van het Landelijk bureau leeftijdsdiscriminatie geeft diverse factoren
aan voor de lage onderwijsparticipatie van ouderen. Die lage participatie
wordt niet per definitie veroorzaakt door leeftijdsdiscriminatie en een automatisch
geen toegang hebben tot de onderwijsmogelijkheden, maar heeft te maken met
cohorteffecten, levensloop, scholingservaring en opleidingsniveau. Wel aan
leeftijd gebonden is – en vanwege het verdelen van de schaarste terecht –
de bekostiging van de studenten. De door de overheid gesubsidieerde onderwijsfaciliteiten
zijn gelijkelijk toegankelijk voor iedereen, ook voor hen die niet in aanmerking
komen voor de individuele bekostiging.Dit rapport beperkt zich tot het door de rijksoverheid gesubsidieerde
onderwijs en laat de oudereneducatie op lokaal niveau buiten beschouwing.
De ouderen zelf zou moeten worden gevraagd welk aanbod zij missen. Nagegaan
zou moeten worden of er binnen het bestaande aanbod sprake is van een verdringingseffect,
omdat het beschikbare aanbod wordt ingezet voor bepaalde groepen. De gemeenten
zijn verantwoordelijk voor de afstemming. Gegeven de planningsbevoegdheid
onder andere in verband met de kaderwet Volwasseneneducatie, is het van belang
dat het Rijk er goed zicht op houdt. De persoonlijke betrokkenheid van de
minister van Onderwijs bij deze materie is bekend.Het is waar dat de consument bij het ouder worden andere eisen stelt en
dat daaraan tegemoet moet worden gekomen. In dat kader staan in het actieplan
ouderen en technologie drie speerpunten centraal: mobilisatie van de expertise
van de oudere mensen zelf, pilotprojects oftewel voorbeeldfunctieprojecten,
onder meer om nieuwe technologische produkten voor ouderen op de markt te
brengen en daaraan bekendheid te geven, en het ontwikkelen van technologie
op maat ten behoeve van sociale alarmering. Ook de staatssecretaris begreep
niet waarom het bedrijfsleven zich niet instelt op de groeiende groep oudere
consumenten, die voor een deel een goede koopkracht hebben en nog van alles
willen. In Amerika gebeurt dat wel. Terecht is gezegd dat niet te veel welzijnsgeld
moet worden gebruikt voor bepaalde innovatieve programma's. Zij beloofde,
aan de minister van EZ het bij interruptie gehouden pleidooi over te brengen
om naar de Amerikaanse situatie in dezen te kijken. Beiden hebben trouwens
al eens gesproken over het feit dat in Nederland het al door haar genoemde
diep gewortelde vooroordeel een rol speelt. Toen een fietsenfabrikant
voor oudere gebruikers een comfortabele stabiele fiets introduceerde onder
de naam Abrahamfiets, wilde niemand daaraan. Misschien was de naam gewoon
verkeerd gekozen.Een van de belangrijkste problemen van het ouder worden is de dreiging
van vereenzaming. Een ander punt is de verbinding tussen cultuur en religie,
niet alleen voor allochtone ouderen, maar ook voor autochtone Nederlanders
die soms als zij ouder worden meer dan in het verleden vreugde beleven aan
en steun vinden in een identiteitsgebonden levenswijze. Om die reden wordt
de identiteit der onderscheiden ouderenorganisaties erkend en herkend als
noodzaak. Uit het onderzoek van de Leidse universiteit naar verschillen tussen
allochtone oudere mannen en vrouwen is gebleken dat informele eigen organisatievormen
een belangrijk rol kunnen spelen bij het doorbreken van het isolement, het
bieden van onderlinge ondersteuning en bij voorlichting in eigen taal. De
toegezegde discussiebrief over de mogelijkheid van subsidiëring van allochtone
ouderenorganisaties indien die op gelijke wijze worden georganiseerd als de
bestaande ouderenorganisaties en een gelijke functie hebben, wordt hierdoor
des te belangrijker. Een dergelijke subsidiëring zou wel betekenen dat
er in het totale budget voor ouderenorganisaties zal moeten worden geschoven
of dat een groter beroep moet worden gedaan op nog meer samenwerking, overigens
zonder verlies van de eigen identiteit.Het resultaat van een tweede interessant onderzoek is neergelegd in het
LOSV-rapport Zelfportret in kleur. De staatssecretaris beval lezing van dit
zelfportret van oudere Surinaamse vrouwen graag aan. Ondanks een vaak penibele
financiële situatie blijken Surinaamse vrouwen zelfbewust te zijn en
veel zelfvertrouwen te hebben. Uit dit rapport blijkt ook dat ondersteuning
van elkaar een belangrijke rol speelt bij het doorbreken van het isolement.De belastingvrije vrijwilligersbijdrage is opgetrokken van f 1000
naar f 1200. Een van de argumenten in de discussie in de Kamer om de
grens niet veel verder op te trekken, was dat er anders sprake zou kunnen
zijn van een verdringingseffect met betrekking tot de Melkert-banen. Niet
alleen moet de uitstroom van oudere werknemers worden voorkomen, men moet
ook oog hebben voor de instroom. Door de mogelijkheden om met behoud van uitkering
werk te gaan doen dat de mensen uit hun isolement helpt, biedt de nieuwe Algemene
bijstandswet wellicht een extra handreiking aan diegenen die niet meer op
de arbeidsmarkt terecht kunnen.Inhakend op de opmerking dat werkgevers vaak de voorkeur geven aan een
goed opgeleide jongere boven een oudere werknemer die niet meer up to date
geschoold is, wees de staatssecretaris op de vicieuze cirkel die ontstaat
doordat binnen bedrijven vaak oudere werknemers niet in aanmerking komen voor
bijscholing met als gevolg dat zij later niet meer up to date geschoold zijn
en ontslagen worden. Dat heeft te maken met de zienswijze op het personeelsbeleid.
Het is de vraag of het niet in het belang van de ondernemer zelf is om te
blijven investeren in de oudere werknemer, die niet alleen graag bijgeschoold
wil worden, maar bovendien een grotere kennis van en ervaring in het bedrijf
heeft dan de jongere werknemer die rechtstreeks van de schoolbanken komt,
aldus besloot de staatssecretaris haar antwoord. De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven
(PvdA), voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck
Pillis-Duvekot (VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66),
Middel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina
(D66), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP),
Essers (VVD), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66),
Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD). Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies
(SGP), Lilipaly (PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste
(VVD), Smits (CDA), Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den
Bos (D66), Vreeman (PvdA), Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning
(D66), Sipkes (GroenLinks), De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), J.M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker
(D66), Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24319-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl