Plan van Scholen 2003-2005; Verslag algemeen overleg op 25 mei 2005 over uitwerkingsnotitie grotere planningsvrijheid voortgezet onderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28504, nr. 19

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28504 nr. 19

15-06-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28504Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 504Plan van Scholen 2003–2005nr. 19VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 juni 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 en de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit2 hebben op 25 mei 2005 overleg gevoerd met minister
Van der Hoeven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 16 februari 2005 inzake uitwerkingsnotitie grotere
planningsvrijheid voortgezet onderwijs (28 504, nr. 17);– brief van de minister van Onderwijs Cultuur
en Wetenschap d.d. 18 mei 2005 inzake de opheffingsnormen in de uitwerkingsnotitie
grotere planningsvrijheid voortgezet onderwijs (28 504, nr. 18).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Lambrechts (D66) is erg ongelukkig
met het voorstel dat voorligt. Iedereen is het er over eens dat de huidige
systematiek voor planning en bekostiging van scholen moet worden gewijzigd.
De overheid moet een duidelijke rol krijgen, er moet meer ruimte komen voor
het stichten van nieuwe scholen, het stelsel moet open en flexibel zijn en
kleine zelfstandige scholen en schoolbesturen moeten een gelijkwaardige positie
hebben ten opzichte van grote scholen. De D66-fractie streeft naar diversiteit,
maar vooral gebaseerd op didactische en pedagogische richtingen en niet in
de eerste plaats op levensbeschouwelijke gronden. De regio moet vooral een
rol spelen bij het beroepsonderwijs in verband met de afstemming van opleidingen
op bedrijvigheid in de eigen regio. Voor havo en vwo hoeft de
regio een minder grote rol te hebben. Er moet alleen voor worden gezorgd dat
er een goed dekkend en bereikbaar netwerk van scholen is. Dit is allemaal
niet herkenbaar in de voorstellen van de minister. De rol van de overheid
wordt in de voorstellen volstrekt gemarginaliseerd. De Kamer heeft bij de
behandeling van Koers VO en Koers BVE vastgesteld dat de minister haar eigen
rol en de verantwoordelijkheid van de overheid scherper moet definiëren.
De minister zet echter haar eigen bevoegdheden met betrekking tot de vaststelling
van het Plan van Scholen overboord, op stichting van scholen na. De provincie
krijgt een onheldere rol in het proces van visieontwikkeling. Welke bevoegdheden
krijgt de provincie? De gemeente heeft alleen een financiële weigeringsgrond
in verband met haar huisvestingstaak. Er is dus geen duidelijke rol voor de
overheid, terwijl zij wel betaalt. De overheid heeft nauwelijks instrumenten
om de doelmatigheid en de effectiviteit te bewaken. Er zijn ook weinig mogelijkheden
voor democratische controle. De plannen kunnen in de regio worden voorbereid,
maar de minister moet uiteindelijk het totale plan vaststellen.Met het huidige voorstel worden de bestaande problemen met verplaatsing
van scholen en stichting van nieuwe scholen niet opgelost. Nieuwe scholen
moeten nog steeds bewijzen dat zij niet meer dan 10% van de leerlingen van
omliggende scholen zullen wegtrekken. Dat criterium heeft de afgelopen jaren
veel problemen opgeleverd. Bij de stichting van een nieuwe school moet een
school kunnen aantonen dat er voldoende leerlingen zijn en dat er een goed
onderwijskundig plan is. Meer criteria zijn niet nodig. Ook nieuwe spelers
in het veld moeten in staat worden gesteld om een nieuwe school te stichten.
Als alleen bestaande scholen de beschikbare ruimte kunnen opvullen, is het
systeem niet open en flexibel. Het gevaar bestaat dat het stelsel heel star
en gesloten wordt en dat de kleintjes nauwelijks iets hebben in te brengen
en de grote scholen steeds meer zeggenschap zullen krijgen. Bestaande scholen
hebben immers belang bij hun eigen voortbestaan. Dat is niet de richting die
de D66-fractie opwil. Er moet ruimte zijn voor vernieuwing en voor nieuwe
spelers in het veld. Er moet een milde vorm van concurrentie op kwaliteit
mogelijk zijn.Waarom wordt het momentum van herziening van de plannings- en bekostigingsvoorwaarden
niet benut om echte vernieuwing een kans te geven en om richtingvrije planning
mogelijk te maken? De huidige zeven erkende richtingen werken verstarrend.
Dat probleem wordt niet opgelost met dit voorstel. Het systeem kan veel eenvoudiger
worden gemaakt door voldoende leerlingen en een goed onderwijskundig plan
als enige vereisten te stellen. Het is niet nodig om nadere eisen te stellen
omdat scholen nu al een eigen levensbeschouwelijke of pedagogische richting
kunnen kiezen. Dit voorstel doet meer recht aan de letter en geest van artikel
23 van de Grondwet dan het voorstel van de minister.De minister heeft het probleem van de opheffingsnormen wel willen oplossen,
bijvoorbeeld voor plattelandsscholen en scholen die een specifieke doelgroep
bedienen. Er moet ook worden gekeken naar de opheffingsnorm voor de kleinere
praktijkscholen. Leerlingen op dat soort scholen zijn gebaat bij kleinschaligheid
en van hen kan ook niet worden verwacht dat zij ver gaan reizen.De heer Balemans (VVD) is overwegend positief
over de voorstellen en kan zich op hoofdlijnen vinden in de richting die de
minister kiest. In de notitie wordt uitwerking gegeven aan het credo «meer
autonomie, minder regels». Er bestaan echter enkele zorgen over de implementatie.
Een van de zorgen wordt weggenomen doordat de minister in haar brief van 18 mei
heeft gesteld dat de opheffingsnorm niet per schoolsoort geldt, maar per scholengemeenschap.
In deze brief staat dat de uitzonderingsscholen niet zijn opgenomen bij de
aantallen schoolsoorten. Houden de uitzonderingsscholen, zoals
de joodse scholen in Amsterdam, ook onder de nieuwe opheffingsnormen een uitzonderingspositie?Er zijn over drie punten zorgen, namelijk de verdeling van de verantwoordelijkheden,
de positie van scholen buiten het samenwerkingsverband en de doelmatigheid.
In het voorstel worden zware verantwoordelijkheden gelegd bij de regionale
samenwerkingsoverkomsten. Daar is op zich niets mis mee, want er wordt naar
decentralisatie gestreefd. Er kunnen echter tegenstrijdige belangen ontstaan.
Wie hakt de knopen door als dat het geval is? Moet het samenwerkingsverband
zelf conflicten oplossen? Dat lijkt lastig.De samenwerkingsverbanden kunnen machtsblokken vormen. Dat is op zich
geen probleem, maar in de brief wordt te weinig aandacht geschonken aan de
eventuele bedreigingen voor scholen in de regio die geen deel gaan uitmaken
van het samenwerkingsverband. Er staat in de brief dat de beslissingen van
het samenwerkingsverband niet ten koste mogen gaan van de continuïteit
van de scholen buiten het verband en dat de norm van 10% van kracht blijft.
Er zijn echter ook kleine scholen waarvoor een leerlingenverlies van 8% al
de nekslag kan zijn. Hoe kunnen de risico's voor de kleine scholen worden
afgedekt? Voor de stichting van nieuwe scholen moet men zich wenden tot de
minister. Betekent dit geen belemmering van de vrijheid ten opzichte van scholen
die wel in het verband zitten? De minister signaleert zelf ook nog wat problemen
met betrekking tot de doelmatigheid, met name voor kleine vbo-afdelingen.
Problemen op dit terrein moeten worden opgelost in de regio. De indruk wordt
gewekt dat het samenwerkingsverband de druk bij de individuele scholen moet
opvoeren als er te veel kleine vbo-afdelingen dreigen te ontstaan. Scholen
uit het verband moeten dan druk uitoefenen op partners met wie zij gezamenlijk
tot een visie moet komen. Daardoor ontstaat een spanningsveld. Hoe moet dit
worden opgelost?Het onderscheid tussen athenea, gymnasia en lycea wordt afgeschaft. Leidt
dit ertoe dat er een groter risico is dat zelfstandige gymnasia moeten verdwijnen?
De minister biedt vbo-groenafdelingen een mogelijkheid om een gemengde leerweg
te introduceren. Er zijn discussies over het meer praktijkgericht maken van
de theoretische leerweg, bijvoorbeeld door stages. Waarom is er niet voor
gekozen om ook een theoretische leerweg te laten aanbieden door de vbo-groenscholen?
De minister stelt dat de opheffingsnorm zal leiden tot de opheffing van zeven
categorale scholen voor praktijkonderwijs. Waarom kan daar geen oplossing
voor worden gevonden? Leerlingen uit het praktijkonderwijs moeten niet worden
gedwongen om naar een ander schooltype te gaan. Het is goed dat in het voorstel
meer ruimte wordt gecreëerd voor intra- en intersectorale programma's.Mevrouw Kraneveldt (LPF) kan er mee leven
dat voor het stichten van scholen toestemming van de centrale overheid vereist
blijft en dat omzetting, verplaatsing en uitbreiding met nevenvestiging onder
de verantwoordelijkheid van de regionale samenwerkingsverbanden gaan vallen.
Met betrekking tot de samenwerkingsverbanden zijn er nog wat knelpunten. Taken
en bevoegdheden moeten goed worden gedefinieerd. Worden scholen verplicht
om lid te worden van een samenwerkingsverband? Mogen zij zich bij meer dan
één verband aansluiten? Gaan kleine nieuwkomers straks ten onder
omdat zij geen ruimte krijgen van grote scholen die al in een samenwerkingsverband
zitten? Niet alle problemen zullen worden opgelost met de nieuwe systematiek.De rol van de provincie is belangrijk. Welke taken, bevoegdheden, instrumenten
en middelen heeft deze? Wordt de provincie slechts initiërend en coördinerend
of krijgt zij ook een interveniërende en sanctionerende rol? Het Interprovinciaal
Overleg (IPO) heeft gezegd dat provincies in staat zijn om een regierol te
vervullen, maar wil weten hoe de minister deze wil invullen. Het verdient
de voorkeur dat de provincie de regierol vervult en niet de grootste
speler in het samenwerkingsverband. Wat is de status van het samenwerkingsverband?
Wat is de rol van de gemeenten? Worden zij pas aan het eind van een aanvraag
voor een nieuwe school of vestiging betrokken of al vanaf het begin? Het verdient
de voorkeur dat zij vanaf het begin worden betrokken.De klankbordgroep zegt dat er niet alleen nieuwe scholen moeten kunnen
worden gesticht op basis van richting, maar ook op basis van onderwijskundige
aanpak. Gaat de minister daar ruimere mogelijkheden toe bieden? Waarom wordt
voor het praktijkonderwijs de systematiek met betrekking tot opheffingsnorm
gehandhaafd en wordt niet naar de school als geheel gekeken? Er moet goed
worden gelet op de rol van ouders, ook van ouders die hun kind in de toekomst
naar een bepaalde school willen sturen.Mevrouw Hamer (PvdA) vindt dat niet alle onderwijszaken
tot in detail moeten worden bedisseld vanuit de Haagse Hoftoren en ook niet
vanuit het Tweede-Kamergebouw. De winst van de notitie die nu voorligt, is
dat hier erkenning voor is en dat er een oplossing wordt gezocht. De voornaamste
problemen waren dat de regelgeving te complex was, dat de administratieve
lasten te hoog waren en dat het planningssysteem de doorontwikkeling van wat
men op schoolniveau wil onvoldoende ondersteunde. Het is goed dat er gedeeltelijk
wordt gedecentraliseerd.Wat betreft het Plan van Scholen, is het goed dat de rol van de Tweede
Kamer wordt beperkt tot het controleren van de wet. Voor het stichten van
een eerste vestiging van een schoolsoort moet landelijke regelgeving blijven
bestaan. De verantwoordelijkheid met betrekking tot stichting van nevenvestigingen,
verplaatsing of sluiting van afdelingen moet liggen op het regionale en lokale
niveau. Er moet voor worden gewaakt dat er niet één keurslijf
ontstaat waarin de provincie en de gemeenten altijd dezelfde rol hebben. Lokale
overheden moeten in de vorm van maatwerk een positie krijgen. In bijvoorbeeld
de grote steden zou de gemeente een grotere rol kunnen hebben dan de provincie.
Er zijn drie hoofdrolspelers, namelijk ouders, de lokale en regionale overheid
en de scholen in het samenwerkingsverband.Het uitgangspunt van de minister is dat bestaande scholen niet failliet
mogen gaan als gevolg van de in te voeren planningsvrijheid. Daarom kiest
zij voor het 10%-model. Als ouders uit ontevredenheid hun kinderen naar een
nieuw gestichte school hebben gestuurd, kunnen zij toch met de oude school
te maken krijgen in verband met het leerlingenverlies van 10%. Het is dus
de vraag of die 10% altijd heilig moet zijn. Een slecht functionerende school
kan hierdoor een nieuwe school in een keurslijf dwingen of tegenhouden. Hoe
wil de minister de 10%-norm handhaven? De minister wil het vervolgonderwijs
een belangrijke positie geven in de vorming van de visie in de regio. Zij
noemt met name het mbo. Is er ook een rol voor het hoger onderwijs nu het
voorstel wordt uitgebreid naar havo en vwo? Hoe zit het met andere partijen
die belang hebben bij het onderwijsaanbod? Het IPO wenst een verankerende
regierol voor de provincies. Provincies en gemeenten moeten iets te zeggen
kunnen hebben. Het overleg met de provincie moet een op overeenstemming gericht
overleg zijn. De gemeente heeft alleen zeggenschap over de huisvesting. Dat
is erg beperkt. Gemeenten zouden een regierol moeten krijgen met betrekking
tot het onderwijsachterstandenbeleid, het jeugdbeleid en het overleg met scholen
over het onderwijsaanbod. Daarom moeten zij ook een rol krijgen bij stichting
van een nevenvestiging, verplaatsing en sluiting. In grote steden zijn veel
nieuwe aanvragen voor gymnasia en worden vooral de onderste afdeling van het
vmbo gesloten, terwijl daar gezien het leerlingenaanbod in sommige wijken
veel meer behoefte aan is. Er moet dus ook overleg zijn over sluiting van
vestigingen. Als de minister de naam mavo wil blijven hanteren, moet zij ook
de namen gymnasium en lyceum blijven hanteren. In de eindrapportage van de klankbordgroep wordt de conclusie getrokken
dat eigenlijk alleen nog maar stichting van nieuwe scholen van kleine richtingen
is te verwachten. De minister schrijft dat zij gezien het beschikbare onderwijsaanbod
niet verwacht dat er nog veel nieuwe scholen zullen worden gesticht. Uit de
schoolkeuzemotieven kan worden opgemaakt dat het aanbod zo divers is, als
kinderen overal zouden worden toegelaten, dat het onderwijsaanbod behoorlijk
dekkend is. De vraag is of er ruimte moet worden geboden om nieuwe scholen
te stichten ten koste van andere scholen. Moet niet vooral energie worden
gestoken in het verbeteren van de kwaliteit van bestaande scholen? Scholen
moet de kans worden gegeven om de pedagogische en didactische inrichting en
de kleur te kiezen die de ouders in die buurt willen.Mevrouw Hamer sluit zich aan bij de vragen die al zijn gesteld over het
praktijkonderwijs. Er moet duidelijkheid komen over de rol van de ouders in
het voorstel. Is het vestigen van samenwerkingsscholen alleen mogelijk bij
opheffingsgevaar van een van de scholen?De heer Van der Vlies (SGP) steunt de ontwikkeling
naar een eenvoudiger en flexibeler voorzieningen- en planningssysteem in het
voortgezet onderwijs. De voorliggende notitie vraagt om nadere toelichting,
al kunnen de puntjes op de i worden gezet in het wetgevingstraject. Het traject
rond stichting van de eerste vestiging van een nieuwe school blijft onveranderd.
De besluitvorming daartoe passeert via een voorstel inzake het Plan van Scholen.
De overheid moet conform haar wettelijke taak zorgen voor een evenwichtig
geheel van voorzieningen naar spreiding en denominatie. Daarnaast is zij verantwoordelijk
voor de bekostiging.Voor uitbreiding en verplaatsing wordt een accent gezocht in de regio
om tegemoet te komen aan de fricties die het huidige systeem opleveren. Uitbreiding
brengt echter extra kosten met zich mee, meer dan verplaatsing. De samenwerkingsovereenkomsten
moeten worden opgesteld binnen landelijke randvoorwaarden. Er moet dus worden
getoetst of de overeenkomst in overeenstemming is met het landelijke beleid.
Die toets kan door het Rijk worden uitgevoerd, maar mogelijk ook door de provincie.
Er zal altijd toetsing door de overheid moeten plaatsvinden omdat de regionale
samenwerking niet alle problemen kan oplossen. Ook het opstellen van overeenkomsten
kan tot conflicten leiden. De minister moet aangeven door wie een dergelijke
overeenkomst gedragen moet zijn. Wat is de rechtsgang voor partijen die, al
dan niet vrijwillig, buiten een samenwerkingsverband staan? Er moet worden
gewaarborgd dat kleine richtingen en kleine bestuurlijke eenheden niet het
nakijken hebben. Scholen en geledingen in een regio en lokale besturen kunnen
tegengestelde belangen hebben. Welke instrumenten heeft de provincie in haar
coördinerende rol bij een blijvend conflict? Welk gezag kan zij ontwikkelen
om tot een oplossing te komen?De minister heeft haar voorstellen met betrekking tot de opheffingsnormen
gewijzigd. Voor het praktijkonderwijs wil zij haar voorstel echter handhaven,
zij het met een ruime overgangsbepaling. Gezien de groei van het praktijkonderwijs,
zullen uiteindelijk weinig scholen onder de opheffingsnorm terecht komen.
Uniformering van het systeem met dat van de andere onderwijssoorten is echter
wenselijk. In het wetgevingstraject moet nader worden ingegaan op specifieke
punten van het voorstel.De heer Mosterd (CDA) stemt in met het doel
van de uitwerkingsnotitie, namelijk het creëren van meer ruimte voor
scholen om eigen beleid te maken, het creëren van maatwerk en het verminderen
van regels en administratieve lasten. Bij de praktische uitwerking zijn enkele
punten van belang, namelijk de regionale samenwerkingsovereenkomst, de doelmatigheid
en de stichtings- en opheffingsnormen. Door de regionale samenwerkingsovereenkomst kunnen scholen zelf beslissen
over verplaatsing, stichting van een nevenvestiging en intersectorale programma's.
Doordat leerlingaantallen in regio's niet sterk zullen veranderen, is het
de vraag of er zodanige verschuivingen zullen optreden dat er rijksbemoeienis
nodig is. Wat gebeurt er als er geen samenwerkingsovereenkomst tot stand komt?
Hoe wordt getoetst of het onderwijs beter aansluit bij de wensen van de leerlingen,
de ouders, het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt? De kosten van huisvesting
voor de gemeenten mogen niet toenemen. Dat is echter afhankelijk van de situering
van de onderwijsinstelling in de regio en de overeenkomst die wordt gesloten.
De gemeente lijkt verplicht om zaken te volgen. Wat gebeurt er als één
school niet wil meedoen aan het samenwerkingsverband? Hoe wordt een regio
gedefinieerd?Agrarische opleidingscentra (AOC's) mogen een gemengde leerweg aanbieden
onder de voorwaarde dat die binnen een regionale samenwerkingsovereenkomst
tot stand is gekomen. Acht de minister dat absoluut noodzakelijk? AOC's mogen
onder bepaalde strenge voorwaarden ook een theoretische leerweg aanbieden.
Binnen het vmbo vloeien de theoretische leerweg en de gemengde leerweg steeds
meer samen. Moet er dan niet op dezelfde wijze naar worden gekeken?De minister komt de Kamer tegemoet op het terrein van de opheffingsnormen
voor het praktijkonderwijs. De opheffingsnorm is nu 90, dus vijf keer achttien
leerlingen. Het gemiddelde bij het praktijkonderwijs ligt echter op veertien
leerlingen. De norm van 90 is gebaseerd op 75% van 120, de stichtingsnorm.
Het is voor leerlingen van het praktijkonderwijs heel belangrijk dat zij les
kunnen krijgen in de buurt. Is het niet wenselijk om een norm van 70 te hanteren,
dus vijf keer veertien? In de hoorzitting bleek dat de kleine richtingen bij
de praktijkscholen de meeste problemen hadden. Zijn die met het voorstel van
de minister voldoende opgelost?Het is goed dat het Rijk zich blijft bemoeien met de stichting van scholen
en dat het toestemming moet blijven geven bij verandering van richting. Werkt
de verruiming van de regelgeving door naar het Plan van Scholen? Wordt er
bij stichting van scholen meer ruimte geboden? Zijn de afstands-normen flexibeler
gemaakt? De minister wil de provincie een meer sturende rol geven. Hoe ver
gaat die sturende rol? Het IPO pleit voor een zeer sterke rol voor de provincie.
De regierol van de provincie moet echter niet te sterk zijn. Het is niet de
bedoeling dat alle rijksbemoeienis wordt overgenomen door de provincies.Het antwoord van de ministerDe minister zegt dat het nooit de bedoeling
is geweest om een open bestel te creëren. De bedoeling was om een aantal
zaken te versimpelen. De uitkomst van de discussie over het rapport «Plannen
of Polderen» in december 2003 was dat er niet moest worden gestreefd
naar volledige planningsvrijheid en dus ook niet naar een open bestel, dat
het stichten van scholen een recht blijft dat is gekoppeld aan landelijke
criteria en dat er ruimte moet zijn voor scholen in de regio waarbij rekening
wordt gehouden met een aantal beleidsdoelstellingen, zoals onderwijskwaliteit,
macrodoelmatigheid en bereikbaarheid. De uitwerkingsnotitie is opgesteld op
basis van deze uitgangspunten. Het is de bedoeling dat wordt gekomen tot een
betere afstemming van het aanbod op de vraag en tot deregulering en vermindering
van de administratieve lasten.Tijdens de rondetafelconferentie bleek dat er brede steun was in het veld
voor de voorstellen, met uitzondering van het voorstel om de opheffingsnormen
binnen scholengemeenschappen per schoolsoort toe te passen in plaats van per
scholengemeenschap. Voortschrijdend inzicht heeft ertoe geleid dat dit voorstel
is gewijzigd. Het voorgestelde systeem heeft een duaal karakter: de landelijke
regelgeving wordt op een aantal punten gehandhaafd en er wordt iets aan de
marktwerking gedaan zonder dat er naar een open bestel wordt gegaan.
Het stichten van een eerste vestiging van een school blijft landelijk geregeld.
Het openen van een tweede vestiging of het verplaatsen van een vestiging is
een zaak voor de samenwerkende scholen in de regio na overleg en binnen een
beperkt aantal landelijke voorwaarden. Scholen krijgen meer vrijheid met betrekking
tot het programma-aanbod.Een grotere vrijheid om nevenvestigingen te stichten, beperkt niet het
stichten van nieuwe richtingen. Er bestaat al een behoorlijk dekkend landelijk
netwerk. Er moet voor worden gezorgd dat de kwaliteit van de bestaande scholen
op orde is. Nieuwe scholen zullen vrijwel altijd een andere richting hebben
dan de bestaande scholen. Zij hoeven dus ook geen rekening te houden met de
effecten op het leerlingaantal van andere scholen. Als er een verzoek komt
om een nieuwe school te stichten in bijvoorbeeld een Vinex-locatie en het
samenwerkingsverband heeft besloten om op dezelfde plek een nevenvestiging
van een bestaande school te stichten, moet de minister de knoop doorhakken.Het voordeel van regionale samenwerking is dat er minder aanvragen voor
wijziging hoeven te worden gedaan bij het ministerie van OCW. Daarnaast zal
betere aansluiting van het onderwijsaanbod op de wensen van de ouders, de
leerlingen, het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt ontstaan. Een van de waarborgen
hiervoor is dat in de wet het overleg met het vervolgonderwijs en de provincie
wordt voorgeschreven. De provincie krijgt een procesrol, ook bij het opstellen
van de regiovisie. Als de provincie de volledige rol van het Rijk overneemt,
wordt er alleen maar regelmacht verplaatst. Dat is niet de bedoeling. Toetsing
van de overeenkomst op het algemeen belang kan alleen op basis van wettelijk
vast te leggen criteria plaatsvinden. Het maakt niet uit of die toetsing door
het Rijk of door de provincie wordt gedaan. In de uitwerking van de voorstellen
zal goed worden gekeken of er voldoende checks and balances in het proces
zitten. Dit zal verder aan de orde komen bij de behandeling van het wetsvoorstel.De minister wil nadenken over de vraag of het noodzakelijk is dat het
overleg met de provincie een op overeenstemming gericht overleg is. Mevrouw
Hamer vroeg of grote gemeenten een andere rol kunnen krijgen. Het probleem
daarbij is het vaststellen voor welke gemeenten dat moet gelden en voor welke
niet. Scholen trekken soms ook leerlingen uit naburige regio's. Er moet niet
worden uitgesloten dat scholen in twee gebieden lid zijn van een samenwerkingsverband.
De rol van grote gemeenten zal nader worden bekeken in de verdere uitwerking.Er moet een aantal dingen worden geregeld met betrekking tot het opstellen
en toetsen van de samenwerkingsovereenkomst. De inhoudelijke en procedurele
eisen die aan de samenwerkingsovereenkomst worden gesteld, kunnen worden opgenomen
in de wet. De inhoudelijke eisen betreffen aansluiting op de wensen van de
ouders, de leerlingen, het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt, doelmatigheid,
bereikbaarheid en doorontwikkeling van het vmbo. Procedureel is voorgeschreven
dat de regiovisie een onderdeel is van de samenwerkingsovereenkomst, dus dat
er overleg met de provincie, de gemeente en het mbo nodig is. De inspectie
ziet toe op de naleving van de wet, dus ook op deze onderdelen ervan. Het
is de vraag of daar overheen nog een ander toetsingsinstrumentarium moet worden
ontwikkeld. Naast de inspectie, toetsen scholen en gemeenten. De minister
toetst procedureel, dus marginaal. Dit punt moet in de uitwerking goed worden
vormgegeven zodat er geen misverstanden ontstaan.Samenwerking tussen scholen kan niet worden afgedwongen. Scholen die niet
participeren in een samenwerkingsverband plaatsen zich buiten een aantal dingen
en dat zou onverstandig zijn. Scholen die niet meedoen, zijn echter niet vogelvrij.
De 10%-norm geld voor deze scholen ook. Dat is de rechtsbescherming die scholen
hebben. Als scholen onderling geen overeenstemming kunnen bereiken over de
samenwerkingsovereenkomst, kan de provincie daar in het kader
van haar procesrol in bemiddelen. De ervaringen die zijn opgedaan met al bestaande
regionale arrangementen kunnen voor een deel antwoord op de vragen geven.
Op basis van een aantal casussen zal worden bekeken waar samenwerking zoal
op vastloopt. In de wet zal worden opgenomen dat er na vijf jaar een evaluatie
plaatsvindt.Gemeenten worden vanaf het begin betrokken bij het maken van regionale
afspraken over de voorzieningenplanning. Daarnaast hebben gemeenten een instemmingsrecht
in de regionale overeenkomst in verband met de gevolgen met betrekking tot
huisvesting. Gemeenten zijn medeondertekenaar van de overeenkomst. Als een
gemeente niet instemt met de overeenkomst, moet er opnieuw worden onderhandeld.
Samenwerkende scholen kunnen in beroep gaan tegen de beslissing van de gemeente.
In een overeenkomst kan ook worden geregeld op welke wijze andere gemeenten
bijdragen aan de huisvestingskosten van een school in een centrumgemeente.
Bij het opstellen van de overeenkomsten moet ook worden gelet op sluiting
van scholen of vestigingen. De vraag waar scholen terecht kunnen als gemeenten
niet willen meewerken, moet worden beantwoord.Het is de bedoeling dat de positie van het vbo-groen en het AOC wordt
geharmoniseerd met de positie van vbo en OCW-scholen. Dat betekent dat de
toestemming voor de gemengde leerweg via de regionale samenwerking mogelijk
wordt. OCW-scholen kunnen ook geen gemengde of theoretische leerweg aanbieden
zonder samenwerking met een school die de theoretische leerweg aanbiedt. Er
komen twee experimenten met de theoretische leerweg aan het vbo-groen, namelijk
een waarbij het effect van een tijdelijke licentie voor een AOC op de doorstroming
in de beroepskolom wordt onderzocht en een waarbij het effect van propaganda
en voorlichting op de doorstroming in de beroepskolom wordt beproefd. Het
inrichten van een theoretische of gemengde leerweg op een vbo-groen moet niet
generiek mogelijk worden gemaakt los van de regionale samenwerking. In dat
geval zouden vbo-groenvestigingen en AOC's anders worden behandeld dan de
OCW-scholen. Dat zal een negatief effect op de bereidheid tot samenwerking
in de regio hebben. Het vbo-groen moet volledig meedoen aan de samenwerking
in de regio. Het moet geen aparte positie krijgen en zich kunnen onttrekken
aan de samenwerking. Dit is het kabinetsstandpunt dat is afgestemd met de
minister van LNV.De voorstellen dragen bij aan de doorontwikkeling van het vmbo. Er is
sprake van vernieuwing van het vbo in relatie tot het mbo. Scholen krijgen
de vrijheid om vernieuwende en intersectorale programma's aan te bieden. De
sector zal zelf de kaders en criteria hiervoor bepalen. Het betrekken van
havo en vwo bij de regionale samenwerking vloeit voort uit de samenwerking
tussen brede scholengemeenschappen die ook over een havo- en een vwo-afdeling
beschikken. De behoefte aan samenwerking bestaat voor een deel ook bij scholen
die geen vbo aanbieden. Als havo en vwo erbij worden betrokken, heeft de samenwerking
betrekking op het gehele voortgezet onderwijs en dan kan het toetsingskader
voor verplaatsing en nevenvestigingen vervallen. Het draagt dus ook bij aan
bredere samenwerking en deregulering. Bij de nadere uitwerking zal worden
bekeken of het wenselijk is dat het hoger onderwijs ook bij de samenwerking
wordt betrokken. De opsomming van de partners voor de samenwerkingsovereenkomst
is niet limitatief. Overigens mag het gymnasium gewoon blijven. Scholen die
zich gymnasium willen noemen, moeten echter wel gymnasiumonderwijs geven inclusief
klassieke talen.Er is draagvlak voor de voorstellen. Dat blijkt ook uit gesprekken met
de klankbordgroep. Er heeft overleg plaatsgevonden over de opheffingsnorm
voor categorale scholen voor praktijkonderwijs. De stichtingsnorm bedraagt
120 en de opheffingsnorm is 75% daarvan, dus 90. In het overleg is ook geopperd
om naar een opheffingsnorm van 70 te gaan. De minister kan zich
vinden in de argumentatie van de heer Mosterd hiervoor. Als de opheffingsnorm
wordt verlaagd naar 70, is er nog één school die met opheffing
wordt bedreigd. Gezien de groei van het praktijkonderwijs verwacht de minister
geen verdere problemen. De uitzonderingsscholen blijven ook in het nieuwe
systeem onder de uitzonderingsregel vallen.De veranderingen hebben invloed op de rol van de Kamer. De Kamer wordt
volledig verantwoordelijk voor het beleid rond stichting en verplaatsing van
scholen. Zij krijgt echter geen rol meer bij de individuele beslissingen die
voortvloeien uit de wet- en regelgeving. Het Plan van Scholen wordt dus afgeschaft.
Het Plan van Scholen bevat ook nu alleen de stichting van scholen, op grond
van artikel 65. Straks stelt de Kamer het beleid vast rond stichting. Scholen
krijgen mogelijkheden om in beroep te gaan als een verzoek wordt afgewezen.
Zij komen echter niet meer bij de Kamer terecht. De discretionaire bevoegdheid
verdwijnt. De Kamer kan de minister uiteraard ter verantwoording roepen over
individuele beslissingen.Er zijn vragen gesteld over de inspraak van ouders. In de Wet medezeggenschap
onderwijs is geregeld dat beslissingen van het schoolbestuur met belangrijke
consequenties voor de school voor advies moeten worden voorgelegd aan de ouders.
De ouders hebben instemmingsrecht ten aanzien van de regeling van de gevolgen
voor ouders. Dit punt moet verder worden besproken in het overleg over medezeggenschap
in het onderwijs. Mevrouw Lambrechts vroeg waarom niet is gekozen voor richtingvrije
planning. Daar is weinig draagvlak voor. Er worden geen problemen voorzien
met het gymnasiumonderwijs. Ongeveer 80% van de vwo-scholen biedt zowel atheneum
als gymnasium aan.Er is gevraagd hoe een regio moet worden gedefinieerd. De regio ligt niet
geografisch vast en is dus niet hetzelfde als een provincie. De bepaling van
de regio wordt overgelaten aan de samenwerkende scholen voor voortgezet onderwijs.
Als een ROC-regio meer dan één regionaal samenwerkingsverband
omvat, moet dat ROC aan verschillende overleggen over regionale afstemming
tussen het voortgezet onderwijs en mbo deelnemen. In de praktijk blijkt dit
geen belemmering te vormen. Als wij besluiten dat de regio gelijk is aan de
provincie, bestaat het gevaar dat er alleen maar sprake is van verplaatsing
van de macht van het Rijk naar de provincie. Het wijzigingsvoorstel voor artikel
23 van de Grondwet dat betrekking heeft op samenwerkingsscholen is nog steeds
in schriftelijke behandeling bij de Eerste Kamer. Dat maakt het moeilijk om
de vragen hierover te beantwoorden.De heer Van der Vlies merkte op dat uitbreiding leidt tot een hogere bekostigingscomponent
en vroeg of het niet beter was om uitbreidingen toch door de rijksoverheid
te laten toetsen. De bekostiging is in eerste instantie gebaseerd op het aantal
leerlingen en op schoolsoort en niet op het aantal vestigingen. Het stichten
van een nevenvestiging is dus budgettair neutraal. Voor de huisvestingskosten
hebben gemeenten een instemmingsrecht.Nadere gedachtewisselingMevrouw Lambrechts (D66) is er blij mee dat
de minister nog aanspreekbaar is op wezenlijke elementen van het voorstel.
De rol van de overheid blijft echter zeer onhelder. De vraag blijft wie de
plannen van scholen vaststelt, wat daarbij de rol van de overheid is en welke
overheid bevoegd is. De overheid, welke dan ook, moet een vaststellende taak
hebben op dit terrein. De taak van de overheid moet meer inhouden dan de taken
die nu zijn gedefinieerd voor de gemeente en de provincie.De heer Balemans (VVD) vraagt wat er moet
gebeuren als de minister toestemming geeft voor stichting van een nieuwe school
omdat deze volgens haar aan de criteria voldoet en andere partijen eraan twijfelen
of dit daadwerkelijk het geval is. Hebben instellingen een recht
van beroep tegen het toekennen van de in hun ogen foutieve stichting? Zitten
er voldoende checks and balances in dat systeem?Mevrouw Kraneveldt (LPF) vindt het wat onbevredigend
dat er nog veel vragen open zijn gebleven. Het moet duidelijk zijn wie welke
taken en bevoegdheden heeft. Het is goed dat de rol van de Kamer bij individuele
beslissingen wordt beperkt. Er moet wel monitoring plaatsvinden van de samenwerkingsverbanden.Mevrouw Hamer (PvdA) is het met de minister
eens dat het proces tot minder regelgeving moet leiden. Hoe kan de Kamer de
uitvoering van het beleid controleren en op welk moment wordt daarover gesproken?
De laatste beslismogelijkheid moet op het laagst mogelijke niveau worden gelegd.
Dat zal in veel gevallen de provincie zijn, maar soms ook de gemeente. Het
Rijk moet geen beslissingen naar zich toetrekken die beter dichter bij huis
kunnen worden genomen. Het belangrijkste uitgangspunt bij stichting en verplaatsing
moet zijn wat ouders willen.De heer Van der Vlies (SGP) vindt de verlaging
van de opheffingsnorm voor het praktijkonderwijs naar 70 zeer constructief.
Hij is van mening dat in het wetsvoorstel diverse waarborgen moeten zijn beschreven
en verankerd voordat het groenlicht kan krijgen. Als alle partijen het eens
zijn over een samenwerkingsovereenkomst, is er geen probleem. De probleemgevallen
zullen echter terugkomen. De minister moet dan een knoop doorhakken. Als haar
beslissing partijen niet bevalt, zullen zij toch bij de Kamer op de stoep
staan.De heer Mosterd (CDA) vindt het goed dat de
minister de Kamer casussen zal voorleggen over regionale samenwerking. Hij
is niet overtuigd van de beantwoording van de minister over het agrarisch
onderwijs.De minister vindt het debat waardevol en richtinggevend.
Er is een aantal zaken naar boven gekomen die om nader beraad vragen. Er moet
voor worden gezorgd dat de rol van de overheid duidelijk vastligt. In de notitie
Governance zal nader worden ingegaan op rol van de overheid in het algemeen.
Het is de vraag of daarin de praktische antwoorden worden gegeven op de vragen
die hier zijn gesteld. De minister houdt vast aan haar standpunt en zal bij
het wetsvoorstel de consequenties van het verlenen van een andere positie
aan het agrarisch onderwijs schetsen. De positie van het openbaar onderwijs
moet bij de overwegingen worden betrokken. Er moet goed worden beschreven
welke beroepsmogelijkheden zijn voor partijen die zich geschaad voelen in
hun belangen. In de wetgeving moeten de rechtszekerheid en de mogelijkheid
om die te krijgen worden vastgelegd.Het is van belang dat het beleid niet wordt bijgesteld op basis van één
casus, maar dat patronen worden herkend. In het jaarverslag van het departement
zullen de individuele beslissingen worden opgenomen. Dat geeft de mogelijkheid
om te controleren en ook om patronen zichtbaar te maken. Het is mogelijk dat
partijen zich alsnog tot de Tweede Kamer wenden. Er moeten afspraken worden
gemaakt over de wijze waarop dergelijke debatten moeten worden gevoerd omdat
de discretionaire bevoegdheid straks weg is. Er zal nader worden teruggekomen
op de rol van de ouders. Er zijn elf regionale arrangementen
in de maak. Daardoor kan op basis van ervaring worden bezien hoe de samenwerking
uitpakt en waar de knelpunten zitten.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,CornieljeDe voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,Schreijer-PierikDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap,Jaspers XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Cornielje (VVD), voorzitter, Lambrechts (D66),
Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Blok (VVD),
Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam
(PvdA), Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA),
Visser (VVD), Azough (GroenLinks), Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA),
Tonkens (GroenLinks), Brinkel (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD),
Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA),
Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA),
Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA),
Aptroot (VVD), Halsema (GroenLinks), Kalsbeek (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Vos (GroenLinks), Cornielje
(VVD), Buijs (CDA), Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), voorzitter, Atsma
(CDA), Oplaat (VVD), Geluk (VVD), Mosterd (CDA), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Verbeet (PvdA), Van den Brink (LPF), Vergeer (SP), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), Ormel (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66),
Van Velzen (SP), Koomen (CDA), Boelhouwer (PvdA), Douma (PvdA), Dubbelboer
(PvdA), Kruijsen (PvdA).Plv. leden: Slob (ChristenUnie), Vendrik (GroenLinks), Örgü
(VVD), Spies (CDA), Dezentjé Hamming (VVD), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen
(CDA), Hofstra (VVD), Veenendaal (VVD), Samsom (PvdA), De Krom (VVD), Duivesteijn
(PvdA), Eerdmans (LPF), Van As (LPF) Van Heteren (PvdA), Van Lith (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Van Bochove (CDA), Van der Laan (D66), Gerkens (SP), Jager
(CDA), Timmer (PvdA), Depla (PvdA), Fierens (PvdA), Verdaas (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28504-19.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl