Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 1999; Verslag algemeen overleg op 15 juni 1999 over programmahulp
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-V, nr. 84

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

05-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-V nr. 84

25-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-VToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26455Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 199926 455Programmahulpnr. 84VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 juni 1999De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de commissie voor de Rijksuitgaven2 hebben
op 15 juni 1999 overleg gevoerd met minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking
over:– de beleidsreactie IOB-evaluatie SNV-programma in Benin, Nepal
en Bolivia (BUZA 98-563);– de beleidsreactie IOB-evaluatie Vrouwen en ontwikkeling (26 200
V, nr. 13);– het verslag Algemene bevindingen uit IOB-rapporten (BUZA
98-557);– de beleidsreactie IOB-evaluatie Nederlands hulpprogramma
voor Egypte (26 200 V, nr. 46);– de beleidsreactie IOB-evaluatie Nederlands hulpprogramma
voor Bolivia (BUZA 99-140);– het rapport van de Algemene Rekenkamer «Programmahulp»
(26 455, nrs. 1 en 2).Aan de beantwoording nam tevens deel mevrouw Von Metzsch, directeur inspectie
ontwikkelingssamenwerking en beleidsevaluatie.Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Voorhoeve (VVD) memoreerde dat de minister zich wenst
te concentreren op sector- en programmahulp aan landen die aan de vereisten
voldoen. De inspectie ontwikkelingssamenwerking en beleidsevaluatie (IOB)
merkt in het verslag van haar algemene bevindingen evenwel op, dat programmahulp
niet veel zin heeft bij een minder gunstig macro-economisch en sectorbeleid.
Is de minister ook van opvatting dat in bepaalde gevallen dus de voorkeur
moet worden gegeven aan projecthulp?Voorts bracht hij onder de aandacht dat de IOB de kennis van ontwikkelingsprocessen
bij het ambtelijk apparaat als een punt van zorg kwalificeert, onder andere
door de problemen met het institutioneel geheugen in het licht van de frequente
overplaatsingen. Derhalve beveelt de inspectie aan goed gebruik te maken van
sector- en landenanalyses van internationale instellingen. Volgt de minister
deze aanbeveling en ziet zij nog andere mogelijkheden om het ambtelijk
apparaat op dit punt te versterken?Daarna ging hij in op de nogal ontnuchterende conclusie van de IOB, dat
ontwikkelingssamenwerking in arme gemarginaliseerde gebieden in het algemeen
mislukt. Bij dit soort gebieden doet zich dan ook de keuze voor om of niet
aan ontwikkelingssamenwerking te beginnen dan wel het beleid heel goed voor
te bereiden en ook jarenlang vol te houden. Dat beleid kan alleen succes hebben
als de regering in het desbetreffende land daartoe gemotiveerd is en tot langdurige
inspanningen bereid is.Tot slot benadrukte hij dat de succesfactoren, zoals genoemd in de laatste
alinea van de algemene bevindingen van de IOB, een goede algemene richtsnoer
vormen voor het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid.Mevrouw Remak (VVD) stipuleerde dat de Stichting Nederlandse
vrijwilligers (SNV) zich altijd heeft gericht op armoedebestrijding en op
samenwerking met organisaties uit de landen waarin zij actief is. De IOB constateert
dat de resultaten van de SNV-programma's, vooral de inzet op het niveau van
het beleid en management van de gastorganisaties, beperkt zijn gebleven. Dat
geldt ook voor de bijdrage aan armoedebestrijding. De balans tussen kosten
enerzijds en opbrengsten anderzijds valt negatief uit. Verder kent de SNV
een gigantisch verloop van medewerkers: ruim 28% van de SNV-medewerkers heeft
de organisatie tussentijds verlaten. Wat is de oorzaak van dit grote verloop?
Het is een goede zaak dat de SNV in reactie op de kritiek in 1996 een bedrijfsplan
heeft opgesteld. Wat zijn de eerste resultaten van dit bedrijfsplan? Wat houden
de verbeteringen in concreto in?Zij sprak voorts haar steun uit voor de opvatting van de minister over
de beperkingen van de procesbenadering in relatie tot de SNV. Het is prettig
dat inmiddels helderder richtlijnen voor de veldmedewerkers zijn gepresenteerd.
De vraag is echter in hoeverre de nieuwe richtlijnen inderdaad helderder zijn
dan de oude richtlijnen? Wat is de toegevoegde waarde van de nieuwe richtlijnen,
mede gezien in relatie tot de genoemde beperkingen van de procesbenadering?
Wanneer kan de Kamer de notitie op dit punt verwachten?Hierna deelde mevrouw Remak mede de beleidsreactie van de minister inzake
de IOB-evaluatie omtrent Bolivia in grote lijnen te onderschrijven.Uit de IOB-evaluatie «Vrouwen en ontwikkeling» (V&O) maakte
zij op dat, hoewel de financiële middelen ter behartiging van de belangen
van vrouwen relatief beperkt waren, een grote omslag kon worden gerealiseerd.
Toch kon volgens de IOB slechts een beperkt aantal vrouwen van de Nederlandse
hulpmiddelen profiteren. Hoe verhoudt deze conclusie zich tot de beleidsreactie
van de minister, dat de IOB een tamelijk positief oordeel geeft over de resultaten
van het V&O-beleid in ontwikkelingslanden? Welke kwaliteitsverbeteringsinstrumenten
worden momenteel op dit terrein ontwikkeld? Is het overleg «ontwikkelingssamenwerking
en gender» reeds ingesteld?Zij constateerde voorts dat de minister het niet eens is met de door de
Algemene Rekenkamer veronderstelde mate van daling van de programmahulp ten
bedrage van 407 mln. Waarom meent de minister dat in dit geval toch sprake
was van programmahulp, ondanks het feit dat de daarbij geldende beoordelingscriteria
niet door het ministerie zijn toegepast? Overigens is het verheugend dat de
minister de meeste conclusies van de Algemene Rekenkamer onderschrijft. Zo
zal de handleiding programmahulp worden geoptimaliseerd, zullen concrete meetpunten
verder gestalte krijgen en zullen jaarplannen met betrekking tot de vormgeving
en inhoud van de sectorale programmahulp in het begrotingsjaar 2000 tot uitvoering
worden gebracht. Is deze planning inderdaad haalbaar. Wanneer kan de Kamer
de nieuwe handleiding programmahulp tegemoet zien? Mevrouw Dijksma (PvdA) constateerde dat uit de beleidsreacties
van de minister niet altijd duidelijk wordt of een bepaalde uitspraak werkelijk
een voornemen tot aanpassing van beleid is en tot acties op dit punt zal leiden.
Een denkbare verandering van beleid is nog geen voorgenomen verandering van
beleid. Het beleid zelf blijft uiteindelijk afhankelijk van het politieke
besluitvormingsproces, waarin beleidsevaluaties natuurlijk maar één
van de vele invloeden vormen.Ook zij memoreerde dat de IOB in haar evaluatie van het SNV-programma
in Benin, Nepal en Bolivia, naast positieve opmerkingen, ook kritische kanttekeningen
heeft gemaakt. Daarom stelde de SNV onlangs een afhandelingsagenda voor. Ook
in het eerdere bedrijfsplan uit 1996 probeerde de SNV na vergelijkbare kritiek
de koers te verleggen naar versterking van de professionaliteit, structuur
en werkwijze. In de onderzochte periode voerde de SNV steeds meer werk als
«self-managedprojecten» uit. Dat gaat in tegen het principe van
«ownership» en tegen de gedachte om zoveel mogelijke lokale mensen
en organisaties bij projecten te betrekken. Volgens de minister streeft de
SNV recentelijk meer nadrukkelijk de integratie van «self-managedprojecten»
in lokale, organisatorische bestuursstructuren na. Is dat echter geen erg
magere les, verpakt in fraaie, doch niet evalueerbare woorden? Waarom wordt
in de beleidsreactie diverse keren gemeld dat bij de SNV «recentelijk»
of «inmiddels» bepaalde verbeteringen zijn aangebracht? Het beleidsplan
stamt immers al uit 1996. Wordt op deze manier de politieke discussie over
de beleidsreactie niet afgekapt, omdat «heikele» zaken inmiddels
verbeterd zouden zijn? Wat verwacht de minister van de door haar gewenste
fundamentele beschouwing van de procesbenadering in relatie tot de SNV? Hoeveel
tijd krijgt de SNV om op dit principiële uitgangspunt terug te komen
en hoe komt dat in de afhandelingsagenda van de SNV naar voren? Betekent de
door de minister onderschreven noodzaak tot versterking van management en
beleidsondersteuning geen stijging van de overheadkosten bij de SNV-projecten?
Hoe pakt op dit punt de vergelijking tussen de SNV en non-gouvernementele
organisaties (NGO's) uit? Welke rol ziet de minister voor zichzelf weggelegd
naar aanleiding van de opmerkingen van de IOB over de hybride status van de
SNV, gezien het feit dat de SNV als een soort uitvoeringsorgaan van het directoraat-generaal
voor internationale samenwerking fungeert?Voorts constateerde mevrouw Dijksma dat het Nederlandse hulpprogramma
voor Egypte als belangrijkste doel had om de relaties met de Arabische wereld
te verbeteren na de olieboycot van 1973. Egypte zag hierbij economische groei
als belangrijkste middel om de armoe terug te dringen, maar Nederland gaf
meer de voorkeur aan een directe armoedeaanpak via projecten ter verbetering
van de actuele situatie. De minister vindt voortgaande steun aan het «Social
Fund for Development» van belang, maar hoe is dat te rijmen met de conclusie
van de IOB dat de invloed van de hulp op de armoedebestrijding gering was?
Het percentage mensen onder de armoedegrens is immers ondanks alle inspanningen
sinds het midden van de jaren tachtig niet gedaald. Hoe worden de effecten
van de ondersteunende activiteiten op de situatie van de doelgroep gevolgd?
Ten koste van welke ondersteunende activiteiten zal aan aanvullende monitoring
worden gedaan? De meerwaarde van de Nederlandse hulp komt volgens de minister
tot uitdrukking in innovatie en katalysatie. Op welke manier blijven deze
sterke kanten in de komende periode naar voren komen? Waarom is de minister
in haar beleidsreactie niet ingegaan op de kritische opmerking van de IOB,
dat de steunverlening in het Fayoum Gouvernoraat niet vergezeld ging van een
stevige analyse van de armoedesituatie en de positie van vrouwen? Wordt deze
analyse alsnog verricht?Daarna stelde zij de vraag aan de orde waarom slechts een beperkt aantal
algemene aanbevelingen van de IOB in de praktijk tot maatregelen heeft geleid.
Welke gevolgen verbindt de minister aan de indrukwekkende opsomming
van aanbevelingen die wel beleidsmatig aandacht hebben gekregen, maar niet
tot concrete maatregelen hebben geleid? Is dat geen opsomming van gemiste
kansen? Welk concreet beleid mag worden verwacht om te komen tot een verbeterd
«ownership» in ontwikkelingslanden? Mogen de in hoofdstuk III
van de beleidsreactie naar aanleiding van de algemene aanbevelingen van de
IOB opgenomen aandachtspunten worden opgevat als «aanbevelingen»?
Leiden de daarin genoemde zeven concrete aandachtspunten ook tot concrete
beleidsmaatregelen?Ook herinnerde mevrouw Dijksma aan de conclusie van de minister dat bilaterale
hulp niet het optimale instrument voor ontwikkelingssamenwerking is. Multilaterale
hulp biedt, aldus de minister meer kans. Maar welke algemene bevindingen van
de IOB rechtvaardigen deze conclusie van de minister?Tot slot sloot zij zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Remak over
de programmahulp.Mevrouw Bussemaker (PvdA) benadrukte dat investeren in vrouwen
ervoor zorgt dat ontwikkelingshulp helpt. Zij deelde in dat kader de belangrijkste
uitgangspunten van de minister in reactie op de IOB-evaluatie «Vrouwen
en ontwikkeling». De vraag is echter wel hoe «gender» nadrukkelijker
in het beleid tot uitdrukking zal komen, bijvoorbeeld bij de te maken landenkeuze.
In de brief over de landenkeuze wordt immers slechts een maal over de rol
van vrouwen in dit kader gesproken, namelijk bij het criterium van een goed
sociaal-economisch beleid. Op welke wijze zal de minister het aandeel van
vrouwen serieus laten meewegen bij de landenkeuze? Valt dit met name of alleen
onder het criterium van een goed sociaal-economisch beleid, of ook onder het
criterium van een goed bestuur, zoals in haar reactie op de IOB-evaluatie
het geval is? Waarom dient dit niet ook te gelden ten aanzien van het armoedecriterium?
Feminisering van de armoede speelt immers met name ook in de ontwikkelingslanden.
Als «gender» in alle drie criteria wordt meegenomen, mag worden
verwacht dat een volgende evaluatie van de IOB op dit punt buitengewoon positief
uitpakt.Vervolgens ging zij in op het dilemma dat projecthulp vrouwen wel bereikt,
maar slechts in beperkte mate bijdraagt aan armoedebestrijding. Op dit punt
heeft de minister al een belangrijk initiatief genomen, namelijk door te proberen
het beleid rond armoede te mainstreamen. Het is zeer wenselijk dat het beleid
in dezen vruchten afwerpt. Hoe is het echter gesteld met de ondersteuning
van dit beleidsveld op zowel het ministerie als de ambassades? Het is van
groot belang dat alle medewerkers over deskundigheid beschikken op het gebied
van V&O en dat de deskundigheid niet tot één specifieke
medewerker beperkt blijft. Is het mogelijk om de Adviesraad voor internationale
vraagstukken (AIV) te verzoeken in zijn adviezen het genderaspect mee te nemen?
Op welke wijze besteden andere landen en internationale instellingen aandacht
aan gender? Hoe wenst de minister dit te bevorderen?Tot slot vroeg zij nog de aandacht voor de participatie van jongeren in
ontwikkelingsprogramma's, met name in de beleidsevaluaties op dit punt.De heer Hoekema (D66) wenste allereerst het standpunt van de
minister te vernemen over het belang van beheerseisen in het beleid van ontwikkelingssamenwerking.
Welke rol ziet zij daarbij voor ambassades met hun gedelegeerde bevoegdheden
weggelegd?Vervolgens bracht hij naar voren dat uit alle voorliggende stukken blijkt
dat de door de minister ingezette tendens naar vereenvoudiging, versimpeling,
verheldering en concentratie van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid een
goede is en dus noodzakelijk is.Met de heer Voorhoeve constateerde hij dat uit de algemene IOB-aanbevelingen
enige rehabilitatie van de projecthulp is op te maken. Toch is
er niet veel spanning met de voorgestane programmahulp, aangezien uit de stukken
ook blijkt dat een sectorale benadering van de projecthulp goede mogelijkheden
biedt. Overigens maakte ook hij zich zorgen over het vermogen van het ambtelijk
apparaat in Den Haag om het institutionele geheugen over de jaren heen te
behouden. Dat vergt speciale aandacht in de OS-sector, zoals ook al enigszins
gebeurt met de aanstelling van sectordeskundigen.Verder vernam de heer Hoekema graag de reactie van de minister op de constateringen
van de IOB, dat het de laatste jaren niet goed lukt om het principe van het
«ownership» voldoende gestalte te geven en dat in sommige gevallen
aan Nederlandse zijde weinig belangstelling bestond voor een verbreding van
de relaties naar bijvoorbeeld economisch of cultureel gebied, ondanks duidelijke
wensen daartoe van het desbetreffende ontwikkelingsland.Voorts ging hij in op de relatie tussen Ontwikkelingssamenwerking enerzijds
en de SNV anderzijds. Is de SNV bijvoorbeeld aanspreekbaar op de beleidsvisie
van de minister? In dat kader sloot hij zich aan bij de vragen van mevrouw
Dijksma. De SNV heeft inmiddels zelf ook geconstateerd dat de economische
rentabiliteit van projecten een belangrijk criterium moet zijn. Is de minister
bereid de SNV op dat punt bij de les te houden?Vervolgens complimenteerde hij de minister voor haar integrale benadering
ten aanzien van het aspect van «Vrouwen en ontwikkeling». Is zij
voornemens om de functionarissen op de ambassades in ontwikkelingslanden te
handhaven die belast zijn met de uitvoering van het V&O-programma? Of
wenst de minister tot een zodanige mainstreaming te komen, dat men van ambassadeur
tot kanselier doordrongen is van het belang van gender in het OS-beleid, zodat
aparte functionarissen op een gegeven moment niet meer nodig zijn?In reactie op het rapport van de Algemene Rekenkamer over de programmahulp
bracht de heer Hoekema naar voren dat inmiddels al veel van de aanbevelingen
in het beleid zijn neergeslagen. Uit de reactie van de minister blijkt dat
veel problemen waren ontstaan door definitiekwesties en dergelijke. Uit het
nawoord van de Rekenkamer op blz. 35 van het rapport is op te maken dat al
veel van de kritiek is weggenomen. Dat laat onverlet dat het goed is als de
minister zich de terechte aanbevelingen van de Rekenkamer ter harte neemt.Tot slot releveerde hij dat de VS hebben besloten om hun hulp aan Egypte
te halveren en dat de Europese Unie in dezen de taken van de VS overneemt.
Het leek hem niet wenselijk dat de EU in alle gevallen de gaten opvult die
de VS laten vallen, zeker daar de VS snel geneigd zijn om een hulpprogramma
puur om politieke redenen in te richten. Gezien het feit dat de bestedingen
van de VS op dit punt relatief gezien ver achterblijven bij de Nederlandse
bijdrage, ligt het meer voor de hand om de VS aan te spreken op het leveren
van voldoende hulp aan Egypte en andere landen.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) sloot zich aan bij
de vragen die zijn gesteld over de institutionele-geheugencapaciteit ten departemente
en over het evenwicht tussen projecthulp en programmahulp.Zij benadrukte voorts dat de Algemene Rekenkamer in haar rapport geen
spaan heel laat van het programmabeleid. Zo stelt de Rekenkamer dat veel programmahulp
is verstrekt aan landen die niet voldeden aan de criteria, dat de doelgerichtheid
van de programmahulp niet was gewaarborgd, dat de besluitvorming erover niet
consistent en transparant is geweest, dat actuele regio- en beleidsplannen
ontbraken om te kunnen toetsen, dat op het departement een overzicht van de
gemaakte keuzen ontbrak, dat op slechts zes van de 29 posten track-records
zijn gebruikt bij de toepassing van de keuzen, dat op slechts vier van de
veertien posten de handleiding programmahulp is toegepast en dat
de macro-economische deskundigheid in nogal wat gevallen ontbrak. De in 1993
gemaakte nadere afspraken over de toetsing bij het toekennen van hulp, destijds
opgesteld naar aanleiding van de toen ook geuite kritiek op dit punt, blijken
door Buitenlandse Zaken niet serieus te zijn genomen. De reactie van de minister
op het rapport is te luchtig van aard, want het rapport moet meer inhouden
dan een «nuttige bijdrage voor haar beleid». Is de minister bereid
om het verbeteringstraject in een voortgangsrapportage aan de Kamer zichtbaar
te maken, opdat nog voor de komende begrotingsbehandeling dan wel aan het
eind van het jaar blijkt op welke punten daadwerkelijk een verbetering is
geëffectueerd?Vervolgens betoonde mevrouw Van Ardenne haar waardering voor de inzet
van veel SNV-medewerkers te velde. Uit de IOB-evaluatie blijkt jammer genoeg
dat de resultaten van hun werk door allerlei factoren beneden de maat zijn.
De reactie van de minister op de in de evaluatie verwoorde kritiek is wat
aan de oppervlakkige kant, want daarin wordt niet duidelijk welke afspraken
met de SNV over het werk in Benin, Nepal en Bolivia zijn gemaakt, of de SNV
vrij is haar werkwijze te kiezen en hoe het is gesteld met de tussentijdse
rapportage van de SNV aan het ministerie. De minister dient zich grondig te
bezinnen op de positie van de SNV in organisatorisch opzicht. Enerzijds lijkt
er een te grote vermenging te zijn tussen overheid en particulier initiatief
en anderzijds lijkt de organisatie te autonoom te staan ten opzichte van de
overheid. Dat moet worden gecorrigeerd. De SNV moet zich beperken tot het
rekruteren en uitzenden van vrijwilligers voor programma's en projecten van
de Nederlandse overheid.Ook bij het onderdeel «Vrouwen en ontwikkeling» blijkt de
relatie tussen input enerzijds en output anderzijds onduidelijk. Die relatie
kan ook alleen duidelijk worden als de doelen van tevoren duidelijk worden
geformuleerd en als wordt afgesproken om voor de evaluatie indicatoren te
gebruiken. Toch is de IOB-evaluatie in dezen waardevol, want de informatie
daaruit is voor de verdere beleidsontwikkeling van belang. Maar er is meer
nodig om aan te tonen dat hulp helpt. De IOB-evaluatie kan niet los worden
gezien van de nieuwe koers van de minister ten behoeve van het landenbeleid.
De minister zegt te kiezen voor landen met goed bestuur met uitdrukkelijk
aandacht en respect voor mensenrechten van vrouwen en met ruimte voor de ontwikkeling
van vrouwenorganisaties. Waarom zijn Jemen en Pakistan dan nog steeds gehandhaafd
op de landenlijst, want dat zijn toch niet bepaald landen die als vrouwvriendelijk
te boek staan? Blijft het beleidsveld «Vrouwen en ontwikkeling»
in het nieuwe beleid een zelfstandige themadirectie? Wat gebeurt er met het
vrouwenfonds en de sectorspecialisten? Het beleidsveld is te belangrijk om
zomaar ergens onder te brengen. Is de minister bereid om aan de AIV advies
te vragen over de uitwerking van de twee hoofddoelen van V&O, te weten
de mainstreaming en de empowerment? Het zou de moeite waard zijn om daarbij
ook de positie van kinderen in ontwikkeling te betrekken.Tot slot ging mevrouw Van Ardenne in op de conclusie van de minister dat
ten aanzien van de hulpverlening aan Egypte moet worden gepleit voor een samenhangend
Europees beleid. Daar kan uiteraard niemand op tegen zijn, maar onduidelijk
is waarom Nederland volgens de minister ook voor hulpverlening aan Egypte
moet kiezen. Egypte is een middeninkomensland en de effecten van de projecten
uit het verleden zijn nauwelijks te meten. Verder bleken er te weinig mogelijkheden
om de positie van vrouwen te verbeteren. De IOB beoordeelt de vooruitzichten
en de duurzaamheid van het drinkwaterproject in Fayoum als gering. Waarom
wil de minister daar dan toch mee doorgaan?De heer Van Middelkoop (GPV) sprak zijn waardering uit voor
het IOB-rapport over «Vrouwen en ontwikkeling». Gezien het feit
dat in veel landen vrouwen inferieur worden geacht, vrouwen structureel worden achtergesteld en dergelijke, is het noodzakelijk dat dit een belangrijk
thema vormt in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Wel wenste hij een toelichting
te vernemen over de ambities van het ministeriële beleid in dezen. Van
belang is dat men rekening houdt met verschillen in cultuur en dat men zich
vooral concentreert op die zaken die echt fout zijn. In het mensenrechtenbeleid
wordt altijd veel aandacht besteed aan steun voor «human rights defenders».
Analoog daaraan is het wenselijk om steun te verlenen aan mensen en organisaties
die hun nek uitsteken voor verbetering van de positie van vrouwen. Met mevrouw
Van Ardenne vroeg hij zich overigens af waarom de minister enerzijds zegt
in haar landenkeuze aandacht te schenken aan het respecteren van mensenrechten
van vrouwen en anderzijds toch voor een land als Pakistan kiest. Jammer is
ook dat het verbeteren van de positie van de vrouw in Egypte niet zo lijkt
te lukken en zelfs een aparte V&O-strategie vergt. Aan welke strategie
wordt dan gedacht?Vervolgens sprak hij zijn waardering uit voor het rapport van de Algemene
Rekenkamer over programmahulp. Daarin komt tot uitdrukking dat het beleid
op dit punt niet voldeed aan de verwachtingen daaromtrent. Dat maakte hem
benieuwd naar de ambities van de minister op dit punt. Is zij ook van mening
dat de met de herijkingsoperatie verbonden zijnde concentratie op thema's
een belemmering vormde voor de uitvoering van programmahulp? Verder was hij
van opvatting dat in de stukken te veel vrome woorden worden gesproken over
de beoordeling van macro-economische steunverlening en schuldverlichting.
Schuldverlichting stelt immers zo haar eigen eisen en dat geldt ook voor macro-economische
steunverlening aan landen als Bosnië en dergelijke. In haar reactie op
het rapport van de Rekenkamer stelt de minister dat sprake kan zijn van afwijkende
ministeriële besluitvorming. Op zichzelf is dat juist, mits dergelijke
afwijkingen van het algemene beleid ook aan de Kamer worden verantwoord. Ook
is het de vraag of de criteria voor programmahulp overeenkomen met de voor
de landenkeuze gehanteerde criteria. Voldoen de uiteindelijk geselecteerde
landen automatisch aan de criteria voor programmahulp?Tot slot sloot hij zich
aan bij de vragen over de bestuurlijke positie van de SNV. Zelfs medewerkers
van de SNV zelf blijken de grootste moeite te hebben om hun positie in relatie
tot het ministerie van Buitenlandse Zaken uit te leggen. Verzelfstandiging
van de SNV zou de consequentie kunnen zijn van het nieuwe landenbeleid, maar
dat brengt het risico met zich dat de SNV dan wellicht minder makkelijk gebruik
kan maken van het Nederlandse ambassadenetwerk.Mevrouw Karimi (GroenLinks) was van opvatting dat de Algemene
Rekenkamer haar twijfels over het consistent verstrekken van programmahulp
op inzichtelijke wijze duidelijk heeft gemaakt. Uit het rapport blijkt dat
de besluitvorming op het ministerie ook richting de Tweede Kamer niet transparant
is gemaakt. De criteria voor de programmahulp waren wel vastgesteld, maar
bij de beoordeling daarvan in concrete gevallen ging het mis. Als nu dezelfde
criteria worden toegepast bij de concentratie van landen waaraan bilaterale
hulp wordt verstrekt, bestaat het gevaar dat wederom de beoordeling onvoldoende
aan de hand van deze criteria plaatsvindt. De Rekenkamer heeft een aantal
voorwaarden geformuleerd voor vergroting van de effectiviteit en doelgerichtheid
van de sectorale begrotingssteun. Tegelijkertijd constateert de Rekenkamer
dat de ambassades de afgelopen jaren onvoldoende deskundigheid en capaciteit
hadden om tot een goede sectorale hulpverlening te komen. Dergelijke vraagstukken
dienen in het licht van de komende discussie over de landenkeuze uitvoeriger
van een antwoord te worden voorzien dan de minister thans in haar reactie
op het rapport van de Rekenkamer heeft gedaan.Uit het verslag van de algemene bevindingen van de IOB maakte zij op,
dat de steun aan lokale NGO's voor het ontwikkelingsbeleid van grote betekenis is geweest. De vraag is hoe de steunverlening aan de lokale
non-gouvernementele organisaties in de toekomst gestalte krijgt, gezien het
feit dat de minister bij de bilaterale ontwikkelingsrelaties spreekt van hulpverlening
van overheid tot overheid. In het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking
is milieu een centraal aandachtspunt geworden. Van belang is dat dit ook in
het nieuwe beleid het geval zal zijn, maar hoe ziet de minister dat in het
kader van landen die alleen voor steunverlening op dit gebied in aanmerking
komen? Betekent dit geen versmalling in het beleid?Vervolgens onderschreef mevrouw Karimi dat bij de sectorhulp moet worden
gekozen voor een langdurige en flexibele inzet, gebaseerd op een grondige
kennis van de sectoren. Zij sloot zich aan bij de vragen die zijn gesteld
over het zorgpunt inzake het institutioneel geheugen op het ministerie. Verder
begreep zij uit de rapportages, dat de donorcoördinatie in de ontwikkelingslanden
nogal eens te wensen overlaat. De minister heeft dat probleem onderkend, maar
zij heeft zich in de Ontwikkelingsraad wel verzet tegen meer donorcoördinatie
in EU-verband. Daarop kreeg zij graag een toelichting, want elke stap in de
richting van een betere coördinatie is van groot belang.Ten aanzien van de SNV benadrukte zij dat goed rekening moet worden gehouden
met het mandaat van deze organisatie: het actief zijn in de armste landen
en regio's. Het is van groot belang dat dit gebeurt, zoals bleek tijdens het
werkbezoek van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan Mali. De vraag
is hoe in dit soort gebieden, waar puur het overleven van mensen centraal
staat, de economische ontwikkeling voorop kan staan. Dat raakt ook aan de
beoordeling van de resultaten van de SNV. Zij steunde de conclusie van de
IOB, dat de SNV veel meer een adviserende rol moet vervullen en zich minder
dient te richten op de «self-managedprojecten». Welke verwachtingen
heeft de minister van de SNV? Welke organisatorische ontwikkelingen dienen
er naar haar mening plaats te vinden?Tot slot sprak mevrouw Karimi haar steun uit voor het uitgangspunt van
de minister dat bij de sectorkeuze met name voor die sectoren moet worden
gekozen die van belang zijn voor «Vrouwen en ontwikkeling». Als
men dit serieus neemt, dient in alle betrokken landen zonder meer voor de
sector onderwijs te worden gekozen. Verder merkte zij op dat de voornemens
uit de conferentie van Beijing na bijna vijf jaar nog steeds niet zijn geconcretiseerd.
Wat is daarvan de oorzaak en wanneer zullen de voornemens op specifieke deelterreinen
wel worden geoperationaliseerd? Het antwoord van de regeringDe minister voor Ontwikkelingssamenwerking benadrukte allereerst
het grote belang van de in deel III van het verslag van algemene bevindingen
van de IOB genoemde aandachtspunten. Daaraan zal in het nieuwe beleid ook
wel degelijk uitvoering worden gegeven. Als de discussie over het landenbeleid
is afgerond, kan echt worden gesproken over de wijze waarop een kwaliteitsslag
kan worden gemaakt. Dat betreft dan onder meer het voldoen aan het principe
van «ownership», de invulling van de sectorale benadering, het
vergroten van de transparantie voor zowel de Kamer als de betrokken ontwikkelingslanden
en de verschuiving naar programmahulp. Overigens ontvangt de Kamer dezer dagen
het antwoord op de schriftelijke vragen over het landenbeleid. Daarin wordt
ingegaan op een aantal van de vandaag over dit punt gestelde vragen.In de algemene bevindingen van de IOB wordt inderdaad geconcludeerd dat
programmahulp niet veel zin heeft bij een minder gunstig macro-economisch
beleid in het betrokken ontwikkelingsland. Daarom worden er ook zoveel eisen
gesteld voordat wordt overgegaan tot sectorale begrotingssteun. Op zichzelf
zou het goed zijn om in dezen nog radicalere eisen te stellen,
maar men dient wel te beseffen dat het in veel van de betrokken landen enige
tijd kan duren voordat dan de laatste stap kan worden gezet. De evaluaties
tonen overigens ook aan dat projectsteun in dit soort landen ook niet altijd
even succesvol is.De minister onderkende het probleem inzake het institutioneel geheugen
bij het ambtelijk apparaat. Met de concentratie op een beperkter aantal landen
en thema's kan de kennis ten departemente beter worden ingezet. De regiodirecties
hebben inmiddels als taak gekregen, dat ook internationale publicaties van
bijvoorbeeld Wereldbank, UNDP en WTO moeten worden bijgehouden. Met een dergelijke
bredere deskundigheid bij het ambtelijk apparaat kunnen ook de betrokken ambassades
hun voordeel doen. Daarnaast kunnen de themadeskundigen nu veel gerichter
worden ingezet. Zo zal er op de ambassades van de negentien-plus-drielanden
ten minste één V&O-sectordeskundige moeten zijn. Voorts
is een aparte taskforce ingesteld die allerlei workshops organiseert, zowel
regionaal als in Den Haag, waar de deelnemers hun in de verschillende landen
opgedane ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen. Dankzij een beperktere
landenlijst en dus meer inzet van deskundigheid per land, de sectorale benadering
en de activiteiten van de taskforce is het te verwachten dat de besluitvorming
op de betrokken ambassades op een meer gedegen manier tot stand zal komen.Ten aanzien van het stellen van beheerseisen gaf de minister te kennen,
dat het van groot belang is om na te gaan of de middelen inderdaad worden
besteed voor het doel waarvoor zij zijn uitgetrokken. Wel rijst de vraag of
de hierbij van toepassing zijnde procedures wel zo efficiënt, effectief
en onbureaucratisch zijn. Het is voor de ontwikkelingslanden ondoenlijk om
bij elk van de donorlanden met aparte procedures te worden geconfronteerd.
Zaak is dat de donorlanden met elkaar een standaard afspreken voor de wijze
waarop ontwikkelingslanden verantwoording moeten afleggen over de besteding
van middelen. Met een dergelijke standaard kan bijvoorbeeld ook worden voorkomen
dat men twee keer hetzelfde bij verschillende donorlanden declareert. Van
belang is ook dat het ontvangende land bij de donorcoördinatie wordt
betrokken. In Europees verband heeft men de neiging om het ontvangend land
daar niet bij te betrekken. Daarnaast is coördinatie in EU-kader minder
doelmatig, omdat een aantal grote relevante donoren daarbij niet betrokken
is.Met betrekking tot het verbreden van relaties met ontwikkelingslanden
op cultureel gebied wees zij op de activiteiten die staatssecretaris Benschop
in dezen heeft verricht. Zij ging ervan uit dat het departement inmiddels
beschikt over een volledige lijst van landen die geïnteresseerd zijn
in culturele samenwerking. Een goede toepassing van het principe van «ownership»
betekent ook dat dit soort landen met voorrang voor dergelijke samenwerking
in aanmerking moet komen. Hetzelfde geldt voor landen die meer samenwerking
op economisch gebied wensen.Voorts bracht zij naar voren dat ervoor moet worden gewaakt dat het mainstreamen
bij «Vrouwen en ontwikkeling» uiteindelijk erin resulteert dat
men louter thematisch te werk gaat of dat het thema geheel onder het tapijt
wordt geschoven. Het thema moet juist worden geïncorporeerd in het normale
beleid van ontwikkelingssamenwerking en zou in die zin inderdaad de verantwoordelijkheid
moeten zijn van alle betrokken ambassademedewerkers, van ambassadeur tot kanselier.
In de beleidsreactie op de IOB-evaluatie over «Vrouwen en ontwikkeling»
is uiteengezet wat het nieuwe beleid terzake inhoudt. Daarbij is, vooruitlopend
op de landendiscussie, besloten dat de themadeskundigen V&O en het fonds
voor lokale hulpverlening aan vrouwen worden gehandhaafd. Het overleg «ontwikkelingssamenwerking
en gender» is inmiddels gestart. Bij de landenkeuze is niet gekeken
naar de huidige positie van de vrouw in de ontwikkelingslanden, want dan zou
een groot deel van de ontwikkelingslanden sowieso niet in aanmerking komen
voor bilaterale hulpverlening. Er is meer gekeken naar de vraag
in welke mate samenwerking op het gebied van V&O in ontwikkelingslanden
mogelijk is, bijvoorbeeld door steun te verlenen aan de lokale vrouwenbeweging.
Als de landenkeuze eenmaal is afgerond, zal worden bewerkstelligd dat de vrouwenproblematiek
maximaal in het beleid wordt geïncorporeerd. De keuze van sectoren is
in eerste instantie een zaak van de landen zelf, want dat houdt het principe
van «ownership» in. Hierover zal wel overleg met de landen worden
gevoerd. Onderwijs is in dezen inderdaad een belangrijke sector, maar dat
geldt voor meer sectoren. Gegeven de internationale consensus over de sectorkeuze,
zoals bleek tijdens de conferentie van Kopenhagen, is het te verwachten dat
voor die sectoren zal worden gekozen die uitermate belangrijk zijn voor vrouwen.
Overigens wordt ook in internationaal verband aangedrongen op het incorporeren
van het genderaspect in het beleid, met name ook in discussies met de Wereldbank
en in het kader van de Europese Unie. Aan de AIV zal worden gevraagd of en,
zo ja, welke mogelijkheden de raad ziet om over de onderhavige problematiek
advies uit te brengen. Wat het uiteindelijk beoordelen van het resultaat van
het beleid betreft, is het zaak om bij ontwikkelingssamenwerking meer over
te gaan tot outputmetingen, gerelateerd aan de specifieke situatie van de
betrokken ontwikkelingslanden. Bij het vrouwenbeleid gaat het dan om vragen
als de participatie van vrouwen in het onderwijs, de toegankelijkheid tot
de reproductieve gezondheidszorg, de betrokkenheid van vrouwen bij voor hen
relevante besluitvorming en dergelijke.Hierna kenschetste de minister het rapport van de Algemene Rekenkamer
over programmahulp als een zeer interessante bijdrage voor het nieuwe beleid
van Ontwikkelingssamenwerking. In 1994 is de handleiding programmahulp opgesteld
en ook naar de Kamer gestuurd. Daarna is het beleid binnen het ministerie
werkendeweg aangepast, maar men heeft nagelaten om de Kamer daarvan steeds
op de hoogte te stellen. Het probleem was dat de Rekenkamer bij de beoordeling
van de beleidsuitvoering nog uitging van de handleiding uit 1994, terwijl
het beleid in dezen inmiddels al was gewijzigd. Dat verklaart ook voor een
deel de misverstanden over de te hanteren definities van noodhulp, macro-economische
steunverlening en dergelijke. In het nieuwe landenbeleid zal worden gewerkt
met jaarallocaties. Binnen deze jaarallocaties zal het aandeel van de programmahulp
moeten toenemen met als gevolg dat het budget voor macro-economische steun
en schuldverlichting daarbuiten aanzienlijk minder zal zijn. De criteria voor
het verlenen van programmahulp en de landenkeuze zijn inderdaad dezelfde.
Het zou vreemd zijn om daartussen onderscheid te maken. Ook in het nieuwe
beleid zal een aparte post voor macro-economische steun en voor schuldverlichting
noodzakelijk zijn voor die gevallen waarin het nodig is om op ad-hocbasis
additionele hulp te verlenen. In het najaar van 1999, als de discussie over
de landenkeuze is afgerond, zal de Kamer verder op de hoogte worden gesteld
van het toekomstige beleid inzake de programmahulp. Eén van de doelstellingen
van het nieuwe beleid is om ook de Kamer meer inzicht te bieden in de resultaten
van en wijzigingen in het geformuleerde beleid.Minister Herfkens moest het antwoord op de fundamentele vragen over de
SNV schuldig blijven, gezien het interdepartementale beleidsonderzoek dat
op het gebied van de uitzending van vrijwilligers naar ontwikkelingslanden
gaande is. Daarna zal duidelijkheid moeten worden geschapen over het mandaat
van de SNV, over het eventueel fuseren van de betrokken instellingen en dergelijke.
Het beleidsonderzoek zal in de zomer van 1999 worden afgerond. In het najaar
van 1999, nadat met de betrokken instellingen overleg is gevoerd, zal de Kamer
op de hoogte worden gesteld van de conclusies op dit punt. Het is thans nog
niet zeker of dit nog voor de komende begrotingsbehandeling van Buitenlandse
Zaken mogelijk zal zijn. «Self-managedprojecten» houden in dat
één partij minder bij het overleg betrokken is, hetgeen niet
behoeft te betekenen dat het principe van «ownership»
wordt aangetast. Dat principe blijft immers de doelstelling. Het door mevrouw
Remak genoemde verloopcijfer bij SNV heeft specifiek betrekking op de situatie
in Benin; elders is dat verlooppercentage beduidend lager. Het werk van de
SNV in gemarginaliseerde gebieden kan inderdaad moeilijk worden beoordeeld
op basis van de economische rentabiliteit, gezien het feit dat dit soort activiteiten
meer in zich hebben van noodhulp. Met de SNV wordt overleg gevoerd over de
toegevoegde waarde van deze instelling bij de sectorale benadering. De SNV
blijkt veel nut te hebben gehad bij het opbouwen van institutionele capaciteit
van lokale overheden, hetgeen belangrijk is om de sectorale benadering bij
de armoedebestrijding effectief te kunnen toepassen.Tot slot attendeerde zij erop dat de regering in Egypte thans meer dan
in het verleden beseft dat armoedebestrijding niet alleen via meer economische
groei kan worden gerealiseerd, maar dat daarvoor meer specifieke aandacht
nodig is. Het nationale debat over «social development» in Egypte
is volop in voorbereiding. Men wenst thans uitvoering te geven aan wat de
Wereldbank het «comprehensive development frame-work» noemt. In
die zin kent de Nederlandse relatie met Egypte ook interessante invalshoeken,
ook omdat Nederland in het verleden juist sterk op dit soort zaken heeft aangedrongen.
Het zou ongewenst zijn om daarvan nu afstand te nemen.Mevrouw Von Metzsch (directeur inspectie ontwikkelingssamenwerking
en beleidsevaluatie) wenste niet te verbloemen dat bij de beleidsevaluatie
in ontwikkelingslanden knelpunten optreden, want zeker bij oudere hulpprogramma's
ontbreken vaak gegevens over de uitgangssituatie. Het is ook moeilijk om voortgangsgegevens
te verzamelen over bijvoorbeeld de hoogte van het inkomen en dergelijke. Derhalve
werkt de IOB met substituten die ook in internationaal verband worden gehanteerd.
Bij de evaluatie van «Vrouwen en ontwikkeling» is veel tijd besteed
aan onderzoek in de dorpen, opdat duidelijk werd hoe de vrouwen hun situatie
inschatten en welke veranderingen zij de afgelopen tien jaar hebben ervaren.
In de algemene bevindingen van de IOB wordt benadrukt dat bij de start van
programma's goed moet worden geanalyseerd wat de beginsituatie is. Vervolgens
moet het proces systematisch worden gevolgd. Van belang is dat de lokale organisaties
en onderzoekers daarbij worden betrokken.Vervolgens deelde zij mede dat bij het Fayoumdrinkwaterproject vooruitgang
is geboekt, al zijn er wel degelijk ook belemmeringen. Inmiddels is er aan
Egyptische zijde sprake van een institutionele verandering, tot uitdrukking
komend in een grotere mate van autonomie voor de verantwoordelijke lokale
organisatie. Er wordt ook geconstateerd dat inmiddels meer mensen toegang
hebben tot de watervoorzieningen. Het centrale probleem is echter de «cost
recovery». De lokale organisatie beseft dat dit probleem meer aandacht
vergt en daar wordt inmiddels ook aan gewerkt.Wat betreft de effectiviteit van projectsteun versus programmahulp, benadrukte
mevrouw Von Metzsch het belang van een goede analyse van de lokale situatie
en van overeenstemming met de lokale overheid en andere betrokken organisaties
over de knelpunten in een gebied of een sector. Allereerst moet worden nagegaan
of de hulp iets te bieden heeft. Vervolgens kan worden bezien met welke instrumenten
op welke knelpunten moet worden ingespeeld. In die zin spreekt de IOB zich
minder uit voor of tegen bepaalde instrumenten, maar legt zij meer de nadruk
op het belang van fine-tuning. Nadere gedachtewisselingDe heer Voorhoeve (VVD) leek het een vruchtbare gedachte om
een aantal organisaties, actief op het gebied van de uitzending van vrijwilligers,
te laten fuseren en daarbij te denken aan een rijksdienst of een agentschap
voor de ontwikkelingssamenwerking. Dat is nodig om de professionalisering
van het uitvoeringstraject van ontwikkelingssamenwerking te bewerkstelligen.Mevrouw Remak (VVD) benadrukte dat het thema «Vrouwen
en ontwikkeling» niet als een geïsoleerd thema moet worden behandeld.
Uit de IOB-evaluaties blijkt dat de economische positie van de vrouw is verbeterd,
maar ook dat het geweld tegen vrouwen is toegenomen. Bij dit thema mag dan
ook niet de positie van de man uit het oog worden verloren.Mevrouw Dijksma (PvdA) onderstreepte nogmaals het belang van
de aandachtspunten uit hoofdstuk III van de algemene bevindingen van de IOB.
Als men werkelijk een kwaliteitsverbetering in de ontwikkelingssamenwerking
wil bewerkstelligen, kan het niet blijven bij een herstructurering van het
landenbeleid. Dan moet juist aandacht worden geschonken aan de aanbevelingen
van de IOB. Verder is het van belang om reële doelstellingen te formuleren
in plaats van droombeelden over hoe het zou moeten. Anders blijkt bij toekomstige
evaluaties weer dat het beleid onvoldoende resultaat heeft opgeleverd.Vervolgens vroeg zij de minister nog om aan te geven waar de algemene
bevindingen van de IOB aantonen dat multilaterale hulpverlening meer kans
biedt dan bilaterale hulp.Mevrouw Bussemaker (PvdA) gaf aan dat mainstreaming ten aanzien
van «Vrouwen en ontwikkeling» ook bij adviescolleges als de AIV
van groot belang is. Het maakt dan wel degelijk wat uit als een bewindspersoon
dat uitdraagt. In die zin zou zij het prefereren als «gender»
in toekomstige adviezen van deze raad een belangrijke plaats krijgt.De heer Hoekema (D66) vroeg de minister nog om bij haar conclusies
ten aanzien van de SNV ook de voorbeelden uit Canada en Zweden op dit punt
te betrekken. In dat kader wenste hij een fundamentele reactie te vernemen
over het op afstand zetten van de uitvoeringsorganen van de beleidsorganen.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) had wel degelijk verwachtingen
van een mogelijk advies van de AIV over «Vrouwen en ontwikkeling».
Zij ging ervan uit dat de Kamer op de hoogte zal worden gesteld van de reactie
van de AIV op het verzoek van de minister in dezen. Als partnerlanden zelf
over de keuze van sectoren mogen beslissen, is het overigens de vraag in hoeverre
dan kan worden gegarandeerd dat het thema «Vrouwen en ontwikkeling»
nog wel voldoende aandacht krijgt.Verder verzocht zij de minister om in de notitie over programmahulp aan
te geven op welke wijze aan de onder meer in reactie op het rapport van de
Algemene Rekenkamer gedane toezeggingen voor verbeteringen in het beleid gestalte
wordt gegeven.Hierna gaf zij te kennen ook bij de organisaties voor de uitzending van
vrijwilligers belang te hechten aan de bestaande pluriformiteit. In die zin
was zij ook geen voorstander van een fusie tussen de organisaties op dit gebied.
Dat laat onverlet dat er op het punt van de procesbenadering bij de SNV de
nodige stappen zijn te zetten.Mevrouw Karimi (GroenLinks) kreeg graag nog een reactie op
haar vraag over de concretisering van de voornemens uit de conferentie van
Beijing. Verder verwees zij naar haar opmerkingen over de kritiek
van de Algemene Rekenkamer op de besluitvorming inzake het verstrekken van
programmahulp. Het bleef voor haar onduidelijk of bij toekomstige besluitvorming
wel voldoende rekening zal worden gehouden met de criteria die op dit punt
worden gesteld.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking deelde mede dat
een aantal thema's van de conferentie van Beijing inmiddels wel degelijk is
geïmplementeerd. Voor een aantal andere thema's ontbreekt evenwel nog
het daarvoor benodigde internationale raamwerk.Vervolgens zegde zij toe dat de Kamer over twee weken een notitie zal
ontvangen over de procesbenadering in relatie tot de SNV. Ook gaf zij aan
dat de SNV wel degelijk serieus is omgegaan met de aanbevelingen van de IOB,
zoals onder meer blijkt uit het jaarverslag van de SNV over 1998. In haar
beleidsplan 1999 heeft de SNV als prioriteiten geformuleerd: ondersteuning
aan de ontwikkeling van duurzame economische activiteiten; het complementeren
van de inventarisatie van best practises en het ontwikkelen van praktische
richtlijnen op dat punt; uitwerking van het ondersteuningsbeleid voor lokale
bestuursprocessen; aandacht voor capaciteitsontwikkeling, zowel intern als
bij de partners; verwerking van de ervaringen met analyse-instrumenten ter
ondersteuning van duurzame ontwikkelingsprocessen. Zij zou overigens bij haar
afwegingen op dit punt inderdaad kijken naar ervaringen die bijvoorbeeld in
Zweden en Canada zijn opgedaan. Tot slot merkte zij op dat in de IOB-aanbevelingen
geen bewijsmiddelen zijn te vinden voor de stelling dat multilaterale hulpverlening
meer resultaat oplevert dan bilaterale hulp. Uit de IOB-evaluaties blijkt
echter evenmin dat deze stelling onjuist zou zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De BoerDe voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van WalsemDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Apostolou (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
Voorhoeve (VVD), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter,
Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders
(PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van der Knaap (CDA), Ross-van Dorp (CDA),
Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA) en Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Bolkestein (VVD), De Graaf (D66),
Van 't Riet (D66), Rouvoet (RPF), Belinfante (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Patijn
(VVD), Visser-van Doorn (CDA), Zijlstra (PvdA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD),
De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Remak (VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den
Akker (CDA), Leers (CDA), Vendrik (GroenLinks), Feenstra PvdA) en Balemans
(VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA),
Hillen (CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Van Walsem (D66), voorzitter, Th. A. M. Meijer (CDA),
De Haan (CDA), Wagenaar (PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers
(PvdA), Verburg (CDA), Vendrik (GroenLinks), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper
(PvdA), Udo (VVD) en Blok (VVD).Plv. leden: Harrewijn (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), Koenders (PvdA), Bos (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts (D66),
Kant (SP), Feenstra (PvdA) Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Schimmel (D66),
Stroeken (CDA), Wijn (CDA), Rietkerk (CDA), O. P. G. Vos (VVD),
Hamer (PvdA), Reitsma (CDA), Rabbae (GroenLinks), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Geluk (VVD), Smits (PvdA), De Vries (VVD) en Balemans (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-V-84.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl