Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 32 896
 
 Wijziging van artikel 18b van de Wet minimumloon en
		minimumvakantiebijslag in verband met het verduidelijken van het
		rechtsvermoeden van werkgeverschap
 
 
 Nr. 7
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 
		15 november 2011
 
 
 
 
 Met belangstelling heeft de regering kennisgenomen van de
				 vragen die de leden van de fracties van VVD, PvdA, CDA en D66 hebben gesteld
				 over het onderhavige wetsvoorstel.
 De fracties stellen een aantal vragen over de toepassing van
				 het artikel in de praktijk en in meer bredere zin over de handhaving van de Wet
				 minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml) door de Arbeidsinspectie. Deze
				 vragen worden hieronder beantwoord.
 
 
 
 
 1.
 Het wetsvoorstel
 
 De leden van de VVD-fractie constateren dat de regering toelicht
				dat als er feiten en omstandigheden zijn die wijzen in de richting van het
				bestaan van een dienstbetrekking, dat daarvan door de toezichthouder wordt
				uitgegaan. De leden van de VVD-fractie vragen wat voor feiten en omstandigheden
				hiermee worden bedoeld.
 Het wetsvoorstel creëert als vangnet een vermoeden van een
				dienstbetrekking bij werkgevers die geen of onvoldoende medewerking verlenen
				aan een controle in het kader van de naleving van de Wml. Een werkgever die
				geen gegevens overlegt of het bestaan van een dienstbetrekking blijft
				ontkennen, zou zonder deze bepaling de controle (en daarmee ook een eventuele
				sanctie wegens onderbetaling) in het kader van de Wml ontlopen. Dat is
				uiteraard ongewenst. Om die reden wordt voorgesteld een weerlegbaar
				rechtsvermoeden in de Wml op te nemen. Als een werkgever geen of onvoldoende
				medewerking aan een controle van de Arbeidsinspectie verleent en feiten en
				omstandigheden wijzen in de richting van het bestaan van een dienstbetrekking,
				dan gaat de Arbeidsinspectie van een dienstbetrekking uit, tenzij de werkgever
				dat aantoonbaar kan weerleggen. Feiten en omstandigheden die in zo’n geval
				naar redelijk vermoeden wijzen op het bestaan van een dienstbetrekking zijn in
				de eerste plaats het door de aangetroffen persoon verrichten van werkzaamheden
				die gebruikelijk zijn in het bedrijf waar hij wordt aangetroffen. Vervolgens
				kan worden gedacht aan feiten en omstandigheden als het dragen van
				bedrijfskleding, het zich bevinden op een plaats die voor een derde in principe
				niet toegankelijk is, een prikklok met een kaart waar de naam van de
				aangetroffen persoon op staat, of het gebruik maken van vervoermiddelen of
				werktuigen die kennelijk van de werkgever zijn. Ook andere werknemers kunnen
				verklaren dat een werknemer al langere tijd voor de desbetreffende werkgever
				werkt. Voorts kan uit administratieve gegevens die van derden zijn verkregen,
				bijvoorbeeld een loon- of urenadministratie, blijken dat er vermoedelijk sprake
				is van een dienstbetrekking bij de werkgever bij wie de controle
				plaatsvindt.
 De leden van de VVD-fractie vragen de regering of het inderdaad
				zo is dat bij het indienen van een klacht in verband met onderbetaling er ook
				objectieve feiten en omstandigheden nodig zijn voor het vaststellen van het
				redelijk vermoeden dat iemand ergens arbeid heeft verricht.
 Bij het indienen van een klacht geldt dat de indiener daarvan
				feiten of omstandigheden moet aandragen ter onderbouwing van de klacht. Daarbij
				gaat het ook om feiten en omstandigheden die duiden op het bestaan van een
				dienstbetrekking. Het kan niet zo zijn dat iemand een klacht over onderbetaling
				indient zonder enig feit dat erop duidt dat daadwerkelijk jegens de aangewezen
				werkgever aanspraak bestaat op het wettelijk minimumloon en de
				minimumvakantiebijslag.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen voorts om voorbeelden van
				 het tegenbewijs dat de werkgever kan overleggen om zijn onschuld te
				 bewijzen.
 Bij voorbeelden van tegenbewijs van het rechtsvermoeden van
				 werkgeverschap kan, zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, gedacht
				 worden aan de uitzendovereenkomst die betrekking heeft op de op het moment van
				 de controle waargenomen werkzaamheden, een overeenkomst van aanneming van werk
				 of een overeenkomst van opdracht waaruit blijkt dat de werkende persoon geen
				 eigen werknemer van de werkgever is. De werkende persoon kan de toezichthouder
				 hierbij uiteraard behulpzaam zijn door mee te helpen aan te tonen wie
				 daadwerkelijk zijn werkgever is.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen ook welke verjaringsregels van
				toepassing zijn op de situaties waarop het wetsvoorstel zich richt. Zij vragen
				ook hoever in de tijd de constatering van het rechtsvermoeden van
				werkgeverschap kan teruggaan en wat dit betekent dit voor de bewaarplicht en
				bewijslast van de werkgever.
 
 Bij de constatering van het rechtsvermoeden van werkgeverschap
				 gaat het om de actuele situatie in het bedrijf. Het wetsvoorstel richt zich in
				 eerste instantie immers op het vaststellen van het werkgeverschap van personen
				 die tijdens een controle op de naleving van de Wml in het bedrijf worden
				 aangetroffen. Ten aanzien van deze personen zou de werkgever bewijsmateriaal
				 beschikbaar moeten hebben om het rechtsvermoeden van werkgeverschap te
				 weerleggen.
 Het wetsvoorstel richt zich voorts op de situatie dat een
				 persoon niet werkend wordt aangetroffen, maar dat uit administratieve gegevens
				 blijkt dat hij werkzaamheden heeft verricht. Formeel geldt, gelet op de hoogte
				 van de boete die op grond van de Wml kan worden opgelegd, op basis van de
				 Algemene wet bestuursrecht (Awb) dat de bevoegdheid tot het opleggen van een
				 bestuurlijke boete verjaart vijf jaren nadat de overtreding heeft
				 plaatsgevonden. De Arbeidsinspectie controleert vanaf de inspectiedatum tot een
				 jaar terug in de loonadministratie, te beginnen met de meest recente afgesloten
				 betaalperiode of de betaalperiode waarin de werkzaamheden zich
				 concentreren.
 
 De leden van de VVD- en D66-fracties vragen op welke sectoren de
				Arbeidsinspectie zich bij de controle op de naleving van de wet momenteel met
				name richt. De leden van deze fracties vragen daarbij om toe te lichten welke
				criteria er zijn om te bepalen of er bij een sector of een bedrijf een hoog
				risico op wetsovertreding bestaat en er geïnspecteerd moet worden. De leden
				van de VVD-fractie vragen of ook een controle kan plaatsvinden na individuele
				klachten.
 
 Het is juist dat de Arbeidsinspectie bij de controles op
				 arbeidsmarktfraude zich vooral richt op die sectoren waar een hoog risico voor
				 wetsontduiking van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) en Wml bestaat. Dat
				 betreft met name de sectoren waar oneerlijke concurrentie door illegale
				 tewerkstelling en onderbetaling verhoudingsgewijs veel voorkomt. Dit zijn
				 vooral de sectoren land- en tuinbouw, bouw, schoonmaak, intermediairs, horeca,
				 detailhandel en autobedrijven. Daarnaast lopen er ook enkele specifieke
				 onderzoeken in de sectoren zorg, transport en binnenvaart.
 De zogenaamde «risicosectoren» worden vastgesteld op basis
				 van informatie die via verschillende kanalen wordt verzameld. Dat betreft
				 ondermeer de eigen inspectieresultaten, maar ook meldingen, individuele
				 klachten en andersoortige signalering spelen daarbij een rol. Tevens wordt bij
				 de risicoselectie informatie betrokken die afkomstig is van andere organisaties
				 zoals het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, de Sociale
				 verzekeringsbank, de Belastingdienst en gemeenten.
 
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of de regering duidelijk kan
				 maken hoe de omvang van de wijziging in verhouding staat tot de doelgroep, die
				 de regering wil aanpakken, oftewel hoe groot de problematiek in deze sectoren
				 is en in hoeveel gevallen de uitleg van het huidige wetsartikel, na de
				 uitspraak van de afdeling bestuurrechtspraak van de Raad van State van 28 juli
				 2010, een goede handhaving belemmert. Zij vragen ook in hoeverre de wijziging
				 ook een effect heeft op de «goede» sectoren.
 Door een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de
				 Raad van State is de mogelijkheid om op te treden tegen werkgevers die niet
				 willen meewerken aan controle op het minimumloon, aanzienlijk beperkt. Zonder
				 herstelmaatregel zijn bijvoorbeeld uitzendbureaus niet te beboeten voor
				 onderbetaling als zij niet mee willen werken aan een controle, omdat de
				 werknemers van deze uitzendbureaus zelden in het uitzendbureau zelf fysiek
				 worden aangetroffen. Het effect van de uitspraak op de handhavingsresultaten is
				 niet precies te kwantificeren. In algemene zin kan worden gesteld dat de
				 geloofwaardigheid van het toezicht en de handhaving van de Wml sterk worden
				 ondermijnd als onvoldoende opgetreden kan worden tegen werkgevers die hun
				 medewerking aan de controle weigeren en geen gegevens willen verstrekken over
				 loonbetalingen. Op «goede sectoren» zal de wijziging geen gevolgen hebben,
				 ervan uitgaande dat zij hun administratie goed op orde hebben en meewerken aan
				 de controle.
 
 De leden van de VVD-fractie stellen enkele vragen over de
				controles door de Arbeidsinspectie. Zij vragen hoe een controle er in de
				praktijk uitziet, of deze controles worden aangekondigd en of de
				Arbeidsinspectie ook meerdere malen bij een sector of bedrijf op bezoek gaat
				als blijkt dat deze veelvuldig in overtreding is.
 
 Voor de wijze waarop sectoren en bedrijven voor een inspectie
				 worden geselecteerd, wordt gebruik gemaakt van verschillende informatiebronnen.
				 Ik verwijs hiervoor kortheidshalve naar het antwoord op vragen van de leden van
				 de fracties van de VVD en D66 over de sectoren bij welke de controles met name
				 plaatsvinden en over de criteria op basis waarvan deze sectoren worden
				 gekozen.
 Daarnaast worden bedrijven geïnspecteerd naar aanleiding van
				 meldingen en klachten.
 Voor controles in het kader van arbeidsmarktfraude worden
				 bedrijven zonder voorafgaande aankondiging bezocht. Meestal gaat het daarbij om
				 werkplekbezoeken waarbij zowel op illegale tewerkstelling als op betaling onder
				 minimumloonniveau wordt gecontroleerd. Daarnaast worden ook administratieve
				 controles uitgevoerd. In beginsel worden bedrijven – indien beboetbare
				 overtredingen of geringe overtredingen waarvoor een waarschuwing gegeven kan
				 worden zijn geconstateerd – na ongeveer 3 maanden nogmaals bezocht voor een
				 hercontrole. En ook daarna worden bedrijven opnieuw gecontroleerd als daartoe
				 aanleiding is.
 
 De leden van de VVD-fractie stellen vast dat niet alleen de
				werkgever, gedefinieerd in artikel 5 van de Wml, maar ook de vermoedelijke
				werkgever, bedoeld in artikel 18b, derde lid, van de Wml aan de toezichthouder
				gegevens moet verstrekken. Zij vragen vervolgens wat er gebeurt als de
				werkgever wel de gegevens kan overleggen, terwijl de vermoedelijke werkgever
				dit niet kan (of andersom). Zij vragen of dit betekent dat wanneer een
				werkgever in overtreding is, naast de boete ook met terugwerkende kracht alsnog
				het wettelijk minimumloon dient te worden terugbetaald. Ook vragen zij of er
				hogere sancties worden opgelegd, wanneer een werkgever herhaaldelijk in
				overtreding is.
 
 Bij de beantwoording van deze vraag is het belangrijk om een
				 onderscheid te maken tussen de werkgever, bedoeld in artikel 5 en de werkgever,
				 bedoeld in artikel 18b, derde lid. De Wml richt zich met name tot de werkgever
				 tot wie de werknemer in dienstbetrekking staat (of een daarmee gelijkgestelde
				 arbeidsrelatie). Dit is de werkgever die is gedefinieerd in artikel 5 Wml.
				 Jegens deze werkgever heeft de werknemer aanspraak op het wettelijk minimumloon
				 en de minimumvakantiebijslag en deze werkgever zal desgevraagd administratieve
				 bescheiden moeten overhandigen op basis waarvan de toezichthouder kan
				 vaststellen of hij zijn werknemers conform de Wml beloont.
 Anders is de situatie ten aanzien van de vermoedelijke
				 werkgever, bedoeld in artikel 18b, derde lid. In die situatie is nog niet
				 duidelijk wie de werkgever is, maar acht de toezichthouder bij een controle
				 voldoende feiten en omstandigheden aanwezig om van een rechtsvermoeden van
				 werkgeverschap te spreken. Kan de vermoedelijke werkgever het rechtsvermoeden
				 weerleggen, dan betekent dat, dat hij geen verdere bescheiden hoeft te
				 overleggen over de beloning van de aangetroffen personen, omdat deze blijkbaar
				 niet bij hem in dienst zijn en jegens hem geen aanspraken op het wettelijk
				 minimumloon en de minimumvakantiebijslag hebben. Het onderzoek zet zich dan
				 voort bij degene jegens wie die aanspraak op het wettelijk minimumloon en de
				 minimumvakantiebijslag wel blijkt te bestaan.
 Kan de vermoedelijke werkgever het rechtsvermoeden van
				 werkgeverschap niet weerleggen, dan gelden, in het verlengde van hetgeen in
				 artikel 5 is bepaald, jegens hem de aanspraken op het betalen van het wettelijk
				 minimumloon en de minimumvakantiebijslag en zal hij desgevraagd bescheiden
				 moeten overhandigen waaruit de betaling van het minimumloon en de
				 minimumvakantiebijslag blijkt.
 Hoe dan ook is er altijd maar één werkgever jegens wie de
				 aanspraak op het wettelijk minimumloon bestaat en die administratieve
				 bescheiden moet overleggen ter controle van de naleving van de wet.
 Het nabetalen van de achterstallige beloning is alleen mogelijk
				 als vastgesteld kan worden hoeveel loon ten onrechte niet is uitbetaald. Blijkt
				 uit de door de werkgever te overhandigen administratieve bescheiden dat de wet
				 niet is nageleefd, dan berekent de Arbeidsinspectie de achterstallige beloning
				 en wordt de werkgever verplicht het achterstallige loon na te betalen op
				 straffe van een dwangsom. Is geen administratie aanwezig of kan op basis van de
				 administratie of anderszins de beloning niet worden vastgesteld, dan is
				 nabetaling logischerwijs niet mogelijk, omdat de omvang van het ten onrechte
				 niet betaalde loon niet kan worden vastgesteld. In een degelijk geval wordt een
				 maximale boete opgelegd van € 6 700 per werknemer.
 Is een werkgever herhaaldelijk in overtreding, dan wordt een
				 hogere sanctie opgelegd. Het boetenormbedrag wordt in dat geval met 50%
				 verhoogd. De boete voor een overtreding van artikel 18b bedraagt bij recidive
				 thans € 10 050 per werknemer ten aanzien van wie de overtreding is
				 begaan.
 
 
 De leden van de VVD-fractie vernemen voorts graag van de
				 regering wat er gebeurt met werknemers, die niet meewerken aan het verlenen van
				 tegenbewijs door de werkgever.
 De leden van de CDA-fractie constateren dat bij het vermoeden
				 van werkgeverschap als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel de mogelijkheid
				 bestaat dat tegenbewijs wordt geleverd en de verantwoordelijkheid niet langer
				 bij de werkgever komt te liggen. Naar aanleiding van deze constatering vragen
				 zij de regering of dit betekent dat de werknemer wordt verplicht om medewerking
				 te verlenen aan het door een werkgever benodigde tegenbewijs en zo nee, waarom
				 dat niet het geval is. Zij vragen voorts of er sancties bestaan tegenover de
				 werknemer als die bewust niet meewerkt om aan te tonen dat sprake is van een
				 andere werkgever.
 
 Op grond van artikel 5:16 van de Awb is de toezichthouder bevoegd
				inlichtingen te vorderen. Op grond artikel 5:20 van dezelfde wet is een ieder
				verplicht aan de toezichthouder alle medewerking te verlenen die deze
				redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. Jegens
				werknemers bestaan geen sancties op het niet meewerken aan deze verplichting.
				Overigens hebben werknemers er in het algemeen geen belang bij om niet mee te
				werken. Voor hen is het juist van belang om informatie aan te dragen die eraan
				bijdraagt dat vastgesteld kan worden wie hun werkgever is. Dan immers kan
				worden vastgesteld of zij ten minste het wettelijk minimumloon en de
				minimumvakantiebijslag uitbetaald hebben gekregen en kan de werkgever verplicht
				worden om eventuele onderbetaling ongedaan te maken.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering de
				 handhaving, naast het doorvoeren van wetswijzigingen, wil verbeteren.
 Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn brief van
				 6 oktober 2011 (Kamerstukken II 2011/12,
				 32 896, nr. 5) over de
				 handhaving van de Wml. In deze brief heb ik aangegeven twee besluiten te hebben
				 genomen ter verhoging van de effectiviteit van de handhaving van de Wml en heb
				 ik gemotiveerd waarom ik deze besluiten genomen heb.
 In de eerste plaats zal de Arbeidsinspectie bij de handhaving
				 van de Wml in de praktijk uitgaan van een normale arbeidsduur van 40 uur per
				 week. Deze wijze van handhaven spaart veel onderzoekstijd uit. De
				 Arbeidsinspectie kan deze tijd besteden aan inspecties bij andere bedrijven
				 waardoor per saldo meer bedrijven kunnen worden gecontroleerd en met name de
				 grovere vormen van uitbuiting zullen worden aangepakt. In de tweede plaats zal
				 het verrekenen van kosten met het minimumloon alleen nog worden toegestaan voor
				 zover het gaat om huisvestingskosten (tot 20% van het minimumloon) en de
				 betaalde premie voor de ziektekostenverzekering (tot maximaal 10% van het
				 minimumloon). Door deze norm te stellen kan adequaat worden opgetreden tegen
				 onderbetaling die ontstaat door onredelijke of onaanvaardbare
				 verrekeningen.
 
 
 Via een wijziging van de Wet allocatie arbeidskrachten door
				 intermediairs (Waadi) wordt voorzien in een verruiming van de mogelijkheden tot
				 informatie-uitwisseling tussen publieke en private toezichthouders
				 (Kamerstukken II 2010/11, 32 872,
				 nr. 2). Het gaat daarbij om uitwisseling van gegevens over bedrijven
				 die zijn beboet voor overtreding van de Wml, de Wav en de Waadi met de
				 certificerende instelling voor de uitzendbranche (Stichting Normering Arbeid)
				 en de Stichting Naleving Cao voor Uitzendkrachten ter bevordering van hun
				 handhavende activiteiten. De SNA is de certificerende instelling voor de
				 uitzendbranche en de SNCU ziet toe op de naleving van de cao. Tenslotte
				 verwacht ik dat meer effect van de handhaving bereikt kan worden door meer
				 gerichte controles te houden als gevolg van een betere selectie van de te
				 inspecteren bedrijven.
 De leden van de CDA-fractie willen graag van de regering
				 vernemen op welke manier artikel 18b van de Wml precies werd toegepast vóór
				 de uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van juli
				 2010.
 
 Voor de uitspraak van 28 juli 2010 werden ondernemingen beboet
				als personen werden aangetroffen, waarvan niet met zekerheid kon worden gesteld
				dat zij geen werknemer waren en de werkgever geen of onvoldoende
				administratieve bescheiden kon overleggen waaruit de arbeidsverhouding, het
				betaalde loon of de betaalde vakantiebijslag en het aantal gewerkte uren bleek.
				Deze personen konden overal aangetroffen worden: in de onderneming,
				administratief en bij andere ondernemers (bijvoorbeeld wanneer sprake was van
				uitzendarbeid). De onderhavige wetswijziging zorgt er feitelijk voor dat deze
				situatie weer wordt hersteld.
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe het staat met reeds
				opgelegde boetes. Zij vragen of deze moeten worden herzien als gevolg van de
				uitspraak van de Raad van State en zo ja, om hoeveel boetes het gaat.
 Opgelegde boetes die onherroepelijk waren voor 28 juli 2010
				hebben formele rechtskracht verkregen en worden derhalve niet herzien. Van een
				herziening van een boete kan alleen sprake zijn indien de overtreder daartoe
				een verzoek indient en dit verzoek berust op nieuwe feiten en omstandigheden.
				Volgens artikel 4:6 van de Awb behoort jurisprudentie niet tot deze categorie,
				waardoor de onherroepelijke boetes ook bij een verzoek tot herziening in stand
				blijven. Bij boetes die op 28 juli 2010 niet onherroepelijk waren en waartegen
				tijdig bezwaar of beroep was ingesteld, heeft de uitspraak van 28 juli 2010
				geleid tot het intrekken van de boetes. Ten minste vijf zaken zijn herzien naar
				aanleiding van de uitspraak.
 De leden van de CDA-fractie willen voorts graag van de regering
				vernemen op welke wijze bij de boete-oplegging wordt bepaald of en in hoeverre
				er sprake is van verwijtbaarheid.
 Bij de bestuursrechtelijke handhaving leidt een geconstateerde
				overtreding van de Wml tot een bestuurlijke boete, tenzij sprake is van minder
				ernstige overtredingen waarvoor een waarschuwing gegeven kan worden. Indien een
				boete wordt opgelegd is het daartoe bevoegde bestuursorgaan verplicht om de
				hoogte van de boete af te stemmen op de ernst van de overtreding en de mate
				waarin deze aan de werkgever kan worden verweten. Deze verplichting vloeit
				voort uit de artikelen 5:41 en 5:46 van de Awb. Voordat de boete wordt opgelegd
				krijgt de werkgever gelegenheid om zijn zienswijze te geven. Daarbij kan hij
				omstandigheden aanvoeren waaruit blijkt dat de overtreding hem niet of in
				verminderde mate te verwijten is. Als hij dat aannemelijk maakt zal daar bij de
				boeteoplegging rekening mee worden gehouden in de zin dat een boete ten
				opzichte van het standaardtarief gematigd kan worden. Van het volledig
				ontbreken van verwijtbaarheid zal echter niet snel sprake kunnen zijn, omdat
				iedere werkgever geacht wordt de regels omtrent het minimumloon en de minimum
				vakantiebijslag te kennen en de verplichtingen voortvloeiend uit de regelgeving
				zeer toegankelijk zijn.
 De leden van de D66-fractie constateren dat er in het onderhavige
				wetsvoorstel is afgezien van het door de werkgever en de vermoedelijke
				werkgever moeten verstrekken van gegevens over de normale arbeidsduur. Deze
				leden constateren voorts dat de regering als argument geeft dat de
				Arbeidsinspectie uitgaat van een normale arbeidsduur van 40 uur, dit als gevolg
				van een recente handhavingsinstructie. Deze leden menen dat deze
				handhavingsinstructie in beginsel een meer tijdelijk karakter heeft dan de
				onderhavige wetswijziging. Zij zijn daarom benieuwd waarom de regering in het
				ingediende wetsvoorstel niet de mogelijkheid openlaat om verplicht te worden om
				bescheiden te verschaffen over de normale arbeidsduur. Dit voor het geval
				waarin de handhavingsinstructie in de toekomst wijzigt.
 Zoals de leden van de fractie van D66 al aangeven gaat de
				Arbeidsinspectie bij de controle op de naleving van de Wml uit van een normale
				arbeidsduur van 40 uur per week. In mijn eerder genoemde brief van 6 oktober
				2011 over de handhaving van de Wml heb ik aangeven dat deze keuze is gemaakt
				ter verhoging van de effectiviteit van de handhaving. In deze brief heb ik
				uiteengezet dat het bepalen van de normale arbeidsduur in een bedrijf een
				ingewikkeld en tijdrovend proces is en dat ook werkgevers zelf niet altijd
				weten wat de normale arbeidsduur in hun bedrijf is. In het verlengde hiervan
				zie ik geen reden om een wettelijke bepaling op te nemen die werkgevers
				verplicht om bescheiden over de normale arbeidsduur te verschaffen.
 De leden van de D66-fractie zijn voorts benieuwd naar de
				voorgestelde termijn voor de vermeende werkgever om tegenbewijs aan te leveren,
				in het geval waarin de Arbeidsinspectie vermoedt dat een persoon arbeid
				verricht of heeft verricht bij de genoemde werkgever.
 Voor de termijn om tegenbewijs te leveren zal een periode van 14
				dagen worden gehanteerd. Deze termijn wordt in vergelijkbare situaties in de
				uitvoeringspraktijk van de Arbeidsinspectie als norm gehanteerd en blijkt
				voldoende voor de werkgever om de benodigde bescheiden te leveren.
 
 
 
 2.
 Financiële aspecten en administratieve lasten
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering verwacht dat de
				voorgestelde vergemakkelijking van het toezicht door de Arbeidsinspectie een
				besparing oplevert en zo ja, hoe hoog deze besparing zal zijn.
 De wetswijziging is het gevolg een uitspraak in hoger beroep van
				de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en is bedoeld om artikel
				18b van de Wml de reikwijdte te geven die de wetgever bij de opstelling ervan
				voor ogen had. Het gaat om het in juridische zin herstellen van het artikel,
				zodat de wet weer volledig gehandhaafd kan worden in de situatie dat een
				werkgever geen of onvoldoende bescheiden overhandigt op basis waarvan de
				Arbeidsinspectie de naleving van de wet kan controleren. De regering verwacht
				daarom niet dat de voorgestelde wetswijziging een besparing oplevert.
 De leden van de CDA-fractie vragen voorts welke gevolgen de
				regering inschat voor de administratieve lasten voor werkgevers.
 De regering verwacht niet dat de voorgestelde wetswijziging leidt
				tot extra administratieve lasten voor de werkgever. De regering gaat er daarbij
				vanuit dat elke bonafide werkgever over een deugdelijke administratie beschikt
				en bij inleen van personeel of aanbesteding van werk beschikt over
				schriftelijke of elektronische documenten waarin de afspraken met uitleners of
				aannemers zijn bevestigd en door de Arbeidsinspectie kunnen worden
				geverifieerd.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen de regering om toe te
				 lichten wat de gevolgen zijn van het wetsvoorstel voor de
				 Arbeidsinspectie.
 De leden van de VVD-, CDA- en D66-fracties vragen of de
				 Arbeidsinspectie het wetsvoorstel heeft beoordeeld op uitvoeringsaspecten en zo
				 ja, wat het oordeel van de Arbeidsinspectie is.
 De leden van de D66-fractie zijn benieuwd naar een inschatting
				 van eventueel lagere uitvoeringskosten voor de Arbeidsinspectie en eventueel
				 hogere inkomsten door extra boetemogelijkheden.
 
 
 De Arbeidsinspectie heeft het wetsvoorstel beoordeeld op
				 uitvoeringsaspecten en geconcludeerd dat het voorstel goed uitvoerbaar is. De
				 voorgestelde wetswijziging kan er voor zorg dragen dat (weer) tegen
				 weigerachtige werkgevers opgetreden kan worden overeenkomstig de
				 oorspronkelijke bedoeling van de wetgever. Het voorstel is goed uitvoerbaar,
				 omdat in de bestuursrechtelijke handhaving steeds is voorzien in het toepassen
				 van hoor- en wederhoor, waarbij de werkgever zijn zienswijze kan geven en
				 daarbij zonodig de (loonbetalings)gegevens kan overleggen waarmee hij duidelijk
				 kan maken dat hij de Wml niet heeft overtreden.
 Op dit moment ligt de bewijslast bij de Arbeidsinspectie,
				 terwijl de werkgever die over de aard van de arbeidsrelatie en loonbetalingen
				 geen bescheiden wenst te overleggen, vrijuit gaat. Bij een rechtsvermoeden zal
				 de werkgever eerder geneigd zijn medewerking te verlenen aan het onderzoek van
				 de Arbeidinspectie. Dat zal een positieve werking hebben op de naleving van de
				 wet, omdat dan tegen een werkgever die geen medewerking verleent opgetreden kan
				 worden. Anders dan de leden van D66 aangeven, zal deze preventieve werking ten
				 behoeve van een verbeterde naleving dus niet te hoeven leiden tot meer boetes
				 en/of hogere boete-inkomsten.
 
 Voor het antwoord op de vraag naar de uitvoeringskosten verwijs
				ik naar het antwoord op de gelijkluidende vraag hierover van de leden van de
				fractie van het CDA (eerste vraag paragraaf 2). Ten aanzien van de inkomsten
				uit boetes geldt, eveneens vanuit de gedachte dat het gaat om het herstellen
				van de reikwijdte van een beboetbare gedraging, dat deze niet substantieel
				zullen afwijken van eerdere ramingen over de boete-inkomsten.
 
 
 
 3.
 Artikelsgewijs: artikel I
 
 De leden van de D66-fractie constateren dat in de artikelsgewijze
				toelichting op artikel I een aantal voorbeelden is genoemd van feiten en
				omstandigheden waaruit wordt geconcludeerd dat iemand in of ten behoeve van een
				onderneming, bedrijf of inrichting arbeid verricht of heeft verricht. Deze
				leden zijn van mening dat de gegeven voorbeelden altijd in samenhang bezien
				moeten worden. De leden van de D66-fractie menen dat wanneer een werkgever
				bijvoorbeeld een gast ontvangt in een publiek niet toegankelijk gedeelte van de
				bedrijfsruimte, dit niet per definitie grond is voor rechtsvermoeden van een
				arbeidsovereenkomst. Deze leden zijn daarom benieuwd of de regering met hen van
				mening is dat de feiten en omstandigheden, ook in het geval van de voorbeelden
				uit de artikelsgewijze toelichting, in samenhang bezien moeten worden, of dat
				de regering meent dat bijvoorbeeld het enkele feit dat iemand in een voor het
				publiek niet toegankelijk gedeelte van de bedrijfsruimte aanwezig is, voldoende
				grond is voor een redelijk rechtsvermoeden.
 De regering is het met de leden van de fractie van D66 eens dat
				het enkele feit dat iemand zich in een niet voor publiek toegankelijk gedeelde
				van de bedrijfsruimte bevindt, niet per definitie grond is voor het
				rechtsvermoeden van het bestaan van een arbeidsovereenkomst. In dat geval gaat
				het om de samenhang met andere feiten en omstandigheden, zoals het verrichten
				van werkzaamheden en bijvoorbeeld het dragen van bedrijfskleding. Meer feiten
				en omstandigheden zijn vermeld bij de vraag hierover van de leden van de
				fractie van de VVD (zie paragraaf 1: het wetsvoorstel). Overigens komt de
				beschreven situatie niet pas voor bij het introduceren van het rechtsvermoeden
				van werkgeverschap. Ook nu al komt het veelvuldig voor dat bij een controle in
				een bedrijf personen aanwezig zijn als leverancier, bezoeker of klant. Deze
				personen worden niet betrokken bij de controle op de naleving van de Wml.
				Dergelijke personen zullen uiteraard ook zelf aangeven niet bij het bedrijf in
				dienst te zijn. Zolang dat in alle redelijkheid aannemelijk is, zal de
				Arbeidsinspectie dergelijke personen natuurlijk niet in de controle
				betrekken.
 De leden van de D66-fractie constateren dat de onderhavige
				wetswijziging een weerlegbaar vermoeden van een arbeidsovereenkomst
				introduceert waarbij de vermoedelijke werkgever tegenbewijs kan leveren. Deze
				leden constateren voorts dat in de artikelgewijze toelichting een aantal
				voorbeelden van tegenbewijs worden genoemd, zoals overeenkomst van aanneming
				van werk, een overeenkomst van opdracht of een uitzendovereenkomst. Zij zijn
				benieuwd naar voorbeelden van tegenbewijs in de gevallen waarin er geen relatie
				bestaat. Zij vragen hoe de vermoedelijke werkgever tegenbewijs kan leveren als
				een persoon sowieso geen arbeid verricht, ook niet als uitzendkracht of
				zelfstandige zonder personeel.
 In aansluiting op het antwoord op de voorgaande vraag is het van
				belang om te beseffen dat als een persoon geen arbeid verricht en er verder ook
				geen feiten en omstandigheden zijn die daarop duiden, de Arbeidsinspectie deze
				persoon niet zal betrekken bij de controle op de naleving van de Wml. Er zijn
				dan immers geen feiten en omstandigheden waarop het rechtsvermoeden gebaseerd
				kan worden. Er is dan ook geen tegenbewijs nodig.
 
 
 
 
 De minister van
			 Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 
 H. G. J.
 Kamp