Wijziging Boek 2 Burgerlijk Wetboek i.v.m. het vervallen van de wettelijke leeftijdsgrens voor commissarissen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27670, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

24-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27670 nr. 5

22-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27670Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 22 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 670Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het vervallen
van de wettelijke leeftijdsgrens voor commissarissennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 22 oktober 2001Met belangstelling heb ik kennis genomen van het door de vaste commissie
voor Justitie uitgebrachte verslag.Het verheugt mij dat de leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met
de aan het wetsvoorstel ten grondslag liggende overwegingen. De leden van
de PvdA-fractie vragen waarom de voorgestane regeling toelaat dat in de statuten
een leeftijdsgrens voor commissarissen wordt opgenomen.Laat ik vooropstellen dat de afgelopen jaren op vele plaatsen in wet-
en regelgeving leeftijdsgrenzen zijn geschrapt. Reden daarvoor was dat leeftijd
veelal een niet of niet meer te rechtvaardigen onderscheid vormt. Uit artikel
1 van de Grondwet vloeit reeds voort dat ook naar leeftijd geen onderscheid
zonder objectieve rechtvaardiging mag worden gemaakt. De maatschappelijke
opvattingen zijn in dit opzicht veranderd. Beschouwde men begin zeventiger
jaren de kans dat iemand in de loop der jaren minder effectief gaat functioneren
een voldoende rechtvaardiging voor zo'n wettelijke leeftijdsgrens, nu gelden
voor het gebruik van een leeftijdsgrens zwaardere eisen. Dat blijkt niet alleen
uit het feit dat de rechtvaardiging van deze leeftijdsgrens al enkele jaren
in discussie is (de Hoge Raad wijst daar al op in zijn arrest van 8 mei
1998), het blijkt ook uit de recentelijk tot stand gekomen Kaderrichtlijn
voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (PbEG L 303). Deze richtlijn
verbiedt leeftijdsdiscriminatie bij de toegang tot de arbeid. De richtlijn
is weliswaar niet rechtstreeks van toepassing op de rechtspositie van de leden
van toezichthoudende organen van vennootschappen, uit de totstandkoming van
een dergelijke communautaire richtlijn blijkt wel dat leeftijdsgrenzen in
het algemeen kritischer worden bekeken dan voorheen.Met de schrapping van de leeftijdsgrens voor commissarissen geeft de wetgever
aan dat hij argumenten voor en tegen deze leeftijdsgrens anders weegt dan
de wetgever van 1971. Zoals in de memorie van toelichting aangegeven zijn
er voldoende andere middelen om commissarissen tot verantwoording voor de
uitoefening van hun toezichtstaak te dwingen. Gewezen is daarbij ook op opvattingen
van het bedrijfsleven zoals tot uiting komende in de aanbevelingen van de
commissie corporate governance en van het Nederlands Centrum van Directeuren
en Commissarissen. Schrapping van de leeftijdsgrens betekent dat naar de opvatting van de
wetgever de overwegingen om in 1971 een wettelijke leeftijdsgrens te introduceren
nu onvoldoende rechtvaardiging zijn voor een statutaire leeftijdsgrens. Er
zullen andere, zwaardere argumenten moeten zijn voor zo'n statutaire leeftijdsgrens.Hoewel ik niet in concreto zou kunnen aangeven wanneer er wel objectieve
rechtvaardiging voor een statutaire leeftijdsgrens is, wil ik ook niet op
voorhand uitsluiten dat er in een specifiek geval wel een rechtvaardiging
voor zo'n grens zal zijn. Ik ben daarom terughoudend – dit mede naar
aanleiding van een vraag van de leden van de VVD-fractie – om in de
wet een verbod van een statutaire leeftijdsgrens op te nemen. De leden van
de PvdA-fractie hebben gevraagd welke rechtsmiddelen kandidaat-commissarissen
die wensen te worden benoemd, en commissarissen die wensen te worden herbenoemd,
ter beschikking staan wanneer desondanks sprake is van leeftijdsdiscriminatie.Het opnemen van een leeftijdsgrens in de statuten vergt een besluit van
de algemene vergadering. Zo'n besluit staat bloot aan het risico van nietigheid
wegens strijd met de wet of zelfs strijd met de openbare orde of zal wegens
strijd met de redelijkheid en billijkheid die degenen die bij de organisatie
van de vennootschap betrokken zijn jegens elkaar in acht moeten nemen buiten
toepassing moeten blijven. Iedere belanghebbende kan op de nietigheid van
een besluit een beroep doen of vorderen dat de regel buiten toepassing blijft.
Deze omstandigheid maakt dat niet te lichtvaardig en niet zonder zware motivering
zal worden overgegaan tot het stellen van een leeftijdsgrens. Anders dan het
thans nog geldende wettelijke regime, komt de bewijslast straks te rusten
op degene die het voorstel tot opneming van een leeftijdsgrens doet. Daarbij
zal zeker een rol spelen en richtsnoer zijn dat de wetgever de leeftijdsgrens
in de wet heeft geschrapt.Volgens de leden van de PvdA-fractie zijn vrouwen en leden van etnische
groepen zwaar ondervertegenwoordigd in raden van commissarissen. Volgens deze
leden zou dit voorstel de ondervertegenwoordiging handhaven of zelfs kunnen
versterken. Op welke wijze zal worden bevorderd dat genoemde groepen in aanmerking
komen voor benoeming tot commissaris, zo vroegen deze leden.Met de leden van de PvdA-fractie ben ik van mening dat een eenzijdige
samenstelling van de raad van commissarissen niet gewenst is. Een dergelijke
eenzijdige samenstelling zou wel in de hand kunnen worden gewerkt door het
huidige, bij structuurvennootschappen bestaande, coöptatiestelsel. Dat
is dan ook de reden dat het kabinet een wijziging van dit stelsel voorstaat.
Een daartoe strekkend wetsvoorstel ligt thans voor advies bij de Raad van
State. In dat voorstel wordt onder andere aan de ondernemingsraad een bijzonder
voordrachtsrecht ten aanzien van een deel van de commissarissen gegeven. Deze
wijziging noch het onderhavige voorstel garanderen een bredere samenstelling
van de raad van commissarissen, maar ik verwacht wel dat een ander benoemingsstelsel
en een grotere verantwoordingsplicht van de raad van commissarissen ertoe
zal leiden dat uit een bredere kring van personen commissarissen zullen worden
aangezocht.Ook de leden van de VVD-fractie kunnen het wetsvoorstel steunen. De leden
van deze fractie hebben wel enkele kanttekeningen geplaatst bij de mogelijkheid
om in de statuten een leeftijdsgrens op te nemen die, zo wordt gesteld, zelfs
lager kan uitvallen dan de huidige wettelijke leeftijdsgrens. Gevreesd wordt
dat het wetsvoorstel daardoor zijn doel voorbij schiet. De leden van de VVD-fractie
zijn van mening dat de signalerende werking van het wetsvoorstel, dat leeftijdsgrenzen
nooit vanzelfsprekend zijn, eenmalig is en beperkt tot de invoering van het
wetsvoorstel. Daarom hebben deze leden gevraagd hoe de regering tegenover
een verbod staat tot het opnemen van een leeftijdsgrens in de statuten. Ik deel niet de verwachting van deze leden dat de werking van deze wet
eenmalig is. Op grond van dit wetsvoorstel vervalt de leeftijdsgrens van commissarissen
omdat een dergelijke grens een – naar de mening van de wetgever –
ongeoorloofd onderscheid is. Dat betekent dat ook een leeftijdsgrens voor
de commissarissen in de statuten een ongeoorloofd onderscheid is en in strijd
met de wet als daarvoor geen objectieve rechtvaardiging is. Dat vloeit voort
uit artikel 1 van de Grondwet. Een besluit om toch een leeftijdsgrens in de
statuten op te nemen kan nietig zijn of zou buiten toepassing moeten blijven.
Zoals bij de beantwoording van de vragen van de leden van de PvdA-fractie
aangegeven, acht ik een wettelijk verbod op dit punt niet nodig en het algemene
verbod van discriminatie voldoende.De leden van de CDA-fractie vragen in te gaan op het arrest van de Hoge
Raad van 8 mei 1998, NJ 1998, 496. In het arrest wordt overwogen dat
de wetgever destijds op toereikende grond heeft geoordeeld dat voor het besproken
onderscheid naar leeftijd een objectieve en redelijke rechtvaardigingsgrond
bestond. De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de regering kan aangeven
waarom de conclusie van de advocaat-generaal voorafgaande aan dit arrest een
onjuiste was.Ik ben niet van mening dat de conclusie van de advocaat-generaal als onjuist
kan worden aangemerkt. Aan de orde was de vraag of de wetgever destijds in
1971 bij de opname van de wettelijke leeftijdsgrens op toereikende, de grenzen
van de redelijkheid niet overschrijdende gronden, heeft geoordeeld dat voor
het besproken onderscheid naar leeftijd een objectieve en redelijke rechtvaardigingsgrond
bestond. Waar het om gaat is dat de wetgever thans tot een andere afweging
komt. De Hoge Raad en de advocaat-generaal wijzen er zelf al op dat de opvattingen
over leeftijdsgrenzen aan verandering onderhevig zijn geweest. Die wijziging
komt ook tot uitdrukking in de al genoemde Kaderrichtlijn, waaruit blijkt
dat leeftijdsdiscriminatie bij de arbeid in strijd is met de communautaire
rechtsorde. De wetgever maakt thans een afweging die inhoudt dat de huidige
leeftijdsgrens voor commissarissen een ongeoorloofd onderscheid impliceert.
Voorbeelden van wel toegestane leeftijdsgrenzen, waar deze leden om vragen,
kan ik, zoals hiervoor aangegeven, niet geven. Een objectieve rechtvaardiging
voor een leeftijdsgrens acht ik niet snel aanwezig, maar ik wil op voorhand
niet uitsluiten dat in specifieke gevallen zo'n rechtvaardiging kan worden
gegeven. Uiteindelijk zal de rechter daar dan over moeten oordelen.De leden van de CDA-fractie vragen de regering in te gaan op de verhouding
tussen de vrijheid van een vennootschap om de eigen statuten vast te stellen
enerzijds en het maatschappelijk belang van een optimaal toezicht door de
raad van commissarissen anderzijds.De wetgever laat aan de ondernemer in beginsel de vrijheid om voor zijn
onderneming die rechtsfiguur te kiezen die hem het meest geschikt lijkt. De
statuten kunnen overeenkomstig worden ingericht Daarbij dient wel te worden
meegewogen dat de keuze die een ondernemer maakt voor een bepaalde rechtsvorm
behalve rechten ook verplichtingen met zich meebrengt. Die verplichtingen
betreffen niet alleen de externe maar ook de interne verhoudingen van de rechtspersoon.
Uitgangspunt bij de bepaling van de verhouding tussen de verschillende organen
van zo'n rechtspersoon is een duidelijke en evenwichtige afbakening van taken.
Op grond van de structuurregeling moet een vennootschap met een bepaalde omvang,
vanwege het daarmee verbonden maatschappelijk belang een raad van commissarissen
hebben. De raad van commissarissen dient bij het uitoefenen van toezicht en
het geven van advies het vennootschappelijke belang in het oog te houden.
Om een goed functioneren van de raad te garanderen stelt de wet tegenover
de aan de raad van commissarissen opgedragen bevoegdheden de verplichting
tot het afleggen van verantwoording over de wijze waarop die bevoegdheden
zijn benut. Dat dient in het bijzonder te gebeuren bij een eventuele herbenoeming
van een lid.De vrijheid om de statuten vast te stellen vindt zijn begrenzing in de
wet. Niet slechts voor structuurvennootschappen, maar ook voor gewone vennootschappen
kent de wet vele bepalingen die die vrijheid inperken. Die regels zijn gegeven
ter bescherming van derden en beogen te bevorderen dat degenen die bij de
organisatie van de rechtspersoon betrokken zijn zich jegens elkaar verantwoorden.
Men denke aan transparantie voorschriften en benoemings- en ontslagregels.
Een algemene leeftijdsgrens is geen goed middel om verantwoording voor het
functioneren af te dwingen.Ik zie geen goede reden om, net als bij grote vennootschappen en grote
coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen, bij gewone vennootschappen,
coöperaties en onderlingen een benoemingstermijn van vier jaren te introduceren.
De termijn van vier jaar hangt samen met de bijzondere benoemingsen ontslagregeling
bij grote rechtspersonen. Anders dan bij gewone vennootschappen kunnen individuele
commissarissen niet worden ontslagen door de algemene vergadering van aandeelhouders.
Daarom is het nodig dat de wet een termijn bevat na het verstrijken waarvan
een nieuwe benoemingsprocedure moet worden gevolgd waarbij het functioneren
van de commissaris opnieuw aan de orde komt. De wet staat er overigens niet
aan in de weg om in de statuten te bepalen dat de benoeming van commissarissen
bij gewone rechtspersonen voor bepaalde tijd is.Graag onderschrijf ik de beschouwingen van de leden van de fractie van
D66. Het verheugt mij dat deze leden de in dit wetsvoorstel gevolgde benadering
steunen.Evenals de leden van de CDA-fractie hebben de leden van de fractie van
de ChristenUnie gevraagd of het geen aanbeveling verdient dat voor gewone
coöperaties, onderlingen en vennootschappen een wettelijke regeling komt
ten aanzien van de benoemingstermijn van commissarissen.Zoals hiervoor bij de beantwoording van de vragen van de CDA-fractie al
is aangegeven, zie ik hiervoor onvoldoende reden. De termijn hangt ten nauwste
samen met de regeling van ontslag. Op dit punt brengt het wetsvoorstel geen
wijziging.De door de Vereniging voor Effectenhandel en de Vereniging van effectenuitgevende
ondernemingen ingestelde commissie corporate governance heeft overigens het
voorstel gedaan de zittingstermijn van commissarissen aan vier jaren te binden.
De leden van de fractie van de ChristenUnie willen weten wat de verwachtingen
van de regering zijn dat bedrijven dit voorstel zullen volgen.De aanbevelingen van de commissie corporate governance hebben weerklank
gevonden in relevante kringen. Ook het Nederlands Centrum voor Directeuren
en Commissarissen heeft voor een benoeming voor bepaalde tijd gepleit. Het
Economische Instituut Tilburg verbonden aan de Katholieke Universiteit Brabant
heeft in 1998 een uitgebreid onderzoek verricht naar de mate waarin de aanbevelingen
van de commissie zijn opgevolgd. Juist op dit onderdeel is geen onderzoek
verricht. Ik beschik dan ook niet over cijfers.De leden van de ChristenUnie vragen voorts om een reactie op het advies
van de Raad van State, waarin wordt aangegeven dat de leeftijdsgrens ook als
garantie dient, dat een raad van commissarissen in het verrichten van zijn
taken niet wordt gehinderd door twijfel – binnen of buiten een onderneming –
of een commissaris vanwege zijn gevorderde leeftijd zijn functie nog wel goed
kan vervullen.Ik acht een algemeen geldende leeftijdsgrens niet het juiste middel om
twijfel te voorkomen of een commissaris vanwege zijn gevorderde leeftijd zijn functie nog wel goed kan vervullen. Die twijfel kan eerder rijzen,
maar ook later. Een algemene leeftijdsgrens staat geheel los van het functioneren
van individuele commissarissen. Er kunnen verder andere redenen zijn om aan
iemands geschiktheid te twijfelen, bijvoorbeeld beschikbaarheid. Dat zal telkens
per geval moeten worden beoordeeld. Ik vrees dat een algemeen geldende leeftijdsgrens
veeleer reden kan zijn om een disfunctionerende commissaris in de raad te
laten zitten tot de wet herbenoeming verhindert. Schrapping van de leeftijdsgrens
zal de bevoegde organen inscherpen dat een beslissing niet kan worden vermeden.
Ik verwacht dan ook dat schrapping van de leeftijdsgrens ertoe leidt dat kritischer
naar het functioneren van al langer zittende commissarissen wordt gekeken.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27670-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl