Wijziging van de regeling van het DNA-onderzoek in strafzaken; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26271, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26271 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De betrouwbaarheid van onderzoek van het wangslijmvlies3. Vrijwillige medewerking aan het onderzoek4. Het bewaren en vernietigen van celmateriaal5. De dringende noodzakelijkheid van het onderzoek6. De verplichting tot medewerking7. De misdrijven van artikel 195d, eerste en tweede lid,
WvSv8. De DNA-registratie9. Het besluit10. Artikelsgewijze toelichtingARTIKEL I Artikel 151aArtikel 195aArtikel 195dArtikel 552oArtikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26271Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 271Wijziging van de regeling van het DNA-onderzoek in strafzakennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. InleidingEr bestaan een aantal redenen om de regeling betreffende het DNA-onderzoek
in strafzaken, die per 1 september 1994 in werking is getreden, te wijzigen.
In de eerste plaats is de wijze van uitvoering van het DNA-onderzoek die de
huidige wetgeving voorschrijft onnodig belastend. Het is niet langer noodzakelijk
bloed af te nemen ten behoeve van een goed DNA-onderzoek. Een onderzoek van
wangslijmvlies levert naar huidig wetenschappelijk inzicht vergelijkbaar betrouwbare
resultaten op.Een gevolg van deze ontwikkeling is, dat de inzet van deze onderzoeksmethode
niet zo restrictief behoeft te zijn als thans in de wet is neergelegd. De
inbreuk op de lichamelijke integriteit die bij DNA-onderzoek gemaakt moet
worden is een geringere. Daarmee is een tweede reden gegeven om de wet te
wijzigen. De inschakeling van de rechter-commissaris in gevallen waarin de
verdachte wil meewerken aan het DNA-onderzoek, komt niet langer noodzakelijk
voor. En de gedwongen medewerking behoeft niet langer te worden beperkt tot
het geval waarin een DNA-onderzoek dringend noodzakelijk is voor het aan de
dag brengen van de waarheid. Op deze wijze worden de mogelijkheden om het
DNA-onderzoek in het voorbereidend onderzoek te gebruiken verruimd.Ook het afnemen van wangslijmvlies blijft evenwel een inbreuk op de lichamelijke
integriteit, die het DNA-onderzoek binnen het scala van onderzoeksvormen één
van de meer ingrijpende maakt. Een verder gaande aanpassing van de vereisten
voor toepassing van DNA-onderzoek komt mij daarom onjuist voor. Het wetsvoorstel
behelst derhalve geen aanpassing van de misdrijven bij welker verdenking een
DNA-onderzoek kan worden bevolen. Ook de eis dat tegen de verdachte «ernstige
bezwaren» moeten zijn gerezen, blijft gehandhaafd.Het afzwakken van de vereisten voor het mogen verrichten van DNA-onderzoek
kan een belangrijk neveneffect hebben. Tot op heden vindt de registratie van
DNA-profielen slechts op relatief beperkte schaal plaats. Dat komt onwenselijk
voor, gelet op de grote bijdrage die een dergelijke registratie aan de opheldering
van ernstige geweldsdelicten kan leveren. Die bijdrage kan bovendien niet
alleen nationale, maar ook buitenlandse onderzoeken betreffen. Ik heb daar
in een toespraak voor het symposium «Forensic intelligence», gehouden
op 19 maart 1997, de aandacht voor gevraagd. De onderhavige wetswijziging
zal bewerkstelligen dat meer DNA-profielen zullen worden opgeslagen. 2. De betrouwbaarheid van onderzoek van het wangslijmvliesMet de voortgang van de DNA-techniek kan van steeds geringere hoeveelheden
biologisch materiaal een DNA-profiel worden vervaardigd. Een correct afgenomen
wangslijmvliesmonster bevat meer dan voldoende DNA voor het huidige DNA-onderzoek,
waarbij tevens de garantie bestaat dat er voldoende celmateriaal overblijft
voor een eventueel contraonderzoek.Daarmee is gegeven dat de bestaande wettelijke regeling gelet op de huidige
stand van de techniek onnodig bezwarend is voor de verdachte. Artikel 195d,
eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering (WvSv) schrijft namelijk voor
dat bloed wordt afgenomen. Het bevel hiertoe wordt slechts dan niet ten uitvoer
gelegd, indien aannemelijk is dat zulks vanwege een bijzondere geneeskundige
reden onwenselijk is (vijfde lid). Slechts in dat geval, en in het geval bloed
geen geschikt materiaal voor DNA-onderzoek zal opleveren, kan de rechter-commissaris
bevelen dat van de verdachte wangslijmvlies of haarwortels worden afgenomen
(zevende lid).Dit wetsvoorstel stelt voor, het afnemen van wangslijmvlies in de plaats
te stellen van het afnemen van bloed. De rechter-commissaris beveelt in beginsel
dat wangslijmvlies wordt afgenomen. Op welke wijze de arts aan dit bevel gevolg
zal dienen te geven wordt uitgewerkt in een op het achtste lid van genoemd
artikel gebaseerde algemene maatregel van bestuur. Eerst indien er een medische
reden is waarom deze wijze van uitvoering niet mogelijk is (de verdachte kan
bijvoorbeeld eczeem in zijn mond hebben) ligt het afnemen van bloed voor de
hand. De arts moet daarvoor, als hem zulks eerst tijdens het onderzoek duidelijk
wordt, in beginsel terug naar de rechter-commissaris. Deze kan vervolgens
een nieuw bevel uitvaardigen op grond van artikel 195d, zevende lid, WvSv.
De aan het zevende lid van artikel 195d WvSv toe te voegen zin maakt het evenwel
ook mogelijk, beide bevelen tegelijk te geven. Indien de arts vaststelt dat
het afnemen van wangslijmvlies niet mogelijk is, kan hij in dat geval onmiddellijk
bloed afnemen. Het belang van deze voorziening is, behalve in tijdwinst voor
de rechter-commissaris, de arts en andere betrokkenen, gelegen in het feit
dat niet twee keer op grond van artikel 195e WvSv een termijn voor hoger beroep
gaat lopen.De mogelijkheid tot onderzoek van haarwortels blijft bestaan voor gevallen
waarin noch het onderzoek van bloed, noch het onderzoek van wangslijmvlies
mogelijk is. De resultaten die bij onderzoek van haarwortels worden geboekt,
zijn niet zodanig dat dit lichaamsmateriaal met de andere op één
lijn kan worden gesteld.In het kader van artikel 151a WvSv is geen regeling opgenomen van de «volgorde»
waarin lichaamsmateriaal wordt afgenomen. Nu het hier gaat om een afname van
lichaamsmateriaal met instemming en medewerking van de betrokkene, is regeling
in de wet niet nodig. De in het geval van vrijwillige medewerking te volgen
procedure zal worden neergelegd in de algemene maatregel van bestuur die op
basis van artikel 151a, negende lid, WvSv zal worden vastgesteld. 3. Vrijwillige medewerking aan het onderzoekArtikel 151a WvSv biedt naar geldend recht slechts beperkte mogelijkheden
tot onderzoek. Het maakt het onderzoek van sporenmateriaal mogelijk in de
situatie waarin de verdachte nog niet bekend is. Als de verdachte eenmaal
bekend is, is een DNA-onderzoek slechts in het kader van een gerechtelijk
vooronderzoek mogelijk, op basis van artikel 195a WvSv. Dat geldt zelfs indien
de verdachte wil meewerken aan een dergelijk onderzoek. Artikel
195a WvSv is in de huidige situatie bedoeld voor alle DNA-onderzoeken waarbij
een verdachte betrokken is, onafhankelijk van de vraag of deze vrijwillig
of gedwongen bloed heeft afgestaan.Een zo restrictieve inzet van deze onderzoeksmethode komt, gelet op de
minder ingrijpende wijze waarop dit onderzoek voortaan kan plaatsvinden en
het streven het DNA-onderzoek ruimer toe te passen, niet wenselijk voor. Onderzoek
aan sporenmateriaal moet, ook als de verdachte bekend is, plaats kunnen vinden
op last van de officier van justitie. Zeer wel denkbaar is voorts, dat de
verdachte graag wil meewerken aan een DNA-onderzoek teneinde van de verdenking
gezuiverd te worden. In dat geval moet de officier van justitie een onderzoek
van dit vrijwillig afgestane materiaal kunnen laten verrichten. Te dien einde
zijn in artikel 151a, eerste lid, WvSv de woorden «indien de verdachte
niet bekend is» vervallen. De gekozen formulering laat tevens ruimte
voor een DNA-onderzoek aan lichaamsmateriaal, afgestaan door niet-verdachten.
Dergelijk onderzoek op vrijwillige basis kan onder omstandigheden, met name
als duidelijk is dat de dader van een ernstig delict in een beperkte kring
van personen moet worden gezocht, van groot belang zijn.Deze verruiming van de reikwijdte van artikel 151a WvSv is slechts aanvaardbaar,
zo wordt benadrukt, omdat de betrokkene vrijwillig meewerkt. De wet stelt
buiten twijfel dat de toestemming van de betrokkene schriftelijk moet worden
verkregen. Teneinde te voorkomen dat twijfel rijst omtrent het vrijwillige
karakter van de medewerking zal in de algemene maatregel van bestuur die op
basis van dit artikel wordt uitgevaardigd, voorts worden uitgewerkt op welke
wijze de medewerking moet worden gevraagd en vastgelegd. De verruiming van
de reikwijdte van artikel 151a WvSv is voorts aanvaardbaar, omdat de waarborgen
die thans in de regeling van de artikelen 195a tot en met 195e WvSv zijn opgenomen,
ook in artikel 151a WvSv worden verwerkt. Een voorbeeld daarvan is het voorgestelde
tweede lid van het gewijzigde artikel 151a WvSv, dat mutatis mutandis gelijk
is aan artikel 195a, tweede lid, WvSv. Het schrijft voor dat de verdachte
de deskundige mag aanwijzen die het onderzoek verricht indien onvoldoende
celmateriaal voor een tegenonderzoek aanwezig is. Het gaat daarbij vanzelfsprekend
niet om celmateriaal dat van de verdachte wordt afgenomen maar om materiaal
dat bijvoorbeeld op de plaats van het delict is gevonden. Tot dusver kon dit
voorschrift in artikel 151a WvSv ontbreken, omdat de rechter-commissaris moest
worden ingeschakeld als er een verdachte was. Als de officier van justitie
ook in het geval de verdachte bekend is een DNA-onderzoek mag laten plaatsvinden,
wordt dit anders.Van de verleende bevoegdheid dient, zoals van alle bevoegdheden, een behoorlijk
gebruik te worden gemaakt. Daaruit vloeit voort, dat niet in de plaats van
aan afgenomen lichaamsmateriaal DNA-onderzoek mag worden verricht aan lichaamsmateriaal
dat de verdachte op koffiekopjes en dergelijke heeft achtergelaten. Daarmee
zouden de waarborgen en beperkingen die de wet aan het afnemen van lichaamsmateriaal
stelt, worden omzeild. 4. Het bewaren en vernietigen van celmateriaalDe plicht tot vernietiging van celmateriaal, die thans in artikel 195a,
vierde lid, Wetboek van Strafvordering is opgenomen, is eveneens een waarborg
voor de onderzochte persoon. Deze plicht wordt in dit wetsvoorstel evenwel
niet overgenomen in artikel 151a WvSv; in beide artikelen wordt ingevolge
dit wetsvoorstel een verplichting opgenomen om bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur, de Registratiekamer gehoord, regels te stellen voor het bewaren
en vernietigen van lichaamsmateriaal. Voor deze aanpassing zijn een aantal
redenen. In de eerste plaats zijn de ervaringen met de thans geldende vernietigingsplicht
niet onverdeeld gunstig. Artikel 195a, vierde lid, WvSv maakt duidelijk, dat
de rechter-commissaris het afgenomen celmateriaal thans moet doen
vernietigen. In de praktijk gebeurt dit in veel gevallen niet. Dat is ook
niet verwonderlijk: het celmateriaal ligt bij het Gerechtelijk Laboratorium,
en kan gemakkelijk aan de aandacht van de rechter-commissaris ontsnappen.
Wenselijk is deze situatie evenwel niet. Naar mijn mening verdient het aanbeveling,
in een algemene maatregel van bestuur een zorgvuldige procedure uit te werken.Er zijn echter ook andersoortige argumenten voor deze wetswijziging; argumenten
om de vernietigingsplicht te clausuleren. Uit het advies van het Gerechtelijk
Laboratorium, uitgebracht naar aanleiding van het concept voor het onderhavige
wetsvoorstel, blijkt dat er goede redenen kunnen zijn om lichaamsmateriaal
in bepaalde gevallen niet integraal te vernietigen. Zo is het mogelijk om,
met behulp van bewaard lichaamsmateriaal, een nieuwe test uit te voeren als
het in de DNA-registratie opgenomen profiel overeenkomt met opgestuurd sporenmateriaal.
Op deze wijze kan worden voorkomen dat de betrokkene moet worden benaderd
om voor de tweede keer lichaamsmateriaal af te geven. Voorts stelt het Gerechtelijk
Laboratorium dat over een aantal jaren meer informatie ter identificatie uit
nu afgenomen lichaamsmateriaal kan worden gehaald. Het openbaar ministerie
wijst er in zijn advies op dat door veranderende analysetechnieken het risico
bestaat dat de DNA-profielen in de toekomst niet meer vergelijkbaar zijn.
Er zijn derhalve argumenten voor een beperkte, aan de opname van een DNA-profiel
in de registratie gekoppelde uitzondering op de vernietigingsplicht.Naar mijn mening wegen deze argumenten inderdaad op tegen andere, met
name uit privacyoverwegingen voortvloeiende, contra-argumenten. De huidige
wetgeving erkent reeds dat een registratie van DNA-profielen gerechtvaardigd
is in het belang van de opsporing. Het belang van deze registratie voor de
opsporing kan aanmerkelijk worden vergroot als het Gerechtelijk Laboratorium
in staat wordt gesteld deze registratie bij de tijd te houden. Een additionele
inbreuk op de lichamelijke integriteit van de betrokkene is daarvoor niet
nodig. De algemene maatregel van bestuur zal echter adequate procedurele waarborgen
moeten bieden. Ik hecht er dan ook aan, in deze het advies van de Registratiekamer
in te winnen.Adequate procedurele waarborgen zijn ook nodig om te voorkomen dat lichaamsmateriaal
te spoedig wordt vernietigd. Zo kan het in ieder geval niet vernietigd worden
zolang de verdachte nog het recht heeft om een tegenonderzoek te vragen. Thans
kan dit uit artikel 195a, vierde lid, WvSv worden afgeleid, omdat daarin is
opgenomen dat het belang van het onderzoek de vernietiging moet toelaten.
De uit te vaardigen algemene maatregel van bestuur biedt evenwel – wenselijke –
mogelijkheden om dit uitgangspunt nader te concretiseren. 5. De dringende noodzakelijkheid van het onderzoekIngevolge het derde lid van artikel 195d WvSv kan het bevel tot het afnemen
van lichaamsmateriaal ten behoeve van een DNA-onderzoek slechts worden gegeven
indien uit feiten en omstandigheden blijkt van ernstige bezwaren tegen de
verdachte en indien het onderzoek dringend noodzakelijk is voor het aan de
dag brengen van de waarheid. Deze laatste voorwaarde komt, nu het afnemen
van wangslijmvlies kan volstaan, te restrictief voor. Het DNA-onderzoek kan
een uiterst betrouwbaar bewijsmiddel opleveren; er is geen reden dit onderzoek,
nu het minder bezwarend wordt dan thans het geval is, aan een zo zware subsidiariteitsnorm
te binden. Ook in vergelijking met artikel 195 WvSv is deze verandering redelijk.
Artikel 195 WvSv, zoals het thans luidt, verbindt de eis van dringende noodzakelijkheid
slechts aan het onderzoek van een niet-verdachte (bijvoorbeeld het slachtoffer)
die niet wil meewerken. Bij de verdachte volstaan «ernstige bezwaren».
In dit opzicht wordt voorgesteld artikel 195 WvSv en artikel 195d WvSv min
of meer gelijk te trekken, door een verplicht DNA-onderzoek toe
te staan «in het belang van het onderzoek».Ook de afname van bloed is voortaan niet langer gebonden aan de voorwaarde
van dringende noodzakelijkheid. Het ligt immers niet voor de hand de afname
van wangslijmvlies aan andere normen te binden dan de afname van bloed. Afname
van bloed is slechts een subsidiaire onderzoeksmethode en dient aan dezelfde
voorwaarden gebonden te zijn als afname van wangslijmvlies. 6. De verplichting tot medewerkingInschakeling van de rechter-commissaris is in de opzet van dit wetsvoorstel
nog slechts nodig in gevallen waarin de verdachte niet wil meewerken aan het
DNA-onderzoek. In dat geval is een bevel op grond van artikel 195d WvSv noodzakelijk.
Niet ondenkbaar ware geweest, de officier van justitie de mogelijkheid te
geven medewerking te bevelen. In het rapport van de Commissie Meijers (Onderzoek
aan het lichaam, februari 1997) wordt aanbevolen artikel 56 WvSv zo te wijzigen
dat de officier van justitie bij het bestaan van ernstige bezwaren tegen de
verdachte kan bevelen dat deze in zijn lichaam wordt onderzocht. Er zijn evenwel
redenen om bij DNA-onderzoek anders te oordelen. De bevoegdheid van artikel
56 WvSv is gekoppeld aan de voorgeleiding, en daarmee aan een situatie waarin
een zekere tijdsdruk bestaat. De verdachte is net ingesloten, en het vermoeden
bestaat dat hij in zijn lichaam zaken heeft die voor het onderzoek van belang
zijn en/of die voor zijn gezondheid bedreigend zijn. In de situatie van het
DNA-onderzoek ontbreekt de tijdsdruk. Het lichaamsmateriaal van de verdachte
verandert niet; het is in beginsel niet van belang of dit nu vandaag of morgen
wordt afgenomen. Hier is derhalve alle gelegenheid de rechter-commissaris
in te schakelen. Van belang is voorts de aanwezigheid van een DNA-registratie.
Wordt de verdachte door het DNA-onderzoek gekoppeld aan het onderzochte delict,
dan komt zijn DNA-profiel in deze registratie. Het onderzoek in artikel 56
WvSv omschreven heeft niet zo'n belastend bijeffect.De inschakeling van de rechter-commissaris blijft plaatsvinden in het
kader van een gerechtelijk vooronderzoek. Er is niet voor gekozen de rechter-commissaris
slechts een machtiging te laten geven. De reden daarvoor is dat het hier gaat
om een bevoegdheid waarbij de persoonlijke betrokkenheid van de rechter-commissaris
vereist blijft. Hij moet de verdachte, zo stelt de wet reeds thans, in beginsel
horen. Bij de bevoegdheden die geregeld worden in het wetsvoorstel betreffende
de bijzondere opsporingsbevoegdheden ligt dit wezenlijk anders. De bevoegdheidstoepassing
waar in dat kader een machtiging van de rechter-commissaris voor wordt voorgeschreven
vindt in het geheim plaats; het daaraan voorafgaand horen van de verdachte
zou de bevoegdheidstoepassing van alle zin beroven. 7. De misdrijven van artikel 195d, eerste en tweede lid,
WvSvIn de adviezen die naar aanleiding van het onderhavige wetsvoorstel zijn
uitgebracht wordt van verschillende kanten bepleit, de mogelijkheid om een
bevel tot DNA-onderzoek te geven bij meer misdrijven te introduceren. Artikel
195d, eerste lid, WvSv legt de grens thans bij misdrijven waarop een gevangenisstraf
van acht jaar of meer is gesteld. Het tweede lid voegt daar nog enkele misdrijven
aan toe; zo zijn alle zedendelicten waarop zes jaar gevangenisstraf staat
opgenomen. Gesuggereerd wordt met name, het bevel tot DNA-onderzoek mogelijk
te maken bij alle misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is.Naar mijn oordeel gaat dit te ver. De in artikel 195d, eerste en tweede
lid, WvSv besloten liggende afbakening komt mij nog steeds juist voor. Anders
dan in naar aanleiding van het concept-wetsvoorstel uitgebrachte
adviezen wel wordt gesteld, acht ik DNA-onderzoek niet vergelijkbaar met het
afnemen van een vingerafdruk. Het gaat hier uiteindelijk nog steeds om een
betrekkelijk ingrijpend, tegen de wil van de verdachte aan diens lichaam uitgevoerd
onderzoek. Juridisch is er bovendien nog het verschil dat hier lichaamsmateriaal
wordt afgenomen; bij vingerafdrukken niet. Ook als, zoals de Recherche Adviescommissie
in haar advies stelt, het DNA-onderzoek bij vermogensdelicten in belangrijke
mate aan de opsporing zou kunnen bijdragen, blijft het naar mijn mening een
onderzoekstechniek die gelet op haar ingrijpendheid voor zwaardere delicten
gereserveerd dient te blijven.Ook het vereiste van de «ernstige bezwaren» dient naar mijn
mening gelet op het voorgaande gehandhaafd te blijven. Een DNA-onderzoek blijft
nog steeds betrekkelijk ingrijpend. Illustratief is een vergelijking met artikel
195 WvSv, en artikel 56 WvSv. Ook voor veel minder ingrijpend onderzoek, zoals
het onderzoek aan de kleding, wordt daar de eis van ernstige bezwaren gesteld. 8. De DNA-registratieEen adequaat functionerende DNA-registratie kan een belangrijke bijdrage
leveren aan de opsporing van ernstige misdrijven. Die bijdrage geldt bovendien
niet alleen de in Nederland gepleegde misdrijven. Strafzaken hebben steeds
vaker internationale aspecten, ook op het terrein van de gewelds- en zedendelicten.
Ik heb dan ook voorstellen gedaan om in Europees verband een uitwisseling
van DNA-profielen mogelijk te maken. De mogelijkheid, in Europees verband
een dergelijke gegevensuitwisseling te bevorderen, wordt groter als Nederland
zelf over een adequaat functionerende DNA-registratie beschikt. Inmiddels
is reeds totstandgekomen de Resolutie van de Raad van de Europese Unie van
9 juni 1997 (Publicatieblad 24 juni 1997, C 193/2) inzake de uitwisseling
van DNA-analyseresultaten, waarin de lidstaten worden uitgenodigd te overwegen
om nationale DNA-databanken in te stellen.Het is mijn hoop dat de wetswijzigingen die in het voorgaande zijn toegelicht
ervoor zullen zorgen dat het belang van de DNA-registratie voor de opsporing
van ernstige delicten zal toenemen. Verwacht mag worden dat met name de ruimere
reikwijdte van artikel 151a WvSv en artikel 195d WvSv ertoe zullen bijdragen
dat de DNA-registratie een belangrijke rol zal kunnen gaan spelen bij het
onderzoek naar ernstige gewelds- en zedendelicten. Ook ingeval de verdachte
vrijwillig meewerkt krijgt de officier van justitie de beschikking over diens
DNA-profiel. Hij kan dat, als het de verdenking bevestigt, onder bij algemene
maatregel van bestuur te stellen beperkingen (vgl. artikel 151a, zesde lid,
WvSv) in de DNA-registratie laten opnemen. Voorts zal de afzwakking van de
eis, in artikel 195d, derde lid, WvSv gesteld, tot een ruimer gebruik van
deze onderzoeksmethode leiden.Met name de ruimere reikwijdte van artikel 151a WvSv kan met zich meebrengen
dat ook profielen worden verkregen van personen ten aanzien waarvan geen aanleiding
bestaat ze op te nemen in een DNA-profielenregistratie. De regel van artikel
195a Wetboek van Strafvordering (DNA-profielen worden opgenomen in een persoonsregistratie)
behoeft derhalve aanpassing; in het voorgaande werd daar hier en daar reeds
op vooruitgelopen. Deze regel behoeft zeker aanpassing in het licht van de
omstandigheid dat wordt voorgesteld ook de vrijwillige medewerking van niet-verdachten
mogelijk te maken. Voorgesteld wordt daarom in de eerste plaats, te bepalen
dat DNA-profielen onder beperkingen, te stellen bij algemene maatregel van
bestuur, worden opgenomen in een registratie. Verder wordt voorgesteld te
bepalen dat bij algemene maatregel van bestuur, de Registratiekamer gehoord,
regels worden gesteld voor de verwerking van DNA-profielen. «Verwerking»
is daarbij datgene wat daar in het voorstel van wet, houdende
regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens)
(kamerstukken II 1997–1998, 25 892, nrs. 1–2) onder wordt
verstaan: elke handeling of elk geheel van handelingen met betrekking tot
persoonsgegevens, waaronder in ieder geval het verzamelen, vastleggen, ordenen,
bewaren, bijwerken, wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken
door middel van doorzending, verspreiding of enige andere vorm van terbeschikkingstelling,
samenbrengen, met elkaar in verband brengen, alsmede het afschermen, uitwissen
of vernietigen van gegevens. Deze wijziging spoort met een opmerking, gemaakt door de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak (NVvR). De NVvR is van oordeel dat moet worden vastgelegd
dat het DNA-profiel van de getuige en het slachtoffer niet in de DNA-databank
worden opgenomen. Opneming van deze beperking in de wet, zoals de NVvR voorstelt,
ligt minder voor de hand. Het karakter van deze beperkingen is niet zozeer
strafvorderlijk van aard; het betreft hier veeleer privacyregelgeving. Zo
kan er op worden gewezen dat deze regels zullen moeten vastleggen dat profielen
van veroordeelden opgeslagen worden of blijven; in de context van artikel
195a e.v. WvSv gaat het helemaal niet om personen die veroordeeld zijn. Verder
hangt deze materie sterk samen met andere zaken die in de algemene maatregel
van bestuur geregeld zullen moeten worden.Een kleine aanpassing betreft de omschrijving van de registratie in de
wet. Artikel 195a WvSv sprak tot dusverre van een persoonsregistratie; dit
is gewijzigd in registratie, opdat de mogelijkheid ontstaat de registratie
als een politieregister vorm te geven. 9. Het besluitNaar aanleiding van deze wetswijziging zal ook de algemene maatregel van
bestuur die het DNA-onderzoek regelt worden aangepast; dat is op enkele plaatsen
in deze toelichting reeds aangekondigd. Bij die wijziging zal ook tegemoetgekomen
worden aan enkele bezwaren die in de praktijk zijn gerezen tegen de geldende
redactie van het besluit. Zo bestaat nog niet de mogelijkheid buitenlandse
laboratoria in dit kader in te schakelen; een mogelijkheid waaraan wel behoefte
bestaat. Verder kan de administratieve afhandeling van het onderzoek worden
versimpeld. In de adviezen die naar aanleiding van het wetsvoorstel zijn uitgebracht
zijn een aantal opmerkingen gemaakt waar bij de herziening van het besluit
dankbaar gebruik van zal worden gemaakt. 10. Artikelsgewijze toelichtingIn het voorgaande zijn de meeste van de voorgestelde wijzigingen reeds
toegelicht. In aanvulling daarop wordt bij enkele wijzigingen nog een korte
toelichting gegeven. ARTIKEL I Artikel 151aIn het eerste lid van artikel 151a wordt de basis gelegd voor het onderzoek
van vrijwillig afgestaan celmateriaal, alsmede van sporenmateriaal. De wijze
waarop het lichaamsmateriaal kan worden afgenomen is niet nader geregeld in
de wet. Wel zullen daaromtrent regels worden gesteld in de op het negende
lid te baseren algemene maatregel van bestuur. Uitgangspunt zal daarbij zijn
dat betrokkenheid van een arts bij het afnemen van wangslijmvlies niet vereist
is, maar dat de afname van bloed uitsluitend door of onder verantwoordelijkheid
van een arts kan geschieden. In het derde lid wordt de mededelingsplicht anders geformuleerd. Tot dusver
hoefde slechts mededeling te worden gedaan aan de verdachte. Het onderhavige
wetsvoorstel maakt het mogelijk dat ook van niet-verdachten lichaamsmateriaal
wordt afgenomen ten behoeve van een DNA-onderzoek. In dat geval dient de mededeling
van het resultaat aan hen gedaan te worden. Ingeval sporenmateriaal onderzocht
wordt, dient mededeling te worden gedaan aan de verdachte: in dit opzicht
verandert niets.Een tweede wijziging van de mededelingsplicht betreft de inhoud van de
mededelingen. In het advies van de NVvR wordt er terecht op gewezen dat de
geldende inlichtingenplicht ver strekt: de rechter-commissaris moet «steeds»
schriftelijk kennis geven van een aantal zaken. Voldoende lijkt inderdaad,
dat de verdachte schriftelijk van de uitslag op de hoogte wordt gesteld. Daarnaast
dient, vanzelfsprekend, in het procesdossier (waarvan de verdachte eveneens
kennis kan nemen) een adequate verslaglegging van het verrichte onderzoek
te worden opgenomen. Artikel 195aDe mededelingsplicht van het derde lid is anders geformuleerd; een toelichting
op de gekozen formulering is gegeven in de toelichting bij artikel 151a WvSv. Artikel 195dIn artikel 195d WvSv wordt thans bepaald dat de afname van bloed op bevel
van de rechter-commissaris «door een arts» plaatsvindt. Nu de
afname van wangslijmvlies minder medische kwalificaties vereist, is in het
concept voorgesteld deze passage te veranderen in «door of onder verantwoordelijkheid»
van een arts. Daarmee is tot uitdrukking gebracht dat de arts niet zelf wangslijmvlies
behoeft af te nemen. Ook het afnemen van bloed of haarwortels behoeft, bij
een bevel daartoe, niet door de arts zelf te gebeuren, zo volgt uit artikel
195d, zevende lid, WvSv, waarin het zesde lid op het afnemen van dit lichaamsmateriaal
van overeenkomstige toepassing wordt verklaard. Wel is het oordeel over de
vraag of het wangslijmvlies van de verdachte geschikt materiaal oplevert met
uitsluiting van anderen aan de arts toevertrouwd. De arts hoeft zijn verantwoordelijkheid
niet waar te maken door zelf bij het afnemen van lichaamsmateriaal aanwezig
te zijn. Hij dient zich er echter wel van te vergewissen dat degene die onder
zijn verantwoordelijkheid handelt de vereiste kwaliteiten heeft. In de algemene
maatregel van bestuur zal meer in het algemeen worden neergelegd, welke personen
onder verantwoordelijkheid van een arts wangslijmvlies mogen afnemen.De aan het zevende lid toe te voegen zin is in paragraaf 2 reeds
toegelicht. Artikel 552oDe voorgestelde wijziging van artikel 552o bewerkstelligt dat de rechter-commissaris
een DNA-onderzoek ook in het kader van een rechtshulpverzoek kan laten verrichten.
De voorgestelde formulering stelt zeker dat het bevel van artikel 195d WvSv
in deze context ook kan worden gegeven. Voorts is voorzien in de mogelijkheid,
in het kader van een rechtshulpverzoek maatregelen in het belang van het onderzoek
te bevelen. De rechter-commissaris kan deze maatregelen tijdens het gerechtelijk
vooronderzoek nemen op basis van de artikelen 222 en 225 Invoeringswet Wetboek
van Strafvordering. Artikel 6 Besluit Inverzekeringstelling verduidelijkt
dat tot deze maatregelen onder meer het nemen van vingerafdrukken behoort.
Ook dat is een bevoegdheid die, net als die tot het laten verrichten van DNA-onderzoek,
tot identificatie van de betrokkene strekt. Zeker in het licht van de omstandigheid
dat toepassing van deze bevoegdheid een beperktere inbreuk op
de lichamelijke integriteit maakt dan DNA-onderzoek, wordt voorgesteld ook
deze bevoegdheid in het kader van rechtshulpverzoeken toepasbaar te maken. Artikel IIHet tijdstip van inwerkingtreding wordt bij koninklijk besluit vastgesteld.
Voorafgaande aan de inwerkingtreding zal de rechtspraktijk met de inhoud van
de wet en haar datum van inwerkingtreding bekend worden gemaakt.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26271-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl