Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004; Verslag wetgevingsoverleg op 24 november 2003, over het onderdeel cultuur
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-VIII, nr. 106

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

08-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-VIII nr. 106

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 162 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004nr. 106VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 27 november 2003De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 24 november 2003 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het onderdeel cultuur van
de begroting voor 2004 van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,CornieljeDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De KlerStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschappenMaandag 24 november 2003 19.00 uurDe voorzitter: CornieljeAanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:Cornielje, Dittrich, Kraneveldt, Leerdam, Rijpstra, Vendrik, Vergeer en
Van Vroonhoven-Kok,en mevrouw Van der Laan, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Aan de orde is de behandeling van:de brief van
staatssecretaris Van der Ploeg van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d.
22 april 2002 inzake het beleid ten aanzien van Cultuur (27432, nr. 52);de brief van staatssecretaris Van der Ploeg van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen d.d. 7 mei 2002 inzake de contentnotitie (26643, nr. 37);de brief van staatssecretaris Van der Ploeg van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen d.d. 27 mei 2002 inzake digitalisering van het cultureel
erfgoed (27432, nr. 54);de brief van staatssecretaris Van Leeuwen
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d. 23 september 2002 inzake digitalisering
cultureel erfgoed en monumentenzorg (27432, nr. 58);de brieven
van staatssecretaris Van der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d.
17 juli resp. 30 oktober 2003 inzake het verslag van een schriftelijk
overleg over het voormalig Stoomschip Rotterdam (OCW0300586 en 29200-VIII,
nr. 38);de brief van staatssecretaris Van der Laan van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap d.d. 3 november 2003 inzake de Beleidsbrief 2004-2007
"Meer dan de som" (29314, nr. 1);de brief van staatssecretaris
Van der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 19 juni 2003 inzake
het Jaarverslag Rijksinspectie voor de Archeologie en de reactie hierop (OCW0300506);de brief van de staatssecretaris van Economische Zaken d.d. 17 september
2003 inzake evaluatie stimuleringsmaatregelen Nederlandse film 1999-2003 (25434,
nr. 18);de brief van staatssecretaris Van der Laan van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap d.d. 2 oktober 2003 inzake de aanbieding eindrapport
van Deloitte & Touche "De BKV tegen het licht" (OCW0300802);de brief van staatssecretaris Van Leeuwen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
d.d. 17 december 2002 inzake bibliotheken in beweging (28600-VIII, nr. 104);de brief van staatssecretaris Van Leeuwen van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen d.d. 6 mei 2003 inzake de beleidsbrief "Bibliotheek
in beweging" deel II (28330, nr. 4).De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris, de ambtenaren die haar vergezellen, de aanwezigen
op de publieke tribune, de mensen die via het internet dit overleg volgen
en de aanwezige Kamerleden van harte welkom. Wij houden vandaag een wetgevingsoverleg
over het onderdeel cultuur van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Wij hebben vandaag vaste spreektijden. Ik neem aan dat alle sprekers weten
hoeveel spreektijd zij hebben.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik heb gezien dat de verdeling van de spreektijden is gebaseerd
op de aanwezigheid van alle partijen. Nu er wat minder partijen aanwezig zijn,
kan ik me voorstellen dat de minuten die niet opgesoupeerd worden, naar de
partijen gaan die wel aanwezig zijn.De voorzitter:U biedt mij nu een heel mooi onderhandelingsvoorstel aan. Ik zal kijken
naar het verloop van dit overleg. Als er veel geïnterrumpeerd wordt,
moet ik strak zijn met de tijden. Als er weinig geïnterrumpeerd wordt,
kan ik u wat meer spreektijd geven. Ik streef ernaar, uiterlijk om 23.00 uur
het overleg af te ronden. De staatssecretaris zit hier al vanaf 11.00 uur
vanmorgen. Ik hoop dat de leden daaraan willen meewerken.Het woord is allereerst aan de heer Leerdam.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Net zoals de staatssecretaris zit ik hier al vanaf vanochtend
11.00 uur. Ik zal gelijk overgaan tot de inbreng namens de fractie van de
Partij van de Arbeid. Ik denk dat het belangrijk is om hier vandaag een paar
issues met elkaar te delen.Ik wil de staatssecretaris complimenteren met het feit dat zij al zo snel
is ingewerkt, maar mijn fractie is ontgoocheld over haar brief en de bezuinigingen
die nu voorliggen. Voor dit jaar en de jaren erna lijken de gepresenteerde
voornemens absoluut niet haalbaar. Ik wil het graag met haar
hebben over de bezuinigingen die de sector zullen treffen. Laat het voor iedereen
volkomen duidelijk zijn dat het hierbij niet alleen gaat om de directe kortingen
van deze staatssecretaris, maar ook om het andere beleid van deze regering
dat de sector keihard raakt. Ook de bezuinigingen op de ID-banen, de oude
Melkertbanen, raakt deze instellingen direct. Zoveel heel waardevolle initiatieven
leunen in een zeer grote mate op medewerkers die via deze regeling fantastisch
werk doen. Ik noem bijvoorbeeld de theaters in Amsterdam, zoals de theaters
in de Nes, op het Leidseplein en heel specifiek het Rialtotheater. De theaters
in Utrecht, Rotterdam, Alkmaar, Groningen en vele andere steden in Nederland
drijven op ID-banen.Daaroverheen komt nog de klap uit een derde hoek voor de cultuurwereld.
Door de bezuinigingen op het internationale cultuurbeleid zullen het aanzien
en de kwaliteit van de Nederlandse producties snel afnemen. Het is juist dankzij
het beleid van de staatssecretarissen Van der Ploeg en Benschop geweest dat
bijvoorbeeld het Nederlandse theater en de Nederlandse kunstwereld het zo
goed doen in het buitenland. Dat kunnen wij volgende week in het Nederlands
Theaterjaarboek lezen. Het cultuurbeleid ligt dus vanuit drie kanten onder
vuur. Wij horen graag van de staatssecretaris hoe zij denkt om te gaan met
deze dreigende en voor sommige waarschijnlijk levensbeëindigende maatregelen.
Het is zo jammer dat de staatssecretaris op deze manier eigenlijk een valse
start maakt. Jammer en eigenlijk schande, want cultuur is juist iets wat de
samenleving moet binden, wat mensen samenbrengt die elkaar anders nooit ontmoeten
en waarbij mensen kansen krijgen om iets te ervaren wat zij anders nooit zullen
meemaken.Ook de keuze van de staatssecretaris met betrekking tot de verschillen
tussen grootschalig en kleinschalig toneel baart onze fractie zorgen. Wij
delen de angst van enkele theaters en gezelschappen dat deze beleidskeuze
directe consequenties zal hebben voor de doorstroming van jong talent en de
vernieuwing in het algemeen. Wij noemen een theatergroep als 't Barre Land
in Utrecht. Waar de PvdA-fractie zich ook grote zorgen om maakt, is het volstrekt
ontbreken van de verwachte gevolgen van het wegvallen van de stimuleringsmaatregelen
voor de Nederlandse film in de beleidsbrief. Na de bloeiperiode die deze sector
doormaakte, zal het einde van deze regeling waarschijnlijk desastreuze gevolgen
hebben voor het uitbrengen van mooie, hoogwaardige producties. Heeft de staatssecretaris
nagedacht over de problemen die dit zal meebrengen?In de afgelopen week begon in Amsterdam het IDFA, International Documentary
Filmfestival Amsterdam. Dat festival geniet erkenning over de gehele wereld.
Als ik mij niet vergis, is dit het grootste en meest bezochte documentairefilmfestival
in de wereld. Ik hoop dat dit soort festivals en festivals als Africa in the
picture en het Rotterdams filmfestival bijdragen tot het streven van onze
filmmakers naar mooiere, betere en kapitaalkrachtigere films, die toegankelijk
zijn voor een groot, nationaal en internationaal publiek. In haar brief stapt
de staatssecretaris ook erg gemakkelijk over het afschaffen van de 2%-regeling
heen. Juist een dergelijke regeling zorgt ervoor dat groepen die het moeilijk
hebben gestimuleerd worden. De effecten waren misschien lastig te meten, maar
er ging wel een aanzuigende werking van uit. Door het opnemen van deze gelden
in de algemene pot van het cultuurnotabudget lijkt het instrument om daar
specifiek aandacht aan te besteden verloren te zijn gegaan. Het wordt een
stuk minder specifiek verwoord in de adviesaanvraag aan de Raad voor Cultuur.De heerDittrich(D66)U had het over het internationaal documentaire en filmfestival van Amsterdam,
het IDFA. Ik heb begrepen dat u heel erg ontevreden bent, maar het is mij
niet helemaal duidelijk waarom. Het IDFA draait toch prima?De heerLeerdam(PvdA)Het IDFA draait prima, maar wij vragen juist voor dit soort festivals
en voor de filmindustrie in Nederland extra aandacht . Wij moeten ervoor zorgen
dat wij dit immateriële culturele erfgoed behouden.De heerDittrich(D66)Bedoelt u dat er extra geld naar het IDFA moet gaan?De heerLeerdam(PvdA)In de brief van de staatssecretaris staat niets over de film, terwijl
ik vind dat zij daar ook aandacht aan had moeten besteden.Voorzitter. Hiermee gaat een zeer waardevol instrument voor de staatssecretaris
verloren, terwijl juist het inzetten op culturele diversiteit een specifiek
uitgangspunt zou moeten zijn. Wanneer hier geen andere vergelijkbare regeling
voor in de plaats komt, is dat ofwel naïef, ofwel onervarenheid van de
nieuwe staatssecretaris. Juist groepen als Cosmic Theatre, Made in da Shade,
Rast, Krater Theater Zuidoost en Wijktheater Rotterdam hebben in de afgelopen
periode bewezen dat hun emancipatorische rol een voorbeeld voor velen is geweest.Dan ga ik in op de HGIS-middelen. Begrijp ik het goed dat er meer en meer
geluisterd wordt naar de staatssecretaris voor Europese Zaken met betrekking
tot de besteding van de HGIS-gelden? Kan het nuttige Fonds bijzondere journalistieke
projecten uitgaan van hetzelfde bedrag van € 419.000 voor 2004?
Onzes inziens is dit een goedwerkend, kleinschalig fonds dat zelfstandig moet
kunnen blijven bestaan. Wat is er terechtgekomen van het herkomstlandenbeleid?
Het gevaar bestaat dat de herkomstculturen worden vereenzelvigd met een strenge
fundamentalistische context en dat dit, zowel artistiek als sociaal-cultureel,
een segregerend effect heeft. Het herkomstlandencultuurbeleid moet zich bevrijden
van associaties van hokjesgeest met achterstandsbeleid óf positieve
discriminatie. Aandacht voor dit beleidsonderdeel ontbreekt volledig. Wij
zijn uitermate benieuwd naar de visie van de staatssecretaris hierop.Klopt het wat het Actieplan cultuurbereik betreft, dat er een einde komt
aan de beklemmende maatregel dat door de lagere overheden en instellingen
per jaar verantwoording moet worden afgelegd over voor het te besteden geld?
Komt hiervoor in de plaats dat periodiek per vier jaar een akkoord zal worden
gegeven? Zo ja, dan kunnen wij dat alleen maar toejuichen. Begrijpen wij het
goed dat de staatssecretaris dit onderdeel wil handhaven om zodoende de jongeren
alsnog op dit punt tegemoet te komen? De Partij van de Arbeid is van mening
dat het Actieplan cultuurbereik fantastisch heeft gefunctioneerd vanwege de
andere impulsen die tegelijkertijd liepen. Als hiervoor aandacht
blijft, zullen wij dat zeer zeker toejuichen. Wij horen graag de reactie van
de staatssecretaris hierop.Daarnaast vraag ik de staatssecretaris hoe zij denkt om te gaan met de
instellingen die bij de nieuwe Cultuurnota de boot zullen missen en daardoor
in hun bestaan zullen worden bedreigd. Vaak zitten hier aardige initiatieven
tussen die pas gedijen sinds de vorige editie van de Cultuurnota. Als Partij
van de Arbeid-fractie valt het ons zeer zwaar tegen dat deze staatssecretaris
zich aan de ene kant zo positief uitspreekt over kunst en cultuur, maar dit
aan de andere kant totaal niet laat blijken uit haar beleidsbrief. Nooit had
de Partij van de Arbeid willen bezuinigen op het kunst- en cultuurbeleid.
Wij dachten daarbij meerdere partijen aan onze zijde te hebben. Kunst en cultuur
kunnen juist het bindmiddel zijn dat de samenleving nodig heeft. De Partij
van de Arbeid hanteert het uitgangspunt dat cultuur en kunst in het bijzonder
floreren in vrijheid. Juist wanneer de kunsten zich autonoom kunnen ontwikkelen,
werpen zij ook vruchten af voor andere sectoren, zoals de sociale en politieke
of de economische omgeving. Helaas, door tijdnood ben ik niet toegekomen aan
alle zaken die wij toejuichen in het voorgestelde beleid, zoals het nakomen
van de financiële verplichtingen aan de bibliotheken. Ik hoop de staatssecretaris
daarover op een ander moment nog te spreken.De heerDittrich(D66)Voorzitter. De heer Leerdam heeft ontzettend veel ferme taal gesproken.
Ik zat eigenlijk te wachten op een voorstel tot wijziging van de begroting,
want als de Partij van de Arbeid alleen maar kritiek geeft en de begroting
verder in tact laat, is zij een tandeloze leeuw.De heerLeerdam(PvdA)Wij zijn zeker geen tandeloze leeuw. Ik heb uit de pers begrepen dat u
zo meteen met een voorstel komt over het Stedelijk Museum. Wij zullen daar
zeker naar kijken.De heerDittrich(D66)Ik heb het nu over uw eigen inbreng.De heerLeerdam(PvdA)Ja, het is alleen zaak, te kijken waar wij het eigenlijk van de cultuurbegroting
moet, want als er al zoveel wordt bezuinigd, kunnen wij niet gaan kijken waar
nog iets vandaan kan komen. Wij zijn zeker geen tandeloze leeuw. Wij vinden
dat wij onze bezorgdheid moeten uitspreken en dat hebben wij bij dezen gedaan.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Voorzitter. In de aandachtsgebieden die in de begroting worden beschreven
ziet het CDA veel noties terug die het zelf erg belangrijk vindt. Ik noem
de erkenning van de regio, al blijft het voor ons wat dat betreft vooral bij
woorden. Ik kom er nog op terug. Ik noem ook het belang van de bibliotheken,
de aandacht voor ons nationaal erfgoed en met name de kunsteducatie op de
scholen. Het CDA heeft altijd bepleit het CVK ook op het vmbo in te voeren.
Dat is voor ons een belangrijk punt geweest. Wij zijn blij dat daaraan tegemoet
wordt gekomen. In deze begroting ligt de nadruk heel sterk op het educatieve
karakter van cultuur. Het is ontzettend belangrijk, want daarmee bevorder
je het bewustzijnsproces in de samenleving. Per slot van rekening kan cultuur
alleen maar bloeien als zij is geworteld in de samenleving. Met een jeugd
die niet is opgegroeid met cultuur kun je ook niet verwachten dat de cultuur
tot bloei komt. Echter, er zijn nog zoveel andere dan leerzame aspecten aan
kunst en cultuur, aspecten die de maatschappij bij elkaar houden. Ik wil die
graag eens met de staatssecretaris doorlopen. Wij vinden namelijk dat de cultuursector
niet los op zichzelf staat. De cultuursector vervult juist een rol in de samenleving.
Cultuur houdt ons een spiegel voor. Daarom vinden wij dat kunst en cultuur
een belangrijke plaats innemen in de vorming van ons normbesef en van de sociale
cohesie in de samenleving. Cultuur houdt mensen bij elkaar, onder andere door
middel van de amateurkunst. De Nederlandse samenleving wordt voor een belangrijk
deel bij elkaar gehouden door mensen die samen dingen doen als zingen of toneelspelen.
In de beleidsnotitie en de begroting komt de amateurkunst echter nauwelijks
aan bod.Wij vinden dat de cultuursector met een grote C nog steeds te ver af staat
van de cultuursector met een kleine c. Meer samenwerking tussen die twee sectoren
achten wij zeker gewenst. Veel ongesubsidieerde amateurkunst zal baat hebben
bij de inzet, het advies en de medewerking van professionele kunstenaars.
Hoe denkt de staatssecretaris over de gedachte dat kunstenaars die volledig
worden betaald door het Rijk, kunnen worden ingezet ten behoeve van de amateurkunst?MevrouwVergeer(SP)Ik heb dit voorstel van de fractie van het CDA al eerder in de krant gelezen.
Weet mevrouw Van Vroonhoven wel dat die kunstenaars die volgens haar volledig
gesubsidieerd worden, zich al een slag in de rondte werken en bijna niet kunnen
rondkomen? Weet zij dat dit volledig gesubsidieerd zijn betekent dat zij onder
de armoedegrens zitten en dat zij er daarom allerlei baantjes moeten bij nemen?
Nu zegt mevrouw Van Vroonhoven dat zij er nog wel gratis iets bij kunnen doen.
Het is natuurlijk leuk als er contact is, maar doe er dan ook een potje geld
bij.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Het gaat ons erom dat er een goede uitwisseling ontstaat tussen amateurgezelschappen
en professionele kunstenaars. Dit kan voor beide kanten goed uitpakken. Wij
zouden graag zien dat wordt nagegaan hoe gesubsidieerde instellingen die volledig
worden betaald door het Rijk, kunnen worden ingezet ten behoeve van de amateurkunst.MevrouwVergeer(SP)Zult u dan hun overuren betalen?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Nee. Dit moet in de praktijk nog vorm krijgen, maar wij gaan ervan uit
dat deze mensen een dag in de maand of in het halfjaar, dus op geregelde basis,
hun ervaring en kennis ter beschikking stellen van de amateurkunst.De heerDittrich(D66)Wil de CDA-fractie dit dan zo vormgeven dat een kunstenaar die zegt dat
hij zijn tijd nodig heeft om na te denken over zijn kunst en geen tijd heeft
om les te geven of voor begeleiding, een deel van zijn subsidie of uitkering
kwijtraakt? Wordt er een sanctie ingebouwd?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik heb in eerste instantie gedacht aan de rijksgesubsidieerde instellingen.
Als je hun subsidie beoordeelt, kun je ook de vraag stellen of zij wel voldoende
 maatschappelijk betrokken zijn geweest bij de amateurkunst. Wij
zijn nog lang niet zover dat wij denken aan sancties. Ik vind wel dat het
te ver gaat dat een instelling denkt: wij worden volledig gesubsidieerd door
het Rijk, wij genieten van dit geld en hoeven er verder niets voor terug te
doen.De heerDittrich(D66)Hoe wilt u dit dan vormgeven? Wordt er een bureaucratische regeling opgetuigd
met meer administratieve lasten en dergelijke?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Dit staat ons uitdrukkelijk niet voor ogen. Het moet een vanzelfsprekendheid
worden dat de professionele kunstenaars zich inzetten voor de amateurkunst.
Het is niet onze bedoeling dat daar een heel nieuw regelgevend apparaat voor
wordt ingericht. Daar gaat het uitdrukkelijk niet om.De heerLeerdam(PvdA)Hoe ziet u dat? Beseft u dat professionele kunstenaar niet altijd goede
docenten of coaches zijn van mensen in het amateurcircuit?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)U hebt terecht aangegeven dat het reeds voorkomt dat professionele dirigenten
voor een koor of een fanfare staan. Zij worden voor hun optreden vaak volledig
betaald. Volgens mijn fractie kan dat vaker, structureler en op grotere schaal.
Bovendien hoeven de amateurgezelschappen daarvoor niet altijd het volle pond
te betalen.De heerLeerdam(PvdA)Bent u het met mij eens dat dit niet het uitgangspunt mag zijn?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Het uitgangspunt is het geven van een impuls aan de amateurkunsten. Met
het tot bloei brengen van de amateurkunsten kan de culturele sector aansluiten
op hetgeen de samenleving graag wil. Als wij de amateurkunstenaars kunnen
enthousiasmeren, kunnen wij de professionele kunstsector, waarop u in uw betoog
gehamerd hebt, een belangrijke zwieper geven.Ons cultureel erfgoed is niet alleen een uiting van onze identiteit, maar
ook het geweten uit ons verleden. Iedere generatie heeft de eigen sporen nagelaten.
Mijn fractie vindt de maatschappelijke relevantie van ons cultureel erfgoed
van groot belang. Met het oog op het behoud van ons cultureel erfgoed en onze
monumenten stel ik de volgende vragen. Het CDA heeft altijd gewezen op het
belang van het wegwerken van de restauratieachterstanden voordat nieuwe projecten
worden aangewezen. De vervolgschade voor achterstallig onderhoud kan oplopen
tot 15% per jaar. Die schade komt voor rekening van de eigenaar. Op den duur
is die schade niet meer in te halen. Wat is de stand van zaken op dit moment?
De staatssecretaris heeft in de beleidsnotitie een periode van standstill
aangekondigd. In die periode kan tot bezinning worden gekomen en kan bezien
worden hoe de monumenten geherdefinieerd worden. Namens mijn fractie pleit
ik ervoor om nieuwe monumenten pas aan te wijzen, of daarin terughoudendheid
te betrachten, nadat de achterstanden zijn ingehaald. Die lopen anders alleen
maar verder op. Ik hoor graag het standpunt van de staatssecretaris in dezen.Naar aanleiding van de affaire – die ik geen affaire mag noemen –
rond het stoomschip Rotterdam bleek dat mobiele objecten niet als monument
kunnen worden erkend. De hamvraag is of het juridisch instrumentarium niet
moet worden aangepast zodat de mobiele monumenten onder de Monumentenwet komen
te vallen. Nederland heeft een bruine vloot om trots op te zijn. Wij moeten
ons afvragen of die niet kan worden gevoegd onder het grote arsenaal van monumenten.
De staatssecretaris lijkt daar geen prioriteit aan te geven. Kan zij mij uitleggen
waarom niet? Die bruine vloot is het bewaren waard.Enige tijd geleden is door het CDA een groot plan geschreven over de nationale
monumentenmaatschappij. Daarin werd gedoeld op het bij elkaar brengen van
publieke en private middelen en het tegengaan van versnippering in de monumentenwereld.
Is de staatssecretaris bereid om dit CDA-plan opnieuw te bezien en te beoordelen
op zijn merites?Tot het cultureel erfgoed behoren niet alleen monumenten, maar ook archief-
en documentatiecentra. De staatssecretaris heeft geld beschikbaar gesteld
voor de digitalisering van ons cultureel erfgoed. Wij vinden dat belangrijk
en zien het als een noodzaak. In dat kader vragen wij aandacht voor de organisaties
die ons cultureel erfgoed in het buitenland inventariseren, vastleggen en
documenteren. In dit verband wijs ik ook op poparchieven, die her en der in
het land verspreid liggen en bijvoorbeeld in loodsen in het Westland liggen
te verpieteren. Al deze zaken vallen onder ons cultureel erfgoed.In de najaarsbrief wordt veel aandacht besteed aan de regio. Ook in dit
kader speelt de vraag: hoe verwortelen wij onze cultuur zoveel mogelijk in
de samenleving? De staatssecretaris zegt veel waarde te hechten aan een volwaardig
aanbod in de regio's: in regio's moet in de verschillende disciplines een
evenwichtig patroon zijn van voorzieningen. Ons is nog onvoldoende duidelijk
hoe dat vorm wordt gegeven.Uit de landsdelen komen heel veel initiatieven. Zo wil het Noorden zich
profileren als een laboratorium. Wij roepen de staatssecretaris op om dit
initiatief te ondersteunen, en ook andere initiatieven die uit de landsdelen
voortkomen. Deze zijn veelal de moeite waard om te ondersteunen. Daarbij moet
de bereikbaarheid van de kunst in het oog worden gehouden. Pionieren en het
opzetten van laboratoria is een goed streven, maar bijvoorbeeld het Noorden
moet wel een goed aanbod bieden aan de eigen inwoners.De bibliotheken krijgen een belangrijke impuls van de staatssecretaris,
waarmee wij blij zijn. De bibliotheek krijgt meer en meer de functie van een
dorpsplein, waarbij de omwonenden zich laven aan een centrale bron van beschikbare
informatie. Het is goed dat hiervoor geld beschikbaar komt. Er zal ongetwijfeld
nog een apart overleg komen over de bibliotheken, waar wij ons sterk zullen
maken voor deze zaken, maar vandaag wordt natuurlijk het geld verdeeld. De
nadruk komt steeds meer te liggen op taken als communiceren, educatie, voorlichten
en informeren. De oorspronkelijke functie van bibliotheken, het bevorderen
van het lezen, raakt steeds meer op de achtergrond. Zouden bibliotheken in
dat licht niet onder de algemene vlag van het kerndepartement OCW moeten vallen?
Wil de staatssecretaris in dat verband ingaan op de vraag hoe zij de kerntaken
van de bibliotheken ziet? Hoe zit het met de bereikbaarheid van de bibliotheken op het platteland?
De provincies spelen in dit verband een essentiële rol bij het voeren
van een evenwichtig beleid. Een goede spreiding van de bibliotheken is van
groot belang. Hoe verloopt het overleg van de staatssecretaris met de provincies
op dit punt?Per 1 januari is totaal onverwacht in opdracht van het ministerie een
nieuwe koers uitgezet ten aanzien van de omzetting van publicaties in braille.
Uitgevers moeten hiervoor nu gaan betalen. Veel blinden ontvangen daardoor
geen leesmateriaal meer, of alleen nog tegen een zeer hoge prijs. Ziet de
staatssecretaris een oplossing voor dit probleem?Door particulieren meer te betrekken bij de financiering van cultuur wordt
de sector onafhankelijker. Zo wordt de economische kracht van – zoals
de staatssecretaris het noemt – de creatieve industrie bevorderd. Het
is een teken van rijkdom als particulieren en bedrijven bereid zijn om hun
eigen geld in kunst te steken. Het is hoog tijd voor een discussie of en,
zo ja, onder welke voorwaarden de particuliere sector mag gaan bijdragen aan
culturele instellingen en programma's. Hoever mag daarin worden gegaan? Welke
voorwaarden worden gesteld? Mag de overheid dit stimuleren? De CDA-fractie
is niet huiverig voor deze ontwikkeling. Sterker nog, zolang de onafhankelijke
positie van instellingen is gegarandeerd, staan wij hier zeer positief tegenover.MevrouwVergeer(SP)Het is een goed idee van mevrouw Van Vroonhoven om hierover te beginnen;
dit ontbreekt namelijk in de notities van de staatssecretaris. Enige bezinning
lijkt mij in dit verband echter op haar plaats. Het verbaast mij dat u zegt
dat kunst en cultuur juist onafhankelijk worden als er private geldgevers
zijn. Zulke geldgevers stellen vaak eisen.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Dat is precies wat ik bedoel. Men wordt onafhankelijk van de overheid.MevrouwVergeer(SP)Wij hebben met elkaar afgesproken dat wij kunst en cultuur publiek financieren,
juist om de onafhankelijkheid ervan te garanderen. Op die manier is geen sprake
van bijvoorbeeld eisen, winstobjecten of naamsbekendheid.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De eis van inhoudelijke onafhankelijkheid staat buiten kijf. Ik zei dat
ook in de laatste zin die ik uitsprak. Een sponsor zal zich dus niet met de
inhoud mogen bemoeien. De onafhankelijkheid is een van de eisen die in een
eventueel convenant moeten worden opgenomen.De heerVendrik(GroenLinks)Is het niet veel eerlijker als mevrouw Van Vroonhoven namens de CDA-fractie
zegt dat als particuliere geldschieters letterlijk op het toneel verschijnen,
de afhankelijkheid van de kunstenaar of culturele groep niet minder wordt,
maar gewoon verplaatst wordt? De onafhankelijkheid wordt niet groter door
bijdragen van particuliere geldschieters. Wij lopen juist het risico dat wij
de prijs van toenemende afhankelijkheid betalen. Wij weten allemaal dat sponsoren
pas geld schuiven als er iets tegenover staat.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik ben het absoluut niet eens met de heer Vendrik. Het Concertgebouw bijvoorbeeld
functioneert nagenoeg geheel op particuliere gelden. Ik kan mij bovendien
niet aan de indruk onttrekken dat juist het Concertgebouw zelf het repertoire
bepaalt. Nogmaals, de inhoudelijke onafhankelijkheid staat natuurlijk voorop.
Als particulieren willen investeren in onze culturele sector, dan moeten wij
dat zien als een stukje rijkdom. Op die manier raakt de culturele sector juist
meer en meer geworteld in onze samenleving.De heerVendrik(GroenLinks)Het Concertgebouw is misschien de spreekwoordelijke uitzondering. Wellicht
kan het dankzij zijn unieke positie een heel scherpe koers varen. Voor het
Concertgebouw staan de sponsoren mogelijk in de rij, maar is het voor de gemiddelde
culturele instelling niet tamelijk lastig om elke keer weer de gang langs
de sponsoren te maken? De machtspositie van waaruit wordt onderhandeld is
een stuk slechter. De afhankelijkheid neemt alleen maar toe.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Sterker nog, ik zou graag zien dat juist in de kleinere steden met genoeg
regionale musea het MKB zijn verantwoordelijkheid zou voelen. Ik zou graag
zien dat het MKB het mooi zou vinden om in dat soort projecten te stappen,
juist vanwege de regionale verbondenheid die men met zo'n stad of zo'n lokaal
museum heeft. Het voorbeeld van het Concertgebouw verdient dan ook navolging.De heerDittrich(D66)De fractie van D66 ziet ook veel mogelijkheden voor private financiering.
De CDA-fractie ziet de private financiering echter toch wel als aanvulling
op overheidsgelden aan de cultuursector? Stel dat zij succesvol wordt, dan
komt zij voor die fractie toch niet in plaats van de overheidsbijdrage?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De overheid heeft natuurlijk een verantwoordelijkheid. Het aanbod van
de cultuur moet pluriform en goed bereikbaar zijn, en er moet voldoende diversiteit
zijn. De verantwoordelijkheid van de staatssecretaris staat in die zin altijd
buiten kijf en zij staat boven alles.De heerLeerdam(PvdA)Bedoelt mevrouw Van Vroonhoven met "eigen verantwoordelijkheid" dat de
instanties geen middelen krijgen of dat een bezuiniging gerechtvaardigd is?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)In antwoord op de interruptie van de heer Dittrich heb ik net gezegd dat
het cultuuraanbod altijd pluriform moet zijn en goed bereikbaar moet blijven.
De overheid kan haar geldkraan dan ook niet meteen dichtdraaien. Dat is absoluut
niet de bedoeling. Het gaat om aanvullende geldstromen. Ik vind dat wij de
mogelijkheid daartoe moeten openhouden.De heerLeerdam(PvdA)Ik betreur dit, maar ik neem aan dat u het met mij eens bent dat het in
eerste instantie de verantwoordelijkheid is van de staatssecretaris en, in
ieder geval, de Raad voor Cultuur. Zij moeten oordelen. Wij willen bepaalde
instanties als het Concertgebouworkest, niet zozeer het Concertgebouw, in
tact houden.De voorzitter:Mevrouw Van Vroonhoven mag een korte reactie geven en ik
verzoek haar voorts af te ronden.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik bevestig dat het Concertgebouw in stand moet blijven.De heerLeerdam(PvdA)Nee, ik sprak over het Concertgebouworkest.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ook het orkest moet in stand blijven.De regering moet komen met voorstellen voor het opstellen van modelconvenanten
waarin de criteria worden opgenomen voor de kwaliteit, transparantie en onafhankelijkheid
van de kunst, juist om overheden, particulieren en het bedrijfsleven dichter
bij elkaar te brengen. Deze drie partijen zouden de convenanten goed kunnen
gebruiken bij het sponsoren van kunst. Hoe staat de staatssecretaris ten opzichte
van deze gedachte? Naast sponsoring bestaat er ook mecenaat: sponsoring door
particulieren. Vanwege de tijd zal ik daar verder niet op ingaan.De heerVendrik(GroenLinks)Volgens mij weet mevrouw Van Vroonhoven dat er de komende jaren een behoorlijke
aanslag wordt gepleegd op de financiële positie van de cultuur. Wij hebben
het niet alleen over de bezuinigingen van deze staatssecretaris, maar wij
hebben het ook over het gesodemieter met de Arbowet, de pensioenregeling,
de bijstand, de WW en alles wat speelt in de Melkertbanensfeer. Als je dat
bij elkaar neemt, is dat een zeer forse aanslag op de positie van de cultuur.
Wat is het oordeel van de CDA-fractie daarover? Is dat aanvaardbaar?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Niet alleen de cultuursector, maar ook de andere sectoren kampen met fikse
bezuinigingen. Ik vind dat de bezuinigingen voor het komende jaar en de jaren
daarop op een heel verantwoorde en evenwichtige manier zijn gekozen. Als je
naar de andere sectoren kijkt, dan komt de cultuursector er nog genadig vanaf.MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. De staatssecretaris gaat vanaf 2005 structureel 19 mln euro
bezuinigen op de cultuur. Als motivatie zegt zij dat er te veel versnippering,
doublures en overlappingen zijn. Je kunt een bont kleurenpalet natuurlijk
versnippering noemen, veel loten aan een stam doublures vinden en rijke schakeringen
als overlappingen beschouwen, maar als je dat vindt, ben je volgens mij boekhouder
en geen staatssecretaris van Cultuur. Als je staatssecretaris van Cultuur
bent, ben je naar mijn idee hoeder van broedplaatsen en de kraamhulp van veelkoppige
monsters. Ik heb in het woordenboek gekeken of ik een positief woord kon vinden,
maar dat lukte niet. Overigens vind ik dat niet erg, want er moeten ook monsters
zijn. Bovendien is het grappig dat het woord eigenlijk "staaltjes" betekent.
Ik zou het daarom over staaltjes van creativiteit willen hebben. Het is opmerkelijk
hoe de oorspronkelijke betekenis van het woord "monster", namelijk proefstuk
of staal, is veranderd. Ik heb mij afgevraagd hoe dat komt. Misschien past
het wel bij een land van kooplieden en dominees dat het zo gegaan is en dat
monsters de kop in gedrukt moeten worden.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik wil mevrouw Vergeer een suggestie doen. Misschien kan zij spreken over
mythische wezens in plaats van monsters. De benaming "mythische wezens" klinkt
cultureelachtig en creatief.De voorzitter:U hoeft niet te reageren op een suggestie. Gaat u door.MevrouwVergeer(SP)Wil de staatssecretaris deze staaltjes van creativiteit werkelijk de kop
indrukken? Dat denk ik eigenlijk niet. Zij zegt: cultuur is geen kostenpost.
Zij zegt: de creativiteit van de cultuursector genereert werk, omzet en economische
groei, en heeft een afgeleid effect op het vestigingsklimaat, de horeca en
het toerisme. Dan heb ik toch het idee dat hier de koopvrouw spreekt. Bij
de bespreking van de uitgangspuntenbrief heb ik de staatssecretaris gevraagd
zich te bezinnen op de vraag wat de invloed van de commercie op de kunst is.
Hierover hebben wij zojuist ook met mevrouw Van Vroonhoven gesproken. Ik wil
de staatssecretaris nog een keer vragen: wat is de positie van de kunst en
de cultuur bij de verschillende vormen van financiering? Er is de publieke
bekostiging, er is het mecenaat, er kan gesponsord worden aan de hand van
een reclamebudget en er is sponsoring mogelijk door middel van smeergeld waarmee
men een marktaandeel wil veroveren. Bij dat laatste denk ik aan wat Joop van
den Ende deed: geld steken in het Stedelijk Museum. De Raad voor Cultuur laat
zich wat dat betreft veel genuanceerder uit dan de staatssecretaris. In Cultuur
meer dan ooit lees ik namelijk: de economisering van de samenleving en daarmee
ook van het culturele leven zet in hevige mate door. De vraag is wie of wat
in staat is dit maatschappelijk proces te keren of te nuanceren, zo men dat
al wil. Vaststaat wel dat deze beweging bedreigend kan zijn voor de kwaliteit
van culturele reflexie en expressie.Daarover lees ik helemaal niets in het beleidsprogramma van de staatssecretaris.
Ik zou graag haar visie vernemen op het verschil tussen kunst, cultuur en
entertainment. De staatssecretaris zegt wel: Economische Zaken is de natuurlijke
partner van cultuur. Zojuist heb ik al aangegeven dat ik dit veel te beperkt
vind. Voor zover deze uitspraak juist is, wil ik de staatssecretaris een suggestie
aan de hand doen. Zou het misschien een idee zijn om iemand van de cultuursector
op te nemen in het innovatieplatform? Misschien wil de staatssecretaris zelf
wel.De opmerking over het verminderen van regels en overheadkosten klinkt
heel positief. Het gaat wel om een gigantisch bedrag: van 53 naar 47 mln is
meer dan 10%. Ik denk dan: dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Misschien
krijgen wij van de staatssecretaris een overzichtje waaruit blijkt dat het
terugbrengen van regels en overhead niet ten koste van de kunst zelf gaat.
Het ziet ernaar uit dat de Raad voor Cultuur een oordeel moet gaan geven over
heel veel aanvragen voor subsidie. Dat is een heel goed teken, maar hoe kun
je al van tevoren zeggen dat er 19 mln moet worden bezuinigd als je niet eens
weet hoeveel kwalitatief hoogwaardige kunstenaars straks subsidie aanvragen?
Zou men niet eerst de aanvragen moeten bestuderen alvorens het budget vast
te stellen? De staatssecretaris spreekt zelf van een krachtig cultureel bewustzijn.
Wij zouden zeggen dat dan minimaal 1% van de rijksuitgaven aan cultuur zou
moeten worden besteed om kunstenaars meer armslag te geven en om kunstgenieters
meer toegang tot kunst te bieden. Ons voorstel zou bijvoorbeeld
zijn om de museaéén dag per week gratis te maken. Wat is de
mening van de staatssecretaris daarover?De staatssecretaris zegt dat vanwege het stuwmeer aan aanvragen zij gedurende
één jaar een aanwijsstop voor monumenten wil. Betekent dit dat
gedurende dat ene jaar de mogelijke monumenten vogelvrij zijn? Of wil de staatssecretaris
een bevriezing, zodat een jaar lang niets kan gebeuren? Het kan ook dat de
staatssecretaris in dat ene jaar mogelijke monumenten als het ware vogelvrij
wil verklaren, zodat ze dan onderhevig kunnen zijn aan bouwplannen. Is dat
het geval?Heel moedig vind ik het van de staatssecretaris dat zij zich wil inzetten
voor het behoud van het correct gesproken en geschreven Nederlands. Het poldernederlands
rukt namelijk op. Ik citeer uit het boek van de heer Stroop: Het heb geen
zin om het tegen te houden, zeggen hun van het recent uitgekomen boek Waar
gaat het Nederlands naar toe? Hoe gaat de staatssecretarissen de hunnen tegenhouden?Wij hebben kamermuzikanten op bezoek gehad. Zij hebben een petitie aangeboden.
Het gaat bij die petitie om duizend professionele ensembles. De muzikanten
slaken een noodkreet. De staatssecretaris zegt de regeling te willen vereenvoudigen.
Ik hoop dat zij dat kan toelichten. Wat de BV Kamermuziek bijvoorbeeld vraagt
is het instellen van één fonds waar vraag en aanbod bij elkaar
komen. Nu schijnt men langs elkaar heen te werken.Wij willen graag een breed aanbod aan bibliotheken, maar ik maak mij ook
zorgen over de financiële positie van de provincies en de gemeenten om
alles in stand te kunnen houden. Gaat de staatssecretaris zich voor hen inzetten?
Ook horen wij graag van haar hoe zij de braillebibliotheken gaat verbeteren.
Wij zijn blij met de bibliotheekvernieuwing, maar de VNG zegt dat maar een
kwart wordt geboden van wat structureel nodig is.De podia kunnen nauwelijks voldoen aan alle nieuwe en strenge milieu-
en arbo-eisen. Daarom hebben zij grote moeite met het leveren van een goed
aanbod. Hiermee kom ik op het hete hangijzer: het rookverbod voor de podia
en de schouwburgen. Hierover zijn in de fractie de meningen verdeeld. Zelf
ben ik een niet-roker, maar mijn medewerker vindt dat ik de volgende opmerkingen
moet maken.De heerDittrich(D66)U bent toch de baas over uw eigen verhaal.MevrouwVergeer(SP)Dat klopt. Het is heel moeilijk om voor de podia en de schouwburgen een
strikt rookverbod te handhaven. Zo zal het in heel Nederland wel zijn. Ik
hoor daarop graag de visie van de staatssecretaris.Ik heb begrepen dat de ID-banen zoveel mogelijk moeten worden omgezet
in reguliere banen. Er zijn ongeveer 2500 ID-banen, en ik heb gehoord dat
er maar 375 zijn gewit. Is er inderdaad geld om een deel tot reguliere banen
te maken, en wat gebeurt er met de rest? FNV/KIEM heeft uitgerekend dat er
400 banen op de tocht staan, zowel bij de omroep als bij de podiumkunsten.
Mevrouw Van Vroonhoven wil de kunstenaars nog meer liefdewerk laten doen.
Alsof ze het nog niet druk genoeg hebben!Het beleid van de staatssecretaris leidt tot een verschraling van het
cultuuraanbod. Ik roep haar op, de schade te beperken.De heerRijpstra(VVD)Voorzitter. Kwart voor acht, geen voorstellingen, dus we zitten hier,
we maken zelf de voorstelling! De staatssecretaris is vanochtend vroeg al
begonnen, dus het is voor haar een erg lange dag, een marathonzitting op diverse
terreinen.Een krachtig cultureel bewustzijn, een stevig cultureel zelfbewustzijn,
dat is in feite het uitgangspunt van de brief "Meer dan de som". In feite
vormt de maatschappij de basis, waarin het cultureel bewustzijn groot moet
worden. We moeten af van het denken dat de politiek het culturele of het sportleven
kan voorschrijven of aansturen. Maar waar het wel om gaat, is het versterken
van de culturele factor in de verschillende sectoren van het maatschappelijk
leven. Dat is het cultuurinclusief denken. De vraag is, hoe we deze cultuuromslag
in het denken bereiken. De staatssecretaris heeft een en ander uitgewerkt
in drie prioriteiten: minder bureaucratie, meer eigen verantwoordelijkheid,
dus ook minder regels, meer samenhang en wisselwerking in het culturele leven
en versterking van de culturele factor in de samenleving. Zij geeft vervolgens
kort en zakelijk aan, hoe zij dit op de verschillende beleidsterreinen denkt
te bereiken. Het is een verademing als het om eenvoud gaat, en vooral om het
leggen van de verantwoordelijkheid waar dat hoort, dus bij het Rijk, provincies
en gemeenten, maar eigenlijk in de eerste plaats bij de mensen zelf. Zij behoren
immers de initiatieven te nemen.De voorstellen in "Meer dan de som" zijn legio. Maar ik had toch wat meer
concrete doelen willen lezen, met name wanneer de staatssecretaris iets bereikt
wil hebben. Dus meer cijfers. De staatssecretaris geeft bijvoorbeeld aan dat
het restant van de bezuinigingen van 4,7 mln euro ten laste wordt gebracht
van de overige uitgaven. Dat is mooi, maar ten laste waarvan komt dat dan?
Dit geldt ook voor de informatie die de staatssecretaris aan de Kamer wil
geven, en die in 2004 zal komen. Ik vraag haar of het mogelijk is, een totaaloverzicht
te maken met alle doelstellingen op een rij, gekoppeld aan een tijdspad, en
wanneer zij wat aan de Kamer denkt te gaan sturen.In "Meer dan de som" heb ik de plaats gemist die de staatssecretaris met
de nieuwe benadering inneemt binnen het kabinet. Immers, zij heeft te maken
met andere departementen als het gaat om cultuurbeleid, zoals OCW, Verkeer
en Waterstaat, Economische Zaken, Financiën, Koninkrijksrelaties en Binnenlandse
Zaken. Wij vinden dat de staatssecretaris thuishoort in het innovatieplatform
van de kenniseconomie. Ik doe de suggestie om het cultuurinclusief denken
van alle departementen in kaart te brengen, om vervolgens daarin een cultuuromslag
tot stand te brengen. Een voorbeeld: het verspreiden van de Nederlandse cultuur
heeft het effect van een visitekaartje: profilering in binnen- en buitenland
kan goed zijn voor de economie. Dus EZ, houd hiermee bij handelsmissies rekening.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik wil een vraag stellen over het innovatieplatform. Mevrouw
Vergeer stelde voor om de cultuursector hierin te laten zitten. Weet zij dat
in allerlei andere debatten is gevraagd of jongeren, studenten, het MKB, de
ICT-sector of de vakbonden erin konden zitten? Het wordt een polderclub op
deze manier. Dat is niet de bedoeling van het innovatieplatform. Kunnen er
geen andere mogelijkheden gevonden worden om de cultuursector
invloed te laten krijgen op de ideeënvorming in het innovatieplatform?De heerRijpstra(VVD)Ik ben voorstander van alles waar de cultuur invloed op kan uitoefenen.
Ik heb het idee dat de staatssecretaris van Cultuur, zeker op het vlak van
de bewindspersonen die hierin gaan participeren, hierin een goede positie
in zou kunnen nemen. Als er echter andere mogelijkheden zijn waarbij de invloed
van cultuur nog groter kan zijn, dan met alle liefde en plezier.De heerDittrich(D66)De minister van Onderwijs zit erin namens het departement van OCW.De heerRijpstra(VVD)Dat begrijp ik. Wij praten vanavond over het cultuurbeleid. De doelstellingen
van de staatssecretaris zijn zeer ambitieus. We staan aan het begin van een
nieuwe periode. Er is een visie aan het ontstaan. Er waait een andere wind
door het departement waaronder cultuur valt. Ik zou het jammer vinden als
de invloed van de staatssecretaris niet iets groter zou kunnen zijn. Dat is
mijn inschatting.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ik heb twee van dergelijke debatten meegemaakt, de behandeling
van de begroting van Algemene Zaken met Balkenende en die van de begroting
van Economische Zaken met Brinkhorst. Ik heb daarin namens mijn fractie het
maximale naar voren gebracht. Ik weet één ding zeker: dit zijn
twee heren die cultuurexclusief denken. Dat weten we allemaal. Dat hoeft niet
onderzocht te worden. Mijn vraag aan de heer Rijpstra is dus wat we met deze
twee mannen gaan doen.De heerRijpstra(VVD)Ik stel voor dat we Jack Spijkerman daar eerst een antwoord op laten geven.
De heer Vendrik geeft een beetje een persiflage. Het gaat om cultuurinclusief
denken. Ik weet niet of ik de gedachte van deze mensen zodanig kan beïnvloeden
dat zij bij alles wat zij doen, onmiddellijk rekening houden met wat in de
cultuursector plaatsvindt. Ik probeer alleen aan te geven dat dit in de ogen
van de VVD-fractie een belangrijke ontwikkeling zou moeten zijn.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Nu wordt het leuk. Ik heb bij die twee debatten niets van
de VVD gehoord, maar er is kennelijk nog een andere VVD. We hebben dat vaker
gezien de laatste tijd. Dat is mooi. We kunnen dus vanavond op dit punt iets
gaan bewerkstelligen. We kunnen deze staatssecretaris helpen om ervoor te
zorgen dat deze twee mannen die cultuurexclusief denken, haar zien staan met
de missie waarvoor zij staat. Er moet dus boter bij de vis. We kunnen daar
vanavond spijkers met koppen over slaan, mijnheer Rijpstra.De heerRijpstra(VVD)Het is niet gezegd dat er altijd geld bij moet. Dat is helemaal niet de
vraag. Ik heb op andere terreinen ook cultuuromslagen meegemaakt. Een cultuuromslag
is niet altijd een kwestie van geld. Ik ga even terug naar het cultuurinclusief
denken. Dit betekent dat er bij het maken van wetgeving op andere beleidsterreinen
ook voldoende wordt nagedacht over de gevolgen voor de cultuursector. Dat
is een kwestie van cultuurinclusief denken. Hoe brengen we de andere bewindslieden
een stevig cultureel bewustzijn bij? Ik bedoel niet dat ze veelvuldig naar
premières gaan. Ik noem als voorbeeld de positieve ervaringen die wij
hebben opgedaan bij de in 1996 verschenen sportnota "Wat sport beweegt", waar
gekozen is voor sportinclusief denken. Er wordt van verschillende kanten naar
gekeken op dat sportterrein.Voorzitter. Ik keer terug naar het culturele zelfbewustzijn. In de uitzending
van Buitenhof van 21 september sprak Paul Scheffer over burgerschap mede in
relatie met cultuurbeleid. Ik wil een paar uitspraken eruit lichten. Hij stelt:
kinderen die hier opgroeien, krijgen nauwelijks een verhouding mee tot het
culturele erfgoed. Het cultuurbeleid staat geheel in het teken van diversiteit.
Het staat helemaal niet in het teken van de vraag hoe je burgerschap zou kunnen
cultiveren. Ik noem een voorbeeld. We hebben in Duitsland Das Haus der Geschichte.
Daarbij komt automatisch de vraag op waar wij in Nederland onze geschiedenis
vertellen. Wij hebben in Nederland in feite geen museum over nationale geschiedenis.
Als je dat hoort, vraag je je af of er in Nederland geen nationaal geschiedenismuseum
moet komen. Graag hoor ik hierop een reactie van de staatssecretaris.Ik haal nog een laatste alinea van Paul Scheffer aan.Waarom is het gesprek over burgerschap in Nederland ontstaan? Dat is natuurlijk
de crisis rond de migratie. Als je mensen vraagt in te burgeren, waarin dan
eigenlijk als je niets over je land te zeggen hebt, niets over de rechtscultuur
van het land en niets over de geschiedenis van het land. Dan heb je een heel
erg pover aanbod. Aldus Paul Scheffer.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De heer Rijpstra pleit voor een nationaal geschiedenismuseum. Tellen al
die historische musea die er wel zijn, zoals het Amsterdams historisch, dan
niet mee? Elke zichzelf respecterende plaats heeft wel een historisch museum.De heerRijpstra(VVD)Die tel ik natuurlijk wel mee. Naast het Amsterdams historisch museum
is er ook nog het Haags historisch museum. Zo zijn er musea in talloze plaatsen
in Nederland. Ik vind dat er in Nederland een boegbeeld, een nationaal historisch
museum, moet zijn. Ik wil best nadenken over de vraag of daar behoefte aan
is. Ik denk dat het heel goed zou zijn.De heerDittrich(D66)Hoe verhoudt dat voorstel zich tot het Rijksmuseum in Nederland? De inrichting
en dergelijke van dat museum worden aangepast. Daar zijn heel interessante
discussies over. De heer Rijpstra wil dus naast het Rijksmuseum in Amsterdam,
dat over onze nationale geschiedenis gaat, iets anders.De heerRijpstra(VVD)De heer Dittrich geeft een mooie voorzet: misschien kan het Rijksmuseum,
als het straks klaar is, die functie vervullen. Dan is dit hét toonaangevende
nationale museum voor de geschiedenis in Nederland. Daar kun je over spreken.De heerLeerdam(PvdA)Het betoog dat de heer Rijpstra straks voerde was zo prachtig, dat ik
mijzelf even bij elkaar moest rapen. Hij gaf aan dat de staatssecretaris een
visie ontwikkelt. Deelt hij mijn visie dat kunst en cultuur integraal gedragen
moeten worden en dat hierop op geen enkele manier gekort hoeft
te worden?De heerRijpstra(VVD)Dat is in feite een gewetensvraag. Als je aan een woordvoerder op welk
beleidsterrein dan ook vraagt of hij vindt dat op dat terrein niet gekort
moet worden, zal hij diep in zijn hart daarop met "ja" antwoorden. Dat zegt
het gevoel. Wij hebben hier echter te maken met rijksbeleid, met een strategisch
akkoord en een regeerakkoord waarin bepaalde doeleinden zijn opgenomen. Helaas
ontkomt ook de cultuursector niet aan bezuinigingen. Daar houden wij ons aan.
Meer heb ik daar niet over te zeggen.De heerLeerdam(PvdA)De heer Rijpstra zegt zelf dat er ook een economisch belang is. Hij kijkt
daarom ook naar de andere ministeries. Ik kan mij voorstellen dat hij kunst
en cultuur zo belangrijk vindt voor de samenhang in onze samenleving dat hij
vindt dat er ook bij de ministeries wat af kan ten behoeve van kunst en cultuur.De heerRijpstra(VVD)Ik weet hoe de politiek werkt. Ik hoop dat verschillende departementen,
zoals Economische Zaken of Koninkrijksrelaties, voor de gebieden overzee,
of Buitenlandse Zaken, voor Suriname, over een aantal jaren een beleid voeren
dat onder de noemer van cultuur valt en dat zij bereid zijn om dat beleid
vanuit verschillende hoeken financieel te ondersteunen. Zo zou het moeten
worden.Voorzitter. Dan ga ik in op de relatie cultuur en onderwijs. Ik wil een
mooi voorbeeld uit het Haarlems Dagblad noemen. De kop luidt: geliefde schreeuwlelijk
al 40 jaar docent. In het artikel valt te lezen dat geschiedenisleraar Bonno
van Dijk Haarlem als de rode draad in zijn lessen heeft. Daar ligt zijn hart.
Al 30 jaar laat hij, tot irritatie van zijn leerlingen, iedereen alle straten
van de binnenstad uit zijn hoofd leren. Het lijkt heel ouderwets, totdat er
onlangs een bijeenkomst van geschiedenisdocenten was waarop naar voren kwam
dat er meer aan omgevingsgeschiedenis zou moeten worden gedaan. Dat deed deze
Bonno al 30 jaar. Hij werd overladen met complimenten over zijn hippe en moderne
aanpak. Dat is een heel mooi voorbeeld van erfgoed, maar ik deel de opvatting
van de staatssecretaris dat de cultuur ook in de lesstof, in de didactiek,
geïntegreerd kan worden.Dan komt echter de vraag naar de uitvoering. Hoe bereiken wij bijvoorbeeld
alle 8000 basisscholen in Nederland? Wordt het een vrijblijvend aanbod of
gaan wij juist uit van de vraag? Wat willen wij bereiken en is er ook ruimte
voor de belangrijke nationale identiteit? De staatssecretaris erkent dat zij
van plan is om een ambitieus programma voor cultuur en onderwijs op te zetten.
Hoe voorkomen wij nu dat het geld te veel in bureaucratische overhead gaat
zitten? Hoe voorkomen wij dat er via te veel schijven gewerkt moet worden?
Op welke wijze wordt ingespeeld op de lerarenopleidingen, zowel in het primair
als voortgezet onderwijs? Van welke infrastructuur denkt men gebruik te gaan
maken? Kortom, het zijn plannen die ik heel graag op redelijk korte termijn
tegemoet wil zien.Mijn fractie is zeer te spreken over de relatie tussen cultuur en openbare
bibliotheken. Ook dit is er weer een voorbeeld van dat verzuiling niet nodig
is. Het stoffige imago van de bibliotheek zijn wij voorbij. Wij staan voor
een uitdaging die net zo groot is als die toen de eerste nutsbibliotheek werd
gesticht. Dat was in 1791, toevallig ook in Haarlem. Het was de eerste niet-commerciële
instelling voor het uitlenen van boeken. Het was toen overigens ook de eerste
in Europa. In het eerste jaar werden in Haarlem 300 lezers ingeschreven. Uit
het voornemen en uit de gesprekken die ik over bibliotheken heb gevoerd, blijkt
dat er heel veel enthousiasme aanwezig is. Het wordt een brede maatschappelijke
voorziening zonder binding met welke geloofsovertuiging of politiek overtuiging
ook. De vraag die dan opkomt, is of het willen uitgroeien tot dat publieke
kennisinstituut niet zal leiden tot een onevenredige verzwaring van de druk
op het vrijwilligersapparaat. Wij weten immers dat een heleboel bibliotheken
op vrijwilligers draaien. Hoe zal het personeelsbeleid er de komende jaren
uitzien met deze ambitieuze plannen? Moeten er niet meer professionele krachten
komen, omdat het specifieker werk wordt. Ik hoor hierop graag een reactie.Als ik nu naar beide gebieden "cultuur en school" en "cultuur en de openbare
bibliotheek" kijk, zou het misschien handig zijn als de jongeren een cultuurpas
zouden krijgen. Wij kennen nu het Cultureel jongerenpaspoort, maar waarom
zouden wij die niet kunnen combineren met een bibliotheekpas? Met de chipcard
is tegenwoordig in feite alles mogelijk. Die kaart zou natuurlijk veel meer
benuttingsmogelijkheden kunnen krijgen. Rick van der Ploeg heeft er een aantal
jaren geleden ook al eens over gesproken. Je zou met je pas een ticket moeten
kunnen bestellen. Ik hoor daarop graag een reactie, omdat ook daar de technologie
voortschrijdt. Wellicht kan een aantal dingen gezamenlijk worden vormgegeven.Dat brengt mij direct naar het onderwerp "cultuur en ICT". De staatssecretaris
stelt: een knelpunt om erfgoedbeheerders op één lijn te krijgen,
is dat onderlinge afstemming, duurzaamheid en continuïteit geen vanzelfsprekende
uitgangspunten bij digitalisering zijn. Bij veel initiatieven wordt te weinig
rekening gehouden met standaarden, waardoor niet wordt aangesloten op één
nationale infrastructuur, met alle gevolgen van dien voor de publieke toegankelijkheid.
Hoe kunnen wij hier op korte termijn een slag slaan? Ik vind dat het advies
van de Raad voor Cultuur en de Vereniging Digitaal Erfgoed Nederland, waarin
wordt gepleit voor het opzetten van een genormeerd zelfregulerend kwaliteitszorgsysteem,
goed is. Ik wil echter wel wat meer slagvaardigheid. Zou er bijvoorbeeld in
2004 via een grote conferentie met alle erfgoedbeheerders en anderen een convenant
gesloten kunnen worden? Zo moeilijk moet dat toch niet zijn!Ik kom te spreken over de illegale kunsthandel, kunstfraude en kunstroof.
De media hebben de laatste tijd veel bericht over de grote hoeveelheid valse
kunst op de kunstmarkt. De een noem de kunstmarkt een jungle vol list en bedrog;
volgens de ander worden percentages valse kunst schromelijk overdreven. Een
ding staat vast: er bestaat een aanzienlijk gedeelte valse kunst op de markt.
Blijkbaar is het zelfreinigende karakter van de Nederlandse kunsthandel niet
in staat om dit te veranderen. De opheffing van het korpsonderdeel kunst en
antiek van de CRI heeft hier tevens geen positieve bijdrage aan geleverd.
Wij moeten het hier in Nederland doen met slechts één politiecoördinator
voor gestolen kunst. Het is bijna ongelooflijk dat aan deze
snelgroeiende internationale kunstcriminaliteit, van waaruit andere vormen
van criminaliteit worden gefinancierd, bijvoorbeeld de internationale drugshandel,
zo weinig prioriteit wordt gegeven.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Precies over dit punt heeft mijn fractie een schriftelijke vraag gesteld
aan de staatssecretaris. Wij hadden gehoopt dat die vragen voor vandaag waren
beantwoord, maar dat is helaas niet het geval. Hebt u zelf ideeën om
dat tegen te gaan? Het is namelijk wel belangrijk om onze kunstmarkt zuiver
te houden.De heerRijpstra(VVD)Ik heb ideeën, maar ik wil eerst het antwoord van de staatssecretaris
afwachten. Ik zal eventueel een motie indienen om hier wat slagvaardiger tegen
op te treden. De vraag is waarom er zo weinig mankracht beschikbaar is. Het
is van belang te weten wat er mist, wat er gestolen is en hoe wij daarachter
komen. Een andere vraag is hoe het staat met de registratie van kunstobjecten
en wat wij daaraan kunnen doen.De heerDittrich(D66)Dit onderwerp komt bijna elk jaar aan de orde. De kunst- en antiekpolitie
is weg bezuinigd. Wat vindt u ervan om dit onderdeel terug te brengen en ook
de centrale vorm van registratie en opsporing weer te introduceren?De heerRijpstra(VVD)Dan moet ik even met een schuin oog naar onze politiewoordvoerder kijken.De voorzitter:Die woordvoerder luistert goed.De heerRijpstra(VVD)Wij hebben hier schriftelijke vragen over gesteld en wij hebben impliciet
gevraagd hoe wij dit moeten zien. Ik denk dat wij moeten kijken of wij dat
op een andere manier kunnen vormgeven en ik krijg de indruk dat mijn collega
het met mij eens is.Voorzitter. Ik heb nog een korte vraag over UNESCO. Klopt het dat als
gevolg van de benoeming van de heer Van der Ploeg in een van de raden van
UNESCO lopende Nederlandse aanvragen in gevaar komen? Ik stel deze vraag met
schroom, maar ik zou dat een slechte zaak vinden voor de gemeenten die aanvragen
bij UNESCO hebben lopen. Is het mogelijk dat die aanvragen op de lange baan
worden geschoven als de heer Van der Ploeg in een van de vertegenwoordigende
lichamen benoemd zou worden?De heerDittrich(D66)Zegt u dat die aanvragen gevaar lopen omdat het de heer Van der Ploeg
is of omdat het een Nederlander is?De heerRijpstra(VVD)Het zou heel sterk zijn als het eerste het geval is. Het schijnt als volgt
te zijn. Als een Nederlander wordt benoemd, dan worden Nederlandse aanvragen
niet bij voorrang behandeld.De heerDittrich(D66)Gaat het niet om het indienen van nieuwe aanvragen? De aanvraag voor plaatsing
van de Amsterdamse binnenstad op de UNESCO-lijst is allang ingediend. Dat
is dus een lopende aanvraag.De heerRijpstra(VVD)In mijn tekst staat dat het gaat om lopende Nederlandse aanvragen. Ik
zou het een slechte zaak vinden als lopende Nederlandse aanvragen niet behandeld
zouden worden.Voorzitter. Ik vind dat wij ook een verantwoordelijkheid hebben voor het
cultureel erfgoed van de Antillen en Aruba. De binnenstad van Paramaribo staat
op de UNESCO-lijst. Wij moeten als Nederland bezien of wij een helpende hand
kunnen bieden bij renovatie- en restauratieprojecten en hoe wij onze kennis
daar kunnen inzetten.De heerLeerdam(PvdA)Ik wil daar nog graag wat aan toevoegen.De voorzitter:U hebt mij gevraagd om de orde te handhaven. Als wij allemaal lang spreken
en veel interrumperen, dan gaan wij na elf uur door.De heerLeerdam(PvdA)Ik wil de heer Rijpstra alleen maar tegemoetkomen. Ik neem aan dat hij
het niet alleen heeft over het cultureel erfgoed van de Nederlandse Antillen
en Aruba, maar ook over de culturele uitwisseling.MevrouwKraneveldt(LPF)In haar uitgangspuntennotitie, de beleidsbrief "Meer dan de som" en de
cultuurbegroting geeft staatssecretaris Van der Laan aan hoe zij de komende
jaren haar cultuurbeleid wil gaan vormgeven en op welke principes zij zich
daarbij wil baseren. Ik noem: eigen verantwoordelijkheid instellingen, minder
regels en bureaucratie, zorgvuldige subsidieprocedure, heldere criteria, goede
samenwerking met andere overheden. Als je die vier eerste uitgangspunten leest,
valt er eigenlijk geen speld tussen te krijgen. Ik vind ze overigens nogal
bestuurlijk-managementachtig, nogal ambtelijk. Wij kunnen ons heel wel in
die uitgangspunten vinden en dat is niet zo raar, want die uitgangspunten
zijn nogal algemeen en eigenlijk ook heel erg vanzelfsprekend. Wie is er nu
niet voor eigen verantwoordelijkheid, minder regels, zorgvuldigheid, helderheid
en goede samenwerking? Waar het natuurlijk om gaat is wat de staatssecretaris
vanuit de uitgangspunten de komende vier jaar wil bereiken.Gelukkig laat zij nu ten opzichte van haar uitgangspuntennotitie van juli
al wat meer het achterste van haar tong zien. Is de staatssecretaris toch
gevoelig gebleken voor de kritiek dat zij geen visie neerlegde? Heeft zij
zich nu voldoende ingelezen en heeft zij zich gewoon al wat meer aan haar
ambtenaren ontworsteld? Of wilde zij ons gewoon verrassen? De LPF is in ieder
geval blij – en ik zeg het ook met een knipoog, mevrouw de staatssecretaris –
dat er na "Meer dan de som" nu "Meer dan de voormalige rijksambtenaar" tegenover
ons zit. Een sexy staatssecretaris zelfs, als je de heer Leerdam mag geloven
in het Volkskrant Magazine van afgelopen zaterdag. Sexy of niet, ik ga dat
niet beoordelen. Hoe meer visie, des te meer je het daar lekker mee eens of
oneens kunt zijn en des te meer politiek debat mogelijk is, zou ik zo zeggen.
Ik ben dus wel blij dat u steeds meer een visie gaat krijgen, alhoewel wij
ook wel vinden dat er nog wel wat aan ontbreekt.Wat u wilt bereiken, is nogal wat, zeker gezien het feit dat u vanaf 2005
structureel 19 mln euro per jaar gaat bezuinigen. De overheid moet de vrijheid
van kunst waarborgen. De betekenis van de kunst moet voor de samenleving zo
goed mogelijk worden benut. Kunst moet aan het creatieve en innovatieve vermogen
van de samenleving bijdragen. Kunst moet samenbinden. En ook: het culturele
zelfbewustzijn in de samenleving moet worden vergroot. Het zijn mooie doelstellingen,
ze zijn prachtig geformuleerd, maar wij zetten er wel vraagtekens
bij. Hoe gaat u dat allemaal doen? Zeker als u voor heel veel van die doelstellingen
geen gegevens hebt over hoe het er nu eigenlijk bijstaat en hoe het er over
vier jaar voor moet staan? Waarop mogen wij u over vier jaar afrekenen? Ik
haal even de eerste en de laatste doelstelling die ik heb genoemd terug.Vrijheid van de kunst. Kunst kan alleen maar vrij zijn wanneer zij niet
door de overheid wordt gesubsidieerd, al zijn er natuurlijk nog wat meer eisen.
Aan subsidies worden nu eenmaal eisen gesteld en die eisen zijn niet alleen
administratief of bestuurlijk van aard, maar ook kwalitatief. Daarmee komen
wij in ieder geval indirect aan die vrijheid van de kunst en ik vind dat ook
terecht. U en ik willen toch weten waaraan ons belastinggeld wordt uitgegeven.
En over smaak en dus over kwaliteit valt niet te twisten, zeggen ze weleens.
Dat vind ik een dooddoener. Door het stellen van eisen doen wij dat wel degelijk
en laten wij dat dan ook maar gewoon eens hardop zeggen. Onze vragen aan de
staatssecretaris zijn de volgende. Kunnen wij de mate van vrijheid waarin
die kunst leeft eigenlijk wel meten? Zo nee, hoe stimuleren wij die vrijheid
dan? Tot waar gaat u voor die vrijheid? Waar mag zij ook ophouden? Dit zijn
filosofische vragen, lastige vragen, maar ze zijn wel wezenlijk. Ik wil heel
graag uw reactie daarop.Het culturele zelfbewustzijn in de samenleving moet worden vergroot. Wat
betekent dat? Aandacht voor cultuureducatie, de bibliotheken, gevarieerd vrijetijdsaanbod,
goede geografische spreiding, amateurkunst. Ik vind het prima, maar weten
wij wel goed wie er in Nederland belangstelling heeft voor welke vormen van
cultuur? Weten wij wie die bezoeker is van de concertzaal of het theater?
Is het bijvoorbeeld een welvarende autochtone hoogopgeleide burger? Of is
dat te beperkt geredeneerd? Is de potentiële bezoeker die maar niet komt,
die wij niet zien in die zalen misschien een niet al te welvarende allochtone
lager opgeleide burger? Of is dat ook te beperkt geredeneerd? Kortom, geven
wij al het geld voor cultuur wel uit aan iedereen of misschien te veel aan
een kleine elitegroep die het toch al dure en hevig gesubsidieerde kaartje
wel kan betalen? Hoe zit het met die geografische spreiding? Hebben wij gedefinieerd
hoe die zou moeten zijn? Of blijft het een vaag begrip? De staatssecretaris
wil een culturele landkaart, zo las ik vorige week in De Telegraaf. Wat moet
daar dan op komen te staan en waar dan en in welke hoeveelheden? Mevrouw de
staatssecretaris, hebt u aan de wand van uw werkkamer zo'n kaart van Nederland
met allemaal van die gekleurde prikkertjes en moet dat een mooi verspreid
beeld geven van allerlei kleurtjes? Wanner is een cultuursector versnipperd?
Wanneer is er sprake van overlap? Die visie, die definities en die keuzes
die daarbij moeten worden gemaakt, die mis ik bij u. Ik zou graag willen dat
u daarvan in de toekomst wat meer liet zien.Kunst en cultuur zouden interessant, bereikbaar en betaalbaar moeten zijn
voor zoveel mogelijk mensen, van jong tot oud, van rijk tot arm, van zwart
tot wit. Voor de LPF is cultuur met een grote C prima – die vinden wij
ook heel belangrijk – maar alleen ingebed in een goed klimaat voor cultuur
met een kleine c. Kortom, cultuur voor iedereen. Wij zouden het zeer toejuichen
als de staatssecretaris haar ambtsperiode ook zou gebruiken om in kaart te
brengen wie er van ons kunst- en cultuuraanbod gebruik maakt en wie daarvan
geen gebruik maakt en waarom dit zo is. Die analyse mis ik nu nog.Wij hebben het al gehoord: de cultuursector vertegenwoordigt naast een
aanzienlijk intrinsiek belang, ook een aanzienlijk economisch belang. De staatssecretaris
heeft gelijk als zij zegt dat de dynamiek en de vitaliteit van de sector gebaat
zijn bij de voelbare aanwezigheid van particulieren en bedrijven die willen
investeren in cultuur. Niet iedereen is het daarmee eens, zo hebben wij gehoord,
maar wij wel. Laat bedrijven vanuit een maatschappelijke betrokkenheid of
wat ons betreft uit puur winstbejag, investeren in kunst en cultuur en flink
ook. Als de diversiteit daardoor wordt bevorderd en de sector beter kan overleven,
hebben wij daar geen enkele moeite mee. De regeling cultureel beleggen mag
van ons dan ook snel worden ingevoerd. Heeft de staatssecretaris al een verlossend
woord uit Brussel gehoord? Mag het? Hoe kunnen wij dit doen? De staatssecretaris schrijft dat zij tot concrete maatregelen wil overgaan
om de economische kracht van cultuur beter te gebruiken. Staan haar al concrete
maatregelen voor ogen?In magere tijden moeten wij allemaal bezuinigen, dit is niet leuk, maar
het is wel een feit. De cultuursector moet dus ook inleveren. De LPF heeft
daar geen moeite mee. Daar staat immers tegenover dat er flink wordt geïnvesteerd
in bijvoorbeeld cultuur en school en in de vernieuwingsslag bij de bibliotheken.
In cultuur in de breedte kortom en dat juichen wij toe.Met het kweken van belangstelling voor kunst en cultuur kun je niet vroeg
genoeg in een mensenleven beginnen. Samen met de staatssecretaris vinden wij
het extra stimuleren van cultuureducatie gericht op het po, de basisvorming
en het vmbo en het bevorderen van de samenwerking tussen scholen en culturele
instellingen heel belangrijk. Het is prima dat er een structureel schoolgebonden
cultuurbudget komt.Ik wil nog iets vragen over de verzilvering van de cultuurvouchers in
het voortgezet onderwijs. Uit informatie van het ministerie blijkt dat in
2003 slechts 65% van de vouchers wordt gebruikt. De resterende 35% van het
budget gaat op aan projecten ter bevordering van het vouchergebruik. Ik vind
die promotiekosten wel erg hoog. Is de staatssecretaris het met mij eens dat
die kosten flink moeten worden teruggedrongen? Bij welk verzilveringpercentage
spreekt zij over een succesvolle introductie van de vouchers? Wat zal zij
eraan doen om dit percentage omhoog te krijgen?Ik heb tijdens het zomerreces meegewerkt in twee bibliotheken in de omgeving.
Wij zijn nog steeds bezorgd over de positie van de bibliotheken in Nederland.
Er moet een enorme vernieuwingsslag worden gemaakt. Over de brede invulling
van de functie van de bibliotheken bestaat in de Tweede Kamer gelukkig grote
overeenstemming. Wij zijn blij met het feit dat aan de thans beschikbare middelen
voor de omvorming van de bibliotheken tot multifunctionele centra vanaf 2007
structureel 20 mln euro zal worden toegevoegd. Dit is natuurlijk niet genoeg
om alle ambities waar te maken, maar het is een hoopvol signaal. Wij zijn trots op ons cultuurbezit en dit moeten wij uitdragen. Het culturele
erfgoed van Nederland moet zichtbaar zijn zodat iedereen er op een gemakkelijke
manier kennis van kan nemen. Je kunt niet ergens trots op zijn als je niet
weet dat het bestaat en als je ook niet weet hoe het er uitziet. Het luxeprobleem
van cultureel erfgoed is dat het groeit; er komt steeds meer van. Het bewaren,
archiveren en toegankelijk maken ervan kost geld. Dit geldt zeker voor monumenten
die onderhouden moeten worden. De staatssecretaris zegt dat zij de toevloed
wil indammen en dat zij de categorieën opnieuw wil selecteren. Voor sommige
categorieën wil zij de mogelijkheid tot aanvraag voor bescherming stoppen.
Aan welke criteria denkt zij dan? Is zij van plan om inderdaad de deur voor
mobiel erfgoed dicht te houden? Wij zouden dit erg jammer vinden. Als je gaat
selecteren, moet je dit wel op grond van kwaliteit doen en niet een hele soort
erfgoed zonder meer buiten de deur houden.Over het inlopen van de restauratieachterstand van rijksmonumenten staat
een heel rare zin in de rijksbegroting. Op blz. 314 onderaan staat: dan schat
de staatssecretaris de streefwaarde op 10%. Dit gaat ook om beschermde stads-
en dorpsgezichten. Hoe kun je een streefwaarde schatten? Zo'n waarde stel
je toch gewoon in? Je wil iets met die restauratie en je stelt daar een streefwaarde
voor vast. Hoe kunnen wij de staatssecretaris op haar doelstellingen aanspreken
als wij zelfs de streefwaarde gaan schatten?Nog een paar woorden over het internationale cultuurbeleid. De LPF-fractie
is het met de staatssecretaris eens dat Nederlandse culturele instellingen
en kunstenaars in staat moeten worden gesteld om in het buitenland op te treden
of te exposeren. Verder moeten Nederlandse kunst en cultuur in het buitenland
aan de man worden gebracht. In dit verband begrijpt mijn fractie niet waarom
ervoor wordt gekozen om met de HGIS-middelen een videodocumentaire te sponsoren
voor een bedrag van € 144.000 over design in en uit Marokko. Een
bedrag van € 160.000 is besteed aan een project over het leven en
de muziek van zigeuners in Tracië. Ik begrijp best dat die onderwerpen
voor sommige mensen heel belangrijk zijn, maar er is niet zoveel geld te verdelen
en er moeten keuzes worden gemaakt. De door mij genoemde doelstellingen moeten
daarbij prioriteit krijgen.In het debat over de uitgangspuntennotitie heeft de staatssecretaris een
snelle toezending toegezegd van de uitwerkingen van de implementatie van het
verdrag van Malta en het Unidroit-verdrag. Wellicht zijn die in de enorme
stapel post verdwenen want ik heb deze nog niet gezien. Ik hoor dat de uitwerking
van het verdrag van Malta al beschikbaar is. In dat geval verzoek ik de staatssecretaris
om de uitwerking van het Unidroit-verdrag zo snel mogelijk te doen toekomen.De heerDittrich(D66)Voorzitter. In "Meer dan de som" ligt de nadruk op vrijheid, op autonomie
en op ontbureaucratisering van de kunstsector. De fractie van D66 is blij
met deze kentering. Met de Federatie van kunstenaarsverenigingen vindt mijn
fractie dat de staatssecretaris de pijn van de bezuinigingen weloverwogen
verdeelt over de ondersteunende instellingen, de fondsen en de cultuurproducenten.
Een bedrag van ongeveer 5 mln euro moet echter nog worden weggezet. Waar daalt
dat bedrag neer?De D66-fractie is tevreden over de extra intensiveringen in de cultuureducatie,
e-culture, en de bibliotheken. Het gaat daarbij om een bedrag van ongeveer
50 mln euro, dus om veel meer geld dan het bezuinigingsbedrag dat vandaag
onderwerp van discussie is.Ik sta graag stil bij de cultuureducatie waarin een bedrag van 22 mln
euro wordt geïnvesteerd. Dat geld wordt straks als een soort lumpsum,
zonder oormerk, aan de scholen overgemaakt. Ik vind dat niet verstandig; scholen
hebben zoveel taken en verplichtingen dat het niet ondenkbaar is dat het geld
op de grote hoop terechtkomt en niet specifiek wordt besteed aan educatieprogramma's
van culturele instellingen. In het Stedelijk Museum in Amsterdam wordt een
kunstkijkuur georganiseerd. Het is fantastisch om scholieren te zien rondlopen
en hen te horen discussiëren over de dingen die zij daar zien. In het
onderwijsbeleid dient gericht het cultuurdeel naar voren te komen. De onafhankelijke
visitatiecommissie van het Actieplan Cultuurbereik heeft geadviseerd cultuureducatie
steviger te verankeren in het onderwijsbeleid. Dat advies past goed in de
uitgangspunten die de staatssecretaris hanteert. Als het geld echter op de
grote hoop terechtkomt, kan het verdampen. Ik pleit er dan ook voor om een
substantieel deel van de cultuureducatie-investeringen beschikbaar te stellen
aan de cultuurproducenten zelf, in relatie met de scholen. Op die manier wordt
de doelstelling gehaald met betrokkenheid van de cultuurproducenten.De staatssecretaris meent dat cultuur straks een niet weg te denken onderdeel
van het onderwijs moet zijn. Dat klinkt goed, maar in de praktijk verdwijnen
CKV-2 en CKV-3 als verplicht onderdeel uit het profiel cultuur en maatschappij
in havo en vwo. Hoe rijmt de staatssecretaris die punten met elkaar?De Federatie van werkgeversverenigingen in de cultuur geeft aan dat er
veel animo is voor mbo-kunst. De mensen die afstuderen kunnen echter geen
baan in de cultuursector vinden. Het aanbod is te groot en de doorstroming
te gering. Hoe kan die aansluiting beter vorm krijgen? Wat kan de overheid
daaraan doen? Kan er betere voorlichting worden gegeven aan de studenten voordat
zij die mbo-opleiding volgen, zodat zij weten dat de kans groot is dat zij
niet aan de bak komen in de cultuurwereld?Veel particulieren weten nog niet hoe belangrijk en fiscaal voordelig
een gift aan een culturele instelling is. In voorgaande jaren heeft de D66-fractie
in dat verband gepleit voor veel betere voorlichting. Wij zijn dan ook blij
met de toezegging van de staatssecretaris, in de schriftelijke beantwoording
van onze vragen bij de begroting, dat eind dit jaar een nieuwe voorlichtingcampagne
van start zal gaan. Hopelijk sluit deze goed aan bij de behoeften van particulieren
en van de sector. In dit kader verwijs ik naar de Engelse staatssecretaris
voor cultuur, die een prachtige nota heeft uitgebracht die breed is verspreid.
In Engeland gaat het zeer goed.In Utrecht en bij Paradiso in Amsterdam liggen concrete plannen klaar
om aan de slag te gaan met cultureel beleggen. De beleggingsregeling ligt
echter al bijna een jaar op goedkeuring van Europa te wachten. Ook bij de
film-CV duurde het erg lang voordat toestemming werd gegeven. Dringt de staatssecretaris
aan op een spoedige behande ling in Europees verband? Er zijn
middelen gereserveerd voor de regeling inzake cultureel beleggen. Wat betekent
het achterwege blijven van de goedkeuring voor de besteding van deze gelden?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De heer Dittrich verwijst naar de fiscale faciliteiten. Is hij het echter
met mij eens dat de primaire verantwoordelijkheid ligt bij de staatssecretaris
voor Cultuur?De heerDittrich(D66)Ja, daarom stel ik het ook in deze commissie aan de orde.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Inclusief de budgettaire middelen die ermee gemoeid zijn.De heerDittrich(D66)Ik begrijp de vraag niet.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Het is gemakkelijk om te verwijzen naar het belastingstelsel als bron
van faciliteiten voor kunst en cultuur, dat zo verwordt tot een systeem met
kerstballen. Is de heer Dittrich het met mij eens dat wij de bal niet moeten
toespelen aan het ministerie van Financiën, en dat de primaire verantwoordelijkheid
ligt bij de staatssecretaris voor Cultuur?De heerDittrich(D66)Alle ministers en staatssecretarissen zijn natuurlijk gezamenlijk verantwoordelijk
voor het beleid. Cultureel beleggen valt onder de verantwoordelijk van zowel
de staatssecretaris voor Cultuur als die van Financiën. Ik signaleer
dat die goedkeuring nog steeds op zich laat wachten, terwijl op de begroting
gelden zijn gereserveerd. Mijn vraag is dan ook logisch: wat gebeurt er met
die gelden nu die goedkeuring er nog niet is?De heerVendrik(GroenLinks)Is de heer Dittrich het met mij eens dat het budget voor cultureel beleggen
is gedefinieerd als belastinguitgave? Het budget van 1 mln euro is verantwoord
in de miljoenennota. Volgens de begrotingsregels van het kabinet van de heer
Dittrich kan er geen sprake van zijn dat niet uitgegeven belastinguitgaven
worden overgeheveld naar de begroting van een departement als OCW. Deze regel
werd ook toegepast bij andere voorstellen, zoals dat van de CDA-fractie om
de medicijnknaak uit te ruilen met een minder lage ziekenfondspremie. De premier
riep toen in de Kamer: dit mag niet, inkomsten mogen niet worden overgeheveld
naar de uitgaven. Klopt mijn lezing op dit punt?De heerDittrich(D66)De heer Vendrik legt mij iets in de mond wat ik helemaal niet heb gezegd.
Ik vraag alleen hoe het met dat niet uitgegeven geld zit in verband met het
wachten op toestemming van Europa. De heer Vendrik stelde natuurlijk een slimme
vraag, want ik heb erover nagedacht hoe dat geld zou kunnen worden "uitgegeven".
Eerst moeten wij echter weten hoe het precies zit, dus ik wacht de reactie
van de staatssecretaris af. Wellicht kan zij aangeven wat wij ermee kunnen
doen. Misschien wordt niet in dit debat maar in een debat dat nog moet komen,
besloten over de besteding van de gelden. Wij kunnen het hoe dan ook niet
zomaar aan ons voorbij laten gaan.De heerVendrik(GroenLinks)Dat ben ik met de heer Dittrich eens, maar het is zíjn kabinet,
het zijn zíjn begrotingsregels en ik houd hem de realiteit voor. De
regeling is nog niet goedgekeurd en is dus nog niet in werking. In 2003 is
geld gereserveerd. Er is sprake van 1 mln euro en dat bedrag wordt niet uitgegeven.De heerDittrich(D66)Uw punt is duidelijk.De heerVendrik(GroenLinks)Conform de regels van het kabinet mag de 1 mln euro dus niet worden toegevoegd
aan de uitgaven van de staatssecretaris. Dat is doodzonde. Ik roep de heer
Dittrich dan ook op om samen met mij ten strijde te trekken.De heerDittrich(D66)Het is heel interessant. Ik wil overigens eerst het antwoord van de staatssecretaris
horen.De heerLeerdam(PvdA)Ik spreek in navolging van de heer Vendrik. Misschien is de heer Dittrich
beter geïnformeerd dan wij en kan hij de informatie met ons delen. Ik
hoor graag hoe het precies zit.De heerDittrich(D66)Ik sluit zeker niet uit dat ik beter ben geïnformeerd dan u.De heerLeerdam(PvdA)Ik doel op het gebied van de financiën.De heerDittrich(D66)Ik doel ook op het gebied van de financiën.De heerLeerdam(PvdA)Het gaat mij om het specifieke deel van de financiën.De heerDittrich(D66)Misschien vindt u dat ik heel intelligente vragen heb gesteld, maar ik
heb zelf de begrotingen gelezen. Ik heb de memorie van toelichting erbij zelfs
openliggen en wel op pagina 324. Ik weet niet wat u allemaal weet, maar ik
weet wel dat ik de stukken heb bekeken. Als u de stukken ook hebt gelezen,
dan kunt u zich de vraag waarschijnlijk wel voorstellen.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Ik laat het maar hierbij, want ik zie dat u heel nerveus wordt.De heerDittrich(D66)Voorzitter. De overheid zou private financiering moeten faciliteren. Dat
is een van de conclusies van een bundel over musea die volgende week verschijnt
en die uitgaat van de Boekmanstichting. Voor de presentatie ervan zijn allerlei
uitnodigingen de deur uitgegaan. Zouden er nieuwe fiscale maatregelen kunnen
worden voorgesteld, bijvoorbeeld op het gebied van de successiewetgeving?
Uiteraard zou dat in nauw overleg met de staatssecretaris van Financiën
moeten gebeuren. Het volgende is het geval. Veel oudere mensen zijn bereid
hun geld aan goede doelen na te laten. Dat blijkt uit een studie van prof.
Schuyt, hoogleraar in de filantropie, met de titel Een tweede Gouden Eeuw?
Gebleken is dat voor cultuur nog een hele slag is te slaan inzake het bestemmen
van nalatenschappen. De fractie van D66 pleit al een paar jaar voor een ruimer
gebruik van koppelsubsidies, de zogenaamde matching grants. Telkens krijgen
wij weer te horen dat daarvoor plannen zullen worden ontwikkeld. De instelling
Kunst en Meer Waarde wist van 2 mln aan matching grants maar liefst 4 mln
aan sponsoring te genereren. Het kost niets extra's en het levert wel veel
op. De vraag is dan ook wanneer er concrete plannen komen voor een beter gebruik
van de koppelsubsidies.Een mooi voorbeeld van een koppeling is de bekostiging van de nieuwbouw
van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Particulieren, zoals Joop en Jeanine
van den Ende, dragen bij, evenals de gemeente Amsterdam. Een eenmalige rijksbijdrage
ontbreekt, terwijl de collectie van het Stedelijk Museum van internationale
cultureel en economisch belang is. Er is sprake van een nieuw elan bij het
museum. Het sluit niet, maar wordt tijdens de verbouwing tijdelijk verplaatst
naar een industriepand vlakbij het Centraal Station. De fractie van D66 vindt
dat het Rijk nu de bijna vijftien jaar durende impasse moet doorbreken door
bij te dragen. Op die manier draagt het eraan bij om het laatste puzzelstukje
van de discussie op zijn plaats te leggen. Daarom hebben de collega van de
VVD, de heer Rijpstra, en die van de PvdA, de heer Leerdam, een amendement
ingediend om eenmalig 5 mln aan te wenden voor het Stedelijk Museum in Amsterdam.
De dekking hebben wij gevonden in begrotingsartikel 14. Dit wordt uitgelegd
op pagina 324 van de memorie van toelichting bij de begroting.De voorzitter:Mijnheer Leerdam, u hebt dat amendement zelf mede ingediend, maar toch
hebt u er een vraag over.De heerLeerdam(PvdA)Wij ondersteunen het amendement absoluut, maar wij vragen ons af of de
middelen uit het door de heer Dittrich genoemde budget moeten komen. Is het
niet beter om het geld via de najaarsnota te verkrijgen?De heerDittrich(D66)Het kostte heel veel moeite om een goede dekking te vinden, maar dat is
ons gelukt. De heer Leerdam was het ermee eens en daarom heeft hij het amendement
mede ingediend. In tabel 14.10 wordt de budgetflexibiliteit beschreven. Die
budgetflexibiliteit is voor 6,5 mln euro juridisch belegd, dus daar kunnen
wij niet aankomen. De staatssecretaris heeft ons echter in de begroting uitgelegd
dat de budgetflexibiliteit nog voor 12,3 mln euro onbelegd is en daarmee vrij
te besteden. Wij vinden het redelijk dat een bedrag van 5 mln euro van die
budgetflexibiliteit naar het Stedelijk Museum gaat.Er is helaas een motie van de CDA-fractie aangenomen waarin het kraken
van panden erg bemoeilijkt wordt, terwijl je juist ziet dat culturele broedplaatsen
zich vaak in kraakpanden nestelen. De vraag is wat de gevolgen van het aannemen
van die motie zijn voor het culturelebroedplaatsenbeleid. Mevrouw Kraneveldt
maakte een interessante opmerking. Zij vroeg wie er nu gebruik maakt van cultuur
en wie juist niet. Wij weten dat kunst een economische waarde heeft. De staatssecretaris
schrijft in de stukken dat zij die waarde verder in kaart wil brengen. Daarom
is het frappant dat de statistiek "cultuur en vrije tijd" van het Centraal
bureau voor de statistiek, die allerlei waardevolle gegevens over de sector
levert, nu juist wordt afgeschaft. Wij willen dat dit onderdeel behouden blijft.
Graag een reactie daarop.De sector zelf draagt allerlei initiatieven aan om overbodige en tegenstrijdige
regelingen af te schaffen. Er is een checklist bureaucratie opgesteld door
de sector, namelijk door de Federatie werkgeversverenigingen in de cultuur.
Ik kan alleen nergens terugvinden wat er met die checklist is gedaan. In de
tweede helft van 2004 is Nederland voorzitter van de Europese Unie. Welke
invulling gaat de staatssecretaris aan dat voorzitterschap geven? Krijgen
de nationale cultuursectoren in Europa en in de Wereldhandelsorganisatie een
beschermde positie? Wat is de Nederlandse inzet op dat punt?Ik sluit mij kortheidshalve aan bij collega Rijpstra met betrekking tot
de kunst- en antiekpolitie. Ik denk dat het erg belangrijk is dat er weer
een centrale vorm van registratie en opsporing plaatsvindt. Vandaag hebben
wij een brief van de minister van Justitie gekregen waarin hij schrijft dat
de ratificatie van het Unidroit-verdrag pas halverwege 2004 zal plaatsvinden.
Dit is nu al de derde begroting dat ik hierover spreek en ik vind dat het
echt veel te lang duurt. Waarom ligt Justitie zo dwars? Andere landen in Europa
hebben al wel geratificeerd. Halverwege 2004 komt de staatssecretaris met
een notitie over de veiligheid in musea. Ondertussen wordt de antiekmarkt
in Nederland overstroomd met keramiek uit China die heel laag geprijsd is.
Vindt de staatssecretaris dat musea richtlijnen moeten opstellen voor het
onderzoek naar de herkomst van aanwinsten uit de openbare collecties?De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Mag ik de heer Dittrich nog een vraag stellen?De voorzitter:Nee, ik geef u nu het woord voor uw eerste termijn.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Dat is ontzettend jammer. Ook voor de heer Dittrich.De heerDittrich(D66)Ik stel u straks wel een vraag.De voorzitter:Dat zullen wij nog wel zien.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Vanochtend meldde ik tijdens een ander wetgevingsoverleg van
OCW dat ik sprak namens mevrouw Halsema. Zij is nog steeds niet terug, dus
vanavond spreek ik wederom namens haar.De kunst- en cultuursector heeft het niet erg gemakkelijk. Na al jarenlang
bestaande achterstand kwam daar met twee kabinetten-Balkenende nog eens een
fors pakket bezuinigingen bij. Ik noem de bezuinigingen op film en publieke
omroep, de Cultuurnota, wegvallende sponsorgelden, slinkende gemeentelijke
budgetten, aangescherpte arbonormen, de WW-referte-eis, verdwijnende Melkertbanen,
enz., enz. Ga er maar aan staan! Wat de sector dus nodig heeft is niets minder
dan een staatssecretaris die het onmogelijke mogelijk maakt. Dat treft.Voorzitter. Om te beginnen wil ik dan wijzen op de titel van het stuk
van de staatssecretaris: "Meer dan de som". Dat zijn woorden uit een spreuk
die mathematisch niet klopt, zeker in financiële zin niet. Eén
en één wordt nooit drie. Het is dan ook een tamelijk brutale
titel, gelet op de financiële beleidsvoornemens die in deze nota staan.
De delen worden echt nooit meer dan de som. Dat is dan het probleem. In algemene
zin kan ik mij op een paar punten positief over het stuk van de staatssecretaris
uitlaten: minder regels en minder sturing. Wie is daar nu eigenlijk op tegen,
zeker als het om onzinnige regels gaat? Onzinnige regels bestaan ongetwijfeld
ook in de cultuursector. Ook het voornemen van de staatssecretaris om aan
cultuur te doen in de sectoren onderwijs en openbare ruimte. Geen enkel probleem!
Er wordt aandacht gevraagd voor de creatieve industrie. Toen ik dat in de
brief las, dacht ik: eindelijk! Ik zei al bij interruptie: we
hebben de heren Balkenende en Brinkhorst flink lastig gevallen bij de behandeling
van de betreffende begrotingen, maar zij gaven geen krimp. Zij kijken je glazig
aan en denken: waar heeft die man, ik dus, het over?Voorzitter. Het moet echt anders. Ik vraag deze staatssecretaris bij wijze
van spreken morgen bij Brinkhorst langs te gaan, die man over de tafel te
trekken en tegen hem te zeggen: dat deel van het innovatiebudget hoort bij
mij thuis. Als wij het dan hebben over een economische functie van cultuur,
als wij het hebben over creatieve industrie, dan moeten de ideeën daarover
ergens gestalte krijgen. Dat krijgen zij niet en daarom is de vraag: waarom
staat dit er als we er toch niets mee doen? Als men wil dat het er wel staat,
verwacht ik dat de staatssecretaris iets gaat doen.Voorzitter. Er is dus meer aan de hand dan de vraag of deze staatssecretaris
lid wil worden van het innovatieplatform. Volgens mij kan dat ook. Mij maakt
dat niet zoveel uit. Mij gaat het meer om de filosofie, om de boodschap waarmee
de minister-president op stap is gestuurd. Hij heeft echter totaal geen aandacht
voor de creatieve industrie. Hij heeft het er niet over, hij kan er niets
mee en hem staat niet voor de geest er iets mee te doen. Het is hard nodig
dat de staatssecretaris daarin verandering brengt.Wat mij een beetje stoort in het stuk van de staatssecretaris is het beeld
dat zij van de voorganger schetst. Zij doet het voorkomen dat hij een stalinistisch
bewind heeft gevoerd over de culturele sector in Nederland. Dat valt echter
wel mee. Over het cultureel zelfbewustzijn staat een zin waar ik niet zoveel
mee kan. De staatssecretaris schrijft namelijk dat niet het maatschappelijk
bewustzijn in de cultuur – zeg maar: de lijn van Van der Ploeg –
maar het culturele bewustzijn in de maatschappij moet worden vergroot. Ik
vraag om verduidelijking van deze zin. Volgens mij wordt hiermee een beleidswijziging
gesuggereerd die er niet is. Als je goed nadenkt over cultuur, zijn de twee
aspecten de twee kanten van dezelfde medaille. Of: zij zijn een tweeling.
Volgens mij is dit niet het maken van een keus, maar een woordenspel. Als
het iets anders is, hoor ik dat graag van de staatssecretaris. Dan wil ik iets zeggen naar aanleiding van de opmerking over de versnippering.
Op een aantal plekken in de nota wordt gesproken over een gefragmenteerd aanbod.
Misschien is hierbij ook sprake van een woordenspel, maar de opmerkingen zijn
allemaal vrij negatief. De vraag is nu wat zij precies betekenen. Wat moeten
wij hiermee? Wat betekent die duiding? Welke politieke lading heeft de staatssecretaris
aan de verschillende passages hierover?Als je het financiële plaatje in aanmerking neemt, moet je eigenlijk
constateren dat in hier in letterlijke zin een conservatieve staatssecretaris
zit. Zij trekt veel geld uit voor het culturele erfgoed. Dat heeft onze steun.
De staatssecretaris zet zich in voor het behoud van het culturele erfgoed
en de verspreiding daarvan. Vervolgens bezuinigt zij wel hard op de levende
cultuur. Ik wil graag weten waarop die keuze is gebaseerd. Wat maakt deze
budgettaire opstelling logisch? Kan de staatssecretaris mij dat duiden?De heerDittrich(D66)U gebruikte het woord "conservatief" bij uw opmerking over de belangstelling
van de staatssecretaris voor het behoud van het cultureel erfgoed. Waar is
daar conservatief aan?De heerVendrik(GroenLinks)Ik zei conservatief in de meest letterlijke zin van het woord. Zij is
dus conserverend. Daarom sprak is dus van letterlijk. Woordenspelletje, mijnheer
Dittrich. Voelt u het?De heerDittrich(D66)Het is gelukt, ik voel het zelfs.De heerVendrik(GroenLinks)Erbij blijven, mijnheer Dittrich. Hier zit namelijk de staatssecretaris
van D66, de partij van de cultuur, de partij die meer dan alle andere partijen
bij verschillende verkiezingscampagnes heeft gepleit voor een dot erbij, voor
een flinke portie geld voor de cultuur erbij. En dan komt deze staatssecretaris
met deze budgettaire keuzen. Er gaat bij de levende cultuur bijna 20 mln af.
Toch even vragen hoe dat precies zit.Ik wil nog een opmerking maken over die conservatieve staatssecretaris.
Volgens ons is er sprake van een lek. Ik bedoel dat niet lullig, mijnheer
Dittrich. Dit blijkt wel bij mijn volgende punt. Ik doel op een lek bij de
Monumentenwet. Ik denk dan aan artikel 11. Ons is geworden dat in Zuid-Limburg
bij Gulpen een prachtig kasteel staat dat door de eigenaar totaal wordt verwaarloosd.
De kwestie sleept al jaren. Ik ben er zelf een keer geweest, maar dat doet
er niet toe. Nu is het punt dat de eigenaar niet zover gaat de Monumentenwet
te overtreden, door de shovels binnen te rijden en het kasteel af te breken
of te verbouwen zonder vergunning, maar de facto komt het daar wel op neer.
Het is één van de pronkstukken van Zuid-Limburg, waar ik overigens
niet vandaan kom. Hij laat het versloffen, de gemeente kan geen kant op, men
maakt zich daar druk over en de boel zit muurvast. Als ik het goed begrepen
heb, is dat dus een lek in de Monumentenwet. Die wet voorziet niet in de situatie
waarin het niet-handelen van een eigenaar betekent dat we over vijf à
tien jaar dat monument kwijt zijn. Wordt dat lek gedicht?Er komen andere klappen terecht bij de cultuur. Mijn collega Van Gent
heeft bij het debat in september de staatssecretaris al opgeroepen, te inventariseren
waar die klappen vandaan komen, en er vervolgens iets mee te doen. Ik moet
constateren dat het één, noch het ander is gebeurd. Ik sprak
al over de lijst van aanslagen op het budget van de culturele sector. Dat
is vrij ernstig, het gaat erg hard en we horen daar veel klachten over. Er
is één ding dat er uitspringt, namelijk het witten van Melkertbanen.
Mijn bericht is nog steeds dat er geld op de plank ligt bij Sociale Zaken,
dat er verschrikkelijk getut wordt door het betreffende departement, in combinatie
met een aantal gemeentes, over het witten van de Melkertbanen, waarmee in
ieder geval een deel daarvan gered zou kunnen worden. Het jaar is al bijna
voorbij, maar we hebben geen idee waar dat budget blijft. We kennen Zalm:
pik in, neem mee, en volgend jaar staan we weer op nul wat de Melkertbanen
in de culturele sector betreft. Ik vind het zeer teleurstellend dat deze staatssecretaris,
waar zij een beweging richting de andere departementen maakt, niet bovenop
de negatieve ontwikkelingen op dit punt zit en in dit geval een andere heer,
namelijk de minister van Sociale Zaken, over de tafel trekt en eist dat het
nieuwe Najaarsakkoord wordt uitgevoerd. Dat akkoord bevat op het punt van
de Melkertbanen niets anders dan herhaling van de oude afspraak
van vorig jaar, namelijk dat de wittingsregeling goed moet worden uitgevoerd
en dat de overheid zijn afspraak met de sociale partners moet nakomen. De
vakbeweging moest daarvoor pleiten. Ik vraag om een reactie.Het budget van de staatssecretaris, 19 mln euro, wordt deels weggehaald
door de efficiencytaakstelling op haar eigen departement over te planten op
de fondsen. Nu hebben we hier geen McKinsey-rapport, maar de vraag is, waar
dat cijfer vandaan komt. Die fondsen hebben een erg belangrijke functie bij
het mediëren tussen vraag en aanbod in de cultuur. De staatssecretaris
snijdt daar fors op, wat de kwaliteit van de fondsen moet gaan aantasten,
inclusief de functie die zij vervullen. Het één kan niet zonder
het ander. De vraag is, of hier het Philipssyndroom niet dreigt: prachtige
producten, die niemand bereiken.In de brief staat een tamelijk dreigende zin: de staatssecretaris vraagt
zich af of alle activiteiten die nu nog worden gesubsidieerd wel tot de verantwoordelijkheid
van het Rijk moeten worden gerekend. Daarom wil zij een advies over de functies
die met voorrang moeten worden gesubsidieerd. Wat moet ik hier precies van
maken? Is het een heel algemene zin, namelijk dat elke staatssecretaris zich
aan het begin van een periode opnieuw in den breedte bezint op haar portefeuille?
Of gaat dit ergens specifiek naar toe?Een aantal collega's heeft al vragen gesteld over de regionale identiteit
en de culturele landkaart, die wel of niet op de kamer van de staatssecretaris
hangt. Wat gaat dat precies betekenen? Ik had uit het interview in De Telegraaf
begrepen dat voor de stad Amsterdam vooral opera als een lokale of regionale
identiteit was bedoeld. Eerlijk gezegd vond ik dat hoogst merkwaardig. Als
ik het anders moet zien, hoor ik dat graag.Het onlangs gesloten Najaarsakkoord leidt vanaf 2005 tot een extra bezuiniging
in de culturele sector. Er moet 800 mln euro op tafel komen, dat is de deal
met vakbeweging en werkgevers, en dat bedrag komt regelrecht uit de middelen
die op diverse begrotingen geparkeerd staan voor salarissen, of het nu onderwijzers,
verpleegkundigen of mensen in de culturele sector zijn. De werkgevers krijgen
één op één geld mee voor de salarisstijging. De
salarisstijging gaat niet door. Er is voor twee jaar een nullijn afgesproken.
Dat geld verdwijnt dus ook weer uit de culturele sector. Ik kom dit in de
brief niet tegen, maar het kan om behoorlijk wat geld gaan. Het gaat voor
de gehele publieke sector om een bedrag van 800 mln. Kan ik een bevestiging
krijgen van de staatssecretaris dat dit geld er in de culturele sector af
gaat?Voorzitter. Tot slot een opmerking over het MCO. Er is een link met het
debat van vanavond. De omroeporkesten maken niet alleen muziek voor de Hilversumse
omroepen, maar zij doen dat ook regelmatig in grote zalen. Zij vervullen dus
een culturele functie. Ziet de staatssecretaris dat? Is zij bereid om vanwege
de inhoudelijke link tussen het media- en het cultuurgedeelte van haar begroting
alle ruimte te geven aan de Raad voor Cultuur? Als er advies gevraagd wordt
aan deze raad, is zij dan bereid om de budgettaire scheidslijn die zij tot
de indiening van de motie-Van Nieuwenhoven vanmiddag overeind wilde houden,
te laten vallen? Laat zij het dan echt aan de Raad voor Cultuur overlaten
om te beslissen hoe er verder met de omroeporkesten moet worden omgegaan in
relatie tot het gehele advies over muziek.De vergadering wordt van 20.53 uur tot 21.12 uur geschorst.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng. Voordat ik op de vele concrete
vragen inga, hecht ik eraan de contouren en de kern van de beleidsbrief die
voor de komende vier jaar geldt, met iedereen te delen. Een aantal leden is
daar concreet op ingegaan. Een aantal andere leden is daaroverheen gestapt
en dat vind ik jammer. De rode draad van deze brief is namelijk het cultureel
zelfbewustzijn in deze maatschappij, en dat betreft niet alleen de nationale,
maar ook de internationale positie van Nederland.De heer Vendrik heeft mij gevraagd wat ik nu precies bedoel met het maatschappelijke
in de cultuur en het culturele in de maatschappij. Het is jammer dat hij dat
niet meteen heeft begrepen, want ik heb geprobeerd daar 25 pagina's aan te
wijden. Ik zal proberen om het beter uit te leggen.De rode draad in de brief is dat de cultuur niet als methode of instrument
wordt gebruikt om de maatschappij te veranderen. Misschien deed mijn voorganger
dat soms. Ik vind dat de maatschappij en al haar sectoren de cultuur als dragend
element hebben. Dat moet veel explicieter zichtbaar worden en dat moet explicieter
als zodanig worden beleefd. Dat is de rode draad van deze brief. Dat staat
vooral in het derde hoofdstuk van de brief, over de zichtbaarheid van cultuur
in andere sectoren, centraal. Hoe ik dat concreet maak, is een volgende stap.
Deze brief is een visie, geen actieplan of een actieprogramma.Mij werd zojuist gevraagd of ik dat niet kan concretiseren. Het actieprogramma
dat voort dient te vloeien uit de visiebrief, zal ik de Kamer zeker doen toekomen.
Ik ben het met haar eens dat nog een hoop stappen moeten worden gezet voordat
deze ambitie is gerealiseerd. Ik heb ervoor gekozen om in deze brief de hoofdlijnen
van het beleid neer te zetten, al was het alleen maar omdat er ook nog een
cultuurnotaprocedure volgt op basis waarvan de Raad voor Cultuur mij op verschillende
manieren zal adviseren over de verschillende instellingen.De tweede benadering in de brief is de samenhang en wisselwerking. Er
is ook een vraag gesteld over de positie van de amateur en de professionele
verbinding. Daar zal ik straks concreet op ingaan. In het algemeen kan ik
zeggen dat dit precies is wat ik bedoel. Het gaat er mij om dat er veel meer
samenwerking, samenhang en wisselwerking ontstaat in het totale palet van
het culturele aanbod in Nederland. Ik vind dat ook de top moet bijdragen aan
de breedte. Dat wil ik juist: meer vanzelfsprekendheid en verbinding tussen
de verschillende elementen in het culturele klimaat. Mijn mogelijkheden om
dat direct af te dwingen zijn natuurlijk wel beperkt, maar in het algemeen
vind ik dat heel belangrijk. Ik heb niet voor niks het Fonds voor de podiumkunsten
gevraagd om vooral daaraan aandacht te besteden. Dat heb ik ook aangegeven
in mijn brief. Ik zal de instellingen überhaupt vragen om daar meer aandacht
aan te besteden. Op het voorstel van mevrouw Van Vroonhoven zal ik straks
ingaan.Meer eigen verantwoordelijkheid en ontbureaucratisering is een ander belangrijk
Leitmotiv in de brief. Ook daarover is een aantal vragen gesteld. Een hoop
kosten en bureaucratie worden inderdaad veroorzaakt door andere
beleidsterreinen. Ik zeg nadrukkelijk niet"mijn collega's", maar "andere beleidsterreinen".
Daar vinden andere afwegingen plaats. Op basis van mijn brief, die door het
kabinet wordt gedragen, zal ik hierover verder overleggen. Bij de desbetreffende
maatregelen kunnen wij niet over een nacht ijs gaan. Ik heb daarover in een
paar maanden tijd dan ook nog geen verregaande afspraken kunnen maken. Het
is echter ook mijn collega's erg duidelijk dat op dit terrein nog stappen
moeten worden gezet. Ook dat zal ik in het actieprogramma opnemen. Daarnaast
meld ik dat OCW een breed onderzoek verricht naar de bureaucratie achter de
verschillende instellingen. Dat betreft niet alleen onderwijsinstellingen,
maar ook cultuurinstellingen. De uitkomsten van dat onderzoek verwacht ik
in de loop van december. Op basis daarvan zal ik op dat punt een concreet
plan realiseren. Zojuist is ook een vraag gesteld over de checklist van de
federatie voor werkgevers. Dat is overigens een initiatief geweest naar aanleiding
van een heel goed en positief gesprek dat ik ergens in juni met de federatie
heb gevoerd. Wij hebben toen met elkaar gezegd dat het belangrijk was dat
de werkgevers vanuit hun ervaring zouden aangeven wat belemmerend is voor
het functioneren. Ik heb tegen de federatie gezegd dat ik graag wilde dat
zij daar een bijdrage aan zou leveren. Ik ben blij met het feit dat zij dat
inderdaad heeft gedaan. Ik zal daar zeer serieus mee aan de slag gaan, samen
met het onderzoek dat op dit moment loopt.Daarnaast zijn er verschillende opmerkingen gemaakt over de beleidsbrief
"Meer dan de som". Ik betreur het eigenlijk dat al vrij snel, namelijk aan
het begin van deze discussie, vooral door de woordvoerder van de PvdA werd
doorgeschoten naar die som. Heb ik immers niet heel bewust gekozen voor meer
dan de som? Ik ben mij er zeer van bewust dat wij 19 mln moeten bezuinigen.
Als u het mij persoonlijk vraagt, dan vind ik dat niet leuk. Natuurlijk is
het niet leuk. Er is een coalitie tot stand gebracht, er hebben formatiebesprekingen
plaatsgehad en tijdens die besprekingen is deze afspraak gemaakt. Ook in het
debat over de Uitgangspuntenbrief heeft men mijn mening hierover gevraagd.
Ik heb toen hetzelfde gezegd: ik neem mijn verantwoordelijkheid om die bezuiniging
van 19 mln haar beslag te laten hebben. Ik zal proberen om dat zo te doen
dat er zo min mogelijk schade wordt veroorzaakt in het culturele klimaat in
Nederland. Daar heb ik in deze brief ook de contouren voor aangegeven. Ik
heb er dus ook bewust voor gekozen om ondanks die 19 mln een perspectief neer
te zetten. Dat is kennelijk een eigenschap van mij. Ook in de behandeling
van de mediabegroting van vanmiddag kwam al naar voren dat ik de eigenschap
heb om onlangs bezuinigingen toch een ambitie neer te zetten. Dat is de aard
van deze staatssecretaris. Ik zie dat de heer Vendrik zich de discussie van
vanmiddag herinnert.De heerVendrik(GroenLinks)Absoluut!StaatssecretarisVan der LaanDat betekent het volgende. Als wij praten over cultureel zelfbewustzijn,
dan zeggen wij juist niet: als wij er geld in stoppen, dan komt het er ook
wel uit. Juist bij cultureel zelfbewustzijn gaat het om een "mind set" van
mensen en van een sector. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat het belangrijk
is. Wij vinden het belangrijk, wij moeten het belangrijk vinden. Ik heb er
heel bewust voor gekozen om de intrinsieke waarde centraal te stellen en daarbij
ook de economische waarde aandacht te geven. Zijn die twee zaken immers niet
heel goed verenigbaar? De intrinsieke waarde van cultuur staat wat mij betreft
volstrekt niet ter discussie. Maar op het moment dat de financiële vraag
wordt gesteld, vind ik het erg boeiend om juist die economische waarde ook
zichtbaar te maken. Ik vind dat cultuur geen kostenpost is, enerzijds om de
intrinsieke waarde ervan, anders omdat wij weleens vergeten hoeveel economische
waarde cultuur heeft. Juist om de mensen die nog met beeld leven dat het alleen
maar geld kost, een beetje een tegenargument te geven, ga ik heel nadrukkelijk
op zoek en doe ik onderzoek naar de economische effecten van cultuur. Dat
doe ik om het idee dat cultuur een kostenpost is, te kunnen weerleggen en
ook om het investeringsklimaat van Nederland voor het culturele veld een algemeen
geaccepteerde zaak te maken. Dat is mijn ambitie. Dat heeft te maken met cultureel
zelfbewustzijn.De heerVendrik(GroenLinks)Ik had het punt van de creatieve industrie kennelijk niet begrepen. Als
wij spreken over het culturele bewustzijn in de maatschappij, gaat het in
dit geval dus toch over het culturele bewustzijn bij Brinkhorst en Balkenende.StaatssecretarisVan der LaanOok.De heerVendrik(GroenLinks)En daar gaat het dus niet goed mee! Ik constateer dat het belang van de
creatieve industrie volstrekt terecht in de brief naar boven wordt gehaald.
Het is uw eerste punt in hoofdstuk 3. Top! Maar het blijkt nergens uit het
kabinetsbeleid. En dat is nu precies wat ik bedoel. Als u niet oppast, heeft
u echt de boot gemist bij beide heren. Echt waar!StaatssecretarisVan der LaanIk heb hierover nog geen concrete afspraken met de heer Balkenende gemaakt.
Ik heb met de heer Brinkhorst afgesproken dat wij gezamenlijk zullen komen
tot een beleidsverkennende notitie inzake cultuur en economie. Die afspraak
staat. Daarbij zullen de verschillende voorstellen die ik in de brief heb
gedaan, aan de orde komen. De heer Brinkhorst is kennelijk in de afgelopen
weken overtuigd geraakt van het belang.De heerVendrik(GroenLinks)Dat is dan mooi, maar het gebeurt eigenlijk pas nadat de inrichting, de
organisatie en de richting van het Innovatieplatform zijn vastgelegd. Ik heb
er twee keer met de minister-president en de minister van Economische Zaken
over gesproken. Het gaat maar over één ding: bèta. De
rest doet er niet toe. Dan kunt u met een nota komen. Dat vind ik lovenswaardig,
zeker als die met de heer Brinkhorst geschreven wordt. Dat is knap. Maar ik
moet constateren dat het punt van het opzetten van het Innovatieplatform,
waarbij vragen spelen als "waar gaat het geld naartoe" en "welke kant loopt
het op" al voorbij is. Ik heb uw punt als het ware namens mijn fractie ingebracht
bij beide heren. Ik krijg gewoon geen enkele respons. Helemaal niks! Nul komma
nul! De vraag is dus wat die nota dan nog betekent.StaatssecretarisVan der LaanMijn deelname aan het innovatieplatform is een gepasseerd station. Daar
wordt geen verandering meer in aangebracht. Daarnaast is ervoor gekozen om
het aantal deelnemende kabinetsleden zo beperkt mogelijk te houden. Alle kabinetsleden
hebben wel iets te maken met innovatie en zijn innovatief bezig. Ik heb overigens
de concrete afspraak met de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
dat ik aanwezig ben bij het vooroverleg dat ter voorbereiding van haar vergaderingen
plaatsvindt, juist om dat cultuurelement en het belang van innovatie en creativiteit
onder de aandacht te brengen.Voorzitter. Daarnaast zijn er vragen gesteld over de investeringen, ook
in relatie tot de innovatiekracht. Bij de investeringen in relatie tot cultuur
ligt een grote nadruk op het cultureel erfgoed, op cultuur op school en op
bibliotheken, dus niet op de concrete producerende cultuurinstellingen. De
gelden daarvoor zijn uit dat bedrag van 700 mln gekomen. Het kabinet heeft
700 mln beschikbaar gesteld voor de kenniseconomie en voor het onderwijs en
daarvan maakt dit bedrag van 51 mln deel uit. Er is gevraagd hoe dit zich
verhoudt tot de bezuinigingen. Dat komt door de doelstelling van innovatie
en onderwijs.Ik zal nu aan de hand van de inbreng van de verschillende leden de vragen
langslopen. De heer Leerdam heeft aandacht gevraagd voor het onderscheid tussen
grote en kleine gezelschappen. Hij beschuldigt mij ervan dat ik daar volstrekt
geen aandacht aan besteed. Ik hoop dat ik hem net enigszins heb gerustgesteld
met de passage over de doorstroming en de wisselwerking. Dit is nota bene
een speerpunt van mijn beleid. Dat staat ook in de brief. Ik hoop dat ik hem
ervan kan overtuigen dat het een misvatting is. Ik ben juist op zoek naar
mogelijkheden van doorstroming. Ik erken de verschillen tussen kleine en grote
gezelschappen. Als ik iets niet heb gewild, dan is het de hogere kunst centraal
stellen. Integendeel, volgens mij geef ik in deze brief heel duidelijk aan
dat alle kunsten mij even lief zijn. Ik begrijp de beschuldiging van de heer
Leerdam dus niet helemaal.De heerLeerdam(PvdA)U wekt in uw brief de indruk dat u meer begrip hebt voor de grote gezelschappen
en de grote theaters dan voor de productiehuizen en de kleinere gezelschappen.
De doorstroming van jonge theatermakers is van groot belang en daar zullen
wij extra aandacht aan moeten besteden.StaatssecretarisVan der LaanIk vind het jammer dat u dit uit de brief hebt opgemaakt. Dat is volstrekt
niet mijn bedoeling. In de brief staat wel iets over de kwaliteit, het belang
van een goede infrastructuur en het focussen op bepaalde zaken. Ik heb daarmee
niet bedoeld dat ik de kleine gezelschappen onbelangrijk vind. Ik hoop dat
ik dat misverstand nu heb rechtgezet.Daarnaast heeft de heer Leerdam een kritische vraag gesteld over de 2%-regeling.
Hij betreurt het dat ik die heb afgeschaft. Het doel daarvan was ruimte te
bieden voor initiatieven van allochtonen. Ik was het volstrekt eens met de
ambitie van de 2%-regeling, maar ik kreeg signalen uit het veld dat het een
beetje plichtmatig gebeurde. Juist de allochtone doelgroep is er niet bij
gebaat dat er plichtmatig iets voor die groep wordt gedaan vanwege de extra
middelen. Als dat de motivering van de gemiddelde instelling is, zou ik dat
erg betreuren. Om die reden is de 2%-regeling als een van de weinige inhoudelijke
beleidspunten afgeschaft. De aandacht voor de minderheden is juist als een
belangrijk punt aangedragen in de uitgangspuntenbrief. Ik zal er in de adviesaanvrage
aan de Raad voor Cultuur wederom in het bijzonder aandacht voor vragen. Ik
heb nadrukkelijk aangegeven dat wat mij betreft die 4 mln blijft staan en
niet verdwijnt in de uitbreiding van welk gezelschap ook. Nee, ik zal de Raad
voor Cultuur in het bijzonder vragen om goede en overtuigende plannen op dit
terrein positief en ruimhartig te honoreren. Daarmee doe ik een oproep aan
de verschillende instellingen om met serieuze plannen te komen en niet met
een plichtmatige passage om de 2% van de 2%-regeling binnen te halen.De heerLeerdam(PvdA)De staatssecretaris geeft hiermee aan dat het geld van de 2%-regeling
blijft staan om op een andere manier te worden geïnjecteerd.StaatssecretarisVan der LaanDie 4 mln is niet apart bij mij gebleven, zodat wij op basis van onze
afwegingen als het ware nog cadeautjes zouden kunnen weggeven. Zo heb ik het
niet georganiseerd. Ik heb tegen de Raad voor Cultuur gezegd: u krijgt die
4 mln van mij erbij, maar ik vraag u in het bijzonder aandacht te besteden
aan dit deel van de plannen, heb daarbij die 4 mln in het vizier. Dat is de
bedoeling van mijn adviesaanvrage. Het geld is niet geoormerkt, omdat ik juist
wil dat er wordt gekozen voor een integrale benadering en niet voor een benadering
in de geest van "dan doen wij ook nog wat leuks voor ...". Dat zou ik jammer
vinden. Het gaat om een integrale visie op het fenomeen doelgroepenbeleid.Ik begrijp dat de heer Leerdam het Actieplan cultuurbereik als zeer positief
heeft ervaren. Ik heb aangegeven in de brief dat ik dat ook vind en dat ik
de successen ervan graag wil voortzetten.De heer Leerdam heeft gevraagd wat ik eraan doe als instellingen de boot
missen. De consequentie van de Cultuurnota is dat instellingen en groepen
mensen uit de boot gaan vallen. Het spreekt vanzelf dat wij daarvoor frictiekosten
reserveren. Wij houden dus in de begroting rekening met de financiële
kant daarvan.De CDA-fractie heeft nadrukkelijk het belang van de cultuur als spiegel
van de samenleving en als middel voor maatschappelijke cohesie aan de orde
gesteld. Ik ben blij dat mevrouw Van Vroonhoven dat ook zo ziet. Daarnaast
heeft zij, evenals een of meer andere Kamerleden, nog een vraag gesteld over
de tussenstop in relatie tot het cultureel erfgoed. Zij heeft met name gevraagd
hoe ik het doe met de restauratieachterstand en of die niet eerst moet worden
weggewerkt voordat ik verderga. Ik moet helaas bekennen dat de restauratieachterstand
bij een meting uit 2001 werd geschat op 182 mln euro. Rekening houdend met
de indexering van de afgelopen jaren moet ik nu uitgaan van een schatting
van zo'n 220 mln. Ik denk dan ook dat het niet verstandig is om te wachten
tot ik die 182 mln eindelijk kan hebben uitgegeven voordat ik met nieuwe aanwijzingen
of een nieuw instandhoudingsbeleid kom. Op het precieze instandhoudingsbeleid
kom ik later nog terug. Ik heb die 182 mln euro gewoon niet.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Dit geeft goed aan hoe serieus deze zaak is. De staatssecre taris
beseft toch wel dat het bedrag alleen maar verder oploopt naarmate wij langer
wachten? Dat gaat met soms wel 15% per jaar.StaatssecretarisVan der LaanIk heb die zorg ook. Ik verbind er alleen niet de consequentie aan dat
er niets nieuws meer mag gebeuren. Binnen het kabinetsbeleid is er op dit
moment geen ruimte om een dergelijk bedrag vrij te maken voor het restauratiebeleid.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Bij mij rijst meteen de vraag op welke wijze de staatssecretaris de restauratieachterstand
wil inhalen.StaatssecretarisVan der LaanGegeven deze orde van grootte ga ik zelf de restauratieachterstand niet
in één klap inhalen. Wel gaan wij vanaf 2006 een nieuw instandhoudingsbeleid
realiseren. Wij verwachten daarvan een stimulans voor eigenaren om een keuze
te maken voor investering naar eigen mogelijkheden. Wij zullen een sterke
vereenvoudigingsslag voor particulieren realiseren. Wij hopen dat er op die
manier een verlichting optreedt waar het instandhouding en onderhoud betreft.
Wij gaan het onderhoud en de restauratie koppelen in een totaal instandhoudingsbeleid.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik schrik ook van dit enorme bedrag. Ik wist niet dat het 182 mln euro
was. Ik begrijp best dat u zo'n gigantisch bedrag niet in een keer kunt ophoesten
en dat u dus niet alle achterstanden binnen een of twee jaar kunt laten wegwerken.
Stelt u daar wel een bepaalde termijn aan? Ik heb ook een vraag gesteld over
streefwaarden, schattingen en dergelijke. Hebt u een plan om die restauraties
binnen een aantal jaren met een bepaald percentage per jaar af te maken?StaatssecretarisVan der LaanIk zal in het algemeen reageren op de vragen over de selectie en de herselectie.
Juist als wij uitgaan van onze budgettaire beperkingen en het feit dat wij
niet even kunnen bijplussen, voel ik mij genoodzaakt om tot een tussenstop
te komen in combinatie met het ontwikkelen van nieuwe criteria voor het selectiebeleid.
Wij moeten kritisch naar het totale monumentenbestand kijken, ook voor de
langere termijn, want met het voortschrijden van de tijd wordt dit alleen
maar omvangrijker. Ik voel de noodzaak om nu al stappen te zetten om te voorkomen
dat wij in de komende jaren in het moeras wegzakken.Ik zal nieuwe selectiecriteria opstellen. Ik sluit niet uit dat die strenger
en selectiever zullen zijn. Daarnaast zal ik ook tot herselectie overgaan.
Dit zal synchroon lopen met de selectiemaatregelen. Als ik spreek over het
selectiebeleid, onderstreep ik dat het juist de bedoeling is dat het mobiele
erfgoed daarin wordt ondergebracht. Ook hier ontstaat een noodzaak door het
voortschrijden van de tijd. De belangrijke stukken zijn inmiddels al heel
oud en hun waarde als cultureel erfgoed staat ook niet meer ter discussie.
Ik vind het belangrijk dat het mobiele erfgoed een volwaardige plaats krijgt
in het totale cultureel-erfgoedbeleid. Juist die selectie en die herselectie
in de monumentenzorg zullen ruimte moeten creëren om mobiel erfgoed budgettair
neutraal een plaats te geven.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Betekent dit dat de staatssecretaris bereid is ook het mobiele erfgoed
onder de definitie van monument te brengen als wij die standstillbepaling
hebben en komen tot een herdefiniëring van het begrip monument?StaatssecretarisVan der LaanDit is een juridische vraag. Ik wil de mobiele collectie onderbrengen
in het cultureel-erfgoedbeleid. In hoeverre dit zal leiden tot een wijziging
van de Monumentenwet of andere juridische consequenties zal hebben, zal ik
nog uitzoeken. Het is een feit dat de mobiele collectie net als gewone reguliere
monumenten een beschermde status kan krijgen. Ik heb nog tijd nodig om daarvoor
de juiste juridische vorm te vinden.De heerDittrich(D66)Betekent herselectie dat panden die eerst als monument zijn aangemerkt,
opnieuw beoordeeld worden en dan misschien buiten de boot vallen? Wat zijn
daar de juridische en financiële consequenties van?StaatssecretarisVan der LaanIk sluit niet uit dat dit zal betekenen dat een aantal monumenten buiten
de boot zal vallen. Overigens wil ik ook nagaan of er ook andere manieren
van bescherming mogelijk zijn dan het aanwijzen van een rijksmonument of het
reguleren door middel van geld. Ik kan mij voorstellen dat bij de wijziging
of verbouwing van een monument een aantal regels wordt gesteld zonder dat
het betreffende object per definitie rijksmonument hoeft te zijn. Er is nu
een nadrukkelijke verbinding tussen de aanwijzing als rijksmonument en het
verkrijgen van geld en financiële voordelen. Ik kan mij voorstellen dat
wij een object wel beschermen als monument, maar ook vaststellen dat het niet
zo belangrijk is dat wij het onderhoud ervan moeten meefinancieren. Je kunt
op basis van bijvoorbeeld het Bouwbesluit dan wel extra eisen stellen aan
bouwtechnische aanpassingen en dergelijke. Ik wil dit de komende tijd verder
uitwerken om te komen tot een meer gedifferentieerde kijk op ons monumentenbestand.De heerDittrich(D66)Dit is interessant, maar geen antwoord op mijn vraag. Er zijn nu panden
geselecteerd als monument. De staatssecretaris spreekt over herselectie. Welke
financiële en juridische consequenties heeft die herselectie voor panden
die eruit vallen?StaatssecretarisVan der LaanIk zal dit in de komende tijd in het kader van het selectie- en herselectiebeleid
plaatsen en bezien wat de mogelijkheden zijn. Op dit moment kan ik geen antwoord
geven op die vraag.De zin over de streefwaarde is inderdaad niet zo mooi geformuleerd. Hiermee
wordt bedoeld dat bij het werk van Monumentenzorg de achterstand in restauraties
ongeveer 35% van alle monumenten betrof. Het streven is erop gericht dat deze
achterstand via de inzet van middelen wordt teruggebracht tot 10%. Dit is
bedoeld. Dit is een streefgetal en ook een werkvoorraad die ik acceptabel
vind en die nodig is voor de continuïteit van het vak van restauratiedeskundige.Mevrouw Van Vroonhoven heeft haar waardering uitgesproken over het belang
dat ik hecht aan de regio. Zij heeft aandacht gevraagd voor het convenant
met de landsdelen. Ik heb overigens naar aanleiding van "Meer dan een som"
een brief ontvangen van de VNG, waarin teleurstelling wordt uitgesproken over
de cultuurprofielen en het mogelijke convenant daarover. Ik
begrijp die teleurstelling wel maar ik benadruk dat die cultuurprofielen met
name in relatie tot het convenant en in relatie tot de cultuurnotaprocedure
aandacht krijgen. Ik geloof dat de heer Vendrik een opmerking maakte over
Amsterdam als operastad. Als ik spreek over regionale dynamiek of stedelijke
dynamiek, dan doel ik juist op de landelijke betekenis van de regio's en over
de kracht van een bepaalde stad in een bepaalde discipline. In een regio moet
niet met beperkte budgetten ongeveer alles worden geboden. Een regio moet
kiezen voor een bepaalde prioriteit, voor een bepaalde ambitie bij een bepaalde
discipline. De burger in Nederland moet ervoor kiezen om verder te rijden
om iets moois te zien. De regio mag dan ook niet in het perspectief van een
redelijk cultureel klimaat worden geplaatst. De regio moet worden geplaatst
in het perspectief van een bepaalde ambitie. Laten wij niet proberen om alle
steden in Nederland tot modestad te verheffen, maar laten wij die discipline
bij Arnhem laten. Dat is de moraal van het verhaal.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De staatssecretaris heeft aangegeven dat mensen het niet erg moeten vinden
om in de auto te stappen en een eindje te rijden om een voorstelling te zien.
Zij moet het echter met mij eens zijn dat in dat geval de bereikbaarheid van
het cultuuraanbod gegarandeerd moet zijn.StaatssecretarisVan der LaanHet spreekt vanzelf dat de bereikbaarheid goed moet zijn. Veel mensen
in Nederland zijn echter bereid om een flink eind te reizen om in Scheveningen
een prachtige musical te bezoeken. Waarom zouden zij dan niet bereid zijn
om in Groningen het museum te bezoeken? Ik kijk naar deze zaak in het perspectief
van het totale Nederlandse culturele klimaat. Goed verspreid over Nederland
moet een aantal sterke disciplines vertegenwoordigd zijn, met een sterke positionering
en een sterk profiel. Wij kunnen niet overal in Nederland een fantastische
operakwaliteit realiseren. Dat is realiter onmogelijk. Ik ben daarom op zoek
naar een balans waarin de regio een heldere positie kan krijgen. Ik merk in
de overleggen dat dit principe door de landsdelen zelf een warm hart toegedragen
wordt. Zij maken die keuze graag.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)De staatssecretaris begrijpt toch wel dat iemand in Assen doordeweeks
naar het toneel moet kunnen gaan, zonder daarvoor naar Amsterdam of Den Haag
te rijden? Het aanbod moet gegarandeerd blijven.StaatssecretarisVan der LaanIk zal ook in het advies van de Raad voor Cultuur aangeven dat een fatsoenlijk
cultureel klimaat verspreid over geheel Nederland gewaarborgd moet blijven.
Binnen een bepaalde breedte moet een cultureel basisniveau worden gehandhaafd.
Ik vind het echter niet logisch om overal in Nederland een bepaalde top na
te streven.De heerVendrik(GroenLinks)Gelukkig kan af en toe ook de trein worden genomen naar een voorstelling,
maar daar gaat mijn vraag niet over. Ik vraag mij af wat er precies nieuw
is aan hetgeen de staatssecretaris voorstelt. Naar mijn mening profileren
steden en regio's zich reeds tamelijk sterk. Het feit dat de staatssecretaris
dit punt zo sterk benadrukt, doet vermoeden dat de stimulans krachtiger wordt.
In het licht van de bezuiniging van ettelijke miljoenen, zal deze stimulans
ten koste gaan van een ander punt. De staatssecretaris gaf zo-even in een
bijzin aan dat het basisniveau gewaarborgd moet worden, ongeacht de regio.
Is dat echt nieuw?StaatssecretarisVan der LaanVolgens mij is deze doelstelling nooit zo expliciet geformuleerd in het
regionaal cultuurbeleid. Uit het gesprek met de landsdelen blijkt dat hun
cultuurbeleid er echt anders uitziet dan de vorige keer. In de gesprekken
met de landsdelen merk ik ook dat hun plannen er heel anders uitzien dan de
vorige keer. Een aantal regio's beweegt zich af van de discussie over het
bedrag per inwoner, zoals die in het verleden is gevoerd. Wij worden niet
eerlijk behandeld, wij krijgen onvoldoende geld, het gaat allemaal naar de
Randstad. Die discussie probeer ik te verdiepen: wat wilt u als regio? Als
regio's bepaalde accenten willen leggen, kan daarover worden gesproken. Indien
regio's streven naar een bepaalde kwaliteit, zal de Raad voor Cultuur dat
kunnen honoreren. Ik zal er in ieder geval in het bijzonder aandacht voor
vragen. Als de heer Vendrik het beleid niet nieuw vindt, was hij zijn tijd
ver vooruit.De heerVendrik(GroenLinks)De vraag is in hoeverre het ten koste gaat van een van de wat oudere doelstellingen
van het cultuurbeleid: een breed toegankelijk, landelijk gespreid aanbod.
Zit daaraan een ondergrens die hard is geformuleerd? Zakken wij daar straks
misschien doorheen?StaatssecretarisVan der LaanEr moet een goede balans in worden gevonden. De Raad voor Cultuur vraag
ik expliciet om het regionale en interdisciplinaire effect mee te wegen bij
het maken van keuzes: wat zijn de gevolgen van het niet honoreren voor het
totale culturele klimaat in de desbetreffende regio? In september heb ik in
the State of the Union aangegeven dat een aantal instellingen bij de vorige
cultuurnota buiten de boot is gevallen. Het culturele klimaat ter plekke heeft
daardoor een enorme deuk opgelopen. Hiervoor zal ik aandacht vragen bij de
Raad voor Cultuur. De consequentie van 19 mln aan bezuinigingen is echter
dat ik uiteindelijk keuzes zal moeten maken. Ik vraag de Raad voor Cultuur
mij in alle wijsheid te adviseren over de kwaliteit en de aandacht voor het
regionale klimaat. Daarbij zal ik uiteraard met alle macht proberen, te voorkomen
dat zaken door de bodem heen zakken.Er vond een boeiende discussie plaats over investeringen in kunst door
de particuliere sector; met name mevrouw Vergeer vroeg hiervoor aandacht.
Hierover is al een pittige discussie gevoerd bij de behandeling van de uitgangspuntenbrief,
zodat ik hierop kort zal reageren. Mijn standpunt is bekend, en om die reden
heb ik ervoor gekozen om er in deze brief niet uitgebreid op in te gaan. Ook
mij gaat het om het waarborgen van de onafhankelijke positie van de betreffende
cultuurinstellingen. Het staat iedereen vrij om investeringen te doen. Mevrouw
Vergeer miskent volgens mij het feit dat op dit moment de meeste echt bijzondere
voorstellingen al voor een groot deel, of zelfs voor 100%, worden gesponsord.
Het reguliere werk wordt betaald uit de cultuurnotasubsidies. Ik heb groot
vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid van de culturele sector om de
onafhankelijkheid in stand te houden bij sponsoring. Ik hoor de instellingen
in ieder geval niet klagen dat zij opeens iets anders moeten gaan doen van
hun sponsor, integendeel.MevrouwVergeer(SP)Ik betwijfel of die sponsoring alleen maar "extra" is en dat de basis
wordt gegarandeerd. Zo valt het te betwijfelen of het Stedelijk Museum wel
zonder particuliere sponsor kan overleven. Hoe kan de staatssecretaris zeggen
dat zij dit garandeert? In dit verband kan ik ook vragen naar bijvoorbeeld
het Danstheater, maar dan ga ik reclame maken. Deze instellingen veranderen
ook steeds van naam omdat ze een andere sponsor krijgen. De staatssecretaris
kan niet hard maken dat de productie en de tentoonstellingen van kunst worden
gegarandeerd door de overheid.StaatssecretarisVan der LaanMevrouw Vergeer introduceert het woord "gegarandeerd"; ik heb dat niet
gebruikt. Ik heb gezegd dat bijzondere tentoonstellingen hoofdzakelijk uit
sponsorgeld worden gefinancierd. Het overige (museale) beleid wordt gefinancierd
uit reguliere gelden. Ik heb niet gezegd dat ik garandeer dat alle instellingen
het met de basisvoorzieningen doen. Op basis van de cultuurnotasystematiek
krijgen instellingen geld, conform de ingediende beleidsplannen en het besluit
dat daarover word genomen. Als instellingen in die vier jaar extra dingen
willen doen, zullen zij het geld daarvoor moeten halen uit particuliere investeringen.
Zoals ik de vorige keer al heb gezegd, juich ik dat toe. Wij moeten nu niet
in herhalingen vervallen.Voorzitter. Ik probeer op hoofdlijnen te antwoorden. Voor bibliotheken
is veel aandacht gevraagd. Ik ben blij met de steun van de meeste woordvoerders
voor de investeringen die daarin worden gedaan. Uit een kritische opmerking
maakte ik overigens op dat ze niet genoeg waren. Ik ben in elk geval erg blij
dat wij in de huidige tijd deze investering kunnen doen. De provincies en
gemeenten zijn ook erg blij met het geld. Zij geven aan dat voor een hoger
ambitieniveau meer geld nodig is; ik kan dat niet ontkennen. 20 mln euro is
in dit tijdsbestek een buitengemeen mooie investering. Ik heb de provincies
en gemeenten gevraagd om nu niet in hun verantwoordelijkheid voor de bibliotheken
een terugtrekkende beweging te maken. Dat is echter heel lastig, zoals ik
heb gemerkt.Er zijn vragen gesteld over de samenhang tussen cultuurbeleid en burgerschap.
De woordvoerder van de VVD-fractie heeft verwezen naar het verhaal van Scheffer.
Zoals men misschien in de krant heeft gelezen draag ik het cultureel erfgoed
een warm hart toe. Ik doe dat juist vanwege het fenomeen van het vertellen
van een verhaal. Ik heb het hierbij niet specifiek over autochtonen of allochtonen,
maar over de mensen die in Nederland leven en dus in deze cultuur staan. Weten
zij wel genoeg? Hebben wij voldoende bewustzijn van de historie van Nederland?
Het gaat wat mij betreft ook om de historie van Nederland over de grenzen
heen, want die willen wij weleens vergeten, vooral als sprake is van een pijnlijke
historie. Om die reden vind ik cultureel erfgoed belangrijk en wil ik er heel
graag in investeren. Daarom ook heb ik digitalisering van cultureel erfgoed
als prioriteit aangemerkt. Juist digitalisering vereenvoudigt de toegankelijkheid
van cultureel erfgoed. Bovendien vereenvoudigt zij het onderwijs erover. Ik
ben blij met het verhaal van de Rijpstra. Hij sprak over het integreren van
het cultureel erfgoed in het totale onderwijsveld. Ik draag dat een warm hart
toe. In het actieprogramma geef ik aan hoe ik dat tot uitdrukking laat komen.
Er is een stichting Actueel Verleden die veel aandacht besteedt aan het opnemen
van het cultureel erfgoed in het regulier onderwijs. Ik heb het hierbij niet
over een apart vak, maar over het opnemen van het cultureel erfgoed in bijvoorbeeld
de geschiedenisles, de aardrijkskundeles en de taallessen. De kinderen moeten
worden meegenomen naar een zestiende-eeuwse kerk en hun moet daar een verhaal
worden verteld over wat er is. Kinderen moeten bewust worden gemaakt van hun
omgeving. Ik vind dat belangrijk en ik ben blij dat de heer Rijpstra dat met
mij deelt.De heer Rijpstra heeft een heel concrete vraag gesteld over de Unesco.
Hij gebruikte de term "lopende aanvragen". Deze aanvragen staan niet ter discussie.
De aanvraag van Amsterdam is overigens geen lopende aanvraag. Hij bevindt
zich nog in een voorbereidende fase. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe
hoog het tempo in dat dossier is en wanneer Amsterdam de aanvraag zal doen.
Over dit onderwerp is een briefwisseling gevoerd met die gemeente. Ik heb
daarin gereageerd op haar zorgen.De heerRijpstra(VVD)Als de lopende aanvragen niet ter discussie staan, wat heeft dat dan voor
gevolgen als er een Nederlander in het comité komt? Ik weet overigens
niet precies hoe dat comité heet. Zullen nieuwe aanvragen dan niet
worden beoordeeld? Gebeurt het misschien later of wordt bijvoorbeeld een standstill
van twee jaar ingelast?StaatssecretarisVan der LaanBij de kandidatuur van Nederland voor het Werelderfgoedcomité is
aangegeven dat het land terughoudend zal zijn met het doen van nieuwe aanvragen.
Enerzijds was dat een ondersteuning van het bod. Anderzijds had het ermee
te maken dat Nederland op dit moment de lijn van de Unesco steunt. Er is een
overmaat aan westerse aanvragen en dus een ondermaat aan niet-westerse aanvragen.
Met andere woorden, het westerse deel van de cultuurminnende wereld is oververtegenwoordigd
in de totale lijst van de Unesco. Los van de kandidatuur van de heer Van der
Ploeg heeft Nederland daarop een standpunt ingenomen. Er zijn 176 landen,
er kunnen maximaal 40 monumenten worden toegevoegd aan de lijst en dat betekent
dat Nederland er beleidsmatig, los van de kandidatuur, voor heeft gekozen
om te zeggen: het is belangrijk dat juist de niet-westerse landen prioriteit
krijgen bij de beoordeling van plannen. Dat neemt niet weg dat wij natuurlijk
belang hebben bij een aantal van onze eigen ideeën, zoals Amsterdam.Amsterdam betreft dus een nieuwe aanvraag. Ik heb Amsterdam geantwoord
dat ik nu niet zeg: stop, wij blokkeren de zaak. Amsterdam is nog bezig met
de voorbereiding. Ik heb Amsterdam daarom laten wij weten dat wij, afhankelijk
van het moment waarop de voorbereiding is afgerond, opnieuw tot een oordeel
zullen komen over de vraag hoe deze aanvraag past in het beleid en de visie die wij hebben op de positie van westerse aanvragen ten opzichte
van niet-westerse aanvragen. Ik zeg dus niet "het kan niet", maar ik zeg ook
niet "fantastisch", want los van de kandidatuur is er toch sprake van inconsistentie
als wij over onze eigen aanvragen zeggen"het moet maar kunnen", maar ondertussen
beleidsmatig zeggen dat andere landen ook de ruimte moeten krijgen.De heerRijpstra(VVD)Ik kan die redenering volgen. Aan de andere kant zou ik mij ook kunnen
voorstellen dat er transparantie bestaat met betrekking tot de toewijzingscriteria,
dat één van die criteria is dat de aanvrager een niet-westers
land moet zijn en dat dit criterium een hogere prioriteit krijgt. Ik zou het
heel jammer vinden als bijvoorbeeld Amsterdam jaren zou moeten wachten voordat
er een mogelijke kans is dat de aanvraag gehonoreerd wordt.StaatssecretarisVan der LaanIk heb niet gezegd dat Amsterdam moet wachten, maar ik heb gezegd dat
wij de voorbereiding afwachten die nog enige tijd vraagt. Er is een heel goed
dossier nodig voor een verzoek om op de lijst te komen. Dit dossier moet met
de grootste zorgvuldigheid worden voorbereid omdat het aan hoge eisen moet
voldoen. Ik heb gezegd dat het goed is dat dossier heel nauwkeurig voor te
bereiden, omdat je juist als westers land zo ontzettend kritisch wordt bekeken.
Laten wij die tijd nemen. Dat zou ook goed passen in een wat rustiger vaarwater
voor de komende jaren.De heerDittrich(D66)Met de heer Rijpstra bepleit ik dat wij als Nederland niet te bescheiden
moeten zijn bij het indienen van nieuwe aanvragen. Ik hoorde de staatssecretaris
zeggen dat zij het belangrijk vindt dat niet-westerse landen terecht kunnen
met aanvragen. Ik ben zelf bij die UNESCO-vergadering geweest en daar heb
ik bespeurd dat het onderscheid tussen westerse en niet-westerse aanvragen
niet eens zozeer wordt gemaakt, omdat het gaat om de vraag wat de culturele
waarde is van erfgoed dat je op de lijst wilt hebben. In dat licht zou je
best kunnen concluderen dat de binnenstad van Amsterdam grotere waarde heeft
dan iets wat een Afrikaans land indient. Ik roep de staatssecretaris op daar
niet te bescheiden in te zijn.StaatssecretarisVan der LaanIk neem die oproep mee.Er is gevraagd of er vanuit het Brusselse al uitsluitsel is gegeven over
cultureel beleggen. Gelukkig kan ik "ja" antwoorden, want er is goedkeuring
verleend. Voordat ik de Kamer definitief informeer over de reactie van het
Brusselse, moeten wij daar nog even goed naar kijken. Er zijn namelijk een
aantal opmerkingen geplaatst bij de termijn waarvoor de culturele beleggingsfaciliteit
zou gelden. Men wilde geen onbeperkte termijn, maar een termijn van vijf jaar.
Wij moeten nog even naar dat perspectief kijken.Voorts is er een boeiende discussie gevoerd over die 1 mln euro. Ik moet
het, helaas voor mij, eens zijn met de heer Vendrik dat dit soort reserveringen
inderdaad niet toevallen aan de begroting voor cultuur. Dat bedrag wordt ingeboekt
in het kader van gederfde belasting en is dus geen beleidsgeld.De heerVendrik(GroenLinks)Hier was ik al bang voor. Het grappige is dat het kabinet volgens mij
zelf een rare interpretatie geeft van de begrotingsregels waardoor het eigenlijk
wél zou mogen. Mag ik de heer Dittrich langs deze kant uitnodigen om
er met zijn allen voor zorgen dat dit geld, dat nu hangt bij Financiën,
bij de najaarsnota op de begroting van deze staatssecretaris terecht komt?
Begrotingsregels of geen begrotingsregels, nu moeten wij zaken doen, mijnheer
Dittrich.De heerDittrich(D66)Mijn antwoord daarop is: ja, laten wij dat eens gaan proberen.De voorzitter:De staatssecretaris komt nu toe aan een reactie op meer concrete vragen.
Ik stel voor dat de leden de vragen die zij nog hebben noteren en die in de
tweede termijn stellen. Anders hebben wij niet genoeg tijd meer voor het houden
van een goede tweede termijn.De heerDittrich(D66)Ik kan mij voorstellen dat de interrupties zoveel helderheid bieden dat
de tweede termijn alleen gebruikt wordt voor het indienen van een enkele motie.
Die motie zou een punt kunnen betreffen waarop het antwoord niet naar tevredenheid
was. Als interrupties mogelijk blijven, heb ik dus geen behoefte aan een uitgebreide
tweede termijn.De voorzitter:Naar mij blijkt is dit het gevoelen van de commissie. Dit betekent wel
dat we een heel korte tweede termijn hebben. Die zal alleen gebruikt worden
voor het indienen van moties en het trekken van een enkele conclusie.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Ik heb nu inderdaad de vragen beantwoord waarvoor ik geen
nadere informatie nodig had. Nu kom ik toe aan de vragen waarvoor ik mij nader
heb moeten laten inlichten. Een van die vragen betrof de overige uitgaven.
De vraag was welke posten met die overige uitgaven zijn gemoeid. Daarvan kan
ik een indicatie geven. Men moet denken aan blindenbibliotheken, onderhoud
gebouwen, nieuwbouw rijksmuseum, Monumentenwet, Belvedère, Malta en
culturele en schouwburgvouchers. Ik kan mij voorstellen dat "overige uitgaven"
alleen wat vaag was, maar met deze toelichting meen ik een verduidelijking
te hebben gegeven.Vervolgens wil ik iets zeggen over een amendement betreffende het niet-onbelangrijke
punt van het Stedelijk Museum. Bij de PvdA waren er op dit punt enige aarzelingen.
De heer Dittrich constateerde echter dat de meerderheid voor de financiering
van een investering van 5 mln in het Stedelijk Museum was. Ik wijs erop dat
het Stedelijk Museum een stedelijk, dus een lokale voorziening is. Daarom
heb ik ervoor gekozen met de begroting voor 2004 daarvoor geen geld beschikbaar
te stellen. Verder wil ik de leden wijzen op de consequenties van aanneming
van het amendement en aangeven op welke posten ik zou moeten gaan bezuinigen.
Volgend jaar zou namelijk gevraagd kunnen worden waarom ik op bepaalde punten
niets doe. Dan zal ik de Kamer herinneren aan die investering van 5 mln. Ik
vind het dus prima dat de Kamer die uitgeeft voor het Stedelijke Museum. Ik
laat het oordeel over het amendement aan de Kamer en ontraad aanneming niet.
Ik juich het ook niet toe. Ik zeg alleen wat de afweging is. Die zal ik respecteren.
Ik zal dus aangeven voor welke posten de keuze gevolgen kan hebben: emancipatie
en culturele diversiteit, oudheidkundig bodemonderzoek, werelderfgoed,
investeringen in werkgelegenheidsprojecten, cultureel erfgoed, beleidsinnovatie
letteren, beeldende kunsten, film, podiumkunstenknelpunten, ICT cultuur, onderzoek
op het terrein van cultuur en overige subsidies ter waarde van 3 mln. Dit
is ongeveer het palet waaruit ik zal kiezen als ik die 5 mln budgetflexibiliteit
zal moeten aanwenden voor het Stedelijk Museum. Nogmaals, ik laat het oordeel
over het amendement aan de Kamer.De heerDittrich(D66)Kom nou toch. Ik heb pagina 324 van de begroting voor me. U leest een
waslijst van onderwerpen voor en wekt de indruk dat daarvoor in 2004 geen
cent kan worden uitgetrokken, terwijl u voor de budgetflexibiliteit een vrije
ruimte hebt van 12,3 mln. Daar haalt de Kamer alleen in 2004 en dus niet in
volgende jaren 5 mln af. Dan houdt u nog steeds 7 mln over die u vrij kunt
besteden plus dat u nog eens een bedrag van 7 mln heeft dat voor een deel
bestuurlijk en juridisch is belegd.StaatssecretarisVan der LaanIk meen dat hier sprake is van een misverstand. Het feit dat de post wordt
aangeduid met budgettaire flexibiliteit wil niet zeggen dat ik geen leuke
ideeën heb voor de besteding van het geld in het volgende jaar.De heerDittrich(D66)Maar de Kamer heeft daar ook ideeën over.StaatssecretarisVan der LaanPrima. Dat respecteer ik, maar ik geef aan welke thema's op de begroting
in aanmerking komen voor bezuiniging als het amendement wordt aangenomen.
Voor die thema's staan budgetten gereserveerd. Er blijft inderdaad 7 mln over,
maar ik zal keuzen moeten maken. Dat wilde ik de Kamer laten weten, zodat
daarover volgend jaar geen misverstand ontstaat.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Ik meen dat de staatssecretaris dit goed ziet. Verder meen
ik dat dit het juiste moment is om erop de wijzen dat de fractie van de Partij
van de Arbeid het belang van het Stedelijke Museum voor moderne kunsten onderschrijft.
Laat daarover geen misverstand bestaan. De fractie van de Partij van de Arbeid
vindt dat het museum een museum met internationale allure en van nationaal
belang is. Laat er echter ook geen misverstand over bestaan dat ik enigszins
overdonderd ben vanwege het feit dat mijn naam onder het amendement staat.
Wij van de Partij van de Arbeid zijn het niet eens met het voorgestelde dekkingsplan
van de heer Dittrich. Wij zien liever dat de dekking bij najaarsnota wordt
gevonden. Nogmaals, wij vinden dat hiervoor niet bij deze cultuurbegroting
ruimte moet worden vrijgemaakt. Het punt is volgens ons zeer belangrijk, maar
bij najaarsnota moet ruimte worden gevonden. Dit wilde ik nog even helder
stellen.De heerDittrich(D66)Dat wat de heer Leerdam nu van een papiertje voorleest, verrast mij enorm.
Er zijn ruimschoots van tevoren contacten geweest met zijn fractie. Namens
de PvdA-fractie is toen gezegd: jazeker, er moet geld worden gevonden voor
het Stedelijk Museum. Wij hebben zijn akkoord gekregen. Als hij nu opeens
iets gaat voorlezen waaruit blijkt dat hij het nu anders ziet, weet ik niet
goed hoe ik dat moet interpreteren. Haalt de Partij van de Arbeid hier ter
plekke zijn handtekening onder het amendement vandaan, daarmee een Kamermeerderheid
voor dit bedrag voor het Stedelijk Museum teniet doend? Zo ja, dan moeten
we dat nog eventjes aan mevrouw Belliot in Amsterdam berichten.De heerLeerdam(PvdA)U kunt mevrouw Belliot zeker inlichten. Ik onderstreep nogmaals het feit
dat wij het belangrijk vinden dat geld wordt gevonden voor het Stedelijk Museum.
Ik ben over het amendement in deze vorm niet ingelicht. Hiermee geef ik aan
dat mijn naam er niet onder mag staan. Ik vind het belangrijk dat te melden,
anders krijgen we een scheve situatie, wat ik zou betreuren. Nogmaals, bij
najaarsnota moeten de middelen worden gezocht voor het Stedelijk Museum.De heerDittrich(D66)Zal de PvdA wel voor dat amendement stemmen, ondanks het verdwijnen van
uw handtekening daaronder?De voorzitter:Nee, dat gaan we niet doen. Het amendement-Dittrich c.s. (29200-VIII, nr. 81) is in die zin gewijzigd,
dat de naam van de heer Leerdam als medeondertekenaar ervan wordt geschrapt.
Het gewijzigd amendement zal worden rondgedeeld.De heerVendrik(GroenLinks)Ik heb nog een vraag aan de staatssecretaris. De heer Leerdam verwijst
naar de Najaarsnota 2003, wat ik mij op zich wel kan voorstellen, terwijl
het amendement gaat over 2004. Hij wil het als het ware naar voren halen.
Je zou kunnen zeggen: hoe sneller, hoe beter. Volgens mijn informatie –
ik vraag de staatssecretaris om bevestiging – zit er in de Najaarnota,
die wij binnenkort van het kabinet krijgen, geen spat ruimte.StaatssecretarisVan der LaanHet is aan de Kamer om te bepalen of er ruimte is, en zo ja hoe groot
die is. Mijn begroting is aan het eind van het jaar uitgeput, maar het amendement
gaat over de begroting 2004. De budgetflexibiliteit is er, wat ik ook heb
aangegeven. Ik heb de consequenties van het amendement inzichtelijk gemaakt,
zodat duidelijk is wat de beleidsmatige consequenties zijn. Ik heb verder
aangegeven dat ik het amendement, indien aangenomen, zal respecteren. Ik treed
niet in de vraag, of en zo ja hoe de najaarsnota mogelijkheden zal creëren
voor het Stedelijk.De heerVendrik(GroenLinks)Ik vraag alleen maar om bevestiging van het bericht dat ik heb gehoord,
een bericht dat in alle kranten heeft gestaan, dat minister Zalm straks een
najaarsnota gaat presenteren met een EMU-saldo dat ver boven de 2,5% ligt.
Hij moet oppassen voor een gele kaart uit Brussel. Dat is wat ik versta onder
een spat ruimte. Er is geen ruimte, het kabinet zal die ruimte dus niet geven,
en de coalitiefracties zullen daarvan niet gaan afwijken.De voorzitter:Ik stel voor, dat debat te voeren op het moment dat de najaarsnota is
uitgebracht. De staatssecretaris vervolgt haar betoog.StaatssecretarisVan der LaanDoor de heer Dittrich en een aantal andere leden zijn vragen gesteld over
de kunstroof en de aandacht voor illegale kunsthandel en vervalsingen. Ik
moet er overigens op wijzen dat de Nederlandse politie diefstallen
van kunst en antiek doorgaans op dezelfde wijze behandelt als inbraken in
woningen en bedrijven. Het is geen apart en prioritair deel van de misdrijven,
maar het valt binnen het totale inbraak- en woninggebeuren. Het gaat mij iets
te ver om te stellen dat er nauwelijks wordt opgetreden tegen kunstdiefstal.
Er wordt wel degelijk opgetreden, maar ik kan mij voorstellen dat kunstliefhebbers
per definitie vinden dat dit te weinig is. Voor meer segmenten in de samenleving
geldt dat er aan bepaalde delen van de misdaad meer of minder prioriteit wordt
gegeven. Ik stel voor dat de Kamer over de prioriteitstelling in debat gaat
met de minister van Binnenlandse Zaken. Er is overigens sinds medio 2002 in
reactie op het feit dat dit segment geheel was weggevallen, een fulltime coördinator
is aangewezen voor dit onderwerp. Ik begrijp dat de heer Rijpstra dit te weinig
vindt, maar het is wel een reactie op het volledig ontbreken van aandacht.
Ik ben daar om te beginnen blij mee. Ik heb uit contacten begrepen dat de
coördinator een soort bewustzijn kweekt bij de politie voor het belang
van kunstdiefstal en het tegengaan van vervalsing. Ik acht de coördinator
voldoende. De mate waarin binnen het apparaat prioriteit wordt gegeven aan
recherche in kunstdiefstallen blijft een afweging die binnen de politiesector
plaatsvindt.De heer Dittrich heeft verder vragen gesteld over Unidroit. Ik neem aan
dat D66 dit ook aan de orde heeft gesteld bij de behandeling van de begroting
van Justitie. Ik ben op dit moment in overleg met de heer Donner over de wijze
waarop we Unidroit kunnen en moeten implementeren. De heer Donner heeft aangegeven
hier niet eerder dan de zomer op te kunnen reageren. Ik zal er bij de heer
Donner op aandringen dat we dit kunnen versnellen. Ik ben van mening dat we
hier iets voortvarender mee moeten omgaan.De heerDittrich(D66)Ik vind het moeizaam dat je als Kamerlid, wanneer iets op meerdere beleidsterreinen
ligt en je het met de ene bewindspersoon bespreekt, wordt doorgeschoven naar
de andere bewindspersoon. Daar wordt dan vervolgens gezegd dat dit een kwestie
is die duidelijk het cultuurbeleid raakt. We komen op deze manier niet verder,
terwijl het kabinet een en ondeelbaar is. Ik vind dat we in dit debat de staatssecretaris
voor Cultuur, zoals we dat bij de heer Van der Ploeg gedaan hebben, hierop
kunnen aanspreken. Het Unidroit-verdrag moet snel hier ter goedkeuring worden
aangeboden. We moeten de behandeling snel plaats kunnen laten vinden. Het
geeft geen pas om voor het derde achtereenvolgende jaar te horen dat het weer
wordt uitgesteld en dat er iets onderzocht moet worden. We krijgen nu misschien
pas in de zomer van 2004 iets gepresenteerd. Ik vind dit echt te laat. Ik
wil graag een toezegging van deze staatssecretaris dat het Unidroit-verdrag
voor 1 maart 2004 bij de Kamer gepresenteerd zal worden.StaatssecretarisVan der LaanIk denk dat het echt te veel gevraagd is om dit verdrag voor 1 maart bij
de Kamer te presenteren. Er wordt op dit moment onderzoek gedaan naar de juridische
consequenties van het overnemen van het Unidroit-verdrag. De heer Donner heeft
toegezegd hiermee voor de zomer naar de Kamer te komen. Het lijkt me erg veel
gevraagd om voor 1 maart het complete wetsvoorstel in te dienen bij de Kamer.
Ik wil de heer Dittrich wel toezeggen dat ik mijn uiterste best zal doen om
hierover voor 1 maart een standpunt met een juridische onderbouwing aan de
Kamer te doen toekomen.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik kan met dit laatste akkoord gaan. Ik teken er wel bij aan
dat deze kwestie al jaren sleept. Het is niet zo dat er op Justitie nu eens
nagedacht gaat worden over de vraag hoe men een wetsvoorstel gaat schrijven.
Het wetsvoorstel ligt al lang klaar en kan gewoon worden ingebouwd, als de
beslissing er is. We horen die dan graag voor 1 maart.StaatssecretarisVan der LaanIk zal mijn uiterste best doen om dat voor 1 maart te realiseren.Voorzitter. Ik zal snel een aantal andere vragen proberen te beantwoorden.
De vraag is gesteld welke consequenties de antikraakmotie heeft voor het broedplaatsenbeleid.
Ik moet constateren dat onder invloed van de stedelijke vernieuwing veel kraakpanden
een nieuwe bestemming hebben gekregen en daarmee hun culturele functie hebben
verloren. Men is zich overigens door het schaarser worden van dergelijke plekken
in toenemende mate bewust geworden van hun culturele betekenis. Dit heeft
ertoe geleid dat juist grote steden als Amsterdam een broedplaatsenbeleid
hebben geformuleerd. Ik ben ook in andere steden op werkbezoek geweest. Je
ziet dat met name verlaten industrieterreinen en andere leegstaande gebouwen
heel bewust voor culturele en experimentele doeleinden voor jongeren worden
ingezet. Die ontwikkelingen heb ik bij verschillende werkbezoeken gezien,
en niet alleen in Amsterdam, maar ook in steden zoals Amersfoort. Ik verwacht
daarom niet dat de antikraakmotie grote gevolgen heeft. De gemeenten pakken
deze kans om leegstaande panden effectief te gebruiken voor culturele initiatieven,
vooral voor experimenten en jongeren.Ook zijn vragen gesteld over de 2500 ID-banen. Op dit moment zijn er daarvan
inderdaad 375 "gewit". Mij is gevraagd hoeveel er nog meer worden gewit. Begin
2003 heeft OCW een tijdelijke stimuleringsregeling getroffen voor het regulier
maken van de ID-banen in de cultuursector. Deze regeling houdt in dat tot
2005 aan werkgevers in de cultuursector in aanvulling op een bijdrage van
het ministerie van Sociale Zaken een eenmalige bijdrage wordt verstrekt van
circa € 9000. Deze maatregel wordt nu genomen om het leed enigszins
te verzachten.MevrouwVergeer(SP)De staatssecretaris zegt dat pas 375 ID-banen zijn gewit. Er is inderdaad
een regeling. Weet de staatssecretaris waarom daarvan niet meer gebruik wordt
gemaakt en wil zij daar iets aan doen?StaatssecretarisVan der LaanKan ik op deze vraag schriftelijk antwoord geven? Het gaat hierbij ook
om het perspectief en de consequenties en daarover wil ik graag overleg voeren
met mijn collega van Sociale Zaken.MevrouwVergeer(SP)Wil de staatssecretaris dan niet alleen maar feiten constateren, maar
ook bevorderen dat van de regeling gebruik wordt gemaakt?StaatssecretarisVan der LaanIk ben met mijn collega's in overleg over de consequenties
van verschillende maatregelen voor de cultuursector. Het rapport van Cap Gemini
heeft mijn zorgen op dat punt doen stijgen. Ook de federatie voor werkgevers
heeft op deze consequentie gewezen. Ik ben mij daarvan bewust. Ik verdiep
mij daarin en overleg daarover met Sociale Zaken. Op deze vraag reageer ik
liever schriftelijk, opdat ik een genuanceerd antwoord kan geven waarover
afstemming heeft plaatsgevonden met mijn collega van Sociale Zaken. Verder
dan dit kan ik nu niet gaan.De heerVendrik(GroenLinks)Helaas moet ik er mij bij neerleggen dat de staatssecretaris schriftelijk
reageert. Dit is echter precies een punt waar de staatssecretaris boven op
zou moeten zitten. Culturele instellingen hebben ontzettend veel last van
de onzekerheid, en voor een deel ook van de zekerheid dat het geld op termijn
weggaat. Mensen weten niet wat ze precies moeten doen. Kunnen ze nog een tijdelijke
witte plek innemen of niet? Dit is echt een broeinest van onrust in de culturele
sector.En dan de verantwoordelijkheid van de heer De Geus. Het is in feite schandelijk
dat de maatregel van vorig jaar in het najaarsakkoord herbevestigd moest worden.
Staatssecretaris, doe mij een lol, en stuur de Kamer een brief voor eind november,
opdat zij de heer De Geus eens flink aan zijn jasje kan trekken bij de begrotingsbehandeling
van Sociale Zaken. Wij worden er gek van en volgens mij de mensen in de desbetreffende
publieke sectoren ook.StaatssecretarisVan der LaanIk kan de heer Vendrik toezeggen dat ik hem die brief voor eind november,
dus eind deze week, doe toekomen. Ik hoop dat hiermee duidelijk wordt dat
ik daar belang aan hecht.Voorzitter. Mevrouw Vergeer vroeg mijn mening over het voorstel, de musea
een dag per week gratis open te stellen. Ik moet erop wijzen dat dit extra
kosten met zich brengt. Dit idee is al eerder naar voren gekomen. In 2000
is daarover een onderzoeksrapport uitgebracht. Dat is destijds ook naar de
Kamer gestuurd. De conclusie van dat rapport was dat dit niet zou leiden tot
extra bezoekers in de musea en dat het dus niet zinvol was. Ik wil dit voorstel
daarom niet overnemen. Mevrouw Van Vroonhoven heeft de vrij fundamentele vraag gesteld of de
bibliotheekvernieuwing niet de kerntaak van de openbare bibliotheek bedreigt.
Ik begrijp die vraag heel goed. Informatie, boeken en tijdschriften en, meer
in het algemeen, de leescultuur blijven naar mijn mening de core business
van de bibliotheken, ook na en tijdens de bibliotheekvernieuwing. Dat staat
centraal. De vernieuwing richt zich op het opfrissen en het aanpassen van
de taken en op het meer integraal neerzetten van de taak leesbevordering,
onder andere met behulp van het internet. Zij richt zich ook op verbindingen
met andere bibliotheken. Daardoor ontstaat een verruiming van het totale boekenaanbod.
Unieke boeken kun je over een paar jaar van heinde en verre, van andere bibliotheken,
laten overkomen. Die boeken kunnen niet overal aanwezig zijn; dat is nu eenmaal
veel te kostbaar. Je bent niet meer afhankelijk van je eigen bibliotheek.
Deze vernieuwingen drukken naar mijn mening de leesbevordering niet terzijde,
maar ondersteunen en versterken die juist. Ik denk ook dat het heel verstandig
is van dit kabinet. Mevrouw Van Vroonhoven heeft aandacht gevraagd voor de
sociale cohesie. Daarbij kan de bibliotheek een belangrijke rol spelen. In
die zin is de bibliotheek een belangrijke factor in het grotestedenbeleid.Mevrouw Vergeer heeft vragen gesteld over de blindenbibliotheek. Er heeft
begin 2002 een grondige reorganisatie plaatsgevonden. Daarbij is een vernieuwing
van het stelsel van blindenbibliotheken ingezet. Mevrouw Vergeer vroeg zich
af of het allemaal wel op tijd gerealiseerd kan worden. Wij doen er alles
aan om het te halen. Het is bijna 1 januari 2004. Zoals het er nu naar uitziet,
zal het gehaald worden. Alles loopt dus volgens plan en schema.Er zijn vragen gesteld over cultuur en school. Zo heeft de heer Dittrich
gevraagd of het geld naar de scholen of naar de culturele instellingen gaat.
Het extra bedrag van 22 mln is er naast de huidige "cultuur en school"-middelen.
De "cultuur en school"-middelen zijn bedoeld om de cultuur in het onderwijs
te verankeren en komen ook ten goede aan culturele instellingen. De bestedingen
vinden ook plaats bij die culturele instellingen. Ik geef geen geld aan cultuurinstellingen
om daar iets mee te gaan doen voor de scholen. Het extra geld dat wij nu uit
Enveloppe 2 hebben benut, wordt heel bewust ingezet voor de docenten. Het
is dus én voor de scholen maar vooral ook voor de docenten bestemd.
Wij zetten daar nadrukkelijk een speerpunt op. Immers, moet niet juist een
docent op het idee komen om naar buiten te gaan om naar een kerkje uit de
zestiende eeuw, een museum of een jeugdtheatervoorstelling te gaan? Dat willen
wij toch? Wij willen dat de docent er enthousiast voor wordt; wij willen niet
dat het gebeurt omdat het ministerie vindt dat kinderen daar naartoe moeten.
Dat is niet effectief. Een docent moet het uitdragen. Dan komt het echt in
de belevingswereld van kinderen. Daar ben ik op uit bij de besteding van die
gelden. Met die ambitie ben ik bezig.Ik doe dit overigens samen met de minister van Onderwijs. Wij hebben samen
afgesproken dat de scholen daarnaast ook nog de ruimte moeten krijgen om eigen
beleid op dit punt te voeren. Wij zullen hen daarbij helpen. Daarvoor zijn
verschillende initiatieven voorhanden. Zo zullen wij bijvoorbeeld een gesprek
aangaan met uitgevers van schoolboeken. Wij proberen op die manier op centraal
niveau een aantal initiatieven te nemen en daarnaast krijgen scholen de ruimte
om binnen hun beleid daarop een visie te ontwikkelen.Er is voorts een vraag gesteld over de lumpsum. Het is de bedoeling dat
uiteindelijk in 2007 de lumpsumsituatie wordt bereikt. Wij denken dat wij
een aantal jaren nodig hebben om die verankering en die bewustwording bij
docenten in scholen en bij culturele instellingen tot stand te brengen. Gelet
op het beleid van dit kabinet om op basisscholen meer met lumpsum te gaan
werken, is het ook passend om dat niet tot in einde van dagen een doeluitkering
of een specifiek bedrag te laten zijn, maar om die verantwoordelijkheid uiteindelijk
integraal bij de scholen te leggen.De heerDittrich(D66)Ik heb in eerste termijn nu juist gezegd dat als het geld naar de scholen
gaat, er dan voor gezorgd moet worden dat ook cultuurproducenten een deel
van dat geld kunnen krijgen om in relatie met docenten kinderen te activeren
om iets met cultuur te doen. De staatssecretaris zegt nu dat al het geld wordt gestoken in de mobilisering van de docenten. Mijn angst
is nu juist dat die docenten daar niet aan toekomen, bijvoorbeeld omdat zij
een te hoge werkdruk hebben, en dat het dus niet richting cultuur vloeit maar
gewoon op de grote hoop terechtkomt. Kan de staatssecretaris die angst wegnemen?StaatssecretarisVan der LaanAls u daarmee zegt dat het geld daarom dus naar de culturele instellingen
moet_De heerDittrich(D66)Voor een substantieel deel, teneinde te bereiken dat cultuureducatie daadwerkelijk
vorm krijgt.StaatssecretarisVan der LaanWij hebben daar niet voor gekozen. Wij hebben ervoor gekozen om de school
de impuls te geven om de komende jaren een cultuurvisie te ontwikkelen en
daarvoor bewustzijn te ontwikkelen. Het is belangrijk dat de docenten er in
eerste instantie enthousiast voor worden. Zij plegen dan wel een telefoontje
naar het museum met de vraag of ze een middag langs kunnen komen. Als cultuurinstellingen
die gesubsidieerd worden door de overheid, weer extra geld nodig hebben om
iets bijzonders voor een school te doen, dan denk ik: stel de instelling dan
een middagje open voor een gratis rondleiding voor die kinderen, om daar even
iets bijzonders te doen. Misschien zeg ik dat wel een beetje uit de losse
pols, maar dat moet u mij dan maar niet kwalijk nemen. Het ontwikkelen van
materiaal voor kinderen valt binnen het reguliere pakket van de cultuurinstellingen.
Ik zie ook overal dat de cultuurinstellingen dat doen. Het vorige kabinet
heeft de ruimte gecreëerd om de cultuureducatiepoot van de verschillende
cultuurinstellingen te vergroten. Dat aspect krijgt dus al heel veel aandacht
van de cultuurinstellingen.De heerDittrich(D66)Bent u bereid erop toe te zien dat de scholen het geld voor cultuureducatie
ook daadwerkelijk in de cultuursfeer inzetten?StaatssecretarisVan der LaanJa, dat kan ik toezeggen. Ik zal dat goed in de gaten houden. Ik zal de
besteding van het geld monitoren en ik zal de cultuurinstellingen aanspreken
op hun verantwoordelijkheid voor educatie.Mevrouw Kraneveldt heeft een vraag gesteld over het gebruik van de vouchers.
De cijfers kloppen. Het overgebleven geld wordt niet alleen gebruikt voor
promotie, maar in het lopende jaar ook voor cultuureducatie in het voortgezet
onderwijs. Het is dus niet alleen promotiegeld, maar ook een zinvolle besteding
aan andere doeleinden. Het gaat om het creëren van een passend aanbod
door de culturele sector. Ik vind zelf ook dat het wel wat meer mag worden
dan 60 of 65%. Ik heb inmiddels met de mensen van het CJP afgesproken dat
zij zich extra zullen inzetten om de besteding van de vouchers op minimaal
70% te brengen.MevrouwKraneveldt(LPF)Streeft u ook naar 70%? Zou dat niet gewoon 100% moeten zijn? Ik vind
dat u ernaar moet streven om 100% van die vouchers verzilverd te krijgen.StaatssecretarisVan der LaanEen percentage van 100 is irreëel. Ik ben wel ambitieus, maar zo
ambitieus ben ik ook weer niet. Dit is echt onmogelijk. Wij zullen ons extra
inspannen en wij hopen daarmee ver boven de 70% uit te komen. Wij kunnen jongeren
alleen niet dwingen om met die voucher naar een culturele activiteit te gaan.
Wij doen er alles aan, maar op een gegeven moment is de grens bereikt. Ik
kan niet zeggen dat het 100% wordt.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik begrijp het wel, maar ik vind 5% meer wat weinig. Weet u ook waarom
die vouchers voor 35% niet benut worden? Hebben die scholen geen tijd? Zijn
ze te laks of vragen ze wel iets aan en doen ze er vervolgens niets mee? Weet
u hoe dat zit? Als je het streefcijfer wilt verhogen, moet je wel weten waar
het probleem ligt.StaatssecretarisVan der LaanGelet op de tijd stel ik u voor dat ik u schriftelijk wat meer informatie
zal geven, zowel over de extra actie van het CJP als over de reden van het
niet-gebruik. Ik heb te weinig tijd om daar in detail op in te gaan en ik
wil dat dit zorgvuldig gebeurt.Voorzitter. De heer Rijpstra heeft een vraag gesteld over de erfgoedsamenwerking
met Suriname. In het kader van het gemeenschappelijk cultureel erfgoedbeleid
is in 2001 een beleidskader opgesteld. Nederland en Suriname hebben een overeenkomst
afgesloten, waar de Kamer over geïnformeerd is, en een belangrijk onderdeel
daarvan is het gezamenlijk werken aan het fysieke behoud van gemeenschappelijk
cultureel erfgoed en de kennisuitwisseling. Er is afgesproken dat wij intensiever
zullen gaan samenwerken. Dat heeft ertoe geleid dat er op dit moment een aantal
door Nederland gefinancierde projecten plaatsvindt. Daarbij is kennisuitwisseling
de kern. Overigens vindt ook ondersteuning plaats op het gebied van de infrastructuur.
Zo krijgt de Stichting gebouwd erfgoed Suriname steun, waardoor deze stichting
in staat is om extra lokale mensen in dienst te nemen voor een "training on
the job". Kortom, ik denk dat wij de heer Rijpstra kunnen geruststellen. Wij
zullen daar voldoende aandacht aan besteden. Binnenkort zal ik samen met staatssecretaris
Nicolaï de Tweede Kamer nader informeren over de stand van zaken met
betrekking tot het gemeenschappelijk cultureel erfgoedbeleid.De heer Vendrik heeft een vraag gesteld over het lek in de Monumentenwet.
Het ging hem specifiek om artikel 11. Ik constateer dat er geen lek in de
Monumentenwet is. Deze wet en de Woningwet bieden de gemeente een handvat
voor het treffen van maatregelen wanneer een pand wordt verwaarloosd. Ik moet
erkennen dat het een lange weg is die zeer nauwkeurig door de gemeente moet
worden ingezet. Een zorgvuldig proces is daarbij belangrijk. Er zijn gemeenten
die dit proces zijn ingegaan met als uiteindelijke stap de aanschrijving tot
het doen uitvoeren van herstel. Ook bij monumenten moet door gemeenten een
lange weg worden afgelegd om te kunnen ingrijpen in het beheer van particulier
eigendom. De RDMZ kan een gemeente daarbij met raad ter zijde staan. Het kan
dus wel, maar ik moet erkennen dat het een erg ingewikkelde weg is.Gevraagd is of de CJP-pas kan worden geïntegreerd met de bibliotheekpas
en dergelijke. Dat is niet zo eenvoudig door de digitale problematiek bij
koppeling van bestanden. Bovendien wordt de CJP-pas landelijk verstrekt. Bibliotheken
vallen onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid. Kortom,
het is buitengemeen ingewikkeld. Ik wijs de gedachte niet af, want die vind
ik heel charmant, maar er is nog een lange weg te gaan voordat wij zoiets
simpels kunnen realiseren.De heerRijpstra(VVD)Dat begrijp ik, vooral gezien hoe het in Nederland gaat, maar er worden
initiatieven ontwikkeld. Wellicht kunnen wij de best practices gebruiken om
te laten zien hoe die verschillende passen geïntegreerd kunnen werken.
Wellicht kunnen wij daarmee verdergaan.StaatssecretarisVan der LaanIk zal daarop reageren in de brief die ik heb beloofd over de vouchers
bijvoorbeeld. Het gaat ook om een technisch-inhoudelijke vraag en ik wil de
Kamer graag zorgvuldig informeren.Mevrouw Van Vroonhoven heeft mij gevraagd nader in te gaan op de vraag
hoe de professionele kunstenaar kan worden betrokken bij het amateurkunstleven.
Ik heb er in z'n algemeenheid al wat over gezegd. Natuurlijk ben ik positief
over een uitwisseling tussen professionals en amateurkunstenaars. De gedachte
zelf is natuurlijk buitengewoon charmant. Ik ben evenwel terughoudend in het
ontplooien van initiatieven en activiteiten in de richting die mevrouw Van
Vroonhoven voorstaat. Ik proefde namelijk de suggestie dat de kunstenaars
omdát zij worden betaald door het Rijk iets terug moeten doen. Ik meen
dat andere Kamerleden die suggestie ook proefden. Ik hoor graag of ik het
juist heb. Ik vind dat het in het algemeen noodzakelijk is dat in de professionele
wereld een attitude bestaat om iets voor anderen te willen doen, niet onder
de druk van subsidiëring door het Rijk. Ik vind het ook prima als Joop
van den Ende met amateurs bezig gaat. Ik vind het belangrijk dat er überhaupt
uitwisseling plaatsvindt, ook door vrije producenten. Het gaat erom dat je
uitwisselt. Ik moet bekennen dat de mate van uitwisseling per discipline varieert.
Met name in de muziekwereld is sprake van intensieve samenwerking tussen professionals
en amateurs. Professionele musici begeleiden bijvoorbeeld amateurorkesten
en kooruitvoeringen. Het gebeurt dus al tot op bepaalde hoogte. Dat voor mij amateurkunst ook belangrijk is, blijkt uit mijn streven naar
deskundigheidsbevordering via koepels, het mogelijk maken van voorbeeldtrajecten.
Eigenlijk gaat het om het helpen van de amateur, niet om hem tot professionele
daden te brengen, want uiteindelijk is het een amateur en je moet de kracht
die het amateurisme heeft zeer respecteren. Ik moet bekennen dat de middelen
ervoor op zich relatief beperkt zijn, maar die middelen hebben wel een groot
rendement. Ik heb overigens onlangs samen met het VSB-fonds een initiatief
mogelijk gemaakt in de sector jeugdtheater. Dit is een belangrijke sector
van amateurtoneel. Wij hebben de sector jeugdtheaterschool een impuls van € 500.000
gegeven.Concluderend, ik ben gevoelig voor het onderwerp en vind de gedachte heel
charmant, maar ik ben wat terughoudend over de context waarin het wordt geplaatst.
Ik denk dat het in z'n algemeenheid belangrijk is dat wij die uitwisseling
hebben. Ik denk niet dat het een verplichtende structuur moet zijn. Ik denk
dat het een stimulerend iets moet zijn. Ik verwacht dat wij voldoende kunnen
betekenen door bijvoorbeeld de stimulans voor de jeugdtheaterscholen en de
manier waarop wij op dit moment omgaan met het veld.De voorzitter:Hiermee zijn wij aan het einde gekomen van de eerste termijn van de kant
van de regering. Wij hebben afgesproken dat de Kamer in tweede termijn kort
conclusies zou trekken en eventueel moties zou indienen. Dit geldt niet voor
de heer Leerdam, want die heeft nog een aantal minuten over van zijn eerste
termijn.De heerLeerdam(PvdA)Ik dank de staatssecretaris voor de tegemoetkomingen en de verhelderingen
die zij zojuist heeft gegeven. Haar positieve toezeggingen zijn van belang
in de zware tijden die de kunstwereld te wachten staan. Ik hoop wel dat zij
de "ID-baners" die goed en belangrijk werk verrichten in deze tijd ook een
positief signaal kan geven. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat de cultuurwereld door verschillende bezuinigingsmaatregelen
van de regering wordt getroffen;overwegende dat veel instellingen voor een groot deel afhankelijk zijn
van mensen die werken via de zogenaamde ID-banenregeling;van mening dat op deze manier veel instituten in hun bestaan kunnen blijven
voorzien;verzoekt de regering om geld vrij te maken voor het handhaven van deze
ID-banenregeling voor de kunst- en cultuurwereld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Leerdam, Vendrik en Vergeer. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 90 (29200-VIII).De heerLeerdam(PvdA)Wij zijn verheugd over de voornemens met en het advies van de staatssecretaris
aan de Raad voor Cultuur over de 2%-regeling, plusminus 4 mln euro. Wij dienen
niettemin een motie in. Die luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de 2%-doelgroepenmaatregel een middel is tot steun van
groepen in de culturele wereld die het moeilijk hadden;overwegende dat de regering voornemens is deze maatregel met ingang van
2005 af te schaffen;van mening dat deze regeling een aanzuigende werking heeft en een stimulans
van het voorgenomen beleid is;verzoekt de regering, het geld dat hierdoor vrijkomt, specifiek te besteden
aan het waarborgen van culturele diversiteit en de jongerendoelgroep,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Leerdam. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 91 (29200-VIII).De heerLeerdam(PvdA)Tot slot wil ik aangeven dat wij het amendement met betrekking tot het
Stedelijk Museum steunen. Laat daarover geen misverstand bestaan. Wij zijn
echter overdonderd door de vraag om dit amendement mede te ondertekenen zonder
vooroverleg en het insteken bij de Cultuurnota 2004. Dit ging mij iets te
ver. Wij vinden het Stedelijk Museum zeker van belang. Wij onderstrepen dit
nogmaals. Het Stedelijk Museum kan een positieve impuls zijn, niet alleen
in Nederland, maar ook internationaal.De heerDittrich(D66)Ik raad de heer Leerdam aan om contact op te nemen met mevrouw Van Nieuwenhoven
om te vragen hoe dit nu precies is verlopen. Begrijp ik het goed dat de Partij
van de Arbeid zijn handtekening onder het amendement weghaalt, maar wel voor
het amendement zal stemmen?De heerLeerdam(PvdA)Wij geven aan dat wij het amendement volmondig steunen, maar wij vinden
dat dit niet van de Cultuurbegroting 2004 mag worden afgetrokken. Er moeten
andere wegen worden gezocht voor de dekking van deze post.De heerDittrich(D66)Voor alle duidelijkheid stel ik mijn vraag voor de laatste maal aan de
heer Leerdam. Ik hoop echt op een helder antwoord van de Partij van de Arbeid.
Met het amendement wordt binnen de Cultuurbegroting een bepaald bedrag verschoven
ten behoeve van het stedelijk museum. De heer Leerdam zegt heel hard dat zijn
fractie dat volmondig steunt. Vervolgens legt hij uit dat hij er niet mee
akkoord gaat dat het bedrag binnen de Cultuurbegroting wordt gevonden. Daaruit
leid ik af dat hij het amendement niet steunt. Ik hoor graag of de Partij
van de Arbeid volgende week D66 en de VVD steunt in de poging om het Stedelijk
Museum te redden, door voor dit amendement te stemmen.De heerLeerdam(PvdA)Wij vinden het belangrijk dat het Stedelijk Museum middelen krijgt om
goede zaken te doen. Wij zijn het er echter niet mee eens dat het geld uit
de Cultuurbegroting 2004 komt.De heerVendrik(GroenLinks)Ik spreek de heer Leerdam maar even aan als collega oppositiegenoot. Mijn
naam staat niet onder het amendement. Mij is niets gevraagd.De heerDittrich(D66)Dat is een omissie die ik goed zal maken.De heerVendrik(GroenLinks)Dat moet ik dan met mevrouw Halsema bespreken. Even serieus, met het amendement
wordt zowel de uitgave als de dekking geregeld. Volgende week komt het erop
aan. Het amendement gelezen, heb ik de neiging om tegen mijn fractie te zeggen:
doe maar. Als de heer Leerdam echter kan beargumenteren dat de dekking zeer
ten koste gaat van een aantal potjes, dan hoor ik dat graag. Dan kan ik een
afweging maken. Ik hoor echter geen argumenten van hem. Ik vraag de heer Leerdam
om mij even te helpen. Wij zijn het erover eens dat het Stedelijk Museum 5
mln euro mag krijgen, maar de vraag is waar dat geld vandaan moet komen. Waarom
mag het geld niet uit de Cultuurbegroting komen?De heerLeerdam(PvdA)Laten wij in overleg treden met de andere fracties en bekijken waar dat
geld vandaan gehaald kan worden. Ik wens niet overdonderd te worden met een
handtekening op een punt waarop ik niets heb toegezegd. Daar gaat het heel
principieel om.De heerVendrik(GroenLinks)De financiële beschouwingen zijn voorbij en andere begrotingen zijn
bijna allemaal vastgesteld. Wij kunnen het geld in deze begroting vrijmaken
of in de begrotingen van VWS of Sociale Zaken. Alleen die begrotingen moeten
nog behandeld worden. Ik voorzie problemen bij de Najaarsnota 2003. Ik heb
in elk geval niet het idee dat wij er in een achterkamertje nog uitkomen.
Zie ik dat verkeerd?De heerLeerdam(PvdA)Ik denk dat de heer Vendrik dat verkeerd ziet.De heerRijpstra(VVD)Ik wil graag een heldere conclusie trekken. De heer Leerdam steunt de
mogelijkheid om geld aan het Stedelijk Museum te geven, maar hij steunt dit
amendement, waarin de dekking wordt aangegeven, niet. Hij steunt dit amendement
niet. Dat is de stelling van de PvdA.De heerLeerdam(PvdA)Dat is juist.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor haar heldere beantwoording.
Allereerst ga ik in op de amateurkunst en de doelstellingen die mijn fractie
op dit punt hanteert. Het gaat niet om een "voor wat, hoort wat"-gedachte.
Het gaat om een uitwisseling tussen twee sectoren, waarvoor uitdrukkelijk
de professionele kunstsector voor nodig is. Ik dien daarom de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat culturele professionals die volledig betaald worden door
subsidies uit rijkssubsidies ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid
hebben;van mening dat veel ongesubsidieerde amateurkunst baat heeft bij inzet,
advies, medewerking en ondersteuning van professionele, gesubsidieerde kunstenaars;verzoekt de regering, te bezien op welke wijze kunstenaars die volledig
betaald worden uit rijkssubsidies kunnen worden ingezet ten behoeve van het
stimuleren, adviseren en ondersteunen van amateurkunst in de brede zin des
woords,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Vroonhoven-Kok en Kraneveldt.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 92 (29200-VIII).MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Een tweede belangrijke pijler van mijn betoog was het culturele erfgoed.
De staatssecretaris heeft erkend dat er een achterstand is van 182 mln euro.
De omvang van dit bedrag baart ons grote zorgen; hierop zullen
wij de komende tijd nog terugkomen. De staatssecretaris bezweert ons dat met
het nieuwe instandhoudingsbeleid de achterstanden langzaam maar zeker zullen
worden weggewerkt. Nu wordt overigens nog een groot onderscheid gemaakt tussen
fiscaal gerelateerde monumenten, die in handen zijn van particulieren, en
niet fiscaal gerelateerde monumenten, waarbij het met name gaat om grote kerken.
Ik vrees dat de achterstanden niet snel zullen zijn weggewerkt, dus ik krijg
graag nog een geruststelling van de staatssecretaris.Over het mobiele erfgoed wil ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het mobiele erfgoed momenteel niet in aanmerking komt
voor de monumentale status;overwegende dat bijvoorbeeld de bruine vloot Nederlands cultureel erfgoed
bij uitstek is;verzoekt de regering, de regelingen zo aan te passen dat het mobiele erfgoed
in aanmerking kan komen voor de monumentenstatus,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Vroonhoven-Kok, Rijpstra,
Dittrich en Kraneveldt. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 93 (29200-VIII).MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Er is nadrukkelijk gesproken over de manier waarop in de culturele sector
gebruik kan worden gemaakt van particulier geld, mede om zo de particuliere
sector meer te betrekken bij het culturele leven. Verschillende woordvoerders
hebben hierover opmerkingen gemaakt en discussies uitgelokt. Mijn bijdrage
aan discussie is dat wij het belangrijk vinden dat er modelconvenanten komen,
zodat het gemakkelijker wordt voor het bedrijfsleven om samen met de overheid
en de culturele instellingen daadwerkelijk tot samenwerking te komen. In dat
licht dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er momenteel een discussie gaande is over het sponsoren
van kunst door particulieren;overwegende dat het goed is als hierover duidelijkheid bestaat;verzoekt de regering, te komen met voorstellen voor het opstellen van
modelconvenanten waarin opgenomen worden de criteria van kwaliteit, transparantie
en onafhankelijkheid van de kunst, zodat overheden particulieren en het bedrijfsleven
dit model kunnen gebruiken bij het sponsoren van kunst;verzoekt de regering vervolgens, deze wijze van sponsoring van kunst te
stimuleren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Vroonhoven-Kok, Leerdam, Rijpstra
en Dittrich. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 94 (29200-VIII).MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ten slotte wil ik de staatssecretaris heel veel sterkte toewensen in het
komende jaar. Wij zien uit naar de volgende debatten met haar.MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. Mevrouw Van Vroonhoven heeft de staatssecretaris sterkte gewenst,
wat ik uiteraard ook doen. Ik wil echter vooral de sector veel sterkte toe
wensen. De staatssecretaris heb ik om haar visie op financiering door de private
sector gevraagd; de Raad voor Cultuur denkt daar heel wat genuanceerder over.
In dit verband kan ik niet nalaten om nog twee fragmenten uit het vooradvies
van de Raad voor Cultuur te citeren: "Kunst en cultuur lijken zich nadrukkelijker
vanuit een economisch perspectief te moeten legitimeren. De economische waarde
bepaalt daarbij in toenemende mate de culturele waarde." Het tweede fragment
is: "Dit betekent dat de aandacht voor de intrinsieke waarde van kunst en
cultuur op de achtergrond dreigt te raken." De staatssecretaris zegt: ik vind
het allemaal prima. In haar stuk heb ik ook maar een klein stukje over de
intrinsieke waarde van kunst gevonden, en heel veel over de economische waarde.
Het waren zoveel zinnen dat ik dacht: EZ moet maar eens een flinke pot geld
toevoegen aan de cultuurbegroting. De 19 mln die de staatssecretaris zal bezuinigen,
gaat namelijk vooral ten koste van de productie-instellingen. Ook de arbeidsvoorwaarden
en de ID-banen worden erbij betrokken. De staatssecretaris heeft gezegd een
brief te sturen met informatie over de ID-banen. Als een heleboel daarvan
niet zijn gewit, komt zij hopelijk met voorstellen om dit alsnog te doen.
Het is namelijk heel essentieel voor de sector.Om alle misverstanden weg te nemen moet ik heel duidelijk zeggen dat de
SP-fractie het amendement over het Stedelijk Museum in Amsterdam ondersteunt.De heerDittrich(D66)Bravo!MevrouwVergeer(SP)Het spreekt eigenlijk vanzelf na mijn verhaal over Van den Ende.De staatssecretaris heeft volgens mij niets gezegd over het rookverbod.
Wel heeft zij gezegd dat de blindenbibliotheek voor 2004 in orde zal zijn.
Ik ben daar heel blij mee. Ik ben er nog niet gerust op dat de bibliotheken
een breed aanbod zullen hebben. De provincie- en de gemeentefondsen komen
namelijk aan alle kanten tekort.Ik sluit af met een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de kamermuzieksector bestaat uit ongeveer 1000 professionele
ensembles, die 25% van alle muziekuitvoeringen voor hun rekening nemen;constaterende dat de afstemming tussen vraag en aanbod bij podia en ensembles
tekortschiet, waardoor veel kamermuziekensembles bij de subsidietoewijzing
tussen wal en schip vallen;constaterende dat de ingewikkelde aanvraagprocedure voor subsidies belemmerend
werkt voor de kamermuzieksector;verzoekt de regering, met voorstellen te komen waardoor vraag en aanbod
in de kamermuzieksector beter op elkaar worden afgestemd en de aanvraagprocedure
vereenvoudigd wordt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer, Vendrik, Rijpstra, Kraneveldt,
Dittrich, Van Vroonhoven-Kok en Leerdam.Zij krijgt nr. 95 (29200-VIII).De heerRijpstra(VVD)Mijnheer de voorzitter. De VVD-fractie dankt de staatssecretaris voor
al haar antwoorden en opmerkingen. Dat geldt ook voor de antwoorden op interrupties.
Ik verwacht dat wij volgend jaar een groot aantal malen verder met elkaar
van gedachten zullen wisselen over de implementatie van het beleid. Dat het
een interessante periode zal worden, staat voor mij buiten kijf. De VVD-fractie
dient twee moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het percentage valse kunst in Nederland voortdurend stijgt
en dat kunsthandelaren en veilinghuizen onvoldoende in staat zijn om de handel
in vervalste werken te beteugelen;constaterende dat politie en justitie lage prioriteit geven aan de kunsthandel,
waardoor de kunstmarkt een betrekkelijk ongeregelde bedrijfstak is;verzoekt de regering, de mogelijkheden te verkennen voor de instelling
van een onafhankelijk controlerend orgaan, waardoor de Nederlandse kunsthandel
beter in staat wordt gesteld zich te onttrekken aan geroofde c.q. valse kunst,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra, Dittrich en Van Vroonhoven-Kok.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 96 (29200-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het inventariseren van Nederlandse kunstobjecten niet
alleen vanuit een wetenschappelijk oogpunt van belang is, maar dat een goede
inventarisatie en documentatie van objecten tevens van belang is in het geval
van kunstroof;constaterende dat er in Nederland geen sprake is van een dergelijk inventarisatiesysteem;verzoekt de regering om te verkennen in hoeverre een landelijke kunstinventarisatie
tot stand gebracht kan worden en te onderzoeken of bestaande organisaties,
zoals de Stichting Cultuur Inventarisatie, hierbij betrokken kunnen worden,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Rijpstra, Dittrich en Van Vroonhoven-Kok.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 97 (29200-VIII).MevrouwKraneveldt(LPF)Voorzitter. In eerste termijn heb ik een aantal fundamentele, filosofische
vragen gesteld aan de staatssecretaris. Zij heeft de overgrote meerderheid
ervan niet beantwoord. Dat begrijp ik natuurlijk wel, want het zijn geen gemakkelijke
vragen, maar ik vind het wel wezenlijke vragen. Ik vind het jammer dat het
te vaak gebeurt in deze Kamer dat wij zo weinig tijd hebben om met elkaar
van gedachten te wisselen over de fundamentele keuzes die je maakt met betrekking
tot cultuurbeleid.Ik heb gevraagd naar de vrijheid van de kunst. Hoe ver wil de staatssecretaris
gaan? Ik heb gevraagd welke criteria de staatssecretaris aanlegt ten aanzien
van geografische spreiding. Wanneer noem je een cultuursector versnipperd?
Wanneer is er sprake van overlap? Ik mis nog steeds de visie, de definities
en de keuzes in het betoog van de staatssecretaris. Die antwoorden zullen
nu niet meer komen, want daar hebben wij vanavond de tijd niet meer voor.
Ik hoop echt dat wij daar de komende jaren wel een debat over kunnen voeren.
Misschien lukt het bij de Cultuurnota, maar ik vind het een gemiste kans.
Ik zou het ook erg op prijs stellen als de staatssecretaris haar ambtsperiode
zou gebruiken om het culturele klimaat in kaart te brengen, zodat wij weten
wat er gebeurt in de cultuursector, hoe daarvan gebruik wordt gemaakt en door
wie wel en niet. Jammer, jammer dat mijn vragen niet zijn beantwoord.Ik ga geen moties indienen in mijn tweede termijn. Wel heb ik een aantal
moties mede ondertekend, waarvan een aantal nog zal worden ingediend door
de opstellers. Ik kan deze opstellers gerust stellen, want wij blijven vierkant
achter onze handtekening staan. Dit in tegenstelling tot de PvdA-fractie die
er de laatste tijd een handje van heeft om handtekeningen onder moties weg
te halen. Het betreft dan ook nog belangrijke moties. Dat vind ik een verwarrende
zaak.De heerLeerdam(PvdA)Ik wil reageren op de insinuaties van mevrouw Kraneveldt met betrekking
tot handtekeningen van leden van de PvdA-fractie. Wij hebben duidelijk aangegeven
dat wij het amendement over het Stedelijk Museum ondersteunen, maar dat wij
het niet, zoals de heren Dittrich en Rijpstra, ondertekenen. De uitdrukking
"een handje van" is dus niet van toepassing op de PvdA-fractie en ik denk
dan ook dat deze insinuaties helemaal niet op zijn plaats zijn.MevrouwKraneveldt(LPF)Dat ben ik niet met de heer Leerdam eens. Ik doel uiteraard op de motie
van Ayaan Hirsi Ali, waar de PvdA-fractie haar handtekening onder vandaan
heeft getrokken. Blijkbaar is er in de PvdA-fractie niet voldoende overlegd
over de vraag of die handtekening eronder had gemoeten of niet. Met dit amendement
is dat blijkbaar weer het geval. Overigens steun ik het amendement zelf niet,
maar ik constateer dit toch. Ik vind het een kwalijke zaak en ik vind dat
het er niet duidelijker op wordt wat de PvdA-fractie nu eigenlijk wil.De heerLeerdam(PvdA)Daar heeft het helemaal niets mee te maken.De voorzitter:Ik stel voor dat mevrouw Kraneveldt tot een afronding komt.MevrouwKraneveldt(LPF)Dat heb ik hiermee eigenlijk gedaan en ik neem geen woord terug van wat
ik net heb gezegd.De heerDittrich(D66)Voorzitter. Ik heb een kort punt over het internationale cultuurbeleid.
Ik heb gevraagd hoe het voorzitterschap ingevuld gaat worden vanuit cultuur
en ik meen dat ik geen antwoord op die vraag heb gekregen. Het gaat mij met
name om de bescherming van nationale cultuursectoren in relatie tot de Wereldhandelsorganisatie
en hoe het kabinet daarmee omgaat. Dat is voor mij erg belangrijk. Er bestaan
internationale netwerken, zoals ELIA en EUnetArt. Deze organisaties zijn in
Nederland gevestigd en leveren Nederland veel internationale contacten op.
Bovendien verschaffen zij ook werkgelegenheid en prestige. De Raad voor Cultuur
heeft aangegeven daar erg enthousiast over te zijn. In het kader van het internationale
cultuurbeleid is het de vraag hoe de staatssecretaris daar tegenover staat.Laat ik het er met betrekking tot het Stedelijk Museum op houden dat er
een misverstand is ontstaan tussen de PvdA-fractie en de D66-fractie over
de ondertekening van het amendement. Ik hoorde de heer Leerdam duidelijk zeggen
dat de PvdA-fractie het amendement toch steunt, dus ga ik ervan uit dat de
PvdA-fractie bij de stemming vóór stemt. Dat betekent dat het
amendement toch kan rekenen op een Kamermeerderheid en daar ben ik de PvdA-fractie
zeer erkentelijk voor. Ik moet het amendement vanwege de ondertekening intrekken,
maar dien het nu opnieuw in. Het is nu medeondertekend door mevrouw Vergeer.De voorzitter:Waarvan akte.De heerDittrich(D66)Tot slot wil ik een aantal moties indienen.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat naast overheidssubsidie ook private financiering de culturele
sector een belangrijke impuls kan geven, en dat de overheid private financiering
dient te bevorderen;verzoekt de regering, de mogelijkheden voor een integraal pakket aan maatregelen
ter bevordering van private financiering van culturele instellingen te onderzoeken,
waarbij gedacht kan worden aan:- koppelsubsidies (matching grants);- aanpassing van het successierecht bij legatering aan culturele instellingen;- afschaffing van de minimale aftrek van giften aan culturele instellingen;- een brochure waarin bedrijven, particulieren en fondsen worden voorgelicht
over het belang en de (fiscale) voordelen van het schenken aan culturele instellingen;en de Kamer hierover op korte termijn te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich en Kraneveldt. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 98 (29200-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de cultuursector een belangrijke economische waarde heeft,
die beter in kaart gebracht moet worden;verzoekt de regering, te bevorderen dat de statistiek "Cultuur en vrije
tijd" van het Centraal bureau voor de statistiek (CBS), die waardevolle (economische)
gegevens over de cultuursector levert, wordt voortgezet,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Rijpstra, Leerdam, Kraneveldt,
Vergeer en Vendrik.Zij krijgt nr. 99 (29200-VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat wetenschappelijke onderzoeken duiden op een "nieuwe
gouden eeuw" voor de filantropie in Nederland, nu steeds meer particulieren
in het kader van hun nalatenschap geld aan goede doelen schenken;constaterende dat vooralsnog een relatief gering deel van deze particuliere
schenkingen ten goede komt aan culturele instellingen;verzoekt de regering, een actieplan op te stellen om te bevorderen dat
particulieren hun nalatenschap aan culturele doelen schenken,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Van Vroonhoven-Kok en
Rijpstra. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 100 (29200-VIII).De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Wat het financiële deel van het verhaal van de staatssecretaris
betreft ben ik tamelijk ongelukkig. Deze staatssecretaris ziet het als haar
missie om voortdurend te neuzen bij anderen in deze samenleving die iets met
cultuur te maken hebben. Dat doet deugd. Ik was niet de enige die in zijn
inleiding aangaf dat her en der culturele budgetten in de fik staan. Die brandjes
moeten wel geblust worden, maar daarvan zie ik heel weinig. De Melketiers
vormden in dit verband een lastig voorbeeld. Ik had eigenlijk gehoopt dat
die kwestie allang geregeld was, want dat is voor de culturele sector heel
erg belangrijk. Het blijft echter niet bij deze post. Ook op veel andere plaatsen
krijgt de cultuur klappen. Laten wij ook niet vergeten dat in de gouden jaren
van Paars II er niet voor niets een motie kwam van de linkse oppositie plus
PvdA om de culturele sector naar 1% van de rijksuitgaven te tillen, omdat
toen Rick van der Ploeg helaas onvoldoende macht had om in het kabinet zelfstandig
af te dwingen dat de culturele sector van de goede tijden mocht profiteren.
Dat is toen niet gebeurd en nu komen van verschillende kanten
de klappen. De focus staat op de 19 mln, een bedrag dat nog bescheiden lijkt
in het licht van de totale bezuinigingen. Voor mijn fractie zijn de toezeggingen
absoluut onvoldoende.Ik ben het eens met de opmerkingen van mevrouw Kraneveldt over de versnippering.
Wat betekent dat regionale aanbod precies? Daarover moet nog heel veel duidelijkheid
komen. Ik begrijp dat de staatssecretaris nog met een actienota komt. Graag
hoor ik wanneer die komt.Voorzitter. Ik vind dat we de staatssecretaris op het punt van de creatieve
industrie moeten helpen. Daar doet zich namelijk de ruimte voor. Mijn volgende
motie gaat daarover.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat cultuur een groeisector van formaat is;van mening dat de creatieve industrie een cruciale rol speelt in de Nederlandse
economie;verzoekt de regering, de creatieve industrie en de werkzaamheden van het
innovatieplatform een prominente plaats te geven en mee te laten delen in
de beschikbare middelen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vendrik en Leerdam. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 101 (29200-VIII).DeVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ik weet zeker dat ik wat deze motie betreft kan rekenen op
een positieve grondhouding van zowel de heer Dittrich als de heer Rijpstra.MevrouwKraneveldt(LPF)Er wordt nu tussen de diverse partijen wel erg in cultuur gehandeld, gelet
op de opmerkingen van de heren Vendrik en Dittrich. Blijkbaar is handel in
cultuur niet altijd vies.De heerVendrik(GroenLinks)Ik ben grenzeloos opportunistisch om de culturele sector aan meer geld
te helpen. U kunt mij daarvoor wakker maken, en dan ben ik bereid, alles te
verkopen wat mij normaliter lief is gedurende de dag!Ik krijg graag een nader antwoord op mijn vraag over de doorwerking van
het Najaarsakkoord op de culturele budgetten in 2005. Ik heb dat antwoord
niet ontvangen.Over artikel 11 van de Monumentenwet het volgende: ik kan niet beoordelen
of er wel of geen lek is. Volgens mijn informatie is dat wel het geval, de
staatssecretaris zegt van niet. Laat het dan maar even voor wat het is, maar
doe iets aan dat kasteel, dat op de Monumentenlijst top 10 staat. De voorganger
van de staatssecretaris heeft ooit 4,2 mln gulden hiervoor uitgetrokken, maar
dat geld is niet gebruikt. Ik heb begrepen dat de lokale bestuurders met de
handen in het haar zitten. Ik hoef er nu geen antwoord op te krijgen, maar
ik vraag wel om een toezegging van de staatssecretaris dat zij er specifiek
naar gaat kijken. Elke winter erbij betekent dat het monument verder naar
zijn grootje wordt geholpen.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Alle vragen die ik nu niet beantwoord, zal ik schriftelijk
beantwoorden.De PvdA heeft een motie ingediend over de ID-banen. Ik ontraad die motie,
met als voornaamste reden dat voor de kosten geen enkele dekking wordt aangegeven.
De motie van de PvdA over de 2%-regeling kan ik naar de geest overnemen. Ik
had gehoopt, de heer Leerdam in mijn eerste termijn voldoende te overtuigen
van het belang van de besteding van die 4 mln euro. Mijn principe van integrale
afweging houdt echter in dat ik geen afzonderlijk geoormerkt budget wil neerzetten.Het CDA heeft een motie ingediend over de amateurkunst. Ik blijf bij mijn
standpunt dat ik de motie niet anders kan lezen dan dat het gaat om een soort
morele verplichting voor gefinancierde kunstenaars om zich in te zetten voor
amateurkunstenaars. Dat is in strijd met het uitgangspunt van vrijwilligheid,
zodat ik de motie ontraad.Ik kom toe aan de motie over het mobiel erfgoed, die ik ontraad. De motie
is verstrekkend. Ik interpreteer haar zo dat, vooruitlopend op de integrale
afweging, acuut de betrokken regelingen moeten worden aangepast. Ik had gehoopt
dat ik de Kamer in mijn brief, en in mijn eerste termijn, ervan had overtuigd
dat het mij gaat om een selectie en een herselectie in een budgettair neutrale
situatie, zodat het onmogelijk is om op deze termijn, zonder selectie of herselectie,
al meteen mobiel erfgoed op te nemen in de monumentenstatus. Ik heb in mijn
brief toegezegd dat de mobiele collectie in Nederland volwaardig gaat meedraaien
in het cultureel erfgoed, maar dan moet ik wel eerst een nadere afweging maken
binnen de budgettair neutrale situatie waarin ik mij bevind. Ik ontraad de
motie derhalve dringend, omdat zij niet past in het beleid dat ik heb uiteengezet
in mijn beleidsbrief. Ik proef in de motie een verkorting van de termijn.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)In de motie wordt geen termijn genoemd. Wel staat erin dat wij de juridische
weg willen volgen. U gaf in uw antwoord aan dat u wilt kijken of er geschipperd
kan worden. Wij vragen u om ook te kijken hoe het past binnen de Monumentenwet.StaatssecretarisVan der LaanIk denk dat er dan een misverstand is. Ik denk dat de motie in dat geval
overbodig is. Ik heb in mijn brief toegezegd dat de mobiele collectie in Nederland
volwaardig gaat meedraaien in het cultureel erfgoed. Ik kan u niet vertellen
of ik dat in de Monumentenwet, een andere wet of een afzonderlijke wet ga
regelen. Maar het spreekt vanzelf dat dit juridisch wordt vastgelegd. Ik heb
die keuze al gemaakt. Ik heb dat in mijn brief ook aangegeven. Het mobiele
erfgoed zal daar op basis van een fatsoenlijke juridische basis een plek in
kregen, afgewogen tegen het totale monumentenbeleid en het totale culturele
erfgoedbeleid. Als de termijn er niet uitspringt, dan heb ik dat in mijn brief
al toegezegd.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Voorzitter. De toezegging van de staatssecretaris is klip en klaar en
heel erg helder. Ik wil de motie aanhouden.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Van Vroonhoven-Kok stel ik voor, haar motie (29200-VIII,
nr. 93) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De heerLeerdam(PvdA)Voorzitter. Ik wil de motie op stuk nr. 91 (29200-VIII) ook graag aanhouden.De voorzitter:Op verzoek van de heer Leerdam stel ik voor, zijn motie (29200-VIII, nr.
91) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.StaatssecretarisVan der LaanEr is een motie ingediend op stuk nr. 94 over een modelconvenant. Ik ben
zeer aarzelend over die motie, maar ik zie dat een zeer brede meerderheid
de motie ondersteunt. Ik vind het daarom bezwaarlijk om daar aarzelend op
te reageren, maar we hebben al een code cultuursponsoring. Dat is door de
sector geïnitieerd. Er is een bewustzijn binnen de sector om naar sponsoring
heel zuiver en vanuit de onafhankelijke artistieke kwaliteit te kijken. Een
modelconvenant maakt op mij een beetje een bureaucratische indruk. Het is
een model. Je legt het niet op, maar het krijgt wel een enorme druk. We hebben
een code. Ik wil graag schriftelijk uiteenzetten hoe ik denk dat met de code
de private kant en de onafhankelijkheid gegarandeerd wordt. Ik heb aarzelingen
om meteen te komen tot een modelconvenant terwijl er al een code is, ondanks
de brede steun die deze motie krijgt.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Misschien kan ik de staatssecretaris over de brug heen helpen. Het is
dezelfde methode die bij het kerndepartement gevolgd wordt bij de sponsoring
binnen de scholen. Er worden dezelfde voorwaarden genoemd en het is ook hetzelfde
principe.StaatssecretarisVan der LaanDe scholen hebben geen code rondom sponsoring. Ze hebben daarom juist
dit sponsorconvenant gekregen. In de cultuursector is nu een code die breed
gedragen wordt en goed is afgewogen samen met de sector. Als u nu zou zeggen
dat de code niet functioneert en dat een modelconvenant beter is, dan wil
ik daarover zeker praten. Ik heb die signalen niet. Ik krijg uit het veld
te horen dat de code cultuursponsoring werkt. Ik kan er nader schriftelijk
op ingaan om u te overtuigen. Misschien houdt u de motie aan. Ik kan dan ingaan
op het voorstel van het convenant en hoe zich dit verhoudt tot de code.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik vraag de staatssecretaris om deze reactie schriftelijk aan de Kamer
te doen toekomen.De voorzitter:Betekent dit dat u de motie aanhoudt?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik wil eerst het antwoord van de staatssecretaris zien.StaatssecretarisVan der LaanIk kan misschien nog een andere oplossing aandragen. Er is ook een vraag
gesteld hoe ik aankijk tegen de privatisering. Mevrouw Vergeer heeft hierover
een aantal keren mijn opvatting gevraagd. Kennelijk is mijn mondelinge bijdrage
aan de discussie voor haar onvoldoende. Er wordt volgende week door de Boekmanstichting
een boek uitgereikt over de museale positie en de private geldstromen. De
heer Dittrich heeft dit gememoreerd. Ik heb de neiging om te zeggen dat mevrouw
Vergeer mij heeft overtuigd dat het zinvol is om op schrift te stellen wat
de positie is in relatie tot privatisering. Dit zal mijn opvatting niet veranderen,
maar ik wil wel een bredere onderbouwing en een bredere brief doen toekomen.
Ik kan daarin ook de code over de cultuursponsoring meenemen. Ik zal een ruimere
brief maken waarin alle privatiseringsvraagstukken en privaat-publieke vraagstukken
zullen worden meegenomen. Ik hoop daarover dan daarna met de Kamer te kunnen
spreken. Dit is wellicht een goed alternatief.De heerDittrich(D66)Wil de staatssecretaris dan ook ingaan op de inhoud van het boek dat binnenkort
uitkomt?StaatssecretarisVan der LaanIk stel voor dat ik een brief schrijf met een brede inhoud. Daarvoor heb
ik dan wel iets meer tijd nodig dan een paar weken. In het begin van volgend
jaar kan ik daarop terugkomen aan de hand van een brief over de privaat-publieke
verhouding in de cultuursector. Daarover heeft dan afstemming plaatsgevonden
met de minister van Economische Zaken, waar al vaak om gevraagd is.De voorzitter:Kan de desbetreffende motie door deze toezegging worden aangehouden?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Geeft u mij nog even voor beraad. Ik houd de motie voorlopig vast.StaatssecretarisVan der LaanMevrouw Vergeer heeft de ID-banen genoemd. Daar kom ik schriftelijk op
terug.Op de vraag over het rookverbod heb ik inderdaad niet gereageerd. Dat
wil ik graag schriftelijk doen.De motie over de kamermuzieksector kan ik overnemen. Dat is geen probleem.
De wijze waarop zij is geformuleerd, geeft daarvoor voldoende ruimte.De voorzitter:Wij hebben de afspraak gemaakt dat een motie kan worden ingetrokken als
zij wordt overgenomen.MevrouwVergeer(SP)Daar weet ik niks van. Dit is de eerste keer dat ik een kamerbrede motie
indien. Daar ben ik heel erg blij mee. Ik wil daar nog heel even van genieten.
Ik neem er graag blijde nota van dat de staatssecretaris de motie overneemt.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Dan ga ik in op de motie van de heer Rijpstra over het onafhankelijk
controlerend orgaan. Daar sta ik terughoudend tegenover. Het is lastig om
daarover in mijn eentje een oordeel te vellen. De motie gaat in feite om de
bescherming van de consument op de kunstmarkt. Ik zeg de heer Rijpstra wel
toe dat ik zijn suggestie zal overbrengen aan mijn collega van Economische
Zaken. Het gaat mij wat ver om het idee voor een onafhankelijk controlerend
orgaan te omarmen. Ik wil eerst graag onderzoeken of dat de meest wenselijke
beslissing is en ik wil daarover overleggen met mijn collega van Economische
Zaken.De heerRijpstra(VVD)De motie geeft niet aan dat de regering dat moet doen. In de motie staat:
"verzoekt de regering de mogelijkheden te verkennen". Dat houdt automatisch
in dat de staatssecretaris hierover in contact treedt met haar collega's van
Justitie en Economische Zaken. Zij kan dat dus rustig doen.StaatssecretarisVan der LaanDie nuance had ik nog even gemist. Ik dank de heer Rijpstra voor zijn
toelichting. Ik meen dat die mogelijkheden inderdaad verkend kunnen worden.
Ik stel wel voor dat ik de problematiek rondom de kunsthandel en valse kunst
in een breder verband behandel. Ik zal daarover een afzonderlijke brief aan
de Kamer sturen. Ik zal dus een brief sturen met daarin het antwoord op allerlei
kleine vragen. Ik schrijf een afzonderlijke brief over het specifieke probleem
van de kunsthandel. Daarover zal ik overleg plegen met mijn collega's van
Economische Zaken en Justitie.De heer Rijpstra heeft verder een motie ingediend over een landelijke
kunstinventarisatie. Ik moet het aannemen van die motie toch ontraden. Er
is reeds een inventarisatie beschikbaar bij de verschillende musea. Ik weet
even niet of die ook centraal beschikbaar is. Heel veel, zo niet alles, is
al geïnventariseerd. Het staat mij bij dat wij voor het bezit bij particulieren –
dat is zeer relevant voor het cultureel erfgoed – ook een voorziening
voorhanden hebben. Ik kom daar zo nog even op terug. Er wordt op dit moment
gezocht naar de informatie die ik nodig heb.Mevrouw Kraneveldt mist een visie. Ik heb geprobeerd die visie in mijn
inleiding in eerste termijn nog eens uit te leggen. Zaken zoals criteria voor
de geografie horen daarbij. Ik stel voor dat ik de inbreng en de vragen van
mevrouw Kraneveldt op het gebied van heel concrete aanwijzingen en concrete
formuleringen meeneem in mijn reactie naar aanleiding van het actieprogramma.
Ik hoop dat ik in het actieprogramma bevredigende antwoorden kan geven op
haar vraag om informatie over mijn precieze bedoeling. Ik begrijp die vragen.
De algemene lijn blijf ik vasthouden. Die staat. Ik zal daar in het actieprogramma
op terugkomen.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik heb ook nog vragen gesteld over het internationale cultuurbeleid en
de lijn die de staatssecretaris daarbij wil volgen. Kan zij die vragen dan
ook meenemen?StaatssecretarisVan der LaanEr is een advies van de Raad voor Cultuur over het internationale cultuurbeleid.
Ik verwacht dat daarop begin volgend jaar een reactie van mijn collega voor
Europese Zaken en mij zal komen. Dat komt dus sowieso aan de orde. Dat was
ik al van plan.Ik heb inmiddels het antwoord gevonden naar aanleiding van de motie inzake
de inventarisatie van kunstobjecten. Nogmaals, alle kunstobjecten zijn gedocumenteerd
en alle kunstobjecten van nationaal belang die zich bij particulieren bevinden,
vallen onder de Wet behoud cultuurbezit en zijn uit dien hoofde reeds gedocumenteerd.
Als deze motie zou worden aangenomen, zou daarmee een extra bureaucratiseringslag
binnen de registratie van kunstobjecten worden veroorzaakt. Ik kan derhalve
niet anders dan de Kamer de aanvaarding van deze motie ontraden.De heerRijpstra(VVD)Ik heb kennisgenomen van het antwoord van de staatssecretaris. Ik beschik
over andere informatie. Ik zal die de komende week even tot mij nemen. Dan
kan ik de motie altijd nog vlak voor de stemmingen intrekken. Dat gebeurt
dan uiteraard in overleg met de collega's die de motie hebben meeondertekend.StaatssecretarisVan der LaanZal ik dit punt anders maar gewoon meenemen in mijn brief over kunsthandel?De heerRijpstra(VVD)Graag.StaatssecretarisVan der LaanDan kunt u de motie wellicht aanhouden. Ik zal in mijn brief over kunsthandel
dus concreet ingaan op deze vragen en het voorstel. Dat zeg ik graag toe.De heerRijpstra(VVD)Dan lijkt het mij het beste dat ik de moties op de stukken nrs. 96 en
97, hangende de brief die gaat komen, aanhoud.De voorzitter:Op verzoek van de heer Rijpstra stel ik voor, zijn moties (29200-VIII,
nrs. 96 en 97) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.StaatssecretarisVan der LaanEr ligt een motie van de heer Dittrich op stuk nr. 99 waarin de regering
wordt verzocht, te bevorderen dat de statistiek "Cultuur en vrije tijd" van
het CBS wordt voortgezet. Deze motie wordt breed ondersteund. Ik neem de motie
over, want ik ben met de indieners van mening dat dit zeer belangrijk is.
Ik heb overigens een brief met kritische vragen over deze ontwikkeling aan
mijn collega van Economische Zaken gestuurd.De heerDittrich(D66)Dat is geweldig. Daaruit maak ik op dat ik de motie kan intrekken.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ik wil hierover een vraag aan de heer Dittrich stellen. Hij
wil de motie intrekken. Dat de staatssecretaris zegt dat zij de strekking
van de motie steunt en dat er op die titel een brief naar EZ is gestuurd,
dat is één ding. Maar of de regering straks het dictum van de
motie zal uitvoeren, is nog maar de vraag. Ik heb de motie ook meeondertekend.
Ik zou deze motie gewoon maar even in stemming laten brengen, mijnheer Dittrich!De heerDittrich(D66)Dat is een belangwekkende suggestie, maar ik heb de staatssecretaris toch
echt horen zeggen dat zij de motie overneemt. De regering neemt de motie dus
over. Dat betekent dat de regering de motie uitvoert. Dat betekent dat de
statistiek "Cultuur en vrije tijd" niet wordt geschrapt. De staatssecretaris
zei in haar motivatie dat zij daar zelf ook al een brief over heeft gestuurd
aan de minister van Economische Zaken. Maar als er inderdaad nu sprake is
van een misverstand, vind ik het heel goed dat de heer Vendrik mij daarop
attent maakt.StaatssecretarisVan der LaanIk kan de motie overnemen, omdat er nadrukkelijk staat "te bevorderen
dat de statistiek 'Cultuur en vrije tijd' (...) wordt voortgezet". Er staat
dus "te bevorderen". Ik kan het dus niet garanderen. Ik kan het bevorderen,
want ik ben daarover op dit moment in overleg met mijn collega van Economische
Zaken. Die activiteit van het CBS om een aantal taken te schrappen, heeft
te maken met een bezuinigingstaakstelling van het CBS. Ik kan het met u eens
zijn dat moet worden bevorderd dat deze statistiek wordt voorgezet, maar ik
kan het niet garanderen. In dat geval kan ik de motie niet overnemen.De voorzitter:Ik stel met het oog op de tijd voor om voor de stemmingen even precies
van de regering te vernemen hoe zij met deze motie wenst om te gaan.De heerDittrich(D66)Dan trek ik de motie dus niet in. Ik houd haar ook niet aan. Ik wacht
de brief af. Dank u wel, mijnheer Vendrik!StaatssecretarisVan der LaanIk heb er geen bezwaar tegen als deze motie in stemming wordt gebracht.
Dan laat ik het oordeel gewoon aan de Kamer over. Ik blijf erbij dat bevorderen
wat mij betreft prima is.Voorzitter. Daarnaast heeft de heer Dittrich mij gevraagd om een actieplan
om particulieren in staat te stellen hun nalatenschap aan culturele doelen
te schenken. Ik zal dit meenemen in het actieprogramma, dat ik de Kamer nog
zal doen toekomen.De heerDittrich(D66)Er komt dus nog een actieplan.StaatssecretarisVan der LaanIk doe een voorstel voor alle vragen en alle moties die betrekking hebben
op de private en publieke samenwerking. Dat betreft de motie over de particuliere
schenkingen en de motie over de "matching grants" en het integrale pakket
aan maatregelen ter bevordering van private financiering. Mijn voorstel is
om dit in een beleidsbrief van mijn hand nader uit te werken. Daarin zal ik
de thema's behandelen die de verschillende leden aan de orde hebben gesteld
en concrete voorstellen doen voor de wijze waarop dit kan plaatsvinden. Door
de veelheid van activiteiten en de mate waarin wij nog overleg moeten plegen
om dit te realiseren, zal dit waarschijnlijk slechts deels in het actieplan
kunnen worden opgenomen. Ik kan niet toezeggen dat alle punten daarin een
plek zullen vinden. Ik zal de Kamer wel een algemene brief over private en
publieke samenwerking sturen, waarin al deze elementen worden behandeld.De heerDittrich(D66)Dan houd ik de motie aan totdat wij die brief hebben gekregen.De voorzitter:Op verzoek van de heer Dittrich stel ik voor, zijn moties (29200-VIII,
nrs. 98 en 100) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)In dat geval houd ik mijn motie over de sponsorconvenanten ook aan.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Van Vroonhoven-Kok stel ik voor, haar motie (29200-VIII,
nr. 94) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.StaatssecretarisVan der LaanDe heer Dittrich heeft nog een aantal vragen gesteld over het ICB-voorzitterschap.
Ik heb net al gezegd dat er een officieel standpunt komt naar aanleiding van
het advies van de Raad voor Cultuur. Ik stel voor dat wij nu niet ingaan op
de vragen over UNESCO, GATT en WTO. Daar zal ik in de brief over het internationale
cultuurbeleid op reageren. Er is ook aandacht gevraagd voor de netwerken.
Ik stel voor dat wij dit onderwerp in het kader van de Cultuurnota behandelen.
De verwachting is dat er dan beleidsplannen worden ingediend en in dat verband
zal er een afweging plaatsvinden.De heer Vendrik heeft een motie ingediend over de creatieve industrie.
Ik kan niet anders dan aanneming van die motie ontraden, hoewel ik het inhoudelijk
met de motie eens ben. Het is waar dat de creatieve industrie een cruciale
rol speelt in de Nederlandse kenniseconomie, maar ik kan die motie niet overnemen
vanwege de consequentie die de heer Vendrik eraan verbindt om de creatieve
industrie te laten delen in de beschikbare middelen. Dat proces kent een geheel
eigen dynamiek, waarbij verschillende plannen worden ingediend en beoordeeld.De heerVendrik(GroenLinks)Ik begrijp het dat de staatssecretaris aanneming van de motie moet ontraden.
Stel dat de Kamer de motie aanneemt. Is zij dan bereid om die motie uit te
voeren?StaatssecretarisVan der LaanIk zal de motie dan in het kabinet bespreken, gelet op het feit dat het
innovatieplatform, en de ambities daarvan, onderdeel uitmaken van het kabinetsbeleid.De heerVendrik(GroenLinks)Volgens mij komt dit wel goed.StaatssecretarisVan der LaanIk moet nog een punt herstellen, omdat ik het niet correct heb geformuleerd.
Het is puur een correctie, ook voor het verslag. Ik heb in het kader van de
najaarsmiddelen aangegeven dat de cultuurbegroting is uitgeput. Het is belangrijk
om te melden dat het natuurlijk de OCW-begroting in den brede is die is uitgeput.De heer Vendrik vraagt mij om in het bijzonder aandacht te besteden aan
het kasteel in Gulpen. Als ik mij niet vergis, is dit object een van de zogenaamde
kanjers, een groot monumentencomplex waar via een aparte subsidieregeling
een deel van het probleem wordt opgelost. Verdere aanpak is afhankelijk van
de verkrijging van extra middelen uit de pot voor restauratieachterstand.
Ik zeg toe dat ik de Kamer schriftelijk zal informeren over de problematiek
rond de positie van de particuliere eigenaar en over de lekken in de monumentenzorg.
Het kasteel heeft dus al mijn volle aandacht.De heerVendrik(GroenLinks)Dat de subsidie was toegekend, weet ik, maar die subsidie komt helemaal
nergens, omdat er sprake is van een eigenaar die de zaak volstrekt laat verpieteren.
De vraag is of u er iets aan kunt doen dan wel de een of andere rijksdienst.De voorzitter:De staatssecretaris heeft toegezegd er schriftelijk op terug te komen.StaatssecretarisVan der LaanDaarnaast is er door mevrouw Van Vroonhoven nog iets gevraagd over de
achterstand van 182 mln voor de monumentenzorg. Dat bedrag is het restant
van een tekort dat ooit was ingeschat op 1,4 mld. Er is dus al heel veel ingehaald.
Dat mogen wij hier wel met elkaar vaststellen, maar ik moet bekennen dat er
nog een hele stap te zetten is. Garanties kan ik niet geven. Natuurlijk heeft
het mijn zorg, maar het gaat om een zodanig bedrag dat ik niet verwacht dat
ik niet tot grote hoogte kan stijgen met de ambities voor het inhalen van
de restauratieachterstand. Wij moeten misschien wel wachten op betere tijden
voordat die stap kan worden gezet.Ik meen dat ik nu alle vragen heb beantwoord.De heerRijpstra(VVD)Ik heb een procedurele vraag. Er is tijdens dit wetgevingsoverleg een
gewijzigd amendement ingediend. Ik neem aan dat dit gewijzigde
amendement deel uitmaakt van de beraadslagingen.De voorzitter:Jazeker.De heerRijpstra(VVD)Ik wil graag goed slapen en vraag daarom nog de bevestiging dat de PvdA
dat amendement straks steunt.De voorzitter:Dat zal blijken bij de stemming, mijnheer Rijpstra.De heerVendrik(GroenLinks)Ik heb nog een vraag gaat over het najaarsakkoord en de doorwerking op
de cultuurmiddelen vanaf 2005. Zijn die gegevens beschikbaar of komen die
schriftelijk? Dat wil ik graag weten.StaatssecretarisVan der LaanIk moet u mededelen dat het najaarsakkoord op alle sectoren financiële
effecten heeft, dus ook op de cultuursector.De heerVendrik(GroenLinks)Dat kon ik vermoeden, maar de vraag is in welke mate die 800 mln euro
die wordt opgehoest ter financiering van het najaarsakkoord neerslaat bij
de culturele sector.StaatssecretarisVan der LaanIk zeg u toe dat ik op dit specifieke punt schriftelijk terugkom. Ik kan
nu niet zo maar vertellen hoe dit soort ingewikkelde doorrekeningen uitwerken.De voorzitter:Hiermee zijn wij aan het einde gekomen van de tweede termijn van de kant
van de regering.Ik stel vast dat de staatssecretaris ons schriftelijk zal informeren over
een aantal vragen die tijdens dit debat zijn gesteld, maar hier niet beantwoord
konden worden.Zij heeft verder toegezegd dat er een actieplan cultuurbeleid komt als
uitwerking van de beleidsbrief.Er komt nog een brief over cultuur en economie van de staatssecretaris
en de minister van Economische Zaken.De staatssecretaris komt nog terug op het cultureel beleggen; daarover
wordt de Kamer nog nader geïnformeerd.Het streven is erop gericht om voor 1 maart met een kabinetsstandpunt
te komen over het Unidroit-verdrag.De Kamer zal nog deze week een brief ontvangen over de stimuleringsregeling
voor de ID-banen.Verder zal de Kamer informatie ontvangen over de monitoring van de besteding
van de cultuur- en schoolmiddelen.Er komt nog een aparte brief over het vouchergebruik en een brief over
de combinatiepas CJP-bibliotheekpas.Er komt begin 2004 nog een aparte beleidsbrief over de privatisering en
alles wat daarmee samenhangt.Wij worden apart schriftelijk geïnformeerd over het rookverbod.Er komt nog een brief over de valse kunst en de kunsthandel.Er komt nog een brief over het internationaal cultuurbeleid die samen
met de staatssecretaris van Europese Zaken zal worden opgesteld.Over het kasteel in Gulpen zullen wij nog nader worden geïnformeerd.Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoorden en de leden voor hun
inbreng.Sluiting 23.30 LUITINGXNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Karimi (GroenLinks), Van
Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD),
Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan
de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA),
Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), ondervoorzitter, Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA) en Visser (VVD). Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Halsema (GroenLinks), Lazrak (SP),
Tonkens (GroenLinks), Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü
(VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk
(CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman
(PvdA), Szabó (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA) en
De Grave (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VIII-106.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl