Wijziging Mediawet i.v.m. bevorderen gezamenlijke strategie en duidelijke regie m.b.t programmering landelijke publieke omroep; Verslag wetgevingsoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29991, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29991 nr. 13

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29991Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 991Wijziging van de Mediawet in verband met het bevorderen van een gezamenlijke
strategie en duidelijke regie met betrekking tot de programmering van de landelijke
publieke omroep, alsmede het aanbrengen van een helderder afbakening tussen
toezicht, bestuur en professionele werkprocessen binnen de organisatie van
de landelijke publieke omroepnr. 13VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 3 juni 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 30 mei 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over Wijziging
van de Mediawet.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,CornieljeDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap,ArendsStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschapMaandag 30 mei 2005 16.00 uurDe voorzitter: LeerdamAanwezig zijn 7 leden der Kamer, te weten:Örgü, Van Dam, Atsma, Kraneveldt, Van der Vlies, Vergeer en
Leerdam,en mevrouw Van der Laan, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel
Wijziging van de Mediawet in verband met het bevorderen van een gezamenlijke
strategie en duidelijke regie met betrekking tot de programmering van de landelijke
publieke omroep, alsmede het aanbrengen van een helderder afbakening tussen
toezicht, bestuur en professionele werkprocessen binnen de organisatie van
de landelijke publieke omroep (29991).De voorzitter:In de procedurevergadering is afgesproken dat deze vergadering maximaal
twee uur zou duren. Ik wijs de woordvoerders erop dat wij vanwege andere verplichtingen
ook precies om 18.00 uur willen stoppen. Hierbij stel ik dan ook voor om de
spreektijd van de sprekers in de eerste termijn tot vijf minuten te beperken.MevrouwÖrgü(VVD)Voorzitter. De regering stelt met dit wetsvoorstel voor om prestatieafspraken
tussen omroep en overheid te introduceren, de regierol van de raad van bestuur,
en in mandaat de netcoördinatoren, te versterken en de bestuurlijke organisatie
van de omroep zodanig te hervormen dat een onafhankelijke raad van toezicht
ontstaat. Met het oog op een betere centrale aansturing van de publieke netten
steunt de VVD-fractie deze maatregel op hoofdlijnen. Zij acht het wenselijk
dat deze op korte termijn worden gerealiseerd.De regering reageert met dit wetsvoorstel op de vernietigende conclusies
in het rapport van de visitatiecommissie-Rinnooy Kan. Dat rapport bevestigde
in ieder geval de indruk van de VVD-fractie dat er binnen de publieke omroep
volstrekt inefficiënt en ineffectief wordt omgesprongen met belastinggeld.
De in het rapport voorgestelde kortetermijnmaatregelen zijn dan ook genomen.
De hoogte van de kijkcijfers zal geen onderdeel meer zijn van de prestatieafspraken,
zo antwoordt de staatssecretaris in de nota naar aanleiding van het verslag.
Wat ons betreft, is dat mooi nieuws. Er komt een onafhankelijke raad van toezicht
en de omroepen krijgen een plaats in een nieuw te vormen college van omroepen.
Bij verschil van inzicht tussen de raad van bestuur en het college van voorzitters
hakt de raad van toezicht de knoop door. De VVD-fractie vindt deze gewijzigde
invulling van het instemmingsrecht van het college een creatieve oplossing.
Het is de VVD-fractie alleen niet helemaal duidelijk waarom er niet is besloten
om bij verschil van inzicht tussen de raad van bestuur en het college van
voorzitters, de raad van bestuur de knoop te laten doorhakken. Dat is logischer
omdat in dit wetsvoorstel ook de doelstelling wordt geformuleerd om bestuur
en toezicht te scheiden. Ik hoor hierop graag de reactie van de staatssecretaris.Ik wil het vooral over één specifieke wijziging hebben.
De VVD-fractie heeft problemen met wat in de nota van wijziging is gesteld
over de neventaken van de omroep. Hoe kan de staatssecretaris een regeling
voorstellen als de Europese Commissie nog niet eens een duidelijke beschrijving
van de hoofdtaak heeft? Nu komen wij alweer bij Europa terecht! In de nota
van wijziging wordt verwezen naar de brief van 3 februari 2004 waarin
de voorlopige conclusies van de Europese Commissie staan. De VVD-fractie hoopt
en verwacht dat de Europese Commissie met maatregelen komt, maar weet dat
die nog geen definitief besluit heeft genomen. Waarom zouden wij daarop vooruitlopen?
Tegen een nog te nemen besluit van de Europese Commissie kunnen Nederland
en andere lidstaten nog altijd beroep instellen. In de beroepsfase kan het
besluit nog worden aangepast, dus vanwaar deze haast? De VVD-fractie vreest
dat met de voorgestelde wijziging een wettelijke basis wordt gecreëerd
voor allerlei neventaken van de publieke omroep zoals tvgids.nl. Door een
recente uitspraak van het Commissariaat kan deze website voortaan structureel
met omroepmiddelen worden bekostigd. Dat staat ook in een brief die wij van
de staatssecretaris hebben ontvangen. De Europese Commissie maakt in de brief
van 3 februari 2004 meer bezwaren dan alleen maar tegen de neventaken.
Het gaat de Commissie bijvoorbeeld ook om de definitie van "openbare dienst"
als publieke taak, het ontbreken van consistente boekhoudkundige principes,
het ontbreken van een scheiding tussen publieke en commerciële geldstromen,
onduidelijkheid over de toerekening van commerciële opbrengsten uit de
publieke taak en onduidelijkheid over de verhouding met ondernemingen
waarin de omroep belangen heeft of waarmee zij samenwerkt.Waarom nu al uit al deze kwesties er eentje lichten en deze wettelijk
regelen? Dat is de vraag van de VVD, die van mening is dat al deze elementen
in relatie staan tot elkaar en dat het dus geen zin heeft om het een te regelen
en het ander los te laten, of andersom. Ik heb daarom een amendement ingediend
dat regelt dat de huidige regeling over de neventaken voorlopig in stand blijft.De Europese Commissie heeft er bovendien niet alleen maar een probleem
mee dat de neventaken niet voldoende duidelijk zijn omschreven, maar vraagt
zich ook af of specifieke neventaken als sms, i-mode en internet wel behoren
tot de openbare dienst en dus met publiek geld zouden mogen worden gefinancierd.
De Commissie zou ook onderzoeken of het toezicht van het Commissariaat wel
doeltreffend is. Wat is daarvan de uitkomst?Is over het concrete wetsvoorstel overleg gevoerd met de Europese Commissie,
nu het toch de bedoeling is om de Nederlandse regelgeving in lijn te brengen
met EU-regels, en er dus kennelijk correcties door de Europese Commissie worden
aanbevolen?De heerVan Dam(PvdA)De wetswijziging die voorligt, is de implementatie van een deel van het
kortetermijnperspectief van Rinnooy Kan. Dit lijkt een kleine wetswijziging,
die wij even doorvoeren voor de komende drie jaar, terwijl iedereen ondertussen
al twee tot drie maanden afwacht wat er in de toekomstvisie staat. Ik ben
reuze benieuwd, maar ik denk dat deze wetswijziging toch iets ingrijpender
is dan alleen maar een kleine wetswijziging voor de komende drie jaar.Van origine was de NOS er voor de omroepen. Deze wetswijziging draait
dat definitief om. De NOS is niet langer van de omroepen maar van de Staat.
Niet langer zitten de omroepvoorzitters in de raad van toezicht, maar er komen
kroonleden. De netcoördinatie komt in sterkere mate in handen van de
raad van bestuur. Dit is dus een wijziging voor de korte termijn, maar wel
een fundamentele wijziging.Als ik de uitgelekte plannen van de staatssecretaris mag geloven, is deze
wijziging misschien wel fundamenteler dan de wijziging die er nog aan zit
te komen. Ik had het graag al willen weten, maar ik doe het tot nu alleen
maar met de krantenberichten.In deze wijziging kunnen wij ons ten dele vinden. Wij delen de fundamentele
wijziging dat de raad van bestuur niet langer van de omroepen is maar van
de overheid. De visie van de PvdA betekent dus ook dat de raad van bestuur
zich op geen enkele manier meer hoort te bemoeien met programma's en programmering.
De combinatie in dit wetsvoorstel met de versterking van de positie van de
netcoördinatoren, die in dienst zijn van de raad van bestuur, past dus
niet in onze visie op de toekomst van de publieke omroep. De discussie hoe
de publieke omroep eruit moet gaan zien, zullen wij nog voeren, maar ik heb
op deze wetswijziging een amendement op stuk nr. 10 ingediend waarmee de uitbreiding
van de bevoegdheden en de versterking van de positie van de netcoördinatoren
wordt geschrapt. Ik verwacht dat de publieke omroep de komende drie jaar prima
uit de voeten kan met het huidige regime en met de bestaande wetgeving. Wij
komen er later nog wel op wat er daarna moet gebeuren, wanneer dat ook mag
zijn.Dat de raad van toezicht in de toekomst niet meer bestaat uit de omroepvoorzitters
is voor ons evident. We hebben bij de bespreking van het rapport van Rinnooy
Kan al aangegeven dat het wat ons betreft die kant uit moet, en ook in ons
artikel in de Volkskrant van vorige week komt naar voren dat wij voorstander
zijn van een duidelijk onderscheid tussen de rollen en posities van de raad
van bestuur aan de ene kant en omroeporganisaties aan de andere kant. Maar
er wordt nu voorgesteld om de omroepvoorzitters uit de raad van toezicht te
halen. Dat hangt wat ons betreft wel heel erg samen met de rol die de raad
van bestuur krijgt in het toekomstig bestel. Wij hebben grote moeite met een
door de Kroon benoemde raad van toezicht op het moment dat die raad toezicht
houdt op een raad van bestuur die ineens meer macht krijgt over programmering
en programma's. Nogmaals, ik doe het alleen maar met de uitgelekte plannen.
Ik weet niet wat eruitkomt, maar het lijkt erop dat de staatssecretaris toe
wil naar een model, waarin de raad van bestuur nog meer macht krijgt over
de programmering en de programma's. Onze stem op het punt van de vraag of
je de omroepvoorzitters uit de raad van toezicht haalt, hangt af van de uitkomst
van de discussie over de toekomst van het bestel. Als mij nu wordt gevraagd
of ik ermee instem, zou ik "nee" zeggen, want ik wil wachten op die discussie.
Als de uitkomst van de discussie over de toekomst van het bestel ons bevalt,
zullen we dit steunen. Mijn voorstel aan de collega's is om de stemming over
deze wetswijziging uit te stellen tot het moment dat wij de toekomstvisie
van het kabinet hebben besproken. Als je kijkt naar de huidige bevoegdheden
van de raad van bestuur, en je gaat de raad van toezicht dan door de Kroon
laten benoemen, hebben wij onvoldoende zekerheid gekregen van de staatssecretaris
dat er geen sprake zal zijn van politieke benoemingen. Wij hebben daarnaar
in het verslag gevraagd, en het antwoord stelt ons onvoldoende gerust. Maar
de staatssecretaris heeft in dit overleg nog een kans.De heerVan der Vlies(SGP)Ik wil een informatieve vraag stellen. U zegt dat er niet moet worden
gestemd over dit wetsvoorstel, voordat we de nieuwe visie in de Kamer hebben
besproken. Dat kan dus nog een tijdje duren. Die visie moeten we nog krijgen,
en als we haar hebben, gaan we haar bespreken. Ik ben er niet op uit om dat
een lang verhaal te laten zijn, maar dat zou best eens even kunnen gaan duren.
Hoe ziet u dat? Wilt u de visie kennen, of ook echt geconcludeerd hebben in
dit huis?De heerVan Dam(PvdA)De heer Van der Vlies weet met zijn ervaring als geen ander dat het feit
dat een staatssecretaris een visie presenteert nog niet betekent dat dit ook
is wat er gaat gebeuren, tenzij de collega's van de coalitie dat achter de
schermen goed regelen. Als dat niet gebeurt en er is nog ruimte voor debat,
is de uitkomst daarvan bepalend voor de toekomst van het publieke bestel.
Ik wil het debat dus wel degelijk afwachten. Dat die visie er vandaag de dag
nog niet is, ligt niet aan mij. Wat mij betreft was die visie er in april
geweest, dan hadden we al voor het zomerreces daarover het debat kunnen voeren.
Maar het duurt en duurt maar! Ik ben ook maar lid van de oppositie,
dus ik wacht ook maar af wat er uit het kabinet komt. Als dat betekent dat
de stemming over dit wetsvoorstel moet wachten tot het moment dat wij het
debat over de toekomstvisie hebben gehad, dan is dat zo. Deze stap is te ingrijpend
om haar nu te zetten, zonder dat we weten wat de bevoegdheden van de raad
van bestuur worden in het toekomstig bestel. Ik heb grote moeite met een raad
van bestuur met vergaande bevoegdheden als het gaat om de inhoud van de programma's
en de programmering, die ook nog eens wordt aangestuurd door een door de Kroon
benoemde raad van toezicht. Dan vind ik dat de overheidsbemoeienis met de
programma's wel heel vergaande vormen begint aan te nemen.Met de prestatiecontracten hebben wij geen moeite. Ook in onze visie op
de toekomst van het bestel past een prestatiecontract met de raad van bestuur.
Ik zie echter niet meteen het verschil tussen het invoeren van een prestatiecontract
en de huidige wettelijke mogelijkheid om voorschriften te verbinden aan de
concessie. Kan de staatssecretaris duidelijk maken wat het prestatiecontract
aan voordelen biedt ten opzichte van de huidige voorschriften? Dit temeer
omdat zij in haar antwoorden op vragen vanuit de Kamer aangeeft dat er aan
het niet nakomen van het prestatiecontract eigenlijk geen duidelijke consequenties
zijn verbonden. Wat mij betreft horen daar wel consequenties bij.Het kabinet schrapt vervolgens de wettelijke bepaling dat de regering
in haar aanwijzingen aan de publieke omroep geen aanwijzingen mag geven die
betrekking hebben op de inhoud van programma's of programmaonderdelen. Dat
was een voorwaarde die verbonden was aan het geven van voorschriften bij het
toebedelen van de concessie. Dat onderdeel wordt geschrapt, maar het komt
niet terug bij de bepaling die gaat over het invoeren van het prestatiecontract.
Dat vind ik zorgwekkend, zeker gezien de neiging van deze staatssecretaris
om zich steeds weer te bemoeien met individuele programma's. Ik heb daarom
het amendement op stuk nr. 9 ingediend. Een Haagse staatssecretaris die bepaalt
welke programma's wel en niet mogen of wat voor net er wel of niet moet komen,
is en blijft wat de PvdA betreft uit den boze. Ik hoop dat ik ervan uit mag
gaan dat de staatssecretaris van nu af aan die neiging zal onderdrukken. Het
lijkt mij ook niet voor de hand liggen dat Den Haag zich in de huidige tijd
nog bemoeit met de vraag hoeveel netten er precies moeten komen. Ik ben benieuwd
of de staatssecretaris zich ook daarmee wil gaan bemoeien in haar toekomstvisie.Aan de nota van wijziging is een onderdeel toegevoegd dat gaat over integriteit.
De staatssecretaris was oorspronkelijk niet van plan om dat in de wet op te
nemen. Ik heb op zichzelf geen moeite met deze wettelijke bepaling, maar ik
ben wel een beetje van de lijn "geen wetgeving tenzij het echt niet anders
kan". Waarom moet dit nu in de wet worden opgenomen? Kon de staatssecretaris
het niet eens worden met de publieke omroep? Daar heb ik geen aanwijzingen
voor. Waarom kon dit niet geregeld worden in de onderlinge afspraken?MevrouwKraneveldt(LPF)Ik heb een vraag over het amendement op stuk nr. 9. Daarin staat dat de
regering geen voorschriften mag verstrekken middels de prestatieovereenkomst
aan de publieke omroep ten aanzien van de inhoud van programma's of programmaonderdelen?
Vindt de heer Van Dam wel dat er aan de soort programma's of de aard van de
programma's eisen mogen worden gesteld? Men kent de discussie over wel of
niet voetbal en wel of niet amusement. Dan wordt er een onderscheid gemaakt
tussen kwaliteitsamusement en plat amusement. Dat is al een schemergebied.
De heer Atsma fluistert mij de naam Jack Spijkerman al in; het programma Kopspijkers
dat ingewikkeld ligt. Hoe moeten wij daarmee omgaan in de toekomst?De heerVan Dam(PvdA)De heer Atsma geeft de jacht op Jack Spijkerman niet op, begrijp ik.Ook nu wordt er via het Mediabesluit aangegeven hoeveel zendtijd er ongeveer
aan cultuur of aan andere typen programma's moet worden besteed. De ruimte
om dat globaal op basis van programmacategorieën aan te geven, is er.
Dat verandert niet met dit amendement. Op dit moment mag de regering voorschriften
stellen bij het verlenen van de concessie. In de wet staat duidelijk dat die
voorschriften niet mogen gaan over de inhoud van de programma's. Nu worden
die voorschriften vervangen door een prestatiecontract en haalt de staatssecretaris
ineens uit de wet dat de regering geen voorschriften mag stellen aan de inhoud
van programma's. Met mijn amendement wil ik dat laatste terughalen in de wet.De heerAtsma(CDA)Voorzitter. Ook de CDA-fractie is van de afdeling dat de overheid zich
niet te veel moet bemoeien met de inhoud van programma's. Dat moet vooral
zo blijven. Dat laat onverlet dat het mogelijk moet zijn om in algemene zin
een aantal voorschriften te stellen ten aanzien van bijvoorbeeld het percentage
kunst en cultuur dan wel over de vraag op welke groepen – bijvoorbeeld
jongeren, ouderen, allochtonen – de programma's gericht moeten zijn.
Ik zal daar nu niet verder op ingaan, want daar hebben wij het binnenkort
in een ander verband nog over.Het toetsingskader voor dit wetsvoorstel voor de korte termijn is voor
de CDA-fractie in de eerste plaats het eigen verkiezingsprogram en in de tweede
plaats het Paasakkoord waarover wij in een eerder stadium informatie hebben
gekregen. Directe aanleiding voor het indienen van dit wetsvoorstel voor de
korte termijn is de ambitie van de staatssecretaris om voor de lange termijn
een aantal wijzigingen door te voeren. Het is jammer dat wij die wijzigingen
nog niet kennen. Wij zijn vol verwachting wat er gaat komen. Wel is helder
dat veranderingen op de lange termijn vergen dat er op enig moment mee begonnen
wordt. Om die reden heeft de staatssecretaris een aantal voorstellen aan de
Tweede Kamer voorgelegd die voor de zomer bij de Eerste Kamer moeten liggen,
zodat mogelijk wordt wat beoogd wordt. Wat beoogd wordt, ligt voor een deel
in het verlengde van de analyse van Rinnooy Kan die wij vorig jaar hebben
gekregen. Rinnooy Kan zegt onder andere dat de publieke omroepen als geheel
onvoldoende functioneren. Een deel van de voorstellen is daarop gericht. De
CDA-fractie kan zich in hoofdlijnen vinden in dit onderdeel van het voorstel.
Rinnooy Kan zegt overigens ook dat de afzonderlijke delen, de omroepverenigingen,
redelijk goed tot goed presteren. Dat onderdeel blijft naar onze
mening onder de oppervlakte in de toelichting.Wij hebben al eerder gesproken over de versterking van de positie van
de raad van bestuur, een andere samenstelling van de raad van toezicht en
een andere positie voor de omroepvoorzitter. Ik kan hier kort over zijn. De
CDA-fractie stemt in met de voorstellen. Wij denken niet dat dit het ei van
Columbus is, maar wij vinden wel dat dit een serieuze kans verdient, te meer
omdat Hilversum zich enkele maanden geleden in deze hoofdlijnen kon vinden.Hoe de raad van toezicht wordt benoemd, is nog onhelder. Wij willen in
elk geval geen politieke benoemingen. Volgens de staatssecretaris worden er
in de profielschets een aantal criteria geformuleerd, zoals financiële
en juridische kennis en kennis van de media. Wij vragen ons af of het niet
zinvol is om de gewone kijker en luisteraar een plaats te geven in de raad
van toezicht, omdat deze degene is voor wie het allemaal wordt gedaan. Natuurlijk
kan die kijker ook specifieke kennis hebben.Daaraan gekoppeld is de vraag of het zinvol is om de omroeporganisaties
of concessiehouders voordrachten te laten doen voor de raad van toezicht,
zonder dat er sprake is van een directe band. Als er in de raad van toezicht
alleen leden mogen zitten die geen lid zijn van een omroeporganisatie, zou
dat heel raar zijn. Wij gaan er niet vanuit dat dit de bedoeling is. Wij hebben
gelezen dat men niet actief hoeft te zijn binnen een omroep om deel uit te
kunnen maken van de raad van toezicht.Bij de structuur die de staatssecretaris heeft geschetst voor de komende
drie jaar, gaat de aandacht wat ons betreft vooral uit naar de netcoördinatoren.
Deze moeten erop toezien dat programmavoorschriften worden nageleefd en de
netprofielen worden bewaakt. Dat is volstrekt helder. Ik ben wel ingenomen
met het nuanceverschil tussen de opmerking van collega Van Dam en wat de PvdA
vier jaar geleden riep bij de behandeling van de concessiewet. Wij hebben
toen gevraagd of het niet verstandiger is om de netcoördinator rechtstreeks
onder het netbestuur te plaatsen.Die vraag wil ik herhalen, omdat de centrale sturing erop betrekking heeft
dat de netten complementair zijn. Dat moet worden bewaakt en daarop moet worden
gestuurd. In de afgelopen jaren moest de netcoördinator ervoor zorgen
dat de spelers van de netten goed met elkaar samenwerken en dat programma's
binnen de netten en de netprofielen een samenhangend geheel vormen. Daarom
vraag ik de staatssecretaris of de netcoördinator niet alsnog onder het
netbestuur kan vallen, waarbij de coördinatie van het geheel uiteraard
onder de raad van bestuur valt.StaatssecretarisVan der LaanHet netbestuur is uit het wetsvoorstel.De heerAtsma(CDA)Er zal toch enige vorm van sturing bij de netten nodig zijn. Wat mij betreft
kan de netcoördinator ook vallen onder de omroepverenigingen die actief
zijn op de netten, dat maakt mij niet zoveel uit. Het gaat mij erom dat deze
niet direct onder de raad van bestuur valt.Ik ben het eens met collega Van Dam dat moet worden voorkomen dat een
netcoördinator die onder de raad van bestuur valt, direct invloed uitoefent
op de inhoud van de programma's. Dat wil de staatssecretaris zelf ook niet,
las ik in de nota naar aanleiding van het verslag. Het lijkt mij dat hierover
weinig verschil van mening is. De concrete vraag is of de netcoördinator
rechtstreeks onder de bespelers van de netten wordt geplaatst.Dan een paar opmerkingen over de prestatiecontracten. De staatssecretaris
zal ongetwijfeld verder uitleggen wat de prestatiecontracten zullen moeten
inhouden. Het moet ons echter van het hart dat ook in de afspraken die tussen
de centrale organisatie en de omroepen moeten worden gemaakt, sprake is van
prestatiecontracten. Wij zouden graag iets meer willen zien over de wijze
waarop de omroepen, de verenigingen, doen wat zij moeten doen, namelijk programma's
maken voor de eigen achterban en waken over de pluriformiteit. Hoe wordt dat
in prestatiecontracten verwoord? Tegelijkertijd zouden wij willen zien dat
organisaties die het goed doen, in aanmerking komen voor een beloning in budget,
dus in geld. Dat "goed doen" kan zich ook vertalen in een organisatie die
veel leden aan zich weet te binden. Dat lukt immers alleen als je goede programma's
maakt. Als je goede programma's maakt en daardoor meer leden binnenhaalt,
zou dat kunnen leiden tot meer budget en dus tot meer programma's en meer
zendtijd.Mijn laatste opmerking betreft de uitgebreide toevoeging die wij dit weekend
hebben gekregen over de integriteitsvraag. Ik moet zeggen dat ik hierdoor
een beetje in verwarring ben gekomen, niet zozeer omdat ik het niet zou begrijpen,
maar omdat dit nogal wat kan betekenen. Moet je integriteit ook bij wet vastleggen
of is dat iets wat je via de commissie-Tabaksblat en tal van gedragscodes
op basis van zelfregulering zou moeten willen vastleggen? Daar voeg ik meteen
aan toe dat de nu aan ons voorgelegde wijziging betrekking heeft op middelen
in relatie tot de integriteit. Daarbij wordt bijvoorbeeld de regionale omroep
in beeld gebracht. Volgens mij hebben wij op dat punt het Provinciefonds nu
juist een andere positie gegeven. Klopt dit dus allemaal wel? Wij hebben dit
vandaag in handen gekregen en ik kan dit niet zo snel beoordelen, maar ik
zou graag willen dat de staatssecretaris daar nog eens goed naar kijkt. Nogmaals:
moeten wij dit wel in een wet vastleggen? En hoe gaan wij nu om met integriteit
en de toeleveranciers van programma's in de toekomst? Daar heeft de staatssecretaris
wel eens iets over gezegd. Vallen zij, dus de niet-omroepverenigingen, ook
allemaal onder deze integriteitscodes? Er wordt bijvoorbeeld gesproken over
beloningen. Over beloningen in het publieke domein voor omroepen en programmamakers
kunnen wij natuurlijk een middagvullend programma opzetten, maar wat betekent
dit? Betekent dit dat je criteria gaat aanleggen die wij misschien in andere
sectoren hebben benoemd? Ik kan daar op dit moment geen oordeel over hebben,
want ik heb het te kort voor mij liggen. Ik nodig de staatssecretaris er wel
toe uit om daar nog eens uitvoeriger naar te kijken, met name naar de vraag
of dit nodig is en of dit zorgvuldig genoeg is opgesteld.De heerVan Dam(PvdA)Ik heb de heer Atsma bij Nova wel eens opmerkingen horen maken over het
gewenste salarisniveau van presentatoren bij de publieke omroep: er zou een
bepaalde relatie moeten zijn met de salarissen van de ministers. Volgens mij
mochten de salarissen maximaal even hoog zijn. Vindt de heer Atsma dat nog
steeds en geldt dit ook voor ingehuurde presentatoren, zoals Reinout
Oerlemans, die nu overstapt naar de publieke omroep?De heerAtsma(CDA)Ik heb niet gesproken over gewenste verdiensten van programmamakers en
presentatoren. Ik heb gezegd dat natuurlijk ook voor binnen de publieke omroep
werkzaam zijnde programmamakers geldt dat je aan de belastingbetaler moet
kunnen uitleggen waarom iemand een bepaald bedrag verdient. Ik heb toen, net
zoals eerder in algemene zin in deze Kamer is gebeurd, de vergelijking getrokken
met het salaris van een minister-president, een bewindsman of een bewindsvrouw.
Ik weet niet eens hoe hoog dat salaris precies is, maar ik denk wel dat je
op enigerlei wijze richtinggevend zou kunnen zijn. Ik heb echter ook gezegd
dat deze zaak wat mij betreft niet door de Kamer afgehandeld hoeft te worden,
maar dat het vooral een kwestie is van het maken van afspraken tussen de raad
van bestuur, de directies van de omroepen en de medewerkers. Ik heb op dit
moment onvoldoende inzicht in de bedragen die worden verdiend, maar het lijkt
mij volstrekt helder dat het onzinnig zou zijn als binnen het publieke domein
aan individuele presentatoren en programmamakers miljoenen aan salarissen
wordt betaald. Ik denk ook dat niemand dat zou willen. Daarom vraag ik met
nadruk wat de integriteitspassage betekent die aan de wet wordt toegevoegd.
Hier kunnen wij immers natuurlijk niets mee. Als je "A" zegt, moet je ook
"B" willen zeggen. Dat "B" komt er tot nu toe niet uit, maar het kan niet
zo zijn dat dit zonder een bovengrens is.MevrouwKraneveldt(LPF)Voorzitter. Ik moet om tien voor zes helaas weg. Ik verontschuldig mij
er dus alvast voor dat ik niet helemaal tot zes uur kan blijven. Ik hoop dat
u daar begrip voor hebt.Op 4 september 2004 spraken wij op hoofdlijnen over de toekomst van
de publieke omroep en in november nog eens bij de mediabegroting. Wij werden
ondervraagd voor het rapport van de commissie-Rinnooy Kan. Zo spreken wij
maar over de toekomst van de publieke omroep, terwijl de visie van het kabinet
op zich laat wachten. Eerst zou die visie in het vroege voorjaar komen, maar
dat halen wij al niet meer. Toen werd het begin juni, maar dat halen wij ook
niet meer. Komt die visie nog voor het zomerreces? Komt de staatssecretaris
er wel uit met de coalitie? De heer Atsma refereerde net al even aan het Paasakkoord.
Alle coalitiepartijen juichten omdat zij een overwinning hadden gehaald, terwijl
de meningen over fundamentele punten nogal verschillen. Wie overwint straks?De kortetermijnmaatregelen die wij nu bespreken, kunnen wij niet spiegelen
aan wat de staatssecretaris op de lange termijn met de publieke omroep wil.
Dat vind ik waardeloos. Weer wordt wetgeving vrij vlot door de Kamer geloodst,
omdat een en ander op 1 september moet ingaan. Wij hebben het gezien
bij de gelegenheidswetgeving rondom BNN. Toen hadden wij ook zo'n deadline.
Daar heb ik niet moeilijk over gedaan. Ik had erover kunnen debatteren, maar
ik had op een gegeven moment ook wel door dat het rond zou komen. Ik heb mij
daarin geschikt, maar ik word er een beetje moe van dat de staatssecretaris
ons steeds vraagt om haar deadlines te halen, terwijl zij onze deadlines zelf
niet haalt. De Kamer heeft haar toch regelmatig gevraagd om met die visie
te komen. Ik zou de staatssecretaris eigenlijk een deal willen voorstellen:
voor half juni die langetermijnvisie, dan snel een debat erover en daarna
pas stemmen over dit wetsvoorstel. Ik sluit mij wat dat betreft aan bij de
woorden van de heer Van Dam, hoewel hij het iets anders heeft verwoord dan
ik. Ik zou het graag naast elkaar leggen. Als die visie half juni komt, dan
wil ik er een week later wel over debatteren. De ingangsdatum van deze wetswijziging
moet dan maar januari 2006 worden. Dan hebben de omroepen en de publieke omroepen
nog een paar maanden extra om er samen, op papier in elk geval, uit te komen.
Ik heb de reacties van de publieke omroep naast het tienpuntenplan van de
zes omroepverenigingen gelegd en ik constateer dat er nogal wat fundamentele
verschillen zijn. Ik vraag mij af of zij er wel goed uitkomen. Zij krijgen
dan in ieder geval nog drie maanden langer de tijd om het samen te doen.De heerVan Dam(PvdA)U zegt dat wij ons niet steeds moeten aanpassen aan de deadlines van de
staatssecretaris. Vindt u het wel mogelijk om een visie waar lang aan gewerkt
is binnen een week te lezen en te bespreken?MevrouwKraneveldt(LPF)Ik ga daar een week voor vrijmaken. Ik heb er al zo lang op gewacht dat
ik daar wel toe bereid ben. Natuurlijk vind ik dat ook een onbevredigende
situatie, maar ik wil er wel mijn best voor doen om het nog voor de zomer
te bespreken. Iedereen die het betreft, niet in de laatste plaats de omroepmedewerkers,
verdient het dat wij wat duidelijkheid verschaffen. Wat mij betreft is dat
wel de inzet. Ik zie de staatssecretaris echter al zuinig kijken, dus ik weet
niet of het gaat lukken.Voorzitter. Onze visie voor de toekomst van de publieke omroep is duidelijk.
Wat ons betreft komt er één sterke publieke omroep, waar geen
plaats meer is voor die versnippering van omroepverenigingen. Daar ga ik nu
niet verder op in, want daar hebben wij het in september al over gehad. Ik
zeg dit omdat wij met die blik naar de voorgestelde maatregelen hebben gekeken
en dat bijt elkaar niet. Alleen hopen wij dat de staatssecretaris met deze
herijking van taken en bevoegdheden en het veranderen van machtsstructuren
binnen de publieke omroep ook B gaat zeggen en nu eindelijk met een radicaal
nieuwe visie komt. Als ik echter de berichtgeving in NRC mag geloven, dan
vrees ik het ergste. Wij zouden graag zien dat er één integrale
beleidslijn is en dat er een consequent beleid komt. Dat kunnen wij nu niet
zien. Ik zou het jammer vinden als de maatregelen waar wij straks eventueel
onze goedkeuring aan geven maar een beperkte houdbaarheidsdatum hebben. Concreet
kan ik zeggen dat wij ons grotendeels kunnen vinden in het wetsvoorstel van
de staatssecretaris. Wij zullen er niet dwars voor gaan liggen, maar willen
het nog wel gespiegeld zien aan de visie van de staatssecretaris op de publieke
omroep in de toekomst.Ik wil nog wel een paar losse vragen stellen over de maatregelen. De staatssecretaris
zoekt naar een gezamenlijk vastgestelde en gedragen strategie en concrete
afspraken over de programmatische inbreng van de omroepen die duidelijkheid
geven over de prestaties die mogen worden verwacht. Maar hoe gaan
die omroepverenigingen die nieuwe afspraken nakomen, naleven of implementeren
als hun toekomst zo onzeker is? Gaat het wel werken als de plannen van de
staatssecretaris werkelijkheid worden? Hoe wordt er afgerekend als de prestatieafspraken
niet worden gehaald? Heeft de staatssecretaris al concrete streefcijfers voor
bereik, kijk- en luisteraandeel, betekenis en legitimatie in haar hoofd? Of
zegt zij: publieke omroep, regel dat maar zelf? Heeft zij er bepaalde ideeën
over die zij de omroepverenigingen wil meegeven? Wat ziet de staatssecretaris
als haar rol in die gezamenlijk vastgestelde strategie en afspraken? Ziet
zij een rol op flinke afstand? Of zegt zij tegen de omroepverenigingen: gezien
mijn visie op de toekomst, wil ik graag dat u daar naartoe werkt? Welke rol
ziet zij voor de Kamer in het geheel?Het programmaversterkingsbudget van 25% was er al, maar werd niet opgemaakt.
Nu wordt het vastgelegd en móét het, als ik het goed heb begrepen,
worden opgemaakt. Of kan het alsnog 10% of 15% zijn? Welke garantie hebben
wij dat de leden van de raad van toezicht die naar ik aanneem door de staatssecretaris
worden voorgedragen om door de Kroon te worden benoemd, niet weer komen uit
het standaard politieke cirkeltje van de drie of vier grote partijen of dat
langs die weg weer een oud-bewindspersoon aan een goede baan moet worden geholpen?
Ik wil graag horen hoe de staatssecretaris dat ziet. Zij wil het draagvlak
voor deze mensen immers vergroten. Staatssecretaris, hoe ziet u de rol van
de Kamer daarin? Gaat u mensen voordragen die door de Kroon worden benoemd?
Of gaat u met die voordracht ook naar de Kamer, zodat wij er ook nog eens
naar kunnen kijken?StaatssecretarisVan der LaanPolitiek onafhankelijke benoemingen via de Kamer?MevrouwKraneveldt(LPF)Ik vraag u wat u daarvan vindt.De heerAtsma(CDA)Vindt de LPF-fractie zo'n constructie wenselijk? De CDA-fractie vindt
dat niet.MevrouwKraneveldt(LPF)Ik weet het nog niet. Ik vind het als Kamerlid frustrerend als er weer
de een of andere commissie wordt ingesteld, waarin weer personen uit de geijkte
politieke cirkels zitten. Ik vind dat jammer. Ik zou het niet zo gek vinden
om er als Kamer op een bepaald moment met de staatssecretaris over van gedachte
te kunnen wisselen, overigens niet om te benoemen. Ik ben het met u eens dat
je hier niet een hele trits mensen de revue moet laten passeren en zeggen:
die wel, die niet. Het gaat mij om het principe. Ik vroeg mij gewoon af wat
de staatssecretaris ervan vond.De nota van wijziging heb ik ook nog niet helemaal kunnen doorlezen. Ik
heb haar net even van de heer Atsma geleend, voorzitter. Ik heb er nog geen
goed oordeel over en sluit mij aan bij de informatieve vragen die de heer
Atsma erover heeft gesteld.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter. De publieke omroep is volop in beweging. Op zichzelf is dat
niets bijzonders. Stilstand zou voor de publieke omroep zelfs een bijzonder
ongezond teken zijn. Verandering in de omroepwereld is een gegeven in samenhang
met de voortgang van de ontwikkeling in de samenleving. Momenteel komen er
nog de krachtige concurrentie van de commerciële omroepen en de onzekerheid
over het definitieve wettelijke kader voor de langere termijn bij. Dat alles
brengt de publieke omroep op dit moment in een kwetsbare positie. Binnen het
complex van factoren wordt beoogd met het onderhavige wetsvoorstel voor de
korte termijn de nodige sturing te geven. Achtergrond van de voorgestelde
maatregelen is het visitatierapport van de commissie-Rinnooy Kan. Daaruit
blijkt dat de publieke omroep als geheel niet erg efficiënt functioneert.
Niemand zal betwisten dat er op dat punt verbeteringen nodig zijn. Ook de
publieke omroep en de verschillende omroepverenigingen erkennen dat en zijn
daar inmiddels actief mee aan de slag. Een eerste belangrijke vraag die ik
op dit punt heb, is dan ook in hoeverre de in het voorliggende wetsvoorstel
voorgestelde maatregelen urgent zijn. Is wetgeving wel proportioneel? Is het
niet denkbaar dat de publieke omroep ook zonder dwingende regelgeving een
forse verbetering in de werkwijze realiseert en verder het grote wetgevingstraject
afwacht? Graag verneem ik het oordeel van de staatssecretaris daarover.Bij de vormgeving van de maatregelen om de werkwijze van de publieke omroep
op korte termijn te verbeteren, speelt voor de SGP-fractie naast de noodzakelijke
verbetering van de efficiëntie ook nadrukkelijk een rol van betekenis
de autonomie en dus ook de inbreng en invloed van de omroepverenigingen. Op
dat punt twijfelt zij er nog steeds aan of met de voorliggende voorstellen
nu wel het juiste evenwicht tussen die verschillende belangen kan worden bereikt.Mijn fractie erkent dat er na overleg ook een moment komt waarop knopen
moeten worden doorgehakt. Het is goed dat de verantwoordelijkheden en de coördinatie
ten aanzien van de programmering daar meer op worden toegesneden. Met betrekking
tot die programmering doet zich wel een mogelijke spanning voor tussen enerzijds
een samenhangend en herkenbaar aanbod van programma's en anderzijds de identiteitsgebonden
invulling door de omroepen. De regering geeft aan dat hierbij geen sprake
is van hiërarchie maar van nevenschikking. Mijn fractie kan zich goed
voorstellen dat beide principes harmoniëren, maar acht het ook denkbaar
dat er conflicten ontstaan tussen bedoelde uitgangspunten. Hoe moet dan worden
gehandeld? Is het samenhangende aanbod, het profiel gebaseerd op aantrekkelijkheid,
kijkcijfers, e.d., dan toch niet kaderstellend voor de omroepen? In hoeverre
krijgen de omroepen daadwerkelijk ruimte om hun identiteit vorm te geven?
Ik wijs er in dit verband op dat de eigen profilering van de omroepen juist
van groot belang is voor het vitaal houden van de publieke omroepen en dus
het publieke bestel. Daar moet dan ook alle ruimte voor worden geboden. Voor
mijn fractie is dat essentieel en daarop zal zij dan ook het definitieve wetsvoorstel
toetsen. Ik kan mij dan ook wel voorstellen dat sommige collega's het jammer
vinden dat wij dit voorstel behandelen voordat wij de definitieve toekomstvisie
hebben gekregen. Die is allang onderweg en de prik die er rond Pasen is gegeven,
zal daar misschien wel een sturing aan geven, maar uiteindelijk gaat het er
toch om hoe het een en ander zich uitkristalliseert en in elkaar steekt. Ik
heb in dat verband dan nog wel de aanbeveling om, als je de profilering
van de omroepen en omroepverenigingen een kans wil geven, een recht van aanbeveling,
van voordracht te hanteren voor de colleges die er in het toekomstige bestel
zullen zijn. Als je vertegenwoordigers van de omroepen in het college van
omroepen plaatst met alleen een adviesbevoegdheid dan lijkt mijn fractie dat
te karig. Ik zou dat dan ook graag wat ruimhartiger geregeld willen zien.
Een mogelijkheid daartoe is dat recht van aanbeveling of voordracht.Ten slotte de nota van wijziging over de gedragscode inzake goed bestuur
en integriteit – niemand zal ontkennen dat dit twee belangrijke doelen
zijn – met de daarbij gevoegde vijf thema's. Ik voeg mij bij de vraag
van collega Atsma om het in dit wetgevingsoverleg nog eens nader toe te lichten.
Het is een nota van wijziging en die gaat meteen het wetgevingstraject in,
maar ook ik heb nog weinig tijd gehad om de inhoud ervan te laten bezinken
en te checken op de best mogelijke tekst. Dat zou het dan wel moeten zijn.
Ik heb het nu niet over de toelichting, al is die voor de wetsgeschiedenis
natuurlijk ook belangrijk, maar vooral over onderdeel B dat artikel 16 gaat
wijzigen en waarin heel concreet staat wat de aandachtspunten zullen zijn.
Ik wil dan wel graag even de tijd hebben om te bezien of dat nu wel het optimum
of het maximum is van wat wij bij wetgeving willen regelen op deze op zichzelf
wel belangrijke punten.MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. Ook de SP-fractie heeft al enkele malen gezegd dat het vreemd
is dat wij nu een voorstel voor de korte termijn behandelen los van de visie
van het kabinet op de lange termijn. Als je kijkt naar de afspraken die zijn
opgenomen in het Paasakkoord dan is er wel degelijk een verband tussen dat
akkoord en de huidige voorstellen. De staatssecretaris wil bijvoorbeeld dat
de omroepverenigingen in de toekomst met veel minder budget gaan werken en
dat zij zich gaan richten op een beperkt aantal functies. Als dit niet waar
is, heeft de krant het verkeerd weergegeven.De staatssecretaris doet nu drie concrete voorstellen: prestatieafspraken,
versterking van de rol van de raad van bestuur en de netcoördinatoren
en hervorming van de organisatiestructuur. In deze drie voorstellen wordt
de invloed van de omroepverenigingen teruggedrongen ten faveure van de bestuurders.
Naar de mening van mijn fractie zijn centrale afspraken een goede stap vooruit
voor de publieke omroep, maar wij willen ook graag de externe pluraliteit
beschermen. Zowel in de korte- als in de langetermijnplannen van de staatssecretaris
krijgen wij eigenlijk de facto een verhulde interne pluriformiteit met een
minimale rol voor de omroepverenigingen. Die kunnen alleen nog maar invulling
geven aan de kaders die door bestuurders van de omroep zijn gesteld.Het lijkt logisch om de raad van toezicht niet langer meer uit omroepvoorzitters
te laten bestaan, maar de vraag is wat er dan nog wel over blijft voor de
omroepverenigingen. Wat dit betreft sluit ik mij aan bij voorgaande sprekers
die hebben gezegd: alleen een adviesorgaan, alleen een advies. Kan de staatssecretaris
aangeven of het dan om een advies gaat dat ter zijde kan worden geschoven
of dat er toch een vorm van instemmingsrecht is? In hoeverre kunnen de omroepvoorzitters
hun invloed op de doelstellingen van de publieke omroep en de invulling daarvan
nog waarmaken?Ik kan het niet laten om te zeggen wat in dit opzicht de visie van mijn
partij is, omdat je dit niet los kunt zien van de toekomst. De SP zou graag
zien dat er helder omschreven afspraken worden gemaakt over gezamenlijke doelstellingen,
prestatieafspraken, maar die moeten wel gepaard gaan met een democratisering
van de omroepvereniging en een nieuw vertrouwen in de programmamakers. Zij
moeten een rol kunnen spelen bij het inhoudelijk richting geven aan de publieke
omroep. Hun visie moet ook het gezamenlijke streven zijn. Daarnaast is het
van belang dat de omroepverenigingen worden beoordeeld op basis van prestaties.
Ik denk dan net als de WRR aan een mandje van prestaties dat naast het aantal
leden een rol zal spelen.De staatssecretaris spreekt ook over prestatieafspraken, maar zij koppelt
daar geen consequenties aan. Ik begrijp niet goed wat zij wil bereiken. Is
het niet nodig om vast te stellen welke prestatieafspraken er worden gemaakt
en wat de gevolgen daarvan zijn? Ik noem als voorbeeld een promotie- of degradatiesysteem
dat daarmee zou kunnen samenvallen.De staatssecretaris zegt dat kijkcijfers geen rol spelen, maar op een
andere plaats schrijft zij dat het streven van de publieke omroep erop is
gericht dat minimaal één publiek net behoort tot de drie meest
bekeken netten. Hoe rijmt zij dit met elkaar?Ik kom nu op de versterking van de rol van de raad van bestuur en de netcoördinatoren.
Dit is volgens mij een middel om iets te bereiken, maar de staatssecretaris
geeft niet aan welk doel zij wil bereiken en ook niet hoe zij zal meten of
zij haar doel heeft bereikt. Kan zij op dit moment een succes noemen dat door
een inspanning van een netcoördinator is behaald? Ik doel dan op een
prestatie die is behaald in de vorm van waarderingscijfers of doelgroepbereikcijfers.
Als de staatssecretaris zegt dat op bepaalde plaatsen horizontale programmering
beter is gegaan, is dit nog steeds een middel om iets te bereiken, namelijk
dat mensen kijken en waardering hebben voor wat zij zien. Kan zij daar iets
over zeggen?De vraag is natuurlijk op basis van welke criteria de staatssecretaris
zal meten of de wijzigingen in dit wetsvoorstel het gewenste effect hebben.De budgetversterking met 25% kan ertoe leiden dat de positie van omroepverenigingen
in de komende drie jaar zwakker wordt. Als de omroepen niet langer zelf over
een deel van die 25% kunnen beschikken, is de kans op ontslagen en verzwakking
van de programmering levensgroot. Ik zie dit ook als een bedreiging van dit
wetsvoorstel.Mijn fractie vindt het wel positief dat de netcoördinator geen bestelbevoegdheid
krijgt, maar in de toekomstvisie is dit misschien wel het geval. Hoe moet
dit in elkaars verlengde worden gezien?MevrouwKraneveldt(LPF)Mevrouw Vergeer zegt dat er ontslagen kunnen vallen bij de bestaande omroepen
als die 25% bij de verenigingen wordt weggehaald. Dit is waar, maar aan de
andere kant kan het ook jonge nieuwe onafhankelijke programmamakers de gelegenheid
bieden om vernieuwende programma's te maken die de publieke omroep kan uitzenden.
Daar zit toch een zekere balans is. Kiest mevrouw Vergeer voor de zittende mensen bij de omroep of vindt zij die vernieuwing ook belangrijk?MevrouwVergeer(SP)Dat lijkt me een oneigenlijke tegenstelling. Het is met minder geld helemaal
niet makkelijker om te vernieuwen; innovatie kost geld. Ik zie zoiets als
een verkeerd middel om te sturen op vernieuwing van programma's. Bovendien
wordt met de prestatieafspraken al duidelijk vastgesteld waaraan omroepen
moeten voldoen. Ik vind het teveel van het goede om daarbovenop geld te onttrekken
aan de omroepen om ze in een bepaalde richting te duwen.Wij staan achter een wettelijke vastlegging van de integriteitscode. In
tegenstelling tot de VVD-fractie vind ik dat de staatssecretaris moet doorgaan
met onderzoek naar de neventaken van de omroepen. Eurocommissaris Neelie Kroes
zei hierover op Radio 1 dat Europa zich hier voor een deel mee wil gaan bemoeien
en definities wil gaan afbakenen. De SP-fractie is daar helemaal niet blij
mee. Misschien is dat een extra motief om aanstaande woensdag tegen te stemmen.
Wanneer denkt de staatssecretaris zekerheid te hebben over de wensen van commissaris
Kroes?Tot slot. Ik heb begrip voor een aantal van de voorstellen van de staatssecretaris.
Ik zie het sterke verband tussen korte termijn en lange termijn: er worden
nu keuzes gemaakt die ertoe kunnen leiden dat de omroepverenigingen straks
niet meer de externe pluriformiteit, waaraan wij zo hechten, sterk naar voren
kunnen brengen. We moeten een keus maken tussen meer zelfbeschikking voor
gemoderniseerde omroepen die niet alleen worden afgerekend op ledenaantallen,
en een gemarginaliseerde rol voor de omroepverenigingen. Wij zijn niet voor
dat laatste. Ik sluit mij aan bij degenen die vonden dat wij eerst de toekomstvisie
van de staatssecretaris moeten bespreken en dan pas stemmen over de manier
waarop voor de korte termijn een brug kan worden geslagen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. De publieke omroep is altijd goed voor zeer uiteenlopende
meningen in de Kamer. Uit de debatten van de afgelopen twee jaar is wel gebleken
hoe uiteenlopend de opvattingen kunnen zijn.Vorig jaar september vond een meerderheid van de Kamer met mij dat bepaald
moet worden wie aan het eind van de dag de knoop doorhakt. De kernvraag in
het debat was dan ook wie voor eenheid zorgt en wie de kijker centraal stelt.
In het rapport van Rinnooy Kan wordt mijn indruk bevestigd dat de interne
organisatie vaker centraal staat dan de kijker, de goede omroepen daargelaten.
Eén ding weet ik heel zeker en dat is de raad van bestuur de kijker
wel centraal stelt. Dat is ook de reden dat het kabinet op dit punt het voorstel
van de commissie Rinnooy Kan volgt.Uit de gemaakte opmerkingen blijkt dat de hele Kamer het idee van prestatiecontracten
en de oriëntatie van het wetsvoorstel op het afrekenen op prestaties
steunt. Ondanks dat iedereen zich dus realiseert dat prestaties belangrijk
zijn en dat de publieke omroep hierop moet worden afgerekend, zijn er toch
ook Kamerleden die cruciale steentjes uit dat prachtige bouwwerk halen. Daardoor
verzwakken zij uiteindelijk de positie van de raad van bestuur en wordt het
voor de raad van bestuur moeilijker om de prestatiecontracten na te komen.Het amendement van de heer Van Dam op stuk nr. 10 maakt het mij wel mogelijk
om een prestatiecontract af te sluiten met de raad van bestuur, maar onthoudt
de raad van bestuur tegelijkertijd elke bevoegdheid om naleving van dat contract
af te dwingen. Dat is een nare consequentie van het feit dat het amendement
de raad van bestuur de mogelijkheid ontneemt om programma's te weigeren. Ik
kan u verzekeren dat de raad van bestuur een probleem heeft als omroepverenigingen
massaal programma's aanleveren die niets te maken hebben met het prestatiecontract.
De omroepverenigingen kunnen dan gewoon hun programma's over de schutting
naar de raad van bestuur gooien met de mededeling: u regelt het maar; het
prestatiecontract is uw probleem en u zoekt maar met de staatssecretaris naar
een oplossing. De raad van bestuur kan op dat moment niet doorpakken.In het amendement op stuk nr. 10 wordt wederom een netbestuur geïntroduceerd.
Het netbestuur is echter een rare tussenlaag in het model. Want wie is dan
de baas? Is het netbestuur of de raad van bestuur dan de baas? Ik vind het
ook een vreemd amendement, omdat ik vorig jaar september van mevrouw Van Nieuwenhoven
had begrepen dat haar fractie het idee voluit steunde dat de raad van bestuur
de centrale sturing zou krijgen. Door het herintroduceren van het netbestuur
dwarsboom je de raad van bestuur.In onderdeel f van het amendement op stuk nr. 10 wordt het 25%-programmaversterkingsbudget
tenietgedaan. Daar wordt namelijk gesproken over ten hoogste 25%, terwijl
het nu juist een bevoegdheid moet worden van de raad van bestuur. Ik wil namelijk
voorkomen dat men weer dagelijks een robbertje gaat vechten over de hoogte
van het budget. Waar dat toe leidt, hebben wij de afgelopen jaren kunnen zien.
Door die 25% vast te leggen kan de raad van bestuur prestaties centraal stellen
en zijn afspraken met de regering waarmaken. Ik schiet nu even door naar de
opmerkingen van mevrouw Vergeer. Het gaat helemaal niet om ontslagen, want
de raad van bestuur moet die 25% besteden bij de omroepverenigingen. De huidige
10% wordt gewoon besteed bij de omroepverenigingen. Uiteindelijk krijgt de
TROS er verhoudingsgewijs misschien iets meer van en de AVRO iets minder of
andersom, maar daarover heb ik verder geen oordeel. De raad van bestuur moet
in ieder geval bestellen bij de omroepverenigingen. Bij de programmamakers
zal er dus geen baan verloren gaan, simpelweg omdat het beschikbare geld er
is. De capaciteit van de markt wordt uiteindelijk bepaald door het beschikbare
geld. Het beschikbare geld blijft gelijk.MevrouwVergeer(SP)De ene omroepvereniging zal daardoor minder krijgen en de andere meer.
Nu suggereert de staatssecretaris eigenlijk dat de schakel van de omroepverenigingen
er wel tussenuit kan, want het gaat om de programmamakers die van dat geld
aan bod blijven komen. Of begrijp ik haar nu helemaal verkeerd?StaatssecretarisVan der LaanIk reageer op de uitspraak van mevrouw Vergeer dat het verhogen van 10%
naar 25%, want daar komt het in de praktijk op neer, zou leiden tot ontslagen.
Dat kan ik niet plaatsen. Op dit moment zijn er omroepverenigingen die 50%
van hun zendtijd hebben uitbesteed aan externe producenten. Als
zij er morgen voor kiezen om 60% uit te besteden, hebben zij een probleem.
Als zij kiezen voor 40%, dan moeten zij minder uitbesteden. Dan kunnen zij
hun programmamakers alsnog aan het werk houden. Er is dus voldoende ruimte
en flexibiliteit in de totale begroting van een omroepvereniging, die € 44
mln. per jaar bedraagt. Zij kunnen prima spelen met het budget voor buitenproducenten.
Daar moet mevrouw Vergeer echt de omroepverenigingen op aanspreken; daarvoor
ben ik niet verantwoordelijk. Als zij goed management voeren en dit jaar en
volgend jaar iets meer naar de buurman gaan, kunnen zij dit rustig met elkaar
opvangen. Dan is dat geen enkel probleem.MevrouwVergeer(SP)Ik heb het dan in zoverre goed begrepen dat een buitenproducent de ene
keer voor de VARA produceert en de andere keer voor de NCRV. Door het sturende
vermogen van omroepverenigingen wordt die externe pluriformiteit er tussenuit
gehaald, want het gaat niet meer om verenigingsdoelstellingen, maar gewoon
om programma's. Dat is het BBC-model.StaatssecretarisVan der LaanIk heb uit de inbreng van de Kamer begrepen dat zij een voorstander is
van prestatieafspraken. Mevrouw Vergeer kan toch niet anders dan met mij concluderen
dat als je wilt dat prestaties worden nagekomen, je ook de bevoegdheden en
de mogelijkheden moet hebben om die af te dwingen? Dat gaat niet alleen met
vriendelijk lachen en met goed overleg. De andere partij weet duvels goed
wanneer er sprake is van macht en wanneer van onmacht. Dat is de situatie
waarover wij het hebben. De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het
geheel, zoals al jaren in de wet staat. Ik moet de raad dan ook de instrumenten
en bevoegdheden in handen geven om die prestatieafspraak met mij na te komen.
Dat wil ik zelf ook graag. Als ik dan aan de raad van bestuur vraag waarom
het afgesproken percentage aan drama niet is behaald, zegt de raad dat de
omroepverenigingen het niet hebben willen maken. Zij hebben dan die 25% om
ervoor te zorgen dat het drama er uiteindelijk toch komt. Daarom ben ik een
groot voorstander hiervan. Nu is het ieder jaar weer een terugkerend ritueel
rondom die 10%. Ik heb toen gezegd: laten wij die mensen die intern alsmaar
met elkaar aan het praten zijn en hun tijd niet kunnen besteden aan het nadenken
over de kijker, ontlasten van dat jaarlijks terugkerend conflict. Ik heb bedacht
om het percentage vast te stellen op 25, zodat er helderheid is. Het past
ook in het kiezen voor het prestatiecontract. Dat is de redenering die ik
hanteer.De heerAtsma(CDA)Ik heb goed genoteerd dat die 25% wordt geoormerkt voor de omroepverenigingen.
Zo heeft de staatssecretaris het net gezegd. Ik begrijp ook uit haar betoog
dat er bij het halen van geld uit het 25%-budget ook sprake kan zijn van een
beloning omdat je het goed doet. De staatssecretaris gaat nu alleen met de
zweep erover, maar kan iemand die het goed doet ook extra geld binnenhalen?StaatssecretarisVan der LaanDat is inderdaad de situatie. De raad van bestuur is inderdaad niet bevoegd
om het aan buitenproducenten uit te besteden. Als het helemaal misgaat en
niemand het drama wil maken, zelfs intern niet en zelfs niet als er geld tegenover
wordt gezet, kan de NOS de opdracht aannemen om een bepaald programma te maken.
Dit kan overigens al op basis van de huidige wetgeving; het staat nergens
in het wetsvoorstel. Maar dat zullen ze alleen in het uiterste geval doen,
zoals ik in de brief van vorig jaar heb geschreven. Alles is erop gericht
om het aan de omroepverenigingen te geven. Als het verband houdt met prestatiecontracten,
staat er ook nog geld tegenover. Je zou als omroepvereniging dus wel gek zijn
als je het niet wilde maken.De heerVan Dam(PvdA)Ik wil iets corrigeren. Ik maak uit de verslagen op dat mevrouw Nieuwenhoven
heeft gezegd dat er eerst maar eens wetgeving moest worden opgesteld en dat
die later wel zou worden besproken. Uit ons verhaal in de Volkskrant heeft
de staatssecretaris kunnen opmaken dat wij er geen moeite mee hebben als de
centrale regie in de handen van de raad van bestuur komt te liggen. De vraag
is alleen of dat moet leiden tot rechtstreekse invloed op programma's en programmering.
Dat kun je anders oplossen, zoals wij duidelijk hebben gemaakt. Als je de
raad van bestuur de mogelijkheid geeft om prestatiecontracten te sluiten met
omroeporganisaties, kan de raad van bestuur die omroeporganisaties ter verantwoording
roepen. De staatssecretaris doet dat niet; zij houdt vast aan de budgetgaranties
voor omroepen. Als de raad van bestuur de bevoegdheid krijgt om programma's
te weigeren, dus om te zeggen dat zij bepaalde programma's niet wil, hoe zit
het dan met de inhoudelijke autonomie van de omroeporganisaties waarover de
staatssecretaris in het Paasakkoord afspraken heeft gemaakt? Ik heb toen de
heer Atsma in zijn uitleg daarvan heel duidelijk horen zeggen dat dit betekende
dat de raad van bestuur geen programma's kon weigeren.StaatssecretarisVan der LaanDe raad van bestuur kan van haar bevoegdheid gebruikmaken om in het ultieme
geval programma's te weigeren als een omroepvereniging er niet uit komt met
de collega's op het net. De situatie kan zich namelijk ook voordoen dat de
andere twee omroepverenigingen willen dat de raad van bestuur een programma
weigert omdat zij er samen niet uitkomen. Het is niet altijd pais en vree
in Hilversum, zoals u weet. Het gaat in dezen dus om een situatie waarin de
partijen er samen niet uit komen. Het komt voor dat de ene omroepvereniging
weigert, een programma te maken of er financieel prioriteit aan te verlenen,
bijvoorbeeld een jeugdprogramma. Sommige omroepverenigingen doen daar niet
aan mee. Verder heeft een aantal omroepverenigingen van bepaalde radioprogramma's
afscheid genomen. Met deze situatie hebben wij nu te maken. Laten wij dus
niet net doen alsof elke omroepvereniging zich overal verantwoordelijk voor
voelt, want dat is niet zo. De omroepverenigingen kiezen voor wat al dan niet
bij hun achterban hoort. Dat is hun goed recht. Het credo dat de kijker centraal
staat – daar ga ik steeds van uit – kan alleen betekenen dat er
een gebrek aan evenwicht in het aanbod ontstaat als omroepverenigingen bijvoorbeeld
allemaal inzetten op het avond na avond uitzenden van praatprogramma's. De
raad van bestuur kan dan zeggen dat er echt te veel praatprogramma's zijn.
Dat kan en moet ook kunnen. De raad van bestuur zal dat alleen bij hoge uitzondering
doen, zoals ik duidelijk heb gesteld in de brief. Als het goed
is, is de interne coördinatie zo goed op orde en uitgebalanceerd dat
die situatie niet zal ontstaan, zeker niet nadat dit wetsvoorstel in werking
is getreden. Op dit moment bestaat de "geld op schema"-systematiek. Op dit
moment heeft de raad van bestuur zelfs inclusief de 25% op dat "geld op schema"
ingezet. Men probeert dus gezamenlijk om evenwichtig te programmeren. Dankzij
de zwaardere positie van de raad van bestuur neemt de samenwerking juist toe
en niet af.De voorzitter:Mijnheer Van Dam, u vindt geheid nog een heleboel andere addertjes onder
het gras. Dat weet ik. Gezien het feit dat er heel veel vragen zijn gesteld
en wij hebben afgesproken om dit wetgevingsoverleg om 18.00 af te ronden,
stel ik u alleen voor om de staatssecretaris de mogelijkheid te bieden om
eerst antwoord te geven. Mocht u het echt niet meer kunnen houden, dan kom
ik bij u terug. In eerste instantie wil ik de staatssecretaris echter de mogelijkheid
bieden om in ieder geval haar algemene verhaal af te maken. Zij was nog lang
niet bij de specifieke vragen en antwoorden. Is dat goed? Kunt u daarmee leven,
mijnheer Van Dam?De heerVan Dam(PvdA)Nee.De voorzitter:O, kijk eens aan!De heerVan Dam(PvdA)De staatssecretaris becommentarieerde mijn amendement namelijk. Ik heb
daar een vraag over gesteld.De voorzitter:U hebt nóg een amendement ingediend. Wellicht heeft zij daar ook
commentaar op.De heerVan Dam(PvdA)Ik wil de heer Atsma om een reactie vragen op wat de staatssecretaris
zei. Daarna houd ik mijn mond over dit amendement. Dat beloof ik.De voorzitter:Dat doet mij deugd, mijnheer Van Dam.De heerAtsma(CDA)De heer Atsma wacht tot de staatssecretaris haar verhaal heeft beëindigd
en geeft in zijn tweede termijn een integrale reactie, ook aan de heer Van
Dam.De voorzitter:Dank u wel. Daar kunnen wij allemaal mee leven. Ik zie u al glunderen.StaatssecretarisVan der LaanIk zal straks het amendement op stuk nr. 9 bespreken. Anders ontstaat
toch een vrij eenzijdige indruk van de aandacht aan de inbreng van de verschillende
sprekers.Een aantal leden heeft vooral aandacht gevraagd voor de politieke benoemingen.
Het is natuurlijk absoluut geen zaak van politieke benoemingen. Wij gaan een
heel transparante procedure volgen voor alle leden van de raad van toezicht.
Er komt een advertentie in de krant. Iedereen die wil, kan solliciteren. Er
komt een onafhankelijke commissie die deze sollicitaties gaat bekijken, en
die uiteindelijk een voordracht aan mij zal doen voor de beste personen.Ik weet niet wat de heer Van Dam onafhankelijk vindt, maar de Kroon is
toch het meest onafhankelijke wat wij dit land te bieden hebben. Ik kan niet
aan de straatstenen vragen om een benoeming, dat moet nu eenmaal de Koningin
doen; dat is het hoogst haalbare in dit land. De Raad van State en de Algemene
Rekenkamer, onafhankelijke organen, waarvan niemand ooit ook maar één
vraagteken plaatst bij hun onafhankelijkheid, worden allemaal op gelijke wijze
benoemd. Het is de hoogste status die je aan de onafhankelijkheid van een
benoemingsprocedure kunt hechten. De heer Van Dam is dat vast wel met mij
eens.Ook de heer Atsma heeft gevraagd of de gewone kijker niet een officiële
plek zou moeten hebben. Ik weet niet precies wie de gewone kijker is. Wij
hebben nog een extern pluriform systeem. Dat is ook het uitgangspunt van het
Paasakkoord. Ik weet niet of welke kijker dan ook een gewone, gemiddelde kijker
is. Immers, wij hechten er juist aan dat er zo veel diversiteit in kijkers
is. Zijn wij hier allen aan tafel niet gewone kijkers? Ik heb natuurlijk sympathie
voor de gedachte als zodanig, maar ik ga ervan uit dat alle zeven benoemde
personen ook gewone kijkers zijn en dat ook meewegen in hun oordeel. Het gaat
uiteindelijk natuurlijk ook om bestuurlijke kwaliteiten. Het staat voor mij
centraal of het mannen en vrouwen zijn die in staat zijn om goed om te gaan
met de enorm ingewikkelde toekomst waarvoor de publieke omroep staat en met
de complexe organisatie en de ingewikkelde bestuurlijke interne verhoudingen.
Zij moeten uiteindelijk als het plan er ligt een transitieproces helpen dragen
naar een nieuwe toekomst. Dat is de kern van de taak van deze raad van toezicht.
Wij mij betreft zijn dit volstrekt a-politieke benoemingen en een volstrekt
transparantie situatie. Daar kan de Kamer van op aan. Uiteindelijk zal men
ook hopelijk na de benoemingen zien dat de politieke kleuring niet het uitgangspunt
was voor de benoeming van deze raad van toezicht.De heerAtsma(CDA)Wordt het een open sollicitatieprocedure? Mag er iemand worden voorgedragen?StaatssecretarisVan der LaanWij moeten over de volle breedte onafhankelijkheid nastreven. Als u mij
aanspreekt op het feit dat de procedure volledig onafhankelijk moet zijn,
is ook de uiterste consequentie daarvan dat ook niemand zich daarmee verder
bemoeit, ook ik niet. Als wij weer met voordrachten gaan werken, zijn er kennelijk
toch weer belangen te behartigen. Wij hebben nog wel voorgesteld om één
van de leden te laten voordragen door de ondernemingsraden voor een goede
interne vertegenwoordiging. Dat is eigenlijk de enige uitzondering op de regel,
maar elke andere voordracht ruikt toch weer naar een belang dat kennelijk
moet worden verdedigd. Ik wil consistentie betrachten. Het is geen politieke
benoeming, dus ook niet een bureaupolitieke benoeming van interne organisaties,
of dat nu omroepverenigingen zijn of niet. Omroepverenigingen zijn ook niet
onafhankelijk ten opzichte van hun plek in de publieke omroep. Als ik het
begrip onafhankelijkheid breed neem, betekent dat voor mij dus ook dat men
volstrekt onafhankelijk en zonder last of ruggespraak in de raad van toezicht
kan functioneren. Dat staat voor mij centraal, en daarvoor sta ik garant.
Daarop kan de Kamer mij ook aanspreken in het kader van de procedure en van
de uitkomst daarvan.Er is gevraagd wanneer ik nu toch eindelijk kom met de langetermijnvisie.
De Kamer kan ervan uitgaan dat ik daarin veel tijd steek. Als ik kijk naar
de inbreng van vandaag en naar het palet van verschillende opvattingen, concludeer
ik dat het een hoge inzet van allen en iedereen die hierbij betrokken is vraagt
om tot een eensluidende kabinetsvisie te komen waar wij allen
achter kunnen staan. Dat vraagt tijd. Zelf had ik het ook liever twee maanden
geleden rond gehad, ik doe daar niet schijnheilig over. Alles is erop gericht,
uiterlijk medio juni met een visie naar buiten te komen. Het is aan de Kamer
om vóór het reces tijd vrij te maken voor behandeling daarvan.De Kamer heeft inderdaad wat kort de tijd gehad om de integriteitscode
te bestuderen. Ik vind dat ook jammer, maar dit was het enige moment waarop
dat nog kon. Door kabinet en Kamer kunnen op het laatste moment nog amendementen
worden ingediend. De centrale gedachte is: wettelijke ondersteuning hoeft
niet, maar het is wel wenselijk. Dit sluit aan bij het bedrijfsleven, waar
binnenkort een wettelijke basis wordt gegeven aan de gedragscode. Deze ontwikkeling
hadden we nog niet scherp op ons netvlies toen we het wetsvoorstel aanboden
aan de Raad van State. Door die ontwikkeling bij het bedrijfsleven vinden
wij het logisch om dat ook voor de publieke omroep te creëren. Het regelt
niet de inhoud, maar de aard van de afspraken.Hiermee kom ik toe aan het amendement van de heer Van Dam op stuk nr.
9. Ik laat het oordeel hierover graag aan de Kamer. Met het weghalen van het
bedoelde artikel was vooral een opschoning van de Mediawet voorzien. In artikel
13c van diezelfde wet wordt de onafhankelijkheid van de overheid gegarandeerd,
dus we vonden het bedoelde artikel een overbodige bepaling. Maar als de Kamer
eraan hecht een dergelijk artikel erin te houden, heb ik daar geen enkel bezwaar
tegen. Nogmaals, ik laat het oordeel hierover graag aan de Kamer. Het is geen
principieel punt, zeker omdat ik duidelijk wil hebben dat het niet gaat om
de inhoudelijke beïnvloeding van welk programma dan ook.De heer Van Dam sprak over de beïnvloeding door de raad van bestuur
van de inhoudelijke programmering. Ik vind het lastig hoe er tegen onafhankelijke
programmering wordt aangekeken. Ik ben het eens met wat er wordt gezegd over
politieke beïnvloeding, als we kijken naar het amusementsverhaal rond
het Paasakkoord. Daaraan werd de conclusie verbonden dat ik ineens over de
inhoud van de programma's zou gaan, wat natuurlijk volstrekte onzin is. Ik
heb daarvan een paar voorbeelden genoemd. Als ik dat niet had gedaan, had
iemand mij daar vast op aangesproken! Ik heb volstrekt niet beoogd om welk
oordeel dan ook te geven, maar wel om voorbeelden te geven over waaraan je
zoal kunt denken. Het is echt volstrekte onzin dat ik of wie dan ook invloed
wil hebben op programma's. Integendeel, een verzwaring van de positie van
de raad van bestuur duidt er alleen maar op dat we het daar niet in zoeken.
Het weghalen van omroepverenigingen uit de raad van toezicht duidt erop dat
onafhankelijkheid in de brede zin van het woord, zonder last of ruggespraak,
in dit wetsvoorstel centraal staat.De heerAtsma(CDA)Voor de Handelingen: noch u, noch iemand uit mijn fractie heeft gezegd
dat een programma als Kopspijkers moet verdwijnen.StaatssecretarisVan der LaanMevrouw Keur vond dat Kopspijkers moest verdwijnen. Of zij daarmee de
kijker centraal stelde, weet ik niet. Het is overigens haar goed recht om
dat te vinden, daarvoor is zij voorzitter van een omroepvereniging. Zij moet
daarover verantwoording afleggen aan haar eigen achterban.Mevrouw Vergeer stelde de externe pluriformiteit centraal, en het nieuwe
vertrouwen van de programmamakers. Wat ik wat lastig vond, is dat mevrouw
Vergeer enerzijds de programmamakers centraal stelt, en mij daarop aanspreekt,
en anderzijds aangeeft dat zij niet wil dat ik torn aan de externe pluriformiteit.
De omroepverenigingen gaan over hun eigen programmamakers. Ik kan de omroepverenigingen
nergens op aanspreken, want zij hebben een autonome positie. Zij zijn als
werkgevers verantwoordelijk voor het goed inzetten van hun programmamakers.
Ik ben het er volledig mee eens dat het vertrouwen in de programmamakers centraal
moet worden gesteld, maar dat is wel een zaak van de omroepverenigingen. Daar
moet men mij niet op aanspreken. Ook in dit wetsvoorstel gaat de raad van
bestuur niet over de programmamakers. Als het gevoel bestaat dat de programmamakers
onvoldoende ruimte wordt gegeven, moeten de omroepverenigingen daarop aangesproken
worden. Nogmaals, daar kan men mij niet op aanspreken, zeker niet omdat wij
externe pluriformiteit hebben.MevrouwVergeer(SP)Hier wreekt zich weer dat wij niet over de toekomstvisie van de publieke
omroep kunnen praten. Ik heb dit in verband gebracht met de modernisering
en democratisering van de omroepverenigingen. Ik heb gezegd dat het in de
visie op wat een publieke omroep moet bieden aan de kijker, die centraal staat,
ook een kwestie is van democratisering van de omroepverenigingen zelf en dat
zij daarbij niet alleen afhankelijk zijn van de leden, maar ook van andere
prestaties. Denk in dit verband aan het "mandje" van de WRR. Wellicht kan
de mogelijkheid bekeken worden dat de omroepverenigingen iemand afvaardigen.
Dat hoeft dan niet per definitie de omroepvoorzitter te zijn.StaatssecretarisVan der LaanIn het huidige wetsvoorstel wordt in zoverre rekening gehouden met de
positie van programmamakers dat de ondernemingsraden een voordracht mogen
doen voor een lid van de raad van toezicht. Daarmee is in ieder geval formeel
een verbinding gelegd tussen het belang van de programmamakers en het functioneren
van de raad van toezicht. Voor de langere termijn is het basisakkoord zoals
het er nu ligt uitgangspunt. Een aantal punten wordt nog uitgewerkt, met name
ten aanzien van de derde functie. Voor de tweede functie is de autonomie van
de omroepvereniging volstrekt helder. Duidelijk is dat het dienen van twee
bazen in het Paasakkoord niet meer aan de orde is. De moeilijke positie van
programmamakers doordat zij signalen krijgen van de één en instructies
krijgen van de ander is door dit wetsvoorstel weggenomen. De positie van de
programmamakers als werknemers die de ruimte krijgen om met programma's bezig
te zijn, wordt daarmee versterkt.Mevrouw Örgü had een vraag over de neventaken. Vandaag vroeg
mevrouw Örgü mij tijdens een eerder debat om geen rekening te houden
met de Europese Commissie. Nu vraagt zij mij om vooral wel rekening te houden
met de Europese Commissie. Dat is een interessant onderscheid. Zij vroeg mij
waarom ik nu al iets regel voor de neventaken. Ik doe dat omdat in de huidige situatie het Commissariaat voor de Media om de dag wordt benaderd
over de kwestie van de neventaken. Dan gaat het met name om de crossmediale
ontwikkelingen, waarover al eerder in een ander verband is gesproken. Het
commissariaat wordt frequent benaderd door publieke omroepen, commerciële
omroepen en kranten over de vraag wat wel en wat niet mag. Er is een urgente
behoefte om duidelijkheid te krijgen over het samenwerken met de publieke
omroep. De Europese Commissie vindt de huidige omschrijving niet scherp genoeg.
Om die reden hebben wij besloten om dit op te lossen en op dit punt een vrij
urgente stap te zetten. Daarom hebben wij de nevenactiviteiten eruit gelicht.Mevrouw Vergeer heeft gevraagd naar het mogelijk positieve effect van
een netcoördinator. Dat zal sterk afhangen van hoe dat wordt beleefd
door de verschillende posities. Ik kan daar nu geen eensluidend antwoord op
geven. Waarschijnlijk zal de netcoördinator in een voorkomend geval zeggen
dat het positieve effect aan hem te danken is, terwijl de programmamakers
er vervolgens van balen dat die netcoördinator zich er überhaupt
tegenaan bemoeid heeft. Ik geef daar dan ook geen oordeel over.MevrouwVergeer(SP)Er zijn toch ook een aantal meetbare gegevens? Als de opdracht is om de
kijker centraal te stellen, kan dat bijvoorbeeld leiden tot horizontale programmering
en rekening houden met elkaar. Ik had graag gisteren gezien dat de publieke
omroep na het journaal van tien uur een uitzending had gewijd aan Europa,
om maar wat te noemen. Dan kun je het doelgroepenbereik en de waardering toch
meten? Dan kunt u toch zeggen dat het een goede ingreep is geweest van de
netcoördinator?StaatssecretarisVan der LaanDat is wel heel lastig. Het is meer dat je weet wanneer het niet goed
ging, omdat er niet iemand was die de beslissing kon nemen. Ik ben bang om
een voorbeeld te noemen, omdat er dan weer over inmenging wordt gesproken,
maar er is in de afgelopen maanden wel een voorval geweest, waarbij de ene
omroepvereniging het de andere omroepvereniging niet gunde om tijdelijk de
zendtijd te verlengen, gelet op de urgente actualiteit, maar erop stond dat
het eigen programma toch werd uitgezonden. Ik heb gehoord hoe men daar in
Hilversum tegenaan keek. Toen heeft men gezegd dat er eigenlijk iemand met
de vuist op tafel zou moeten slaan en zeggen dat men even moet wijken voor
dat grotere belang.Ik kan wel een negatief voorbeeld noemen dat met dit wetsvoorstel niet
meer voorkomt. Dan kan er op dat soort actuele momenten een duidelijke, definitieve
beslissing worden genomen. Dat is het voordeel van dit wetsvoorstel. Ik kan
helaas alleen een negatief voorbeeld noemen, omdat wij er in een positief
geval weinig van merken dat het goed is gegaan. Dan wordt dat niet zo expliciet
benoemd, maar dan is het gewoon goed gegaan.De inbreng van de heer Atsma dat hij wil dat de netcoördinator onder
het netbestuur komt, verbaast mij, omdat het netbestuur uit het wetsvoorstel
wordt gehaald. Wij hebben steun gekregen voor dit voorstel bij de bespreking
van de brief, vorig jaar september, omdat het netbestuur eigenlijk een overbodige
laag is in de hiërarchie. Wij hebben een netredactie, een netbestuur,
een netcoördinator en een raad van bestuur. Wij hebben gezegd dat de
organisatie veel platter moet. Ook de programmamaker moet weten waar hij aan
toe is en niet met allerlei lagen worden geconfronteerd.Daarom hebben wij het netbestuur eruit gehaald en de raad van bestuur
een centrale positie gegeven, zodat deze uiteindelijk kan worden aangesproken
op de prestaties die wij met elkaar afspreken. Daar hoort een netbestuur niet
doorheen te fietsen, zoals op dit moment gebeurt, dus dat halen wij eruit.
Daarom begrijp ik de inbreng van de heer Atsma niet, evenmin als het signaal
over de netcoördinator in het amendement van de heer Van Dam.Ik weet dat er in Hilversum veel irritatie en een stukje spanning is tussen
de netcoördinator en de ruimte die de omroepvereniging claimt om eigen
keuzes te maken, en vooral in het samenspel tussen de omroepverenigingen.
Wat wij in dit wetsvoorstel belangrijk vinden, is dat de raad van bestuur
uiteindelijk met de vuist op tafel slaat en zegt: zo gaan wij het doen, ook
als de omroepverenigingen er onderling niet uitkomen.Er wordt net gedaan of het meestal gaat om een conflict tussen de omroepvereniging
en de netcoördinator, maar dat is niet zo. Het is heel vaak een conflict
tussen de omroepverenigingen onderling. Dan is er niemand die de knoop kan
doorhakken, zelfs de netcoördinator niet, want hij heeft onvoldoende
bevoegdheden in de huidige situatie. Met dit wetsvoorstel krijgt de netcoördinator
wel de bevoegdheid om namens de raad van bestuur te zeggen dat wij het zo
gaan doen. Het is een mandaat met een wettelijke taakomschrijving binnen de
interne organisatie van de raad van bestuur.De heerAtsma(CDA)Het ging mij erom dat er niet onnodig veel bemoeienis moet zijn binnen
de samenstellende delen van de redacties op de netten. Ik heb de netcoördinator
altijd een vreemde eend in de bijt gevonden, die zich er te pas en te onpas
mee bemoeit. De staatssecretaris zegt dat dit soms terecht is, maar ik zeg
dat dit soms onterecht is. Als de staatssecretaris zegt dat het netbestuur
weggaat, kan ik mij voorstellen dat de netcoördinator per net ook weggaat.
Dan heb je een netredactie waarin de verschillende omroepen actief zijn en
bovenin heb je één man of vrouw die erop toeziet dat zij doen
wat zij moeten doen, klaar. Maak het vooral simpel en niet nodeloos ingewikkeld,
dat wilde ik zeggen.StaatssecretarisVan der LaanIk ben het met de heer Atsma eens dat het goed gaat daar waar omroepverenigingen
er in de netredactie samen prima uitkomen. Dat varieert in voorkomende gevallen
overigens sterk per net: er zijn netredacties die uitstekend en harmonieus
overeenstemming bereiken over de programmering, maar er zijn ook netten waar
dat iets minder harmonieus gaat. Dat is gewoon zo. Als het goed gaat, is de
netcoördinator technisch gesproken bij wijze van spreken niet eens nodig,
want dan is die vuist op tafel niet nodig. Dan komt het uiteindelijk anderhalve
keer voor dat zij er samen niet uitkomen, maar daarboven moet er iets of iemand
zijn – in het geval van dit wetsvoorstel de raad van bestuur –
die zegt: nu is het afgelopen en zo gaan wij het doen. De heer Atsma zegt
dat wij het niet nodeloos ingewikkeld moeten maken, maar als
je het helemaal overlaat aan de drie netredacties op het net, ben ik er niet
zeker van dat zij zich voldoende zullen vergewissen van het afwegen van belangen
tegenover de programmering van de andere twee netten. Dat vind ik jammer.
Op dat punt speelt de netwerkcoördinator nu een belangrijke functie,
zodat de drie coördinatoren samen zorgen voor de totale samenhang van
de drie netten. De radio laat ik even ter zijde, want de televisie is nu het
belangrijkste punt. Om tegemoet te komen aan de door de CDA-fractie ingebrachte
punten en aan kleine puntjes in het amendement van de heer Van Dam –
want dat gaat in mijn ogen veel te ver omdat de bevoegdheden van de raad van
bestuur daarmee worden afgebroken; dat is niet mijn bedoeling – kan
ik mij heel goed voorstellen dat boven het geheel van die drie netten één
coördinator komt die de verantwoordelijkheid van de raad van bestuur
nadrukkelijk verder invult en die meer op hoofdlijnen sturing geeft. Hij staat
er immers iets meer boven en zit niet op de dagelijkse aansturing van het
net. In beginsel is hij vooral verantwoordelijk voor de samenhang tussen de
drie netten. Daar waar het gaat om conflicten op het net, kan zo'n totaalcoördinator
een functie vervullen bij het nemen van een helder besluit: zo gaan wij het
doen. Als men er niet uitkomt, heeft hij de positie van een soort second opinion
en heeft hij de bevoegdheid om de knoop alsnog door te hakken. De situatie
wordt in dat geval dat zo'n persoon veel meer in het geval van problemen gaat
optreden. Daar waar de omroepverenigingen er samen uitkomen, hoeft dat dan
niet meer, terwijl de netcoördinator nu veel dichter op de dagelijkse
programmering zit. Ik zou mij dat nog kunnen voorstellen, maar dan wel echt
zonder netbestuur.De voorzitter:Ik kijk even naar de tijd en naar de woordvoerders. Wij hebben nog twaalf
minuten voor dit wetgevingsoverleg. Ik heb begrepen dat verschillende Kamerleden
nog vragen hebben.De heerAtsma(CDA)Voorzitter. De staatssecretaris stelde eigenlijk dat zij dat laatste als
handreiking zou willen doen. Ik denk dat haar voorstel op zich heel werkbaar
is, omdat er per net een netcharter is waarin precies is aangegeven waaraan
men moet voldoen. Als er vanuit de centrale aansturing één coördinerend
persoon is die direct onder de raad van bestuur valt in plaats van de drie
huidige personen, is dat volgens mij alleszins te verdedigen. Het is in ieder
geval eenvoudiger, goedkoper en voor iedereen helder. Daarmee leg je een grote
verantwoordelijkheid bij de netredacties.De heerVan der Vlies(SGP)Maar daarin meedenkend: zo'n netcoördinator in die nieuwe conceptie
is dan eigenlijk een stuk organisatie van de raad van bestuur bij het uitoefenen
van de taak van de raad van bestuur. Dat zie ik dus niet als een zelfstandig
orgaan.StaatssecretarisVan der LaanVoorzitter. Laat ik daar heel helder over zijn: het is een keuze om in
de wet vast te leggen hoe de raad van bestuur met zijn bevoegdheden wil omgaan.
Ik heb daar geen zware positie in. Ik heb uit de wetsgeschiedenis begrepen
dat de netcoördinator in de vorige periode vanuit de Kamer juist als
een soort waarborg is gecreëerd. De raad van bestuur kan uiteindelijk
in de wet die verantwoordelijkheden en bevoegdheden hebben om zijn taken en
de prestatiecontracten waar te maken zoals zij nu in de wet staan. Zij worden
nu heel expliciet toegewezen aan de netcoördinator, maar van mij kan
dat ook gewoon een verantwoordelijkheid zijn van de raad van bestuur. Er zijn
twee modellen. Zij bepalen zelf hoe zij hun verantwoordelijkheid willen uitvoeren
en welke functie zij willen vormgeven, maar dan wel met een nadrukkelijk mandaat
voor iemand boven de netredacties. De netredacties krijgen voor het dagelijkse
werk een bepaalde ruimte, maar er blijft een verantwoordingslijn. Uiteindelijk
moet iemand aan het eind van de dag de knoop doorhakken. De raad van bestuur
kan dat verder organiseren. Dat kan verschillen per net, maar ik kan mij heel
goed voorstellen dat één persoon de totale samenhang goed beschouwt
en in het geval van knelpunten intensief overleg zoekt. Hoe dan ook, er zijn
twee modellen. Óf wij regelen het in de wet, óf wij laten het
aan de raad van bestuur over, maar dan wel met heel duidelijke verantwoordelijkheden.
Er blijft dus een hiërarchie bestaan tussen de netredactie en de raad
van bestuur. Voor de dagelijkse aansturing ontstaat er echter meer ademruimte
voor de netredactie.De heerVan der Vlies(SGP)Ik denk dat de staatssecretaris nog wel even moet reageren op de suggestie
van collega Van Dam om dit wetsvoorstel finaal af te ronden nadat de toekomstvisie
in de Kamer is behandeld. Overigens bepaalt de Kamer zelf wanneer er gestemd
wordt. Waarom moet deze wet voor 1 september het Staatsblad bereikt hebben?
Wat is het dwingende karakter hiervan?StaatssecretarisVan der LaanHet uitgangspunt was dat wij graag met ingang van de nieuwe erkenningentermijn,
dus vanaf het allereerste begin, conform de nieuwe situatie willen werken.
Dat is dus vanaf het seizoen 2005/2006. Dan kan de raad van toezicht ook per
1 september aan het werk. De heer Van der Vlies vraagt mij of het urgent
is. Er zijn ergere dingen op deze wereld, maar de vraag is of het bestuurlijk
verantwoord is. Ik wil alle mensen die er werken duidelijkheid verschaffen.
Voor de langetermijnvisie is het cruciaal dat er een onafhankelijke raad van
toezicht is. Ik hoef de Kamer niet uit te leggen waarom. Een onafhankelijke
raad van toezicht kan rust, duidelijkheid en heldere sturing geven. Er is
mij dus veel aan gelegen om die onafhankelijke raad van toezicht met heldere
sturingslijnen zo snel mogelijk in te stellen. Het medialandschap is al ingewikkeld
genoeg.De Eerste Kamer heeft laten weten dat dit wetsvoorstel uiterlijk 3 juni
bij de Eerste Kamer moet worden aangemeld om afhandeling voor het zomerreces
mogelijk te maken. Ik was dan ook erg blij dat de Kamer in ieder geval vandaag
wilde vergaderen. Het gaat nu echter niet om mijzelf. Het gaat om Hilversum.
De mensen daar willen weten waar zij aan toe zijn. Ik moet zo langzamerhand
ook de procedure gaan starten. Ik wil de Eerste en de Tweede Kamer niet schofferen
door te beginnen met de procedure voordat het wetsvoorstel is aangenomen.
Die procedure moet transparant zijn. Daar is veel tijd voor nodig. Ik noem
procedures, termijnen en gesprekken. Wij hebben niet al na een paar belletjes
een raad van toezicht bij elkaar. Ik heb de zomermaanden hard
nodig om de raad van toezicht samen te stellen.Daarnaast heb ik een bozige brief gekregen van de voorzitter van de huidige
raad van toezicht. De leden zouden hun werkzaamheden graag per 1 september
beëindigen, omdat zij denken dat het belangrijk is om zo snel mogelijk
in de nieuwe context te gaan werken. Het is echter uiteindelijk aan de Kamer.MevrouwKraneveldt(LPF)Wij hebben het net gehad over de netcoördinator. Dat wilt u graag
anders doen, maar daar hebt u wel een nota van wijziging voor nodig. Krijgen
wij die dan voor donderdag? Er liggen veel dingen waar wij op erg korte termijn
een beslissing over moeten nemen. Bovendien kunnen wij er ook niet meer over
debatteren. Dat is in ieder geval voor mij een onbevredigende situatie.MevrouwÖrgü(VVD)Procedureel gezien stel ik het op prijs de staatssecretaris te steunen
in haar opmerking dat spoed wenselijk is om duidelijkheid te verschaffen aan
degenen die er in het veld mee werken. Om die reden moeten wij ook zo snel
mogelijk stemmen. Dat kan ook wat mij betreft. Ik verwacht dat de wijzigingen
die zonet zijn aangekondigd bij wijze van spreken vandaag nog op papier kunnen
worden gezet en de deur uit kunnen. Ik verwacht dat er niet veel moeite voor
behoeft te worden gedaan.Ik heb nog een vraag over de neventaken. De staatssecretaris heeft gekscherend
gezegd: in het vorige overleg wilde u dit en nu wilt u dat. In principe kan
ik hetzelfde tegen haar zeggen. Wij, in de Kamer, wensen veel en krijgen meestal
onze zin als wij daarvoor een meerderheid weten te krijgen. Ik zeg "meestal"
omdat wij nog niet klaar zijn op dat andere onderdeel. Mijn vraag aan de staatssecretaris
is ook ingegeven door de uitspraken van het commissariaat de afgelopen tijd.
Ik noem een concreet voorbeeld waarover ik vragen heb gesteld, namelijk tvgids.nl.
De AKN-omroepen hebben het voor elkaar gekregen om in zes jaar 2,5 mln. voor
dat project te krijgen. Blijkens gegevens die wij hebben gekregen, is op basis
van offertes geconstateerd dat dit minimaal 1,5 mln. te veel is geweest. Die
1,5 mln. is ergens voor gebruikt. Ik wil graag weten waarvoor. Verwijzend naar het verzoek van de Europese Commissie merk ik op dat de
VVD-fractie de wijziging die de staatssecretaris noemt wil in de context waarin
deze thuishoort. De neventaken moeten er dus niet nu als één
punt uit worden gelicht. Om die reden heb ik het amendement ingediend waarin
staat dat wij het in de toekomst moeten meenemen en niet op dit moment.De heerVan Dam(PvdA)Voorzitter. Ik zei aan het begin van de eerste termijn: volgens mij is
het wetsvoorstel dat voorligt een stuk fundamenteler dan wel wordt voorgesteld.
Dat blijkt mijns inziens ook uit de discussie die wij hebben gehad in de eerste
termijn over de bevoegdheden die wij de raad van bestuur willen toedelen.
Ik denk dat dit punt bij de discussie over de toekomst van het bestel nog
uitvoerig terugkomt. Ik vraag de heer Atsma in dit verband: Als je de raad
van bestuur de bevoegdheid geeft om programma's te weigeren, kun je dan nog
spreken over een volledig autonoom zijn van de omroeporganisaties wat de inhoud
van de programma's betreft, zoals in het Paasakkoord staat? Ik kan dit niet
met elkaar rijmen, voorzitter, en ben benieuwd hoe de heer Atsma er tegenaan
kijkt.De staatssecretaris heeft volgens mij de Kamer een enorme handreiking
gedaan door zojuist te zeggen: ik stap af van het model van de netcoördinatoren;
de netredacties worden in principe de baas over het net en er zit een mannetje
boven waarbij men terecht kan bij conflicten. Aan haar reactie te oordelen
heb ik het verkeerd begrepen.StaatssecretarisVan der LaanJa. Dat "mannetje erboven" betekent iets anders dan de baas zijn.De heerVan Dam(PvdA)U zegt dat de netredacties over de programmering gaan en dat er indien
men er niet uitkomt een mannetje boven zit dat kan ingrijpen. Zo heb ik het
begrepen. Als dat uw voorstel is, zijn veel van mijn bezwaren weggenomen en
kan ik mijn amendement op stuk nr. 10 wel intrekken. Ik ben benieuwd of u
het zo gaat doen en wil graag de nota van wijziging zien. Als dat is wat u
hebt bedoeld, ga ik er met een positieve blik naar kijken.Voorzitter. Overblijft de kwestie van de benoeming van de leden van de
raad van toezicht. De staatssecretaris zegt dat dit via een open procedure
zal gaan, maar ik wil toch nog even terugkomen op hetgeen zij zojuist wat
flauw noemde. Ik maak mij niet voor niets zorgen over die politieke benoemingen.
Dat heeft te maken met de bevoegdheden van de raad van bestuur. Die gaan er
wellicht nu wat anders uitzien en daar ben ik dan ook erg benieuwd naar, maar
als ik denk aan de manier waarop de voorzitter van de Raad voor Cultuur is
benoemd, dan zal de staatssecretaris zich herinneren dat wij haar niet voor
niets naar de Kamer hebben geroepen om onze vragen daarover te beantwoorden.
Dat rook volgens ons toch ongelooflijk naar vriendjespolitiek. Het stelt ons
niet gerust en daarom vraag ik er nu ook zoveel aandacht voor.De staatssecretaris zegt dat zij zich niet met programma's wil bemoeien
en dat zij "gewoon" enkele voorbeelden van programma's heeft genoemd die volgens
haar wel of niet kunnen, maar juist als staatssecretaris zou je dat niet moeten
doen. Je moet komen met een duidelijke definitie en niet met voorbeelden.
Die definitie ontbrak en ik vind het niet sterk dat zij daarom voorbeelden
nodig heeft en ik denk dat zij daarmee ook weinig vertrouwen wekt bij het
veld. Dat verwacht niet dat de staatssecretaris zich met hun programma's komt
bemoeien, maar dat zij duidelijk aangeeft wat een publieke omroep wel of niet
moet doen, maar niet tot op het niveau van programma's uitspreekt of een programma
wel of niet goed is. Het is nu wachten op die toekomstvisie met die duidelijke
definitie en ook daarom houd ik mijn amendement op stuk nr. 9 over de inhoudelijke
bemoeienis nog maar even overeind. Ik heb het gevoel dat ik er niet van op
aan kan dat men zich niet met programma's gaat bemoeien. Wij herinneren ons
nog het debat over satire, wij hebben de uitspraken over het mogelijk uitgelekte
voorstel over een jongerenzender gehoord – toch ook een inhoudelijke
bemoeienis – wij hebben laatst nog de uitspraken gehoord van coalitiegenoot
Bakker dat er aan 3FM nog het nodige moet worden versleuteld. Zo kan ik nog
wel meer voorbeelden noemen waarin de coalitie steeds meer de neiging toont
om zich inhoudelijk te bemoeien met wat Hilversum doet. Die afstand moet worden
bewaard en ook om die reden houd ik dit amendement nog maar even
overeind.De heerAtsma(CDA)Voorzitter. Dat nodigt toch echt uit om vooral iets te zeggen over wat
er bij 3FM bij zou moeten, bijvoorbeeld op het gebied van het Nederlandstalige,
maar ik zal dat toch maar niet doen, want dan zou ik mij volgens de heer Van
Dam toch weer met de inhoud bemoeien.Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop leden van de raad van toezicht
worden benoemd. Uiteraard zal die benoeming door iemand moeten worden gedaan.
Ik denk overigens dat er recente voorbeelden zijn waarover de heer Van Dam
toch echt niet kan klagen. Het lijkt mij dat hij dan ook wel enig vertrouwen
in het kabinet mag hebben als het gaat om de onafhankelijkheid die in acht
wordt genomen bij de benoeming van de leden van de raad van toezicht. Dat
iedereen in principe kan meedingen naar een zetel in die raad vinden wij in
elk geval wel belangrijk, maar het is wel aan de mensen zelf om zich daarvoor
te melden. Dat is wat anders dan dat het kabinet proactief zou gaan zoeken
naar kandidaten. Ik heb geprobeerd aan te geven dat dit niet de bedoeling
mag zijn. Ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris zegt dat mensen zich
op basis van enkele criteria moeten kunnen melden, zoals dat ook bij andere
benoemingen gaat. Ik ben daar dan ook niet zo ongerust over.In de uitleg van de staatssecretaris over de netcoördinator kunnen
wij ons wel vinden. Het leidt in elk geval tot minder bureaucratie en tot
meer duidelijkheid. Ik vind het overigens wel verstandig dat de staatssecretaris
zelf met een nota van wijziging komt omdat dit elke twijfel zal wegnemen.
Zij blijft dan zelf aan de bal of de microfoon of de camera en wordt het niet
helemaal overgelaten aan het vrije spel van mensen die willen interpreteren.
Laat zij dus maar voor donderdag met een nota van wijziging komen. Dat lijkt
mij het beste. Zoals zij het heeft uitgelegd, namelijk een coördinator
onder de raad van bestuur die ingrijpt op momenten dat het niet goed gaat.
Wanneer gaat het niet goed? Als de bespelers van de netten zich niet houden
aan de afspraken en wanneer het totaal niet brengt wat het zou moeten brengen.
De staatssecretaris is op dat punt volstrekt helder geweest en dat spreekt
ons zeer aan. In de richting van de heer Van Dam merk ik ten slotte nog op dat wat ons
betreft de omroepen volledig autonoom zijn als het gaat om de inhoud van de
programma's. Ik kan dat niet vaak genoeg herhalen. Als het gaat om de programma's
zelf, dan hebben wij afgesproken dat er sprake moet zijn van een gelijkwaardig
toewijzing op basis van plaats en omvang van die programma's. Over dit laatste
is nu juist de afgelopen jaren het nodige te doen geweest, juist door het
optreden van netcoördinatoren. Daarom ben ik eigenlijk wel blij met hetgeen
de staatssecretaris over de netcoördinator heeft gezegd.MevrouwKraneveldt(LPF)De gedachte is dat wij donderdag aanstaande zullen stemmen, maar ik wil
dit zeker niet. Ik wil eerst de nota van wijziging zien. Bovendien wordt er
de komende twee dagen niet vergaderd in verband met de campagnes voor het
referendum over de EU-grondwet. Wij moeten donderdag dus over iets stemmen
waar wij nog niet eens een nadere gedachtewisseling over kunnen hebben. Ik
vind dit procedureel zeer onbevredigend. Ik zal hier dan ook niet aan meewerken.
Ik zal via de griffier misschien nog een voorstel aan mijn collega's voorleggen,
want ik vind niet dat wij dit er nu even snel doorheen moeten jagen. Wij moeten
wel zorgvuldig te werk gaan.De heerVan der Vlies(SGP)Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoord.Ik ben altijd gevoelig voor bestuurlijke overwegingen en argumenten. Ik
vind het een bestuurlijk vitaal argument als de datum van 1 september
gemotiveerd wordt met een verwijzing naar het feit dat dit een logisch moment
is om meteen de gevolgen van dit wetsvoorstel met een nieuwe concessie voor
drie jaar mee te geven.Aan de andere kant moeten wij natuurlijk wel zorgvuldig te werk gaan.
Dit is wetgeving en collega Van Dam heeft het gelijk aan zijn kant als hij
zegt dat het over iets meer gaat dan het faciliteren van een interim-periode.
Je anticipeert toch op komende wetgeving en dit luistert nauw. De zorgvuldigheid
moet onbetwist zijn.Ik hak daarom nu nog niet de knoop door. Het is nog geen donderdag. Als
er donderdag gestemd zal worden, moet er wel een heldere termijn aan voorafgaan
opdat wij alles nog tot ons kunnen nemen. De aangekondigde nota van wijziging
moet duidelijk zijn en mag geen nieuwe discussie oproepen.Als je van de omroepen naar boven kijkt, kom je ergens de netcoördinatoren
tegen. Hierin komt verandering, want dit is allemaal te log en stroperig.
De raad van bestuur krijgt heldere bevoegdheden ten aanzien van prestatieafspraken
en er komt een raad van toezicht. Welke plaats is in deze structuur toegekend
aan de netcoördinator? Als de raad van bestuur een bij wet geregelde
taak heeft, is het aan de raad van bestuur om te organiseren hoe op die netten
wordt gecoördineerd en toegezien. Dit regelen zij dan maar zelf. Zij
moeten het regelen, maar hoe zij het regelen, is hun zaak. Nu blijft er toch
nog weer een laatste restant van de huidige inrichting achter. Daar krijg
ik graag meer duidelijkheid over.Overigens ben ik het volstrekt eens met de opmerkingen van collega Atsma
over de autonomie van de omroepverenigingen voor de vulling van de programma's,
identiteit, enz.MevrouwVergeer(SP)Ik ben ook begonnen met een verwijzing naar de samenhang tussen deze voorstellen
voor de korte termijn en de toekomstvisie. Die is te meer van belang, omdat
wij nu niet hebben gesproken over de technische ontwikkelingen op mediagebied.
De vraag of je veel moet coördineren op een net hangt ook daarmee samen.
Is er straks een kijker die blijft hanger op een kanaal of gaat hij zappen.
Dit soort zaken heeft invloed op de coördinatie.Hoewel ik op zich voorstander ben van deze coördinatie vind ik het
wel jammer dat de staatssecretaris niet duidelijk zegt wat zij daarmee wil
bereiken. Er zal toch een afrekencriterium moeten zijn om te kijken of dit
een goed voorstel is, bijvoorbeeld in termen van het doelgroepenbeleid. Zullen
er inderdaad meer jongeren, lager opgeleiden of allochtonen worden bereikt
door deze centralisering? Wat zijn de waarderingscijfers?De hamvraag is hoe het verder gaat met de omroepverenigingen. Krijgen
zij ledenwinst of raken zij juist leden kwijt door dit concept? Dit heeft
natuurlijk iets te maken met de vraag hoe sterk de externe pluriformiteit straks nog is als zij met een nieuwe visie komen.Eén vraag heeft de staatssecretaris niet beantwoord: zij wil niet
op kijkcijfers letten bij de prestatieafspraken, maar vindt wel dat het streven
van de publieke omroep erop is gericht om minimaal één publiek
net tot de drie best bekeken netten te laten horen en dat alle publieke netten
in de topzeven van best bekeken netten moeten zitten. Hoe rijmt zij dat?Tot slot een procedurele vraag: wat moet de Kamer doen als de staatssecretaris
komt met de nota van wijziging? Het lijkt erop dat zij met dit nieuwe voorstel
meer ruimte gaat geven aan de omroepverenigingen, maar ik heb tijd nodig om
daar goed naar te kijken. Ik sluit me aan bij de wens van mevrouw Kraneveldt
om een procedurevergadering te beleggen over het moment van stemmen. Wat mij
betreft is dat niet aanstaande donderdag.StaatssecretarisVan der LaanLaat ik meteen beginnen met mijn voorstel van zojuist. In de herinterpretatie
aan de overzijde lijkt het erop dat daarmee de bevoegdheden weer naar beneden
worden verplaatst. Dat is absoluut niet de bedoeling. Ik wilde slechts aangeven
dat het niet per se aan de wetgever is om tot in detail de interne organisatie
te regelen, dat de bevoegdheden van de raad van bestuur juist worden versterkt,
dat die versterking niet per se hoeft via één netcoördinator
per net, netjes in de wet vastgelegd, maar dat dit in de toekomst misschien
een heel andere organisatievorm vraagt, bijvoorbeeld één coördinator
voor het geheel; ik vind de samenhang tussen de drie netten namelijk heel
belangrijk. Om alle misverstanden te voorkomen, dat betekent dus dat er ook
bemoeienis is met de dagelijkse programmering, dus sturing vóóraf,
sturing op de planning, op de programmering, op de slotindeling van het net.
Het abstractieniveau van het netcharter gaat niet over de dagelijkse programmering.
Dat is de kern van het wetsvoorstel. De raad van bestuur gaat natuurlijk niet
over individuele presentatoren, hij is bevoegd om programma's te plaatsen
en eventueel van plaats te veranderen; zo kan de raad opdragen om een programma
te verschuiven naar een later tijdstip als hij dat opportuun vindt. Om problemen
voor later te voorkomen wil ik hierover geen misverstand laten bestaan: dit
betekent dus meesturen aan de programmering aan de voorkant. Aan de raad van
bestuur wordt overgelaten hoe dat wordt gedaan. Als het net het echter prima
heeft georganiseerd, zelf de prestaties goed voor ogen houdt, goed omgaat
met het netcharter en goed communiceert, zal de bemoeienis van de raad van
bestuur verminderen. Als het net er een potje van maakt, zal de sturing intensiever
zijn. Het is mijn voorstel om het van de situatie af te laten hangen. Het
is nadrukkelijk niet de bedoeling, zoals de heer Atsma lijkt te interpreteren,
dat men de handen ervanaf trekt, of dat via een terugtrekkende beweging alles
weer aan de omroepverenigingen wordt gegeven. Nee, duidelijk blijft: centrale
sturing, samenhangend beleid, samenhangende programmering. Als iedereen goed
communiceert en, zoals men beweert, echt het beste met elkaar voorheeft, dan
is dat allemaal geen probleem en zal de bemoeienis minimaal zijn. Als alle
partijen echter toch voor zichzelf gaan, zal de bemoeienis maximaal zijn.Over de inhoud van de programma's het volgende. De heer Van Dam geeft
een wel erg uitgebreide interpretatie van "niet bemoeien met de inhoud van
programma's". Volgens zijn interpretatie zou het betekenen dat de wetgever
zich bemoeit met de inhoud van de programma's. Het gaat gewoon over programmavoorschriften,
voor jongerenprogramma's of welke programma's dan ook. Hij moet zich niet
baseren op wat in de krant staat, niet hineininterpretieren, maar gewoon wachten
op de kabinetsvisie. Volgens de reguliere wetgeving mogen we gewoon een opvatting
hebben over de aard van de programma's; de verdeling tussen functies heeft
niets te maken met inhoudelijke bemoeienis. Als de raad van bestuur zegt dat
er te veel amusement of drama, of te weinig praatprogramma's zijn, is dat
zijn absolute recht. Zo gaat het bij de BBC, bij de VRT en bij de ZDF. Dat
noemen we allemaal geen inhoudelijke bemoeienis.De heerVan Dam(PvdA)Er is een groot verschil tussen het aangeven van programmacategorieën
in lagere regelgeving en het voor de camera vertellen dat Lingo en Sterrenslag
wel of niet op de buis mag.StaatssecretarisVan der LaanIk heb niet gezegd of ze wel of niet op de buis mogen. Ik heb alleen maar
aangeven tot welke functie ze behoren. Dat is een cruciaal verschil. Als u
liever de krant gelooft en niet bereid bent om te bekijken wat ik letterlijk
gezegd heb, moet u dat weten. Ik heb alleen maar gesproken over functies.
Uiteindelijk is het aan de luisteraars om daaraan een conclusie te verbinden.De heerAtsma(CDA)Mijn fractie kan zich volledig vinden in de uitleg van de staatssecretaris,
want zij vindt ook dat het niet mag gebeuren dat een programma wordt weggedrukt
vijf minuten voordat een belangrijke wedstrijd eindigt. Ik wil haar echter
wel vragen om wat zij nu heeft gezegd vast te leggen in een nota van wijziging.
Volgens mij hebben andere fracties daar ook behoefte aan omdat daardoor alle
onduidelijkheid wordt weggenomen.StaatssecretarisVan der LaanIk zeg toe dat ik zal proberen om de Kamer deze nota van wijziging morgenochtend
vroeg te doen toekomen. In deze nota van wijziging wordt geregeld dat de netcoördinator
uit de wet verdwijnt en het wordt overgelaten aan de raad van bestuur. De
raad van bestuur krijgt dan de bevoegdheid om het in te vullen vanuit zijn
hiërarchische bevoegdheid. Deze bevoegdheid wordt in de wet vastgelegd
en houdt in dat de raad van bestuur drie netcoördinatoren aan kan stellen.
Men zal dat moeten doen in overleg met de netredacties. Als een net een netcoördinator
wil hebben, moet men dat vooral zo afspreken. Maar als een net geen behoefte
heeft aan een netcoördinator, moet de raad van bestuur samen met de netredactie
besluiten hoe zij die verantwoordelijkheid zullen invullen. Ik sluit dus op
voorhand niets uit, want het moet de bevoegdheid van de raad van bestuur worden
om het te regelen.De verantwoordelijkheid van de raad van bestuur zal centraal staan in
de nota van wijziging. Politieke bemoeienis met de interne werkwijze van de
raad van bestuur zal daardoor afnemen. Dat is een ontwikkeling die ten goede
komt aan de organisatie.Tijdens werkbezoeken hoor ik heel vaak dat men vol ongeduld wacht op het
nieuwe neventakennregime. Ik wil verder de Europese Commissie volgen in haar
commentaar. Ik kan niet ingaan op de concrete vraag of het 2,5 of 1,5 mln.
is. Ik mag me niet bemoeien met programma's en al helemaal niet met de financiering
van programma's. Ik kan het dus niet beoordelen, maar het moge duidelijk zijn
dat ik de sector graag steun door het neventaakregime snel vast te stellen.
Een deel van Hilversum, de mensen die prijs stellen op duidelijkheid, doen
wij een groot plezier door hierover op 2 juni te stemmen. Dat laat onverlet
dat ik de bezwaren en de aarzelingen van de Kamer goed begrijp.De heerAtsma(CDA)Ik begrijp uit haar toelichting dat de staatssecretaris de aanvaarding
van het amendement-Örgü ontraadt?StaatssecretarisVan der LaanJa, dat klopt. Ook ontraad ik de aanvaarding van het amendement op stuk
nr. 10. Het oordeel over het amendement op stuk nr. 9 laat ik aan de Kamer.MevrouwVergeer(SP)De staatssecretaris heeft mijn vraag over de kijkcijfers niet beantwoord.StaatssecretarisVan der LaanDe uitgangspunten die mevrouw Vergeer heeft genoemd, staan in het voorstel
van het concessiebeleidsplan van de raad van bestuur zelf. Dat zijn de eigen
ambities van de raad. In het begrotingsdebat in november hebben wij dat met
elkaar besproken. Ik heb toen gezegd dat niet kijkcijferoriëntatie de
centrale oriëntatie zou moeten zijn, maar waardering en kwaliteit enerzijds
en het goed bereiken van de specifieke doelgroepen die de verantwoordelijkheid
zijn van de publieke omroepen anderzijds. Het is prima voor de publieke omroep
om ambities te hebben op het gebied van de kijkcijfers. Je besteedt geld omdat
je graag wilt dat zoveel mogelijk mensen ernaar kijken; anders kun je je functie
als publieke omroep niet waarmaken. Het is een voorstel van de raad van bestuur
in zijn concessiebeleidsplan voor de komende drie jaar. Wij hebben geen bezwaren
daartegen, maar wij sturen er niet heel sterk op aan.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande donderdag in een extra procedurevergadering over
het stemmen te praten. Ik wil de staatssecretaris en alle aanwezigen bedanken
voor hun komst.Sluiting 18.23 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje (VVD), voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd
(CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP), Tichelaar
(PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink
(PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough (GroenLinks) en Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA),
Tonkens (GroenLinks), Brinkel (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD),
Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA),
Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA),
Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA),
Aptroot (VVD), Halsema (GroenLinks) en Kalsbeek (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29991-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl