Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 855

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22112 nr. 855

11-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 855VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 11 mei 2009De vaste commissie voor Economische Zaken1
en de vaste commissie voor Justitie2 hebben op
2 april 2009 overleg gevoerd met staatssecretaris Heemskerk van Economische
Zaken en minister Hirsch Ballin van Justitie over:– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken d.d. 3 december 2008 over Richtlijn consumentenrechten (22 112,
nr. 742);– de brief van de staatssecretaris van Economische
Zaken d.d. 29 januari 2009 over Agenda 2009 Consumentenautoriteit (27 879,
nr. 19).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.Voorzitter: Van der Ham Griffier: De VethVragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Geen
witboek, zoals gebruikelijk, maar een motie waarin wordt gezegd dat de consumentenbescherming
niet achteruit mag gaan, geknabbel aan de rechten van de Nederlandse consument,
volledige harmonisatie van enkele regels op het gebied van consumentenrechten
en een Europees burgerlijk wetboek via de achterdeur. De Europese Commissie
is nog steeds een regering die hartstochtelijk op zoek is naar een volk en
daarbij de regels aan haar laars lapt, haast heeft, broddelwerk levert en
keer op keer niet inziet dat dit niet de manier is om steun voor haar maatregelen
te krijgen. Het zijn technocraten die alleen zelf denken dat zij iets goeds
doen voor de ander en nog even goede sier denken te kunnen maken voor de verkiezingen.Het zal niet verbazen dat de SP er niets voor voelt om mee te doen aan
dit gênante circus. Ik heb dat tijdens eerdere debatten al gezegd en
ik zeg het nu weer. Ik heb namelijk niets onder ogen gekregen wat mij daaraan
doet twijfelen. Eerlijk gezegd, reken ik erop dat de Nederlandse politiek
vandaag gezamenlijk tegen de Commissie zegt dat zij lekker op de hei kan gaan
zitten met het voorstel, want tijdens de begrotingsbehandeling hebben de PvdA,
de ChristenUnie en de SP een motie ingediend waarin de regering wordt meegedeeld
dat zij niet zitten te wachten op een aantasting van de Nederlandse consumentenrechten
door Brussel. En dat is nu precies wat er wel gebeurt. Laat ik een voorbeeld
geven: de wettelijke garantie die wij in Nederland kennen. Gedurende de levensduur
van een product heeft de consument recht op vervanging of reparatie bij non-conformiteit.
Dat is iets moois. Daaraan kleeft zeker nog een aantal problematische aspecten,
waar ik zo nog op terug zal komen, maar met het Brussels voorstel wordt dat
na twee jaar onmogelijk. Valt je auto na iets meer dan twee jaar uit elkaar,
dan heb je dus geen garantie meer. En dat terwijl je juist extra kilometers
zou moeten rijden om over de grens je inkopen te doen, als het aan de Europese
Commissie ligt. Dat is nou typisch iets waar Brussel van af moet blijven.
Een minimumniveau van consumentenbescherming in Europa is prima, maar wij
gaan niet voor die ene keer dat je iets in het buitenland koopt, in Nederland
verworven rechten overboord kieperen.Vanochtend hebben wij een debat gevoerd over Pretium Telecom, een debat
waarin glashelder naar voren kwam dat wij zelfs in Nederland nog een wereld
te winnen hebben op het gebied van consumentenbescherming. Dan gaan wij niet
onze standaarden naar beneden bijstellen omdat een eurocommissaris vlak voor
vertrek nog een eigen steen op aarde wil hebben gelegd. Dat mag zij doen in
haar eigen achtertuin, maar niet over de rug van de Nederlandse consument.De wettelijke garantie en de agenda van de Consumentenautoriteit. Een
tijd geleden stelde de SP-fractie vragen over de voorwaarden die sommige branches
kennen. De toenmalige staatssecretaris gaf destijds aan dat branchevoorwaarden
van diverse branches dienen te voldoen aan wettelijke eisen. Is de staatssecretaris
van mening dat de Consumentenautoriteit de bilaterale overeenkomsten tussen
branches en de Consumentenautoriteit langs de lat van de geldende wetten dient
te leggen? Kan en zal de Consumentenautoriteit die overeenkomsten, waarbij
branchevoorwaarden zijn opgesteld die niet in overeenstemming zijn met de
in Nederland geldende wetten, aanpakken? Wat vindt de staatssecretaris ervan
dat de geschillencommissies regelmatig geschillen beoordelen op basis van
branchevoorwaarden die in feite strijdig zijn met de wet?Gaat de Consumentenautoriteit toezien op de naleving van het Quelle-arrest?
In dat arrest heeft het Europese Hof van Justitie bepaald dat er gedurende
twee jaar kosteloze vervanging of reparatie dient te gebeuren bij non-conformiteit.
In gewoon Nederlands: een slecht product dient de eerste twee jaar zonder
betaling te worden vervangen of te worden gerepareerd. Vindt de staatssecretaris
dat winkels die zich niet houden aan het Quelle-arrest, een boete moeten kunnen
krijgen? Zo nee, wat gaat de staatssecretaris dan doen om ervoor te zorgen
dat de consument gedurende twee jaar recht krijgt op een kosteloze vervanging
of reparatie? Vindt de staatssecretaris dat de Consumentenautoriteit de winkeliers
moet helpen bij het verhalen van de kosten op eerdere schakels, zijnde de
fabrikanten?De SP is er blij mee dat de Consumentenautoriteit kan optreden bij een
collectieve inbreuk op de consumentenrechten, maar er moet nogal wat water
door de Rijn voordat consumenten zich organiseren. Vaak weten mensen niet
hoeveel medeburgers eenzelfde probleem hebben en als zij contact opnemen met
ConsuWijzer, krijgen zij te horen dat de Consumentenautoriteit geen individuele
zaken behandelt. Wat vindt het kabinet van het idee om op www.consuwijzer.nl
een meldpunt te maken waar mensen die een bepaald probleem hebben,
zich kunnen melden? Het is dan een soort emmer: elke klacht is een druppel
en wanneer er voldoende klachten binnen zijn, stroomt die emmer vanzelf over
en kan de Consumentenautoriteit actie ondernemen. Zo maak je het makkelijker
voor consumenten om zich te organiseren. Deze informatie en de binnengekomen
klachten moeten openlijk toegankelijk zijn. Dan kunnen consumenten zien hoeveel
klachten zijn binnengekomen en op welk bedrijf deze betrekking hebben.Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. De PvdA-fractie
kiest voor de consument en voor een hoog niveau van consumentenbescherming.
Dat is niet alleen goed voor de consument zelf, maar ook voor het consumentenvertrouwen.
En dat is weer goed voor bedrijven. Wij willen het Nederlandse niveau handhaven
en niet inboeten op het hoge niveau van consumentenbescherming. De voorstellen
die wij hebben gezien, zijn niet erg hoopgevend. Deze zullen leiden tot een
verslechtering van de consumentenbescherming, zeker in Nederland. Ik snap
niet hoe de Commissie deze voorstellen kan doen als net bij een onderzoek
is vastgesteld dat het Europese consumentenvertrouwen redelijk laag is. Dan
zou je toch verwachten dat zij eerst op verbetering van het consumentenvertrouwen
gaat inzetten? Juist op dit moment, nu het consumentenvertrouwen door de kredietcrisis
een flinke deuk heeft opgelopen, lijkt mij dat de prioriteit. Wij begrijpen
best dat de ondernemers graag willen dat er maximaal wordt georganiseerd,
maar de PvdA zal de gedaalde consumentenbescherming die daarvan het gevolg
is, niet voor lief nemen. Bovendien, de meeste consumenten kopen nog steeds
binnenslands. Het lijkt mij niet dat de intra-Europese handel wordt bevorderd
door de consumentenbescherming te verminderen.Je moet niet op Europees niveau iets willen vastleggen als dat beter nationaal
kan worden geregeld. De maximale harmonisatieregel legt gemeenschappelijke
regels op die van toepassing zijn op het hele Europese grondgebied, wat verhindert
dat lidstaten nationale regels invoeren of handhaven die de consumenten meer
beschermen. De realisatie en de werking van een eenheidsmarkt zijn niet noodzakelijkerwijs
onverenigbaar met de invoering en het behoud van nationale regels. In de Verenigde
Staten heeft bijvoorbeeld elke staat zijn eigen handelsrecht. En daar is toch
ook handel tussen de verschillende staten mogelijk. Als ooit voor meer harmonisatie
wordt gekozen, dan moet dat het sluitstuk zijn van het proces van een verdergaande
verbetering van de consumentenbescherming. Het zou mooi zijn als het niveau
van Nederland voor andere lidstaten het ijkpunt is. «Nederland Gidsland»
heb ik al heel lang niet meer gehoord. Daar schaamden wij ons een beetje voor.
Zeker als ik daarbij let op het niveau in de andere lidstaten zou ik Nederland
Gidsland voor de consumentenbescherming zo weer uit de kast willen trekken.
Vanochtend bleek uit het algemeen overleg over Pretium dat wij zeker nog verbeteringen
kunnen doorvoeren.Uit de fiche die het kabinet ons heeft gestuurd, blijkt niet duidelijk
waarop het kabinet precies gaat inzetten. Het kabinet is in het algemeen bereid
om in Europees verband in te zetten op een verbetering van de consumentenbescherming.
Als wij hiermee doorgaan, doet dit geen recht aan de motie die ik heb ingediend
bij de behandeling van de begroting van Economische Zaken. Voor deze motie,
die gericht was op het op peil houden van het Nederlandse niveau van consumentenbescherming,
was brede steun. Ik ben erg benieuwd hoe het kabinet hierover denkt.De garantietermijn is in het voorstel twee jaar. Deze termijn verschilt
per product. Een goedkoop elektronicaprulletje gaat wellicht minder lang mee
dan een koelkast van een bepaald merk. Kan niet worden ingezet op een garantie
voor een levensduur die de ondernemer redelijk vindt? Maximumharmonisatie,
niet dat wij dat willen, kan ook betekenen dat iedere ondernemer wordt geacht
om een redelijke termijn vast te stellen. Dat kan ook een mooi
verkoopargument zijn. Goedkopere producten hebben dan bijvoorbeeld een lagere
garantietermijn. Twee jaar is veel te rigide.De klachtplicht zou er binnen twee maanden zijn. Ik zie niet in welk effect
dit heeft op de consumentenbescherming. Je kunt de klachtplicht ook binnen
een bepaalde termijn laten vervallen. Dan heb je het ook Europees geregeld.Wij vinden het raar dat software en digitale producten in deze voorstellen
ontbreken. Dat is vreemd in deze informatiesamenleving. Een ontzettend groot
percentage van de aankopen betreft software en digitale producten. Waarom
staan deze er eigenlijk niet in? Is het kabinet bereid om deze omissie aan
de orde te stellen?Onze lijst met oneerlijke bedingen zou eigenlijk de standaard moeten zijn.
Dat is nou iets waar wij trots op kunnen zijn. Of kan de minister vertellen
welk oneerlijk beding op deze lijst – een beding dat na heel erg lang
delibereren op de lijst staat – mag komen te vervallen? Staan op onze
lijst oneerlijke bedingen die niet nuttig zijn?Kortom, mijn fractie zou graag zien dat het kabinet, trots op het Nederlandse
niveau, onze standaard verdedigt. Dan moet je dus beginnen met het vergroten
van het consumentenvertrouwen, zeker na alle deuken die het heeft opgelopen.
Wij menen dat ook het bedrijfsleven profiteert van een hoger consumentenvertrouwen,
want hoe meer vertrouwen er is, hoe meer spullen de bedrijven kunnen verkopen.
Wij volgen dus een andere logica. Niet eerst verminderen en dan verwachten
dat de intra-Europese handel verbetert. Eerst beginnen met ervoor zorgen dat
de consumenten echt vertrouwen hebben in onze ondernemers.Ik ga in op de agenda van de Consumentenautoriteit. Er is nog één
probleem. Er wordt nogal de hand gelicht met de richtlijn bij de definitieve
prijzen van vliegtickets. Wij begrijpen niet waarom dit niet wettelijk kan
worden geregeld. Per 1 november is de EG-verordening 1008/2008 ingegaan.
Deze gaat over het handhaven van prijstransparantie bij het aanbieden van
vliegtickets. Luchtvaartmaatschappijen moeten prijzen bieden inclusief alle
onvermijdbare kosten en zij mogen geen facultatieve diensten aanbieden op
basis van opting-out. In Nederland is nog steeds een instantie aangewezen
om deze regels te handhaven. Welke deadline heeft de staatssecretaris samen
met zijn collega Eurlings bijvoorbeeld om tot wettelijke maatregelen en dus
ook handhaving over te gaan? Het lijkt mij erg mooi als dit voor de zomer
van 2009 kan gebeuren. Wij hebben dan ook al de vliegtaks afgeschaft. Dan
heeft de consument voor de zomer helderheid over de prijzen. Het lijkt mij
dat de Consumentenautoriteit de juiste instantie is om dat te handhaven. Kan
de staatssecretaris zeggen of dat misschien ook op de agenda van de Consumentenautoriteit
kan staan?Het groenboek. De PvdA-fractie is positief over het voorstel. Wij zouden
graag zien dat het kabinet dan inzet op optie 4, gewoon Europees regelen dat
consumenten collectief verhaal kunnen halen. Dat zou ook heel mooi zijn bij
het Pretium-verhaal. Waarom heeft het zo lang geduurd voordat het kabinet
hierop een reactie heeft gegeven?Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Voorzitter. Wij spreken over de Consumentenrichtlijn, die de zaken regelt
bij de handel tussen bedrijven en consumenten. Handel tussen consumenten onderling
valt dus niet onder de werking van deze richtlijn. Het zal niet de laatste
keer zijn dat wij hierover praten, want eurocommissaris Kuneva heeft een aantal
weken geleden in een hoorzitting gezegd dat de landen nog met elkaar worden
vergeleken. Naar aanleiding daarvan zal zeker weer een debat plaatsvinden,
maar het is goed om nu een aantal piketpalen te slaan.Zoals eerder uitgesproken, kan de CDA-fractie zich in grote lijnen vinden
in de reactie van de regering op het Europese voorstel. Nu ook de regering
in beginsel de keuze voor de maximale harmonisatie onderschrijft, zitten
wij ook op dat punt op één lijn. Net als de regering plaatst
het CDA wel een aantal kanttekeningen bij de voorstellen van de Europese Commissie.
Ik zal die voor de duidelijkheid, ook voor de ambtenaren, artikelsgewijs aansnijden.In hoofdstuk 1, artikel 2.4. wordt aangegeven welke goederen niet onder
de werking van de richtlijn zullen vallen. Wij begrijpen dat water en gas,
onderwerpen die nog niet klaar zijn voor de markt, niet onder de werking van
de richtlijn vallen. Waarom energie daar niet onder valt, begrijpen wij echter
niet. De energiemarkt is immers duidelijk grensoverschrijdend geworden en
de energiemaatschappijen zitten niet stil. Het Limburgs Dagblad berichtte
onlangs uitgebreid over de manier van klantenwerving, bijvoorbeeld door E.ON,
waarbij mensen die «ja» antwoorden op de vraag of E.ON informatie
mag sturen, vervolgens vastzitten aan een contract. Daarom vindt het CDA dat
energie opgenomen moet worden in de richtlijn.In hoofdstuk 2, artikel 5.1 over de informatieplicht wordt gezegd dat
de consument minimaal informatie over de voornaamste kenmerken van een product
moet krijgen. Het CDA is er een groot voorstander van dat ook het verbruik
van stoffen die nodig zijn om een apparaat te laten functioneren onder deze
plicht valt. Het is heel gebruikelijk dat het verbruik van een auto bekend
is, maar ook een goedkope printer kan uiteindelijk heel duur blijken te zijn
omdat hij ontzettend veel inkt verbruikt. Wij verzoeken de regering om dit
op te nemen in de reactie die aan de Europese Commissie wordt gegeven.In hoofdstuk 3, artikel 2, over het retourneren van producten staat dat
de consument niet verantwoordelijk is voor de waardevermindering van goederen
die het gevolg is van het hanteren van het product of het gebruik van het
product dat nodig is om de aard en het functioneren van het product te controleren.
Bij wie ligt dan de bewijslast? Als een jurk niet alleen is gepast, maar ook
is gedragen op een feestje, wie moet dan bewijzen dat dit is gebeurd? In hetzelfde
hoofdstuk staat dat de verzekeringen buiten de werking van het herroepingsrecht
vallen. Mij is niet duidelijk waarom. Kan de staatssecretaris daar duidelijkheid
over geven?In hoofdstuk 4, artikel 26.2, staat dat de handelaar vanaf het moment
dat het risico is overgegaan naar de consument beslist of een product wordt
gerepareerd of vervangen. Ik wil de volgende situatie voorleggen. Ik koop
een nieuwe auto. Omdat de auto wordt geleverd in het door mij gewenste model
en in de door mij gewenste kleur, ben ik verplicht om die auto af te nemen.
Tijdens het transport komt die auto echter onder de deuken te zitten. Vervolgens,
nog voordat hij van een kenteken wordt voorzien, wordt de auto uitgedeukt
en opnieuw bespoten. Ik koop dus een nieuwe auto, maar die nieuwe auto is
wel een schadeauto. Ben ik dan volgens de richtlijn toch verplicht om die
auto af te nemen?Ik lees dat de vastgestelde garantie voor nieuwe producten twee jaar is
en voor gebruikte producten minimaal één jaar. Met name de minimale
garantie van een jaar op gebruikte producten lijkt ons een ernstig negatief
effect te hebben op de handel. Wat zal dit voor gevolgen hebben voor bijvoorbeeld
de handel in tweedehands auto’s? Je kunt toch geen garantie verwachten
van een jaar op een auto die tien jaar oud is? Een auto van tien jaar kan
echter een prima uitkomst zijn voor een student die net zijn rijbewijs heeft
of voor iemand die krap bij kas zit. Nadat de vergelijking van de huidige
garantietermijn en de voorwaarden in de lidstaten heeft plaatsgevonden, zullen
wij daar zeker weer over spreken. Zaken waar het CDA belang aan hecht, zijn
in ieder geval de overdraagbaarheid van de garantie bij verkoop binnen de
garantietermijn en het mede verantwoordelijk laten zijn van de fabrikant.Over de bedingen in artikel 39 heerst een brede ontevredenheid omdat de
desbetreffende lijsten veel beperkter zijn dan de huidige Nederlandse lijsten.
Zo ontbreekt bijvoorbeeld het beding dat de prijs niet gewijzigd mag worden
na het afsluiten van het contract. De regering erkent dit in haar
schriftelijke reactie op de richtlijn en zegt dit kritisch te bekijken. De
CDA-fractie hoopt dat het niet alleen bij kijken blijft. De regering geeft
terecht aan dat een overlap van de verschillende richtlijnen niet wenselijk
is. Wij moeten voorkomen dat consumenten van het kastje naar de muur worden
gestuurd. Duidelijk moet zijn op welke richtlijn zij zich kunnen beroepen.
Graag hoor ik van de bewindslieden hoe het staat met de overlap tussen de
Consumentenrichtlijn en de Dienstenrichtlijn bij het huren van producten.Volgens het CDA ontbreekt het betalingsverkeer in de richtlijn. Omdat
steeds meer via het internet wordt gekocht, zouden ook daarvoor eenduidige
regels moeten zijn. Een aantal weken geleden las ik een bericht in de krant
waaruit bleek dat betalen en kopen via het internet niet in één
keer mogen plaatsvinden. Daar schijnt grote ontevredenheid over te bestaan.
In sommige gevallen kan ik mij voorstellen dat de spullen niet worden verzonden
voordat zij zijn betaald. Stel je voor dat de koper zegt dat hij de spullen
nooit heeft ontvangen, wat dan?Voorzitter. Het deel van mijn betoog dat nog rest, bewaar ik voor de tweede
termijn.De heer Elias (VVD): Voorzitter. Omdat ik
weinig spreektijd heb, maak ik slechts een enkele opmerking over de Consumentenautoriteit,
die zich in 2009 in het bijzonder zal richten op sms-diensten, garantie, conformiteit,
telemarketing en verkoopdemonstraties. Op welke termijn zal het optreden van
de Consumentenautoriteit tot een direct voordeel voor de consument leiden,
als dat al het geval is? Welke rol denkt de Consumentenautoriteit te gaan
spelen na de inwerkingtreding van de Consumentenrichtlijn? Ik denk daarbij
aan ingrijpen of aan het opleggen van sancties. Hoe verhoudt de rol van de
Consumentenautoriteit zich tot die van de NMa?De ontwerprichtlijn consumentenrechten gaat uit van een volledige harmonisatie.
Dat betekent dat lidstaten geen nationale koppen, noch ten nadele, noch ten
voordele van de consument mogen invoeren binnen de reikwijdte van de richtlijn.
De VVD is het met dit laatste als principe eens. Wij willen geen wetgevende
kerstbomen uit Europa. Het doel van de richtlijn is om de interne markt van
goederen en diensten voor consumenten beter te laten functioneren door het
vertrouwen van de consument te versterken en de terughoudendheid van het bedrijfsleven
bij grensoverschrijdende handel te verminderen. Tevens zal een forse vereenvoudiging
van de regelgeving plaatsvinden. De VVD steunt om deze redenen in principe
de ontwerprichtlijn. Harmonisatie zorgt er in principe voor dat iedereen,
bedrijven en consumenten, weet waar hij of zij aan toe is bij grensoverschrijdende
handel en dat grensoverschrijdende handel wordt gestimuleerd. Ook biedt de
richtlijn voordelen voor bedrijven omdat zij niet meer van land tot land hun
voorwaarden hoeven aan te passen. Het is echter niet geheel duidelijk welke
rol het consumentenrecht precies heeft in de werking van de interne markt.
Graag hoor ik vooral op dit laatste punt een reactie van het kabinet.Mevrouw Gesthuizen (SP): Het is de heer Elias
nog niet helemaal duidelijk, maar volgens mij is één ding wel
duidelijk en dat is dat ons niveau van consumentenbescherming flink op de
schop gaat door dit voorstel. In Nederland heb je nu recht op een deugdelijk
product voor de levensduur van dat product. Daar zitten nog wel wat haken
en ogen aan en daarbij denk ik aan de mate waarin de consumenten dat recht
ook krijgen, maar zij hebben dat recht in principe wel. Hoe zal het vertrouwen
van de consument volgens de heer Elias worden verbeterd en leiden tot meer
grensoverschrijdende aankopen, terwijl wij flink het mes zetten in de bescherming
door te stellen dat de consument nog maar twee jaar recht heeft op een deugdelijk
product? Daarna heeft de consument gewoon pech gehad.De heer Elias (VVD): Daar zal ik in de loop
van mijn betoog op ingaan.Mevrouw Gesthuizen (SP): Dan kan ik net zo
goed niet interrumperen.De heer Elias (VVD): Dat is ook verre te prefereren.Voorzitter. De harmonisatie kan grote voordelen voor de consument opleveren.
Er zal meer concurrentie ontstaan doordat er meer aanbieders zijn. De keerzijde
is echter dat het niveau van consumentenbescherming in Nederland enigszins
kan afnemen. Nederland kent een hoog niveau van consumentenbescherming en
zal op verschillende punten niet meer in de gelegenheid worden gesteld om
datzelfde niveau te handhaven. Daarom klinkt al snel de roep van onder andere
de Consumentenbond, maar ook van mevrouw Gesthuizen, om de volledige harmonisatie
los te laten en het huidige systeem van minimumharmonisatie vast te houden.
Zoals u ziet, mevrouw Gesthuizen, u krijgt antwoord.Het kabinet wil per onderdeel bekijken of volledige harmonisatie opportuun
is. Onduidelijk is welke onderdelen van het consumentenrecht het kabinet wil
uitzonderen. Hierover moet snel duidelijkheid komen om een scherper oordeel
te kunnen geven over de inzet van het kabinet.De heetste hangijzers uit de ontwerprichtlijn zijn de bescherming van
de consument bij non-conformiteit, dus wanneer niet wordt geleverd wat is
overeengekomen, en de zwarte lijst met oneerlijke bedingen. De zwarte lijst
die Nederland hanteert, is uitgebreider dan de zwarte lijst in het Europese
voorstel. De VVD vraagt zich af in hoeverre de Nederlandse zwarte lijst als
maatstaf kan dienen voor de Europese regelgeving. Verder vraagt de VVD zich
af hoe het nu zit met de volstrekte gelijktrekking van de wettelijke garantie.
Zij wil er daarbij wel op wijzen dat Nederland geen eiland is. Consumenten
begeven zich steeds meer op markten buiten de landsgrenzen. Deze trend wordt
versterkt door de opkomst van internethandel. Om deze ontwikkeling te ondersteunen,
moet de regelgeving worden gemoderniseerd en is harmonisatie waarschijnlijk
een goede manier om duidelijkheid te bieden voor ondernemers en consumenten.
Wij nemen met belangstelling, en ook wel met enige sympathie, kennis van de
bezwaren die door consumentenorganisaties worden aangedragen over de verslechteringen,
maar wij willen daarbij toch het oog sterk gericht houden op het wijdere belang
van een interne markt, waar consumenten en ondernemers van kunnen profiteren.
De duidelijkheid en vereenvoudiging van het consumentenrecht, die ontstaan
door een volledige harmonisatie, komt ook het toezicht ten goede.Namens de VVD vraag ik het kabinet hoe met zo min mogelijk regels zo veel
mogelijk kan worden geregeld. Eenvoudigweg roepen, zoals net ook gebeurde,
om het behoud van het huidige Nederlandse niveau van consumentenbescherming
is naar onze opvatting te kort door de bocht. Niet duidelijk is immers hoe
effectief de verschillende onderdelen van het nationale consumentenrecht ten
opzichte van het Europese voorstel zijn.De SER is gevraagd om te kijken naar de gevolgen van het voorstel voor
het Nederlandse consumentenrecht. De Europese Unie zal nog een paper uitgeven
waarin het richtlijnvoorstel wordt vergeleken met de wetgeving van alle lidstaten.
Het is zaak dat deze stukken echt helderheid bieden, aangezien voldoende partijen
klaarstaan om het kind met het badwater weg te gooien. Zo ligt er al een motie-Vos
c.s. waarin wordt verzocht om de consumentenbescherming op ten minste hetzelfde
niveau te houden, in het bijzonder met betrekking tot de non-conformiteit.
Wat doet het kabinet met deze motie? Mag ik van mijn collega van de CDA-fractie,
die tegen deze motie heeft gestemd, vernemen of zij niet net als ik van mening
is dat door de uitvoering van deze motie de harmonisatie onderuit wordt getrokken?De ontwerprichtlijn geeft lidstaten tot achttien maanden na vaststelling
de tijd om deze te vertalen naar nationale wetgeving. Het kabinet vindt dit
veel te kort en wil drie jaar de tijd hebben. De VVD wil weten waarom zoveel tijd nodig is om de Colportagewet en drie afdelingen van het
Burgerlijk Wetboek aan te passen. Consumenten en bedrijven moeten hierdoor
onnodig lang wachten op de voordelen die de richtlijn kan bieden.Op dit moment zijn er verschillende keurmerken voor Nederlandse «internetwinkels».
De meeste van deze keurmerken zijn echter een illusie. Door betaling wordt
een internetwinkel lid en belooft hij zich te committeren aan de gedragsregels
van het desbetreffende keurmerk. Hieraan gaat geen screening, controle of
anderszins vooraf. Dit leidt tot onoverzichtelijkheid voor de consument. Is
het kabinet het met mij eens dat gestreefd dient te worden naar één
keurmerk? Zo ja, hoe zou het kabinet dat willen realiseren? Wordt dit dan
een Europees of een Nederlands keurmerk? Wij geven de voorkeur aan het eerste.
Dit is mede ingegeven door het rapport over barrières die aankopen
via het internet met zich brengen. Ik verwijs naar het rapport Barriers to
e-commerce.Zowel GroenLinks als de SP heeft in de diverse overleggen die ik sinds
mijn start in januari heb mogen meemaken, getamboereerd op het einde van het
marktdenken en het failliet van het concurrentiedenken. Speciaal aan hen,
maar eigenlijk aan allen hier aanwezig, wil ik nadrukkelijk de volgende hoofdconclusie
van het scorebord voor de consumentenmarkten van 2 februari 2009 voorhouden.Waar concurrentie is en waar consumenten kunnen switchen gaat het goed,
zijn er relatief weinig klachten en gaan de prijzen omlaag. Dat doet zich
bijvoorbeeld voor bij autoverzekeringen en mobiele telefonie. Overal waar
niet tussen dienstverleners wordt geswitcht en waar de concurrentie matig
is – energie, bus, trein, banken – gaat het fout en hebben consumenten
het minst te klagen. «Ei ei», liet Marten Toonder zijn professor
SickBock in zulke gevallen zeggen.Mevrouw Gesthuizen (SP): De laatste opmerking
ondersteunt natuurlijk het betoog dat sommige zaken niet aan de markt overgelaten
kunnen worden en andere dingen weer wel.Voorzitter. Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag. Ik heb de heer
Elias een heleboel horen zeggen. Ik heb ook gehoord dat hij de richtlijn ondersteunt
en dat hij graag wil dat het aantal grensoverschrijdende aankopen toeneemt.
Ik heb hem nog niet horen zeggen hoe hij dat wil gaan realiseren met deze
richtlijn. Deze richtlijn snijdt vooral in het niveau van de consumentenbescherming.
Hoe wil de heer Elias nu dat vertrouwen vergroten?De heer Elias (VVD): Hierop heb ik wel antwoord
gegeven. Ik ben bereid om een zekere mate van verslechtering te accepteren
als dat leidt tot een harmonisatie die op termijn zal leiden tot een betere
interne markt en meer grensoverschrijdende aankopen.Mevrouw Gesthuizen (SP): Niet alleen de Consumentenbond
wijst op deze toch wel pijnlijke zaken in de richtlijn, ook in het Nederlands
Juristenblad is hierover onlangs gepubliceerd. In mijn ogen betekent dit dat
de VVD deze richtlijn vooral omarmt omdat deze vóór het bedrijfsleven
is en dat de VVD verder lak heeft aan de consumentenrechten.De heer Elias (VVD): Dat soort generaliserende
conclusies laat ik uiteraard geheel voor rekening van mevrouw Gesthuizen.De heer Graus (PVV): Ik denk dat de richtlijn
voor het bedrijfsleven veel nadelen heeft en een lastenverzwaring betekent.
Ik weet dat de VVD erg voor de bedrijven is. De richtlijn heeft dus ook nadelen
voor de bedrijven en niet alleen voor de consumenten.De heer Elias (VVD): Ik val in herhaling.
Ik meen dat de harmonisatie op de langere termijn gunstig is, zowel voor consumenten
als voor bedrijven. Anderen denken daar wellicht anders over. Dat is hun goed
recht.Mevrouw Vos (PvdA): Hoe dan precies? Ik ben
ook geschoold in causaliteit en dergelijke. De heer Elias zet heel grote stappen.
Kan hij met een voorbeeld aangeven hoe het gelijktrekken van regels andere
entiteiten zoals het consumentenvertrouwen kan versterken? Dat snap ik niet.
Misschien kan ik het dan zo vriendelijk vragen.De heer Elias (VVD): Het maakt mij helemaal
niet uit op welke toon de vraag wordt gesteld. Er is een verschil van opvatting.
Er wordt hier verschillend gedacht over economische aspecten. Dat komt ik
regelmatig tegen. Als er wordt geharmoniseerd, wordt op het gebied van garantietermijnen
en betalingen meer gelijkgetrokken. Uit een van de onderliggende stukken blijkt
dat meer in het buitenland wordt gekocht als er meer vertrouwen is en als
de garantie in het land waar je iets koopt goed is geregeld. Dat komt dan
door die harmonisatie. In Nederland ligt dit percentage nu op ongeveer 16;
in Europa is dit gemiddeld 7.Mevrouw Vos (PvdA): De heer Elias spreekt
zichzelf nu wel heel erg tegen. Er is nog geen harmonisatie. Hij zeg dat het
consumentenvertrouwen belangrijk is voor het doen van aankopen in een buitenland.
Zijn redenering klopt niet.De heer Elias (VVD): Als duidelijk is dat
je bij een aankoop in een ander land, bijvoorbeeld via het internet, kunt
terugvallen op internationaal functionerende, geharmoniseerde verhoudingen
en regelingen, dan neemt het vertrouwen toe. Dan zal dat dus ook gebeuren.Mevrouw Vos (PvdA): Dat Nederlanders wat meer
in het buitenland kopen – dat is de onderzoekshypothese waar de SER
waarschijnlijk ook van uit zal gaan – komt omdat in Nederland een hoog
niveau van consumentenvertrouwen kent. De buitenlanders doen dat wellicht
minder omdat de bescherming daar minder is. Misschien zou dat een heel mooie
conclusie zijn.De voorzitter: Die is voor uw eigen rekening.Het woord is aan de heer Graus van de PVV.De heer Graus (PVV): Voorzitter. Ook deze
richtlijn klinkt sympathiek, alhoewel ik denk dat de staatssecretaris diep
in zijn hart meer twijfels heeft dan hij laat blijken.Ik wil in mijn eigen termijn even terugkomen op het betoog van de heer
Elias. Bij de liberalisering van TNT, van de postmarkt, hebben wij gezegd
dat prijs van de kerstpostzegel mogelijk zal stijgen. De heer Elias zei daarop:
wij spreken elkaar wel over twee jaar. Maar nu al blijkt dat de prijs van
deze postzegel door de liberalisering van de postmarkt nog voor de kerst omhooggaat.
Ik heb daarin dus toch gelijk gekregen, zoals in vele zaken. Ik kan hem voorspellen
dat ik ook hier gelijk ga krijgen. Dit is een zeer ellendige richtlijn, waar
de PVV tegen is. Dat mag duidelijk zijn. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris
mij gelijk zal geven. Ik zal dan ook een VAO aanvragen en proberen om via
een motie een en ander tegen te houden.Nog los van de zorgen van de Consumentenbond en nog los van de twijfels
die de staatssecretaris ook zelf heeft over deze richtlijn en de liberalisering
van de postmarkt, wijs ik erop dat er meer dan één nadeel is.
Er wordt alleen maar over de consumenten gepraat, maar ook voor de bedrijven
komen er forse nadelen die wij nu nog niet kunnen overzien. Het is bekend
dat wij enkel voor een economische samenwerking zijn of voor een
samenwerking op monetair gebied. Wij zijn tegen deze Brusselse bemoeienissen.
Wij willen niet dat aan onze consumentenrechten wordt gesleuteld onder druk
van Brusselse bureaucraten. Dat mag heel duidelijk zijn. Door deze Europese
bemoeienis gaan niet alleen de consumenten erop achteruit – ik heb het
al tien keer gezegd – maar ook de bedrijven, want er komt een lastenverzwaring.
De staatssecretaris heeft toegezegd de lasten fors te verminderen, maar liefst
met 25%, en nu gaan wij deze lasten alleen maar verzwaren. Wij zijn
tegen deze Brusselse bemoeienis. Wij moeten altijd onafhankelijk blijven.
Bij de energie maken wij fouten en ook bij de liberalisering van de postmarkt
zijn fouten gemaakt. Hiermee gaan wij helemaal op onze bek. Dat wil ik hier
toch een keer gezegd hebben, al betreft het niet helemaal de portefeuille
van deze staatssecretaris. Ik vraag de staatssecretaris en de minister om
mij tevreden te stellen en af te zien van deze Brusselse bemoeienis. Zo niet,
dan zal ik een motie indienen, al is het alleen maar om een signaal te geven
aan onze groeiende aanhang.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
De heer Graus spreekt over een lastenverzwaring, maar dat begrijp ik niet.
Een bedrijf dat internationaal opereert moet de algemene voorwaarden opstellen
conform de eisen van al die verschillende lidstaten. Als de richtlijn er is,
hoeft een bedrijf nog maar één setje algemene voorwaarden te
hebben. Dat gaat door de vertaalmachine, en klaar! Ik zie niet waar die lastenverzwaring
zit.De heer Graus (PVV): De praktijk zal het uitwijzen.
Let maar goed op mijn woorden. De heer Elias heeft al binnen een week ongelijk
gekregen. Andere Kamerleden hebben binnen twee jaar ongelijk gekregen over
mijn voorspelling over het dichtdraaien van de gaskraan door de Russen. Dat
is ook allemaal uitgekomen. Dit gaat ook uitkomen. Geloof me. De Europese
Commissie heeft alleen maar voor lastenverzwaring gezorgd. Het heeft geen
enkel voordeel. In de tweeënhalf jaar dat ik Kamerlid ben, heb ik nog
geen enkel bedrijf gesproken dat voordeel heeft gehad van de Europese Commissie.
Mijn collega Elias, die ook veel met bedrijven te maken heeft, moet dat weten.
Zij ervaren enkel lastenverzwaring. Vroeger hadden zij een paar uur per week
nodig, maar nu zijn zij echt één dag per week bezig met de administratieve
lasten. Dat wordt alleen maar erger. De praktijk zal het uitwijzen. Ik zie
dat er wordt gelachen, maar uit onze groeiende achterban blijkt dat de mensen
en de bedrijven wel zien dat wij gelijk hebben. Daarom steunen zij ons. Zij
zien dat wij gelijk hebben. Wat wij zeggen, komt uit. Wij wachten onze tijd
wel af.Mevrouw Vos (PvdA): Ik ben altijd weer diep
onder de indruk van de voorspellende waarde van de PVV-fractie. Ik weet niet
of de heer Graus de reacties van het bedrijfsleven heeft gelezen op dit voorstel.
Daardoor gingen bij mij de alarmbellen rinkelen. Het bedrijfsleven was hierover
namelijk heel enthousiast omdat dit de administratieve lasten zou verminderen.
Misschien is de heer Graus een betere voorspeller, maar bedrijven voorspellen
dat de administratieve lasten minder worden. Heeft de heer Graus deze reactie
gelezen en wat is zijn reactie daarop? Of zien ook VNO-NCW en MKB-Nederland
het verkeerd?De heer Graus (PVV): Mevrouw Vos, de tijd
zal het uitwijzen. De bedrijven die ik heb bezocht zijn bedrijven van Jan
met de pet. Dat zijn kleine bedrijven. Zij zien dit met argwaan tegemoet.
Het klopt, mevrouw Vos, ik heb twee jaar geleden voorspeld dat de Russen de
gaskraan gingen dichtdraaien. Dat is gebeurd. U bent een van de weinigen die
dat wil bevestigen. De heer Van der Ham zei nog tegen mij «mijnheer
Graus, gaat u nu ook nog de Russen pesten buiten de Marokkanen en de Antillianen?»,
maar ik heb wel gelijk gekregen. Ik heb voorspeld dat de prijs van de postzegels
omhoog zou gaan. De heer Elias heeft mij daarover vorige week
nog uitgelachen. Dat gaat ook gebeuren. Zie mij niet meer als een Limburgse
klompenboer. Neem wat van ons aan, wat de mensen in het land ook doen. Dan
zult u zien dat het beter gaat met Nederland.De heer Elias (VVD): Ik doe voor het gemak
alsof ik de heer Graus in dezen serieus neem. Vorige week heb ik bij de liberalisering
van de postmarkt gezegd: wij spreken elkaar over twee jaar nader. De heer
Graus grijpt de eerste rimpeling in de branding van het opengaan van de postmarkt
op de tweede dag aan om zijn gelijk te claimen. Dat is voorzichtig gezegd
rijkelijk voorbarig.De voorzitter: Daar houden wij het bij, want
dit gaat over een heel ander onderwerp. Ik geef het voorzitterschap aan mevrouw
Gesthuizen, zodat ik mijn bijdrage kan uitspreken.Voorzitter: GesthuizenDe heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Wij
zijn gematigd positief over de Richtlijn consumentenrechten. D66 stelt in
het overheidsbeleid inzake de markt, de consument centraal. Het is van belang
dat de consument wat te kiezen heeft en dat hij met zijn voorkeur en afkeur
de markt kan sturen, naar meer duurzame producten, naar betere ziektekostenverzekeringen
voor een redelijke prijs, of naar een eerlijker inzicht in voorwaarden of
productieketens. Marktwerking is daarbij van belang. Er dienen geen monopolies
te zijn, ook niet van de Staat, en er moet een toegankelijke weg zijn naar
de rechter of een toezichthoudend orgaan als iemand onrecht is aangedaan.
In dat licht zien wij ook deze richtlijn. Deze zou moeten bijdragen aan een
vrij verkeer van diensten en producten binnen de Europese Unie. Het level
playing field moet worden bewaard en de marktwerking mag niet worden beperkt,
zodat de consumenten niet alleen in hun recht staan maar hun recht ook kunnen
halen en oneigenlijke praktijken worden vermeden. Anderen hebben de percentages
al genoemd: 56% internetverkopen in Nederland, de 16% in het
buitenland.Ik vind het van belang om te horen over welke producten wij het eigenlijk
hebben. Dat is van belang om te weten of er inderdaad sprake is van een rechtenproblematiek.
Gaat het inderdaad over koelkasten, of gaat het toch veel meer over andere
zaken die op het gebied van de consumentenrechten anders moeten worden gewogen?
Dat is voor ons van belang om te kunnen wegen hoe wij met deze richtlijn moeten
omgaan.Deze richtlijn betekent op een aantal punten een verscherping van de huidige
Nederlandse situatie. Hierover heb ik een aantal vragen.Er wordt een uniforme garantietermijn van twee jaar voorgesteld. In Nederland
is bepaald dat de verwachte levensduur leidend is, waardoor de garantietermijn
variabel is. Dat kan dus naar boven gaan, maar ook naar beneden. Voor sommige
producten is een garantietermijn van twee jaar niet redelijk, voor andere
producten juist wel. Wat vindt de Nederlandse regering nu precies hiervan
en hoe worden de consumenten beschermd bij producten waarbij nu een langere
termijn wordt gehanteerd? Dat probleem heeft ook de Consumentenbond met de
richtlijn.Wat houden de precontractuele informatieverplichtingen van de handelaar
nu precies in? Welke consequenties heeft dit precies voor de Nederlandse situatie?
Ook wordt iets veranderd aan de herroepingstermijnen voor verkoop op afstand,
colportage en verkoop onder druk. Deze gaat van zeven naar veertien dagen.
In Nederland is dat nu zeven of acht dagen. Ik zie dit nu juist als een verbetering
door de richtlijn ten opzichte van de Nederlandse situatie. Hierin zie ik
een versterking van de rechten van consumenten. Overigens gaat het daarbij
ook om de transactiekosten, die ook een verbetering van de huidige situatie
inhouden. Ook de zwarte lijst moet waarschijnlijk worden aangepast. Hoe gaat
dat precies in zijn werk? Voor Nederland betekent dit een beperking. Wordt
hierover overlegd met bijvoorbeeld MKB-Nederland en de Consumentenbond,
de belanghebbenden op dat punt? Op al deze punten krijg ik graag meer inzicht
in de inzet van de regering en wat meer toelichting op het verloop van de
onderhandelingen.De ontwikkeling naar een betere civielrechtelijke handhaving van de interne
marktregels wordt terecht door de regering ondersteund, maar hoe wordt hier
vervolgens vorm aan gegeven en hoe zal dit binnen Nederland en binnen Europa
gebeuren?Wij hebben de motie-Vos c.s. ondersteund. Eigenlijk werd gezegd dat het
zo moet blijven als het is. Het mag in ieder geval niet minder worden. De
voorliggende richtlijn vinden wij op dit moment niet op alle punten tot een
verslechtering leiden voor de Nederlandse consumenten. Op een aantal punten
leidt hij zelfs tot een verbetering. Consumenten hebben baat bij meer harmonisatie
en bij meer level playing field voor bedrijven. Ook zij hebben baat bij een
beter toezicht en bij al die andere zaken die ten opzichte van de Nederlandse
situatie worden verbeterd. Wij hebben daarom sympathie voor dit voorstel.
Wij wachten wel op de reactie van de minister en de staatssecretaris op de
gestelde vragen. Het is echter best mogelijk dat deze richtlijn heel goed
voldoet aan de motie-Vos c.s., waarin wordt gezegd dat de consumentenbescherming
per saldo niet mag verminderen. Sommige dingen verslechteren, andere verbeteren.
Het saldo kan best wel eens positief blijken te zijn. Wij wachten op het antwoord
van de regering.Mevrouw Vos (PvdA): Als veranderingen door
de richtlijn bij elkaar opgeteld, zo dat al kan, positief uitvallen, dan vindt
D66 dat de motie-Vos c.s. is uitgevoerd. Stel dat de garantietermijn echt
naar beneden gaat. Hoe ziet de heer Van der Ham dat dan?De heer Van der Ham (D66): In de politiek
moet je gewoon naar de plussen en de minnen kijken. Sommige dingen zijn plus,
andere zijn min. Ik vind wel dat het per saldo een verbetering moet zijn.
Een betere marktwerking is uiteindelijk ook goed voor de prijs, zo zeg ik
er maar bij. Ik stelde daarom ook een vraag over de aard van de producten
die binnen Europa worden verhandeld. Je kunt je voorstellen dat voor sommige
producten de garantietermijn een kleinere rol speelt. In dat soort dingen
wil ik meer inzicht hebben. Als per saldo blijkt dat de prijs daardoor voor
de consument beter wordt – dat is volgens mij ook de insteek van de
heer Elias – ben ik bereid om een aantal minnetjes te accepteren. Want
dan zijn er heel veel plussen die mijn overweging uiteindelijk in een positief
oordeel doen eindigen.Mevrouw Vos (PvdA): Grappig. Ik had niet verwacht
dat er ook op deze manier steun kan zijn voor een motie. Mijn interpretatie
van de motie is toch minstens dat hetzelfde niveau van consumentenbescherming
wordt gehandhaafd. Ik vind echt dat Nederland moet inzetten op de verhoging
van het niveau in onze buurlanden. Het consumentenvertrouwen vind ik ontzettend
belangrijk. Ik ben de eerste indiener van de motie en mijn interpretatie is
net iets anders.De heer Van der Ham (D66): Uiteindelijk ga
ik toch over mijn eigen antwoorden. Ik ben zeer benieuwd naar het antwoord
op mijn vragen. Ik heb ook gesproken over de garantietermijn en aangegeven
dat ik dat echt een verslechtering zou vinden. Ik hoop ook dat de regering
op dat punt een goed antwoord geeft of dat zij dit in Europa gaat bevechten.
Daarbij trekken wij samen op. Voor de rest kan de weging tussen de fracties
van de Partij van de Arbeid en D66 anders zijn. Dat gebeurt wel vaker.De heer Elias (VVD): Het doet mij genoegen
om vast te stellen dat de D66-fractie de denklijnen die ik zo-even heb genoemd,
onderschrijft. Het is echter één van de twee: of
D66 doet dat, en dan is zij met hier en daar wat mitsen en maren en nog wat
vragen aan het kabinet voor de harmonisatie, of D66 is voor de motie-Vos c.s.
en wil dan niet dat wij gaan harmoniseren. Het kan niet allebei. Dat werkt
niet.De heer Van der Ham (D66): In de eerste termijn
mag ik alles. Ik heb vragen gesteld. «Gehoord de beraadslaging»
staat heel vaak op papier. Die beraadslaging hoor ik graag aan. Ik heb een
aantal kritische vragen, maar ik begon mijn inbreng met «wij zijn gematigd
positief». Mooier kunt u het niet krijgen, mijnheer Elias. Zou het er
nu op aankomen, dan zou de richtlijn het voordeel van de twijfel krijgen en
dan zouden wij er dus voor zijn, maar ik mag toch wel een paar vragen stellen?De heer Elias (VVD): Natuurlijk, maar dan
moet u niet zo’n motie ondersteunen.De heer Van der Ham (D66): Jawel, want wij
vinden per saldo dat de consumentenrechten niet mogen afnemen. Met een paar
rekensommetjes kun je daar best op uitkomen. Mevrouw Vos en ik verschillen
van mening over de vraag hoe dat precies moet worden gewogen.Voorzitter: Van der HamAntwoord van de bewindsliedenStaatssecretaris Heemskerk: Voorzitter. Ik
dank de fracties voor hun inbreng in eerste termijn. Dit consumentenacquis
raakt in feite elke consument en bestrijkt een breed terrein van wetgeving
en het werkterrein van de Consumentenautoriteit. Ik vind het een onderwerp
dat de voordelen van Europa en van het beter op elkaar afstemmen van wet-
en regelgeving laat zien, voor consumenten en voor bedrijven. Die twee dingen
staan niet altijd haaks op elkaar. Integendeel, als bedrijven efficiënter
en tegen lagere transactiekosten kunnen produceren en als er voldoende keuzemogelijkheden
en transparatie in de markt zijn, dan profiteren consumenten daar in hoge
mate van. Het richtlijnvoorstel is gebaseerd op een volledige harmonisatie
en voegt vier bestaande richtlijnen samen tot één nieuw kaderinstrument.
De vier bestaande richtlijnen zijn de Richtlijn verkoop op afstand, de Richtlijn
colportage, de Richtlijn consumentenkoop en garanties en de Richtlijn oneerlijke
bedingen. Hiermee wordt ook een van de doelen van het consumentenacquis bereikt,
namelijk de verbetering, de vereenvoudiging en de actualisering van het bestaande
consumentenrecht. De woorden «haast» en «broddelwerk»
vind ik dan ook veel te groot. Er wordt tempo gemaakt. In het vorige algemeen
overleg hebben wij gesproken over de vraag of de witboekfase nu wel of niet
kon worden overgeslagen. Nou ja, het mocht en ze doen het. Men maakt tempo.
Ik geef wel toe dat de verkiezingen en de termijnen van de Commissie daarmee
iets te maken hebben, maar wij moeten volgens mij kijken naar de inhoud van
de voorstellen die voorliggen.Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik roep toch wel
in herinnering dat men in het vorige algemeen overleg, tot en met de VVD,
ernstig betwijfelde of het wel zo verstandig was om al die fases over te slaan.
Nu zegt de staatssecretaris dat ze het doen en dat het dus mag, maar dat is
niet mijn conclusie. Ik vind dat er wel sprake is van haast en broddelwerk.Staatssecretaris Heemskerk: Heb gezegd dat
ik dit in Brussel zou melden. Daarover heb ik ook in het BNC-fiche over de
richtlijn Consumentenrechten aan de Kamer gerapporteerd. Het gaat mij uiteindelijk
om het resultaat dat voorligt. Daar mogen wij het voorstel op beoordelen.
De Commissie moest die tussenstap niet nemen en zij heeft ervoor
gekozen om dat niet te doen. Zij maakt dus tempo.Mevrouw Gesthuizen (SP): Dat is nou net het
heikele punt. In onze ogen is nog helemaal niet aangetoond welk groot probleem
hiermee wordt opgelost. Het enige wat ik weet is dat er op dit moment verdraaid
weinig grensoverschrijdende aankopen zijn en dat wij in ruil voor het beter
beschermen daarvan ons eigen niveau van consumentenbescherming naar beneden
bijstellen. Ik heb het gevoel dat in deze commissie breed het gevoelen bestaat
dat wij dat maar niet moeten doen.Staatssecretaris Heemskerk: Er is wel degelijk
een aantal problemen en daar worden ook oplossingen voor geboden. Op een aantal
terreinen is zelfs sprake van een verbetering van de consumentenbescherming
in Nederland. Nederland is op dit terrein bepaald niet altijd een gidsland
geweest. Op een aantal punten heeft Europa juist gedwongen tot het creëren
van meer openheid op markten in Nederland.Waar zitten de problemen? De richtlijnen hebben veel overlap. Bijvoorbeeld
het begrip «consument» of «handelaar» verschilt in
de vier richtlijnen zonder dat daarvoor een goede reden is. Ook de informatieverplichtingen
lopen in de vier richtlijnen nogal uiteen. Er is verder onduidelijkheid over
wanneer welke richtlijn van toepassing is. Dat wordt allemaal opgelost met
het voorstel van de Commissie. De definities worden geüniformeerd. Er
worden algemene informatieverplichtingen geïntroduceerd die voor alle
consumentenovereenkomsten gelden. Het voorstel is gebaseerd op volledige harmonisatie.
Dat levert voordelen op voor de consument en voor de ondernemer. Het voordeel
van harmonisatie is dat de consument ervan uit kan gaan dat bij een aankoop
in een andere lidstaat dezelfde bescherming geldt. Dat je weet dat je dezelfde
bescherming hebt, maakt het makkelijker om grensoverschrijdende aankopen te
gaan doen. Voor de ondernemers levert deze harmonisatie schaalvoordelen op
zoals lagere transactiekosten. Ook die worden doorvertaald naar de consumenten.De heer Graus (PVV): Twee weken geleden hoorde
ik de staatssecretaris zeggen dat wij allemaal in eigen land op vakantie moesten
gaan. Doordat wij in Nederland een betere consumentenbescherming kennen, kan
hij er dus voor zorgen dat meer producten in Nederland worden gekocht. Mensen
zijn dan minder snel geneigd om het ergens anders te kopen omdat bij ons alles
goed is geregeld voor de consumenten. Nou kan de staatssecretaris daaraan
bijdragen, maar nu draait hij zich daar weer van weg. Hij was net op het goede
pad, en meteen slaat hij een verkeerde weg in.Staatssecretaris Heemskerk: Ik denk zelfs
dat Europese producenten meer producten in Nederland zullen aanbieden. Eerst
was de markt te klein, met allemaal specifieke wetten en regels, maar nu kan
men ervan uitgaan dat het in Nederland op dezelfde manier werkt als in Duitsland
of Frankrijk. Dan kunnen zij die markt erbij pakken. Het kan dus voor de Nederlandse
consument die in Nederland op vakantie gaat, ook voordelen bieden.De heer Graus (PVV): Ik woon zelf tegen de
Duitse grens aan. Fototoestellen en dergelijke zijn in Duitsland goedkoper.
Toch gun ik het de Nederlandse ondernemer. En het is allemaal veel beter geregeld
als er problemen zijn met de garantie. Mocht het tot een juridisch proces
komen, dan is het een voordeel dat een en ander beter is afgedicht in Nederland.
Nu haalt de staatssecretaris dat onderuit. Laat dat toch zo, laat de Nederlanders
het voordeel houden dat zij hier een betere bescherming genieten.
Dat is een pre voor de Nederlandse ondernemers, die daardoor meer omzet kunnen
genereren.Staatssecretaris Heemskerk: Nee, de Nederlandse
consument profiteert er ook van als meerdere producenten uit Europa de Nederlandse
markt bedienen. Ik verzet me tegen de stelling dat de consumentenbescherming
in Nederland zou verslechteren. Ik wil graag uiteenzetten waarom.Naast de zojuist genoemde macrovoordelen kan ik een aantal specifieke
pluspunten noemen. Ten eerste gaat de duur van het herroepingsrecht, de bedenktermijn,
bij koop op afstand en colportage van zeven naar veertien dagen. Gedurende
die periode kan de consument zonder opgave van reden afzien van een aankoop.
Vanochtend hebben wij dat nog met elkaar besproken tijdens het AO over Pretium
Telecom. Mensen willen extra dagen bedenktijd; dat komt nu in Nederland omdat
wij dat in Europees verband harmoniseren. Dit punt is ook tijdens het vorige
AO aan de orde geweest. Toen heb ik, gehoord hebbende de Kamer, gezegd: laten
wij nu naar één termijn gaan. In die zin biedt een termijn van
veertien dagen een betere bescherming dan zeven dagen.Ten tweede moet de ondernemer voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst
informatie over een aantal belangrijke aspecten van de overeenkomst geven,
zoals informatie over het product, het adres van de ondernemer, de prijs van
het product, inclusief belastingen, en de wijze van betaling en levering.
Die informatieverplichtingen gelden voor iedere informatieovereenkomst en
dus niet alleen voor overeenkomsten die worden gesloten via colportage of
via kopen op afstand. Dit is dus een verbetering voor de consument, omdat
deze beschikt over de benodigde basisinformatie over die overeenkomst.Een derde pluspunt is de standaardopzeggingsbrief voor de consument bij
aankoop op afstand en colportage, zodat hij op een laagdrempelige manier gebruik
kan maken van zijn herroepingsrecht.Ten vierde mag verkoop via internet niet langer plaatsvinden via op voorhand
aangekruiste hokjes op bestel- en boekingsformulieren. Op het digitale bestelformulier
voor een dvd van uw favoriete artiest staat nu soms een hokje bij de tekst «Ik
bestel tevens een cd van de zanger voor €20.» dat reeds is afgevinkt.
Het gebruik van vooraf afgevinkte hokjes wordt dus niet langer toegestaan.
De consument moet zelf aangeven dat hij die cd wil kopen.Ten vijfde wordt door het voorstel ook de ondernemer gesteund. Af en toe
wordt een schijntegenstelling gecreëerd: het zou altijd slechter uitpakken
voor de consument als je de ondernemer een zetje in de rug geeft. Ik begrijp
dat gewoon niet, want er zijn ook weleens consumenten die enigszins doortrapt
consumeren, zoals bij die feestjurk, al dan niet met vlekken. De nieuwe regel
biedt de verkoper op afstand, het bedrijf, bescherming tegen zulke doortrapte
consumenten die onzorgvuldig omspringen met hun aankoop tijdens de bedenkperiode.
De consument mag het online gekochte product alleen uitproberen om de aard
ervan te testen. Ga je verder dan dat – je gaat dus zwieredansen met
zo’n jurk en hij komt gescheurd en vuil terug – dan is de consument
in plaats van de ondernemer aansprakelijk voor de waardevermindering van het
product. Het is inderdaad beter voor de ondernemer, maar tegen de heer Graus
zeg ik dat het ook heel goed nieuws is voor alle consumenten die zich wel
netjes gedragen.Per saldo is dit dus een verbetering van de consumentenbescherming in
den brede. De minister zal straks nog op twee specifieke punten nader ingaan
met betrekking tot de vraag hoe ver je nu moet je harmoniseren. Daarbij gaat
het om de non-conformiteit, de wettelijke garantie en om de algemene voorwaarden.
Dit punt heb ik ook in het gesprek met eurocommissaris Kuneva onder de aandacht
gebracht. In Nederland gaan wij iets verder dan wat in Europees verband wordt
voorgesteld.Daarmee kom ik op de specifieke vragen. De heer Graus vroeg of de richtlijn
een lastenverzwaring voor ondernemers betekent. Uit het impactassessment blijkt
dat in het algemeen de administratieve lasten van het voorstel laag zijn.
Dat assessment had wel betrekking op heel Europa. In aanvang zal door aanpassing
van de nieuwe wetgeving – zo ver zijn wij nog niet – in Nederland
sprake zijn van een beperkte toename van de administratieve lasten. Daarna
zullen schaalvoordelen weer leiden tot een daling van die kosten. Wij hebben
echter daarvoor nog geen aparte berekening voor Nederland opgesteld.Mevrouw Aasted Madsen vroeg of ik bereid was bij de Commissie aan te geven
dat ondernemers verplicht worden de extra kosten voor normaal gebruik goed
te melden aan de consument. Zij noemde daarbij het voorbeeld van de inktslurpende
cartridge of de cartridgeslurpende printer. Ik ben het met haar eens dat de
consument goed geïnformeerd een besluit moet kunnen nemen over de aankoop
van een product of dienst. De verkoper moet de koper informeren over de prijs
van het product en over de extra kosten om dat product normaal te laten functioneren.
Ik zal dit punt zeker onder de aandacht brengen van de Commissie en van de
lidstaten in de raadswerkgroepen.De voorzitter: Ik hoop wel dat die printers
inkt uitspugen in plaats van opslurpen. Anders schiet het printen niet op.
Dit is overigens een geheel onafhankelijke opmerking in mijn hoedanigheid
als voorzitter.Staatssecretaris Heemskerk: Tja, mijn kinderen
zijn de Teletubbies ontgroeid, maar in dat programma had je die ontzettende
slurper waar alles roze van werd.Mevrouw Aasted Madsen vroeg ook naar de overlap tussen het Commissievoorstel
en de Dienstenrichtlijn ten aanzien van het huren van producten. De Dienstenrichtlijn
bevat algemene informatieverplichtingen van de dienstverlener jegens de dienstafnemers.
Dat kunnen zowel consumenten als professionele afnemers zijn. Als de afnemer
van een dienst die onder de Dienstenrichtlijn valt, een consument is, is het
richtlijnvoorstel eveneens van toepassing. Soms zijn dus beide richtlijnen
van toepassing. Daarom hebben meerdere lidstaten aangegeven dat de verhouding
van dit richtlijnvoorstel tot andere richtlijnen, zoals de Dienstenrichtlijn
maar ook de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken, moet worden verduidelijkt.
Nederland zet daar dus ook op in.De heer Elias vroeg wat de Consumentenautoriteit doet als dit allemaal
afgerond is. Als de richtlijn definitief is, heeft ook de minister van Justitie
het voortouw om samen met mij deze te implementeren in het BW. De aanpassing
ervan wordt dan onderdeel van het takenpakket van de Consumentenautoriteit.
De Wet handhaving consumentenbescherming zal bijvoorbeeld worden aangepast.
De Consumentenautoriteit kan dus deze regels handhaven.Wat is het verschil tussen de NMa en de Consumentenautoriteit? Het kortste
antwoord daarop is dat de NMa eigenlijk weinig met het BW te maken heeft.
De NMa ziet toe op het gedrag van bedrijven, kartels, misbruik van economische
machtsposities et cetera. Wel moeten beide organisaties ervoor zorgen dat
de Nederlandse consument er beter van wordt.De heer Van der Ham vroeg wat deze richtlijn nu precies allemaal bestrijkt.
Dat zijn natuurlijk zaken die via het internet worden gekocht, zoals boeken,
cd’s, dvd’s en studieboeken. Het gaat ook om zaken die in de grensstreek
worden aangeschaft; ik begrijp van de heer Graus dat dit dan fototoestellen
zijn, maar het betreft ook keukens en auto’s. Het betreft zaken die
worden aangeschaft door die Nederlanders die wel in het buitenland op vakantie
gaan, zoals kleding, schoenen en dergelijke. Dit zijn echter allemaal micro-aankoopbeslissingen.
De macropositieve gevolgen mogen niet worden onderschat. Als een bedrijf zich
kan richten op de markten in verschillende lidstaten, kunnen
die schaalvoordelen worden vertaald naar alle consumenten die niet in het
buitenland maar in het binnenland producten kopen.De heer Elias vroeg ook nog wanneer het optreden van de Consumentenautoriteit
voordelen oplevert voor de consument. Kort gezegd: per vandaag, per gisteren
en per morgen. De Consumentenautoriteit is volledig bezig om de positie van
consumenten te versterken. Deze maand ontvangt de Kamer het jaarverslag met
alle aansprekende resultaten, zoals hoe vaak – bijna één
miljoen keer – die website wordt aangeklikt.Mevrouw Gesthuizen vroeg of de Consumentenautoriteit optreedt tegen branchevoorwaarden
die in strijd zijn met de wet. Het antwoord daarop is: ja. De regels voor
algemene voorwaarden staan in de artikelen 6:231 en verder van het BW. De
Consumentenautoriteit handhaaft deze regels op basis van de Wet handhaving
consumentenbescherming.Mevrouw Gesthuizen vroeg ook of de geschillencommissies alleen op basis
van de tweezijdige algemene voorwaarden toetst en of die soms ook niet conform
de wet zijn. Het antwoord daarop is: nee. De geschillencommissie toetst aan
de huidige wet- en regelgeving en aan de algemene voorwaarden en op basis
van redelijkheid en billijkheid, maar de minister kan dergelijke mooie woorden
veel beter uitspreken dan een eenvoudig econoom. Er is een behoorlijke kwaliteitstoets,
juist ook op de algemene voorwaarden. Dit is een van de aandachtspunten van
de Consumentenautoriteit. De Consumentenbond is er ook bij betrokken, evenals
de SER-Coördinatiegroep Zelfreguleringsoverleg. Ik heb geen aanwijzingen
voor fouten in tweezijdige algemene voorwaarden.Mevrouw Gesthuizen (SP): Die zijn er wel degelijk
en die ik wil ik u graag aanleveren. Ik ben overigens wel blij met uw duidelijke
antwoord dat de Consumentenautoriteit dit wel gaat aanpakken.Staatssecretaris Heemskerk: Als u concrete
voorbeelden hebt, laat het ons weten en dan gaan wij daarmee aan de slag.De voorzitter: Mevrouw Gesthuizen zal het
via direct mail of via Sandd aan u toesturen. Of wordt het TNT Post?Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. U mag
niet vloeken in de kerk.Staatssecretaris Heemskerk: Kamervragen helpen
ook.De voorzitter: Een mailtje mag ook.De staatssecretaris vervolgt zijn betoog.Staatssecretaris Heemskerk: Mevrouw Gesthuizen
vroeg ook of individuele klachten of meldingen op ConsuWijzer kunnen worden
geplaatst. Er bestaan zelfs speciale meldlijnen, ook voor sms-diensten. ConsuWijzer
registreert alle meldingen die als signaal voor de handhavers van de Consumentenautoriteit
dienen. ConsuWijzer doet dus juist zeer veel met die individuele signalen,
een van de punten waarover wij vanochtend ook met elkaar spraken tijdens het
AO over Pretium.Mevrouw Aasted Madsen vroeg nog waarom elektriciteit niet onder het bereik
van het richtlijnvoorstel valt. Het klopt dat elektriciteit in het voorstel
buiten de definitie van goederen valt, want de Commissie gaat ervan uit dat
de levering van energie en elektriciteit een dienst is en daarom onder de
dienstenovereenkomst valt. In Nederland wordt de levering van elektriciteit
wel beschouwd als een goed; het Hof van Justitie heeft dit ook geoordeeld.
Daarom hebben Nederland en andere lidstaten aangegeven dat het niet wenselijk
is om elektriciteit als dienst te beschouwen. De SER-Commissie Consumentenaangelegenheden
heeft evenzeer aangegeven de levering van elektriciteit als een goed te willen
definiëren; zij komt hier nog op terug. Dit punt stel ik
dus ook aan de orde in Brussel tijdens de raadswerkgroepen, waarbij ik mij
dus gesteund weet door de direct betrokkenen.Mevrouw Vos vroeg waarom de Verordening (EG) nr. 1008/2008 inzake tarieftransparantie
in de luchtvaart niet wordt gehandhaafd. Deze verordening wordt in Nederland
geïmplementeerd. Minister Eurlings is primair verantwoordelijk voor het
wetgevingstraject, dat hij heeft opgestart. Volgens mij loopt Nederland voorop
bij de aanpak van geschillenbeslechting en bij het opzetten van geschillencommissies
in de luchtvaartsector. Collega Eurlings en ik zijn in gesprek over de vraag
wie de tarieftransparantie zal gaan handhaven, waarbij de Consumentenautoriteit
zeer zeker voor de hand ligt. Door het bestaan van de Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken kan intransparantie van vliegprijzen ook al worden aangepakt.
De Consumentenautoriteit volgt het probleem van het niet melden van verborgen
kosten. Zij heeft bijvoorbeeld ook meegedaan aan een internetsweep op Europees
niveau, bij alle websites die goedkope tickets beloven, maar waarbij de echte
prijs niet helemaal juist wordt vermeld.Mevrouw Vos (PvdA): Kunnen die beraadslagingen
met minister Eurlings nog even voor de zomervakantie worden afgerond? Welke
autoriteit naast de Consumentenautoriteit zou dit kunnen handhaven?Staatssecretaris Heemskerk: Er komen twee
autoriteiten in aanmerking, namelijk ten eerste de Inspectie Verkeer en Waterstaat,
die zich natuurlijk ook moet verdiepen in consumentenzaken en -belangen. Ten
tweede gaat het om de Consumentenautoriteit; ik vind deze zeer voor de hand
liggen. Wij zijn er bijna uit.De voorzitter: Mevrouw Vos wil graag voor
haar zomervakantie nadere informatie.Staatssecretaris Heemskerk: Ik ken de status
van de behandeling en dus de implementatie niet. Ik kom daar eventueel in
mijn tweede termijn nog op terug. Mevrouw Vos kan gerust zijn: ook als zij
naar het buitenland op vakantie gaat, ...Mevrouw Vos PvdA) Ik wel.Staatssecretaris Heemskerk: Op basis van de
Richtlijn oneerlijke handelspraktijken kunnen wij nu ook iets doen tegen onjuiste
reclame.Tegen de heer Van der Ham die vroeg wat de precontractuele voorwaarden
inhouden, zeg ik dat de consument meer informatie voorafgaand aan de koop
ontvangt, zowel bij aankoop via internet als in de winkel. Dit is dus een
pluspunt.De voorzitter: Er was nog een vraag op dit
punt gesteld. Wordt die beantwoord in tweede termijn? Zo ja, dan wachten wij
daar even op.Staatssecretaris Heemskerk: De heer Elias
stelde nog een vraag over de keurmerkensite. Wij streven naar wellicht één
Europees keurmerk. Het kenmerk van keurmerken is vaak dat de brancheorganisaties
deze via zelfregulering tot stand brengen. Ik kan keurmerken stimuleren; wij
doen dat financieel via het Initiatief Duurzame Handel. Eigenlijk doen wij
twee dingen. Als een keurmerk onterecht wordt gevoerd, kunnen wij dat aanpakken
via de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken. Wij laten zien hoe geloofwaardig
en zorgvuldig die keurmerken zijn, via ConsuWijzer, die een aparte keurmerkensite
heeft, welke laat zien hoe de verschillende keurmerken tot stand zijn gekomen
en wat ze eigenlijk beloven. Ik denk niet dat wij uiteindelijk tot één
keurmerk kunnen komen, omdat mensen geïnformeerd willen
worden over hoe het product in het buitenland is geproduceerd, over voedselveiligheid,
over duurzaamheid of wellicht over de meest efficiënte inktprinters.
Er zijn zo veel verschillende keurmerken dat consumenten vaak door de bomen
het bos niet meer zien. Wij zijn het wel aan het indikken en wij proberen
oneigenlijke claims tegen te gaan, maar volgens mij gaat het niet lukken om
tot één keurmerk te komen.De vraag van mevrouw Vos over de omissie dat het richtlijnvoorstel niet
van toepassing is op software en op digitale producten, is een lastige. Het
downloaden van software en muziek, en de bescherming die de consument daarbij
geniet, is inderdaad een complexe materie. Daarom is deze aan de orde geweest
in Brussel en tijdens een klankbordbijeenkomst die de ministeries van EZ en
Justitie organiseerden voor de stakeholders. Het is lastig te bepalen of het
downloaden van software nu een product of een dienst is. Als je software installeert
op je computer, heb je het dan gebruikt en kun je je nog beroepen op de garantie?
Wij hebben zodanige vragen gesteld, dat de Commissie nog bezig is deze te
onderzoeken. Wij hebben tevens de SER om advies gevraagd. Deze komt voor de
zomer met een reactie.Mevrouw Vos (PvdA): Ik hoor dus dat het uitvoerig
besproken wordt en dat de Kamer daar nog een antwoord op krijgt. Begrijp ik
nu goed dat eigenlijk al is vastgesteld dat het een omissie is? Volgens mij
is het zowel een product als een dienst. Onze jurist zal wel weten of het
heel ingewikkeld is om iets twee eigenschappen te geven, maar volgens mij
gaat deze richtlijn over producten en diensten en dan neem ik aan dat dit
punt daaronder valt.Overigens gaat het niet alleen om downloaden; je kunt ook cd’s kopen
met spellen erop.Staatssecretaris Heemskerk: Die omissie is
aan de orde gekomen. Het is dezelfde omissie als het punt of het afnemen van
energie nu een goed of een dienst is. Dit is een van de punten waar wij volop
mee bezig zijn.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Ik heb een aantal zaken aan de orde gesteld, waarop ik geen reactie heb gehoord.
Misschien heb ik slecht geluisterd, maar ...Staatssecretaris Heemskerk: Wellicht komt
de minister daar nog op terug.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Maar om in tweede termijn te kunnen reageren, wil ik nu wel aangeven om welke
zaken het gaat.De voorzitter: Een aantal van uw vragen wordt
wellicht door de minister beantwoord.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Bij de desbetreffende vraag weet ik zeker van niet.De voorzitter: Als u dat zeker weet, dan mag
u uw vraag stellen.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
De staatssecretaris had het over die feestjurk. Ik vroeg bij wie de bewijslast
ligt, want dat is niet goed geregeld.De voorzitter: Over jurken gaat meestal de
minister van Justitie, net als over de boerka’s.Staatssecretaris Heemskerk: De minister zal
deze vraag beantwoorden.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Ik heb evenmin reactie gekregen op mijn vragen over verzekeringen en betalingsverkeer.De voorzitter: Kan de staatssecretaris aangeven
of hij of de minister daarop reageert?Staatssecretaris Heemskerk: Ik heb een antwoord
op de vraag over de verzekeringen. Mevrouw Aasted Madsen vroeg of deze buiten
het herroepingsrecht vallen. Zij verwijst daarbij naar artikel 20, lid 2 van
de richtlijn. Daarin staat echter dat de bepalingen over buiten verkoopruimten
gesloten overeenkomsten niet van toepassing zijn op verzekeringen.Er is nu een verbod op het colporteren van verzekeringen. Dat is zo in
de huidige richtlijn evenals in de Colportagewet.De voorzitter: Dat is een antwoord op de vraag
van mevrouw Aasted Madsen.De heer Elias (VVD): Antwoordt de staatssecretaris
of de minister op mijn vragen over de motie-Vos c.s.?Staatssecretaris Heemskerk: Het kabinet houdt
zich natuurlijk aan aanvaarde moties. Die motie roept de regering op, de consumentenbescherming
in Nederland op ten minste hetzelfde niveau te houden. Ik heb al uitgelegd
dat er zowel op macro- als op microniveau een groot aantal pluspunten is.De minister van Justitie gaat nader in op de zwarte lijst en de garantietermijnen.Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik had nog één
klein puntje, namelijk mijn suggestie om klachten via bijvoorbeeld ConsuWijzer
te melden. U zegt dat de Consumentenautoriteit al iets doet met meldingen,
maar ik zou graag zien dat mensen laagdrempeliger klachten kunnen melden,
door dat bijvoorbeeld online te doen. Ook zullen alle Kamervragen, met name
die van mevrouw Vos, de Consumentenautoriteit tot actie hebben bewogen.Staatssecretaris Heemskerk: Nu legt u een
verband met de Pretiumzaak. Ik heb vanochtend uiteengezet dat wij natuurlijk
zorgvuldig moeten handelen, want wij willen niet nat gaan op vormfouten. De
Consumentenautoriteit heeft er bovenop gezeten, maar kon door alle juridische
procedures niet eerder dan in maart jongstleden het uiteindelijke besluit,
dat al van december 2008 dateerde, openbaar maken. Ik was af en toe enigszins
terughoudend in de beantwoording van de Kamervragen, omdat al die procedures
nog liepen. Het melden van zaken bij de Consumentenautoriteit is belangrijk;
dat kan per mail, per telefoon en ook nog per brief.De voorzitter: Tot zover de staatssecretaris
van Economische Zaken in eerste termijn. Voordat ik het woord geeft aan de
minister van Justitie, wil ik het volgende zeggen. Omdat de minister de twee
grootste kritiekpunten moet behandelen, wil ik de Kamerleden de gelegenheid
geven hem te interrumperen. Wel wil ik echt klaar zijn met de eerste termijn
van de minister om 17.15 uur. Als dat niet lukt, dan gaat dat ten koste van
de tweede termijn.Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Ik ben
mij ervan bewust dat deze vergadering is gepland tot 17.30 uur.De voorzitter: Ik deed niet zozeer een oproep
aan u, maar aan de commissieleden. Ik zal u alle ruimte geven die u nodig
hebt.Minister Hirsch Ballin: Dank u wel. Maar volgens
mij heb ik niet zo veel ruimte nodig. Zoals de staatssecretaris al zei, staat
het kabinet overwegend positief tegenover de voorliggende richtlijn. Het Europese
consumentenacquis wordt geactualiseerd en geüniformeerd, de kwaliteit
van de regelgeving wordt verbeterd, het richtlijnvoorstel gaat uit van volledige
harmonisatie. Ik heb tegen eurocommissaris Kuneva gezegd dat Nederland daar
blij mee is. Alleen op die manier kunnen wij voorkomen dat consumenten en
leveranciers van goederen en diensten te maken krijgen met verschillende rechtsstelsels
als zij grensoverschrijdend bezig zijn.Wij houden uiteraard in het oog wat er is gezegd over het handhaven van
het consumentenbeschermingsniveau. Wij zullen dat doen op een redelijke en
verstandige manier. Zodra er een verstandig alternatief komt voor iets wat
wij hebben neergelegd in Nederlandse regelgeving, dan zullen wij tegenover
26 lidstaten niet zeggen dat er maar één lidstaat is die echt
goed overziet wat er nodig is en de rest niet. Wij kijken er behoorlijk precies
naar; ik zal dat graag toelichten.Ik zal in ieder geval niets herhalen wat de staatssecretaris al heeft
gezegd. Wel ga ik in op de non-conformiteit, op de oneerlijke bedingen en
op de lijsten, omdat daarover nogal wat vragen zijn gesteld. Zoals gezegd,
behoud van niveau is onze maatstaf.De leden Gesthuizen, Vos, Aasted Madsen en Van der Ham – de laatste
als woordvoerder van de D66-fractie en niet als voorzitter – hebben
het kabinet geconfronteerd met de vraag hoe het moet met de non-conformiteit.
Het BW kent, anders dan de richtlijn, geen termijn voor non-conformiteit.
Wij hebben dat onderkend en besproken met eurocommissaris Kuneva. Dat betekent
dat ook in Nederland na twee jaar nog een beroep kan worden gedaan op non-conformiteit.
Ik heb natuurlijk het voorbeeld genoemd van de auto die na drie jaar door
de as zakt en van andere goederen waarvan je mag verwachten dat ze een langere
levensduur dan die twee jaar hebben. Ik heb daarbij de eurocommissaris twee
suggesties aangereikt. Ten eerste zouden wij een uitzondering kunnen maken
voor duurzame goederen, want natuurlijk geldt het argument niet bij het voor
de hand liggende niet-duurzame voorbeeld. Hiertoe zouden wij artikel 28, lid
1 van de richtlijn op dat punt kunnen aanvullen. Ten tweede zou in de preambule
kunnen worden vermeld dat de richtlijn niet eraan in de weg staat dat lidstaten
in andere mogelijkheden voorzien om te bereiken dat consumenten het gekochte
product in dergelijke situaties kunnen laten herstellen of vervangen of een
schadevergoeding kunnen krijgen. Het nadeel van variant 2 is natuurlijk dat
dit wel betekent dat wij het verschil accepteren. Variant 1 is als maatwerk
voorstelbaar. Ik kreeg de indruk dat die gedachten werden opgepikt, maar uiteraard
was dat overleg niet het juiste moment om conclusies te trekken. Ik heb dus
wel enige hoop dat wij hier tot een goede uitwerking zullen kunnen komen.Mevrouw Gesthuizen (SP): Klopt het dat in
beide gevallen er een kop op de Europese wetgeving komt? Bedoelt u daarentegen
dat bij variant 1 op Europees niveau een uitzondering zou worden gecreëerd
voor duurzame goederen?Minister Hirsch Ballin: Een kop in de zin
waarin dat begrip wordt gebruikt, ook in de discussie met de Eerste Kamer,
is het in geen van beide varianten. Met een kop op de Europese wetgeving wordt
uitsluitend bedoeld een type wetgeving waarbij wij meer doen dan Europeesrechtelijk
is overeengekomen; vroeger hebben wij deze wel gekend, maar tegenwoordig wordt
dat vermeden. Als een Europese richtlijn ruimte biedt aan de nationale wetgever
om te kiezen? tussen een aantal mogelijke benaderingen – als deze dus
stelt dat er geen volledige harmonisatie op een bepaald punt is – dan
is het in stand laten van de Nederlandse wetgeving op dat punt, zoals ik suggereerde
in variant 2, geen kop. Zoals ik al zei, is wel het bezwaar dat er dan een
verschil op dat punt ontstaat in de Nederlandse en de Europese
consumentenbescherming; ik heb dat in het gesprek met eurocommissaris Kuneva
ook onder ogen gezien.Variant 1 is daarom aantrekkelijker – misschien impliceerde mevrouw
Gesthuizen dat – want dan differentieer je tussen de producten waarbij
de tweejarentermijn van belang is en die waarbij deze niet van belang is.Mevrouw Gesthuizen (SP): Op Europees niveau
zou ik dat verwachten. Als wij voor variant 2 kiezen, stappen wij in feite
dus af van het idee van een maximale harmonisatie.Minister Hirsch Ballin: Volledige harmonisatie
is wenselijk om de redenen die wij hebben aangegeven. Variant 2 betekent inderdaad
dat voor dit punt een uitzondering op de maximumbenadering wordt gekozen.Mevrouw Gesthuizen (SP): Het is mij nu niet
langer helder. Als wij zaken in wetten gaan vastleggen, dan is het zeker geregeld.
Als de minister nu aangeeft dat er ruimte zal zijn, dan kan op Europees niveau
een uitzondering worden bedongen en dan is het gewoon Europees geregeld, of
krijgt Nederland wettelijk gezien de mogelijkheid om vast te leggen dat wij
verder gaan en dat die non-conformiteit en kosteloze vervanging dan wel reparatie
blijven bestaan gedurende de levensduur van het product.Minister Hirsch Ballin: Ja, dat klopt. De
richtlijn opent daartoe dan de mogelijkheid, zoals ik in de tweede variant
in overweging gaf. U zult begrijpen dat wij in het overleg met eurocommissaris
Kuneva niet aan het redigeren waren.Mevrouw Vos (PvdA): Dank voor uw antwoord.
Als ik het goed begrijp, bestaat dus eigenlijk de mogelijkheid om op die variabele
garantietermijnen in te zetten. Is het dan de bedoeling dat Europa dat voor
duurzame producten vastlegt, dus dat een koelkast vijf jaar meegaat en een
auto twintig jaar? Laten wij het daarentegen los, zoals in Nederland, waar
in feite de fabrikant bepaalt dat een product geacht wordt zoveel jaar mee
te gaan? Uw eerste variant stelt eigenlijk voor de Nederlandse praktijk over
te zetten; de tweede variant is de Nederlandse praktijk via een «dalletje».Minister Hirsch Ballin: Of een bergje.Mevrouw Vos (PvdA): Bergje of dalletje, colletje,
whatever. Hoe reageerde mevrouw Kuneva?Minister Hirsch Ballin: Zij reageerde geïnteresseerd.
Zij vond het ook goed om aan varianten en compromissen te denken. Het was
dus geen vergadering waar je samen een bepaling zit te redigeren. Aan het
eind van de vergadering constateerden mevrouw Kuneva en ik beiden dat het
een nuttig overleg was geweest, mede vanwege het feit dat het precies en helder
was. In de eerste variant wordt Europeesrechtelijk gedifferentieerd, naar
gelang het type product.De voorzitter: Aansluitend bij de woorden
van mevrouw Vos wil ik dan weten of er een Europese lijst komt op het punt
van hoe duurzaamheid wordt gedefinieerd.Minister Hirsch Ballin: Dat reikt heel veel
verder dan het stadium waarin wij nu zitten. Wij zullen de Kamer natuurlijk
informeren zodra een en ander nader wordt uitgewerkt.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Dat komt natuurlijk straks ook terug in die landenvergelijking. Mevrouw Gesthuizen
schept echter enige onduidelijkheid over de definitie «maximale harmonisatie».
In haar reactie gaf zij aan «Dus als er voor bepaalde producten een
langere termijn geldt, stappen wij af van maximale harmonisatie.» Volgens
mij heeft die maximale harmonisatie echter alleen maar betrekking op het feit
dat het in alle landen geldig is. Als Europa straks aangeeft dat een auto
naar verwachting vier jaar moet meegaan, en die regel geldt in alle lidstaten,
dan is er volgens mij nog steeds sprake van maximale harmonisatie.Minister Hirsch Ballin: Ik geloof dat u het
meer hebt over de eerste variant en mevrouw Gesthuizen over de tweede variant.
Waar u het onderling verder over oneens bent, volgens mij bent u het onderling
niet echt oneens op dit punt.De voorzitter: De minister vervolgt zijn betoog.Minister Hirsch Ballin: In het kader van het
Quelle-arrest sprak mevrouw Gesthuizen over kosteloze vervanging en herstel.
De Nederlandse wet is in overeenstemming met wat uit dit arrest voortvloeit.
Volgens de Nederlandse regeling is het in uitzonderingsgevallen mogelijk om
enige reparatie- of vervangingskosten in rekening te brengen, als na twee
jaar een beroep op non-conformiteit wordt gedaan. De Consumentenautoriteit
kan worden ingeschakeld als winkels zich hier op grote schaal niet aan houden.De leden Vos, Elias en Van der Ham vroegen naar de oneerlijke bedingen
en welk deel van de Nederlandse lijst wij dan gaan handhaven. Hierover heb
ik ook gesproken met commissaris Kuneva. De Nederlandse grijze en zwarte lijsten,
zoals opgenomen in het BW, zijn uitgebreider en vaak gedetailleerder dan de
lijsten van de richtlijn. De ontwerprichtlijn kiest voor een open formulering.
Volgens ons is het bezwaar daartegen dat dit de consument minder zekerheid
biedt dan de Nederlandse grijze en zwarte lijsten. Daardoor bestaat het risico
dat handelaren de neiging voelen opkomen om de grenzen van de vagere omschrijvingen
in de richtlijn te verkennen. Wij proberen op dit punt de Commissie en het
beraad met de andere lidstaten dus wat andere gedachten mee te geven, door
een aantal suggesties voor het aanscherpen van formuleringen en het toevoegen
van een aantal bedingen, conform de motie-Vos c.s. die ertoe strekt dat het
niveau van consumentenbescherming op peil blijft.De heer Elias (VVD): Is het denkbaar, zoals
ik in mijn eerste termijn suggereerde, dat weliswaar niet alles maar wel een
groot deel van de criteria van de Nederlandse zwarte lijst daadwerkelijk wordt
overgenomen?Minister Hirsch Ballin: Wij werken daarnaar
toe. Mede omdat wij het niveau van consumentenbescherming willen handhaven,
proberen wij zo veel mogelijk van de Nederlandse zwarte en grijze lijsten
in te brengen in de richtlijncriteria. Nogmaals, wij moeten niet verwachten
dat de Commissie zal voorstellen om het Nederlandse BW Europees in te voeren,
maar in dit proces proberen wij de in onze ogen te vage formuleringen aan
te scherpen, respectievelijk aan te vullen met extra bepalingen. Ik heb dat
ook aangegeven in het gesprek met commissaris Kuneva; volgens mij gaat dat
in de richting van wat de heer Elias bedoelde.De heer Elias (VVD): Gaat dat een beetje lukken?De voorzitter: Klikt het een beetje?De heer Elias (VVD): Nee, ik vroeg of het
gaat lukken. De sfeer waarin doet er dan niet toe.Minister Hirsch Ballin: Het een staat niet
los van het ander. Ik zou niet willen spreken van «klikken» in
de positieve betekenis die de voorzitter eraan toekent, als het niet was gebaseerd
op het gevoel dat de overtuiging van zowel mevrouw Kuneva als mijzelf dezelfde
richting opgaat.De voorzitter: Doorklikken dus.Gaat u door.Minister Hirsch Ballin: Mevrouw Vos vroeg
naar de reikwijdte van de toepasselijkheid van de richtlijn. Misschien mag
ik daarvoor verwijzen naar de nationale regelingen. In de BNC-fiche hebben
wij aangegeven dat wij de Commissie om opheldering zullen vragen. Nu gaat
de discussie nog over de al genoemde onderwerpen; de rest komt later aan de
orde.Mevrouw Vos vroeg vervolgens of de klachtplicht van twee maanden waarbinnen
het gebrek moet worden gemeld, kan worden losgelaten. Volgens artikel 28,
lid 4 van de ontwerprichtlijn dient de consument binnen twee maanden na ontdekking
van het gebrek de handelaar op de hoogte te stellen. Artikel 7:23, lid 1 van
het BW is niet zo gepreciseerd als de richtlijn, maar geeft de consument een
beperkte tijd om na ontdekking het gebrek te melden. Ook naar Nederlands recht
heeft de consument dus niet onbeperkt de tijd. Enige afbakening van de tijdigheid
lijkt ons redelijk.Mevrouw Vos (PvdA): Het is altijd fijn om
met een jurist te praten. In het BW is die bepaling eigenlijk open geformuleerd
als «zo snel mogelijk», maar dat kan dus ook na een jaar zijn.
Bestaan er gegevens over hoe snel dat meestal gaat? Is de termijn van twee
maanden, zoals de Commissie nu voorstelt, niet veel korter dan wij gewend
zijn?Minister Hirsch Ballin: Ik zal bezien welke
aanknopingspunten te vinden zijn in de jurisprudentie dienaangaande. «Twee
maanden» en «zo snel mogelijk» zouden weleens dicht bij
elkaar kunnen liggen, maar ik zal dat aan de hand van de jurisprudentie checken.De voorzitter: Dat is een toezegging.Minister Hirsch Ballin: Mevrouw Vos vroeg
naar het groenboek. Daar spreken wij morgen over. Daarna sturen wij de conceptkabinetsreactie
aan de Kamer.Staatssecretaris Heemskerk: Wij zijn er al
uit.Minister Hirsch Ballin: Even voor alle duidelijkheid:
op gedempte toon zeg ik tegen mijn collega dat de overige leden van het kabinet
er nog wel mee moeten instemmen. Wij verwachten na de ministerraad morgen
op heel korte termijn de Kamer te kunnen informeren.Mevrouw Vos (PvdA): U kent onze voorkeuren.De voorzitter: De minister gaat door.Minister Hirsch Ballin: De lidstaten hebben
daardoor een belangrijk moment om zich in de discussie over collectieve afdoeningen
van massavorderingen te mengen. Wij hebben daarom onze reactie zorgvuldig
voorbereid. Wij willen de positieve en internationaal gewaardeerde ervaringen
met de collectieve afdoening van massavorderingen – ik heb in een ander
AO hierover ook al eens gesproken – graag delen met onze Europese collega’s.
Dat heb ik uiteraard ook tegen mevrouw Kuneva gezegd tijdens onze
ontmoeting. Ik heb toen ook melding gemaakt van de conferentie over dit onderwerp
aan de Universiteit van Tilburg, waar, ook van buiten de EU, een zeer positieve
internationale weerklank op een dergelijke afdoening viel te constateren.
Ik meen dat deze opmerking ook heel goed werd opgepikt. Ik heb mevrouw Kuneva
gemeld dat wij verwachten rond deze tijd met een reactie op het groenboek
te kunnen komen.Mevrouw Aasted Madsen stelde een vraag over de aansprakelijkheid voor
de waardevermindering als gevolg van het hanteren van het product of van het
gebruik dat verder gaat dan nodig om het product te controleren, alsmede over
de bewijslast. Waardevermindering van goederen kan het gevolg zijn van zulk
vergaand gebruik dat wij uitkomen op een redelijke bewijslastverdeling bij
de consument. Het uitproberen van – laat ik een ander voorbeeld dan
die feestjurk nemen – wandelschoenen tijdens een forse wandeling zou
de redelijke grenzen overschrijden; daarom hebben schoenwinkels meestal een
zachte vloerbedekking.Wij zullen aandacht schenken aan de praktische problemen rond de bewijslast.
Het is goed dat de Kamer daarop wijst; wij hebben dergelijke onderwerpen aangekaart
in de raadswerkgroep om tot een verduidelijking van de richtlijn te komen.Er waren nog enkele casuïstische vragen, zoals de gedeukte auto van
mevrouw Aasted Madsen. Het is goed om aandacht te besteden aan transportschadegarantie
op tweedehands auto’s. Volgens mij hoef ik het hier niet precies zo
concreet te bespreken, maar wij zullen dergelijke voorbeelden zeker betrekken
bij de verdere discussies in Brussel; dat bepaalt ook hoe het ten opzichte
van de consument werkt en het houdt je scherp je te bedenken waar je het eigenlijk
over had.Tegen mevrouw Aasted Madsen zeg ik dat in de ontwerprichtlijn geen specifieke
bepalingen zijn opgenomen over de betalingsregeling en -termijn. Het algemeenverbintenissenrecht
blijft dus van toepassing. Ik heb niet onmiddellijk de neiging om dit punt
te willen opnemen in de richtlijn, omdat wij dan vanzelf ook weer een Europese
discussie krijgen over incassovraagstukken en het lijkt mij beter om het even
bij de huidige discussie hier te laten. Als wij op dat punt meer in discussie
zouden brengen dan de afbakening van de ontwerprichtlijn levert dat op dit
moment meer nadelen dan voordelen op.Daarmee kom ik op de vragen van de heer Elias. De mate waarin ik vragen
persoonlijk adresseer neemt af, voorzitter, maar dat komt door de zekere overlap
in de vragen en daarmee de antwoorden.De voorzitter: Het zij u vergeven.Minister Hirsch Ballin: Ik zie zelfs dat ik
voor de heer Graus geen enkel separaat antwoord heb, maar wellicht is daarvoor
in tweede termijn nog gelegenheid. Ik hoop dat de antwoorden die hij intussen
heeft gehoord op de meer algemene punten, zijn vragen voldoende dekken.De heer Elias vroeg naar de rol van het consumentenrecht in de interne
markt. Zoals ik reeds zei in mijn inleiding, is horizontale harmonisatie vooral
in het belang van het gelijke beschermingsniveau voor de consument thuis en
in het buitenland. Het is ook belangrijk voor de concurrentiekracht voor het
bedrijfsleven en het creëren van een level playing field in Europa. Vandaar
de Nederlandse inzet zoals zojuist omschreven.De heer Elias vroeg ook of de implementatietermijn van drie jaar niet
sneller kon. Ik heb even niet de lijst bij me van de nog af te handelen wetsvoorstellen
over de implementatie van EG-richtlijnen, waarbij wij gegeven de zeer gefaseerde
wetgevingsprocedures in Nederland toch meer tijd nodig blijken te hebben dan
sommige andere lidstaten. Wij hebben de Raad van State, de Tweede Kamer en
de Eerste Kamer; dat zijn drie schriftelijke vragen- en antwoordrondes nadat
het kabinet tot besluitvorming over een wetsvoorstel is gekomen. Hoe graag
ik ook een kortere implementatietermijn zou zien bij deze en andere onderwerpen,
ik vind het nu, uit een oogpunt van het vermijden van overschrijding
van implementatietermijnen, niet erg verstandig om op twee jaar aan te koersen.
Uiteraard zullen wij overleg en besluitvorming afwachten.De heer Graus (PVV): Ik heb inderdaad maar één
enkele vraag gesteld, zowel aan de staatssecretaris als aan de minister, namelijk
om af te zien van invoering van deze richtlijn. Wie zwijgt, stemt toe; ik
neem aan dat zij daar dus mee instemmen. Dan hoef ik mijn motie niet in te
dienen.Minister Hirsch Ballin: U vraagt om af te
zien van invoering van de richtlijn. Nee, de strekking van de tot nu toe gegeven
antwoorden is een andere.De voorzitter: Grote verbazing bij de heer
Graus.Minister Hirsch Ballin: Mocht hij een dergelijke
motie indienen, dan zullen wij ons uiteraard daar gezamenlijk op beraden.
Wellicht moet hij rekening houden met de mogelijkheid dat wij deze ontraden.De voorzitter: De minister rondt af.Minister Hirsch Ballin: De heer Van der Ham
vroeg naar inzicht in de praktische uitwerking van de richtlijn in verhouding
tot de zwarte lijsten in het BW. Hiermee sneed hij een buitengewoon belangrijk
punt aan. Inderdaad moeten wij in de praktijk zien hoe dit uitwerkt. Het gaat
dus niet alleen om de schoonheid van onze zwarte lijsten in abstracto, maar
ook om de praktische uitwerking ervan. Daarom voeren wij overleg met de SER-commissie
en de Consumentenbond, ook aan de hand van de concrete voorbeelden van mevrouw
Aasted Madsen en andere Kamerleden. Voor ons is dat een zeer behulpzaam middel
bij de bepaling van onze posities in het proces over de richtlijn.De voorzitter: Ik bedank de bewindslieden
voor hun antwoord in eerste termijn. Ik stel voor om per persoon één
minuut voor de tweede termijn uit te trekken.Nadere gedachtewisselingMevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik ben
absoluut niet overtuigd. Nut en noodzaak zie ik niet. Waarvoor is dit nu een
oplossing? Welke problemen lost het op? De staatssecretaris zei «Ik
zal u aangeven welke problemen er allemaal zijn.», maar vervolgens heeft
hij deze niet genoemd.Bovendien kan alles wat de staatssecretaris wel noemde, prima op Nederlands
niveau worden geregeld. Ik zie de micro- en macrovoordelen absoluut niet.
Een standaardbrief, een verbod op aangekruiste hokjes; ik ben niet onder de
indruk. Alleen de verlengde bedenktijd is een verbetering.De staatssecretaris denkt dat Nederlandse ondernemers die met handel in
het buitenland meer geld verdienen, dit heel lief zullen gebruiken om Nederlandse
consumenten goedkopere producten aan te bieden. Dat is een redenering een
econoom onwaardig.Veel is afhankelijk van de vraag hoe het nu zal lopen met de wettelijke
garantie en de non-conformiteit. Wanneer mogen wij een antwoord van de eurocommissaris
verwachten op de twee voorstellen van de minister?Hoe gaan de bewindslieden winkels aanpakken die hun consumenten op bijzonder
grote schaal extra garantie laten kopen voor na het eerste jaar? Een dvd-spelertje
heeft een jaar garantie en je moet €20 extra betalen als je een langere
garantietermijn wilt. Gaat de Consumentenautoriteit winkeliers helpen met
het verhalen van hun kosten op de fabrikanten? Soms zitten zij heel erg in
de knel en zijn ze afhankelijk van de fabrikant. In het geval
van de autodealer van een specifiek merk dwingt de fabrikant de dealer mee
te betalen. Als wij dat aanpakken en de winkelier helpen om zijn kosten te
verhalen op de voorketen, dan zullen consumenten echt profiteren want dan
worden ze door de winkelier niet langer met een kluitje het riet in gestuurd.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
U geeft aan dat wij in feite de Nederlandse economie moeten stimuleren en
dat over de grens kopen zo noodzakelijk is. De heer Graus sprak daar in zijn
eerste termijn ook over. Zelfs in de winkel waar hij zijn fototoestel koopt –
hij en ik wonen op steenworp afstand van elkaar – ...De voorzitter: Een vraag graag.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Heeft mevrouw Gesthuizen nu echt de illusie dat de winst van internationale
bedrijven – die grote ketens, zoals dat elektroconcern met twee M’en –
in Nederland blijft?Mevrouw Gesthuizen (SP): Nederland is bij
uitstek een exportland. Dat moeten wij vooral zo houden.Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. Tegen de heer
Graus zeg ik dat mijn vriend een Duitser is. Wij houden erg van Duitse, gründliche
producten. Ik vind juist dat fototoestel en allerlei andere producten die
ze in Duitsland maken, geweldig en die wil ik graag kunnen kopen. Ik ben zeer
pro-Europees, maar tegelijkertijd is mijn fractie er wel van overtuigd dat
wij binnen Nederland zaken moeten regelen die wij gewoon hier kunnen regelen.
Ik ben gematigd positief over de antwoorden van het kabinet.Ik zie inderdaad wel dat het kabinet de motie-Vos c.s. zeer serieus heeft
genomen. Als het Commissievoorstel inderdaad dusdanig wordt gewijzigd dat
die twee belangrijke punten inderdaad richting het Nederlands niveau gaan,
plus die andere verbeteringen, dan zie ik nog wel het nut van deze richtlijn
in. Wij zullen hierover nog met elkaar overleggen. Wij wachten het SER-advies
en de landenvergelijking af.Ik begrijp dat het voor de bewindslieden moeilijk is om nu kort iets te
zeggen over het consumentenvertrouwen; dat is inderdaad niet vast te pinnen
in harde cijfers. Ik vind het heel belangrijk dat onder andere door deze richtlijn
dat vertrouwen toeneemt. Ik hoop dat in het SER-advies en in toekomstige reacties
van het kabinet daar specifiek aandacht aan wordt gegeven.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Voorzitter. Ik bedank de bewindslieden voor hun antwoorden.Over de overdraagbaarheid van garantie zou ik toch graag nog iets horen.
Er komt nog een SER-advies. Ik zou het waarderen als daarin de gevolgen van
de minimale garantie van één jaar worden meegenomen. Ik had
namelijk verwacht dat de staatssecretaris zou antwoorden op de vraag wat het
bijvoorbeeld betekent voor de hele autohandel als je op alle producten minimaal één
jaar garantie moet geven, ook als iets tien jaar oud is.De minister heeft aangegeven dat wij moeten uitkijken met de betalingen
en het hele incassogebeuren. Is het wel mogelijk om de betalingsvoorwaarden –
een aanbetaling bedraagt zoveel procent, betaling vooraf is maximaal zes weken
voor levering of iets dergelijks – uniform op te nemen in de richtlijn?De voorzitter: Uw laatste punt?Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Het kabinet geeft aan dat de Europese geschillencommissies heel goed samenwerken.
Is dat genoeg of moet er toch iets Europees komen? Als je iets constateert,
zoals vanochtend in het Pretiumdebat, en een bedrijf is in meerdere landen
actief, geldt de uitspraak van de ene commissie dan ook in alle andere landen?De heer Elias (VVD): De CDA-fractie heeft
indertijd tegen de motie-Vos c.s. gestemd. Hoe interpreteert u die motie?
Mijn interpretatie is namelijk dat die motie ...De voorzitter: Dat interesseert ons nu even
niet.Mevrouw Aasted Madsen maakt haar verhaal af.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):
Vanaf het begin hebben wij aangegeven dat wij in principe gaan voor de maximale
harmonisatie. Daar zitten plussen en minnen in. De heer Elias kijkt onder
de streep. Dat is logisch, maar in de tijd daarnaar toe moet je natuurlijk
wel zorgen dat je het aantal plussen opplust.Mevrouw Vos (PvdA): Ik begrijp hieruit dat
u inhoudelijk de motie-Vos c.s. van harte had kunnen ondersteunen. Wij hebben
het namelijk helemaal niet gehad over maximale harmonisatie, maar juist over
...De voorzitter: Uw vraag?Mevrouw Vos (PvdA): ... over verhoging van
het beschermingsniveau. Mocht er dus nog eens zo’n motie worden ingediend,
dan kan de CDA-fractie deze ondersteunen.De voorzitter: Dat kan mevrouw Aasted Madsen
in haar hart meenemen.De heer Elias (VVD): Voorzitter. Ik heb vijf
heel korte punten.Ten eerste ben ik bepaald gelukkig met het antwoord van de minister over
de zwarte lijst. Wel wil ik graag geïnformeerd blijven over de voortgang
op dat punt. Er is immers nog niets concreets.Ten tweede ben ik bepaald ongelukkig met het antwoord van dezelfde minister
over de implementatietermijn, namelijk dat hij wil vasthouden aan de termijn
van drie jaar. Het moet toch mogelijk zijn om vier rondes binnen twee jaar
te doen. Mijn fractie blijft daarvoor pleiten, al is daarvoor wellicht geen
Kamermeerderheid te vinden.Ten derde stel ik vast dat er grote verschillen in waardering zijn tussen
de PvdA-woordvoerder en de staatssecretaris. Ik stel vast dat laatstgenoemde
aanmerkelijk positiever is.Ten vierde stel ik vast dat de richtlijn ten doel heeft om de interne
markt beter te laten functioneren, om het consumentenvertrouwen te versterken
en om de terughoudendheid van het bedrijfsleven bij grensoverschrijdende handel
te verminderen. Ik zie dus alweer het zoveelste monsterverbond tussen de SP
en de PVV aankomen. Ook dat stel ik met interesse vast.Ten vijfde hoop ik dat het kabinet doorgaat met een zodanig creatieve
interpretatie van de motie-Vos c.s. dat de harmonisatie daar verder niet onder
hoeft te leiden.De heer Graus (PVV): Voorzitter. Ik kom nog
even terug op de opmerking van mevrouw Vos over Duitse producten. Ik doelde
daar echter niet op. Ik had het over een Nikon-fototoestel dat een Nederlander
in Duitsland goedkoper kan kopen dan in Heerlen of Kerkrade. Het gaat om consumentenrecht.
Ik ben helemaal niet negatief geweest over Duitse producten.De voorzitter: U hebt nog 30 seconden voor
uw eigen termijn.De heer Graus (PVV): Sterker nog, ik heb jarenlang
gewerkt voor de drie Duitse topmerken, Mercedes, BMW en Audi, dus ik weet
dondersgoed hoe de organisatie in elkaar steekt en hoe kwalitatief hoogstaand
hun producten zijn.De voorzitter: Uw laatste opmerkingen.De heer Graus (PVV): Ik heb verder geen opmerkingen.
Jammer dat het zwijgen niet heeft toegestemd bij de minister. Ik zal uiteraard
een VAO aanvragen. Daarin zal ik door middel van een motie – ondanks
het feit dat ik daarvoor geen steun zal krijgen in de Kamer – een laatste
signaal geven aan het Nederlandse volk, de Nederlandse consument en het Nederlandse
bedrijfsleven.De voorzitter: Tot slot nog enkele opmerkingen
van mij als woordvoerder van de D66-fractie. Daarna kunnen de Kamerleden mij
desgewenst nog vragen stellen.Ik bedank de bewindslieden voor hun reactie. Deze heeft mij inderdaad
wel gerustgesteld, zeker de interventie van de minister bij eurocommissaris
Kuneva, die zal kijken naar de twee voorgestelde varianten. Wat is de slagingskans?
Welke medestanders heeft de minister binnen Europa? Welke andere landen komen
met soortgelijke suggesties? Wanneer hoort de Kamer daar iets over?Ook op het punt van de zwarte lijst voert het kabinet een aardige lijn.
Ik hoop dat het ook hier medestanders heeft in Europa. Ik ben zeer benieuwd
naar wat daar uiteindelijk uitrolt.Dat waren mijn opmerkingen. Ik zie dat mijn collega’s mij daarover
geen vragen willen stellen. Dan ga ik direct over naar de tweede termijn van
de bewindslieden, waarbij de Kamerleden geen vragen meer kunnen stellen, behalve
misschien helemaal op het eind.Staatssecretaris Heemskerk: Voorzitter. Ik
bedank de woordvoerders voor hun inbreng in tweede termijn.Mevrouw Gesthuizen vroeg of wij winkels gaan aanpakken die klanten laten
betalen voor zogenaamde extra garanties die onder de normale wettelijke plichten
vallen. De Consumentenautoriteit komt met een stevig onderzoek naar garanties
en de bijkoop daarvan. Ik zal de Kamer vervolgens daarover informeren. Mocht
er zeer veel mis zijn, dan verwacht ik dat de Consumentenautoriteit echt passende
maatregelen zal treffen.Mevrouw Aasted Madsen vroeg of er één Europese toezichthouder
moet komen. Er is nu een netwerk. Men heeft het enigszins anders ingevuld;
men werkt samen binnen dat netwerk. De Europese Commissie analyseert op dit
moment de effectiviteit daarvan. Volgens mij moeten wij dat niet meteen tillen
naar het niveau van één Europese toezichthouder, maar goed samenwerken
is altijd verstandig.Mevrouw Aasted Madsen vroeg ook naar de garantietermijn van één
jaar. De minister is reeds ingegaan op de garanties. Er volgt nog een SER-advies,
op basis waarvan de Kamer een kabinetsreactie zal ontvangen. Daarin zal het
kabinet ook op dit punt ingaan.Tot slot kom ik bij de politieke oordelen. Zowel de SP-fractie als de
PVV-fractie zegt eigenlijk «Dit is allemaal Europa» en wuift dus
zelfs de zichtbare pluspunten weg of ontkent deze of vindt het allemaal verkeerd
omdat het blijkbaar uit Europa komt. Volgens mij bevat de richtlijn echter
zowel zichtbare als onzichtbare pluspunten.Mevrouw Gesthuizen sprak mij in mijn hoedanigheid van econoom aan op mijn
redenering dat Nederlandse consumenten niet profiteren van buitenlandse bedrijven
of Nederlandse bedrijven in het buitenland. Volgens mij is die
veronderstelling toch echt onjuist. Nederlandse consumenten profiteren daar
namelijk wel van.Tegen de heer Elias zeg ik dat ik goed heb geluisterd naar de diverse
fracties. Ik ben de fracties van de PvdA, de VVD, het CDA en D66 erkentelijk
voor het feit dat men gematigd positief reageert op wat nu voorligt en op
de inspanningen van het kabinet om er nog een schepje bovenop te doen ten
behoeve van de Nederlandse consument.Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Ik sluit
me aan bij de breed verspreide erkentelijkheid van de staatssecretaris. Ik
voeg daaraan toe mijn erkentelijkheid voor de stimulerende kritiek van de
leden Gesthuizen en Graus.Het kabinet blijft natuurlijk scherp bij dit onderwerp. Daar hoeft niemand
aan te twijfelen. Wij vinden de doelstelling belangrijk, ook uitdrukkelijk
in het belang van de Nederlandse consument die in toenemende mate –
niet alleen als hij op vakantie is – op een bepaald niveau bescherming
behoeft bij de aankoop van grensoverschrijdende goederen en diensten. Dat
is de realiteit anno 2009 en later.Bij de vraag hoeveel later, kom ik op het punt van de duur van het onderhandelingsproces
en de implementatie. Tegen de leden Gesthuizen en Van der Ham en anderen zeg
ik dat wij nog niet zijn toegekomen aan de artikelsgewijze bespreking. De
specifieke punten komen dus bij de artikelsgewijze bespreking in de onderhandelingen
met de andere lidstaten. Dan krijgen wij ook zicht op de vraag wat het beschermingsniveau
in die andere lidstaten op specifieke onderwerpen is. Uiteraard heeft de Europese
Commissie haar werk al gedaan, maar hoe de lidstaten zich vervolgens verhouden
tot wat de Commissie op tafel legt, zal moeten blijken in de onderhandelingen.
Bovendien moet het Europese Parlement nog rapporteren, wat het pas zal doen
na de komende verkiezingen.Het is een wat paradoxale geruststelling aan het adres van de heer Elias.
Naarmate die onderhandelingen langer duren, krijgt Nederland meer kansen om
zich voor te bereiden en om voorwerk te doen voor de implementatiewetgeving,
in ieder geval voor die onderdelen die in dat onderhandelingsproces niet omstreden
blijken te zijn. Dit punt is eigenlijk het enige wat de heer Elias en mij
nog verdeeld houdt, maar wij maken daar enkel en alleen een punt van omdat
wij liever een in acht genomen implementatietermijn van drie jaar zien dan
een overschreden termijn van twee jaar. Ik ben het wel met hem eens dat een
in acht genomen reële termijn van twee jaar nog beter is. Het is uitsluitend
een kwestie van realistische inschattingen, die zich gaandeweg het proces
nader kunnen ontwikkelen.Mevrouw Gesthuizen vroeg naar het blijven monitoren van de toepassing,
conform het Quelle-arrest en dergelijke. De vraag hoe monitoring deel uitmaakt
van onze jurisprudentie zal zeker onderdeel blijven uitmaken van onze, ook
op de praktijk georiënteerde voeding van het onderhandelingsproces; ik
noemde al het contact met de Consumentenbond.Mevrouw Aasted Madsen vroeg naar een éénjaarsgarantie bij
tweedehands producten en naar de benodigde informatie over aanbetaling. Om
met dat laatste punt te beginnen: het moet duidelijk zijn wanneer, waarvoor
en hoe moet worden betaald. Het is denkbaar dat de verkoper ook bij tweedehands
producten een extra garantie biedt. Bij de implementatie van de Richtlijn
consumentenkoop is de tweejaarstermijn voor de non-conformiteit noch de optionele
eenjaarstermijn voor tweedehands goederen geïmplementeerd, maar is de
open regeling uit het BW gehandhaafd. Onze bestaande regeling is dus flexibeler,
maar wij zullen dit uiteraard alle aandacht geven bij de finetuning in het
onderhandelingsproces.De voorzitter: Daarmee komen wij bij de afronding
van het AO. De heer Graus heeft een VAO aangekondigd. Ik wil het graag aan
hem zelf overlaten om dat aan te vragen.De heer Graus: Dat is prima.Toezeggingen– De minister van Justitie gaat de jurisprudentie na over de klachtplicht,
in het bijzonder de ervaring met de tweemaandentermijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,TimmerDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,FrankeXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Ten Hoopen (CDA), Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot
(VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Timmer (PvdA),voorzitter, Irrgang (SP),
Jansen (SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Gesthuizen
(SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA) en Elias (VVD).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Jan Jacob van Dijk (CDA), Sap (GroenLinks),
Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Koşer Kaya
(D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Besselink (PvdA), Kalma (PvdA), Dam (PvdA),
Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Atsma (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Madlener (PVV), Nicolaï (VVD), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Heerts
(PvdA), Uitslag (CDA), Weekers (VVD) en Blom (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie)
en Heemelaar (GroenLinks).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Smeets (PvdA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
Van Raak (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
De Roos-Consemulder (SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie)
en Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-855.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl