Evaluatie van hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewet ; Lijst van vragen en antwoorden over evaluatierapport 'Aftapbaarheid van telecommunicatie'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30517, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-01-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30517 nr. 2

02-01-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingI. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDAVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdAVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVDVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinksII. REACTIE VAN DE REGERINGCDA1234PvdA12345678910111213141516VVD123456SP12.345GroenLinks1234567
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30517Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 517Evaluatie van hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewetnr. 2VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 2 januari 2007Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken1 hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de minister
van Economische Zaken van 31 maart 2006 inzake het evaluatierapport «Aftapbaarheid
van telecommunicatie» (Kamerstuk 30 517, nr. 1) enkele vragen
en opmerkingen voor te leggen aan de regering.Bij brief van 15 december 2006 zijn ze door de regering beantwoord.Vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Ten HoopenDe adjunct-griffier van de commissie,De Veth InhoudsopgaveBlz.   Vragen en opmerkingen vanuit
de fracties 2 •Vragen en opmerkingen van de
leden van de fractie van het CDA 2 •Vragen en opmerkingen van de
leden van de fractie van de PvdA 2 •Vragen en opmerkingen van de
leden van de fractie van de VVD 4•Vragen en opmerkingen van de
leden van de fractie van de SP 4 •Vragen en opmerkingen van de
leden van de fractie van GroenLinks 5 Reactie van de minister
van Economische Zaken 5InleidingDe Tweede Kamer heeft op 30 mei 2006 schriftelijke vragen gesteld
met betrekking tot de kabinetsbrief van 31 maart 2006, waarmee het Evaluatierapport
aftappen aan u is aangeboden (Kamerstukken TK 2005–2006, 30 517,
nr. 1). Bijgaand ontvangt u de antwoorden van het kabinet op de gestelde
vragen.In algemene zin is het kabinet van mening, dat het van belang is om de
middelen voor de opsporingsinstanties en de inlichtingenen veiligheidsdiensten
minstens gelijke tred te laten houden met de technologische ontwikkelingen.
Technologische ontwikkelingen gaan snel en veel bedrijven maken daar op eigen
wijze gebruik van, zodat het voor de hand ligt om de aftapbaarheidseis in
algemene termen te definiëren en bedrijven zelf de verantwoordelijkheid
te geven om in lijn met de zelfgekozen technische en bedrijfsmatige organisatie
te voldoen aan deze eis.Zoals aangekondigd zal onderzoek gedaan worden naar de betekenis van nieuwe
technologische ontwikkelingen en wil het kabinet deze technologische veranderingen
meenemen in zijn toekomstige besluitvorming over aanbevelingen die nog resteren
uit de evaluatie.I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDA1. Zijn alle vormen van telefoonverkeer te volgen c.q. af te tappen?2. Hoe wordt omgegaan met bellen via internet en het mogelijkerwijs niet
kunnen aftappen van telefoontjes.3. Hoe verhoudt zich de wettelijk plicht aftappen mogelijk te maken tot
de (eveneens wettelijke) privacy bescherming.4. Op grond waarvan kan worden overgegaan tot het aftappen van telefoontje?5. Is toezicht op het aftappen van telefoontjes noodzakelijk? Zo ja, wie
wordt of is daarvoor verantwoordelijk?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdADe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het evaluatierapport over «aftapbaarheid van telecommunicatie».
Zij zijn teleurgesteld over de beperkte wijze waarop het kabinet in de aanbiedingsbrief
ingaat op de conclusies en aanbevelingen zoals deze naar voren komen in het
evaluatierapport. De leden vragen zich af of en wanneer het kabinet nadrukkelijk
en uitgebreid in wil gaan op de conclusies en aanbevelingen die in dit rapport
naar voren zijn gekomen.Deze leden hebben een aantal vragen n.a.v. deze evaluatie en de brief
namens het kabinet. Kunt u aangeven hoeveel telefoontaps er vanaf 1996 jaarlijks zijn
uitgevoerd? In hoeveel gevallen ging het daarbij om taps bij iemand die zelf
verdacht was van een strafbaar feit? In hoeveel procent van de gevallen hebben
dergelijke taps geleid tot opsporing en/of vervolging?Wat kost het om een tap of een printertap te laten plaatsen door een aanbieder?
Hoe verhoudt zich dat tot de vergoeding die geboden wordt aan een aanbieder?Hoe is de procedure voor het plaatsen van een tap of een printertap?Hoeveel tijd gaat er overheen voordat een tap of printertap is gerealiseerd?Op welke wijze worden doelmatigheid, effectiviteit en proportionaliteit
bij het aftappen getoetst en beoordeeld? Kunt u op basis van cijfers aangeven
of de plaatsing van taps op een proportionele wijze wordt toegepast? Hoe kijkt
u aan tegen het ontwikkelen van een methodiek waarmee doelmatigheid en proportionaliteit
van taps continu kan worden beoordeeld?Uit het rapport komt naar voren dat de handhaving op de verplichting tot
het aftapbaar maken van systemen nog niet voldoende op gang is gekomen. Kunt
u aangeven waarom de handhaving zo laat op gang gaat komen? Heeft het Agentschap
Telecom onvoldoende gebruik gemaakt van haar bevoegdheden?Hoe kwalificeert u de kritiek uit het rapport dat het direct aftapbaar
maken bij introductie van een netwerk een onrealistische eis is? Stelt het
kabinet hier geen eisen die niet uitvoerbaar zijn waarmee handhaving en de
effectiviteit van aftapbaarheid verder onder druk komen te staan?Op welke wijze denkt u de verstandhouding met aanbieders te kunnen verbeteren?
Bent u bereid om meer mogelijkheden te bieden aan aanbieders om bij fouten
in tapbevelen of bij veronderstelde onrechtmatigheid van tapbevelen melding
te maken bij een onafhankelijk orgaan dat hierover kan oordelen?Hoe beoordeelt u de conclusie uit het rapport waarin gesteld wordt dat
de kosten zullen gaan toenemen om, binnen de huidige en toekomstige technologische
ontwikkelingen, netwerken aftapbaar te houden? Is aftapbaarheid van nieuwe
technieken nog wel effectief wanneer de kosten hiervoor niet langer in verhouding
staan tot de mogelijk beperkte informatie die het oplevert, zeker gezien de
moeilijkheden met het tappen van versleutelde informatie via onder andere
p2p-netwerken, zoals Skype?Bent u voornemens om in een dergelijke situatie ook een verplichting tot
aftapbaarheid op te leggen aan de makers van softwareprogramma’s?Hoe denkt u om te gaan met handhaving van aftapbaarheid bij softwareprogramma’s
van buitenlandse aanbieders die zelf geen netwerk onderhouden en ook geen
vestiging hebben in Nederland? In welke mate acht u het realistisch om te
verwachten dat ook dit soort elektronische Internetdiensten aftapbaar gemaakt
kunnen worden?Welke mogelijkheden hebben opsporingsdiensten als criminelen of potentiële
terroristen in toenemende mate gebruik blijken te gaan maken van versleutelde
communicatie via Internet waarbij gebruik wordt gemaakt van software die wordt
gemaakt door buitenlandse ontwikkelaars of bedrijven?Is het nog redelijk om, gezien de verwachte en gemelde stijging in kosten
bij aftappen, kosten met betrekking tot het aftapbaar maken en de daarbij
komende administratieve lasten voor aanbieders van netwerken volledig voor
rekening te laten zijn van aanbieders? Is dit niet tegenstrijdig aan het kabinetsvoornemen om juist de administratieve lasten voor het bedrijfsleven
terug te brengen?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVDKunt u een reactie geven op de brief van de aanbieders KPN, Orange, T-Mobile,
Telfort en Vodafone d.d. 22 mei 2006, aangaande het evaluatierapport?Uit het rapport blijkt dat bij de tweede aanbeveling gepleit wordt voor
een minder strikte toepassing van de aftapbaarheidseis op het moment van introductie
en ingrijpende vernieuwingen van een netwerk. Verwacht u niet dat als gevolg
van deze uitzondering misbruik mogelijk zal zijn? Wat is de reactie van de
minister van Justitie op deze uitzondering?Uit het rapport blijkt dat de vierde aanbeveling ziet op het onderbrengen
van de aftapbaarheidsplicht in een aparte wet onder verantwoordelijkheid van
de ministerie van Justitie, BZK en Defensie? Waarom bent u niet bereid deze
aanbeveling over te nemen?Kunt u aangeven of het kabinet voornemens is de aanbeveling betreffende
het uitzonderen van netwerken met een kleine omvang over te nemen? Zo ja,
verwacht u niet dat als gevolg van deze uitzondering misbruik mogelijk zal
zijn? Wat is de reactie van de minister van Justitie op deze uitzondering?
Hoeveel netwerken met een kleine omvang zijn er op dit moment en kan er een
voorbeeld genoemd worden van kleine netwerken?Is het kabinet voornemens de resterende aanbevelingen uit het onderzoeksrapport
over te nemen? Kunt u de overwegingen toelichten?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPDe leden van de SP-fractie waarderen het rapport en betreuren het feit
dat het kabinet niet bereid is om aftappen volledig onder de verantwoordelijkheid
van de ministers van Justitie, Binnenlandse Zaken en Defensie te leggen. Het
kabinet lijkt niet doordrongen van een belangrijk aantal aspecten van aftappen.
Deze leden verzoeken u om alsnog met een analyse van het spanningsveld tussen
de aftapverplichting enerzijds en de verantwoordelijkheid van Justitie anderzijds
om daadwerkelijk te bepalen wie wordt vervolgd. Tevens is de discussie over
de grote hoeveelheid aftappen in vergelijking met ons omringende landen nooit
inhoudelijk gevoerd en worden nog altijd vertrouwelijke gesprekken tussen
advocaten en hun cliënten getapt. Deze leden verzoeken u in samenspraak
met de ministers van Justitie, Binnenlandse Zaken en Defensie om uw visie
te geven op deze zaken, en daar waar over aantallen gesproken wordt, eindelijk
cijfers en statistieken te geven. De leden van de SP-fractie constateren dat
de onderzoekers zich van de knelpunten in de verantwoordelijkheid bewust zijn.
Zij verzoeken u tevens om met collega’s een aanpak in de wet neer te
leggen die meer aansluit bij de realiteit van de justitiële aard van
aftappen.De leden van de SP-fractie constateren dat de onderzoekers veel fouten
in de taplasten ontdekken. Er is soms twijfel aan de rechtmatigheid van de
taplast. De leden van de SP-fractie vinden dat dergelijke fouten onacceptabel
zijn, gezien de zwaarte van de opsporingsbevoegdheid. Dat de ISP’s daarvoor
verantwoordelijkheid willen nemen is te beschouwen als een positief signaal,
maar het is onbegrijpelijk dat de politie en Justitie zelf hier niet tegen
optreden. Graag horen zij uw verantwoording hierover. De leden van de SP-fractie vinden het een goed idee van XS4All om toezicht
op de interceptie te organiseren en vragen hierover uw oordeel.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinksDe leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennis genomen
van het evaluatierapport van hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewet en de
bijbehorende kabinetsreactie. In de evaluatie worden verschillende probleemvelden
geconstateerd en worden naar aanleiding van deze probleemvelden diverse aanbevelingen
gedaan. In de brief, waarin het kabinet reageert op het evaluatierapport wordt,
zo vindt de fractie van GroenLinks, wordt onvoldoende recht gedaan aan de
constateringen en aanbevelingen. Deze leden moeten constateren dat het kabinet
weinig lijkt te doen met de uitkomsten van het onderzoek. Waarom heeft het
kabinet er niet voor gekozen om, naar aanleiding van het evaluatierapport,
de wetgeving inzake aftapbaarheid van telecommunicatie te herzien?In het evaluatierapport wordt geconstateerd dat de vereiste aftapbaarheid
bij het introduceren van een dienst heroverwogen kan worden. Het kabinet blijft
echter bij het standpunt dat nieuwe, innovatieve diensten aftapbaar dienen
te zijn, reeds bij introductie daarvan. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen zich af of een dergelijke eis het aanbieden van experimentele diensten
aan klanten niet onnodig moeilijk maakt. De eis van aftapbaarheid vanaf de
introductie brengt de nodige technische en financiële investeringen met
zich mee, wat een drempel opwerpt voor het invoeren van dergelijke innovatieve
en experimentele diensten. Wat is uw mening over de drempel die mogelijk door
de eis van aftapbaarheid wordt opgeworpen?De leden van GroenLinks vragen zich ook af of de eis van aftapbaarheid
een level playing field voor innovatieve diensten kan verhinderen. Klopt het
dat buitenlandse aanbieders op geen enkele manier aan de eis van aftapbaarheid
hoeven te voldoen? Wat betekent dat voor de positie van Nederlandse aanbieders?In het evaluatierapport wordt aanbevolen om statistieken over het aftappen
bij te houden en te publiceren. Het kabinet heeft echter niet op deze aanbeveling
gereageerd. Wat is uw mening over het bijhouden van statistieken over aftappen
en het eventueel publiceren van (delen) van die statistieken?Deze leden willen u ook vragen welke ruimte aanbieders in het huidige
stelsel hebben om fouten en onrechtmatigheden aan te kaarten?Tenslotte vragen de leden van de GroenLinksfractie zich af wat de relatie
is tussen de recent door de Tweede Kamer aangenomen Wet verruiming opsporingsbevoegdheden
(30 164) en hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewet. Wat zijn de gevolgen
van die wet voor hoofdstuk 13 van de Telecommicatiewet en wat zijn de gevolgen
voor aanbieders?II. REACTIE VAN DE REGERINGCDA1Zijn alle vormen van telefoonverkeer te volgen cq af
te tappen? Hoe wordt omgegaan met bellen via internet en het mogelijkerwijs
niet kunnen aftappen van telefoontjes? In belang van de opsporing en de staatsveiligheid wordt deze vraag niet
beantwoord.2Hoe verhoudt zich de wettelijke plicht aftappen mogelijk
te maken tot de (eveneens wettelijke) privacybescherming?In de Telecommunicatiewet is in hoofdstuk 11 de privacybescherming geregeld
(eisen waaraan aanbieders moeten voldoen om de privacy van hun klanten te
beschermen); in hoofdstuk 13 is de aftapbaarheidseis geregeld en worden aanbieders
verplicht hun medewerking te verlenen aan verzoeken van bevoegde autoriteiten.
Zoals een huiszoekingsbevel een beslissing van bevoegd gezag eist, zo geldt
dit ook voor een taplast. Hoofdstuk 13 kan daarmee worden gezien als de uitzondering
op de algemeen geldende privacybepalingen, zoals tot uitdrukking komt in artikel
11.13 van de Telecommunicatiewet. Op het moment dat een aanbieder uitvoering
geeft aan een bevoegd gegeven taplast, is hij ontheven van de naleving van
de daarop betrekking hebbende bepalingen van hoofdstuk 11 van de Telecommunicatiewet.3Op grond waarvan kan worden overgegaan tot het aftappen
van telefoontjes?De Officier van Justitie verzoekt om machtiging van de rechter-commissaris
om te tappen, en maakt vervolgens een tapbevel op. Een uittreksel van het
tapbevel wordt via de tapkamer naar de telecomaanbieder gestuurd, waarna de
tap wordt aangesloten. Dit gebeurt over het algemeen binnen enkele uren, maar
kan langer duren als de aanbieder het tapproces niet heeft geautomatiseerd.
Er is een aparte procedure voor spoedtaps; in geval van dringende noodzaak
kan het tapbevel mondeling worden gegeven.Voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten geldt, dat de toestemming
voor het plaatsen van een tap wordt verleend door de ministers van BZK onderscheidenlijk
van Defensie.De Officier van Justitie die het tapbevel afgeeft, beoordeelt op grond
van feiten en omstandigheden van het geval of aan de criteria voor het plaatsen
van een tap (art. 126m of 126t Wetboek van Strafvordering), waaronder
de proportionaliteit- en subsidiariteitseis, is voldaan. Deze beoordeling
wordt getoetst door de rechter-commissaris die een machtiging moet afgeven.
Ook een verlenging, aanvulling of wijziging van een tapbevel geschiedt alleen
na machtiging van de rechter-commissaris. De proportionaliteit en subsidiariteit
kan ook worden getoetst door de zittingsrechter, wanneer de strafzaak ter
terechtzitting wordt behandeld.In ons strafvorderlijk systeem moet per tap
worden gewogen of deze gerechtvaardigd wordt door het onderzoek. Daarbij geldt
in het kader van de strafvordering als ondergrens de normering, die in de
artikelen 126m en 126t van het Wetboek van Strafvordering zijn neergelegd1. Daarnaast wordt bij de beslissing om te gaan tappen
gekeken naar proportionaliteit en subsidiariteit van de inzet. Hierbij is
van belang dat zowel in artikel 126m als in artikel 126t de voorwaarde voor
toepassing van de bevoegdheid tot aftappen is dat het belang van het opsporingsonderzoek
dit dringend vordert. Deze wegingen worden door het Openbaar Ministerie gedaan
alvorens er een machtiging voor een tap wordt gevorderd bij de rechter-commissaris.
Deze laatste zal op grond van de hem aangeleverde stukken ook weer toetsen
aan het wettelijk kader en aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit
De rechter-commissaris kan – als die weging uitvalt in het voordeel
van de inzet van het middel – een machtiging verstrekken voor ten hoogste
vier weken. Na het verlenen van de machtiging zal de Officier van Justitie
zich opnieuw beraden of hij daadwerkelijk het bevel geeft, waarbij
de duur van het bevel nimmer de periode waarvoor de machtiging geldt, kan
overschrijden. De inzet van het middel kan na ommekomst van de periode verlengd
worden, waarbij opnieuw het hele scala aan criteria zal worden getoetst door
zowel de Officier van Justitie als de rechter-commissaris. Deze toetsen vinden
dus plaats voor en regelmatig tijdens de toepassing van dit opsporingsmiddel.Na de toepassing van het middel zal (indien de zaak ter zitting komt)
ook de zittingsrechter beoordelen of de inzet van het opsporingsmiddel in
het kader van dat strafrechtelijk onderzoek te rechtvaardigen is. Hiermee
is een duidelijk en effectief toetsingskader gecreëerd voor de inzet
van dit middel.De «hoeveelheid taps» is niet van belang voor een beoordeling
van de proportionaliteit van het aftappen. Iedere tap moet immers aan de criteria
van artikel 126m of t Sv voldoen. Iedere tap wordt afzonderlijk gewogen en
beoordeeld door zowel de officier van justitie als de rechter-commissaris.
Het kabinet is dan ook van mening dat op basis van cijfers (aantallen taps)
niet kan worden aangegeven of de plaatsing van taps op proportionele wijze
wordt toegepast. Dit kan alleen door de beoordeling van afzonderlijke tapbevelen.
Door het boven beschreven systeem van «checks and balances» wordt
voldoende gewaarborgd dat het opsporingsmiddel «tappen» op een
verantwoorde manier wordt ingezet.Met betrekking tot de inlichtingen- en veiligheidsdiensten geldt een eigen
toetsingsregime opgenomen in de Wet op de inlichtingenen veiligheidsdiensten
(WIV 2002, artikel 31). De betrokken ministers beoordelen of aan de criteria
voor het plaatsen van een tap is voldaan. Dit geldt ook voor verlengingen,
aanvullingen of wijzigingen van een taplast. De Commissie van toezicht betreffende
de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is belast met het toezicht op de rechtmatigheid
van de taakuitvoering van deze diensten. Deze commissie toetst de rechtmatigheid
van taplasten elke drie maanden achteraf.4Is toezicht op het aftappen van telefoontjes noodzakelijk?
Zo ja, wie wordt of is daarvoor verantwoordelijk?In het antwoord op uw vorige vraag is aangegeven, hoe het kabinet de checks
and balances in het aftappen beziet. In aanvulling hierop wijs ik er nog op
dat de verwerking van persoonsgegevens via de tapkamer bij de politie onder
het toezicht van het College Bescherming Persoonsgegevens valt. Het College
doet op dit moment bijvoorbeeld onderzoek naar de vernietiging van zogenaamde
geheimhoudersgesprekken. Het kabinet heeft de indruk dat er in interne procedures,
de toetsing door de zittingsrechter en het toezicht door het CBP vooralsnog
sprake is van afdoende toezicht.De toezichthoudende functie voor wat betreft taplasten van inlichtingen-
en veiligheidsdiensten berust bij de Commissie van toezicht betreffende de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten.PvdA1Kan het kabinet aangeven hoeveel telefoontaps er vanaf 1996
jaarlijks zijn uitgevoerd? In hoeveel gevallen ging het daarbij om taps bij
iemand die zelf verdacht was van een strafbaar feit? In hoeveel procent van
de gevallen hebben dergelijke taps geleid tot opsporing en/of vervolging?Het kabinet beschikt niet over landelijke gegevens van het aantal justitiële
taps op jaarbasis. Uitzondering hierop is de inventarisatie uit 1998 door
de tapkamerbeheerders van de regionale korpsen op verzoek van het Overlegorgaan
Post en Telecommunicatie deelorgaan aftappen. Uit de inventarisatie
bleek dat in 1998 ongeveer 10 000 taps zijn geplaatst, waarvan 3000 in
het vaste net en 7000 in de mobiele netwerken.Ook over de aantallen taps bij iemand die zelf verdachte was van een strafbaar
feit – in vergelijking tot aantallen taps bij niet verdachte derden –
zijn geen cijfers beschikbaar. In zijn algemeenheid kan daarover het volgende
worden opgemerkt. Tot aan de inwerkingtreding op 1 februari 2000 van
de wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden was voor het plaatsen van een tap
voorwaarde dat het gesprekken betrof ten aanzien waarvan het vermoeden bestond
dat daaraan de verdachte zou deelnemen (artikel 125g Sv oud). De tap was dus
altijd gericht op de verdachte; dat gold ook voor de 10 000 taps uit
1998. Dat betekent overigens niet dat alleen de telecommunicatieaansluitingen
van de verdachte werden getapt. Ook telecommunicatieaansluitingen van anderen
dan de verdachte konden worden getapt, zolang maar kon worden aangetoond dat
de verdachte hiervan mogelijkerwijs gebruik zou maken. Na 1 februari
2000 is de eis voor het plaatsen van een tap, dat het vermoeden moet bestaan
dat de verdachte aan gesprekken deelneemt, vervallen. Dat betekent dat de
tapbevoegdheid in beginsel ruimer kan worden ingezet. Een tap wordt altijd
geplaatst in het kader van een opsporingsonderzoek. Informatie verkregen uit
een tap wordt gebruikt als sturingsinformatie ten behoeve van het opsporingsonderzoek
en als direct of indirect bewijs in een strafzaak. Naar de bijdrage van het
middel tappen aan de opsporing en vervolging van strafbare feiten is in algemene
zin onderzoek gedaan door het WODC. Uit het onderzoek van het WODC uit 1996
(Tappen in Nederland) blijkt dat de tap een effectief middel is. Later onderzoek
bevestigt dit beeld (R. J. Bokhorst: De telefoontap in grote opsporingsonderzoeken,
Justitiële Verkenningen, themanummer Recherche, 2004-04).2Wat kost het om een tap of een printertap te laten
plaatsen door een aanbieder? Hoe verhoudt zich dat tot de vergoeding die geboden
wordt aan een aanbieder?Op de vraag, wat het de aanbieders kost om aan een taplast te voldoen
is geen eenduidig antwoord te geven. De kosten van de aanbieder hangen immers
samen met de mate waarin dit proces geautomatiseerd is en hoe de bedrijfsvoering
georganiseerd is.De Telecommunicatiewet (artikel 13.6) maakt een onderscheid tussen enerzijds
investerings-, onderhouds- en exploitatiekosten voor de technische voorzieningen
teneinde te kunnen voldoen aan de aftapbaarheidseis (art 13.1 TW), de verplichte
informatieverstrekking (art 13.4 TW) en de beveiligingseisen (art 13.5 TW)
en anderzijds administratie- en personeelskosten rechtstreeks voortvloeiend
uit het voldoen aan een last op grond van het Wetboek van Strafvordering dan
wel een toestemming op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
2002. In de in 2005 vastgestelde Regeling kosten aftappen en gegevensverstrekking
wordt dit nader uitgewerkt. De regeling gaat uit van een indicatief tarief
voor bepaalde in de bijlage omschreven handelingen door de aanbieder. Uitsluitend
de daarmee verband houdende salariskosten en administratiekosten komen krachtens
de regeling voor vergoeding in aanmerking. Wanneer de kostenopgave van de
aanbieder hoger is dan het indicatieve tarief, dient de aanbieder voor een
onderbouwing van de kostenopgave te zorgen. De bevoegde autoriteit kan de
aanbieder verzoeken om een accountantsverklaring omtrent de kostenopgave.
De vergoedingensystematiek op grond van de Telecommunicatiewet gaat dus uit
van een gedeeltelijke vergoeding van de kostprijs van een tap of informatieverzoek:
geen investerings-, onderhoudsen exploitatiekosten en voor wat betreft de
uitvoeringskosten uitsluitend de salaris- en administratiekosten. In de praktijk komen grote verschillen voor in de declaraties van de aanbieders
op grond van de Regeling kosten aftappen en gegevensverstrekking. Enkele aanbieders
declareren op basis van de in de regeling genoemde indicatieve tarieven, andere
aanbieders hebben een kostenopgave ingediend met een uurtarief oplopend tot
boven de € 200,–.Momenteel wordt de regeling geëvalueerd. Het resultaat hiervan zal
eind dit jaar beschikbaar zijn.3Hoe is de procedure voor het plaatsen van een tap of
een printertap?Hoeveel tijd gaat er overheen voordat een tap of printertap
is gerealiseerd?Kortheidshalve wordt verwezen naar het antwoord op vraag 3 van de CDA-fractie.4Op welke wijze worden doelmatigheid, effectiviteit
en proportionaliteit bij het aftappen getoetst en beoordeeld? Kan het kabinet
op basis van cijfers aangeven of de plaatsing van taps op een proportionele
wijze wordt toegepast?Kortheidshalve wordt verwezen naar het antwoord op vraag 3 van de CDA-ftactie.5Hoe kijkt het kabinet aan tegen het ontwikkelen van
een methodiek waarmee doelmatigheid en proportionaliteit van taps continue
kan worden beoordeeld?Ik verwijs hier naar het antwoord op de vragen 3 en 4 van de CDA-fractie.
Een dergelijke methodiek bestaat al voor zowel de opsporing als voor de inlichtingen-
en veiligheidsdiensten. Bij elk onderzoek worden doelmatigheid en proportionaliteit
van taps beoordeeld. Dat gebeurt voorafgaand aan en tijdens de inzet van het
middel. De inzet van het middel betekent namelijk niet alleen een inbreuk
op de privacy van burgers, maar vergt ook onderzoekscapaciteit. Ook tegen
die achtergrond zal steeds een afweging gemaakt worden naar de doelmatigheid
en proportionaliteit van elke individuele tap.6Kan de minister aangeven, waarom de handhaving zo laat
op gang gaat komen?Het toezicht op bevoegd aftappen is op 1 september 2002 formeel bij
Agentschap Telecom, onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, belegd.
Vervolgens is gestart met het ontwikkelen van de uitvoering van deze taak.
Gezien de complexiteit van het onderwerp en de snelle veranderingen in deze
markt, kostte het enige tijd voordat voldoende kennis was opgedaan om de handhaving
op het gebied van bevoegd aftappen goed gestalte te geven. In het toezicht
is de prioriteit in eerste instantie gericht op het actief voorlichten van
de markt. Dit was noodzakelijk om meer bekendheid en begrip voor de wettelijke
bepalingen uit hoofdstuk 13 TW te creëren. In 2003 is begonnen met het
uitvoeren van inspecties. Deze inspecties hadden in eerste instantie een voorlichtend
karakter. Eind 2003 is bij evidente overtreders overgegaan tot sanctieoplegging.
Sinds 1 januari 2006 wordt de sanctieoplegging geïntensiveerd. Bij
geconstateerde overtredingen wordt direct sanctionerend opgetreden. 7Heeft het Agentschap Telecom onvoldoende gebruik gemaakt
van haar bevoegdheden?Nee. Zie het antwoord op vraag 6.8Hoe kwalificeert het kabinet de kritiek uit het rapport,
dat het direct aftapbaar maken bij introductie van een netwerk een onrealistische
eis is? Stelt het kabinet hier geen eisen die niet uitvoerbaar zijn, waarmee
de handhaving en de effectiviteit van aftapbaarheid verder onder druk komen
te staan?Uitgangspunt van het beleid van het kabinet is dat alle openbare telecommunicatienetwerken
en -diensten vanaf het moment van introductie aftapbaar dienen te zijn. De
wijze waarop aanbieders hun netwerken technisch en bedrijfsmatig inrichten
verschilt per aanbieder. Daarnaast gaan de technologische ontwikkelingen snel.
Om die reden ligt het voor de hand de aanbieders te verplichten zelf rekening
te houden met de aftapbaarheid van hun netwerken en diensten.Zoals reeds in het Beleidsvoornemen Bevoegd Aftappen Telecommunicatie
(Kamerstukken II, 1995–1996, 24 679, nr. 1) is aangegeven,
vormt het instrument aftappen een belangrijk middel voor de opsporing en de
veiligheid van de Staat. Inbreuk op het principe van aftapbaarheid acht het
kabinet een onaanvaardbaar risico. Deze opvatting vormt de basis voor Hoofdstuk
13 TW. De gedachte is voorts, dat de aanbieders vanuit de helderheid van dit
principe de gelegenheid hebben hierop te anticiperen bij nieuwe technologische
ontwikkelingen en niet achteraf met eisen worden geconfronteerd.Voor zover over de praktische uitwerking van de aftapbaarheidseis bij
nieuwe netwerken en diensten overleg nodig is, zijn daarvoor binnen de overheid
voorzieningen getroffen. Sinds 1999 is een samenwerkingsverband van operationele
diensten op het terrein van interceptie werkzaam dat onder andere deze afstemming
met aanbieders tot taak heeft (en ook feitelijk doet). Daarnaast zijn de tapfaciliteiten
bij de politie gecentraliseerd en ondergebracht bij de Unit Landelijke Interceptie
van het Korps Landelijke Politiediensten, zodat ook daar slagvaardiger op
nieuwe ontwikkelingen kan worden ingespeeld.Zoals het kabinet bij de aanbieding van het Evaluatierapport heeft aangegeven,
is de directe aftapbaarheid bij introductie van een netwerk of dienst een
realistische eis.9Op welke wijze denkt het kabinet de verstandhouding
met aanbieders te kunnen verbeteren?Aanbieders en behoeftestellers hebben soms belangen van tegengestelde
aard. Overleg en communicatie vormen hierbij een continu punt van aandacht.
Ook in het licht van de implementatie van de EU richtlijn dataretentie wordt
hieraan extra aandacht gegeven. Zowel op operationeel niveau als op beleidsmatig
niveau vindt regelmatig overleg plaats tussen overheid en aanbieders. Ook
biedt het Agentschap Telecom middels voorlichting helderheid over de vereisten
van aftapbaarheid.10Is zij bereid om meer mogelijkheden te bieden aan aanbieders
om bij fouten in tapbevelen of bij veronderstelde onrechtmatigheid van tapbevelen
melding te maken bij een onafhankelijk orgaan dat hierover kan oordelen? Vooralsnog ziet het kabinet geen reden om in te grijpen in de bestaande
procedure. De rechtmatigheid van een taplast in geval van opsporing van strafbare
feiten wordt getoetst door de Rechter Commissaris.Fouten in tapbevelen kunnen evenwel nooit uitgesloten worden. Onregelmatigheden
kunnen worden gemeld bij de landelijk Officier van Justitie die tevens procedureafspraken
maakt met vertegenwoordigers van aanbieders van telecommunicatienetwerken
en -diensten. Deze Officier van Justitie staat buiten het betreffende strafrechtelijke
onderzoek, en kan zonodig overleggen met de behandelend zaaksofficier. Deze
procedure lijkt afdoende; het aantal fouten in tapbevelen is voor zover bij
het kabinet bekend niet zodanig groot dat een aanpassing van de procedure
op dit moment noodzakelijk wordt geacht.11Hoe beoordeelt u de conclusie uit het rapport waarin
gesteld wordt, dat de kosten zullen gaan toenemen om, binnen de huidige en
toekomstige technologische ontwikkelingen, netwerken aftapbaar te houden?Het kabinet heeft bij de aanbieding van het Evaluatierapport aangegeven
onderzoek te doen naar de technologische ontwikkelingen en maatregelen, die
het kabinet moet nemen om de aftapbaarheid te garanderen; ook de kosten zullen
in dit onderzoek worden betrokken. Het principe van aftapbaarheid en de waarde
van het instrument aftappen voor de opsporing vormen geen reden voor het kabinet
vooruit te lopen op conclusies uit dit onderzoek.12Is aftapbaarheid van nieuwe technieken nog wel effectief
wanneer de kosten hiervoor niet langer in verhouding staan tot de mogelijk
beperkte informatie die het oplevert, zeker gezien de moeilijkheden met het
tappen van versleutelde informatie via o.a. p2p-netwerken, zoals Skype?De waarde van het middel aftappen moet worden afgemeten naar de stand
van de techniek van het moment en de informatie die het thans oplevert. In
het antwoord op vraag 1 is al aangegeven dat recent onderzoek heeft aangetoond
dat tappen een effectief opsporingsmiddel is (R.J. Bokhorst: De telefoontap
in grote opsporingsonderzoeken, Justitiële Verkenningen, themanummer
Recherche, 2004-04).13Is de minister voornemens om in een dergelijke situatie
ook een verplichting van aftapbaarheid op te leggen aan de makers van softwareprogramma’s?
Hoe denkt het kabinet om te gaan met handhaving van aftapbaarheid van softwareprogramma’s
van buitenlandse aanbieders die zelf geen netwerk onderhouden en ook geen
vestiging hebben in Nederland? In welke mate acht het kabinet het realistisch
om te verwachten dat ook dit soort elektronische Internetdiensten aftapbaar
gemaakt kunnen worden?Makers van softwareprogramma’s voor bepaalde internetdiensten zijn
geen aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken- en diensten als bedoeld
in de Telecommunicatiewet. Op grond van de Telecommunicatiewet kan dan ook
geen verplichting worden opgelegd aan deze makers van softwareprogramma’s,
maar slechts aan aanbieders van openbare telecommunicatiediensten en -netwerken.
Handhaafbaarheid is om die reden ook geen issue.14Welke mogelijkheden hebben opsporingsdiensten als criminelen
of potentiële terroristen in toenemende mate gebruik blijken te gaan
maken van versleutelde communicatie via Internet waarbij gebruik
wordt gemaakt van software die wordt gemaakt door buitenlandse ontwikkelaars
of bedrijven?Ingevolge de zogenoemde wet Computercriminaliteit II1 die 1 september jongstleden in werking is getreden, kan de Officier
van Justitie de medewerking vorderen van een derde, niet zijnde de verdachte,
die kennis heeft van de (wijze van) versleuteling van een bericht. Daarnaast
investeren de opsporingsdiensten en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
zelf in de ontwikkeling van kennis op het terrein cryptografie. Het eerdergenoemde
samenwerkingsverband (zie vraag 8) heeft onder andere tot taak de opsporingsdiensten
hierin te ondersteunen.Overigens biedt de WIV 2002 reeds de bevoegdheid om een ieder, die kennis
draagt terzake het ongedaan maken van versleuteling van gesprekken, telecommunicatie
of gegevensoverdracht, te verplichten alle noodzakelijke medewerking te verlenen
deze versleuteling ongedaan te maken.15Is het nog redelijk om, gezien de verwachte en gemelde
stijging in kosten bij aftappen, kosten met betrekking tot het aftapbaar maken
en de daarbij komende administratieve lasten voor de aanbieders van netwerken
volledig voor rekening te laten zijn van aanbieders?Uitgangspunt van het kabinetsbeleid is dat de overheid in het algemeen
belang verplichtingen kan opleggen aan bedrijven, waarbij deze bedrijven de
kosten voor uitvoering van die verplichtingen dragen. Hierbij kan worden gedacht
aan eisen die worden opgelegd ten behoeve van het milieu, de veiligheid van
werknemers, de belastingwetgeving, de bescherming van persoonsgegevens, etc.
De reden om de bedrijven dergelijke kosten te laten dragen is erin gelegen
dat de omvang van deze kosten sterk afhangt van de inrichting van de eigen
bedrijfsvoering, dat bedrijven zelf de meest efficiënte oplossing zullen
kiezen en dat bedrijven de kosten kunnen doorberekenen aan de klanten. In
dit geval wordt een verplichting opgelegd waarmee de opsporing van strafbare
feiten en de staatsveiligheid is gediend. Tegen deze achtergrond acht het
kabinet het in de huidige situatie redelijk om de investeringskosten gemoeid
met de aftapbaarheidseis op de aanbieders te laten rusten.16Is dit niet tegenstrijdig aan het kabinetsvoornemen
om juist de administratieve lasten voor het bedrijfsleven terug te brengen?Naar de definitie betreffen de investeringen als hierboven bedoeld geen
administratieve lasten maar uitvoeringslasten. Dat neemt niet weg, dat het
kabinet de lasten voor het bedrijfsleven zo laag mogelijk wil houden. Om redenen
van het algemeen belang, ziet het kabinet zich evenwel in bepaalde gevallen
genoodzaakt bedrijven verplichtingen op te leggen en hen de kosten voor uitvoering
van deze verplichting te laten dragen.VVD1Kan de minister een reactie geven op de brief van de
aanbieders KPN, Orange, T-Mobile, Telfort en Vodafone dd. 22 mei 2006
aangaande het evaluatierapport?De brief van de genoemde operators stelt de proportionaliteit van de taplasten
en aftapbaarheidsverplichtingen aan de orde. De operators vragen om cijfers
om deze proportionaliteit te onderbouwen, om een beroepsinstantie
om mogelijke strijdigheid met de privacybepalingen aan te kaarten en om een
andere vergoeding van gemaakte kosten.Vanuit het gezichtspunt van de operators zijn dit begrijpelijke vragen.De proportionaliteit beoordeelt het kabinet in het licht van het belang
van de opsporing van strafbare feiten en de staatsveiligheid. Zoals in het
antwoord op de eerste vraag van de PvdA-fractie is aangegeven wordt de proportionaliteit
van het aftappen per individuele last beoordeeld door de officier van justitie
en de rechter-commissaris; respectievelijk de betrokken minister in het geval
van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Op basis van cijfers (aantallen
taps) kan niet worden beoordeeld of de plaatsing van taps op proportionele
wijze wordt toegepast. Het kabinet is wel bereid om de tapstatistieken bij
te houden voor wat betreft de taps in het belang van de opsporing van strafbare
feiten en daar politieke verantwoording over af te leggen.Tegelijkertijd wil het kabinet waken voor te veel bureaucratisch gecijfer.
Bovendien moet de waarde van de tapstatistiek niet te hoog worden ingeschat:
het biedt een beeld van aantallen maar niet van nut en noodzaak.Het kabinet ziet op dit moment geen reden om een beroepsinstantie in te
richten waar aanbieders mogelijke strijdigheid met de privacybepalingen aan
kunnen kaarten. Onregelmatigheden in tapbevelen kunnen worden gemeld bij de
landelijk Officier van Justitie die tevens procedureafspraken maakt met vertegenwoordigers
van aanbieders van telecommunicatienetwerken en -diensten. Deze Officier van
Justitie staat buiten het betreffende strafrechtelijke onderzoek, en kan zonodig
overleggen met de behandelend zaaksofficier. Deze procedure lijkt vooralsnog
afdoende; het aantal fouten in tapbevelen is voor zover bij het kabinet bekend
niet zodanig groot dat een aanpassing van de procedure noodzakelijk is. Indien
een aanbieder door een klant of andere partij aansprakelijk wordt gehouden
als gevolg van een vermeende strijdigheid tussen het meewerken aan een taplast
en de privacybepalingen, kan deze aansprakelijkheid rechtstreeks worden doorgeleid
naar de behandelend zaaksofficier: een operator moet immers onverwijld voldoen
aan een taplast en daarbij kunnen vertrouwen op de rechtmatigheidstoets van
de zaaksofficier.In de regeling kosten aftappen en gegevensverstrekking is bepaald dat
deze na een jaar zal worden geëvalueerd. Daarbij zal ook de uitkomst
van de bezwaarprocedure van twee aanbieders worden betrokken die thans bij
het ministerie van Justitie aanhangig is.2Uit het rapport blijkt dat bij de tweede aanbeveling
(p. 9) gepleit wordt voor een minder strikte toepassing van de aftapbaarheidseis
op het moment van introductie en ingrijpende vernieuwingen van een netwerk.
Verwacht de minister niet dat als gevolg van deze uitzondering misbruik mogelijk
zal zijn? Wat is de reactie van de minister van Justitie op deze uitzondering?Het kabinet neemt deze aanbeveling niet over. Uiteraard wordt in goed
overleg met de aanbieders bezien, welke praktische consequenties verbonden
zijn aan ingrijpende vernieuwing en hoe de algemene aftapbaarheidseis kan
worden gewaarborgd. Indien de algemene eis losgelaten zou worden, zou inderdaad
misbruik mogelijk zijn – zoals gezegd, wil het kabinet de algemene eis
niet loslaten.3Uit het rapport blijkt dat de vierde aanbeveling (p. 10)
ziet op het onderbrengen van de aftapbaarheidsplicht in een aparte wet onder
verantwoordelijkheid van de ministeries van Justitie, BZK en Defensie. Waarom
is de minister niet bereid deze aanbeveling over te nemen? Zoals bij de aanbieding van het Evaluatierapport is aangegeven, zal worden
bezien op welke wijze het beste invulling gegeven kan worden aan de gemeenschappelijke
verantwoordelijkheid van de betrokken ministers. Het handhaven van hoofdstuk
13 in de Telecommunicatiewet heeft een aantal praktische voordelen: aanbieders
van openbare telecommunicatienetwerken en -diensten treffen in één
wet alle verplichtingen aan (waaronder de verplichting aftapbaar te zijn),
toezicht vergoedingen en andere aspecten rond de uitvoering volgen het regime
van deze wet (indien elders ondergebracht zou dat apart geregeld moeten worden)
en ook de implementatie van de richtlijn dataretentie is praktischer in hoofdstuk
13 TW dan elders.Op grond van hoofdstuk 13 TW worden nadere regels gesteld, die praktische
invulling geven aan de algemene wettelijke bepalingen. De gemeenschappelijke
verantwoordelijkheid van de betrokken ministers komt in de ogen van het kabinet
het beste tot zijn recht in het handhaven van de uitgangspunten van aftapbaarheid
in hoofdstuk 13 TW. Dit neemt niet weg, dat voor de voordracht van nadere
regels de minister van EZ niet de eerstverantwoordelijke hoeft te zijn. Overwogen
wordt een wijziging van de Telecommunicatiewet voor te stellen, waardoor de
voordracht van nadere regels op grond van bepalingen van hoofdstuk 13 TW door
de daartoe meest aangewezen minister wordt gedaan.4Kan de minister aangeven of hij voornemens is de aanbeveling
(aanbeveling 4 p. 10) betreffende het uitzonderen van netwerken met een
kleine omvang over te nemen? Zo ja verwacht de minister niet dat als gevolg
van deze uitzondering misbruik mogelijk zal zijn? Wat is de reactie van de
minister van Justitie op deze uitzondering?Het kabinet neemt deze aanbeveling niet over. Een dergelijke uitzondering
maakt het voor criminelen erg aantrekkelijk om juist van die netwerken gebruik
te maken. Bovendien is het lastig een precieze grens te trekken tussen klein
en groot, wat tot een verstoring van een level playing field leidt voor de
aanbieders.5Hoeveel netwerken met een kleine omvang zijn er op
dit moment en kan er een voorbeeld genoemd worden van kleine netwerken?De Telecommunicatiewet maakt geen onderscheid tussen aanbieders van openbare
netwerken naar omvang. Er worden derhalve ook geen criteria gegeven op basis
waarvan kan worden bepaald wanneer een netwerk als «klein» moet
worden bestempeld. Exacte cijfers met betrekking tot het aantal openbare netwerken
zijn dan ook niet te geven.Daarnaast bestaat het probleem dat niet alle aanbieders van openbare netwerken
zich laten registreren bij de OPTA. Dit betekent dat toezichthouders kennis
van hun bestaan krijgen via desktop research op het internet. Op grond hiervan
is een voorzichtige inschatting gemaakt, dat in Nederland ruim 300 aanbieders
van openbare telecommunicatienetwerken en -diensten actief zijn. Deze inschatting
vormt de basis voor de prestatiegegevens, die in de begroting van EZ zijn
opgenomen met betrekking tot dit onderwerp.Agentschap Telecom probeert door middel van het geven van voorlichting
over de vereisten van aftapbaarheid, aanbieders van openbare netwerken te
bewegen zich te laten registreren.Wanneer een voorbeeld moet worden gegeven van een openbaar netwerk met «een
kleine omvang» dan zou kunnen worden gedacht aan een WiFi netwerk met
30 klanten in een landelijke (rurale) omgeving. 6Is de minister voornemens de resterende aanbevelingen
uit het onderzoeksrapport over te nemen? Kan hij zijn overwegingen toelichten?In de aanbiedingsbrief is aangegeven, dat het kabinet onderzoek doet naar
de betekenis van nieuwe technologische ontwikkelingen voor het instrument
aftappen. De uitkomsten van dat onderzoek zullen van invloed zijn op de overwegingen
van het kabinet ten aanzien van diverse overige aanbevelingen.SP1De leden van de SP-fractie waarderen het rapport en
betreuren het feit, dat de minister niet bereid is om aftappen volledig onder
de verantwoordelijkheid van de ministers van Justitie, BZK en Defensie te
leggen. De minister lijkt niet doordrongen van een belangrijk aantal aspecten
van aftappen. Deze leden verzoeken de minister om alsnog met een analyse te
komen van het spanningsveld tussen de aftapverplichting enerzijds en de verantwoordelijkheid
van Justitie anderzijds om daadwerkelijk te bepalen wie wordt vervolgd.Kortheidshalve wordt verwezen naar het antwoord op de derde vraag van
de VVD-fractie en het antwoord op de derde vraag van de CDA-fractie.2.Tevens is wat de leden betreft de discussie over de
grote hoeveelheid aftappen in vergelijking met ons omringende landen nooit
inhoudelijk gevoerd en worden nog altijd vertrouwelijke gesprekken tussen
advocaten en hun cliënten getapt. De aan het woord zijnde leden verzoeken
de minister in samenspraak met de ministers van Justitie, BZK en Defensie
om zijn visie te geven op deze zaken en daar waar over aantallen gesproken
wordt, eindelijk cijfers en statistieken te geven.Verwezen wordt naar het verslag van het algemeen overleg met de commissie
justitie over dit onderwerp op 14 april jl. Ik benadruk dat niet álle
communicatie tussen een advocaat en zijn cliënt onder het verschoningsrecht
valt, en dat de rechter, ook het EHRM, de huidige regeling van omgaan met
geheimhoudersgesprekken verenigbaar acht met het beginsel van bescherming
van verkeer tussen een advocaat en zijn cliënt.Het kabinet zal bezien, welke aftapstatistieken het beste passen bij een
verantwoording aan de Tweede Kamer terzake. Zie hiervoor ook het antwoord
op vraag 1 van de VVD-fractie, alsmede vraag 3 van de CDA fractie.3De leden van de SP-fractie constateren dat de onderzoekers
zich van de knelpunten in de verantwoordelijkheid bewust zijn. Zij verzoeken
tevens de minister om met zijn collega’s een aanpak in de wet neer te
leggen die meer aansluit bij de realiteit van de justitiële aard van
aftappen.Verwezen wordt naar de antwoorden op de derde vraag van de VVD-fractie
en de derde vraag van de CDA-fractie. Naar de indruk van het kabinet sluit
die werkwijze het beste aan bij de justitiële praktijk van het aftappen.4De leden van de SP-fractie constateren dat de onderzoekers
veel fouten in taplasten ontdekken. Er is soms twijfel aan de rechtmatigheid
van de taplast. De leden van de SP-fractie vinden dat dergelijke fouten onacceptabel zijn, gezien de zwaarte van de opsporingsbevoegdheid. Dat de
ISP’s daarvoor verantwoordelijkheid willen nemen is te beschouwen als
een positief signaal, maar het is onbegrijpelijk dat de politie en Justitie
zelf hier niet tegen optreden. Graag horen zij een verantwoording van de minister
hierover.Kortheidshalve wordt verwezen naar het antwoord op de tiende vraag van
de PvdA-fractie.5De leden van de SP-fractie vinden het (een goed) idee
van XS4All om toezicht op de interceptie te organiseren en vragen hierover
het oordeel van de minister.In het antwoord op vraag 3 van de CDA-fractie worden de huidige checks &
balances beschreven. In aanvulling hierop wijs ik er nog op dat de verwerking
van persoonsgegevens via de tapkamer bij de politie onder het toezicht van
het College Bescherming Persoonsgegevens valt. Het College doet op dit moment
bijvoorbeeld onderzoek naar de vernietiging van zogenaamde geheimhoudersgesprekken
(uw vraag 2). Het kabinet heeft de indruk dat er in interne procedures, de
toetsing door de zittingsrechter en het toezicht door het CBP vooralsnog sprake
is van afdoende toezicht.De toezichthoudende functie voor wat betreft taplasten van inlichtingen-
en veiligheidsdiensten berust bij de Commissie van toezicht betreffende de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten (zie hiervoor ook het antwoord op vraag
4 van de PvdA-fractie).GroenLinks1In de brief, waarin het kabinet reageert op het evaluatierapport
wordt, zo vindt de fractie van GroenLinks onvoldoende recht gedaan aan de
constateringen en aanbevelingen. De leden van de GroenLinksfractie moeten
constateren dat het kabinet weinig lijkt te doen met de uitkomsten van het
onderzoek. Waarom heeft het kabinet er niet voor gekozen om naar aanleiding
van het evaluatierapport de wetgeving inzake aftapbaarheid van telecommunicatie
te herzien?Kortheidshalve word verwezen naar het antwoord op de derde en de zesde
vraag van de VVD fractie.2In het evaluatierapport wordt geconstateerd dat de
vereiste aftapbaarheid bij het introduceren van een dienst heroverwogen kan
worden. Het kabinet blijft echter bij het standpunt dat nieuwe innovatieve
diensten aftapbaar dienen te zijn, reeds bij introductie daarvan. De leden
van de GroenLinksfractie vragen zich af of een dergelijke eis het aanbieden
van experimentele diensten aan klanten niet onnodig moeilijk maakt.Handhaving van het principe van de aftapbaarheid legt de verantwoordelijkheid
voor technische oplossingen hiertoe bij de aanbieder, die logischerwijs het
beste zicht heeft op de technische werking van zijn systeem. Aftapbaarheid
beoogt de verzonden informatie tussen twee of meer mensen terug te brengen
tot de vorm waarin deze via het netwerk of de dienst wordt uitgewisseld. Spreekt
men in geheimtaal door de telefoon dan is de telefonie aanbieder niet gehouden
dat ten behoeve van de opsporing te vertalen – zo ook hoeft versleuteld
berichtenverkeer alleen ontsleuteld te worden voor zover deze versleuteling
onderdeel is van de geboden dienst. Tegen deze achtergrond hoeft de aftapbaarheidseis de introductie van nieuwe
diensten niet te frustreren. Dat neemt evenwel niet weg, dat voor een goed
begrip van de inhoud van de communicatie door de opsporingsinstanties geïnvesteerd
moet worden in technologie, die berichten «verstaanbaar» maken.
Hierop is het onderzoek gericht, dat in de aanbiedingsbrief van het evaluatierapport
is bedoeld.3De eis van aftapbaarheid vanaf de introductie brengt
de nodige technische en financiële investeringen met zich mee, wat een
drempel opwerpt voor het invoeren van dergelijke innovatieve en experimentele
diensten. Wat is de mening van het kabinet over de drempel die mogelijk door
de eis van aftapbaarheid wordt opgeworpen? De leden van GroenLinks vragen
zich ook af of de eis van aftapbaarheid een level playing field voor innovatieve
diensten kan verhinderen.Zoals veiligheidseisen en milieu-eisen kosten met zich meebrengen bij
de introductie van nieuwe producten, zo kunnen de aftapbaarheidseisen ook
kosten met zich meebrengen. Zolang dit soort eisen in algemene zin gelden
voor alle potentiële aanbieders van dergelijke netwerken en diensten
verstoort dit de marktwerking niet. Natuurlijk heeft de overheid de plicht
om geen onnodige drempels op te werpen, maar in het licht van het belang van
de opsporing en de staatsveiligheid acht het kabinet de hier gehanteerde aftapbaarheidseisen
niet disproportioneel.4Klopt het dat buitenlandse aanbieders op geen enkele
manier aan de eis van aftapbaarheid hoeven te voldoen? Wat betekent dat voor
de positie van de Nederlandse aanbieders?Nee. Voor zover buitenlandse aanbieders in Nederland openbare telecommunicatienetwerken
en -diensten aanbieden, moeten zij onverkort voldoen aan de aftapverplichtingen
uit hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewet.5In het evaluatierapport wordt aanbevolen om statistieken
over het aftappen bij te houden en te publiceren. Het kabinet heeft echter
niet op deze aanbeveling gereageerd. Wat is de mening van het kabinet over
het bijhouden van statistieken over aftappen en het eventueel publiceren van
(delen van) die statistieken?Het kabinet is van mening dat het bijhouden van statistieken nuttig is
indien de waarde van de gegevens beoordeeld kan worden. Voor de juiste interpretatie
is echter informatie uit de onderzoeken nodig. In verband met de vertrouwelijkheid
en privacy mag informatie uit lopende onderzoeken echter niet gegeven worden.
Het kabinet zal derhalve bezien, welke tapstatistieken (voor wat betreft opsporing
van strafbare feiten – zie ook het antwoord op de eerste vraag van de
VVD-fractie) het beste aansluiten bij de algemene verantwoording die aan de
Tweede Kamer kan worden gegeven.6De leden van GroenLinks willen de regering ook vragen
stellen over de mogelijkheden die aanbieders hebben om fouten en onrechtmatigheden
in tapbevelen aan te kaarten. Welke ruimte hebben aanbieders in het huidige
stelsel om fouten en onrechtmatigheden aan te kaarten?Bij het Landelijk Parket in Rotterdam is een officier aangewezen die regelmatig
overleg voert met marktpartijen. Hier worden operationele zaken besproken
waaronder mogelijke onregelmatigheden in tapbevelen. Ook buiten dit overleg
is deze officier beschikbaar voor dergelijke problemen. Voor de goede orde
wordt tevens verwezen naar het antwoord op vraag 10 van de PvdA-fractie.7Als laatste vragen de leden van de GroenLinksfractie
zich af wat de relatie is tussen de recent door de Tweede Kamer aangenomen
Wet verruiming opsporingsbevoegdheden (30 164) en hoofdstuk 13 TW. Wat
zijn de gevolgen van die wet voor hoofdstuk 13 van de TW en wat zijn de gevolgen
voor de aanbieders?Het genoemde wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor hoofdstuk 13 van de
Telecommunicatiewet en evenmin gevolgen voor de aanbieders. Het wetsvoorstel
verruimt het aantal gevallen waarin in het belang van een opsporingsonderzoek
op grond van het Wetboek van Strafvordering de bevoegdheid tot het aftappen
van telecommunicatie kan worden toegepast. De aanbieder blijft gehouden gevolg
te geven aan een bevoegd gegeven strafvorderlijke taplast, zoals vermeld in
artikel 13.2, eerste lid, van de Telecommunicatiewet.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik
(GL), Ten Hoopen (CDA), Voorzitter, Slob (CU), Kortenhorst (CDA), Hessels
(CDA), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Van Dam
(PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Irrgang (SP), Ondervoorzitter, Jansen
(SP), Biskop (CDA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Van
Dijck (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen (SP), Vacature (D66)
en Vacature (PvdD).Plv. leden: van der Staaij (SGP), Kalma (PvdA), Van Dijk (CDA), Duyvendak
(GL), Joldersma (CDA), Cramer (CU), Verburg (CDA), Van Hijum (CDA), Ulenbelt
(SP), Blok (VVD), Heerts (PvdA), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Weekers (VVD),
Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Atsma (CDA),
Schippers (VVD), Madlener (PVV), Neppérus (VVD), Tichelaar (PvdA),
Gerkens (SP), Vacature (D66) en Vacature (PvdD).XNoot1In geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67,
eerste lid, dat gezien zijn aard of de samenhang met andere door de verdachte
begane misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert, indien het
onderzoek dit dringend vordert (126m); dan wel: Indien uit feiten of omstandigheden
een redelijk vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd verband misdrijven
als omschreven in artikel 67, eerste lid, worden beraamd of gepleegd die gezien
hun aard of de samenhang met andere misdrijven die in dat georganiseerd verband
worden beraamd of gepleegd een ernstige inbreuk op de rechtsorde opleveren,
indien het onderzoek dit dringend vordert (artikel 126t).XNoot1Wet van 1 juni 2006 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht,
het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten in verband met nieuwe
ontwikkelingen in de informatietechnologie (computercriminaliteit II). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30517-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl