Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2020-06-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2019-2020
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 499
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2020 (Vierde incidentele suppletoire begroting inzake intensivering aanpak tekorten in het onderwijs en de lerarenopleidingen)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 Wetsartikel 1
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
 Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van de spoedeisende maatregelen die in deze vierde incidentele suppletoire begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze vierde incidentele suppletoire begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd via de brief van 16 juni 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 27923, nr. 410).
 De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 
 Wetsartikel 2
 De vaststelling van de begrotingsstaat geschiedt in duizenden euro's.
 Wetsartikel 3
 Dit artikel regelt de inwerkingtreding van deze wet.
 
 
 
 
 De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 
 I.K. van
 Engelshoven
 
 
 
 De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
 
 A.
 Slob
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Inhoudelijke toelichting
 
 Dit onderdeel van de memorie van toelichting bestaat uit een inhoudelijk deel en een artikelsgewijs deel. Vervolgens wordt per beleidsartikel een overzicht van de wijzigingen gegeven, inclusief toelichting. Daarbij worden mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel toegelicht:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel
 (stand ontwerpbegroting in € miljoen)
 
 
 Beleidsmatige mutaties
 (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties
 (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 Deze Incidentele Suppletoire Begroting heeft betrekking op de extra middelen van € 28,5 miljoen die beschikbaar zijn gesteld bij Voorjaarsnota 2020 voor de aanpak van tekorten in het onderwijs en de lerarenopleidingen. De extra € 28,5 miljoen in 2020 wordt ingezet voor de uitvoering van een belangrijk deel van de noodplannen in de G5 (G4 en Almere), en voor versterking en flexibilisering van de lerarenopleidingen, met name voor zij-instromers in beroep en opleiding. Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd per brief van 16 juni 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 27923, nr. 410). Daarnaast wordt met deze Incidentele Suppletoire Begroting een herprioritering binnen de OCW begroting verwerkt, waarmee € 9,0 miljoen is vrijgemaakt voor de subsidieregeling zij-instroom PO G5 (Kamerstukken II, 2019/20, 27 923, nr. 389).
 
 
 
 2.
 Budgettaire consequenties beleidsartikelen
 
 Beleidsartikel 1 Primair onderwijs
 
 Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2020 incl. NvW en amendementen
 
 
 Stand na suppletoire begroting 2020 (inclusief ISB's)1Kamerstukken II 2019/20, 35441, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35464, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35481, nr. 1.
 
 
 Mutaties 4e ISB 2020
 
 
 Stand 4eISB 2020
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 11.703.253
 
 
 
 
 12.399.331
 
 
 
 
 21.700
 
 
 
 
 12.421.031
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overig
 
 
 11.703.253
 
 
 12.399.331
 
 
 21.700
 
 
 12.421.031
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven
 
 
 
 
 11.673.612
 
 
 
 
 12.369.690
 
 
 
 
 21.700
 
 
 
 
 12.391.390
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht (%)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 11.006.420
 
 
 
 
 11.434.185
 
 
 
 
 26.700
 
 
 
 
 11.460.885
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 10.687.581
 
 
 11.108.216
 
 
 
 11.108.216
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging Primair Onderwijs
 
 
 10.669.600
 
 
 11.087.755
 
 
 
 11.087.755
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging Caribisch Nederland
 
 
 17.981
 
 
 20.461
 
 
 
 20.461
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prestatiebox
 
 
 296.187
 
 
 306.417
 
 
 
 306.417
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 22.652
 
 
 19.552
 
 
 26.700
 
 
 46.252
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Aanpak lerarentekort G5
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 26.700
 
 
 26.700
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 22.652
 
 
 19.552
 
 
 
 19.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 106.512
 
 
 
 
 358.334
 
 
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 353.334
 
 
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 
 Regeling Onderwijsvoorziening jonggehandicapten
 
 
 23.200
 
 
 23200
 
 
 
 23.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nederlands onderwijs buitenland
 
 
 12.600
 
 
 12.600
 
 
 
 12.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 Humanistisch vormend en godsdienstonderwijs
 
 
 12.630
 
 
 12.630
 
 
 
 12.630
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inhaal- en ondersteunings-programma’s
 
 
 0
 
 
 242.000
 
 
 
 242.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 58.082
 
 
 67.904
 
 
 – 5.000
 
 
 62.904
 
 
 – 5.000
 
 
 – 5.000
 
 
 – 5.000
 
 
 – 5.000
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 11.296
 
 
 
 
 4.897
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.897
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 33.145
 
 
 
 
 39.396
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.396
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 33.145
 
 
 39.396
 
 
 
 39.396
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 7.734
 
 
 
 
 7.734
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.734
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Stichting Vervangingsfonds en Particpatiefonds
 
 
 5.231
 
 
 5.231
 
 
 
 5.231
 
 
 
 
 
 
 
 
 UWV
 
 
 2.503
 
 
 2.503
 
 
 
 2.503
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 508.505
 
 
 
 
 525.144
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 525.144
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Gemeentelijk onderwijsachter-standenbeleid
 
 
 492.391
 
 
 509.184
 
 
 
 509.184
 
 
 
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 16.114
 
 
 15.960
 
 
 
 15.960
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotings-hoofdstukken
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Brede scholen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 26.961
 
 
 
 
 26.961
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 26.961
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het financieel instrument Bekostiging wordt in 2020 verhoogd met € 26,7 miljoen. Dit betreft een verhoging van € 9,0 miljoen door interne verschuivingen vanuit Subsidies op artikel 1 en artikel 9. De overige € 17,7 miljoen betreft de overheveling van de middelen van de aanvullende post. De totale € 26,7 miljoen in 2020 wordt ingezet voor de aanpak van het lerarentekort in de G5 en voor de subsidieregeling zij-instroom po G5. De inzet van deze middelen wordt middels verschillende convenanten per stad vastgelegd.
 Het financieel instrument Subsidies wordt in 2020 verlaagd met € 5,0 miljoen. Dit wordt ingezet voor een intensivering op de subsidieregeling zij-instroom G5.
 Beleidsartikel 6. Hoger beroepsonderwijs
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid art. 6 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2020 incl. NvW en amendementen
 
 
 Stand na suppletoire begroting 2020 (inclusief ISB's)1Kamerstukken II 2019/20, 35441, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35464, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35481, nr. 1.
 
 
 Mutaties 4e ISB 2020
 
 
 Stand 4eISB 2020
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.476.868
 
 
 
 
 3.567.267
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.570.267
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan overig
 
 
 3.476.868
 
 
 3.567.267
 
 
 3.000
 
 
 3.570.267
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven
 
 
 
 
 3.416.799
 
 
 
 
 3.509.213
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.512.213
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht (%)
 
 
 
 100%
 
 
 
 99,99%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 3.334.151
 
 
 
 
 3.425.189
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.428.189
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Hoofdbekostiging
 
 
 3.193.490
 
 
 3.280.278
 
 
 3.000
 
 
 3.283.278
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderwijsdeel hbo2Inclusief de studievoorschotmiddelen voor specifieke stimulering van landelijke prioriteiten (10% van de studievoorschotmiddelen). In 2018 ook eenmalig de 90% studievoorschotmiddelen, die aanvullend tijdelijk voor één jaar onder het onderwijsdeel van de hoofdbekostiging zijn gebracht.
 
 
 3.096.421
 
 
 3.180.274
 
 
 3.000
 
 
 3.183.274
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Deel ontwerp en ontwikkeling
 
 
 85.259
 
 
 87.836
 
 
 
 87.836
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vouchers studievoorschot
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging flexibel hoger onderwijs voor volwassenen
 
 
 11.810
 
 
 12.168
 
 
 
 12.168
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prestatiebox
 
 
 140.661
 
 
 144.911
 
 
 
 144.911
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Studievoorschotmiddelen
 
 
 140.661
 
 
 144.911
 
 
 
 144.911
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 977
 
 
 
 
 977
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 977
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 977
 
 
 977
 
 
 
 977
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 13.766
 
 
 
 
 14.822
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.822
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 13.766
 
 
 14.822
 
 
 
 14.822
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 67.905
 
 
 
 
 68.225
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 68.225
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 NWO: Praktijkgericht onderzoek hbo
 
 
 53.265
 
 
 53.265
 
 
 
 53.265
 
 
 
 
 
 
 
 
 NWO: Promotiebeurs voor leraren
 
 
 10.144
 
 
 10.144
 
 
 
 10.144
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)
 
 
 4.496
 
 
 4.816
 
 
 
 4.816
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.213
 
 
 
 
 1.213
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.213
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het financieel instrument Bekostiging wordt in 2020 verhoogd met € 3,0 miljoen. Dit betreft een intensivering ten behoeve van de flexibilisering van en maatwerk op de lerarenopleidingen.
 Beleidsartikel 9. Arbeidsmarkt- en personeelbeleid
 
 Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 9 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2020 incl. NvW en amendementen
 
 
 Stand na suppletoire begroting 2020 (inclusief ISB's)1Kamerstukken II 2019/20, 35441, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35464, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35481, nr. 1.
 
 
 Mutaties 4e ISB 2020
 
 
 Stand 4eISB 2020
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 158.120
 
 
 
 
 168.504
 
 
 
 
 3.800
 
 
 
 
 172.304
 
 
 
 
 – 1.500
 
 
 
 
 – 1.000
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven
 
 
 
 
 168.518
 
 
 
 
 168.504
 
 
 
 
 3.800
 
 
 
 
 172.304
 
 
 
 
 – 1.500
 
 
 
 
 – 1.000
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht (%)
 
 
 
 96,1%
 
 
 
 96,1%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 37.619
 
 
 
 
 41.052
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 41.052
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 
 Aanvullende bekostiging
 
 
 37.619
 
 
 41.052
 
 
 
 41.052
 
 
 2.000
 
 
 3.000
 
 
 8.000
 
 
 11.000
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming kosten opleidingsscholen
 
 
 37.619
 
 
 41.052
 
 
 
 41.052
 
 
 2.000
 
 
 3.000
 
 
 8.000
 
 
 11.000
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 124.328
 
 
 
 
 121.028
 
 
 
 
 3.800
 
 
 
 
 124.828
 
 
 
 
 – 3.500
 
 
 
 
 – 4.000
 
 
 
 
 – 4.000
 
 
 
 
 – 4.000
 
 
 
 
 
 Lerarenbeurs
 
 
 49.560
 
 
 49.560
 
 
 
 49.560
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zij-instroom
 
 
 50.096
 
 
 52.146
 
 
 1.000
 
 
 53.146
 
 
 – 3.500
 
 
 – 4.000
 
 
 – 4.000
 
 
 – 4.000
 
 
 
 
 Wet Beroep leraar en Lerarenregister
 
 
 2.945
 
 
 2.945
 
 
 
 2.945
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regionale aanpak lerarentekort
 
 
 19.000
 
 
 15.000
 
 
 2.800
 
 
 17.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige projecten
 
 
 2.727
 
 
 1.377
 
 
 
 1.377
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 3.635
 
 
 
 
 3.407
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.407
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek, ramingen en communicatie
 
 
 3.635
 
 
 3.407
 
 
 
 3.407
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.936
 
 
 
 
 3.017
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.017
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 2.936
 
 
 3.017
 
 
 
 3.017
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het financieel instrument Subsidies wordt in 2020 verhoogd met € 3,8 miljoen. Dit betreft drie zaken; een eenmalige ophoging van € 5,0 miljoen van de subsidieregeling zij-instroom voor alle sectoren po, vo en mbo, een verschuiving van € 4,0 miljoen van de subsidieregeling korte scholingstrajecten vo naar artikel 1 voor de subsidieregeling zij-instroom PO G5 en tot slot een eenmalige ophoging van de subsidie regionale aanpak lerarentekort van € 2,8 miljoen.