Evaluatie Drank- en Horecawet; Brief minister over de resultaten van het evaluatieonderzoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29894, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29894 nr. 1

17-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Achtergrond2.1 Alcohol: gebruik en problematiek2.2 Ontwikkelingen in de alcoholwetgeving3. Evaluatieonderzoek3.1 Leeftijdsvaststelling3.1.1 Wetswijziging3.1.2 Evaluatieonderzoek3.1.2.1 Onderzoek onder ondernemers naar de leeftijdsvaststelling3.1.2.2 Onderzoek onder jongeren naar de leeftijdsvaststelling3.1.2.3 Onderzoek naar leeftijdsvaststelling: beschouwing3.2 Leeftijdsgrenzenvermelding3.2.1 Wetswijziging3.2.2 Evaluatieonderzoek3.3 Verantwoorde alcoholverstrekking in kantines3.3.1 Wetswijziging3.3.2 Evaluatieonderzoek3.4 Situering slijterij3.4.1 Wetswijziging3.4.2 Evaluatieonderzoek3.5 Scheiding tussen alcoholvrije en alcoholhoudende dranken
in supermarkten3.5.1 Wetswijziging3.5.2 Evaluatieonderzoek3.6 Geen alcoholverkoop bij tankstations en niet-levensmiddelenwinkels3.6.1 Wetswijziging3.6.2 Evaluatieonderzoek3.7 Ruimere bevoegdheid voor gemeenten3.7.1 Wetswijziging3.7.2 Evaluatieonderzoek4. ConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29894, nr. 1 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 894Evaluatie Drank- en Horecawetnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 november 20041. InleidingDe wet van 13 april 2000 tot wijziging van de Drank- en Horecawet
(Staatsblad 2000, 184) trad in werking op 1 november 2000. In genoemde
wijzigingswet is bij amendement Van de Camp een evaluatiebepaling opgenomen
(artikel VI), die de minister opdracht geeft om aan de Staten-Generaal verslag
te doen over de doeltreffendheid en de effecten van de wijzigingen in de praktijk.
Deze brief strekt hiertoe.Het evaluatieonderzoek (bijlage)1 naar de
wijzigingen in de Drank- en Horecawet heeft zich toegespitst op de vraag in
hoeverre de nieuwe, dan wel de aangescherpte bepalingen uit de Drank- en Horecawet
in de praktijk worden nageleefd. Om deze vraag te beantwoorden werd zowel
gebruik gemaakt van bestaand onderzoek als van onderzoek dat speciaal werd
uitgezet in het kader van de voorgenomen wetsevaluatie. Daarnaast werd veelvuldig
gebruik gemaakt van gegevens van de Voedsel en Waren Autoriteit, onderdeel
Keuringsdienst van Waren (VWA/KvW).De resultaten van het evaluatieonderzoek worden in deze brief weergegeven
aan de hand van de zeven belangrijkste nieuwe bepalingen. De brief eindigt
met een conclusie.2. Achtergrond2.1 Alcohol: gebruik en problematiekIn de tweede helft van de vorige eeuw is de alcoholconsumptie in Nederland
sterk gestegen. Tussen 1960 en 1980 steeg het alcoholverbruik van 2,6 liter
naar 8,9 liter pure alcohol per hoofd van de bevolking. Dit betekent dat er
sprake was van meer dan een verdrievoudiging. Vanaf het midden van de jaren
80 daalde de consumptie tot het huidige niveau van circa 8 liter pure alcohol
per hoofd van de bevolking per jaar (= circa 650 glazen bier, mix, wijn of
gedistilleerd).2 Cijfers van het CBS bevestigen
de alomtegenwoordigheid van alcohol in onze samenleving.1 In 2003 drinkt 82% van de Nederlanders van 12 jaar en
ouder wel eens alcohol. Zo'n 9% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder zegt
gemiddeld drie of meer glazen per dag te drinken, terwijl 11% gerekend wordt
tot de groep zware drinkers (zwaar drinken is gedefinieerd als gerapporteerd
gebruik van minstens 1 keer per week 6 of meer glazen alcohol op één
dag). Hierbij moet bedacht worden dat er in alle enquêteonderzoek sprake
is van onderrapportage van het gebruik.Alcoholgebruik begint al op jonge leeftijd. Vijftien procent van de jongeren
zegt 10 jaar of jonger geweest te zijn toen zij hun eerste drankje dronken.2 Ruim de helft van de 12–17-jarigen (54%) drinkt
wel eens alcohol en één op de twintig jongeren uit deze leeftijdsgroep
(6%) behoort zelfs tot de zware drinkers.3Aan matig alcoholgebruik zijn positieve aspecten verbonden. Zo kan matig
alcoholgebruik sfeerverhogend werken en, bij ouderen, een beschermende werking
uitoefenen op hart- en bloedvaten. Aan overmatig alcoholgebruik en aan alcoholgebruik
in risicovolle situaties zijn echter grote nadelen verbonden. Alcohol staat
op de eerste plaats van leefstijlfactoren die de kwaliteit van het leven ernstig
kunnen aantasten.4 Zo kost alcoholisme evenveel
jaren van goede gezondheid als longkanker en coronaire hartziekten. In 2000
werden de maatschappelijke kosten van overmatig alcoholgebruik door KPMG op
ruim twee en een half miljard euro geraamd.5 De
meeste schade werd veroorzaakt door verlies aan arbeidsproductiviteit (1,5
miljard euro). Kosten van misdrijven en overtredingen, waaronder ook die in
het verkeer, bedroegen 839 miljoen euro. De resterende kosten kwamen op rekening
van de verslavingszorg (67 miljoen euro) en de algemene gezondheidszorg (253
miljoen euro).2.2 Ontwikkelingen in de alcoholwetgevingDe eerste alcoholwet, de Wet ter regeling van de handel in sterke drank
en tot beteugeling van de openbare dronkenschap, stamt uit 1881. Deze wet
stelde een vergunning van het gemeentebestuur verplicht voor het tappen en
slijten van sterke drank. Ook werd een maximaal aantal vergunningen per gemeente
op basis van het aantal inwoners vastgelegd. In de Drankwet uit 1931 kwam
meer nadruk te liggen op gezondheidsbescherming. De huidige Drank- en Horecawet
trad in werking op 1 november 1967. Oorspronkelijk waren daarin zowel
volksgezondheidsaspecten als aspecten die met vestigingswetgeving te maken
hadden geïntegreerd.De Drank- en Horecawet werd driemaal aanzienlijk gewijzigd. De eerste
wijziging had betrekking op het paracommercialisme. Vanaf 1991 werden
gemeenten verplicht om nieuwe vergunningaanvragen van paracommerciële
instellingen (niet-commerciële horeca, zoals sportkantines, studentenverenigingen
en kantines in buurthuizen) te toetsen op oneigenlijke concurrentie met de
reguliere horeca. De tweede wijziging betrof een vereenvoudiging van de vestigingseisen
voor de horeca en de slijters. Uiteindelijk werden op 1 november 2000
de onderhavige nieuwe bepalingen van kracht.De wetswijziging van de Drank- en Horecawet uit 2000 maakt onderdeel uit
van het bredere alcoholbeleid van de overheid, gericht op preventie van gezondheidsrisico's
en maatschappelijke problemen die voortvloeien uit het gebruik van alcoholhoudende
dranken. Hierin spelen overwegingen van volksgezondheid, jeugdbescherming,
verkeersveiligheid, criminaliteitspreventie en openbare orde en veiligheid
een belangrijke rol.Meer over het alcoholbeleid is te vinden in de Alcoholnota6 en de nota Langer Gezond Leven7.3. EvaluatieonderzoekHet evaluatieonderzoek naar de wijzigingen van de Drank- en Horecawet
uit 2000 heeft zich geconcentreerd op zeven nieuwe bepalingen.3.1 Leeftijdsvaststelling3.1.1 WetswijzigingOm het alcoholmisbruik onder jongeren te helpen voorkómen, kent
de regelgeving al vanouds leeftijdsgrenzen. Aan jongeren onder de 16 jaar
mag geen zwak-alcoholhoudende drank worden verkocht. Dat is ook de leeftijdsgrens
voor de toegang tot slijterijen. De leeftijdsgrens voor sterke drank ligt
bij 18 jaar. De leeftijdsgrenzen zijn bij de wijziging van 2000 niet veranderd.
Nieuw is dat alle verstrekkers van alcohol (barkeepers, slijters, caissières
en dergelijke) de leeftijd van jongeren vooraf moeten controleren. Als jongeren
geen geldig leeftijdsdocument kunnen tonen, mag aan hen geen alcohol worden
verkocht. Het is een verstrekker ook niet toegestaan iemand alcohol te verkopen
als het duidelijk is dat die verkochte drank onmiddellijk wordt doorgegeven
aan een jongere.3.1.2 EvaluatieonderzoekHet evaluatieonderzoek naar de naleving van de nieuwe bepalingen omtrent
leeftijdsvaststelling kan gesplitst worden in onderzoek onder ondernemers
en onderzoek onder de jongeren, met opvallend verschillende resultaten tussen
beide onderzoeksgroepen.3.1.2.1 Onderzoek onder ondernemers naar de leeftijdsvaststellingIn 19991, 20012
en 20033 werden door onderzoeksbureau Intraval
enquêtes gehouden onder leidinggevenden van horecagelegenheden, supermarkten
en slijterijen.Daaruit blijkt dat in 2003 in bijna iedere onderneming aan alcoholverkopend
personeel een training over de leeftijdsgrenzen wordt gegeven. De meeste leidinggevenden
van ondernemingen (ruim 90%) zijn (dus) goed op de hoogte van zowel de 16-
als de 18-jaar grens. Zij zijn echter, met uitzondering van slijters, vaak
niet op de hoogte van het alcoholpercentage dat de grens tussen zwak-alcoholhoudende
en sterke drank bepaalt. Het percentage leidinggevenden dat zegt zich altijd aan de leeftijdsgrenzen te houden neemt toe van
60% in 1999/2001 naar circa 90% in 2003. Het draagvlak voor leeftijdsvaststelling
is groot. In 2003 geeft ruim 90% van alle ondernemers aan controle van leeftijdsgrenzen
belangrijk te vinden.Steeds meer ondernemers zeggen te voldoen aan de wettelijke verplichting
de leeftijd van aspirant-kopers vast te stellen aan de hand van een leeftijdsdocument.
Het percentage caissières en slijters dat vraagt naar een leeftijdsdocument
stijgt tussen 1999 en 2003 respectievelijk van 30 naar 85% en van 52 naar
89%. Hoewel het personeel in uitgaansgelegenheden hierbij enigszins achterblijft,
stijgt ook het percentage barkeepers dat aangeeft jeugdige kopers aan de bar
te vragen om een leeftijdsdocument, van 30 naar 56%. Vragen naar een leeftijdsdocument
is in 2003 – volgens de ondernemers – de meest gebruikte methode
om de leeftijd te controleren.Naast de wettelijke verplichte methode gebruiken medewerkers ook nog andere
manieren om de leeftijd van jongeren te controleren. Volgens de controleurs
van de VWA/KvW maken steeds meer ondernemers gebruik van systemen als polsbandjes
en toegangspasjes. Deze laatste conclusie wordt in een kleinschalig
onderzoek van de Stichting Alcoholpreventie niet bevestigd.1In 2003 rapporteert in alle type ondernemingen minstens de helft van de
leidinggevenden problemen bij de naleving van de leeftijdsgrenzen. Het meest
genoemde probleem is dat men het lastig vindt om de leeftijd van de jongeren
te schatten. Dit is opvallend, omdat ondernemers tegelijkertijd aangeven dat
zij dit vaak doen. Daarnaast speelt bij slijters en supermarktondernemers
angst voor agressie van jongeren een rol.Het is niet goed mogelijk het zelfgerapporteerde gedrag van ondernemers
te verifiëren aan de hand van gegevens van de VWA/KvW. De VWA/KvW rapporteert
immers slechts over de resultaten van haar controles aan de hand van een afwijkingspercentage2: in dit geval het percentage van de 3051 bezochte bedrijven
waar jongeren aanwezig waren op het moment van controle, dat niet voldeed
aan het wettelijk voorschrift de leeftijd van aspirant-kopers vast te stellen
aan de hand van een leeftijdsdocument. Afwijkingspercentages zijn dus geen
nalevingspercentages, maar geven een indicatie van het nalevingsgedrag. Het
afwijkingspercentage ligt op het punt van leeftijdsvaststelling in 2003 op
11%. Relatief hoog is het afwijkingspercentage in de horeca (19%) en bij evenementen
(26%). Bij supermarkten en sportkantines is het afwijkingspercentage relatief
laag (respectievelijk 3 en 2%). Slijterijen presteren gemiddeld met 13% afwijkingen.3.1.2.2 Onderzoek onder jongeren naar de leeftijdsvaststellingJongeren blijken – althans volgens eigen zeggen – relatief
makkelijk aan alcohol te kunnen komen. Dit blijkt uit de vragenlijsten die
Intraval in het kader van de eerder genoemde onderzoeken heeft voorgelegd
aan jongeren van 13 tot en met 17 jaar. De gerapporteerde slaagkans van jongeren
bedraagt zowel als het gaat om het kopen van zwak-alcoholhoudende drank als
om het kopen van sterke drank minimaal 90%. Het maakt nauwelijks uit waar
jongeren alcohol proberen te kopen. Jongeren beproeven hun geluk alle jaren
het vaakst in cafés en discotheken, en het minst vaak in slijterijen.Uit de Intraval-gegevens blijkt dat een substantiële minderheid van
de jongeren probeert alcohol te kopen. Vooral leeftijd geldt als een belangrijke
voorspeller. Zo probeert in 2003 2% van de 13-jarigen tegenover 19% van de
14/15-jarigen tijdens het uitgaan zwak-alcoholhoudende drank te kopen. Het
koopgedrag van zowel de jongste als de oudste leeftijdsgroep is door de tijd
heen redelijk stabiel. In alle jaren probeert slechts een klein percentage
13-jarigen, uiteenlopend tussen 0 en 6%, en circa 10% van de 16/17-jarigen
alcohol te kopen. In de groep 14/15-jarigen, de groep waarop het beleid met
name gericht is, doet zich echter een aantal significante veranderingen voor.
Het percentage 14/15-jarigen dat probeert in supermarkten zwak-alcoholhoudende
drank te kopen daalt tussen 2001 en 2003 van 18 naar 13%; het percentage 14/15-jarigen
dat probeert in uitgaansgelegenheden en in slijterijen sterke drank te kopen
daalt tussen 1999 en 2003 van respectievelijk 6 en 4% naar 1%.Hoewel het nog steeds een minderheid van de gevallen betreft, wordt –
volgens de jongeren – door alcoholverstrekkend personeel steeds vaker
een opmerking over hun leeftijd gemaakt. Zo stijgt het percentage 14/15-jarigen
tegen wie een opmerking wordt gemaakt in levensmiddelenzaken tussen 1999 en
2003 van 8 naar 24% en in cafés en discotheken van 6 naar 15%. Ondanks
de vragen en opmerkingen krijgen de meeste jongeren de drank wel mee. Dit
komt waarschijnlijk omdat slechts een minderheid van de jongeren aan wie de
leeftijd wordt gevraagd, een identiteitsbewijs hoeft te laten zien.Eenmalige metingen, zoals het in 2003 door het Trimbos-instituut1 gehouden peilonderzoek naar riskant gedrag onder scholieren,
bevestigen dat, ondanks de wettelijke bepalingen, een aanzienlijk aantal scholieren
er in slaagt zelf alcohol te kopen.3.1.2.3 Onderzoek naar leeftijdsvaststelling: beschouwingUit het Intraval-onderzoek blijkt dat – in vergelijking met voorgaande
jaren – in 2003 minder jongeren probeerden om alcohol te kopen; 90%
van degenen die het proberen zegt echter daarin wel te slagen. Het beeld dat
naar voren komt uit de zelfrapportages door ondernemers verschilt opvallend
van het beeld dat jongeren zelf schetsen. 90% van de ondernemers geeft immers
aan zich altijd te houden aan de leeftijdsgrenzen.Een verklaring voor deze discrepantie zou kunnen zijn dat jongeren massaal
speciale kooptactieken toepassen waardoor zij zowel de controleurs als het
alcoholverstrekkend personeel te slim af zijn. In 2003 blijkt echter dat slechts
een minderheid van de jongeren gebruik maakt van trucs zoals het bezoeken
van gelegenheden waarvan bekend is dat er niet gecontroleerd wordt (19% van
alle jongeren), of het gebruiken van een identiteitskaart van een oudere vriend
(2% van alle jongeren).Een tweede mogelijke verklaring is dat jongeren het gemak waarmee zij
aan alcohol kunnen komen overdrijven. Zij zeggen wellicht dat zij ongestoord
alcohol kunnen kopen omdat dat zou bewijzen dat zij er volwassen uitzien.
Deze verklaring ligt echter minder voor de hand bij de onderzoeken van Intraval
omdat in die onderzoeken jongeren individueel telefonisch geïnterviewd
zijn; het is niet waarschijnlijk dat deze manier van ondervragen leidt tot
een aanzienlijk aantal respondenten dat dergelijke «stoere» antwoorden
geeft. Een lichte overdrijving valt echter zeker niet uit te sluiten.Een derde mogelijke verklaring is dat ondernemers de leeftijd van de aspirant-kopers
systematisch te hoog inschatten. Zij geven immers zelf aan het schatten van
de leeftijd van jongeren lastig te vinden. Ondernemers controleren nu te vaak
alleen als ze twijfelenaan de leeftijd van de
aspirant-koper, terwijl ze eigenlijk zouden moeten controleren tenzij ze zeker weten dat de aspirant-koper oud genoeg is. Ook passen
met name barkeepers nog steeds minder betrouwbare manieren van leeftijdscontrole
toe, zoals vragen naar de leeftijd.Een vierde verklaring kan zijn dat ondernemers aan de onderzoekers sociaal
wenselijke antwoorden hebben gegeven. In welke mate dat het geval is, valt
niet te zeggen.Ook kunnen ondernemers denken dat het in hun bedrijf allemaal goed gaat,
terwijl dat in werkelijkheid niet of althans niet altijd het geval is.3.2 Leeftijdsgrenzenvermelding3.2.1 WetswijzigingArtikel 20, zevende lid, van de nieuwe Drank- en Horecawet bepaalt dat
op plaatsen waar alcoholhoudende drank wordt verstrekt, alsmede bij de toegang
tot een slijtlokaliteit, dient te worden aangegeven welke leeftijdsgrens of
-grenzen gelden. De plaatsen waar de leeftijdsvermelding dient te hangen,
behalve dan in slijterijen, staan niet precies in de wet omschreven. Ook zijn
geen regels gesteld aan de vorm. De wet spreekt slechts van «duidelijk
zichtbaar» en «goed leesbaar». In de praktijk worden meestal
stickers geplakt.3.2.2 EvaluatieonderzoekEen ruime meerderheid van de ondernemingen geeft inmiddels de leeftijdsgrenzen
duidelijk zichtbaar aan. In 2003 ontbreken volgens cijfers van de VWA/KvW
stickers met leeftijdsaanduiding in 24% van de vergunningplichtige
bedrijven (27% horeca, 25% kantines, 5% slijterijen).1 In 2001 was dat nog bij 53% van de vergunningplichtige bedrijven (55%
horeca, 74% kantines en 17% slijterijen).2Controles door de VWA/KvW bij supermarkten laat zien dat in 2003 5% van
de bezochte ondernemingen de leeftijdsgrens op geen enkele plaats heeft vermeld.
Uit onderzoek van de Stichting Alcoholpreventie in 20033 en 20044 blijkt dat ruim één
op de tien supermarkten nergens stickers met de leeftijdsgrens heeft geplakt. 3.3 Verantwoorde alcoholverstrekking in kantines3.3.1 WetswijzigingOm te waarborgen dat alcoholverstrekking in kantines op een verantwoorde
wijze geschiedt, is in de nieuwe Drank- en Horecawet de eis opgenomen dat
er een bestuursreglement dient te zijn opgesteld alvorens gemeenten vergunningen
mogen verlenen. Verder dienen twee leidinggevenden in het bezit te zijn van
een bewijsstuk kennis en inzicht sociale hygiëne. Voorheen dienden alle
beheerders en bestuursleden van rechtspersonen met een kantine in eigen beheer
over een dergelijk bewijsstuk te beschikken. Deze eis bleek in de praktijk
echter lastig na te leven, omdat de leidinggevenden van kantines veelal vrijwilligers
zijn. Omdat het in kantines gaat om verstrekking in besloten kring, heeft
de wetgever in 2000 deze eis voor paracommerciële instellingen versoepeld.3.3.2 EvaluatieonderzoekSportverenigingen voldoen in de loop van de tijd steeds beter aan de eisen
van de gewijzigde Drank- en Horecawet. Volgens de VWA/KvW is het afwijkingspercentage
dat in 2001 nog 85% was, in 2003 gedaald tot 40%. Volgens cijfers van NOC*NSF
voldoet in 2003 95% (2001: 66%) van de verenigingen aan de eis dat leidinggevenden
in het bezit dienen te zijn van een verklaring sociale hygiëne en instrueert
84% (2001: 41%) van de verenigingen haar barvrijwilligers over het verantwoord
verstrekken van alcohol.5 Bij studentenverenigingen
liggen deze percentages in 2002 respectievelijk op 90 en 52%.6Volgens NOC*NSF heeft inmiddels al 62% van de sportverenigingen een bestuursreglement
opgesteld. Ook uit de cijfers van de VWA/KvW blijkt dat meer dan de helft
van de paracommerciële instellingen (51%) over een dergelijk reglement
beschikt.73.4 Situering slijterij3.4.1 WetswijzigingDe Drank- en Horecawet bepaalde vóór 1 november 2000
dat verbindingen tussen slijterijen en andere winkelruimten verboden waren
en dat de toegang van een slijterij aan de openbare weg diende te liggen.
Met de nieuwe Drank- en Horecawet werd deze bepaling aangepast. Sinds 2000
bepaalt de wet dat een slijtlokaliteit niet rechtstreeks in verbinding mag staan met ruimten waarin iets anders wordt verkocht
of aangeboden. Er dient altijd een kleine verkoopvrije ruimte als sluis tussen
te zitten. Zo wandelt het (jeugdige) winkelende publiek niet ongemerkt een
slijterij in.3.4.2 EvaluatieonderzoekDe VWA/KvW heeft te weinig gegevens om betrouwbare uitspraken te kunnen
doen over de mate waarin aan de verplichting wordt voldaan om een
verkoopvrije ruimte te hebben tussen slijterij en andere winkelruimten.Bij acht filialen van één slijterijketen was in 2003 sprake
van een directe verbinding tussen de slijterij en de supermarkt. De slijterijketen
heeft een proces aangespannen tegen de veroordelingen voor overtreding van
de betreffende bepaling. De rechter in eerste aanleg heeft de VWA/KvW in het
gelijk gesteld. Momenteel loopt de zaak in hoger beroep.3.5 Scheiding tussen alcoholvrije en alcoholhoudende dranken
in supermarkten3.5.1 WetswijzigingIn levensmiddelenzaken moeten alcoholhoudende dranken duidelijk zichtbaar
gescheiden staan van alcoholvrije dranken. Op deze wijze wordt gewaarborgd
dat alcopops en andere modieuze mixdrankjes, die doorgaans nogal lijken op
flesjes frisdrank, niet bij de alcoholvrije dranken worden geplaatst. Door
alcoholhoudende drank apart te plaatsen, zodanig dat er geen enkel misverstand
kan bestaan tussen alcoholhoudende en alcoholvrije dranken, moet verwarring
met frisdranken worden voorkomen.3.5.2 EvaluatieonderzoekIn de loop van de tijd plaatsen supermarkten alcoholhoudende en alcoholvrije
dranken vaker zó op het schap dat beide type dranken niet in één
oogopslag tegelijkertijd te zien zijn.1 Volgens
de VWA/KvW staan in 2003 bij 2% van de supermarkten de dranken, tegen de wettelijke
bepalingen in, nog door elkaar heen.3.6 Geen alcoholverkoop bij tankstations en niet-levensmiddelenwinkels3.6.1 WetswijzigingMet ingang van 1 november 2000 is alleen nog winkelverkoop van alcohol
toegestaan in slijterijen en levensmiddelenwinkels, zoals supermarkten, vis-
en slagerswinkels, delicatessenzaken, tabaksspeciaalzaken, bierwinkels, levensmiddelenafdelingen
van warenhuizen, rijdende levensmiddelenwinkels, cafetaria's en snackbars.
Bij tankstations (ook al verkopen ze levensmiddelen in hun shop), bij winkels
in restaurants langs de auto(snel)weg en bij niet-levensmiddelenwinkels mag
geen drank meer worden verkocht.De achtergrond van het verbod op detailhandelsverkoop van alcohol bij
tankstations en winkels langs de auto(snel)weg is het volledig afwijzen van
de combinatie verkeer en alcohol. Het verbod op alcoholverkoop in niet-levensmiddelenwinkels
betekent dat er geen drank meer verkocht mag worden in bijvoorbeeld cd-shops
(disco-drankjes), kledingwinkels, bouwmarkten (pannenbier), VVV'en (regionale
drankjes), cadeaushops (champagne) en videotheken.3.6.2 EvaluatieonderzoekDrie jaar na de inwerkingtreding van de gewijzigde Drank- en Horecawet
is de naleving van artikel 22 sterk verbeterd ten opzichte van het moment
vlak ná de inwerkingtreding van de wet. Het percentage tankshops dat
alcohol verkoopt daalt van 40% in 20002 naar 4%
in 20033.Zowel de bedrijfsvorm als de locatie was aanvankelijk van invloed op het
afwijkingspercentage. Direct na de wijziging van de Drank- en Horecawet bestonden
er grote verschillen tussen bedrijven met een verschillend beheer
(niet-keten bedrijven, ketenbedrijven onder centraal beheer, franchiseondernemingen)
en tussen bedrijven met een verschillende ligging (binnen bebouwde kom, langs
provinciale weg, langs snelweg). In 2003 zijn deze verschillen nagenoeg verdwenen.1 Bouwmarkten, tuincentra, VVV kantoren en winkels in wegrestaurants
houden zich in 20032 beter aan het verkoopverbod
op alcoholhoudende drank in niet-levensmiddelenzaken dan in 2001.3 Tussen 2001 en 2003 daalt het percentage bouwmarkten
en tuincentra dat alcohol verkoopt van 3 naar 1%, het percentage VVV kantoren
van 18 naar 10% en het percentage winkels in wegrestaurants van 26 naar 18%.In 2003 werden voor het eerst controles verricht binnen andere delen van
de non-foodsector (met name drogisterijen, videotheken, cadeaushops en internetcafés).
Een kwart van de bedrijven, met name videotheken en cadeaushops, verkoopt
alcohol. De VWA/KvW concludeert dat er sprake is van branchevervaging als
het gaat om de verkoop van alcohol.43.7 Ruimere bevoegdheid voor gemeenten3.7.1 WetswijzigingConform de wens van veel gemeenten zijn in 2000 de weigerings-, intrekkings-
en vervalgronden voor vergunningen aangescherpt. Vanaf die datum zijn overtredingen
van de Drank- en Horecawet een mogelijke weigerings-
en intrekkingsgrond. Vanzelfsprekend moeten gemeenten bij hun beslissingen
rekening blijven houden met het proportionaliteitsbeginsel dat een redelijke
verhouding vereist tussen de schending van de norm en de reactie op de schending.In de gewijzigde Drank- en Horecawet zijn twee nieuwe gronden voor weigering
opgenomen. Zo geldt het niet opstellen, dan wel het niet naleven van een bestuursreglement
door kantines als een weigerings- of intrekkingsgrond. Verder heeft het college
van burgemeester en wethouders de bevoegdheid gekregen om een vergunning te
weigeren wanneer kan worden aangenomen dat verboden of voorschriften zullen
worden overtreden. In bepaalde gevallen kan het College van burgemeester en
wethouders zelfs wanneer de vrees bestaat dat het van kracht blijven van een
vergunning gevaar oplevert voor de openbare orde, veiligheid of zedelijkheid,
bepalen dat voor die inrichting gedurende maximaal 5 jaar geen nieuwe vergunning
verleend mag worden.Met de wijziging van de Drank- en Horecawet zijn veel gronden voor het
verlenen van ontheffingen komen te vervallen. De burgemeester kan echter nog
steeds voor bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard, maximaal 12
dagen ontheffing verlenen van het verbod zonder vergunning zwak-alcoholhoudende
drank te schenken. Op dit punt is de Drank- en Horecawet dus sterk vereenvoudigd.Tot slot werden gemeenten in de gewijzigde Drank- en Horecawet twee extra
verordenende bevoegdheden toegekend. Zo kan de gemeente de verkoop van alcoholhoudende
dranken vanuit levensmiddelenwinkels voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld
in de aanloop naar een riskante voetbalwedstrijd) verbieden. Ook kunnen voorschriften
en beperkingen aan vergunningen worden verbonden.3.7.2 EvaluatieonderzoekTussen 20015 en 20036 stijgt het percentage gemeenten dat een Drank- en Horecawetvergunning
intrekt van 10 naar 19%. In beide jaren worden de meeste vergunningen ingetrokken
vanwege gevaar voor de openbare orde en vanwege het feit dat de betrokken
leidinggevenden niet voldoen aan de in de wet gestelde eisen.In 2003 wordt in praktisch iedere gemeente door de burgemeester minstens
éénmaal ontheffing van de vergunningplicht verleend voor bijzondere gelegenheden als jaarmarkten e.d. In het merendeel van deze
gemeenten (83%) gaat dit zonder problemen1.Het percentage gemeenten dat gebruik maakt van de mogelijkheid een verordening
op te stellen op basis van de herziene Drank- en Horecawet stijgt tussen 20012 en 20033 van 9 naar 40%.
In 2003 hebben 17% van de onderzochte gemeenten een verordening opgesteld,
terwijl 23% daarmee bezig is.4. ConclusieWanneer de balans wordt opgemaakt van de wijzigingen van de Drank- en
Horecawet van november 2000, kan worden vastgesteld dat het merendeel van
de nieuwe bepalingen redelijk wordt nageleefd.In vier jaar tijd heeft een meerderheid van de paracommerciële instellingen
(84% van de sportverenigingen en 52% van de studentenverenigingen) haar barvrijwilligers
een instructie gegeven over het verantwoord verstrekken van alcohol. Het percentage
levensmiddelenzaken dat geen duidelijke scheiding aanbrengt tussen alcoholhoudende
en alcoholvrije dranken is in 2003 nog maar 2%. Eveneens is de verkoop van
alcohol in niet-levensmiddelenwinkels, benzinestations en winkels in wegrestaurants
teruggedrongen. Bij de laatste meting door de VWA/KvW, blijkt dat er slechts
in 4% van de tankshops (vergelijk 40% in 2000) en in 7% van de niet-levensmiddelenzaken
(vergelijk 11% in 2001) alcohol wordt verkocht. Het aantal horecazaken en
slijterijen waar stickers met de wettelijke leeftijdsgrenzen voor de verkoop
van alcohol geplakt zijn, is aanzienlijk toegenomen (van 47% in 2001 tot 76%
in 2003). In een ruime meerderheid van supermarkten hangt ook op tenminste
één plaats een leeftijdsvermelding. Tot slot kan vermeld worden
dat gemeenten in toenemende mate gebruik maken van hun nieuwe bevoegdheden
en op deze wijze mede vorm geven aan een lokaal alcoholbeleid.Deze evaluatie geeft geen aanwijzingen dat er ten aanzien van bovengenoemde
wetswijzigingen problemen zijn. Wel blijkt uit de handhavingspraktijk dat
de wettekst op enkele detailpunten, zoals bijvoorbeeld het artikel over de
verplichte leeftijdsgrenzenvermelding, verduidelijking behoeft.Er zijn echter ook ontwikkelingen die aanleiding geven tot zorg.In de eerste plaats concludeert de VWA/KvW dat er bij de verkoop van alcohol
sprake is van een zekere branchevervaging. Niet-levensmiddelenzaken, met name
videotheken, breiden veelal hun assortiment uit met een aantal levensmiddelen,
waardoor zij menen gerechtigd te zijn om tot laat in de avond alcohol te kunnen
verkopen. Ik zal onderzoeken of een wetsaanpassing op dit punt wenselijk is.In de tweede plaats geeft het onderzoek naar leeftijdsvaststelling aan
dat er een opmerkelijke discrepantie bestaat tussen wat jongeren en wat ondernemers
rapporteren. Jongeren zeggen er meestal in te slagen alcohol te kopen wanneer
zij dat willen en ondernemers geven aan de leeftijdsgrenzen van de Drank-
en Horecawet goed na te leven.Wèl geven steeds meer jongeren aan dat het minder makkelijk wordt
om aan alcohol te komen, omdat barkeepers en caissières een opmerking
over hun leeftijd maken wanneer zij proberen alcohol te kopen. Een steeds
hoger percentage leidinggevenden in slijterijen, supermarkten en horecagelegenheden
geeft ook aan naar een leeftijdsdocument te vragen. Controle van de leeftijd
van aspirant-kopers wordt door 91 à 92% van de ondernemers belangrijk
gevonden. Het draagvlak voor leeftijdsvaststelling is dus groot.Maar dat vertaalt zich nog onvoldoende naar de praktijk. Wellicht omdat
de leeftijd van de aspirant-kopers te hoog wordt ingeschat, er ook nog te
vaak minder betrouwbare manieren van leeftijdscontrole worden toegepast,
zoals vragen naar de leeftijd, en er soms door ondernemers een wat te positief
beeld wordt geschetst van het nalevingsgedrag. De VWA/KvW vindt dan ook, met
name in de horeca – en meer in het bijzonder bij evenementen –
hogere afwijkingspercentages dan op grond van het onderzoek onder ondernemers
te verwachten zou zijn. En de gegevens van de diverse studies onder jongeren
bevestigen dat beeld, zelfs als rekening gehouden wordt met een zekere overdrijving
van de gerapporteerde slaagkans en het gebruik – door bepaalde jongeren –
van trucjes om verstrekkers en controleurs te slim af te zijn.Daarom blijft intensief toezicht, gecombineerd met gerichte communicatie,
van essentieel belang. Eerder1 heb ik u al laten
weten dat in het komende voorstel van wet tot wijziging van de Drank- en Horecawet
uitbreiding van het toezicht zal worden opgenomen. Ook wil ik opnieuw onderzoek
laten uitvoeren naar kooptactieken van jongeren en leeftijdscontrole door
verstrekkers.Alles overziend ben ik overwegend positief over het functioneren van de
nieuwe bepalingen van de Drank- en Horecawet. Ik realiseer me evenwel dat
het nog wel enkele jaren zal duren voordat de naleving van de nieuwe bepalingen
omtrent leeftijdsvaststelling optimaal zal zijn. De inwerkingtreding op 1 januari
2005 van de wet die de uitbreiding van de identificatieplicht regelt, zal
daar zeker aan bijdragen. Dan immers zullen meer aspirant-kopers een leeftijdsdocument
bij zich hebben. Ook verwacht ik positieve effecten van de introductie begin
volgend jaar van de bestuurlijke boete in de Drank- en Horecawet, waardoor
de VWA/KvW sneller en slagvaardiger zal kunnen werken.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Van Laar, M., Cruts, G., Verdurmen, J. E. E., Meijer, R. F., Van Panhuis,
P., & Ooyen, M. M. J. v. (2003). Nationale Drugmonitor; jaarbericht 2003.
Utrecht: Trimbos-instituut, Bureau NDM.XNoot1CBS (2004). www.cbs.nl/nl/cijfers/statline.XNoot2Monshouwer, K., Van Dorsselaer, S., Gorter, A., Verdurmen, J., Vollebergh,
W. (2004). Jeugd en riskant gedrag; kerngegevens uit het peilstationsonderzoek
2003. Utrecht: Trimbos-instituut.XNoot3CBS (2004). www.cbs.nl/nl/cijfers/statline.XNoot4Van Oers, J. A. M. (2002). Gezondheid op koers? Volksgezondheid Toekomst
Verkenning 2002. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.XNoot5KPMG. (2001). Kosten en baten van alcoholzorg enpreventie. Hoofddorp:
KPMG.XNoot6Alcoholnota; nota over de intensivering van het beleid tegen alcoholmisbruik
(2001–2003). Kamerstukken II 2000/2001, 27 565, nr. 2.XNoot7Langer gezond leven; ook een kwestie van gezond gedrag. Kamerstukken II,
2003/2004, 22 894, nr. 20.XNoot1Ten Den, C., Bieleman, B., & Snippe, J. (1999). Alcoholverstrekking
aan jongeren. Onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrenzen van 16 en
18 jaar uit de Drank- en Horecawet. Groningen: Intraval.XNoot2Bieleman, B., Jetzes, M., Kruize, A., & Oldersma, F. (2002). Alcoholverstrekking
aan jongeren. Naleving leeftijdsgrenzen 16 en 18 jaar uit de Drank- en Horecawet.
Metingen 1999 en 2001. Groningen: Intraval.XNoot3Bieleman, B., Biesma, S., Kruize, A., & Snippe, J. (2004). Monitor
alcoholverstrekking jongeren 2003. Naleving leeftijdsgrenzen 16 en 18 jaar:
metingen 1999, 2001 en 2003. Groningen: Intraval.XNoot1Stichting Alcoholpreventie. (2003). Grenzeloos gezellig. Participerende
observatie van elf horecagelegenheden voor jongeren in voorjaar van 2003.
Utrecht: STAP.XNoot2Gegevens Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren.XNoot1Monshouwer, K., Van Dorsselaer, S., Gorter, A., Verdurmen, J., Vollebergh,
W. (2003). Jeugd en riskant gedrag. Kerngegevens uit het peilstationsonderzoek
2003. Utrecht: Trimbos-instituut.XNoot1Voedsel en Waren Autoriteit (2004). Resultaten handhavingsactie alcoholverkoop
sportkantines 2003. 's-Hertogenbosch, Keuringsdienst van Waren.XNoot2Beltman, W., & Smink, M. (2001). Handhaving Drank- en Horecawet bij
vergunningplichtige bedrijven. 's-Hertogenbosch: Keuringsdienst van Waren.XNoot3Stichting Alcoholpreventie. (2003). Supermarkten gretig met mixdranken.
Onderzoek naar de verkoop van alcoholhoudende mixdranken en smaakbieren in
supermarkten. Utrecht: STAP.XNoot4Stichting Alcoholpreventie. (2004). Mixdranken in overvloed. Onderzoek
naar de verkoop van alcoholhoudene mixdranken in supermarkten 2004. Utrecht:
STAP.XNoot5NOC*NSF. Eindverslag alcohol in sportkantines; een beschrijving van de
resultaten en het proces. Arnhem: NOC*NSF.XNoot6Spapen, S. (2002). Onderzoek naar de invoering van het alcoholbestuursreglement
bij studentenverenigingen. Haarlem: Rescon.XNoot7Gegevens Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren.XNoot1Stichting Alcoholpreventie. (2004). Mixdranken in overvloed. Onderzoek
naar de verkoop van alcoholhoudene mixdranken in supermarkten 2004. Utrecht:
STAP.XNoot2Smink, M. (2001). Handhaving verkoopverbod alcoholhoudende drank bij tankstations;
vooronderzoek. 's-Hertogenbosch: Keuringsdienst van Waren.XNoot3Gegevens Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren.XNoot1Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren. (2003). Handhavingsactie
alcoholverkoopverbod benzinestations 2002. Den Haag: VWA/KvW.XNoot2Kruize, A., & Bieleman, B. (2004). Quick scan verkoop alcohol non-food
sector. Groningen: Intraval.XNoot3Beltman, W., & Smink, M. (2001). Handhaving verkoopverbod alcoholhoudende
dranken. 's-Hertogenbosch: Keuringsdienst van Waren.XNoot4Gegevens Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren.XNoot5Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren. (2002). DHT Nieuws
special, 2(2).XNoot6Kruize, A., & Bieleman, B. (2003). Quick scan gemeenten en Drank-
en Horecawet. Groningen: Intraval.XNoot1Kruize, A., & Bieleman, B. (2003). Quick scan gemeenten en Drank-
en Horecawet. Groningen: Intraval.XNoot2Voedsel en Waren Autoriteit/Keuringsdienst van Waren. (2002). DHT Nieuws
special, 2(2).XNoot3Kruize, A., & Bieleman, B. (2003). Quick scan gemeenten en Drank-
en Horecawet. Groningen: Intraval.XNoot1Wijziging van de Drank- en Horecawet in de verband met de introductie
van de bestuurlijke boete; memorie van toelichting. Kamerstukken II 2003/2004,
29 299, nr. 3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29894-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl