Uitvoering overeenkomst EU - VS over verwerking en overdracht PNR-gegevens door luchtvaartmaatschappijen; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31734, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

23-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31734 nr. 5

19-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31734Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 734Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens in verband met de
uitvoering van de op 26 juli 2007 te Washington tot stand gekomen Overeenkomst
tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika inzake de verwerking
en overdracht van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens) door luchtvaartmaatschappijen
aan het Ministerie van Binnenlandse Veiligheid van de Verenigde Staten van
Amerika (PNR-Overeenkomst 2007) met briefwisseling en verklaring (Trb. 2007,
129)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 19 maart
20091. InleidingDe regering dankt de Kamer voor de vragen en de opmerkingen die de leden
van de verschillende fracties in het verslag hebben gemaakt. Voor zoveel nog
nodig verwijst de regering de leden van de diverse fracties naar de gelijktijdig
met de nota uitgebrachte nota naar aanleiding van het verslag ten aan zien
van het voorstel van wet houdende goedkeuring van de op
26 juli 2007 te Washington tot stand gekomen Overeenkomst tussen de Europese
Unie en de Verenigde Staten van Amerika inzake de verwerking en overdracht
van persoonsgegevens van passagiers door luchtvaartmaatschappijen aan het
Ministerie van Binnenlandse Veiligheid van de Verenigde Staten van Amerika
(PNR-Overeenkomst 2007), met briefwisseling en verklaring (Trb. 2007, 129).De leden van de SP-fractie geven uiting aan hun teleurstelling over het
voorliggende wetsvoorstel. Zij constateren dat de tussen de Europese Unie
en de Verenigde Staten gesloten Overeenkomst in strijd is met de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp) en dat de Wbp dient te worden aangepast om deze situatie
op te heffen. Deze leden vragen of deze weergave van de feiten juist is en
hoe de regering deze situatie beoordeelt. Verder vragen deze leden wat de
consequenties zijn wanneer dit wetsvoorstel niet door de Tweede Kamer zou
worden aangenomen.De regering is van oordeel dat er geen strijd bestaat tussen de Wbp en
de PNR-Overeenkomst 2007. Ook niet onder de huidige situatie waarin de PNR-Overeenkomst
2007 voorlopige toepassing vindt.Immers, luchtvaartmaatschappijen zijn ingevolge artikel 33 van de Wbp
verplicht hun passagiers tijdig en volledig te informeren over de verplichting
die zij op grond van Amerikaanse regelgeving hebben om gegevens door
te geven aan de Amerikaanse autoriteiten. Die informatieplicht ziet op alle
gegevens die de luchtvaartmaatschappij verwerkt, dus ook op gegevens waaruit
onder omstandigheden bijzondere persoonsgegevens kunnen worden afgeleid. Daargelaten
de mogelijkheid dat betrokkenen bewust de mogelijkheid verkiezen geen gegevens
te verstrekken die kunnen worden aangemerkt als bijzondere persoonsgegevens,
kunnen zij op basis van de informatie die door de luchtvaartmaatschappij wordt
verstrekt hun toestemming geven of onthouden tot het verwerken van die gegevens.
Op grond van artikel 23, eerste lid, onder a, van de Wbp doorbreekt toestemming
van de betrokkene het verbod op verwerking van die gegevens. In vrijwel alle
gevallen volstaat deze verwerkingsgrond. Het onthouden van toestemming leidt
voor de betrokkene echter tot een probleem: hem zal de toegang tot het vliegtuig
worden geweigerd. Zou het wetsvoorstel worden verworpen, dan blijft deze situatie
bestaan.De thans bestaande – rechtmatige – vorm van gegevensdoorgifte
neemt niet weg dat de regering het toch noodzakelijk acht om zowel ten aanzien
van betrokkene, als ten aanzien van verantwoordelijke duidelijkheid te verschaffen
over de gevolgen van het toch min of meer onontkoombare karakter van gegevensdoorgifte
aan derde landen ten behoeve van een zwaarwegend algemeen belang. In geval
van de PNR-Overeenkomst 2007 betreft dit primair het voorkomen en bestrijden
van terrorisme en andere vormen van grensoverschrijdende criminaliteit.De regering heeft zich, vooral met het oog op nog komende verdragen over
de doorgifte van passagiersgegevens, afgevraagd of de toestemming van de betrokkene
steeds maar moet worden ingeroepen om de doorgifte van bijzondere persoonsgegevens
te rechtvaardigen, in situaties waarin een weigering van de betrokkene altijd
leidt tot ongewilde consequenties. Het gevaar bestaat dat op de lange duur
het toestemmingsvereiste aan overtuigende betekenis zal inboeten. De regering
acht het beter om voor dit soort gevallen een duidelijke en evenwichtige regeling
voor te stellen. Die regeling faciliteert niet alleen luchtvaartmaatschappijen.
Ook bij de positie van betrokkenen is stilgestaan, omdat de voorgestelde regeling
alleen toepassing vindt in gevallen waarin is voorzien in een behoorlijke
internationaalrechtelijke grondslag voor de doorgifte van persoonsgegevens
waarin waarborgen voor de bescherming van persoonsgegevens moeten zijn ingebouwd.
Daarmee is ook bereikt dat steeds democratische controle door de Staten-Generaal
of het Europees Parlement mogelijk is. Met die laatste eis wordt bovendien
bereikt dat aan derde landen een duidelijk signaal wordt gegeven over hetgeen
op dit terrein voor de Nederlandse wetgever acceptabel is.Daarnaast is er een wetssystematische reden voor de voorgestelde voorziening.
Artikel 23, eerste lid, onder d, van de Wbp geeft een uitzondering op het
verwerkingsverbod indien dit noodzakelijk is ter voldoening aan een volkenrechtelijke
verplichting. Het voorgestelde artikel 23a van de Wbp sluit aan bij die uitzonderingsgrond.
Wanneer uit een regel van buitenlands recht voortvloeit dat de doorgifte van
bijzondere persoonsgegevens in een zwaarwegend algemeen belang noodzakelijk
is, en in een verdrag of een bindend EG- of EU-besluit de consequenties van
de verschillen tussen gegevensbeschermingsregimes van Nederland, respectievelijk
de Europese Unie, en het derde land afdoende zijn geregeld, is er geen principiële
reden meer de doorgifte van bijzondere persoonsgegevens te verbieden.2. Doel van het wetsvoorstelDe leden van de PvdA-fractie vragen of de doorgifte van bijzondere gegevens
onder de huidige situatie, waarbij de PNR-Overeenkomst 2007 voorlopig wordt
toegepast, juridisch juist is, en wat daarvan de eventuele gevolgen kunnen
zijn. De regering verwijst deze leden graag naar paragraaf 1 van deze nota,
waarin is geantwoord op gelijkluidende vragen van de leden van de SP-fractie.3. Rechtvaardiging van de verwerking van bijzondere
persoonsgegevens in een Passenger Name RecordDe leden van de CDA-fractie constateren dat het College bescherming persoonsgegevens
(Cbp) kanttekeningen heeft geplaatst in verband met de Europeesrechtelijke
grondslag voor het voorgestelde artikel 23a van de Wbp. Gezien de reactie
van de regering daarop spreken deze leden de twijfel en de vraag uit of het
vooruitlopen op komende Europese regelgeving geen aanleiding kan geven tot
twijfel over de juridische houdbaarheid van de grondslag om in ieder geval
op de kortere termijn bijzondere passagiersgegevens te verwerken. Zij verzoeken
de regering daarop in te gaan. Zij vragen of de European
Data Protection Supervisor in dit verband wellicht opmerkingen heeft
gemaakt.Wat de rechtsgrondslag voor het verwerken van bijzondere persoonsgegevens
op de kortere termijn betreft, herhaalt de regering met nadruk dat een afdoende
grondslag daarvoor thans reeds aanwezig is, in de vorm van toestemming van
de betrokkene. Er behoeft dus niet te worden gevreesd dat gegevensdoorgifte
zonder afdoende grondslag plaatsvindt gedurende de periode dat de PNR-Overeenkomst
2007 voorlopig wordt toegepast. De reactie van de regering op het advies van
het Cbp betreft een andere punt. Het Cbp maakte in zijn advies een kanttekening
ten aanzien van het voorgestelde artikel 23a, onder c, van de Wbp. Het Cbp
is van oordeel dat de internationaalrechtelijke grondslag waarin dat artikelonderdeel
voorziet niet zou mogen bestaan in een besluit van alleen de Europese Commissie.
Het Cbp wijst er – op zichzelf genomen terecht – op dat gegevensdoorgifte
ten behoeve van rechtshandhavingsdoeleinden thans alleen plaatsvindt in het
kader van de Europese Unie, in het bijzonder de derde pijler, en dat de Europese
Commissie in het kader van de derde pijler geen bevoegdheid heeft tot het
vaststellen van bindende besluiten, noch rechtstreeks, noch krachtens delegatie
(zogenoemde comitologie). Zodoende zou die grondslag kunnen worden gemist,
aldus het Cbp.De regering deelt dit laatste oordeel niet. In paragraaf 7 van de
memorie van toelichting heeft zij erop gewezen dat het reeds thans mogelijk
is om op grond van artikel 42 van het Verdrag betreffende de Europese Unie
(hierna: EU) de Commissie de bevoegdheid te verlenen uitvoeringsmaatregelen
vast te stellen op het terrein van de derde pijler, ook al is daarvan tot
dusverre geen gebruik gemaakt. Het Verdrag van Lissabon maakt het op ruimere
schaal mogelijk de Commissie met dergelijke bevoegdheden te bekleden. De regering
acht het verstandig rekening te houden met deze toekomstige mogelijkheden.
Er wordt overigens niet op de toepassing van dergelijke maatregelen vooruitgelopen,
noch in het wetsvoorstel, noch in de bestaande toepassing van de PNR-Overeenkomst
2007. De grondslag voor beoordeling van de adequaatheid van het niveau van
gegevensbescherming is immers een verdrag tussen de EU en de VS, en geen unilaterale
besluitvorming door de instellingen van de EU.De Europese Toezichthouder voor de Gegevensbescherming heeft niet geadviseerd
over het wetsvoorstel. Zijn adviserende taak strekt zich niet uit tot voorstellen
van wet van de lidstaten.De leden van de PvdA-fractie willen graag weten of er in de verdragen
met Canada en Australië, en in het verdrag met Zuid-Korea waaraan wordt
gewerkt sprake is van de uitwisseling van bijzondere gegevens. Verder willen
zij weten of het idee bestaat dat de uitwisseling van bijzondere
gegevens voor andere landen een harde voorwaarde zal zijn om een PNR-overeenkomst
aan te gaan. Deze leden zouden die uitwisseling graag voorkomen en wensen
de visie van de regering daarop te vernemen. Zij vragen zich dan ook af of
het niet verstandig is het wetsvoorstel te beperken tot het verdrag met de
Verenigde Staten om de terughoudendheid in de uitwisseling van bijzondere
gegevens tot uitdrukking te brengen.De regering wijst naar aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie
erop dat met Canada geen verdrag is gesloten. De doorgifte van passagiersgegevens
aan de Canadese autoriteiten geschiedt krachtens de beschikking
van de Commissie van 6 september 2005 over de passende bescherming van
persoonsgegevens in het «Passenger Name Record» (PNR) van vliegtuigpassagiers
die aan de «Canada Border Services Agency» worden doorgegeven (PbEU L 91). Blijkens paragraaf 4 van de bijlage bij deze beschikking
worden gegevens die als bijzondere gegevens in de zin van artikel 8 van richtlijn nr. 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van
natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PbEG L 281) (hierna:
richtlijn nr. 95/46/EG) kunnen worden aangemerkt niet begrepen onder de gegevens
die vallen onder de reikwijdte van de beschikking. Krachtens paragraaf 10
van de bijlage bij de op 30 juni 2008 te Brussel totstandgekomen
Overeenkomst tussen de Europese Unie en Australië inzake de verwerking
en doorgifte van persoonsgegevens van passagiers (PNR) uit de Europese Unie
door luchtvaartmaatschappijen aan de Australische douane, met Bijlage en verklaring (Trb. 2008, 170) wordt het gehele PNR, met inbegrip van gegevens
waaruit onder omstandigheden bijzondere persoonsgegevens kunnen worden afgeleid,
doorgegeven aan de Australische autoriteiten. De autoriteiten wissen echter
de bijzondere gegevens. Ten aanzien van Zuid-Korea wordt – anders dan
de leden van de PvdA-fractie blijkbaar veronderstellen – vooralsnog
niet gewerkt aan een verdrag. Momenteel is er slechts sprake van een officieel
verzoek van de regering van Zuid-Korea aan de het voorzitterschap van de Europese
Unie om onderhandelingen over een dergelijk verdrag te openen. Er is nog geen
zicht op een besluit op dat verzoek. Er wordt ook niet informeel onderhandeld.De regering heeft uit oogpunt van dataprotectie een zekere voorkeur voor
het niet overdragen van gegevens die als bijzondere persoonsgegevens kunnen
worden aangemerkt. Niettemin merkt zij op dat onder omstandigheden bijzondere
persoonsgegevens ook kunnen bijdragen aan, bijvoorbeeld, een definitieve positieve
of negatieve identificatie van een persoon. De verwerking en doorgifte van
bijzondere persoonsgegevens kan dus wel degelijk een zekere toegevoegde waarde
hebben ten behoeve van de doeleinden waarvoor de PNR-Overeenkomst is gesloten.
De regering heeft op zichzelf genomen begrip voor de neiging de diverse PNR-overeenkomsten
onderling op detailniveau te vergelijken, maar zij waarschuwt wel tegen het
trekken van te vergaande conclusies daaruit. Canada, de Verenigde Staten en
Australië zijn drie verschillende landen, met een verschillend intern
gegevensbeschermingsrecht, met een verschillende veiligheidsbehoefte en met
een verschillende onderhandelingspositie ten opzichte van de Europese Unie.
De onderhandelingspositie van de Unie wordt bovendien beïnvloed door
de omstandigheden van het moment en de standpunten van 27 lidstaten.Reeds omdat in het bovenvermelde verdrag met Australië ook wordt
voorzien in de doorgifte van gegevens die als bijzondere gegevens kunnen worden
aangemerkt, acht de regering beperking van het wetsvoorstel tot de implementatie
van de PNR-Overeenkomst 2007 niet juist. Ook overigens is het principieel
bezwaarlijk de gelding van een wettelijke regeling tot één afzonderlijk
geval te beperken. De leden van de PvdA-fractie constateren dat verondersteld wordt dat ook
bindende besluiten van de EU basis kunnen zijn voor de uitwisseling van bijzondere
gegevens. Volgens deze leden kunnen dergelijke besluiten niet in het kader
van de derde pijler worden genomen. Zij wensen te vernemen waarom deze besluiten
toch als rechtsgrondslag in het wetsvoorstel zijn genoemd.Op grond van artikel 34, tweede lid, onder b en c, EU kan de Raad van
de Europese Unie kaderbesluiten, onderscheidenlijk besluiten, aannemen met
een verbindend karakter ten aanzien van de politiële en justitiële
samenwerking in strafzaken. Deze beide typen besluiten zijn verbindend voor
de lidstaten. In dit opzicht is er dus wel degelijk sprake van bindende besluiten.
Daarom noemt het voorgestelde artikel 23a van de Wbp terecht bindende besluiten
van de Raad van de Europese Unie als één van de grondslagen.
De bedoelde categorieën besluiten hebben echter geen rechtstreekse werking.
Mitsdien kunnen dergelijke besluiten geen burgers bindende bepalingen bevatten.
Mogelijk doelen de leden van de PvdA-fractie op dit laatste aspect.De leden van de PvdA-fractie lezen in het wetsvoorstel dat de luchtvaartmaatschappijen
nog wel een vergunning moeten aanvragen voor de overdracht van de gegevens
naar de Verenigde Staten. Zij vragen naar de meerwaarde daarvan en naar de
ruimte van het Cbp om deze vergunningaanvragen te toetsen.De in het wetsvoorstel voorgestelde regeling beoogt zo min mogelijk afbreuk
te doen aan het bestaande systeem van de Wbp. Het voorgestelde artikel 23a
van de Wbp beoogt niet meer dan het verbod op de verwerking van bijzondere
persoonsgegevens te doorbreken, onder gelijktijdige vaststelling van een aantal
waarborgen. Dat betekent dat hoofdstuk 11 van de Wbp, waarin de algemene beginselen
van het gegevensverkeer met derde landen is geregeld, onverkort blijft gelden.
Dat hoofdstuk kent verschillende mogelijkheden om dergelijke overdrachten
mogelijk te maken. Vergunningverlening op grond van artikel 77, tweede lid,
van de Wbp is daar één van. Die methode wordt niet overwogen
ten aanzien van de uit de PNR-Overeenkomst 2007 voortvloeiende overdracht.
Op grond van artikel 78, tweede lid, Wbp kan de Minister van Justitie –
conform het stelsel van richtlijn nr. 95/46/EG – bij ministeriële
regeling bepalen dat een oordeel van de Raad van de Europese Unie of de Europese
Commissie over het beschermingsniveau van persoonsgegevens in een derde land
ook in de Nederlandse rechtsorde doorwerkt. Aangezien een dergelijk oordeel
bij de PNR-overeenkomsten door de Commissie wordt gegeven, ligt het voor de
hand dit systeem ook in dit geval consequent toe te passen. Het Cbp zal overeenkomstig
artikel 51, tweede lid, van de Wbp in staat moeten worden gesteld over deze
regelingen advies te geven.De leden van de PvdA-fractie vragen welke plicht de luchtvaartmaatschappij
heeft om haar klanten te informeren over de overdracht van bijzondere gegevens
en hoe de klanten daarmee kunnen omgaan. Zij vragen hoe de burger inzage kan
krijgen in de gegevens die op basis van het wetsvoorstel en de PNR-Overeenkomst
worden uitgewisseld. Tenslotte wensen deze leden te vernemen of enkele essentiële
elementen van de rechtsbescherming, zoals inzagerecht en bezwaarrecht in wet
worden vastgelegd.Op grond van artikel 33 van de Wbp is de luchtvaartmaatschappij die vluchten
naar de Verenigde Staten of een ander derde land dat krachtens zijn interne
recht luchtvaartmaatschappijen verplicht tot de doorgifte van passagiersgegevens,
verplicht zijn passagiers voorafgaand aan de gegevensverwerking volledig te
informeren over de doeleinden van gegevensverwerking, de doorgifte
aan derde landen daaronder begrepen. Passagiers kunnen op grond van de aldus
gegeven informatie beslissen of zij bereid zijn onder die voorwaarden een
reisovereenkomst aan te gaan.Zolang de gegevens zich uitsluitend bij de luchtvaartmaatschappij bevinden,
kan een passagier met een beroep op artikel 35 van de Wbp van de maatschappij
inzage verlangen in de over hem verwerkte gegevens. Op grond van artikel 36
van de Wbp kan hij van de maatschappij correctie van onjuiste gegevens of
aanvulling van onvolledige gegevens verlangen. Het recht van verzet van artikel
40 van de Wbp kan hier gezien de aard van de gegevensverwerking moeilijk worden
ingeroepen. Na overdracht van de gegevens aan de Verenigde Staten zal een
passagier, wanneer hij behoefte heeft te weten welke gegevens in dat land
over hem worden verwerkt, een beroep moeten doen op de bepalingen van Amerikaans
recht waarnaar in de PNR-Overeenkomst 2007 wordt verwezen. Die bepalingen
bevatten ook inzageen correctierechten. De regering is van oordeel dat daarmee
de essentiële elementen waarop de leden van de PvdA-fractie doelen voldoende
in de wet en de PNR-Overeenkomst 2007 zijn vastgelegd.De leden van de SP-fractie vragen of de voorgestelde bepaling werkelijk
zo is bedoeld dat daarmee de belangen van luchtvaartmaatschappijen worden
gediend, omdat zij een gerechtvaardigd belang hebben bij het vermijden van
sancties van het desbetreffende land, en dat deze niet dient ter bescherming
van de burger waarvan de gegevens worden verwerkt en doorgegeven.Het voorgestelde artikel 23a van de Wbp beoogt zowel de luchtvaartmaatschappij
in haar hoedanigheid als verantwoordelijke en de burger in zijn hoedanigheid
als betrokkene te beschermen. Inderdaad heeft een luchtvaartmaatschappij een
gerechtvaardigd belang bij bescherming van haar positie als partij die door
een derde land wordt verplicht gegevens aan dat land door te geven. Maar ook
de burger heeft een gerechtvaardigd belang bij bescherming van zijn positie
als betrokkene. Die bescherming biedt het voorgestelde artikel 23a Wbp doordat
aan gegevensdoorgifte aan een derde land alleen in een zwaarwegend algemeen
belang mag geschieden en ook doordat aan die doorgifte een bindend EG- of
EU-besluit of een verdrag ten grondslag moet liggen waarin, onder meer, passende
waarborgen voor de gegevensbescherming zijn geboden.De leden van de SP-fractie vragen waarom er een verschil wordt gemaakt
per luchtvaartmaatschappij welke gegevens moeten worden verstrekt. Zij vragen
waarom deze hoeveelheid niet kan worden beperkt tot de minimaal toegestane
hoeveelheid gegevens die door de Verenigde Staten vereist wordt. Zij vragen
of hiervoor zonodig regels kunnen worden gesteld ten aanzien van luchtvaartmaatschappijen.Noch het onderhavige wetsvoorstel, noch de PNR-Overeenkomst 2007 maakt
een onderscheid tussen luchtvaartmaatschappijen ten aanzien van de te leveren
hoeveelheid gegevens. Wetsvoorstel en Overeenkomst gelden gelijkelijk voor
alle maatschappijen. Wel is het zo dat de in aanmerking komende derde landen
zelf kunnen vaststellen welke gegevens zij kunnen ontvangen. Zo verlangt Canada
andere gegevens dan de Verenigde Staten. Geen van beide landen differentieert
echter naar luchtvaartmaatschappij. Het door de Nederlandse wetgever bij wet
opleggen van verplichtingen aan luchtvaartmaatschappijen om minimale of maximale
hoeveelheden passagiersgegevens te bewaren wordt in vergaande mate beperkt
door het Europese recht. Een dergelijke wet zou een beperking van de vrijheid
van dienstenverkeer betekenen en die beperking moet voldoen aan zware motiveringseisen.
Overigens bevat het wetsvoorstel geen verplichtingen terzake.
Het voorgestelde artikel 23a heft slechts het verbod op verwerking van bijzondere
persoonsgegevens op.De leden van de SP-fractie constateren dat de doorgifte van bijzondere
persoonsgegevens alleen mogelijk is in een zwaarwegend algemeen belang, en
dat daaronder in dit geval de bestrijding van terrorisme en ernstige grensoverschrijdende
criminaliteit worden begrepen. Zij vragen zich af of dat per geval wordt beoordeeld
en of met het vermelden van deze algemene dreigingen voor alle toekomstige
gevallen van gegevensdoorgifte kan worden beoordeeld dat dit gerechtvaardigd
is.Inderdaad is het zo dat van geval tot geval moet worden beoordeeld of
de gegevensdoorgifte voldoet aan het criterium «zwaarwegend algemeen
belang». De invulling van dit criterium zal overigens steeds mede moeten
gebeuren in bindende EU- of EG-besluiten, dan wel in verdragen. Voor het geval
van de PNR-Overeenkomst 2007, en overigens ook voor het nog aan de Staten-Generaal
ter goedkering voor te leggen verdrag tussen de Europese Unie en Australië,
is de regering van oordeel dat de bestrijding van terrorisme en andere vormen
van grensoverschrijdende criminaliteit, gegeven de context van die verdragen én
hun inhoud, als een dergelijk zwaarwegend algemeen belang kan worden aangemerkt.
Het is niet per definitie gegeven dat deze belangenafweging onder alle omstandigheden
zo behoort uit te vallen. Context en inhoud van verdragen spelen daarbij een
rol.4. De inhoud van het wetsvoorstelDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering of er naast de luchtvaartsector
meer sectoren zijn waar de uitwisseling van passagiersgegevens is te voorzien.
Deze leden vragen van de regering een visie op de bescherming van bijzondere
persoonsgegevens door een nadrukkelijker doelbepaling van de geconditioneerde
verwerking van dergelijke gegevens.Bij het opstellen van het wetsvoorstel is nadrukkelijk de vraag naar de
reikwijdte van de voorgestelde voorziening onder ogen gezien. Daarbij heeft
de regering de navolgende keuzes geïdentificeerd:a. het wetsvoorstel zou uitsluitend kunnen dienen ter uitvoering van de
PNR-Overeenkomst 2007;b. het wetsvoorstel zou kunnen dienen ter uitvoering van verdragen en
bindende EU- of EG-besluiten die betrekking hebben op doorgifteverplichtingen
van passagiersgegevens die als bijzondere persoonsgegevens kunnen worden aangemerkt
in de luchtvaartsector in algemene zin;c. het wetsvoorstel zou kunnen dienen ter uitvoering van verdragen en
bindende EU- of EG-besluiten die betrekking hebben op doorgifteverplichtingen
van passagiersgegevens die als bijzondere persoonsgegevens kunnen worden aangemerkt
in alle vervoerssectoren in algemene zin;d. het wetsvoorstel zou kunnen dienen ter uitvoering van verdragen en
bindende EU- of EG-besluiten die betrekking hebben op doorgifteverplichtingen
van gegevens die als bijzondere persoonsgegevens kunnen worden aangemerkt
in algemene zin.De keuze voor de eerste variant lag niet voor de hand. Ten tijde van opstellen
van het wetsvoorstel was al te voorzien dat meer landen dan alleen de Verenigde
Staten de doorgifte van bijzondere persoonsgegevens zouden gaan vragen. Voor
de tweede variant is niet gekozen omdat niet kan worden uitgesloten dat ook
andere vervoerssectoren, bijvoorbeeld het passagiersvervoer per schip of bus
nog eens worden bestreken door vergelijkbare maatregelen als de luchtvaart,
ook al bestaan daarvoor thans nog geen concrete aanwijzingen. Bovendien bestaat
bij een beperkende beschrijving als bedoeld in de tweede en derde
variant een zeker risico op een discriminerend effect, tussen vervoerssectoren
onderling of tussen de vervoerssector als geheel en andere sectoren van de
economie. Dat zou als een beperking van de vrijheid van dienstenverkeer kunnen
worden geïnterpreteerd. De regering wil dit vermijden. Daarom is ervoor
gekozen een voorziening te treffen die alle doorgifteverplichtingen krachtens
het recht van vreemde staten beslaat.Daarvoor bestaat bovendien een wetssystematisch argument. De artikelen
17 tot en met 22 van de Wbp bevatten specifiek omschreven uitzonderingen op
het verbod van verwerking van bijzondere persoonsgegevens, per artikel toegesneden
op de aard van het desbetreffende persoonsgegeven. In artikel 23 van de Wbp
zijn de algemeen omschreven uitzonderingen op het verwerkingsverbod opgenomen.
Die uitzonderingen hebben betrekking op alle bijzondere persoonsgegevens.
Het wetsvoorstel bevat ook een algemeen omschreven uitzondering. Alleen om
wetgevingstechnische reden wordt die voorziening niet in artikel 23, maar
in een afzonderlijk artikel ondergebracht. Artikel 23, eerste lid, onder d,
van de Wbp geeft een uitzondering op het verwerkingsverbod indien dit noodzakelijk
is ter voldoening aan een volkenrechtelijke verplichting. Het voorgestelde
artikel 23a van de Wbp sluit aan bij die uitzonderingsgrond. Wanneer uit buitenlands
recht voortvloeit dat de doorgifte van bijzondere persoonsgegevens noodzakelijk
is, en in een verdrag of een bindend EG- of EU-besluit de consequenties van
de verschillen tussen gegevensbeschermingsregimes van Nederland, respectievelijk
de Europese Unie, en het derde land afdoende zijn geregeld, is er geen principiële
reden meer de doorgifte van bijzondere persoonsgegevens te verbieden.De leden van de SP-fractie vragen de regering een nadere toelichting op
het in de PNR-Overeenkomst 2007 vervatte niveau van bescherming van persoonsgegevens.
Zij vragen de regering dit niveau te voorzien van een kwalificatie, bijvoorbeeld
of dit niveau als ruim voldoende, matig of onvoldoende moet worden gekwalificeerd.
Zij vragen of er een passend niveau van gegevensbescherming is bereikt.De regering herhaalt hier wat zij reeds uitvoerig in paragraaf 2
van de memorie van toelichting en in paragrafen 4.7 en 7 van de nota naar
aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel tot goedkeuring van de PNR-Overeenkomst
2007 heeft gesteld: de krachtens het Europees gegevensbeschermingsrecht geldende
maatstaf voor de beoordeling van de PNR-Overeenkomst 2007 is of er een passend
niveau van gegevensbescherming bestaat in het land waarnaar de gegevens worden
doorgegeven (Kamerstukken II 2008/09, 31 375, nr. 3, blz. 8 en 9 en 21
tot en met 27). Dit moet van geval tot geval worden beoordeeld, met inachtneming
van alle relevante omstandigheden. Van die omstandigheden maakt deel uit dat
de PNR-Overeenkomst 2007 wordt geëvalueerd en dat er in dat kader ruimte
lijkt voor verduidelijking op een aantal punten. Ten aanzien van de Verenigde
Staten heeft de Raad van de Europese Unie in de PNR-Overeenkomst 2007 en in
het begeleidende besluit nr. 2007/551/GBVB/JBZ dat oordeel uitgesproken.
De regering is daaraan gebonden.5. De verhouding van het wetsvoorstel tot het recht
op bescherming van de persoonlijke levenssfeer5.1 Artikel 8 EVRMDe leden van de SP-fractie vragen of de inmenging in het recht op respect
voor het privé-leven sinds de datum van sluiting van de PNR-Overeenkomst
2007, zijnde 26 juli 2007, niet in strijd is geweest met artikel 8 van
het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) wegens het ontbreken van de eis dat de inmenging
bij de wet moet zijn voorzien en dat aan deze situatie pas een eind komt wanneer
dit wetsvoorstel in werking treedt en de PNR-Overeenkomst 2007 wordt goedgekeurd.Dat is naar het oordeel van de regering niet het geval. Aan de eis van
artikel 8 EVRM dat de inmenging bij de wet is voorzien is voldaan. Een formeelwettelijke
grondslag in Nederland is in dit geval niet noodzakelijk om aan de uit het
EVRM voortvloeiende eis te voldoen. Er kan ook in lagere regelgeving in zijn
voorzien, of in verdragen die gelding hebben in Nederland. Met de sluiting
van de PNR-Overeenkomst 2007 en de bekendmaking van de overeenkomst in het
Tractatenblad is voldaan aan de eisen van kenbaarheid en voorzienbaarheid
van de inmenging. Voor zoveel nodig verwijst de regering naar paragraaf 7.1
van de memorie van toelichting bij het meergenoemde voorstel van wet tot goedkeuring
van de PNR-Overeenkomst 2007 (Kamerstukken II 2008/09, 31 735, nr. 3,
blz. 21–23) waar de verhouding van de PNR-Overeenkomst tot artikel 8
EVRM uitvoerig is toegelicht.Beperking van recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, bedoeld
in artikel 10, eerste lid, van de Grondwet, eist overigens wel een formeelwettelijke
grondslag, waarbij delegatie is toegelaten. In paragraaf 7.2 van de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel houdende goedkeuring van de op 26 juli
2007 te Washington tot stand gekomen Overeenkomst tussen de Europese Unie
en de Verenigde Staten van Amerika inzake de verwerking en overdracht van
persoonsgegevens van passagiers door luchtvaartmaatschappijen aan het Ministerie
van Binnenlandse Veiligheid van de Verenigde Staten van Amerika (PNR-Overeenkomst
2007), met briefwisseling en verklaring (Trb. 2007, 129) (Kamerstukken II
2007/08, 31 735, nr. 3, blz. 23) heeft de regering al opgemerkt
dat artikel 8, onder f, Wbp een afweging voorschrijft tussen de belangen van
de verantwoordelijke en derden enerzijds en de rechten van betrokkene anderzijds.In paragraaf 1 van deze nota heeft de regering, eveneens in antwoord
op de vragen van de leden van de SP-fractie, uiteengezet dat voorlopige toepassing
van de PNR-Overeenkomst 2007 ook met de huidige tekst van de Wbp verenigbaar
is.5.2 Richtlijn nr. 95/46/EGDe leden van de SP-fractie constateren met betrekking tot de verhouding
van het wetsvoorstel tot richtlijn nr. 95/46/EG dat het wetsvoorstel
eigenlijk niet past in de uitzonderingen die de richtlijn toelaat, en dat
slechts met een grote omweg kan worden beredeneerd dat er geen strijdigheid
bestaat tussen wetsvoorstel en de richtlijn. Dit terwijl Nederland wijziging
van de Wbp alleen maar voorstelt omdat de Europese Unie met de Verenigde Staten
een overeenkomst heeft gesloten. Zij vragen zich af of dit geen vreemde situatie
is.De regering deelt niet het oordeel van de leden van de SP-fractie dat
het wetsvoorstel eigenlijk niet in de uitzonderingen past die de richtlijn
toelaat op het verbod van verwerken van bijzondere persoonsgegevens. Artikel
8, vierde lid, van de richtlijn opent de mogelijkheid voor de lidstaten om
in hun eigen regelgeving andere uitzonderingen op het bedoelde verwerkingsverbod
op te nemen als dat om een reden van zwaarwegend algemeen belang gerechtvaardigd
is. De regering heeft in paragraaf 5.4 van de memorie van toelichting
gemotiveerd aangegeven dat op deze uitzondering in dit geval een beroep kan
worden gedaan. Dat de PNR-Overeenkomst 2007 niet is genoemd als een van de
voorbeelden waaraan de Europese wetgever heeft gedacht in de desbetreffende
overwegingen bij de richtlijn, maakt niet dat voor het oordeel van de regering
een grote omweg nodig is. Zoals hierboven in paragraaf 3 is betoogd heeft
het wetsvoorstel overigens een ruimere reikwijdte dan alleen
de uitvoering van de PNR-Overeenkomst 2007.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter Horst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31734-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl