Wijziging Wet arbeid en zorg in verband met het tot stand brengen van een recht op langdurend zorgverlof; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28467, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

16-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28467 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 1 mei 2002, no. W12.02.0043/IV,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.WetsvoorstelMemorie van toelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28467Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 467Wijziging van de Wet arbeid en zorg en enige andere wetten in verband
met het tot stand brengen van een recht op langdurend zorgverlof en het aanbrengen
van enkele verbeteringenBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 1 mei
2002 en het nader rapport d.d. 1 juli 2002, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens
de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 29 januari 2002, no. 02.000484, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A. E. Verstand-Bogaert, mede namens de Ministers van Justitie en
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging
van de Wet arbeid en zorg en enige andere wetten in verband met het tot stand
brengen van een recht op langdurend zorgverlof.Het wetsvoorstel voorziet in werktijdvermindering door middel van verlof
voor de werknemer voor diens zorgverlening gedurende enkele maanden in de
privé-sfeer. Dit verlof geldt alleen voor eenmalige terminale zorg
aan een ouder, een kind of een partner, en voor zorg aan een kind in een levensbedreigende
toestand. Door het langdurend zorgverlof wordt de werkweek gedurende twee
(of desnoods drie) maanden teruggebracht tot een halve (of 1/3) werkweek.
Indien de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) kortere termijnen bevat, worden
die in acht genomen. Het verlof wordt niet verstrekt indien de werksituatie
naar de mening van de werkgever dat verlof niet toelaat. Bij instemming van
de werkgever kan het aantal wekelijkse verlofuren worden verhoogd, of kan
de termijn waarvoor de regeling geldt, worden verlengd tot maximaal 18 weken.
Voor ieder opgenomen verlofuur vervalt het loon. In plaats van dat loon komt
een tegemoetkoming van 70% van het wettelijk nettominimumloon. De tegemoetkoming
wordt toegekend onder toepassing van de reeds bestaande financieringsregeling
loopbaanonderbreking en komt ten laste van één van de werkloosheidsfondsen.1De Raad van State onderschrijft de betekenis van langdurend zorgverlof,
maar maakt vooral met het oog op de in de toelichting gegeven motivering een
aantal opmerkingen over de voorwaarden en beperkingen en over de opportuniteit
en effectiviteit van de voorgestelde regeling. Hij is van oordeel dat in verband
daarmee enige aanpassing van het voorstel wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 29 januari
2002, nr. 02.000484, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.Dit advies, gedateerd 1 mei 2002, nr. W12.02.0043/IV, bied ik
U hierbij aan. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het advies rekening zal
zijn gehouden.1. ProbleemstellingVolgens de toelichting wordt met het wetsvoorstel beoogd te voorzien in
problemen van werknemers die werk combineren met meer dan gewone zorg voor
een ouder, kind of partner in een terminale situatie dan wel een kind in zeer
ernstige toestand (hierna: werk/zorgers).1 Om
wat voor problemen het hier gaat, maakt de toelichting niet duidelijk. Het
onderkennen van de aard van die problemen is echter nodig om te kunnen nagaan
welke oplossingen dienen te worden nagestreefd. Het gaat hier vooral om de
vraag, wat de aard van het betrokken werk/zorgproblemen is en in welke situaties
die problemen door wie worden ervaren. Duidelijkheid hierover vergemakkelijkt
de beoordeling van de opportuniteit en de te verwachten effectiviteit van
de voorgestelde regeling.De behoefte aan langdurend zorgverlof is inmiddels in kaart gebracht in
een Verkenning van de SCP.2 Dit onderzoekrapport
is mede op verzoek van het kabinet tot stand gekomen.3 In dit rapport zijn als voornaamste problemen van de werk/zorgers
vermeld de tijdsdruk die de combinatie van werken en zorg meebrengt; hun gevoel,
achter te blijven in de persoonlijke ontwikkeling; de benadeling van de eigen
gezondheid, kracht en energie; hun gevoel conflicterende rollen te hebben
in arbeid en zorg; en versterking van negatieve gevoelens over onvoorspelbaar,
niet goed uitkomend gedrag van de ontvangers van zorg.4Ook is inmiddels gebleken dat deze problemen zich vooral voordoen bij
hulpverlening door de werk/zorgers van meer dan 17 uur per week, bij hulpverlening
aan hen die veel emotionele steun nodig hebben en bij hulpverlening die wordt
gestapeld boven op het pakket met sociale- en gezinsverplichtingen zoals dit
reeds aanwezig is bij veel vrouwelijke werk/zorgers.5De Raad adviseert de essentie van de problematiek duidelijk tot uitdrukking
te brengen in de toelichting en in aansluiting daarop duidelijk zichtbaar
te maken, hoe de voorgestelde regeling inhaakt op de reeds verrichte analyse
van die problematiek.1. ProbleemstellingDe Raad van State geeft weer wat de belangrijkste bevindingen van het
SCP zijn met betrekking tot de problemen van de werk/zorgers en adviseert
de essentie van de problematiek in relatie tot de voorgestelde regeling op
te nemen in de toelichting. De in deze bevindingen besloten essentie van de
problematiek is de ervaren grote tijdsdruk.Uit het SCP-onderzoek komt naar voren dat gemiddeld 18 uur per week informele
hulp geboden wordt aan ernstig hulpbehoevenden in de naaste omgeving (SCP-rapport,
p. 187). De in de SCP-studie gemeten ervaren tijdsbelasting van informele
werkende helpers is dan ook hoog: dit geldt met name voor «centrale
verzorgers» (degenen die als partner, ouder of kind de meeste hulp aan
een zorgbehoevende bieden) en voor helpers die stervenden bijstaan (vanwege
de emotionele begeleiding). Een deel van de werkende helpers meldde zich als
gevolg daarvan ziek (5%) of stopte tijdelijk met werken (9%) (p. 169). Van
de informele helpers die een hoge belasting ervaren, heeft 78% belangstelling
voor zorgverlof. Driekwart van hen zegt dat ze zich door een zorgverlof minder
belast zouden voelen (p. 166).Met een langdurend zorgverlof kan de tijdsbelasting voor werkenden in
periodes van intensieve hulp aan directe naasten (partners, kinderen of ouders)
worden verminderd. Zo kan overbelasting van de informele helper worden voorkomen.
Voorts worden met langdurend zorgverlof werkende informele helpers ondersteund,
die hun verantwoordelijkheid voor en betrokkenheid bij zorgbehoevende naasten
praktisch gestalte willen geven. Voor de samenleving is de bereidheid tot
dergelijke informele hulp van groot belang.Conform het advies van de Raad is hier in het algemeen deel van de toelichting
in paragraaf 1.2 Doelstellingen nader op ingegaan. 2. De noodzaak van een extra wettelijke regelingIndien de zorglast voor de werknemer te zwaar dreigt te worden, zijn er
thans reeds mogelijkheden aanwezig om daar wat aan te doen. Allereerst heeft
de werknemer in de kring van familie en bekenden en in zijn overige sociale
netwerken veelal mogelijkheden om de beoogde ultieme zorg te spreiden en beheersbaar
te houden. In het zogeheten levensloopbeleid, waarop onder meer zal worden
ingegaan in de bouwstenennota van het kabinet, komen onder meer problemen
in de privé-sfeer als gevolg van zorgverplichtingen van ook niet-werknemers
aan de orde.1De betekenis van het voorstel dient te worden verduidelijkt door deze
in het licht van dit levensloopbeleid te bezien.Verder zijn er in de werksfeer allerlei middelen zoals arbeidsduurverkorting,
deeltijdwerk, flexibilisering, variabele werktijden en andere aanpassingen
zoals het toestaan van werk thuis. Daarnaast staan ook bijzondere verlofvormen
ter beschikking, hetzij via cao's hetzij in bestaande wetgeving. Onbekendheid
met de bestaande regelingen en een vrij laag niveau van financiële tegemoetkomingen
maken dat deze regelingen relatief weinig worden benut. Oplossingen kunnen
worden bevorderd door de sociale partners zelf op bedrijfsniveau, via cao-overleg
of via overleg binnen de Sociaal-Economische Raad.Met het oog op het voorgaande dient de toereikendheid van de bestaande
mogelijkheden te worden onderzocht. Nader dient te worden gemotiveerd waarom
niet eerst de bestaande regelingen worden aangevuld en verbeterd in plaats
van een speciaal daarop toegesneden verlofregeling in het leven te roepen.2. De noodzaak van een extra wettelijke regelingDe Raad brengt in zijn advies naar voren dat de zorgverlenende werknemer
thans reeds verschillende mogelijkheden heeft om de zorglast te verminderen.Het kabinet beoogt met het creëren van een recht op langdurend zorgverlof
werknemers te ondersteunen bij het combineren van hun baan met langerdurende
zorg voor een terminaal zieke partner, kind of ouder dan wel een kind met
een levensbedreigende ziekte. De regeling langdurend zorgverlof biedt een
werknemer die geconfronteerd wordt met een dergelijke ingrijpende situatie,
tijd en daarnaast ook geld om het zorgen te faciliëren.Voor werknemers met een stervende in de kring van de directe naasten (partner,
kind of ouder) of met een levensbedreigend ziek kind gaat het – anders
dan de Raad veronderstelt – niet om het kunnen spreiden van de beoogde
ultieme zorg. Deze werknemers willen zelf hulp bieden, temeer daar emotionele
ondersteuning en psychosociale begeleiding in deze gevallen zeer belangrijk
zijn (SCP-rapport, p. 37, 60 en 62). Bij het bieden van dergelijke hulp
aan een partner, kind of ouder zal de werknemer een centrale rol vervullen.Nu het gaat om een zorgsituatie met een (meer of minder) tijdelijk karakter
zijn naar het oordeel van het kabinet bestaande mogelijkheden om de arbeidstijd
structureel aan te passen, zoals deeltijdarbeid en arbeidsduurverkorting,
niet geschikt. Uit het SCP-onderzoek is voorts gebleken dat veel werkenden
informele hulp bieden vóór en na werktijd (p. 111). In het licht
daarvan is het begrijpelijk dat flexibilisering, variabele werktijden en thuis
werken blijkens het onderzoek niet tot een lagere zorgbelasting leiden. Zeggenschap
over de werktijden en de werkplek maken de organisatie van werken en zorgen
wellicht gemakkelijker, maar verminderen niet de totale belasting.Deze belasting kan wel verminderd worden met een recht op verlof, waardoor
de verplichting tot het verrichten van arbeid tijdelijk wordt opgeschort.De Raad verzoekt de betekenis van het wetsvoorstel langdurend zorgverlof
te verduidelijken in het licht van het zogeheten levensloopbeleid.In januari 2002 heeft het kabinet een Verkenning levensloop gepresenteerd.2 Daarin wordt onder meer met betrekking tot het sociaal
stelstel en de arbeid geanalyseerd welke gedragspatronen van burgers en bijgevolg
welke beleidsuitdagingen voortvloeien uit de veranderende levensloop van burgers.
Mensen kunnen en willen steeds meer zelf bepalen of en in welke mate zij tijdens
hun levensloop ruimte maken voor werken, leren, zorgen en wonen. De standaardlevensloop
(leren – werken of zorgen – pensioen) heeft plaatsgemaakt voor
een diversiteit aan levenslopen. Dit wordt ook wel de destandaardisering van
de levensloop genoemd. Het rapport beoogt bouwstenen aan te dragen
voor toekomstig beleid en schetst op alle besproken terreinen mogelijke beleidsopties.
Van bestaand levensloopbeleid is daarmee (nog) geen sprake.Daarnaast heeft het kabinet begin juni 2002 in reactie op de motie Melkert/De
Hoop Scheffer1 een Bouwstenennota financiering
langdurend verlof naar de Tweede Kamer gestuurd.2Deze in het Kabinetsstandpunt langdurend zorgverlof aangekondigde nota
behandelt niet een recht op langdurend verlof, maar inventariseert –
eveneens ten behoeve van eventueel toekomstig beleid – mogelijke opties
voor de financiering van langdurend verlof. Besproken
varianten zijn bijvoorbeeld: de werknemersverzekering, een volksverzekering
voor verlofgangers, verplichte loondoorbetaling door werkgevers en een private
verzekering door werknemers. Daarin wordt ook, in aansluiting op de bevindingen
van de Verkenning levensloop, een levensloopbestendige wijze van financiering
beschreven.Het onderhavige wetsvoorstel betreft behalve een recht op langdurend zorgverlof
ook een recht op een financiële tegemoetkoming tijdens verlof. Daarmee
wordt een mogelijke financiële drempel voor het gebruik van langdurend
zorgverlof verlaagd.De Raad vraagt zich af of bestaande bijzondere verlofvormen al niet in
de behoefte aan langdurend zorgverlof kunnen voorzien en wijst op de onbekendheid
met deze regelingen en het relatief lage niveau van financiële tegemoetkomingen
als oorzaak van het beperkte gebruik van deze regelingen.Naar het oordeel van het kabinet kunnen de bestaande verlofvormen niet
in de behoefte aan langdurend zorgverlof voorzien. De Wet arbeid en zorg geeft
werknemers de mogelijkheid om kortdurend zorgverlof op te nemen voor de noodzakelijke
verzorging in verband met ziekte van een partner, kind of ouder die voor deze
verzorging van de werknemer afhankelijk is. Daarnaast biedt deze wet een recht
op calamiteitenverlof: een verlof voor korte tijd wanneer zeer bijzondere
persoonlijke omstandigheden de werknemer verhinderen om zijn arbeid te verrichten.
Het calamiteitenverlof eindigt na een dag als er sprake is van kortdurend
zorgverlof. Voor de in de Wet arbeid en zorg geregelde verlofrechten gelden
specifieke voorwaarden ten aanzien van de omstandigheden die recht geven op
verlof. Deze omstandigheden verschillen van de situaties waarop de voorgestelde
regeling langdurend zorgverlof van toepassing is. Wanneer een directe naaste
(partner, kind of ouder) stervende is of een kind levensbedreigend ziek is,
gaat het veelal om een langerdurende zorgsituatie en heeft de werknemer behoefte
aan een langdurend zorgverlof.Dit laat onverlet dat de bekendheid van bestaande regelingen van groot
belang is voor het gebruik ervan; mogelijk ook in langdurende zorgsituaties.
In het voorjaar van 2001 is dan ook een uitgebreide voorlichtingscampagne
«combineren van werk en privé» van start gegaan. Daarin
worden de verlofregelingen via brochures, advertenties in dag- en weekbladen,
tv-spotjes, het SZW-web (verlofwijzer.szw.nl) en recentelijk het eenmalige
magazine Toptijd (als bijlage meegestuurd met een aantal vrouwenbladen) bekendgemaakt
bij een breed publiek.Over de mate waarin het (niet-)gebruik van bestaande verlofregelingen
bepaald wordt door de financiële tegemoetkoming tijdens het verlof zijn
niet veel empirische gegevens beschikbaar. Eind 2001 is het SCP in opdracht
van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een onderzoek gestart
naar de belangstelling voor en het gebruik van de verschillende arbeid-en-zorgarrangementen
(waaronder verlofregelingen), eventuele belemmeringen voor gebruik en de achtergronden
van niet-gebruik.De resultaten van dit onderzoek worden in het voorjaar van 2003 verwacht.Uit de in 2000 verrichte evaluatie van de financieringsregeling loopbaanonderbreking,
de regeling die van toepassing is in langdurende zorgsituaties, bleek dat
vooral de onbekendheid van de regeling en het vervangingsvereiste het gebruik
negatief beïnvloedden. Met de bovengenoemde voorlichtingscampagne en
de in de Wet arbeid en zorg gerealiseerde wijzigingen van de regeling (i.c.
versoepeling van de voorwaarden voor de tegemoetkoming) worden deze oorzaken
van niet-gebruik bestreden.3Een regeling voor langdurend zorgverlof ontbreekt nog in de bestaande
Wet arbeid en zorg: het onderhavige wetsvoorstel voorziet in deze leemte.Aan de behoefte aan langdurend zorgverlof zou tegemoetgekomen kunnen worden
via afspraken in cao's of op bedrijfsniveau, zo stelt de Raad. Uit onderzoek
van de Arbeidsinspectie blijkt evenwel dat in 2000 slechts in 8% van de CAO's
een zorgverlof van meer dan een maand was geregeld. In 1999 en 1998 gold dat
voor 6% respectievelijk 5% van de onderzochte CAO's. Uit deze gegevens blijkt
dat van een significante toename in het aantal afspraken over langdurend zorgverlof
geen sprake is.De voorlopige resultaten van een onderzoek dat medio 2001 is verricht
onder ruim 3000 organisaties en bedrijven in de commerciële en niet-commerciële
dienstverlening naar het voorkomen van afspraken op ondernemings- of bedrijfsniveau
laten het volgende zien. Langdurend zorgverlof is in een kwart van de onderzochte
bedrijven weliswaar mogelijk, maar het betreft meestal een informele regeling
waarin niet is vastgelegd wanneer de werknemer recht heeft op verlof, wat
de maximale duur van het verlof is en of het betaald dan wel onbetaald verlof
betreft.1Gezien het blijvend kleine aantal CAO-afspraken over langdurend zorgverlof
en het ontbreken van (heldere) bedrijfsregelingen en de daaruit voortvloeiende
onzekerheid voor werknemers over langdurend zorgverlof, acht het kabinet het
van belang werknemers met een stervende partner, kind of ouder of een levensbedreigend
ziek kind de zekerheid te bieden van een wettelijk recht op verlof.3. Beperking tot ultieme situaties van zorgbehoevendenLangdurend zorgverlof zal alleen gelden bij de verzorging van een terminale
zorgbehoevende dan wel – in geval van een kind – bij een levensbedreigende
situatie door ziekte etc. Voor de afbakening van de ultieme zorgsituaties
waar het om gaat, dienen omschrijvingen als «volgens objectieve medische
maatstaven», «op korte termijn», «waarschijnlijk is
te achten» en «ernstig gevaar».2Het is de vraag of deze begrippen zich lenen voor een toereikende beperking
van de te faciliteren gevallen. Het laat zich aanzien dat dergelijke begrippen
in de praktijk moeilijk te hanteren zijn, wat tot rechtsonzekerheid leidt
en de praktische uitvoerbaarheid van de regeling in gevaar brengt.De Raad adviseert de memorie van toelichting aan te vullen en, zo nodig,
het wetsvoorstel aan te passen.3. Beperking tot ultieme situaties van zorgbehoevendenDe Raad doelt hier op het voorgestelde derde lid van artikel 1:3 waarin
de kernbegrippen van het wetsvoorstel worden omschreven. Het kabinet deelt
de visie van de Raad van State dat een duidelijke omschrijving van deze begrippen
van belang is voor de afbakening van de ultieme situaties waarop het wetsvoorstel
betrekking heeft. Deze omschrijvingen dienen noodzakelijkerwijs zowel duidelijke
grenzen te stellen, als ruimte te laten voor een goede beoordeling in elke
individuele situatie.Naar het oordeel van het kabinet zijn de omschrijvingen van de begrippen
«terminaal ziek» en «levensbedreigende ziekte» voldoende
beperkend en sluiten zij goed aan bij het gebruik ervan in brede kring in
de dagelijkse praktijk. Het verder concretiseren van de relevante gezondheidssituaties,
bijvoorbeeld door het expliciet benoemen van bepaalde (ziekte-) situaties,
brengt het bezwaar met zich mee dat vele andere ziektesituaties zullen worden
uitgesloten, terwijl deze mogelijk ook als «terminale» of levensbedreigende
situatie kunnen worden aangemerkt. Zo zal een ziekte die bij een overigens
gezonde persoon op zichzelf niet levensbedreigend is, in combinatie met andere
ziektes of de algehele conditie of ouderdom van de patiënt, er toch toe
kunnen leiden dat de patiënt sterft. Ook het nader specificeren van de
termijn waarbinnen het overlijden van de zorgbehoevende verwacht kan worden,
zal in de praktijk ondoenlijk zijn. Het is niet te verwachten dat behandelend
medici daarover zeer specifieke uitspraken zullen kunnen en willen doen. Wel
heeft de KNMG aangegeven dat behandelend artsen bereid zijn op verzoek van
de patiënt feitelijke informatie over diens gezondheidssituatie uit het
medisch dossier aan een onafhankelijke arts te verstrekken, opdat deze zich
een oordeel over de toepasbaarheid van de wettelijke regeling kan vormen. 4. De procedure voor verlofverleningVoor de praktische uitvoerbaarheid van de regeling is het volgens de Raad
van groot belang dat deze eenvoudig, consistent en duidelijk is en haalbare
termijnen bevat. In dit kader worden de volgende suggesties gedaan.– Artikel 5:11. Frequente stukkenuitwisseling. Dit artikel leidt
tot een herhaalde uitwisseling van schriftelijke stukken tussen werkgever
en werknemer. Dit werkt vertraging in de hand. De frequentie van die uitwisseling
dient tot een minimum te worden teruggebracht. Anders dienen de vermelde termijnen
van één of twee weken, die aan de korte kant zijn, te worden
verlengd.– Artikel 5:11. Controle. Niet duidelijk is op welke wijze kan worden
gecontroleerd dat het langdurend zorgverlof op de bedoelde wijze wordt benut.
Het artikel dient voor die controle voldoende aanknopingspunten te bieden.– Artikel 5:11, eerste lid. Indien tevens het verzorgingsadres van
de verzorgende schriftelijk wordt meegedeeld, bevordert dat de controleerbaarheid
van de regeling en de bereikbaarheid van de werknemer tijdens het zorgverlof.– Artikel 5:11, tweede lid. De werknemer verstrekt «desgevraagd»
aan de werkgever aanvullende informatie waarover hij redelijkerwijs en op
korte termijn kan beschikken om aannemelijk te maken dat aan de voorwaarden
van de regeling is voldaan. Het verdient aanbeveling de verplichting op te
nemen dat de werknemer dit onmiddellijk doet en daarmee niet wacht totdat
er een (late) navraag van de werkgever komt. Dit laatste geeft onnodige vertraging,
wat niet in het belang van de aanvrager is. Daarbij dient ook de aard van
de te verschaffen informatie in de regeling zelf te worden aangeduid.– Artikel 5:11, vierde lid. Dit artikellid verhindert de werkgever,
anders dan in geval van militairen, een later beroep op onmisbaarheid te doen,
wanneer hij eerder een verzoek tot langdurig zorgverlof had ingewilligd. De
Raad adviseert om deze bepaling te schrappen, omdat niet valt in te zien waarom
de werkgever deze bevoegdheid niet zou moeten kunnen uitoefenen wanneer dat
naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid alsnog in aanmerking komt.– Artikel 5:11, zesde lid. Het geheel gevolg moeten geven aan de
wensen van de werknemer als de werkgever niet tijdig reageert op het verzoek,
kan onbedoeld te ver voeren daar de werkgever maar een week de tijd krijgt
voor een reactie. Aanbeveling verdient het voorshands toestaan van een minimaal
benodigde verloftermijn, binnen welke termijn verzuimherstel mogelijk wordt
gemaakt. Ook indien het verzoek in strijd komt met de wet, dient het verlof
niet in te gaan overeenkomstig het verzoek.– Artikel 5:14. De voorgestelde omzetting van kortdurend in langdurend
zorgverlof betreft enerzijds een beperkt belang (een korte verloftermijn van
10 dagen). Anderzijds kan die omzetting onevenredig veel complicaties oproepen
bij de uitvoerende organen en in de administratie van de werkgever. Die onevenredigheid
kan nog groter worden indien het korte verlof al is ingegaan, indien de daarvoor
geldende tegemoetkoming reeds is toegekend, of indien dit korte verlof al
verstreken is. Geadviseerd wordt dit artikel te laten vervallen.4. De procedure voor verlofverleningDe Raad is van oordeel dat het voor de praktische uitvoerbaarheid van
de regeling van groot belang is dat deze eenvoudig, consistent en duidelijk
is en haalbare termijnen bevat. In dit kader doet de Raad een aantal suggesties
ter verbetering.Het kabinet onderschrijft het belang dat de Raad hecht aan een goede procedure.De suggestie van de Raad om de frequentie van de uitwisseling van stukken
tussen werkgever en werknemer terug te brengen, dan wel de vermelde termijnen
te verlengen, wordt door het kabinet niet gevolgd.In de voorgestelde procedure wordt het aantal momenten waarop werkgever
en werknemer stukken uitwisselen tot het noodzakelijke beperkt. Het vereiste
van schriftelijke stukken beoogt de duidelijkheid en rechtszekerheid te waarborgen.
De werknemer dient schriftelijk het verzoek om verlof in, waarop de werkgever
schriftelijk reageert. De werknemer heeft er een eigen belang bij de
nodige gegevens te verstrekken. Dit bevordert een snelle afwikkeling van het
verzoek. Alleen indien de werkgever aanvullende informatie nodig vindt, worden
nadere stukken uitgewisseld. Het is niet goed mogelijk de frequentie van uitwisseling
verder terug te brengen (bijvoorbeeld door het schrappen van de mogelijkheid
voor de werkgever om aanvullende informatie te vragen). Dit zou het evenwicht
aantasten tussen de belangen van werkgever en werknemer, zoals die tot uitdrukking
komen in de voor het recht op verlof gestelde voorwaarden.Ten aanzien van de gestelde termijnen constateert de Raad dat deze aan
de korte kant zijn. Hierbij passen echter drie kanttekeningen. Ten eerste
is het van belang dat de duur van de procedure zo kort mogelijk blijft, zodat
de werknemer de beslissing op het verzoek op korte termijn kan verkrijgen
en het verlof zo spoedig mogelijk kan ingaan. Ten tweede is de periode die
aan de werkgever ter beschikking staat op grond van het zesde lid van artikel
5:11 «netto», dat wil zeggen dat (indien de werkgever om aanvullende
informatie heeft gevraagd) deze termijn zonodig verlengd wordt met het aantal
dagen dat de werknemer aan het verzoek niet heeft voldaan. Aldus is de termijn
die de werkgever tot zijn beschikking heeft toereikend om tot een zorgvuldige
besluitvorming te komen. In de derde plaats moet een onderscheid worden gemaakt
tussen het moment waarop de werkgever dient te beslissen en het tijdstip van
ingang van het verlof. Het verlof gaat op grond van artikel 5:11, zesde lid
en artikel 5:12 in een week na het tijdstip waarop de werkgever de beslissing
op het verzoek dient te nemen.Naar het oordeel van het kabinet zijn er derhalve geen nadere voorzieningen
nodig en gewenst ter verlenging van de termijn die de werkgever ter beschikking
heeft.Ten aanzien van de suggestie van de Raad om in artikel 5:11 aanknopingspunten
te formuleren voor een controle door de werkgever of het verlof door de werknemer
wordt benut voor het daarvoor bestemde doel, merkt het kabinet op dat het
begrip verzorging in het wetsvoorstel niet is gedefinieerd. In de toelichting
bij artikel 5:9 is aangegeven dat dit begrip in de context van dit wetsvoorstel
een ruime betekenis heeft, en niet is beperkt tot specifieke activiteiten.Het is aan de werknemer (en veelal de zieke zelf) om te bepalen aan welke
zorg concreet behoefte bestaat. Bij het derde lid van artikel 5:11 is aangegeven
dat de werkgever de aard of wijze van zorg die de werknemer wil bieden niet
inhoudelijk kan en mag toetsen. Een regeling waarbij de werkgever bijvoorbeeld
zou controleren of de werknemer het verlof benut voor verzorging in ruime
zin is onuitvoerbaar en is ook in strijd met het uitgangspunt dat de werknemer
en de patiënt gezamenlijk bepalen op welke wijze in de hulpbehoefte van
de verzorgde wordt voorzien. Gelet op deze opzet van de regeling, alsmede
de noodzaak tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de zieke,
acht het kabinet de mededeling van het verzorgingsadres ter vergroting van
de controle, zoals door de Raad voorgesteld, evenmin aangewezen. Ook als middel
om de bereikbaarheid van de werknemer gedurende het verlof te bevorderen,
is verplichte melding van het verzorgingsadres naar het oordeel van het kabinet
niet noodzakelijk. Hiervoor is te minder aanleiding nu de noodzaak van tussentijds
contact tussen werkgever en werknemer tijdens het verlof zich niet zal voordoen,
aangezien een lopend verlof niet eenzijdig door de werkgever kan worden ingetrokken
(artikel 5:11, vierde lid; indien de werkgever het verlof tussentijds zou
kunnen intrekken zou de werknemer wel bereikbaar moeten zijn). Voorts is de
werknemer gehouden aan het einde van het verlof het werk te hervatten. Bereikbaarheid
van de werknemer is derhalve niet noodzakelijk om vast te stellen of het verlofrecht
al dan niet voortduurt. Bovendien zal de werknemer bij opname van het verlof
volgens de in artikel 5:10 opgenomen standaardregeling in deeltijd blijven
werken en bereikbaar zijn op het werk.In het licht van het voorgaande ziet het kabinet geen reden de vermelding
van het verzorgingsadres wettelijk verplicht te stellen.De suggestie van de Raad om erin te voorzien dat de werknemer in alle
gevallen aanstonds bij de aanvraag specifieke, door de wet geduide, gegevens
verstrekt, kan met zich mee brengen dat steeds een medische verklaring door
de werknemer zou dienen te worden overgelegd. Onder punt 3 is reeds aangegeven
op grond van welke overwegingen het kabinet heeft afgezien van een verplichte
medische verklaring. Voorts zou een dergelijke aanpak er naar het oordeel
van het kabinet aan voorbijgaan dat in veel gevallen de werkgever ook zonder
aanvullende informatie in staat zal zijn het verzoek te beoordelen. De werknemer
zal er in het belang van een snelle afwikkeling van het verzoek alles aan
doen om de nodige gegevens te verstrekken. Het zal bovendien ook vaak gaan
om situaties die al bij de werkgever bekend zijn.Ten aanzien van de suggestie van de Raad om artikel 5:11, vierde lid,
te schrappen geeft het kabinet er om redenen van consistentie van wetgeving
de voorkeur aan om de parallellie te handhaven met artikel 5:4, derde lid,
van de Wet arbeid en zorg, zoals dat door amendering in de Tweede Kamer is
komen te luiden. Overigens zou ook het schrappen van het vierde lid van artikel
5:11 er niet toe leiden dat een aan de werknemer verleende toestemming op
het verzoek eenvoudig kan worden «herroepen». Op grond van het
algemene overeenkomstenrecht zou de werkgever zich er alleen op kunnen beroepen
dat hij niet door de werknemer aan de inwilliging van het verlofverzoek kan
worden «gehouden», als dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven
van redelijkheid en billijkheid niet aanvaardbaar zou zijn. De voorgestelde
bepaling geeft derhalve een -ten opzichte van het algemene overeenkomstenrecht-
bijzondere regeling. De memorie van toelichting bij artikel 5:11, vierde lid
is in deze zin aangevuld.De suggestie van de Raad (zowel onder punt 4 als bij de redactionele kanttekeningen)
om te bepalen dat de werkgever het verzoek niet inwilligt indien het verzoek
niet voldoet aan de wettelijke en overige voorwaarden, is door het kabinet
niet gevolgd. De voorgestelde regeling voorziet erin dat de werknemer zich
onder voorwaarden kan beroepen op het recht op langdurend zorgverlof, als
gevolg waarvan diens verplichting jegens de werkgever om arbeid te verrichten
wordt opgeschort en de werkgever niet verplicht is tot loondoorbetaling.Indien niet is voldaan aan de voorwaarden voor het recht op langdurend
zorgverlof, is er geen verlofrecht en kan de werkgever het verzoek van de
werknemer niet inwilligen. Voor de werknemer betekent dit dat hij ook geen
financiële tegemoetkoming kan krijgen. Een uitdrukkelijke wettelijke
verplichting tot afwijzing zou alleen betekenis kunnen hebben in verband met
het mogelijke risico dat werkgever en werknemer er een gezamenlijk belang
bij hebben om een verlof te fingeren en er ten onrechte een financiële
tegemoetkoming aan de werknemer wordt verstrekt. In paragraaf 1.7.1 van
het algemeen deel van de memorie van toelichting is aangegeven dat dit risico
niet hoog wordt ingeschat en dat het UWV nader onderzoek kan instellen. Voorts
moet worden aangenomen dat de bedoelde verplichting van de werkgever niet
het kennelijk door de Raad bedoelde effect zal sorteren indien werkgever en
werknemer onverhoopt niet te goeder trouw mochten zijn.Het kabinet volgt niet de suggestie van de Raad om, in gevallen waarin
de werkgever niet binnen een week een reactie kan geven, voorshands verlof
toe te staan voor een minimaal benodigde verloftermijn, binnen welke termijn
de werkgever het verzuim kan herstellen en alsnog een definitieve beslissing
neemt. Dit zou nopen tot nadere regelgeving ten aanzien van de duur van een
dergelijke minimaal benodigde termijn, de voorlopige inwilliging van het verzoek
en het karakter van de opgenomen dagen bij een eventuele afwijzing. Dergelijke
regelgeving zou naar het oordeel van het kabinet niet proportioneel zijn.
Voorts zou daardoor onder omstandigheden een voorlopige verlening van verlof
op een later tijdstip gevolgd kunnen worden door een beslissing waarin het
verzoek alsnog door de werkgever wordt afgewezen. Zowel uit een oogpunt van
rechtszekerheid als uitvoerbaarheid (mede gezien de behandeling van de aanvraag
van de werknemer van een financiële tegemoetkoming door het UWV) zijn
daaraan naar het oordeel van het kabinet aanzienlijke bezwaren verbonden.Ten aanzien van de suggestie van de Raad om de in artikel 5:14 neergelegde
samenloopregeling te schrappen deelt het kabinet de zienswijze van de Raad
dat deze bepaling een beperkt belang betreft. Het kabinet hecht er nochtans
aan dat deze omzetting mogelijk is in gevallen waarin werkgever en werknemer
daarvoor opteren. Tot onevenredig veel uitvoeringscomplicaties zal een
dergelijke omzetting niet leiden. Het UWV wordt immers alleen geconfronteerd
met de uiteindelijke aanvraag van een financiële tegemoetkoming voor
langdurend zorgverlof. Wat betreft de uitvoeringslasten voor de werkgever
zou gedacht kunnen worden aan de vereffening van het aanvankelijk tijdens
het kortdurend zorgverlof betaalde loon. Dergelijke lasten zijn relatief beperkt
en kunnen meewegen bij de instemming van de werkgever met het verzoek van
de werknemer.5. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het
advies behorende bijlage.5. Redactionele opmerkingenDe redactionele opmerkingen van de Raad over het wetsvoorstel en de memorie
van toelichting zijn verwerkt, met uitzondering van de opmerkingen achter
het eerste, derde, vierde en zesde gedachtenstreepje betreffende het wetsvoorstel.In artikel 5:11 wordt, anders dan de Raad achter het eerste gedachtenstreepje
opmerkt, steeds de eis van schriftelijkheid gesteld. Voor de derde zin van
het vijfde lid van artikel 5:11, vloeit dat reeds voort uit de daaraan voorafgaande
zin.Wijziging van de passage in artikel 5:11 derde lid betreffende het inroepen
van een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang door de werkgever in de door
de Raad bepleite zin zou ertoe leiden dat dit lid zou afwijken van artikel
5:4, tweede lid, van de Wet arbeid en zorg. Dit is ongewenst.Wat de opmerking achter het vierde gedachtenstreepje betreft (wijziging
van artikel 5:11, derde lid) wordt verwezen naar hetgeen onder punt 4 is opgemerkt.Met betrekking tot het zesde gedachtenstreepje wordt er naar het oordeel
van het kabinet in paragraaf 1.4.4 van de memorie van toelichting terecht
op gewezen dat de mogelijkheid om onder voorwaarden ten nadele van de werknemer
af te wijken van de wettelijke verlofregeling onverlet laat dat afwijkingen
ten voordele van de werknemer steeds mogelijk zijn.6. Niet uit het advies voortvloeiende wijzigingenTevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt om in het voorstel van wet
en de daarbij behorende memorie van toelichting nog enige wijzigingen aan
te brengen. Het gaat om de artikelen I, onderdeel B, P en IV tot en met IX.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met de vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. van DijkIk moge U, mede namens de Minister van Justitie en de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, verzoeken het hierbij gevoegde voorstel van
wet aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. E. Verstand-Bogaert Bijlage bij het advies van de Raad van State van 1 mei 2002, no. W12.02.0043/IV,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.Wetsvoorstel– In de artikelen 5:11 en volgende bij belangrijke berichtgeving,
zoals de mededeling van niet-inwilliging van een verlofverzoek, ter bevordering
van de rechtszekerheid telkens bepalen dat dit schriftelijk moet plaatsvinden.– In artikel 5:11, tweede lid, ter voorkoming van de indruk dat
in dit artikellid twee verschillende vormen van informatieverstrekking zijn
bedoeld, «verstrekken van informatie» wijzigen in: verstrekken
van aanvullende informatie.– In artikel 5:11, derde lid, de niet goed lopende passage «tenzij
hij tegen het opnemen van het verlof een zodanig zwaarwegend bedrijfs- of
dienstbelang heeft, dat» vervangen door: tenzij hij van oordeel is dat
tegenover het opnemen van het verlof een zodanig zwaarwegend bedrijfs- of
dienstbelang staat, dat.– In artikel 5:11, derde lid, er in voorzien dat de werkgever het
verzoek van de werknemer ook niet inwilligt indien het verzoek niet voldoet
aan de wettelijke en overige in acht te nemen voorwaarden, waaronder die van
de collectieve arbeidsovereenkomst.– In artikel 5:13, om te voorkomen dat het verlof veel later eindigt
dan de verlofduur toelaat, «eindigt na het verstrijken» wijzigen
in: eindigt met het verstrijken.– De bepalingen die afwijkingen door sociale partners uitsluitend
ten nadele van de werknemer mogelijk maken (in artikel 5:16 en in de voorgestelde
wijziging van artikel 6:8) en de toelichting die in dit verband melding maakt
van wijziging in het voordeel van de werknemer (memorie van toelichting, paragraaf 1.4.4)
op elkaar afstemmen.Memorie van toelichting– Bij artikel 5:10, tweede en derde lid, verduidelijken op grond
van welke bevindingen de daarin vermelde verloftermijnen, die ruim aandoen
en met instemming van de werkgever nog verder kunnen worden verruimd, als
minimumtermijnen worden gezien.– Aangaande beslissingen die nadelig zijn voor de werknemer en voor
de hulpbehoevende voor wie hij wil zorgen, vermelden welke rechtsmiddelen
hij daartegen tijdig kan aanwenden. XNoot1Het Algemeen werkloosheidsfonds dan wel het Uitvoeringsfonds voor de overheid.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 1.2.XNoot2J. M. Timmermans (red.) e.a., Vrij om te helpen. Verkenning betaald langdurig
zorgverlof, Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau, 2001.XNoot3In het bijzonder op initiatief van de Ministeries van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; zie de Verkenning
van de SCP, bladzijde IX.XNoot4Verkenning van de SCP, bladzijde 92.XNoot5Verkenning van de SCP, bladzijde 115.XNoot1Kamerstukken II 2001/02, 26 447, nr. 40, paragraaf 1.3, tweede
alinea, waarin is aangekondigd dat de bouwstenennota eind maart 2002 zou verschijnen.XNoot2Verkenning levensloop. Beleidsopties voor leren, werken, zorgen en wonen.
Den Haag, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, januari 2002.XNoot1Kamerstukken II, 2000–2001, 28 000, nr. 8 (2e herziene
versie).XNoot2d.d. 3 juni 2002, Kamerstukken II, 2001–2002, 28 431, nr. 2.XNoot3R. van der Aa e.a.,Vrij baan voor zorg en educatie. Eerste evaluatie van
de Wet financiering loopbaanonderbreking. Den Haag, Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, april 2000.XNoot1Zorg als arbeidsmarktgegeven: werkgevers aan zet. C. Remery, J. Schippers
en J. Van Doorne-Huiskes (in opdracht van de Organisatie voor Strategisch
Arbeidsmarktonderzoek) binnenkort te verschijnen.XNoot2Artikel 1:3, derde lid, van de Wet arbeid en zorg. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28467-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl