Jaarverslag en slotwet ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2006; Rapport bij het jaarverslag 2006
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31031-XV, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-05-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

31031-XV nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDDEEL I: OORDELEN, AANBEVELINGEN EN BESTUURLIJKE REACTIEInhoud 1 OVER DIT ONDERZOEKHet rapport bij het jaarverslagHet Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV)2 OORDELEN OVER 2006 EN AANBEVELINGEN2.1 Oordelen over het Jaarverslag 2006 en de bedrijfsvoeringOverzicht 1 Oordelen van de Algemene Rekenkamer over het
Jaarverslag 2006 en de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW Oordeel over het Jaarverslag 2006Oordeel over de bedrijfsvoering2.2 Toelichting en aanbevelingen2.2.1 Gevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteem2.2.2 Knelpunten in sturing en toezichtInvoering van single information, single auditPremies werknemersverzekeringen2.2.3 Informatie over doelstellingen en prestaties3 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER3.1 Reactie ministerGevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteemDe invoering van single information single auditPremie-inning werknemersverzekeringenHet contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingenDe inning van boetes WAV van de ArbeidsinspectieInformatie over de bedrijfsvoeringInformatie over beleidHet beheer ESF-3De tijdigheid vaststellingen specifieke uitkeringen en
subsidiesFinancieel beheer Agentschap SZW3.2 Nawoord Algemene RekenkamerDEEL II: ONDERZOEKSBEVINDINGEN EN OORDELENInhoud 1 INLEIDING1.1 Over het Ministerie van SZWDoelen en middelenOverzicht 2 Het Ministerie van SZW in kengetallen 2006 1.2 Opzet onderzoek en wijze van rapporterenProgrammaReikwijdte oordeel Algemene RekenkamerUitzonderingsrapportage en tolerantiegrenzen2 JAARVERSLAG2.1 Oordeel over de financiële informatieOordeelVerantwoordingsstaat baten-lastendiensten en toelichting2.2 Oordeel over de saldibalans en toelichtingOordeelVerslaggevingsvoorschriften2.3 Oordeel over de informatie over bedrijfsvoeringDe bedrijfsvoeringsparagraaf in het Jaarverslag 2006Oordeel2.4 Oordeel over de informatie over beleidOordeel2.5 Informatie over beleid nader beschouwd2.5.1 Beschikbaarheid van de beleidsinformatie2.5.2 Bruikbaarheid van de beleidsinformatieRelatie tussen doel, prestaties en middelenInformatie over beleidsartikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»
nader beschouwdAandeel in de beroepsbevolking met startkwalificatieHandreiking en normenkader voor niet-financiële informatieBetekenis alle CWI-indicatoren bij vierde operationele
doelstelling3 BEDRIJFSVOERING3.1 Oordeel over het financieel beheer en materieelbeheerOordeel3.1.1 OnvolkomenhedenGevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteemNieuw financieel administratiesysteemOverzicht 3 Fasering van de implementatie nieuw financieel
administratiesysteem Problemen bij implementatieRisicomanagement tijdens invoer financieel systeemOpstellen jaarrekeningVerbeterplan voor tweede fase implementatieDe invoering van single information, single audit (sisa)De premie-inning werknemersverzekeringenConclusieOorzaken problemen loonheffingsketenGevolgenOnvoldoende sturingRecente ontwikkelingenHet contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingenDe boeteoplegging en -inning bestuurlijke boete WAVPlanningPrestaties op gebied van termijnen boeteopleggingBoete-inning3.1.2 Opgeloste onvolkomenhedenHet beheer ESF-3De toepassing sanctiebeleid Wet Sociale Werkvoorziening3.1.3 AandachtspuntenDe tijdigheid vaststellingen specifieke uitkeringen en
subsidiesHet subsidiebeheerDe tekortkomingen in het subsidiebeheerDe werking van de Planning en ControlcyclusInterne verantwoording in de managementrapportagesBetrekken bevindingen auditdienst bij totstandkoming bedrijfsvoeringsparagraafFinancieel beheer Agentschap SZW3.2 Ontwikkeling in de bedrijfsvoeringLiteratuurBIJLAGE 1OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN 2006A. Verplichtingen (€ x 1000) B. Uitgaven (€ x 1000) C. Ontvangsten (€ x 1000) D. Baten-lastendiensten (€ x 1000) E. Saldibalans (€ x 1000) BIJLAGE 2GEBRUIKTE AFKORTINGENBIJLAGE 3VERKLARENDE WOORDENLIJSTAccountantsrapport/auditrapportAccountantsverklaringApparaatsuitgavenArtikelgewijze oordeelsvormingAutoriserenBalanspostBatenBaten-lastendienstBaten-lastenstelselBedrijfsvoeringBedrijfsvoeringsparagraaf/bedrijfsvoeringsinformatieBegrotingshoofdstukBegrotingsartikel/BeleidsartikelBeleidsinformatieBezwaarBezwaaronderzoekBudgetrecht Tweede KamerComply or explainComptabiliteitswet 2001ControleerbaarControletorenDechargeDepartementale auditdienst (DAD)Deugdelijke/ondeugdelijke weergaveEuropese aanbestedingsrichtlijnenFinancieel beheerFinanciële informatieFinancieel jaarverslag en saldibalans van het RijkFoutenIndemniteitswetJaarverslagKapitaaluitgaven/kapitaalontvangstenKasstelselLastenM&O-beleidMaterieelbeheerNiet-financiële informatieOnvolkomenheid/ernstige onvolkomenheidOnzeker (onzekerheden)OrdelijkOperationele doelstellingOverdrachtsuitgavenPlanning- & controlcyclusPotentieel bezwaargevalPrestatiegegevensProgramma-uitgavenRechtmatigheidReviewRisicoanalysesSaldibalansSingle information single audit (sisa)Specifieke uitkeringSlotwet/slotwetmutatiesTolerantiegrenzenVerslaggevingseisenVerantwoordingsdagVerantwoordingsstaatVerplichtingenVoorschotten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31031-XVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 317 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 031 XVJaarverslag en slotwet Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
2006nr. 2RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2006 VAN HET MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN
EN WERKGELEGENHEID (XV)Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal’s-Gravenhage, 16 mei 2007Hierbij bieden wij u aan het op 8 mei 2007 door ons vastgestelde «Rapport
bij het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(XV)».Algemene Rekenkamerdrs. Saskia J. Stuiveling,presidentJhr. mr. W. M. de Brauw,secretarisINHOUDDeel I: oordelen, aanbevelingen en bestuurlijke reactie 5Deel II: onderzoeksbevindingen en oordelen 25DEEL I: OORDELEN, AANBEVELINGEN EN BESTUURLIJKE REACTIEInhoud 1Over dit onderzoek9   2Oordelen over 2006 en aanbevelingen122.1Oordelen over het Jaarverslag 2006
en de bedrijfsvoering12 2.2Toelichting en aanbevelingen132.2.1Gevolgen implementatie nieuw
financieel administratiesysteem13 2.2.2Knelpunten in sturing en toezicht14 2.2.3Informatie over doelstellingen
en prestaties15    3Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer173.1Reactie minister173.2Nawoord Algemene Rekenkamer19     Audit Actielijst
2007211 OVER DIT ONDERZOEKHet rapport bij het jaarverslagMinisters verantwoorden zich in hun jaarverslagen over de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten van het ministerie (financiële informatie), over
de manier waarop het ministerie heeft gefunctioneerd (informatie over de bedrijfsvoering)
en over de vraag of de doelen en prestaties die in de begroting van het ministerie
waren afgesproken, ook zijn gerealiseerd (informatie over het beleid).De Algemene Rekenkamer doet jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij de
rijksoverheid. Dit doen wij door na te gaan of de jaarverslagen van de ministers
voldoen aan de eisen die de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) stelt: is de
financiële informatie, informatie over bedrijfsvoering en informatie
over beleid tot stand gekomen volgens de daarvoor geldende regels en goed
weergegeven? Daarnaast onderzoeken we ook de bedrijfsvoering zelf. Dit houdt
in dat we onder andere nagaan of het financieel en materieelbeheer voldoet
aan de eisen die de CW 2001 stelt.Figuur 1 laat zien wat wij wanneer onderzoeken en voor wie. In onze brochure Rechtmatig verantwoord; Het jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek
van de Algemene Rekenkamer kunt u meer lezen over onze werkwijze1.Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV)Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) draagt verantwoordelijkheid
voor beleid op het terrein van werk en inkomen. Het ministerie is voor het
realiseren van beleid vrijwel geheel afhankelijk van derden (zoals Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen UWV, Centrum voor Werk en Inkomen CWI, gemeenten,
subsidieontvangers). De uitgaven van het ministerie bedroegen in 2006 € 26 206,6
miljoen. De verplichtingen bedroegen in 2006 € 26 057,9 miljoen
en de ontvangsten € 933,3 miljoen. Slechts een heel klein deel van
dit geld is nodig voor de interne bedrijfsvoering van het ministerie. De uitgaven
van het ministerie zijn dus vrijwel geheel bestemd voor de organisaties die
het beleid uitvoeren. Dit betekent dat aansturing, regie, coördinatie,
controle en toezicht, en creëren van draagvlak door het ministerie belangrijk
zijn. Informatie van de uitvoerders is voor de minister een belangrijke basis
voor aansturing van en verantwoording over de besteding van zijn middelen
en het realiseren van zijn beleidsdoelstellingen. Tekortkomingen in de interne
beheersing van de financiële en materiële processen kunnen ook gevolgen
hebben voor het realiseren van beleidsdoelen. In het volgende hoofdstuk staan onze oordelen over het jaarverslag en
de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW. Daarbij lichten we enkele onderwerpen
toe. Dit is een selectie van onderwerpen die in deel II van dit rapport aan
bod komen. In deel II van dit rapport geven wij de achterliggende bevindingen.Achterin deel I hebben wij een lijst opgenomen met punten waarvan wij
vinden dat de minister van SZW ze met voorrang moet oppakken, de zogenoemde
Audit Actielijst (AAL). 2 OORDELEN OVER 2006 EN AANBEVELINGENWe hebben het Jaarverslag 2006 en de bedrijfsvoering van het Ministerie
van SZW beoordeeld en onze oordelen in een overzicht gezet in de volgende
paragraaf. Een toelichting op een aantal onderwerpen uit beide onderzoeken
en onze aanbevelingen staan in § 2.2.2.1 Oordelen over het Jaarverslag 2006 en de bedrijfsvoeringWij constateren zowel onvolkomenheden in de sturing en het toezicht als
in het financieel beheer. Het zijn zowel onvolkomenheden die al langer bestaan,
als nieuwe. In onderstaande tabel staan onze oordelen over het jaarverslag
en de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW in 2006. De Staten-Generaal
baseren de decharge aan ministers op de oordelen die in overzicht 1 staan.Overzicht 1 Oordelen van de Algemene Rekenkamer over het
Jaarverslag 2006 en de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW   Oordeel Toelichting in JaarverslagFinanciële informatieVoldoet met
uitzondering van artikel 22, 25, 29, 35, 98. Deel II § 2.1 SaldibalansVoldoet met uitzondering
van posten buiten begrotingsverband en voor- schotten. Deel II § 2.2 Informatie
over bedrijfsvoeringVoldoetDeel II § 2.3  Informatie over beleidVoldoetDeel II § 2.4 BedrijfsvoeringFinancieel
beheer en materieelbeheerVoldoet
met uitzondering van onder- delen van de financiële administratie; de
invoering van single information single audit (sisa); aansturing van de premie-inning
werknemersverze- keringen; het contractbeheer, inclu- sief Europese aanbestedingen;
opleggen en innen bestuurlijke boete WAV (Wet arbeid vreemdelingen) Deel II § 3.1Oordeel over het Jaarverslag 2006Het Ministerie van SZW heeft veel moeite gehad met het opstellen van het
jaarverslag en de accountantscontrole daarvan door de invoering van een nieuw
financieel administratiesysteem. Het ministerie had hierdoor drie weken uitstel
nodig voor het opleveren van het jaarverslag. Het uitstel van drie weken heeft
ons overigens wel het vertrouwen gegeven dat het ministerie al het mogelijke
heeft gedaan om ervoor te zorgen dat het jaarverslag betrouwbaar is. Wij hebben
het jaarverslag onderzocht en geconstateerd dat het voldoet aan de eisen zoals
gesteld in de CW 2001. Wel hebben we in de financiële informatie in het
jaarverslag enkele onzekerheden vastgesteld. De meeste onzekerheden hebben
te maken met de gevolgen van de invoering van het nieuwe financieel administratiesysteem.Oordeel over de bedrijfsvoeringHet Ministerie van SZW geeft zelf in zijn bedrijfsvoeringsparagraaf aan
dat het financieel beheer ernstig te lijden heeft gehad onder de implementatie
van het nieuwe administratiesysteem. Wij constateren dan ook een sterke achteruitgang
van de kwaliteit van het financieel beheer. Uit ons onderzoek blijkt ook dat
de kwaliteit van de bedrijfsvoering in bredere zin achteruit
is gegaan. Eén oude onvolkomenheid «contractbeheer inclusief
Europese aanbestedingen» handhaven we dit jaar. Daarnaast hebben we
in ons onderzoek vier nieuwe onvolkomenheden geconstateerd, waarvan één
ernstig, en tevens hebben wij vier aandachtspunten geconstateerd. Er zijn
twee oude onvolkomenheden opgelost in 2006.Hoewel er geen directe oorzaak-gevolg-relatie ligt tussen de ernstige
onvolkomenheid «Financiële administratie» en de andere onvolkomenheden,
zijn wij van mening dat de tegenslagen bij de financiële administratie
een negatieve weerslag hebben gehad op de bedrijfsvoering in bredere zin.
De Algemene Rekenkamer verwacht dat de problemen bij de financiële administratie
eenmalig zullen zijn en dat de bedrijfsvoering in 2007 een stijgende lijn
zal laten zien.Hieronder gaan wij in op een aantal opvallende zaken in het functioneren
en presteren van het Ministerie van SZW in 2006.2.2 Toelichting en aanbevelingen2.2.1 Gevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteemIn het jaar 2006 heeft het Ministerie van SZW ernstige problemen gehad
met het functioneren van de financiële administratie. Dit werd veroorzaakt
door invoering van een nieuw financieel administratiesysteem. Hierdoor is
de kwaliteit van het financieel beheer verslechterd en was deze eind 2006
nog ver onder het niveau van 2005. Wij merken dit aan als een ernstige onvolkomenheid
omdat de problemen alle belangrijke processen van het financieel beheer (verplichtingen-
en betalingenbeheer, voorschotten- en vorderingenadministratie en managementinformatie)
negatief hebben beïnvloed. Wat waren de problemen?Het Ministerie van SZW had het eerste halfjaar van 2006 grote achterstanden
bij het betalen van facturen en registreren van verplichtingen. Verder beschikte
het management gedurende 2006 op basis van de reguliere managementinformatie
niet over de exacte standen van budgetten (verplichtingen, voorschotten en
openstaande vorderingen).Welke problemen zijn er nu nog?Op dit moment zijn er nog steeds onopgeloste fouten en onzekerheden in
de financiële administratie. Deze fouten hebben overigens niet direct
gevolgen voor het jaarverslag over 2006 van de minister.De problemen die ontstonden door het invoeren van een nieuw financieel
administratiesysteem hadden ook direct gevolgen voor het presteren van het
Ministerie van SZW. Het innen van boetes in het kader van de Wet arbeid vreemdelingen
(WAV) werd in 2006 namelijk ook aanzienlijk belemmerd door het stil leggen
van het sturen van aanmaningen en dwangbevelen gedurende het eerste half jaar.In het (bij)sturen van de opgetreden problemen heeft het ministerie prioriteiten
gesteld. De eerste prioriteit lag terecht bij het herstellen van foutieve
boekingen en wegwerken van achterstanden in het verplichtingen- en betalingenbeheer.
De minister heeft in de tweede helft van 2006 maatregelen genomen om de kwaliteit
van het financieel beheer stapsgewijs te verbeteren. Wij hebben de verbetermaatregelen
nauwgezet gevolgd en zien dat er in de tweede helft van 2006 stappen vooruit
zijn gezet. Wij concluderen echter dat het financieel beheer
eind 2006 nog ver onder het niveau van 2005 was.Daarnaast zijn wij van mening dat het Ministerie van SZW bij de invoering
van dit administratieve systeem de risico’s bij de conversie van gegevens
van het oude naar het nieuwe systeem heeft onderschat. Ook de signalen die
de auditdienst van SZW gedurende 2006 verstrekte over de conversieverschillen
zijn door het Ministerie van SZW te laat opgepakt.Wij zijn bovendien van mening dat het ministerie gedurende het jaar onvoldoende
aandacht had voor de cijfermatige problemen in de financiële administratie.
Met als gevolg dat het ministerie pas in een laat stadium (januari 2007) zicht
kreeg op de omvang van de aansluitingsverschillen en onzekerheden in de financiële
administratie.Het ministerie had door de problemen met de invoering van het financieel
administratiesysteem drie weken uitstel nodig voor het opleveren van het jaarverslag
en het accountantsrapport. De achteruitgang in het financieel beheer is ook
zichtbaar in dit rapport: in vergelijking tot eerdere jaren constateren wij
meer onzekerheden over de rechtmatigheid en meer onzekerheden over de deugdelijke
weergave van de opgenomen bedragen.Wij bevelen de minister van SZW aan om op korte termijn een verbeterplan
op te stellen voor het herstellen van de resterende onzekerheden en fouten
in de financiële administratie. Dit verbeterplan is naar onze mening
een belangrijke succesfactor bij de implementatie van de tweede fase van het
nieuwe financiële administratiesysteem medio 2007, waarin de grote subsidies
en specifieke uitkeringen naar het nieuwe administratiesysteem overgaan.2.2.2 Knelpunten in sturing en toezichtHet Ministerie van SZW is voor de uitvoering afhankelijk van derden. Dat
vraagt om sturing en toezicht door de minister, en dat is soms lastig, zeker
in een tijd van deregulering, vermindering van administratieve lasten en de
nadruk op «vertrouwen» in plaats van «controle». Dat
geldt nog sterker als de derden niet in een hiërarchische relatie tot
de minister staan. Bij sturen en toezicht houden is het van belang dat de
minister adequate informatie van derden verkrijgt en handelt op basis van
deze informatie. Uit ons onderzoek blijken knelpunten op dit terrein, die
in de volgende voorbeelden worden geïllustreerd.Invoering van single information, single auditDe invoering van single information, single audit (sisa) heeft geleid
tot een nieuwe verantwoordingssystematiek over de Wet werk en bijstand (WWB)
vanaf 2006. De minister heeft bij de implementatie hiervan voor het inkomensdeel
van de WWB er naar onze mening onvoldoende rekening mee gehouden dat hij inzicht
moet hebben in de rechtmatigheid van de bestedingen vanuit de CW 2001. Sisa
zorgt ervoor dat gemeenten in een bijlage bij de gemeentelijke jaarrekening
verantwoording afleggen over specifieke uitkeringen aan het Rijk. Gemeenten
hoeven dus niet meer per specifieke uitkering een apart verantwoordingsdocument
voor de minister op te stellen. De minister vraagt vanaf 2006 echter
geen informatie over rechtmatigheid van het inkomensdeel van de WWB in de
bijlage bij de gemeentelijke jaarrekening. De minister verstrekt het inkomensdeel
van de WWB aan gemeenten om bijstandsuitkeringen van te betalen: dit bedraagt
in totaal € 4,2 miljard. De minister heeft de informatie
over rechtmatige besteding nodig voor zijn jaarlijkse verantwoording per artikel.
Daarnaast heeft de minister deze informatie nodig om passend te kunnen sanctioneren
volgens artikel 72 WWB.Wij bevelen de minister aan de accountantscontrole van de gemeentelijke
jaarrekening te benutten om zijn begrotingsverantwoordelijkheid volgens de
CW 2001 te kunnen waarmaken. De minister kan dit bijvoorbeeld bereiken door
alsnog aan te geven dat het gewijzigde Besluit Accountantscontrole Provincies
en Gemeenten ook van toepassing is op het Inkomensdeel van de WWB. Een alternatief
daarvoor is de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) jaarlijks systematisch toezicht
te laten houden op de rechtmatigheid van de bestedingen van het inkomensdeel.Premies werknemersverzekeringenDe minister van SZW heeft ook, samen met de minister van Financiën,
onvoldoende gestuurd op de loonheffingsketen. In 2006 én in het eerste
kwartaal van 2007 was nog geen sprake van een goed werkende loonheffingsketen. Heffing en inning van de premies werknemersverzekeringenPer 1 januari 2006 is de heffing en inning van de premies werknemersverzekeringen
overgeheveld van UWV naar de Belastingdienst. Als gevolg hiervan ziet de loonheffingsketen
er vanaf 2006 als volgt uit:• De Belastingdienst zet de loonaangiften uit en verwerkt deze.• De Belastingdienst stuurt de nominatieve gegevens uit de aangiften
door naar UWV.• UWV controleert de gegevens en slaat ze op in de polisadministratie.• UWV stelt de gegevens beschikbaar aan de afnemers van de polisadministratie
en stort de geïnde premies in de fondsen.De polisadministratie die bij UWV wordt ingericht, is een database waarin
arbeidsverhoudingen, loongegevens en uitkeringen in het kader van de werknemersverzekeringen
moeten worden geregistreerd, die door meerdere publieke instanties gebruikt
moet worden.Het risico bestaat dat de keten ook de komende tijd nog niet geheel zal
werken zoals beoogd. Verder heeft de minister van SZW eind 2006 en begin 2007
UWV onvoldoende aangestuurd voor wat betreft de vorderingen met de polisadministratie.
Het ministerie heeft zich pas recent een beeld gevormd van de gevolgen van
de problemen rond de polisadministratie voor de gebruikers ervan. Wij bevelen
de minister aan om zich aanhoudend te laten informeren over de ontwikkelingen
rond de polisadministratie en dit proces proactief aan te sturen. Anders zien
wij een risico dat de problemen voortduren en dat zich in de toekomst onverwachts
nieuwe problemen blijven voordoen.Eind maart 2007 hebben de minister van SZW en de staatssecretaris van
Financiën besloten om een gezamenlijke beheerorganisatie van UWV en de
Belastingdienst op te richten, die frequent managementrapportages zal gaan
opleveren voor de bewindslieden. Wij vinden dit een positief initiatief.2.2.3 Informatie over doelstellingen en prestatiesHet Ministerie van SZW kan de informatie over doelstellingen en prestaties
verbeteren. Enerzijds door bij meer doelstellingen en prestaties indicatoren
te formuleren, anderzijds door de bruikbaarheid van de informatie verder te
verhogen. Het Ministerie van SZW legt wel bij veel doelstellingen uit waarom
concrete informatie ontbreekt. Over een deel hiervan zal de minister
de Tweede Kamer pas later in 2007 informeren (zie deel II, § 2.5.1).De bruikbaarheid van de beleidsinformatie die is opgenomen in het Jaarverslag
2006 van het Ministerie van SZW, beoordelen wij over het algemeen als goed,
hoewel wij ook hier mogelijkheden zien voor verbetering (zie deel II, paragraaf 2.5.2).De minister geeft een toelichting als effecten, prestaties of budget afwijken
van de begroting. Soms roept een toelichting zelf echter weer vragen op. Een
voorbeeld is de toelichting op de gestegen rijksbijdrage aan het Ouderdomsfonds
(bestemd voor AOW-uitkeringen) bij artikel 34. Deze rijksbijdrage is namelijk € 1,7
miljard (64%) meer dan begroot omdat het fonds niet de premies kreeg
waar het op rekende. De toelichting bij dit artikel roept vragen op over hoe
de gecombineerde heffing van premies volksverzekeringen en rijksbijdragen
werkt en waarom deze grote stijging niet in de raming was voorzien.De minister laat meestal goed zien op welke wijze doelen, prestaties en
middelen met elkaar samenhangen. Toch lukt dat niet overal. Bij artikel 23 «Re-integratie»
blijkt dat er één effectindicator is voor UWV en gemeenten gezamenlijk.
De indicator voor de prestaties (sluitende aanpak) bleek de minister op dit
moment niet bruikbaar te kunnen leveren. Het leeuwendeel van het geld (€ 1,7
miljard) op dit artikel gaat naar gemeenten. In hoeverre die hun geld aan
het doel (re-integratie) besteden, laat de minister in zijn jaarverslag niet
zien.In het onderzoek naar artikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»
(zie deel II, paragraaf 2.5.2) zien wij eveneens mogelijkheden voor verbetering
van de bruikbaarheid van de informatie. Het Ministerie van SZW zou in dit
artikel meer inzicht kunnen geven in het «aan het werk komen»
van de werkzoekenden en niet alleen in het beperken van de uitkeringslast.
Wij vinden het ook in dit opzicht van belang dat de loonheffingsketen goed
gaat werken, zodat de minister informatie uit de polisadministratie van UWV
kan gebruiken om te «meten» of mensen aan het werk komen als hun
uitkering afloopt (zie deel II, paragraaf 3.1.1). 3 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER3.1 Reactie ministerDe minister van SZW vat in zijn reactie de belangrijkste bevindingen,
conclusies en aanbevelingen samen en gaat in zijn reactie nader in op verbeteringen.
Wij geven hieronder een samenvatting van zijn reactie. De volledige reactie
is te vinden op de website van de Algemene Rekenkamer, www.rekenkamer.nl.De minister geeft in zijn reactie aan dat hij zich op hoofdlijnen kan
vinden in onze conclusies en aanbevelingen. Hij gaat nader in op de volgende
onderdelen:– gevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteem;– de invoering van single information single audit;– de premie-inning werknemersverzekering;– het contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingen;– de inning van de boetes WAV van de Arbeidsinspectie.Daarnaast gaat de minister meer in detail in op de punten uit de Audit
Actielijst. Een van de punten waarover de minister uitleg geeft, is de achtergrond
van de stijging van de rijksbijdrage aan het ouderdomfonds.Gevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteemDe minister onderschrijft de conclusie dat het niveau van het financieel
beheer eind 2006 nog onder het niveau van 2005 lag. Hij geeft aan dat de verbetering
van de kwaliteit van het financieel beheer gedurende het jaar 2007 prioriteit
heeft en consequent wordt gemonitord. Gezien de resterende problematiek rond
de eerste fase van de invoering van het nieuwe financiële administratiesysteem
Hermes en de implementatie van de tweede fase van Hermes kan hij niet toezeggen
eind 2007 het niveau van 2005 weer te hebben bereikt. Wel zegt hij toe het
financieel beheer in 2007 aanmerkelijk te verbeteren ten opzichte van 2006
en in de loop van 2008 weer minimaal het niveau van eind 2005 te zullen bereiken.De minister deelt niet de conclusie dat de risico’s bij de conversie
van de gegevens van de oude naar de nieuwe administratie zijn onderschat.
Dat zich grote problemen hebben voorgedaan is volgens de minister geen kwestie
van onderschatting, maar heeft meer te maken met de complexiteit van de gehele
omzetting van het financieel systeem en met de prioriteit die aan het betalingsproces
is gegeven. Hij geeft aan dat hij voor de implementatie van Hermes fase 2,
extra waarborgen in het proces heeft laten inbouwen om de kans op problemen
tot een minimum terug te brengen. De minister zegt toe een verbeterplan op
te stellen met maatregelen om de resterende onzekerheden in de administratie
van SZW weg te nemen en de fouten te herstellen voordat fase 2 in productie
wordt genomen. Ook zegt hij toe dat de gegevens uit het BIAS 2-systeem aan
de hand van de onderliggende bewijsstukken gecontroleerd worden voordat zij
geconverteerd worden naar Hermes. De minister geeft aan dat hij van plan is
om aan de hand van het verbeterplan de voortgang strak te monitoren. De uitkomsten
zal hij gebruiken om te bepalen op welk moment Hermes fase 2 wordt geïmplementeerd.Tot slot zegt de minister toe dat over het jaar 2007 de toelichting bij
de voorschotten op de saldibalans weer inzicht zal geven in de ouderdom van
de voorschotten, als de administratie weer op orde is gebracht.De invoering van single information single auditDe minister geeft in zijn reactie aan dat uit zowel de wettekst als uit
de parlementaire behandeling van de WWB blijkt dat het inkomensdeel in bestuurlijk en juridisch opzicht volledig ongeoormerkt
is. Daarom reikt zijn verantwoordelijkheid niet verder dan de zorg voor een
toereikend macrobudget en een adequaat werkend verdeelsysteem. De minister
geeft aan dat hij alleen kan interveniëren door middel van een aanwijzing
als de onrechtmatige uitvoering wordt aangemerkt als een ernstige tekortkoming,
waarbij naar het oordeel van de minister sprake is van wezenlijke aantasting
van de fundamenten van het systeem van werk en bijstand én het zelfsturend
vermogen van de gemeente tekort schiet. Volgens de minister garandeert de
manier waarop IWI toezicht houdt op de rechtmatigheid van de uitvoering van
de WWB dat potentieel ernstige tekortkomingen snel gesignaleerd worden.Premie-inning werknemersverzekeringenDe minister kan zich vinden in de oorzaken van de problemen binnen de
loonheffingsketen die wij in ons rapport hebben opgenomen. Hij geeft aan dat
in de afgelopen periode is gebleken dat de nieuwe loonaangifteketen nog niet
stabiel is. Op basis daarvan hebben de staatssecretaris van Financiën
en de minister van SZW besloten om de regie op de keten aan te scherpen, onder
meer door een gemeenschappelijke beheerorganisatie UWV/Belastingdienst in
te stellen. Zij blijven maandelijks de voortgang van de ontwikkelingen rond
de polisadministratie volgen.Het contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingenDe minister geeft in zijn reactie aan dat binnen het ministerie wordt
voorzien in een procesbeschrijving voor verlenging van contracten en vervolgopdrachten.
Ook zal het ministerie in de planning- en controlcyclus aandacht besteden
aan contractbeheer en wordt meer aandacht besteed aan het in kaart brengen
van voorgenomen investeringen, zodat Europese aanbestedingstrajecten waar
nodig tijdig kunnen starten.De inning van boetes WAV van de ArbeidsinspectieDe minister geeft in zijn reactie aan dat de vertraging van de inning
van boetes in het kader van de Wet arbeid vreemdelingen slechts ten dele het
gevolg is geweest van achterstanden in het sturen van aanmaningen en dwangbevelen
door de problemen in de financiële administratie. Belangrijker was volgens
de minister dat veel meer gebruik is gemaakt van de mogelijkheid om een betalingsregeling
te treffen dan aanvankelijk was verwacht.De openstaande boetebedragen uit 2005 en 2006 zijn verder voor incasso
overgedragen aan een incassobureau waar, naar de minister verwacht, nog een
aanzienlijk deel na invorderingsactiviteiten wordt geïncasseerd. Ook
heeft SZW in 2007 extra capaciteit ingehuurd om in een periode van een jaar
projectmatig de achterstanden in de bezwaar- en beroepsprocedures weg te werken.
Verder verwacht de minister dat de inning sterker verbetert door de overgang
per 1 januari 2007 naar het CJIB. De minister zegt toe in het Jaarverslag
2007 over de resultaten te rapporteren. Hij geeft aan dat in het Jaarverslag
2006 de achtergronden van achterstanden en getroffen maatregelen niet zijn
toegelicht onder artikel 22 maar onder artikel 98, omdat daar ruimte is om
een meer integraal beeld te schetsen met betrekking tot de Arbeidsinspectie.Informatie over de bedrijfsvoeringDe minister is van mening dat het management control systeem adequaat
heeft gefunctioneerd. Dat voor de sturing van de organisatie en voor de totstandkoming
van de bedrijfsvoeringsparagraaf vaker dan gebruikelijk afstemming met de
auditdienst plaatsvond, had volgens de minister nadrukkelijk te maken met
de problematiek rond de implementatie van Hermes. Niettemin neemt
hij de aanbeveling ter harte om de komende periode verdere verbeteringen aan
te brengen, om te komen tot optimale interne transparantie over de kwaliteit
van de bedrijfsvoering.Informatie over beleidDe minister zal in 2008 bezien in welke mate het noodzakelijk en relevant
is de kwaliteit van de beleidsinformatie te verbeteren. Volgens de minister
staat het verbeteren van beleidsinformatie ten dienste aan effectieve beleidsvorming.
Ook zal de minister, bij de opstelling van de begroting 2008, bezien of bij
artikel 22 (activerend arbeidsmarktbeleid) meer inzicht kan worden gegeven
in het «aan het werk zetten» van werkzoekenden en in de bijdragen
van CWI aan de resultaten, zodat beter kan worden afgewogen welke middelen
nodig zijn. Het beheer ESF-3De minister is van plan om in de Ontwerpbegroting 2008 het door hem geraamde
deel van de ESF-subsidie transparant te maken; het betreft het deel dat niet
bij de Europese Commissie kan worden gedeclareerd en dus ten laste van de
SZW-begroting komt. De minister brengt daartoe voor de jaren 2008 en 2009
begrote middelen samen die nu nog op artikel 99 en op de Aanvullende Post
bij de minister van Financiën staan. De minister overweegt nog op welk
artikel deze middelen worden samengebracht.De tijdigheid vaststellingen specifieke uitkeringen en
subsidiesDe minister zegt toe dat hij de motivatie van beslissingen beter zal vastleggen.
Daartoe is onder meer een Kennisplatform subsidiebeheer in het leven geroepen
en worden in 2007 workshops georganiseerd waarin kennis en expertise op het
gebied van subsidiebeleid en -beheer worden overgedragen. De minister zegt
toe dat hij de discipline bij het tijdig vaststellen van de specifieke uitkeringen
verder zal verbeteren.Financieel beheer Agentschap SZWDe minister zegt toe zorg te dragen voor een betere kwaliteit van de financiële
bedrijfsvoering van het Agentschap SZW door regelspecifieke en financiële
administraties te verbeteren.3.2 Nawoord Algemene RekenkamerWij vinden het positief dat de minister van SZW zich op hoofdlijnen kan
vinden in onze conclusies en aanbevelingen, en op de meeste onderdelen ook
concrete toezeggingen doet om de geconstateerde problemen aan te pakken. De
punten waarop hij toezeggingen doet (aansturing premie-inning, contractbeheer,
bestuurlijke boetes WAV et cetera) bespreken we in dit nawoord verder niet.De minister en de Algemene Rekenkamer verschillen op twee punten van mening:
ten eerste de vraag of de minister de risico’s rond de implementatie
van het nieuwe financiële informatiesysteem voldoende heeft onderkend
en tijdig noodzakelijke beheersmaatregelen heeft ingezet, en ten tweede de
vraag of de invoering van sisa bij de WWB volgens de wettelijke eisen is.De Algemene Rekenkamer blijft, in tegenstelling tot de minister, van mening
dat de problemen bij de invoering van het nieuwe financiële administratiesysteem
zijn onderschat. We zijn het grotendeels wel eens over de gevolgen hiervan
en de noodzakelijke maatregelen. Wij gaan ook mee in de verwachting van de
minister dat het niveau van het financieelbeheer in 2007 onder
het niveau van eind 2005 zal liggen. Tegelijkertijd waarschuwen we de minister
voor risico’s die hij daardoor loopt in 2007. De Algemene Rekenkamer
zal daarom risico’s in het financieel beheer bij het Ministerie van
SZW gedurende 2007 nadrukkelijk monitoren. Dit geldt ook voor de uitvoering
van zijn verbeterplan om de resterende onzekerheden weg te nemen en fouten
te herstellen, en voor de implementatie van Hermes fase 2.De invoering van sisa is een belangrijke stap in de vermindering van administratieve
lasten bij lagere overheden. De Algemene Rekenkamer heeft in het rapport «Beleidsvrijheid
en specifieke uitkeringen» (Algemene Rekenkamer, 2006d) aangegeven welke
ruimte ministers hebben binnen de huidige wet- en regelgeving om de eisen aan verantwoording en controle van specifieke uitkeringen
te verminderen zoals beoogd met sisa. Het gaat in dit geval om de wettelijke
eisen volgens de WWB én de CW. Wij constateren op basis van ons onderzoek
en op basis van zijn reactie dat de minister de wettelijke
eisenaan verantwoording en controle van de WWB anders interpreteert
dan wij. De minister geeft bovendien geen reactie op onze in hoofdstuk 3 beschreven
knelpunten over de wettelijke eisen van de CW. We zijn bovendien niet overtuigd
van de stelling dat de taakuitvoering van IWI er garant voor staat dat potentieel
ernstige tekortkomingen bij de besteding van de WWB gesignaleerd worden. Onze
redenen hiervoor staan ook in hoofdstuk 3 (de invoering van sisa).De minister noemt helaas geen voornemen om of de WWB aan te passen of
andere maatregelen te nemen. Wij vinden het verschil in interpretatie een
onwenselijke situatie en zullen nagaan hoe dit opgelost kan worden.Tot slot merken we op dat de minister onze conclusie over beleidsinformatie
te positief overneemt: wij beoordelen alleen de bruikbaarheid van de beschikbare
beleidsinformatie als goed. Relatief veel beoogde beleidsinformatie bleek
echter nog niet beschikbaar voor opname in het jaarverslag. Wij hopen dat
de minister niet alleen bij de begroting 2008 maar ook bij het Jaarverslag
2007 de beschikbaarheid en de bruikbaarheid van de beleidsinformatie zal verbeteren.
Wij zijn met de minister van mening dat goede beleidsinformatie bijdraagt
aan effectieve beleidsvorming. Daarom vinden wij de toezegging dat de minister
gaat bezien of hij meer inzicht kan geven in het «aan het werk zetten»,
onvoldoende concreet. Wij hopen dat de minister de beleidsinformatie in artikel
22 echt verbetert, zodat meer inzicht ontstaat in het realiseren van het doel «werk
boven uitkering».DEEL II: ONDERZOEKSBEVINDINGEN EN OORDELENInhoud 1Inleiding291.1Over het Ministerie van SZW29 1.2Opzet onderzoek en wijze van rapporteren32   2Jaarverslag352.1Oordeel over de financiële
informatie35 2.2Oordeel over de saldibalans en
toelichting36 2.3Oordeel over de informatie over
bedrijfsvoering372.4Oordeel over de informatie over
beleid39 2.5Informatie over beleid nader beschouwd392.5.1Beschikbaarheid van de beleidsinformatie392.5.2Bruikbaarheid van de beleidsinformatie41   3Bedrijfsvoering453.1Oordeel over het financieel beheer
en materieelbeheer453.1.1Onvolkomenheden45 3.1.2Opgeloste onvolkomenheden55 3.1.3Aandachtspunten563.2Ontwikkeling in de bedrijfsvoering58    Literatuur60   Bijlage 1Overzicht fouten en onzekerheden 200662   Bijlage 2Gebruikte afkortingen66   Bijlage 3Verklarende woordenlijst671 INLEIDINGIn dit deel van het rapport vindt u de oordelen en de belangrijkste bevindingen
van ons rechtmatigheidsonderzoek bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW). Hieronder geven we eerst een beschrijving van het ministerie en gaan
we in op onze onderzoeksaanpak en wijze van rapporteren. In hoofdstuk 2 presenteren
wij vervolgens onze oordelen over het Jaarverslag 2006 van het Ministerie
van SZW. In hoofdstuk 3 gaan wij in op de bedrijfsvoering van het ministerie.1.1 Over het Ministerie van SZWWij rapporteren per begrotingshoofdstuk over de resultaten van ons onderzoek.
In totaal zijn er 25 begrotingshoofdstukken, waarvan 7 begrotingsfondsen.
Dit rapport gaat over begrotingshoofdstuk XV: het Ministerie van SZW.Doelen en middelenHet Ministerie van SZW is verantwoordelijk voor het beleid op het terrein
van werk en inkomen. De centrale doelstellingen van dit beleid zijn:• activerende sociale zekerheid;• een arbeidsmarkt die kansen biedt;• werk als aantrekkelijk perspectief;• kwaliteit en maatwerk in de uitvoering. Hieronder geven wij een beschrijving van het Ministerie van SZW aan de
hand van een aantal kengetallen, die ontleend zijn aan het Jaarverslag 2006
van het Ministerie van SZW.Overzicht 2 Het Ministerie van SZW in kengetallen 2006 Totaal verplichtingen€ 26,1 mld. Totaal uitgaven€ 26,2 mld. Totaal ontvangsten€ 933 mln. Boekingen buiten begrotingsverband€ 179 mln.– waarvan ESF€ 167 mln.Transactie-uitgaven€ 269
mln.– waarvan personeelsuitgaven€ 159 mln. Overdrachtsuitgaven€ 26,1
mld. – waarvan subsidies0,3% – waarvan specifieke uitkeringen38,7% – overdrachten (bijvoorbeeld aan
rwt’s)61% Aantal begrotingsartikelen18 – waarvan beleidsartikel (met 38 operationele
doelstellingen)15 – waarvan niet-beleidsartikel3 Aantal personen werkzaam (in fte)2 938 Baten-lastendiensten2 (Agentschap SZW en Inspectie Werk en Inkomen) – bijdrage van moederdepartement€ 13,7 mln./ 23,6 mln.– «programma-uitgaven»€ 13,7 mln./ n.v.t. – eigen vermogen€ 5,7 mln./ 0,6 mln. Aantal DG’s (of directies)6 BegrotingsfondsAOW-spaarfonds € 2,9 mld. Rechtspersonen met wettelijke taak6– waarvan begrotingsgefinancierd6 (Kunstenaars&CO, € 2 mln. Raad voor Werk
en Inkomen, € 16 mln. Centrale organisatie voor Werk en Inkomen, € 401,2
mln. Inlichtingenbureau, € 5,7 mln. Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, € 1779,5
mln. Sociale Verzekeringsbank, € 210 mln. Totaal € 2414,4
mln.) – waarvan heffinggefinancierd0 – waarvan premiegefinancierd2 (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, Sociale Verzekeringsbank,
totaal € 42,8 mld.) Recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer op het
terrein van het Ministerie van SZWWerklozen zonder startkwalificatie (2006) Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een wettelijke taak,
deel 5 (2006) Premie-inning werknemersverzeke- ringen
(2005) Fraudebestrijding: stand van zaken 2004
(2004) Bemiddeling en re-integratie van werklozen
(2004) Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met
een wettelijke taak, deel 4 (2004) Alleenstaande
ouders in de bijstand (2003) Armoedebestrijding:
de financiële ondersteuning (2002)De omvangrijkste uitgaven in de begroting van het Ministerie van SZW vinden
plaats op de volgende artikelen:• artikel 30 «Inkomensbescherming met activering» (€ 4 765
miljoen);• artikel 33 «Tegemoetkoming specifieke kosten» (€ 3 301
miljoen), voornamelijk Algemene Kinderbijslagwet (AKW);• artikel 34 «Rijksbijdragen aan sociale fondsen en spaarfonds
Algemene Ouderdomswet (AOW)» (€ 8 649 miljoen).Naast de begrotingsuitgaven bestaan de uitgaven van het Ministerie van
SZW in 2006 ook nog uit € 42 831 miljoen aan premiegefinancierde
uitgaven. Deze premiegelden vormen weliswaar geen onderdeel van de rijksbegroting,
maar zijn wel opgenomen in de toelichting op de begroting en in de toelichting
op het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van SZW.De kerntaak van het ministerie is beleid ontwikkelen op het terrein van
werk en inkomen. Het ministerie werkt daarvoor samen met werkgevers- en werknemersorganisaties,
adviesorganen, andere departementen, uitvoeringsorganisaties en decentrale
overheden (voornamelijk gemeenten). Voor het succes van het ontwikkelde beleid
is het ministerie afhankelijk van prestaties van derden, zoals gemeenten,
zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) als het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en gesubsidieerde organisaties.
Ruim 95% van de begroting van het Ministerie van SZW gaat dan ook in
de vorm van specifieke uitkeringen, subsidies en rijksbijdragen naar derden.Omdat de minister bij de uitvoering van het beleid afhankelijk is van
derden, moet hij deze goed aansturen. Ook moet hij adequaat toezicht houden
op de besteding van het overgedragen geld. De minister heeft om te beginnen
draagvlak en inzet van betrokken organisaties nodig om zijn beoogde beleidsprestaties
te bereiken. Verder moet het ministerie een informatiestroom organiseren over
hoe het geld wordt aangewend en wat de prestaties van het beleid zijn. Wij
noemen dit een «sluitende keten van verantwoording en toezicht».De minister krijgt voor het toezicht en de controle op het overgedragen
geld ondersteuning van de toezichthouder Inspectie Werk en Inkomen (IWI) en
externe accountants. Aangezien derden het grootste deel van het begrotingsgeld
uitgeven, behelst een belangrijk deel van onze controle of de minister goed
toezicht houdt op de besteding door derden. Sinds 2004 heeft het Ministerie van SZW twee baten-lastendiensten: het
Agentschap SZW en de Inspectie Werk en Inkomen (IWI). Het Agentschap SZW voert
onder meer de ESF-regeling en het communautair initiatief EQUAL uit. IWI houdt
toezicht op de uitvoering van het beleid op het terrein van werk en inkomen
door gemeenten en andere uitvoeringsinstanties. Hieronder vallen de Centrale
organisatie Werk en Inkomen (CWI), het UWV en de SVB.Per 1 februari 2006 heeft het Ministerie van SZW een nieuw systeem
voor de financiële administratie: Hermes. Dit systeem geldt met terugwerkende
kracht vanaf 1 januari 2006. Een van de doelstellingen van Hermes
is de hele financiële administratie onder te brengen in één
systeem.Hermes wordt in twee fasen geïmplementeerd. In elke fase wordt één
financieel systeem vervangen. Het ministerie heeft in fase één
problemen ondervonden die gedurende 2006 veel invloed hebben gehad op de kwaliteit
van het financieel beheer van het Ministerie van SZW (zie § 3.1.1.).Vanaf 2006 heeft de rijksoverheid «single information single
audit» (sisa) ingevoerd (BZK, 2006b, p. 7). Dit betekent dat gemeenten
niet meer voor iedere specifieke uitkering apart verantwoording hoeven af
te leggen. De controleprotocollen per specifieke uitkering zijn daarmee vervallen;
de controle van de gemeenterekening moet volstaan. Daardoor is er een minder
intensief systeem van verantwoording en controle.Via sisa moeten de ministers zich jaarlijks tegenover de Staten-Generaal
op artikelniveau kunnen verantwoorden over de rechtmatigheid van de bestedingen
van het geld dat hen toevertrouwd is. Dit betekent dat de minister redelijke
zekerheid moet hebben dat de bestedingen voor de afzonderlijke begrotingsartikelen
rechtmatig waren. Sisa heeft veel gevolgen voor het beheer van specifieke
uitkeringen bij SZW, zoals de Wet werk en bijstand (WWB) (zie paragraaf 3.1.1).De programma-uitgaven voor de Wet kinderopvang (WKO) staan op de begroting
van het Ministerie van SZW. De verantwoordelijkheid voor het beleid en het
begrotingsbeheer ligt daarmee bij de minister van SZW. De minister van Financiën
is echter verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet, omdat de Belastingdienst
deze uitvoert.De ministers hebben afgesproken hoe zij rapporteren over eventuele fouten
en onzekerheden bij de uitvoering van de WKO die de tolerantiegrenzen overschrijden.
De fouten en onzekerheden staan beschreven in de bedrijfsvoeringsparagraaf
in het jaarverslag van het Ministerie van Financiën. De minister van
SZW neemt vervolgens de hoofdconclusie uit deze bedrijfsvoeringsparagraaf
over in zijn eigen bedrijfsvoeringsparagraaf (zie ook § 2.2). Zo
verantwoordt hij zich vanuit zijn begrotingsverantwoordelijkheid over onrechtmatigheden
in de uitvoering van deze toeslagregeling.1.2 Opzet onderzoek en wijze van rapporterenIn onze brochure Rechtmatig verantwoord; Het jaarlijkse
rechtmatigheidsonderzoek van de Algemene Rekenkamer1 kunt u lezen hoe onze rapporten bij de jaarverslagen tot stand komen.
Hieronder gaan wij kort in op onze onderzoeksopzet en wijze van rapporteren.ProgrammaOp basis van een risicoanalyse hebben we een programma opgesteld voor
het rechtmatigheidsonderzoek 2006 bij het Ministerie van SZW. Op grond
van dit programma hebben we dit jaar aandacht besteed aan de volgende onderwerpen:• de betrouwbaarheid van de financiële administratie (Hermes);• het subsidiebeheer, waaronder de tijdigheid van vaststellingen;• het contractbeheer, waaronder de naleving van Europese aanbestedingsregels;• de sluiting van het ESF-loket;• de inning van boetes in het kader van de Wet Arbeid Vreemdelingen
(WAV) door Arbeidsinspectie;• het beheer van de WSW;• de polisadministratie van het UWV;• de werking van de planning-en-controlcyclus (P&C-cyclus);• de invoering van sisa WWB 2006;• het onderzoek naar de beleidsinformatie, waaronder een verdiepend
onderzoek bij artikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»;• de naleving Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksoverheid (VIR)
en het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksoverheid Bijzondere Informatie
(VIR-BI).We hebben zoals ieder jaar ook reviews uitgevoerd op de controles van
de Departementale Auditdienst (DAD). Op basis hiervan hebben wij vastgesteld
dat wij bij onze oordeelsvorming gebruik kunnen maken van de werkzaamheden
en bevindingen van de auditdienst.Reikwijdte oordeel Algemene RekenkamerDe Algemene Rekenkamer bekijkt voor haar oordeel over het jaarverslag
of de begrotingsgelden rechtmatig besteed zijn. Wij kijken daarbij naar de
rechtmatige besteding door het Ministerie van SZW zelf én naar de rechtmatige
besteding door derden die begrotingsgelden hebben ontvangen.Als de ontvangende organisaties de begrotingsgelden onrechtmatig hebben besteed of geen zekerheid kunnen geven over
de rechtmatigheid, leidt dit niet automatisch tot ons oordeel dat de uitgaven
van het ministerie «onrechtmatig» of «onzeker» zijn.
Om de rechtmatigheid te beoordelen bekijken wij welk beleid het ministerie
heeft op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O-beleid) en
hoe het dat beleid uitvoert. Dat is vooral relevant als de ontvangers belang
hebben bij de hoogte van de uitkering, bijvoorbeeld bij specifieke uitkeringen
en subsidies als de Wet werk en bijstand (WWB) of de Wet sociale werkvoorziening
(WSW).Onze toetspunten bij het beoordelen van het M&O-beleid zijn regelgeving,
voorlichting, controlebeleid en sanctiebeleid van het ministerie voor de desbetreffende
regeling.Wij beoordelen uitgaven als rechtmatig als de minister aan de geldende
wet- en regelgeving heeft voldaan en er sprake is van toereikend M&O-beleid.
Is dit niet het geval, dan komt dit terug in ons oordeel over de rechtmatigheid
van de uitgaven en over het financieel beheer van het ministerie.De rechtmatige besteding van de premiegelden
maakt geen deel uit van ons oordeel over het jaarverslag. Bij onrechtmatige
besteding van de premiegelden spreken wij de minister
alleen aan op onvolkomenheden in de sturing en het toezicht. Wij betrekken
de sturing en het toezicht van de minister wél in ons onderzoek naar
de bedrijfsvoering van het ministerie. Onvolkomenheden in de sturing en in
het toezicht komen dan ook terug in de conclusie over de bedrijfsvoering. Ook de Departementale Auditdienst (DAD) betrekt de premiegelden niet in
zijn oordeel. De accountantsverklaring van de DAD heeft dan ook alleen betrekking
op de financiële informatie over de begrotingsuitvoering en niet op de
financiële informatie over de uitvoering van de premiegefinancierde wetten.
De premiegefinancierde geldstromen worden gecontroleerd door accountants van
het UWV en de SVB.Uitzonderingsrapportage en tolerantiegrenzenHet rapport bij het jaarverslag is een uitzonderingsrapportage: we melden
alleen de fouten en onzekerheden in de financiële informatie die de tolerantiegrenzen
overschrijden en de onvolkomenheden die wij constateren in de bedrijfsvoering.
Onder «fouten» verstaan we financiële informatie die niet rechtmatig is (het begrotingsgeld is niet volgens de regels
uitgegeven) of die niet deugdelijk is weergegeven
(er is geen goede verantwoording afgelegd in het jaarverslag). Van «onzekerheden»
spreken we wanneer we door onvolkomenheden in het financieel beheer niet kunnen
vaststellen of er al dan niet sprake is van fouten.Om te bepalen of zich op artikelniveau overschrijdingen hebben voorgedaan,
hanteert de minister – conform de Rijksbegrotingsvoorschriften 2007 –
een andere systematiek dan de Algemene Rekenkamer. Wij tellen het bedrag van
de geconstateerde fouten en onzekerheden per artikel op en toetsen dit totaalbedrag
vervolgens aan de tolerantiegrenzen op artikelniveau. De minister telt de
fouten en onzekerheden niet op, maar toetst deze afzonderlijk aan voor fouten
en onzekerheden verschillende toleranties. Dit heeft tot gevolg dat wij meer
overschrijdingen van de tolerantiegrenzen op artikelniveau rapporteren dan
de minister. 2 JAARVERSLAGDe Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van
SZW beoordeeld. Wij hebben daarbij onderzocht of de minister het begrotingsgeld
volgens de regels heeft uitgegeven en ontvangen en of hij daarover in het
jaarverslag goed verantwoording heeft afgelegd. Waar dit niet het geval is,
spreken we respectievelijk van een onrechtmatigheid of
van een ondeugdelijke weergave.Verder hebben we onderzocht of de informatie in het jaarverslag over de bedrijfsvoering en over het gevoerde beleid, deugdelijk tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan
te stellen kwaliteitsnormen.In dit hoofdstuk lichten wij ons oordeel over het jaarverslag toe. Dit
oordeel bestaat uit deeloordelen over:• de financiële informatie (§ 2.1);• de departementale saldibalans (§ 2.2);• de informatie over de bedrijfsvoering (§ 2.3);• de informatie over het gevoerde beleid (§ 2.4).In dit hoofdstuk geven we niet alleen onze oordelen over het jaarverslag,
we gaan ook in op de bevindingen van het aanvullende onderzoek dat we jaarlijks
doen naar de beleidsinformatie. Is er in de begroting en in het jaarverslag
concrete informatie beschikbaar over beleid en kan de Tweede Kamer die informatie
gebruiken (zie § 2.5)?2.1 Oordeel over de financiële informatieDe financiële informatie in het jaarverslag bestaat uit de volgende
onderdelen:• de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten in de verantwoordingsstaat
en de toelichting daarbij;• de baten, lasten, kapitaaluitgaven, kapitaalontvangsten en balansposten
in de samenvattende verantwoordingsstaat van de baten-lastendiensten en de
toelichting daarbij.De financiële informatie dient op grond van de Comptabiliteitswet
2001 (CW 2001):• rechtmatig tot stand te zijn gekomen;• deugdelijk te zijn weergegeven;• te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.OordeelDe financiële informatie in het Jaarverslag 2006 van het Ministerie
van SZW voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt, met uitzondering van de
volgende fouten en onzekerheden in de (samenvattende) verantwoordingsstaat:• Artikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»: een bedrag
van € 20,5 miljoen in de verplichtingen dat onzeker is inzake de
deugdelijke weergave vanwege onzekerheden in de financiële administratie.
In paragraaf 3.1 wordt dit nader toegelicht;• Artikel 25 «Arbeid en Zorg»: een bedrag van € 1,6
miljoen in de verplichtingen dat onzeker is inzake de rechtmatigheid als gevolg
van verschillen in de verrekening in rekening-courant en de specificatie van
het Ministerie van Financiën voor de WKO. Verder bevat dit artikel een
bedrag van € 13,4 miljoen in de verplichtingen dat onzeker is inzake
de deugdelijke weergave als gevolg van de eerdergenoemde resterende onzekerheid
in de financiële administratie.• Artikel 29 «Arbeidsomstandigheden, arbozorg en verzuim»:
een bedrag van € 31,8 miljoen in de verplichtingen dat onzeker is
inzake de deugdelijke weergave vooral als gevolg van de onzekerheid in de
financiële administratie.• Artikel 35 «Emancipatie»: een bedrag van € 15,1
miljoen in de verplichtingen dat onzeker is inzake de deugdelijke weergave,
vooral als gevolg van de onzekerheid in de financiële administratie.
Daarnaast is een bedrag van € 2,6 miljoen aan verplichtingen ondeugdelijk
weergegeven als gevolg van een foutief doorgevoerde correctieboeking.• Artikel 98 «Algemeen»: bedragen van respectievelijk € 7,6
miljoen en € 3,3 miljoen in de verplichtingen en uitgaven die onrechtmatig
zijn als gevolg van de geëxtrapoleerde fout uit de steekproefcontrole
personele en materiële uitgaven. Voor een groot deel zijn deze fouten
veroorzaakt door het onterecht niet naleven van de Europese aanbestedingsregels.
Verder zijn bedragen van € 1,2 miljoen in de verplichtingen en € 2
miljoen in de uitgaven onzeker inzake de rechtmatigheid.In bijlage 1 van dit deel van het rapport staat een overzicht van alle
fouten en onzekerheden.Een belangrijk deel van de hierboven genoemde overschrijdingen wordt veroorzaakt
door de problemen die het ministerie heeft ondervonden bij de invoering van
het nieuwe financiële administratiesysteem. In paragraaf 3.1.1 gaan
we nader in op deze ernstige onvolkomenheid.Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden in de
verplichtingen, uitgaven, ontvangsten, baten, lasten, kapitaaluitgaven, kapitaalontvangsten
en balansposten valt binnen de tolerantiegrenzen voor de financiële informatie
in het jaarverslag als geheel.Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal € 101
miljoen, respectievelijk € 28 miljoen aan overschrijdingen op de
begrotingsartikelen. Gaan de Staten-Generaal niet akkoord met de slotwetmutaties
over deze overschrijdingen, dan moeten wij ons oordeel over de financiële
informatie mogelijk herzien.Verantwoordingsstaat baten-lastendiensten en toelichtingIn de verantwoordingsstaten van het Agentschap SZW en de Inspectie Werk
en Inkomen zijn geen belangrijke fouten en onzekerheden geconstateerd over
de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave. Wij hebben ook gekeken of deze
verantwoordingsstaten voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften. In het departementaal
jaarverslag wordt voor het Agentschap SZW geen informatie gegeven over de
hoogte van het eigen vermogen in relatie tot het plafond van 5% van
de gemiddelde jaaromzet van de afgelopen 3 jaar. Het eigen vermogen bedraagt
op 31 december 2006 € 5,7 miljoen. Het Ministerie van SZW geeft
aan dat dit een overschrijding van de norm is. De reden voor de overschrijding
is dat het onverdeeld resultaat 2004 nog deel uitmaakt van het eigen vermogen.
Het Ministerie van Financiën heeft hiervoor ontheffing verleend.2.2 Oordeel over de saldibalans en toelichtingDe saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het
jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen.
Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie wordt verstrekt
over de afzonderlijke posten op deze balans.De informatie in de saldibalans dient op grond van de CW 2001:• rechtmatig tot stand te zijn gekomen;• deugdelijk te zijn weergegeven;• te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.OordeelDe informatie in de saldibalans in het Jaarverslag 2006 van het Ministerie
van SZW voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt, met uitzondering van de
volgende fouten en onzekerheden:• De saldibalanspost «Uitgaven buiten begrotingsverband»:
een bedrag van € 6,7 miljoen is onzeker inzake de deugdelijke weergave
doordat enkele ESF-projecten (inzake emancipatie) in 2006 buiten de hoofdadministratie
zijn geregistreerd.• De saldibalanspost «Ontvangsten buiten begrotingsverband»:
een bedrag van € 1,4 miljoen is onzeker inzake de deugdelijke weergave
doordat het beheer van een aantal grootboekrekeningen voor personeelsontvangsten
in 2006 tekort schoot.• De saldibalanspost «Voorschotten»: een bedrag van € 13,5
miljoen is niet deugdelijk weergegeven. Deze voorschotten hebben betrekking
op projecten die reeds zijn afgerekend. Daarnaast is een bedrag van € 180,2
miljoen onzeker inzake de deugdelijke weergave. Hiervan heeft circa € 170
miljoen betrekking op de eerder beschreven onzekerheid over de financiële
administratie.In bijlage 1 van dit deel van het rapport staat een overzicht van alle
fouten en onzekerheden.Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden in de
saldibalansposten valt binnen de tolerantiegrenzen voor de saldibalans als
geheel.VerslaggevingsvoorschriftenDe toelichting bij de voorschotten (€ 16 miljard) in de saldibalans
per 31 december 2006 geeft geen inzicht in de ouderdom van de voorschotten.
Dit is in strijd met de rijksbegrotingsvoorschriften. In de toelichting bij
de saldibalans wordt deze omissie als volgt verklaard:«Door invoering van een nieuw administratiesysteem
is het niet mogelijk een specificatie naar ouderdom per jaar op te nemen.
Na implementatie van (Hermes) fase 2 zal deze specificatie van de voorschotten
in de jaarrekening 2007 weer mogelijk zijn».De Algemene Rekenkamer gaat ervan uit dat het ministerie het gevraagde
inzicht over het jaar 2007 weer kan geven.Over het jaar 2006 kan het Ministerie van SZW evenmin inzicht geven in
het bedrag aan openstaande voorschotten dat is afgerekend. Ook dit wordt veroorzaakt
door de invoering van het nieuwe administratiesysteem. Wij hebben echter vastgesteld
dat de onderzochte afrekeningen voldoen aan de daaraan te stellen eisen.2.3 Oordeel over de informatie over bedrijfsvoeringIn de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag van een ministerie
verantwoordt de minister zich over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering
(of het begrotingsgeld volgens de regels is uitgegeven), over de totstandkoming
van de beleidsinformatie, over het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer
en over de overige aspecten van de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoeringsparagraaf heeft het karakter van een uitzonderingsrapportage:
de minister meldt alleen fouten en onzekerheden in de begrotingsuitvoering
die de tolerantiegrenzen overschrijden. Daarnaast meldt de minister in de
bedrijfsvoeringsparagraaf opmerkelijke zaken in het financieel beheer en materieelbeheer,
de overige aspecten van de bedrijfsvoering en eventuele tekortkomingen in
de totstandkoming van de beleidsinformatie. De bedrijfsvoeringsparagraaf in het Jaarverslag 2006De minister van SZW vermeldt in de bedrijfsvoeringsparagraaf een overschrijding
op artikel 98 van € 7,6 miljoen aan onrechtmatigheden bij verplichtingen.Omdat de minister en de Algemene Rekenkamer op verschillende wijze bepalen
of fouten en onzekerheden de tolerantiegrenzen overschrijden (zie paragraaf 1.2)
constateren wij bij de artikelen 22, 25, 29 en 35 wél een overschrijding
van de tolerantiegrens. Overigens verantwoordt de minister zich conform de
Rijksbegrotingsvoorschriften 2007.De minister van SZW verantwoordt zich in de bedrijfsvoeringsparagraaf
over de uitvoering van de WKO door de tekst van
de bedrijfsvoeringsparagraaf van de minister van Financiën over te nemen.De minister van Financiën beschrijft in de bedrijfsvoeringsparagraaf
een onzekerheid van € 78 miljoen inzake de rechtmatigheid bij de
afrekeningen van voorschotten WKO 2005. De Algemene Rekenkamer constateert
echter een onzekerheid van maximaal € 11 miljoen. Het verschil in
omvang wordt als volgt verklaard. In 2006 is door de Belastingdienst voor
een bedrag van € 100 miljoen aan voorschotten WKO 2005 afgerekend.
Hiervan is maximaal 11% niet juist vastgesteld, omdat de Belastingdienst
geen toezicht heeft uitgevoerd op de werkgeversbijdrage die aanvragers hadden
opgegeven. Dit heeft tot gevolg dat voor afrekeningen van voorschotten 2005
sprake is van onzekerheid over de rechtmatigheid van maximaal € 11
miljoen. Wij komen tot een lagere onzekerheid dan het Ministerie van Financiën
omdat wij de onzekerheid in de afrekeningen van de voorschotten van de Wet
Kinderopvang (WKO) toerekenen aan de afgerekende voorschotten (11%
van 100 miljoen) in plaats van aan alle (deels nog) af te rekenen voorschotten
over 2005 (maximaal 11% van 709 miljoen), zoals de Ministeries van
Financiën en SZW dit doen. De voorschotten WKO worden op de saldibalans
van het Ministerie van Financiën verantwoord. Daarom vermelden wij deze
onzekerheid over de rechtmatigheid in ons Rapport bij het jaarverslag 2006
over Hoofdstuk IXB, Ministerie van Financiën.In de bedrijfsvoeringsparagraaf rapporteert de minister van SZW verder
over de volgende onderwerpen:– financieel beheer;– subsidiebeheer;– materieelbeheer;– kwaliteit niet-financiële beleidsinformatie (NFBI);– aansturing, toezicht en samenwerking UWV.OordeelOns oordeel over de informatie over de bedrijfsvoering betreft de totstandkoming
van de bedrijfsvoeringsparagraaf en het voldoen aan de verslaggevingseisen.De informatie over de bedrijfsvoering dient op grond van de CW 2001 op een deugdelijke wijze tot stand te zijn gekomen. Daarom hebben wij
de volgende aspecten onderzocht:• op welke manier het ministerie risico’s inventariseert;• of tussentijds informatie beschikbaar was over de risico’s
en de getroffen beheersmaatregelen;• hoe bepaald wordt over welke onderwerpen in de bedrijfsvoeringsparagraaf
gerapporteerd wordt.Op grond van deze aspecten is de informatie over de bedrijfsvoering in
het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van SZW op deugdelijke wijze tot stand
gekomen en voldoet de informatie over de bedrijfsvoering aan de verslaggevingseisen.De resultaten van ons onderzoek naar de bedrijfsvoering zélf zijn
opgenomen in hoofdstuk 3.2.4 Oordeel over de informatie over beleidIn het jaarverslag verstrekt de minister ook beleidsinformatie: informatie over de gerealiseerde effecten van zijn beleid, de daartoe
geleverde prestaties en de daarmee gemoeide kosten. De Algemene Rekenkamer
beoordeelt ieder jaar de totstandkoming van de beleidsinformatie en of deze
informatie voldoet aan de verslaggevingseisen. Voor ons oordeel sluiten we
aan bij de eisen die aan het totstandkomingsproces van beleidsinformatie worden
gesteld in de Regeling periodiek evaluatieonderzoek en beleidsinformatie 2006.OordeelDe informatie over het gevoerde beleid in het Jaarverslag 2006 van het
Ministerie van SZW is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet aan
de verslaggevingseisen.2.5 Informatie over beleid nader beschouwdOns oordeel over de beleidsinformatie betreft de totstandkoming van de
informatie en de vraag of deze voldoet aan de verslaggevingseisen. In ons
onderzoek naar de jaarverslagen onderzoeken wij verder ook de beschikbaarheid
(zie § 2.5.1) en de bruikbaarheid (zie § 2.5.2) van de
beleidsinformatie.2.5.1 Beschikbaarheid van de beleidsinformatieWij onderzoeken ieder jaar hoe de minister zich in zijn jaarverslag verantwoordt
over het realiseren van doelen, prestaties en de inzet van middelen die met
de begroting zijn afgesproken. We gaan daarvoor na in hoeverre concrete informatie
over beleidsresultaten beschikbaar is: heeft de minister in het jaarverslag
per operationele doelstelling informatie opgenomen over doelen, prestaties
en middelen en zo niet, wordt het ontbreken van die informatie uitgelegd (het
zogenoemde «comply or explain»-principe)?Informatie over beleid is concreet wanneer de bij een beleidsartikel behorende
doelen en prestaties specifiek, meetbaar en tijdgebonden geformuleerd zijn
en wanneer de middelen zijn gekoppeld aan de operationele doelstellingen.De resultaten van ons onderzoek naar de beschikbaarheid van beleidsinformatie
zijn weergegeven in figuur 2. Om de ontwikkeling in de tijd te laten
zien, hebben we de resultaten van 2006 vergeleken met de resultaten van 2004,
2005 en de begroting van 2007.In het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van SZW is bij ruim een derde
van de operationele doelstellingen concrete informatie beschikbaar over het
behalen van doelstellingen. Concrete informatie over de prestaties is bij
ruim 40% beschikbaar. Een deel van de informatie ontbreekt omdat het te laat beschikbaar komt om in het jaarverslag te kunnen worden opgenomen.
In die gevallen legt de minister uit dat hij het effect later in 2007 bekend
zal maken. In tegenstelling tot vorig jaar, categoriseren wij deze situatie
als «explain». Het Ministerie van SZW verklaart steeds vaker,
maar nog niet altijd, waarom geen concrete informatie beschikbaar is. De middelen
zijn vrijwel overal uitgesplitst naar operationele doelstellingen.De scores in figuur 2 zijn enigszins geflatteerd omdat we onder beschikbaarheid
verstaan dat het ministerie meetbare indicatoren geeft met een realisatiewaarde.
Als het ministerie daarmee slechts een deel van de doelstelling meetbaar gemaakt
heeft, hebben we dat namelijk ook «goed» gerekend.Voorbeeld: Wel indicatoren, toch weinig inzicht in inkomensontwikkeling
en -beschermingArtikel 21 gaat over het inkomensbeleid van regering en parlement, met
de koopkrachtcijfers als indicatoren. De artikelen 30 t/m 33 zijn de artikelen
waarin de inkomensbescherming en tegemoetkoming in kosten zijn opgenomen.
De indicatoren in deze artikelen geven echter beperkt inzicht hoe het gaat
met de inkomensontwikkeling en -bescherming. In de koopkrachtcijfers is namelijk
niet opgenomen hoe groot de groepen zijn met een bepaalde inkomenspositie
in de tijd.Verder is bij de artikelen 30 t/m 32 het doel «adequate inkomensbescherming»,
maar de indicatoren gaan alleen over naleving van de regelgeving. De adequaatheid
van de inkomensbescherming wordt daardoor niet gemeten.Het Ministerie van SZW geeft hiervoor als reden dat de hoogte van de uitkeringen
in de wetten is vastgelegd en dat de besluitvorming over deze wetten een zaak
van regering en parlement is.Indicatoren kunnen uit systemen van reguliere prestatiegegevens komen,
maar ook uit evaluatieonderzoeken. In het eerste geval levert dat elk jaar
een realisatiewaarde op, in het laatste geval periodiek, bijvoorbeeld eens
in de vijf jaar. Het Ministerie van SZW gebruikt voornamelijk indicatoren
uit systemen van reguliere prestatiegegevens. Het ministerie kondigt evaluatieonderzoeken
wel aan, maar geeft niet concreet aan wat het in deze onderzoeken meet en
naar welke realisatie het streeft. Het ministerie laat aldus de kans lopen
om er een indicator van te maken.Voorbeeld: Geen indicatoren, wel evaluatie aangekondigdDe artikelen 26, 27 en 28 gaan over de arbeidsverhoudingen in Nederland
en kennen alleen apparaatsuitgaven. Voor deze artikelen heeft het Ministerie
van SZW vrijwel geen indicatoren beschikbaar. Het ministerie geeft aan dat
evaluaties eens per vijf jaar inzicht moeten geven in de werking en de effectiviteit
van het beleid.Naar onze mening zou het Ministerie van SZW al van tevoren aan kunnen
geven welk inzicht de evaluaties moeten opleveren: wanneer concludeert het
ministerie of de arbeidsverhoudingen zijn zoals ze moeten zijn en of de goede
activiteiten ondernomen worden? Wellicht leidt het formuleren van het uiteindelijke
doel van de moderne arbeidsverhoudingen tot het inzicht dat deze onderwerpen
niet in zelfstandige beleidsartikelen thuishoren maar instrumenten zijn bij
een of meer andere beleidsartikelen.2.5.2 Bruikbaarheid van de beleidsinformatieDe Algemene Rekenkamer heeft niet alleen gekeken naar de beschikbaarheid
van informatie over beleid in het jaarverslag. Wij hebben ook onderzocht of
de informatie bruikbaar is voor de Tweede Kamer. Informatie is volgens ons
bruikbaar als deze enerzijds van voldoende kwaliteit is, dat wil zeggen: betrouwbaar,
valide, juist, volledig, consistent, tijdig en actueel. Anderzijds moet de
Tweede Kamer zich met deze informatie een oordeel kunnen vormen
over de mate waarin een minister zijn beleidsdoelen en prestaties heeft gerealiseerd
met behulp van de daarvoor ingezette middelen. Dit hebben we gedaan aan de
hand van de vraag of de minister zich verantwoordt over het niet (geheel)
realiseren van wat hij had beoogd en of hij daarvoor een verklaring heeft.
Voor beleidsartikel 22, operationele doelstellingen 2 en 4 hebben wij nader
onderzocht of de informatie bruikbaar is voor de Tweede Kamer. Toelichting bij afwijking van begrotingHet Ministerie van SZW heeft verschillen tussen begroting en realisatie
van meer dan 10% vrijwel overal toegelicht. Ook kleinere afwijkingen
krijgen over het algemeen een toelichting. De afwijkingen in het gerealiseerde
budget zijn daarbij consequenter toegelicht dan de afwijkingen in de effecten
prestatie-indicatoren. Deze toelichtingen zijn vaak duidelijk, maar roepen
soms ook vragen op.Voorbeeld: toelichting kan ook vragen oproepenIn artikel 34 licht het ministerie toe dat de rijksbijdrage aan het Ouderdomsfonds
in 2006 € 1,7 miljard hoger was dan de geraamde € 2,7
miljard. De oorzaak is een verslechtering van de fondspositie met € 1,7
miljard door de wijzigingen in het belastingstelsel in 2001. Uit de begroting
2007 blijkt dat deze verhoging ook voor de komende jaren begroot is. De toelichting
roept de vraag op op hoe de gecombineerde heffing van premies volksverzekeringen
en rijksbijdragen precies werkt en waarom deze grote stijging niet in de raming
was voorzien.Relatie tussen doel, prestaties en middelenBij artikelen waar de realisatie van de doelstelling afweek van de streefwaarden
in de begroting, hebben wij bekeken of daar een relatie met de ingezette instrumenten
en middelen te constateren is. Over het algemeen verantwoordt het Ministerie
van SZW welke activiteiten en instrumenten zijn ingezet en hoe de in de begroting
genoemde succesfactoren hebben uitgepakt. Daarmee verklaart het waarom doelen
al dan niet bereikt zijn. Bij enkele artikelen kan het ministerie hier nog
een slag maken. Verder blijkt uit de volgende voorbeelden dat de koppeling
soms heel sterk is en soms niet. Voorbeeld: het doel wordt niet gehaald, instrumenten worden aangepastIn artikel 25 staat een goed voorbeeld van hoe het ministerie de effecten
van beleid heeft gemonitord. Het streefcijfer voor de vrijwillige werkgeversbijdrage
aan de kinderopvang werd niet gehaald, dus besloot het ministerie het instrumentarium
te veranderen en een verplichte werkgeversbijdrage in te voeren. Hierdoor
wordt het doel wel behaald.Voorbeeld: ondanks minder inzet van instrumenten wordt
het doel gehaaldUit artikel 22 blijkt dat de stimulering van het leeftijdbewust beleid
in 2006 nog niet volop is toegepast. Het doel om de arbeidsparticipatie van
ouderen boven 40% te krijgen is wel gehaald. Daarvoor zijn andere instrumenten
belangrijker geweest, zoals te lezen is in artikel 28: de uittredeleeftijd
in pensioenregelingen stijgt door ingrepen in de vut. Informatie over beleidsartikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»
nader beschouwdVan het beleidsartikel 22 «Activerend arbeidsmarktbeleid»
hebben we twee indicatoren nader onderzocht: «Aandeel in de beroepsbevolking
(25–65 jaar) met startkwalificatie» en «Preventiequote WW».
Beide indicatoren zijn gebaseerd op gegevens van derden, respectievelijk CBS
en CWI. Wij hebben onderzocht of het ministerie waar nodig afspraken maakt
met CBS en CWI om de kwaliteit te waarborgen. Deze afspraken zouden
dan moeten gaan over definitie, volledigheid, actualiteit, tijdigheid, betrouwbaarheid
en validiteit.Aandeel in de beroepsbevolking met startkwalificatieHet CBS levert gegevens uit de Enquête Beroepsbevolking (EBB) over
de omvang van de beroepsbevolking naar leeftijd en opleidingsniveau. Daaruit
berekent het Ministerie van SZW zelf het aandeel van de beroepsbevolking met
startkwalificatie. De EBB behoort tot het kernprogramma van het CBS, dus heeft
het ministerie geen contract met het CBS over de voorwaarden waarop deze gegevens
tot stand komen. De betekenis van de indicator kan naar onze mening verbeteren
als het ministerie de gegevens uitsplitst naar werkenden en werklozen. Daardoor
wordt duidelijker wie welke prestaties moet leveren. Deze uitsplitsing kan
met dezelfde CBS-gegevens gemaakt worden.In 2005 was het aandeel met startkwalificatie onder de werkenden 77,7%
en onder de werklozen 67,9%. Voor die laatste groep is het Ministerie
van SZW primair verantwoordelijk. Voor meer informatie verwijzen wij naar
ons rapport Werklozen zonder startkwalificatie
(Algemene Rekenkamer, 2006c).Handreiking en normenkader voor niet-financiële informatieAfspraken met CWI1 liggen vast in de wet-
en regelgeving Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI). Hieraan is het«SUWI-normenkader
betrouwbaarheid niet-financiële informatie» (SZW, 2007b) toegevoegd.
Hiermee komt de minister zijn toezegging in ons rapport Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een wettelijke taak, deel
5 (Algemene Rekenkamer, 2006b) na.Het Ministerie van SZW heeft samen met de SUWI-ZBO’s en IWI een
handreiking opgesteld waarin de hoofdnormen ordelijk, controleerbaar en deugdelijk
op procesniveau zijn uitgewerkt. Voor IWI zal deze handreiking mede het uitgangspunt
voor het toezicht vormen. In deze handreiking begint het proces van totstandkoming
met de invoer van de gegevens. Een van de beperkingen van de Regeling periodiek
evaluatieonderzoek en beleidsinformatie 2006 is dat de kwaliteit van de invoergegevens
er niet in is geregeld. Dit betekent dat het oordeel over de totstandkoming
positief kan zijn, terwijl de basisgegevens onbetrouwbaar kunnen zijn.De Raad van Bestuur van CWI stelt in zijn mededeling over de bedrijfsvoering
(onder de naam «Risicomanagement») vast dat de betrouwbaarheid
van de niet-financiële informatie, waaronder deze indicator, door alle
beheersmaatregelen is geborgd (CWI, 2007).Betekenis alle CWI-indicatoren bij vierde operationele
doelstellingDe vierde operationele doelstelling van beleidsartikel 22 is een concretisering
van de SUWI-doelstelling «Werk boven uitkering».De doelstelling wordt gemeten met behulp van vijf indicatoren:• de preventiequote WW en de preventiequote WWB;• de uitstroomquote WW en de uitstroomquote WWB;• de vervullingsquote van vacatures.De preventiequotes geven aan welk percentage
ingeschreven werkzoekenden die wel geïndiceerd zijn voor een WW- of WWB-uitkering,
die uitkering niet nodig gehad hebben. De uitstroomquotes geven aan welk deel van de mensen met een WW- of WWB-uitkering binnen
zes maanden weer uitstroomt uit de uitkering. In beide gevallen zijn het niet
alleen mensen die werk hebben gevonden, maar ook mensen die afzien van een
uitkering of voor wie de uitkering om andere redenen is afgelopen. Uit het
Jaarverslag 2006 van CWI blijkt dat 323 000 mensen geen uitkering (meer) nodig hadden, terwijl er totaal 213 000 mensen (weer) aan het
werk gekomen zijn (CWI 2007). Dat betekent dat maximaal 66% van degenen
die geen uitkering (meer) nodig hadden aan het werk is.Wij concluderen dat de preventie- en uitstroomquotes niet uitdrukken hoeveel
mensen werk gevonden hebben en dus of het doel «werk boven uitkering»
is bereikt. Deze indicatoren geven nu vooral inzicht in beperking van de uitkeringslasten,
en dat is in feite ook waar het ministerie en CWI op sturen. Het ministerie
geeft aan dat de polisadministratie bij UWV eerst goed moet werken, voordat
betrouwbaar gemeten kan worden of mensen aan het werk komen als hun uitkering
afloopt.In de indicatoren is niet verwerkt voor welk deel CWI bemiddelt en voor
welk deel andere bemiddelaars dat doen. Uit een recent onderzoek van IWI (IWI,
2007) blijkt dat ruim 20% van de mensen die binnen drie maanden werk
vinden dat direct of indirect via CWI vindt, 28% vindt werk via een
uitzendbureau, circa 40% vindt het zelf of via het eigen netwerk en
12% via re-integratiebedrijven.IWI noemde het aandeel van CWI «beperkt», maar CWI zelf «acht
een minderheidsaandeel van CWI op de arbeidsbemiddelingsmarkt passend in de
opvattingen hoe deze markt moet zijn georganiseerd.» Uit onderzoek blijkt
overigens dat CWI bij de lastiger doelgroepen beter presteert dan uitzendbureaus
(Ecorys, 2006).De vervullingsquote van vacatures geeft een
beeld van de dienstverlening aan werkgevers door CWI. Het betreft de vacatures
die voor actieve bemiddeling door CWI zijn ingenomen en inderdaad door actieve
tussenkomst van CWI zijn vervuld.Voor de vierde operationele doelstelling heeft CWI in 2006 € 367,8
miljoen ontvangen. In het jaarplan CWI is het budget uitgesplitst naar de
diverse wettelijke taken en de doelstellingen met bijbehorende streefwaarden.
In de begroting van SZW is deze koppeling niet in detail opgenomen. Het zou
naar onze mening goed zijn als het Ministerie van SZW inzicht geeft in de
bijdrage van CWI aan het bereiken van de doelstellingen. Daarbij moet het
ministerie ook rekening houden met de effecten van de economische ontwikkelingen.Wij concluderen dan ook dat de bruikbaarheid van de informatie in het
jaarverslag bij artikel 22 verbeterd kan worden. Het Ministerie van SZW zou
meer inzicht kunnen geven of werkzoekenden «aan het werk» komen
en niet alleen of de uitkeringslast beperkt wordt. Ook kan het ministerie
inzichtelijker maken welke bijdrage CWI levert aan de resultaten, waardoor
een betere afweging over de middelen gemaakt kan worden. Overigens is de informatie in artikel 22 wel bruikbaarder dan de informatie
in artikel 23, waarin de re-integratie door gemeenten en UWV is ondergebracht.
Dit artikel heeft één effectindicator voor UWV en gemeenten
gezamenlijk: het percentage uitstroom naar regulier werk na een traject. In
2006 was dit 46%, althans volgens de indicator. Het overeenkomstige
kengetal en de cohortgegevens geven een ander beeld. Het leeuwendeel van het
budget van € 1,7 miljard gaat echter naar gemeenten maar in het
jaarverslag van het Ministerie van SZW staat niet in hoeverre de gemeenten
dit budget ook besteden. Artikel 23 geeft dus nog minder inzicht in wat er
gebeurt met de re-integratiemiddelen. Ook is het niet mogelijk om conclusies
te trekken over verschil in aanpak, efficiency en effectiviteit van gemeenten
en van het UWV. Het ministerie zal in 2007 een beleidsdoorlichting op artikel
23 afronden.3 BEDRIJFSVOERINGDe Algemene Rekenkamer heeft de bedrijfsvoering van het Ministerie van
SZW onderzocht. Onder de bedrijfsvoering vallen alle bedrijfsprocessen die
ervoor zorgen dat een ministerie functioneert: het financieel beheer en het
materieelbeheer en de processen op het gebied van personeel, informatievoorziening,
administratie, communicatie en huisvesting.Wij geven in dit hoofdstuk een oordeel over het financieel beheer en het
materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties. Daarbij gaan we
dieper in op de onvolkomenheden op deze terreinen (§ 3.1). Daarnaast
geven we een beeld van de bedrijfsvoering in de afgelopen drie jaar (§ 3.2).3.1 Oordeel over het financieel beheer en materieelbeheerHet financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties
moeten op grond van de CW 2001 voldoen aan de eisen van rechtmatigheid, ordelijkheid
en controleerbaarheid.OordeelDe onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het materieelbeheer
en de daartoe bijgehouden administraties van het Ministerie van SZW voldeden
in 2006 aan de in de CW 2001 gestelde eisen, met uitzondering van:– onderdelen van de financiële administratie;– de invoering van single information single audit (sisa);– de aansturing van de premie-inning werknemersverzekeringen;– het contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingen;– het opleggen en innen van bestuurlijke boete WAV.3.1.1 OnvolkomenhedenGevolgen implementatie nieuw financieel administratiesysteemDe Algemene Rekenkamer constateert een ernstige onvolkomenheid ten aanzien
van de financiële administratie van het Ministerie van SZW. Het Ministerie
van SZW heeft begin 2006 een nieuw financieel administratiesysteem in gebruik
genomen, genaamd Hermes. Tijdens de implementatie ondervond het departement
veel problemen die grote negatieve gevolgen hebben gehad voor de uitvoering
van de financiële processen en de kwaliteit van de financiële administratie
in 2006. Uiteindelijk hebben de problemen ertoe geleid dat het ministerie
drie weken vertraging had bij het opleveren van het jaarverslag en het accountantsrapport.Nieuw financieel administratiesysteemVoordat het Ministerie van SZW begon met de implementatie van Hermes maakte
het departement gebruik van twee systemen voor de financiële administratie,
namelijk CAFAS en BIAS. CAFAS werd gebruikt voor de administratie van transactie-uitgaven,
subsidieregelingen en individuele subsidies. BIAS wordt gebruikt voor de bekostigingsadministratie
van de «grote geldstromen» (WWB, WSW, rijksbijdragen etc.). De
implementatie van Hermes vindt plaats in twee fasen. Op 1 februari 2006
is Hermes fase 1, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2006, in gebruik
genomen. De transactie-uitgaven uit CAFAS zijn naar Hermes overgegaan. De
administratie van (kleine) subsidieregelingen en individuele subsidies is
niet naar Hermes overgezet, maar ondergebracht in het systeem BIAS2. Dit is
een kopie van het BIAS-systeem voor de bekostiging van de grote geldstromen. In fase 1 blijft het ministerie voor de bekostigingsadministratie
van de grote geldstromen gebruik maken van het BIAS-systeem. In fase 2 worden
BIAS1 en BIAS2 ook vervangen door Hermes. Dit is de Hermes-module voor de
bekostiging van subsidies en specifieke uitkeringen. Deze implementatie stond
aanvankelijk gepland op 1 januari 2007, maar dit is inmiddels uitgesteld
tot medio 2007. Een en ander wordt schematisch weergegeven in overzicht 3.Overzicht 3 Fasering van de implementatie nieuw financieel
administratiesysteem  Vóór 1-1-’06Per 1-1-’06Per medio ’07 Administratieve processen: betalen, vorderen, registreren
verplichtingen.CAFASHermesHermes Bekostigingsadministratie (kleine) subsidieregelingen
en individuele subsidiesCAFASBIAS2HermesBekostigingsadministratie «grote wetten»
(o.a. WWB, WSW)BIASBIAS1HermesProblemen bij implementatieDe problemen die zich hebben voorgedaan, hebben betrekking op de implementatie
van Hermes én BIAS2 maar niet op BIAS1 waarin de grote geldstromen
verwerkt worden. Ontvangers van de grote geldstromen hebben – voor zover
wij onderzocht hebben – geen hinder ondervonden van de problemen in
het financieel beheer. Ontvangers van kleine geldstromen zijn daarentegen
wel geconfronteerd met late betalingen. Binnen het departement hebben de directies
last ondervonden van de implementatie van Hermes. Directies die alleen met
de grote geldstromen te maken hebben, hebben ook hinder ondervonden omdat
de aansluiting tussen de twee financiële administraties gedurende 2006
niet goed is verlopen. Een goed functionerende aansluiting tussen de subadministraties
BIAS en de hoofdadministratie Hermes is voor diverse beheersprocessen en de
totstandkoming van het jaarverslag van essentieel belang.De problemen speelden in de belangrijkste processen van het financieel
beheer: verplichtingen- en betalingenbeheer, voorschotten- en vorderingenadministratie
en de managementinformatie. De problemen betroffen vooral administratieve
fouten. Wij hebben geen aanwijzingen op basis van onze controles en die van
de auditdienst dat deze problemen hebben geleid tot een toename in onrechtmatig
aangegane verplichtingen en/of verrichte betalingen. We kunnen dit echter
niet helemaal uitsluiten. Dit is dan ook een van de redenen dat we bij een
aantal artikelen voor bepaalde bedragen onzekerheid over de rechtmatigheid
vaststellen (zie § 2.1 en 2.2).De minister beschrijft in de bedrijfsvoeringsparagraaf op transparante
wijze alle problemen die zich hebben voorgedaan en de gevolgen daarvan voor
het financieel beheer. Wij zijn echter van mening dat de minister een te positief
beeld schetst over de mate van beheersing van de implementatie en verdere
uitrol van Hermes en BIAS2. Wij lichten ons verschil in perceptie hieronder
toe.Risicomanagement tijdens invoer financieel systeemDe minister geeft in de bedrijfsvoeringsparagraaf aan dat het implementeren
van een nieuw financieel systeem een gebeurtenis is met grote gevolgen en
dat het financieel beheer hierdoor negatief kan worden beïnvloed. Hij
vermeldt dat het ministerie op basis van risicoanalyse heeft geprobeerd
om vooraf de belangrijkste risico’s te ondervangen. Dit heeft geleid
tot goede maatregelen zoals de instelling van een parallelorganisatie voor
de financiële administratie gedurende de eerste weken van het gebruik
van Hermes.Op één wezenlijk onderdeel van de implementatie heeft het
ministerie de risico’s onderschat en dat betreft de conversie van de
gegevens van de oude naar de nieuwe administratie. Direct bij de start van
de implementatie hebben zich namelijk al problemen voorgedaan bij de conversie
naar Hermes en naar BIAS2. Uit een externe evaluatie die het ministerie medio
2006 heeft laten uitvoeren, blijkt dat de gegevensconversie onder grote tijdsdruk
is uitgevoerd. Tijdens de conversie bleek dat eerdere aannames, die ten grondslag
hebben gelegen aan de keuze voor een handmatige conversie, in de praktijk
te optimistisch zijn geweest (Arengo, 2006). Daarbij zijn de signalen die
de auditdienst van SZW gedurende 2006 verstrekte over de conversieverschillen
vervolgens door het ministerie te laat opgepakt. De conversieverschillen waren
al op 1 maart 2006 geconstateerd, maar zijn pas eind 2006 en begin 2007
uitgezocht. De problemen die zich hebben voorgedaan, zijn hierdoor langduriger
geweest dan noodzakelijk. De verwachting ten aanzien van de implementatie
zoals verwoord in de bedrijfsvoeringsparagraaf over 2005: «de ingebruikname
van het nieuwe systeem zal in 2006 geen problemen opleveren voor het voeren
van een ordelijk financieel beheer», is dan ook niet gerealiseerd (SZW,
2006b).In het (bij)sturen van de opgetreden problemen heeft het ministerie prioriteiten
gesteld. De eerste prioriteit lag terecht bij het herstellen van foutieve
boekingen en wegwerken van achterstanden in het verplichtingen- en betalingenbeheer.
De minister geeft in de bedrijfsvoeringsparagraaf aan dat in de tweede helft
van 2006 de kwaliteit van het financieel beheer stapsgewijs is verbeterd.
Wij hebben de verbetermaatregelen nauwgezet gevolgd en zien ook dat er in
de tweede helft van 2006 stappen vooruit zijn gezet. Wij zijn echter ook van
mening dat het financieel beheer, ondanks de genomen maatregelen, eind 2006
nog ver onder het niveau van 2005 was en in 2007 aanzienlijk moet verbeteren.Door de prioriteiten te leggen bij de processen van het financieel beheer
heeft het management gedurende het jaar onvoldoende aandacht gehad voor de
cijfermatige problemen in de financiële administratie. Zo heeft het Ministerie
van SZW in 2006, in tegenstelling tot hetgeen in voorgaande jaren gebruikelijk
was, geen proefafsluiting gemaakt van de financiële administratie naar
de stand van bijvoorbeeld 31 oktober. Met het maken van een proefafsluiting
had het ministerie goed inzicht kunnen krijgen in de aard en omvang van de
gebreken van de financiële administratie. Dit leidde er vervolgens toe
dat het ministerie pas in een laat stadium (januari 2007) voldoende zicht
had op de omvang van de aansluitingsverschillen en onzekerheden in de financiële
administratie. Dit met als gevolg dat in een laat stadium nog correcties moesten
worden uitgevoerd en dat betekende dat het ministerie drie weken uitstel nodig
had voor het opleveren van het jaarverslag en het accountantsrapport.Opstellen jaarrekeningVoor het opstellen van de jaarrekening heeft het ministerie zich beperkt
tot het herstellen van de fouten in de financiële administratie die direct
gevolgen hadden voor de deugdelijke weergave van de jaarrekening en de saldibalans.
Uit het rapport van de auditdienst blijkt echter dat er nog onzekerheden zitten
in de saldibalansposten. Deze onzekerheden zijn niet materieel
voor de jaarrekening 2006 als geheel, maar betreffen wel aanzienlijke bedragen
(zie paragraaf 2.1 en 2.2).Verbeterplan voor tweede fase implementatieWij bevelen de minister van SZW aan om op korte termijn een verbeterplan
op te stellen om de resterende onzekerheden en fouten in de financiële
administratie spoedig te herstellen. Dit verbeterplan is een belangrijke succesfactor
bij de tweede fase van de implementatie van Hermes medio 2007, waarbij ook
de grote subsidies en specifieke uitkeringen (onder andere de WWB en WSW)
naar de Hermes administratie overgaan.De minister geeft in de bedrijfsvoeringsparagraaf aan dat hij fase 2 van
het project met extra waarborgen zal omgeven, zoals het uitgebreid testen
van de conversie. Wij hebben vastgesteld dat het ministerie voor fase 2 in opzet inderdaad meer maatregelen neemt om deze fase
goed te laten verlopen, en dat het ministerie in die zin heeft geleerd van
de problemen in 2006. Zoals genoemd zal het slagen van fase 2 afhangen van
de kwaliteit van de verbeterslagen die nog in de financiële administratie
moeten worden doorgevoerd.De invoering van single information, single audit (sisa)De Algemene Rekenkamer constateert een onvolkomenheid in het beleid om
misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen van de Wet werk en bijstand (WWB),
de grootste specifieke uitkering aan gemeenten. De minister vraagt namelijk
vanaf 2006 onvoldoende informatie aan gemeenten over de rechtmatigheid
van de besteding van het inkomensdeel van de WWB.Wij vinden deze uitvraag van informatie onvoldoende omdat de Comptabiliteitswet
2001 (CW 2001) de minister verplicht de Staten-Generaal zekerheid te verschaffen
over goede besteding van de begrotingsgelden. Daarnaast strookt deze beperkte
informatie-uitvraag niet met wat het kabinet heeft besloten in het kader van
single information single audit over specifieke uitkeringen en komt het niet
overeen met de wijzigingen in het Besluit Accountantscontrole Provincies en
Gemeenten als gevolg van sisa (BZK, 2006a).Wij verwachten dat de minister hierdoor vanaf 2006 onvoldoende informatie
krijgt om adequaat toezicht te kunnen houden op de rechtmatigheid van de bestedingen
van de WWB. De minister kan naar onze mening zijn systeemverantwoordelijkheid
ten aanzien van de WWB dus mogelijk onvoldoende waarmaken. Het inkomensdeel
van de WWB wordt door de minister verstrekt aan gemeenten om bijstandsuitkeringen
van te betalen (WWB, art. 69). Dit betreft dus geoormerkt geld. Het inkomensdeel
bedraagt € 4,2 miljard in 2006 en staat begroot op artikel 30 (SZW,
2006c, p.78).Sisa en de juridische contextIn 2006 is voor 29 specifieke uitkeringen een nieuwe verantwoordingssystematiek
in werking getreden: single information, single audit (sisa)1. Een van die specifieke uitkeringen is de WWB. Sisa zorgt ervoor dat
gemeenten in een bijlage bij de gemeentelijke jaarrekening verantwoording
afleggen over specifieke uitkeringen aan het Rijk. Zij hoeven dus niet per
specifieke uitkering een verantwoordingsdocument op te stellen. De minister
vraagt vervolgens bij gemeenten alleen om de informatie die hij nodig heeft
voor het beheer van en de verantwoording over de specifieke uitkering.De Algemene Rekenkamer is geraadpleegd bij de invoering van sisa. Wij
hebben hierbij aangegeven welke minimumvereisten de CW 2001 stelt aan de verantwoording
door de minister. Uit de CW 2001 blijkt dat ministers zich tegenover de Staten-Generaal
jaarlijks op artikelniveau met redelijke zekerheid moeten kunnen verantwoorden
over de rechtmatigheid van de bestedingen van geld dat de Staten-Generaal
hun heeft toevertrouwd (CW 2001, art. 19, lid 1, art. 4, art. 5, art. 51 lid
1, art. 52 t/m 54).De informatie die gemeenten volgens sisa aan het Rijk moeten aanleveren,
moet ook voldoen aan art. 27 van het Besluit Financiële verhoudingen.
Dit artikel is uitgewerkt in het Besluit Accountantscontrole Provincies en
Gemeenten (BAPG). Dit besluit vormt namelijk een belangrijke juridische grondslag
voor sisa. In het BAPG staan de eisen aan de accountantscontrole voor gemeentelijke
jaarrekening beschreven en de eisen voor de controle op specifieke uitkeringen.
De eisen in het BAPG sluiten weer aan bij de CW 2001.In artikel 5 lid 4 van het BAPG staan de rapporteringstoleranties voor
specifieke uitkeringen die voor de rijksoverheid van belang zijn. Dit artikel
beschrijft dus wanneer een accountant van een gemeente bevindingen uit zijn
controle per specifieke uitkering in het verslag van bevindingen aan het ministerie
moet rapporteren. Op die manier is de minister in staat zijn begrotingsverantwoordelijkheid
waar te maken.Om zijn verantwoordelijkheid waar te maken heeft de minister van SZW informatie
nodig over de rechtmatige besteding van het WWB-budget. Deze taak heeft hij
toevertrouwd aan IWI. Deze organisatie houdt toezicht op de (rechtmatige)
uitvoering van het geld dat de Staten-Generaal voor het inkomensdeel ter beschikking
hebben gesteld. Dat gebeurt op grond van artikel 76 WWB.IWI steunde als toezichthouder de afgelopen jaren voor een belangrijk
deel op de accountantsverklaringen (bij de verantwoording over de WWB) van
gemeenten. Op die manier kon IWI zich een systematisch oordeel vormen over
de rechtmatigheid van de uitvoering van het inkomensdeel. De minister vindt
dat de rapporteringstolerantie genoemd in het BAPG (art. 5, lid 4) niet van
toepassing is op het inkomensdeel van de WWB. Hierdoor is er nu geen waarborg
meer dat IWI alle benodigde informatie krijgt voor haar wettelijke toezichttaak.Waarom is toezicht op het inkomensdeel van de WWB belangrijk?De minister heeft een systeemverantwoordelijkheid ten aanzien van de WWB.
Dat betekent dat de minister toezicht moet houden op de werking van het systeem.
Daarbij moet hij zich mede richten op de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid
in de uitvoering tussen de verschillende gemeenten. Gemeenten moeten de WWB
immers naleven. Het is belangrijk dat de minister toezicht houdt op de rechtmatigheid
van het inkomensdeel van de WWB. Er kunnen zich namelijk de volgende situaties
voordoen:– gemeenten verstrekken uitkeringen aan mensen die er geen
recht op hebben;– gemeenten verstrekken geen uitkeringen waar mensen wel recht
op hebben.Op basis van het toezicht van IWI of andere signalen kan de minister vanuit
de WWB een aanwijzing geven. Als de gemeente de aanwijzing niet naleeft, dan
kan de minister een sanctie opleggen (art. 72 WWB). Dit toezicht heeft niet
zozeer als doel om daadwerkelijk de sanctie op te leggen (wat weinig voorkomt),
maar om te zorgen voor een goed functionerend systeem waarvan de minister
zich jaarlijks op de hoogte moet stellen. Verder heeft de minister de informatie
over de rechtmatigheid van het inkomensdeel ook nodig om na te gaan of hij
mogelijk de sanctiebepaling moeten toepassen.Wij vinden dat de minister de accountantscontrole van de gemeentelijke
jaarrekening zou moeten benutten om te voldoen aan de eis van het krijgen
van redelijke zekerheid over de besteding van het inkomensdeel van
de WWB, conform de CW 2001. Vervolgens zou hij deze informatie moeten opvragen
en opnemen in de bijlage over specifieke uitkeringen bij de gemeentelijke
jaarrekening. De accountant van de gemeenten hoeft hiervoor niet veel extra
controle werkzaamheden te verrichten, omdat hij deze grotendeels al uitvoert
voor de controle van de gemeentelijke jaarrekening. De accountant wordt dan
wel verplicht om bevindingen over het inkomensdeel te rapporteren volgens
de rapporteringstolerantie uit het BAPG voor specifieke uitkeringen (zie box
sisa en de juridische context).We raden de minister aan om zijn verantwoordelijkheid ten aanzien van
het inkomensdeel conform de CW 2001 in te richten. De minister zou dit kunnen
doen door het BAPG toe te passen op het Inkomensdeel (zie SiSa en de juridische
context) en deze informatie ook actief uit te dragen. Op die manier kan hij
zijn systeemverantwoordelijkheid waarmaken, evenals zijn wettelijke taak in
het kader van het beleid om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen.Een alternatief hiervoor is dat IWI jaarlijks systematisch toezicht houdt
op de rechtmatigheid van de bestedingen van het inkomensdeel. Het toezicht
moet er dan ieder jaar specifiek op gericht zijn om redelijke zekerheid te
verkrijgen over de rechtmatigheid van de bestedingen van het inkomensdeel.
Hierdoor voldoet de minister van SZW ook aan de eisen uit de CW 2001. De taken
van IWI zijn er tot nog toe echter niet op gericht om via eigen onderzoek
jaarlijks redelijke zekerheid te geven over de rechtmatigheid van de besteding
van het inkomensdeel van de WWB.De premie-inning werknemersverzekeringenPer 1 januari 2006 is de heffing en inning van de premies werknemersverzekeringen
overgeheveld van UWV naar de Belastingdienst. In dat kader wordt bij UWV een
polisadministratie ingericht. Dit is een database waarin vanaf 2006 arbeidsverhoudingen,
loongegevens en uitkeringen in het kader van de werknemersverzekeringen moeten
worden geregistreerd. De gegevens worden eenmalig opgevraagd bij werkgevers
door middel van de loonaangifte en meermalig gebruikt door instanties met
publieke taken (zoals het CBS, gemeenten en UWV en de Belastingdienst zelf).
Door deze veranderingen ziet de loonheffingsketen er vanaf 2006 als volgt
uit:• De Belastingdienst zet de loonaangiften uit en verwerkt deze;• De Belastingdienst stuurt de nominatieve gegevens door naar UWV;• UWV controleert de gegevens en slaat ze op in de polisadministratie;• UWV stelt de gegevens beschikbaar aan de afnemers van de polisadministratie
en stort de geïnde premies in de fondsen.ConclusieDe Algemene Rekenkamer is van mening dat de bewindslieden van SZW en Financiën
de gehele keten van loonheffing tot polisadministratie onvoldoende hebben
aangestuurd om begin 2007 een goed werkende keten te realiseren. Dit was oorspronkelijk
wel de bedoeling. Daarnaast concluderen wij dat de minister van SZW UWV de
afgelopen maanden onvoldoende heeft aangestuurd als het gaat om de polisadministratie.
Wij beschouwen deze punten als een onvolkomenheid. Overigens waren wij in
ons Rapport bij het jaarverslag 2005 van het Ministerie van SZW al kritisch
over de aansturing van UWV en de afstemming met het Ministerie van Financiën.
Wij beschouwden dat toen als een aandachtspunt voor de minister van SZW.Oorzaken problemen loonheffingsketenWe constateren dat er in 2006 én in het eerste kwartaal van 2007
nog geen sprake was van een goed werkende loonheffingsketen.
Het risico bestaat dat de keten ook de komende tijd nog niet geheel zal werken
zoals beoogd. De belangrijkste redenen dat de loonheffingsketen vooralsnog
niet goed werkt, zijn:• Er zijn automatiseringsproblemen bij de Belastingdienst, waardoor
vanaf december 2006 tot en met maart 2007 de gegevens uit de loonaangiften
nauwelijks zijn doorgestuurd van de Belastingdienst naar UWV. UWV heeft de
ketentest voor de verwerking van de loonaangiftegegevens 2007 nog niet afgerond.
Daardoor kan UWV de gegevens die het inmiddels heeft ontvangen van de Belastingdienst
nog niet verwerken.• Er staan gegevens in de wacht bij zowel de Belastingdienst als
UWV, omdat deze fouten bevatten die nog gecorrigeerd moeten worden.• De Belastingdienst en UWV werken gebrekkig samen, onder meer doordat
zij niet standaard informatie uitwisselen over de lopende productie.• De bewindslieden van Financiën en SZW hebben besloten dat
er tot 1 oktober 2006 nog geen correctieverplichting werd opgelegd aan
werkgevers.• De Belastingdienst en UWV maken gebruik van een gezamenlijke werkgeversadministratie.
Toch blijken de sector(risico)codes die de Belastingdienst en UWV gebruiken
soms te verschillen. De sector waarbij een werkgever is aangesloten bepaalt
onder andere de hoogte van de sectorpremie. Fouten in de sector(risico)code
waren de meest voorkomende fouten in de aangiften over 2006.• Een deel van de nominatieve gegevens gaat ook in 2007 nog ongecontroleerd
in de polisadministratie. Daarnaast heeft UWV de invoering van voorraadcontroles
verschoven van april 2007 naar juli 2007.GevolgenAls gevolg hiervan zijn de gegevens in de polisadministratie vooralsnog
niet volledig en actueel. Bovendien is niet zeker dat alle gegevens in de
polisadministratie juist zijn. Dit betekent dat afnemers de polisadministratie
slechts beperkt kunnen gebruiken. Een voorbeeld hiervan is dat het CBS en
UWV het Ministerie van SZW niet tijdig konden voorzien van beleidsinformatie
voor het Jaarverslag 2006 van het Ministerie van SZW.Door de problemen met de sector(risico)codes bestaat verder het risico
dat de premies niet goed over de sectorfondsen worden verdeeld. Dit kan ertoe
leiden dat UWV de premies van de sectorfondsen voor 2008 mogelijk niet correct
vaststelt.Onvoldoende sturingWij constateren dat de minister van SZW eind 2006 en begin 2007 UWV onvoldoende
heeft gestuurd voor wat betreft de polisadministratie. Binnen het ministerie
dacht men dat de bestaande maatregelen afdoende waren om de eerder (onder
meer door IWI) gesignaleerde problemen op te lossen. De stuurgroep die naar
aanleiding van de vijfde rapportage van IWI over UWV en Walvis was ingesteld,
was er echter niet op gericht mogelijke nieuwe problemen te signaleren. Bovendien
was de stuurgroep vooral een overlegplatform en stuurde het de voortgang van
de polisadministratie niet daadwerkelijk aan.Het ministerie heeft zich pas recent een beeld gevormd van de gevolgen
van de problemen rond de polisadministratie voor de afnemers. Wij bevelen
de minister aan om zich aanhoudend te laten informeren over de ontwikkelingen
rond de polisadministratie en dit proces proactief aan te sturen. Anders zien
wij een risico dat de problemen voortduren en dat zich in de toekomst onverwachts
nieuwe problemen blijven voordoen. Recente ontwikkelingenOp 27 maart 2007 heeft de minister van SZW overlegd met de staatssecretaris
van Financiën, de voorzitter van de Raad van Bestuur van UWV en de directeur-generaal
van de Belastingdienst om de problemen ketenbreed aan te pakken. In dit overleg
is besloten om een gezamenlijke beheerorganisatie van UWV en Belastingdienst
op te richten. Deze gaat de gegevensstromen in de loonaangifteketen monitoren,
de huidige problemen oplossen en maandelijks managementrapportages opstellen
voor de staatssecretaris van Financiën en de minister van SZW. Daarnaast
zal er elk kwartaal overleg plaatsvinden tussen de bewindslieden, UWV en Belastingdienst
over de voortgang binnen de keten. Wij vinden het oprichten van een beheerorganisatie
van UWV en Belastingdienst, evenals regelmatig bestuurlijk overleg, een goed
initiatief. We hopen dat dit ertoe bijdraagt dat bij alle betrokken partijen
een sterker besef ontstaat dat ze gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de
loonheffingsketen.Het contractbeheer, inclusief Europese aanbestedingenDe Algemene Rekenkamer constateert een onvolkomenheid in het contractbeheer
van het Ministerie van SZW. Het contractbeheer van het ministerie is al een
onvolkomenheid sinds 2002. De onvolkomenheid betreft het onvoldoende naleven
van de Nadere Regeling Contractbeheer SZW 2004 en het onvoldoende naleven
van de Europese aanbestedingsregels. Als gevolg van het onvoldoende naleven
van de Europese aanbestedingsregels door het ministerie heeft de auditdienst
een totaal van € 4,3 miljoen (22 aangegane verplichtingen) als onrechtmatig
aangemerkt.De minister verantwoordt zich in de bedrijfsvoeringsparagraaf over de
tekortkomingen in het contractbeheer. Ten eerste geeft hij hierin aan dat
het ministerie een mix aan maatregelen heeft ingezet om de kwaliteit van het
contractbeheer te verbeteren. Wij stellen vast dat het ministerie deze maatregelen
inderdaad ingevoerd heeft. Ten tweede geeft hij terecht aan dat er nog steeds
sprake is van tekortkomingen.De minister geeft aan dat het hier hoofdzakelijk gaat om gevallen waarin
het ministerie een beargumenteerde keuze heeft gemaakt om niet Europees aan
te besteden. Dit argument is naar onze mening echter te beperkt. De auditdienst
heeft namelijk ook andere oorzaken van de tekortkomingen in het naleven van
de regels voor Europese aanbestedingen aangetroffen:• Door contracten te verlengen, komt het voor dat het ministerie
het drempelbedrag voor Europese aanbestedingen uiteindelijk overschrijdt.• Het komt herhaaldelijk voor dat SZW-managers geen advies hebben
gevraagd aan de inkoopdeskundigen van het ministerie, terwijl ze dit volgens
de Nadere Regeling Contractbeheer SZW 2004 wel verplicht zijn. Zij kunnen
fouten en onduidelijkheden omtrent aanbestedingen voorkomen door consequent
advies te vragen aan de inkoopdeskundigen.Tevens willen wij benadrukken dat, wanneer het ministerie besluit om in
een bepaald geval af te wijken van de Europese aanbestedingsregels, het dit
besluit altijd schriftelijk vast moet leggen in het contractdossier.Wij sluiten ons aan bij de opmerking van de minister in de bedrijfsvoeringsparagraaf
over de noodzaak dat het topmanagement er strikter op toeziet dat de regels
voor contractbeheer worden nageleefd en dat SZW-managers nadrukkelijker worden
aangesproken op het niet naleven van de regels. We willen ook
benadrukken dat het ministerie de laatste jaren al veel maatregelen heeft
ondernomen in de opzet en ondersteuning van het contractbeheer. Wanneer hier
binnen het ministerie meer gebruik van gemaakt wordt – vooral van het
vragen van advies van de inkoopdeskundigen moet het mogelijk zijn de tekortkomingen
in het contractbeheer op te lossen.Onverlet de geconstateerde onrechtmatigheden als gevolg van het onvoldoende
naleven van de Europese aanbestedingsregels, hebben wij ten slotte wel waargenomen
dat het ministerie op dit gebied verbeteringen heeft ingezet. Zo heeft de
ICT-beheerorganisatie – een organisatieonderdeel van het ministerie
dat veel (langdurige) contracten afsluit – een opschoonactie uitgevoerd
om in kaart te brengen welke bestaande contracten opnieuw Europees aanbesteed
moeten worden. Ook dergelijke initiatieven moeten het mogelijk maken het contractbeheer
structureel te verbeteren.De boeteoplegging en -inning bestuurlijke boete WAVDe Algemene Rekenkamer constateert een onvolkomenheid in het proces van
boeteoplegging en -inning in het kader van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV).
Ook verantwoordt de minister zich hierover te beperkt in het Jaarverslag 2006.
Het handhaven van de WAV is een belangrijke taak van het Ministerie van SZW
om illegale arbeid in Nederland tegen te gaan. Sinds 2005 legt het ministerie,
met het oog op «lik op stuk», een bestuurlijke boete op aan overtreders
van de WAV. De minister heeft in het jaar 2006 meer overtredingen van de WAV
geconstateerd door een intensivering van de controle: een goed resultaat van
de opgevoerde inspanningen. Over 2006 constateren wij desalniettemin dat het
ministerie te traag is geweest bij het opleggen, aanmanen en innen van boetes.
Hierdoor is de minister tekortgeschoten in de uitvoering van het beoogde «lik-op-stuk
beleid» en heeft hij in 2006 minder boetes geïnd dan mogelijk was
geweest.PlanningHet ministerie raamde om in 2006 een totaalbedrag van € 25,5
miljoen op te leggen en hiervan € 14,6 miljoen aan boetes te innen
(SZW, 2005b, p. 35). In de praktijk heeft het ministerie in 2006 een veel
groter bedrag aan te innen boetes WAV opgelegd, namelijk € 43,4
miljoen. Hiervan heeft het ministerie in 2006 echter slechts € 16,4
miljoen geïnd. Vergeleken met de raming lijkt het ministerie goed te
hebben gepresteerd bij het innen van de boetes. Het heeft immers meer dan
het begrote bedrag van € 14,6 miljoen geïnd. In 2006 was het
totaal aan te innen boetes echter € 48,6 miljoen (€ 43,4
miljoen aan boetes opgelegd in 2006 en € 5,2 miljoen aan boetes
opgelegd in 2005) in plaats van de geraamde € 25,5 miljoen. Uit
deze gegevens blijkt dat de boete-inning niet snel verloopt. De oorzaken hiervoor
zijn het slechte betalingsgedrag van overtreders en het grote aantal betalingsregelingen
dat overtreders met het ministerie afsluiten. Een groot deel van het totaalbedrag
aan opgelegde boetes ontvangt het ministerie daardoor pas in het jaar nadat
deze zijn opgelegd. In 2006 is het ministerie echter ook een half jaar gestopt
met versturen van aanmaningen en dwangbevelen. Het ministerie heeft hierdoor
in 2006 minder boetes geïnd dan mogelijk was, hoeveel minder is echter
moeilijk te kwantificeren.De minister vermeldt in zijn jaarverslag niet welk deel van de ontvangsten
ontvangsten in het kader van de bestuurlijke boete WAV betreffen en zet dit
ook niet af tegen het totaalbedrag aan te innen boetes (artikel 22). Prestaties op gebied van termijnen boeteopleggingDe inspecteurs van de Arbeidsinspectie bleken onvoldoende in staat om
binnen zes weken nadat zij een beboetbaar feit constateerden een boeterapport
op te sturen naar de boeteoplegger1. Vervolgens
bleek de boeteoplegger niet in staat om binnen de termijn van orde van dertien
weken een boetebeschikking te versturen naar de werkgever. Uiteindelijk was
hierdoor de periode tussen het constateren van een beboetbaar feit en het
opsturen van een boetebeschikking in 2006 gemiddeld ongeveer 30 weken. De
termijn van orde voor deze periode is echter 19 weken. De achterstanden bij
de boeteoplegger werden veroorzaakt doordat het ministerie wel extra inspecteurs
in dienst heeft genomen, maar de administratieve verwerking onvoldoende heeft
uitgebreid. Pas vanaf september 2006 heeft het ministerie bij de boeteoplegger
daarom extra personeel ingezet (SZW, 2006a). Hiermee heeft het ministerie
de achterstanden bij het opleggen van boetes grotendeels weggewerkt.Boete-inningDoor problemen bij de implementatie van het nieuwe financiële systeem
Hermes (zie § 3.1.1.) heeft het ministerie besloten de eerste helft
van 2006 geen aanmaningen te versturen of dwangbevelen op te stellen. Gezien
het slechte betalingsgedrag heeft deze beslissing de snelheid waarmee het
ministerie openstaande boetes in 2006 kon innen, verslechterd.Overigens geeft het ministerie in zijn evaluatie van de bestuurlijke boete
WAV (SZW, 2006a) aan dat de snelheid van de boete-inning een punt van zorg
is. Het ministerie geeft in de evaluatie echter niet aan dat dit mede veroorzaakt
wordt door deze ICT-problemen. In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag
wordt deze relatie wel gelegd: daarin schrijft de minister dat de boete-inning
door het ministerie problemen ondervond als gevolg van Hermes. De formulering
dat de boete-inning in 2006 enige tijd is vertraagd, is volgens ons echter
te positief, gezien het feit dat het aanmaningsproces bijna een half jaar
geheel heeft stilgelegen. Inmiddels heeft de minister het aanmaningsproces
weer hervat en zijn de achterstanden onder controle. Het ministerie dient
nog steeds boetes uit 2005 en 2006 te innen. Wij bevelen de minister aan voldoende
inspanning te leveren om deze boetes alsnog te innen.Daarnaast raden wij de minister aan de resultaten van de boete-inning
van nog openstaande boetes uit 2005 en 2006 alsnog zichtbaar te maken in het
jaarverslag over 2007.Om de inning van boetes in de toekomst structureel te verbeteren heeft
het ministerie in 2006 besloten om de inning van de boetes vanaf 2007
onder te brengen bij het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) (SZW, 2006a).
Het ministerie verwacht dat het CJIB de boetes sneller kan innen.Ten slotte had het Ministerie van SZW begin 2007 ondanks aanvullende maatregelen
nog steeds achterstanden bij het uitvoeren van bezwaar en beroepsprocedures.
Wij bevelen de minister aan de achterstanden in bezwaar- en beroepsprocedures
in te lopen. Dit is vooral belangrijk, omdat vermeende overtreders in afwachting
van hun bezwaarprocedure wél de hoge boete moeten betalen. 3.1.2 Opgeloste onvolkomenhedenHet beheer ESF-3De Algemene Rekenkamer heeft in het Rapport bij het Jaarverslag 2005 van
SZW (Algemene Rekenkamer, 2006a, p. 29) geconstateerd dat het beheer
van ESF-3 niet op orde was. De oorzaak hiervan waren problemen met de sluiting
van het subsidieloket bij het Agentschap SZW. Het kabinet heeft vervolgens
mede in reactie op dit rapport en op het EU-trendrapport 2007 van de Algemene
Rekenkamer (Algemene Rekenkamer, 2007, p. 191) maatregelen getroffen
om herhaling van de sluiting van het ESF-subsidieloket te voorkomen. Wij hebben
deze maatregelen bekeken en wij concluderen dat eventuele sluiting van het
ESF-subsidieloket in de toekomst ordelijk kan verlopen.De sluiting van het subsidieloket in 2005 heeft echter wel grote financiële
consequenties. Het Ministerie van SZW heeft in de begroting op artikel 98
het volgende opgenomen: «de toestroom van subsidieaanvragen
ESF voor de loketsluiting leidt er naar verwachting toe dat het door de Europese
Commissie (EC) beschikbaar gestelde budget met circa € 140 mln.
wordt overschreden (SZW, 2006a).» De Raad van State heeft daarnaast
op 3 januari 2007 uitspraak gedaan dat de minister van SZW de aanvragen
die kort na de sluiting van het loket zijn binnengekomen alsnog in behandeling
moet nemen. Voor deze aanvragen heeft het Ministerie van Financiën een
extra geldbedrag van € 240 miljoen gereserveerd (SZW, 2007a). De
problemen bij de sluiting van het ESF-loket in 2005 kunnen in totaal volgens
de huidige prognoses van het Ministerie van SZW dus € 380 miljoen
gaan kosten.De mogelijke overschrijdingen van € 380 miljoen van het ESF-3-programma,
komen volledig ten laste van de Nederlandse Staat. Wij bevelen de minister
aan om dit specifieke bedrag (€ 380 miljoen) te begroten en te verantwoorden
op het begrotingsartikel, waar nu ook al ESF wordt vermeld (artikel 23). Zo
kan de minister zich hierover transparant verantwoorden.De toepassing sanctiebeleid Wet Sociale WerkvoorzieningDe Algemene Rekenkamer vond in het Rapport bij het Jaarverslag 2005 dat
de minister voldoende maatregelen had getroffen om het sanctiebeleid voor
de Wet sociale werkvoorziening (WSW) voor het eerst zo volledig mogelijk te
kunnen toepassen bij de vaststellingen in 2006 van de voorschotten uit 2004.De minister heeft aan de Tweede Kamer gemeld welke maatregelen hij in
2006 niet sanctioneert (SZW, 2005a). Deze maatregelen zijn namelijk vanaf
het subsidiejaar 2005 niet meer van toepassing. Dit is overeenkomstig de afspraken
over gedogen. Daarnaast heeft de minister voor de maatregelen «Tijdigheid
herindicatie» en «Verwijtbare onderrealisatie begeleid werken»
extra informatie bij alle gemeenten en werkvoorzieningschappen opgevraagd.De minister heeft voor het eerst teruggevorderd op grond van verwijtbare
onderrealisatie begeleid werken. In het Jaarverslag 2006 noemt de minister
bij artikel 24 deze terugvorderinggrond niet; daarom gaan wij er hier iets
dieper op in.De landelijke taakstelling voor begeleid werken is 25% van de instroom.
In 2004 is 9,7% gerealiseerd (IWI, 2006). Het ministerie vordert de
volledige subsidie van het aantal niet gerealiseerde arbeidsplaatsen terug
als dit verwijtbaar is aan het uitvoeringsorgaan.
Deze verwijtbaarheid is voor de verantwoording over 2004 voor het eerst geoperationaliseerd
en toegepast. Veel gemeenten en werkvoorzieningsschappen hebben bezwaar
gemaakt en nieuwe – gecertificeerde – informatie aangeleverd van
het aantal mensen met indicatie begeleid werken die verklaren niet begeleid
te wíllen werken. Hiermee werd de niet-verwijtbaarheid alsnog onderbouwd.
Vanaf 2005 is begeleid werken voor WSW-geïndiceerden overigens niet
meer vrijblijvend.Dankzij de toepassing van deze wettelijke maatregelen in 2006 is geen
onzekerheid over de rechtmatigheid overgebleven. Onze conclusie is dat in
2006 de vaststellingen 2004 van de WSW volgens wet- en regelgeving zijn verlopen.
De minister heeft bij de vaststellingen WSW 2004 alle beleidsregels toegepast
die ook in 2005 blijven gelden. De onvolkomenheid die wij in eerdere rapporten
bij het jaarverslag van SZW rapporteerden, is hiermee opgelost.3.1.3 AandachtspuntenDe tijdigheid vaststellingen specifieke uitkeringen en
subsidiesDe tijdigheid van de vaststellingen van specifieke uitkeringen en subsidies
is een aandachtspunt voor het ministerie. Vorig jaar was dit nog een onvolkomenheid.
De minister schreef in zijn reactie bij het Jaarverslag 2005 dat hij maatregelen
heeft genomen om de tijdigheid van de vaststellingen beter te kunnen bewaken
en om de uitvoering beter volgens de wet te laten verlopen.In 2006 heeft het ministerie de tijdigheid van het vaststellen van subsidies
en specifieke uitkeringen als een bedrijfsvoeringsprioriteit benoemd in de
P&C-cyclus. De managers hebben de verbetermaatregelen in de managementrapportages
beschreven. Zij concluderen dat de aandacht voor dit bedrijfsvoeringsonderwerp
er in 2006 toe geleid heeft dat het vaststellingstraject is verbeterd. Een
aantal managers geeft aan dat vrijwel alle vaststellingen binnen de wettelijke
termijnen zijn verlopen. Anderen melden nog problemen die deels te maken hebben
met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen beleidsdirectie en betaalorganisatie
en deels met de implementatie van het nieuwe financiële administratiesysteem
Hermes in 2006.Uit de controle van de auditdienst blijkt dat de tijdigheid van de vaststelling
van de kleine subsidies sterk verbeterd is (van 45% naar 10%
niet tijdig). Bij de grote subsidies en specifieke uitkeringen (KOA, WIK,
WWB en IOAW, IOAZ, Bbz) is over het totaal genomen echter geen verbetering
te constateren (circa 20% niet tijdig vastgesteld). Wij bevelen het
ministerie aan om zich met nog meer discipline aan de vaststellingstermijnen
te houden.Het subsidiebeheerEen zeer beperkt deel van de uitgaven van het ministerie is gebaseerd
op de Kaderwet SZW subsidies. De Algemene Rekenkamer ziet het subsidiebeheer
bij deze subsidies als een apart aandachtspunt voor het Ministerie van SZW.Uit ons onderzoek en dat van de auditdienst blijkt dat het beheer van
deze subsidies op sommige onderdelen regelmatig niet aan de te stellen eisen
voldoet. De meeste onzekerheden bij de artikelen genoemd in hoofdstuk 2 werden
veroorzaakt door de gevolgen van de implementatie van het nieuwe administratie
systeem Hermes in 2006, en niet door de hieronder beschreven fouten in het
subsidiebeheer.De tekortkomingen in het subsidiebeheerIn 2006 constateren wij de volgende tekortkomingen in het subsidiebeheer:• Vastlegging van motivatie van beslissingen Het ministerie maakt in de dossiers regelmatig onvoldoende zichtbaar of
zij toetst of de subsidie ontvanger de subsidievoorwaarden heeft nageleefd.
Als de subsidieontvanger niet alle subsidievoorwaarden heeft nageleefd, blijkt
de motivering van het ministerie om toch subsidie toe te kennen regelmatig
onvoldoende zichtbaar in het dossier. Dit zien we ook bij beslissingen over
aanvullende bevoorschotting. Als gevolg van deze tekortkoming in de dossiervorming
heeft de auditdienst extra inspanningen moeten leveren ten einde de rechtmatigheid
van de toekenningen en of bevoorschotting vast te stellen. Resterende onzekerheden
zijn hierbij meegenomen in de kwantificering zoals opgenomen in de paragrafen
2.1 en 2.2.• Opstellen van nieuwe subsidieregelingenBij het maken van nieuwe subsidieregelingen bleek de daarvoor ontwikkelde
SZW-toets niet altijd te zijn toegepast. Deze toets is gericht op optimalisering
van de uitvoerbaarheid, controleerbaarheid en het M&O-beleid van subsidieregelingen.
Het ministerie stuurt ook weinig op de beoogde omschakeling van (de vaak lastig
controleerbare) inputfinanciering naar lumpsum of outputfinanciering. Ten
slotte mist in sommige gevallen de beschrijving van (onderdelen van) het M&O-beleid.Wij bevelen het ministerie aan om het subsidiebeheer op de genoemde onderdelen
te verbeteren. Voorbeeld: Toezicht op subsidieverstrekking aan een
private stichtingHet Ministerie van SZW subsidieert van 1 oktober 2004 tot en met
31 juli 2007 een stimuleringsprogramma om de relatie en samenwerking
tussen wetenschap en praktijk op het gebied van arbeid en gezondheid te intensiveren.
In de opstartfase van dit programma 1 oktober 2004 tot 1 april 2005
heeft het Ministerie van SZW onvoldoende toezicht gehouden op de uitvoering
van dit programma. In het projectplan waren waarborgen opgenomen om verdeling
van publiek geld door een private stichting zorgvuldig te laten verlopen.
Het ministerie heeft bij de toekenning van de subsidie onvoldoende zichtbaar
gemaakt of zij heeft getoetst of deze waarborgen zijn nageleefd. Het Ministerie
van SZW had zorgvuldiger moeten handelen om verhoogde risico’s bij de
complexe verdeling van publiek geld door een private stichting te vermijden.De werking van de Planning en ControlcyclusDe Algemene Rekenkamer beschouwt, net als vorig jaar, de werking van de «planning-en-controlcyclus»
(P&C-cyclus) als een aandachtspunt voor het ministerie. Wij vinden de
opzet en werking van de P&C-cyclus bij het Ministerie van SZW toereikend,
maar zien nog wel verbetermogelijkheden. Zo zijn wij van mening dat het ministerie
de toepassing van het gedachtegoed van IBO Regeldruk en controletoren («het
management legt zelf verantwoording af») kan verbeteren. Dit komt enerzijds
tot uitdrukking in de interne verantwoording in de management-rapportages
en anderzijds bij de totstandkoming van de bedrijfsvoeringsparagraaf.Interne verantwoording in de managementrapportagesWij constateerden vorig jaar dat het management op een aantal verplichte
onderdelen van de managementrapportages soms selectief of onvoldoende rapporteert.
Dit jaar zien wij dat de interne verantwoording is verbeterd. Zo rapporteren
SZW-managers transparant over de gebreken in hun financieel beheer als gevolg
van de implementatie van Hermes. Maar we zien ook dat het management soms
pas tekortkomingen of fouten rapporteert nadat de auditdienst hen daarop wees.
Zo heeft slechts één directie gemeld Europese aanbestedingsregels
niet te hebben nageleefd voordat de auditdienst deze fout geconstateerd
had. De overige directies meldden deze overtredingen pas nadat de auditdienst
hen erop had gewezen dat de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd.Betrekken bevindingen auditdienst bij totstandkoming bedrijfsvoeringsparagraafWij hebben vorig jaar aanbevolen dat het ministerie bij het samenstellen
van de bedrijfsvoeringsparagraaf ook zichtbaar de informatie van de auditdienst
en de Algemene Rekenkamer moet betrekken. De minister zegde daarop toe dat
te zullen doen. Dit jaar heeft het ministerie zichtbaar de informatie van
de auditdienst gebruikt bij de totstandkoming van de bedrijfsvoeringsparagraaf.
Dit komt tot uitdrukking in een zeer intensieve uitwisseling van conceptversies
van de bedrijfsvoeringsparagraaf tussen FEZ en de auditdienst. Wij hebben
aanwijzingen dat de auditdienst veel informatie aan FEZ heeft moeten verstrekken
om een goede weergave van de ernst van de tekortkomingen in het financieel
beheer te bewerkstelligen. Het gedachtegoed van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek
(IBO) Regeldruk en controletoren schrijft echter voor dat het management zelf
verantwoording aflegt en de informatie van de auditdienst alleen voor de kwantificering
van de onrechtmatigheden nodig is. Wij hebben er begrip voor dat het ministerie
dit jaar door de complexiteit van het nieuwe financiële administratiesysteem,
meer dan andere jaren steunt op de informatie van de auditdienst. Wij bevelen
het ministerie wel aan om in 2007 de toepassing van het IBO gedachtegoed beter
tot uitdrukking te laten komen in de P&C-cyclus en de totstandkoming van
de bedrijfsvoeringsparagraaf.Financieel beheer Agentschap SZWHet Agentschap SZW is verantwoordelijk voor de uitvoering van de ESF gelden
en 12 nationale subsidieregelingen voor het Ministerie van SZW. De standen
met betrekking tot de nationale regelingen uit de financiële administratie
van het agentschap worden opgenomen in de financiële administratie van
het Ministerie van SZW.Het financieel beheer van het Agentschap SZW, de programmagelden ESF (2000–2006)
en de beleidsgelden, laat enkele tekortkomingen zien. Zo heeft het Agentschap
over 2006 geen goede aansluiting tussen de regelingspecifieke administraties
en de financiële administratie gemaakt. Ook is de administratie van het
agentschap niet zodanig ingericht dat op eenvoudige wijze een specificatie
op projectniveau kan worden gegeven van de openstaande voorschotten. De auditdienst
van SZW heeft ten aanzien van een aantal nationale subsidieregelingen een
onzekerheid geconstateerd in de deugdelijke weergave van de openstaande verplichtingen
van totaal € 8,4 miljoen. Deze onzekerheid wordt toegerekend aan
vijf beleidsartikelen (artikel 22, 23, 29, 30 en 97). De administratie van
de apparaatsuitgaven heeft gedurende het jaar tekortkomingen vertoond welke
tot uitdrukking kwamen in de kwaliteit van de voor controle aangeboden jaarrekening.
De definitieve jaarrekening voldoet overigens aan de daaraan te stellen eisen.3.2 Ontwikkeling in de bedrijfsvoeringIn figuur 3 hebben we de ontwikkeling in de bedrijfsvoering in de afgelopen
drie jaar opgenomen. De figuur laat zien welke (ernstige) onvolkomenheden
wij de laatste jaren hebben aangetroffen in het financieel beheer en materieelbeheer
en in de overige onderdelen van de bedrijfsvoering, en welke onvolkomenheden
zijn opgelost. Het Ministerie van SZW geeft zelf in haar bedrijfsvoeringsparagraaf aan
dat het financieel beheer ernstig te lijden heeft gehad onder de implementatie
van het nieuwe administratiesysteem. Wij constateren dan ook een sterke achteruitgang
van het financieel beheer. Uit ons onderzoek blijkt echter ook dat de kwaliteit
van de bedrijfsvoering in bredere zin is achteruit gegaan. Eén oude
onvolkomenheid «contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen»
handhaven we dit jaar. Daarnaast hebben we in ons onderzoek vier nieuwe onvolkomenheden
geconstateerd, waarvan één ernstig, en drie aandachtspunten.
Er zijn twee oude onvolkomenheden opgelost in 2006.LiteratuurAlgemene Rekenkamer (2006d). Beleidsvrijheid en specifieke
uitkeringen. Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 30 498,
nrs. 1–2. Den Haag: Sdu.Algemene Rekenkamer (2006a). Rapport bij het Jaarverslag
2005 van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV).
Tweede Kamer, 2005–2006, 30 550 XV, nr. 2. Den Haag: Sdu.Algemene Rekenkamer (2006b). Verantwoording en toezicht
bij rechtspersonen met een wettelijke taak, deel 5. Tweede Kamer,
vergaderjaar 2006–2007, 30 850, nrs. 1, 2 en 13. Den Haag:
Sdu.Algemene Rekenkamer (2006c). Werklozen zonder startkwalificatie. Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 851, nrs. 1–2.
Den Haag: Sdu.Algemene Rekenkamer (2007). EU-trendrapport 2007.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 955, nrs. 1–2.
Den Haag: Sdu.Arengo (2006). Implementatie Hermes; Evaluatie maatregelen
ultimo 2006, een quick scan. Beesd: Arengo Organisatie Advies &
Management.CWI (2007). Jaarverslag CWI 2006. Amsterdam:
CWI.Ecorys (2006). Vacatures in Nederland. Rotterdam:
Ecorys Nederland BV.Inspectie Werk en Inkomen (2006). Uitvoering Wet sociale
werkvoorziening 2004. Den Haag: IWI.Inspectie Werk en Inkomen (2007). Eerste contacten
met de keten; Volgonderzoek naar de werkzoekende burger in de keten.
Den Haag: IWI.Ministerie van BZK (2006a). Besluit van 4 juli
2006, houdende wijziging van het Besluit financiele verhouding 2001 en enkele
andere besluiten in verband met invoering van single-information en single-audit
voor specifieke uitkeringen. d.d. 4 juli 2006. Nr. 328.
Staatsblad.Ministerie van BZK (2006b). Regeling verantwoordingsinformatie
specifieke uitkeringen. Nr. 140. Staatscourant.Ministerie van SZW (2005a). Sociale werkvoorziening;
Brief van de staatssecretaris. Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005,
29 817, nr. 8. Den Haag: Sdu.Ministerie SZW (2005b). Vaststelling van de begrotingsstaten
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar
2006; Memorie van toelichting. Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006,
30 300, nr. 2. Den Haag: Sdu.Ministerie van SZW (2006a). Evaluatie van bestuurlijke
boete in de WAV. Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 17 050
en 29 523, nr. 332. Den Haag: Sdu.Ministerie van SZW (2006b). Jaarverslag en slotwet
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2005. Tweede Kamer,
vergaderjaar 2005–2006, 30 550 XV, nr. 1. Den Haag: Sdu. Ministerie van SZW (2006c). Vaststelling van de begrotingsstaten
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar
2007; Memorie van toelichting. Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007,
30 800, nr. 2. Den Haag: Sdu.Ministerie van SZW (2007a). Brief aan Tweede Kamer
ESF. Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 26 642, nr. 97.Ministerie van SZW (2007b). Wijziging Regeling SUWI
in verband met de accountantsverklaring en vaststelling van bijlagen.
Nr. 44. Staatscourant. BIJLAGE 1OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN 2006Fouten en onzekerheden in de financiële informatie in het Jaarverslag
2006 van het Ministerie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidA. Verplichtingen (€ x 1000) Art. nr.OmschrijvingVerantwoord
bedragFoutOnzekerheidTotaal F +
OTotaal F+O (%)Tolerantie overschreden?Onzekerheid over volledig-heid   RechtmatigheidDeugdelijke weergaveRechtmatigheidDeugdelijke weergave    21Inkomensbeleid633–––––  –22Activerend arbeidsmarktbeleid421 287––18320 50220 6854,9Ja–23Re-integratie1 676 4371 342–1 9339 57312 8480,8Nee–24Sociale werkvoorziening2 300 849–––––  –25Arbeid en zorg937 955––1 55113 42414 9751,6Ja–26Overlegstructuren, collectieve arbeidsvoorwaardenvorming
en medezeggenschap3 530–––2952958,4Nee–27Regulering van individuele arbeidsrelaties2 897–––2522528,7Nee–28Pensioenbeleid61 808–––––  –29Arbeidsomstandigheden, arbozorg
en verzuim85 572185–531 75531 94537,3Ja–30Inkomensbescherming met activering4 438 117––1 83040 04041 8710,9Nee–31Inkomensbescherming met activering
bij arbeidsongeschiktheid1 817 119–––––  –32Overige inkomensbescherming372 308–––––  –33Tegemoetkoming specifieke kosten3 316 587–––––  –34Rijksbijdragen aan sociale fondsen
en spaarfonds AOW10 404 301–––––  –35Emancipatie19 945–2 6231215 09817 73388,9Ja–97Aflopende regelingen904–––23232,5Nee–98Algemeen197 6487 554–1 2141728 9404,5Ja–99Nominaal en
onvoorzien––––––  –Totaal 26 057 8979 0812 6236 727131 135149 566  –B. Uitgaven (€ x 1000) Art. nr.OmschrijvingVerantwoord
bedragFoutOnzekerheidTotaal F +
OTotaal F+O (%)Tolerantie overschreden?Onzekerheid over volledig-heid   RechtmatigheidDeugdelijke weergaveRechtmatigheidDeugdelijke weergave    21Inkomensbeleid633–––––  –22Activerend arbeidsmarktbeleid417 2195–67–720,0Nee–23Re-integratie1 732 5381 366–1 742–3 1080,2Nee–24Sociale werkvoorziening2 248 184–––––  –25Arbeid en zorg938 9463–2 103–2 1060,2Nee–26Overlegstructuren, collectieve arbeidsvoorwaardenvorming
en medezeggenschap3 4770–1–10,0Nee–27Regulering van individuele arbeidsrelaties2 9310–3–40,1Nee–28Pensioenbeleid34 00810–150–1610,5Nee–29Arbeidsomstandigheden, arbozorg
en verzuim93 75513–1 175–1 1881,3Nee–30Inkomensbescherming met activering4 620 80914–200–2140,0Nee–31Inkomensbescherming met activering
bij arbeidsongeschiktheid1 817 119–––––  –32Overige inkomensbescherming372 308–––––  –33Tegemoetkoming specifieke kosten3 316 5871–14–150,0Nee–34Rijksbijdragen aan sociale fondsen
en spaarfonds AOW10 404 301–––––  –35Emancipatie13 6354–52–550,4Nee–97Aflopende regelingen1 0210–1–10,1Nee–98Algemeen189 0943 263–2 016–5 2782,8Ja–99Nominaal en
onvoorzien––––––  –Totaal 26 206 5654 679–7 524–12 202  –C. Ontvangsten (€ x 1000) Art. nr.OmschrijvingVerantwoord
bedragFoutOnzekerheidTotaal F +
OTotaal F+O (%)Tolerantie overschreden?Onzekerheid over volledig-heid   RechtmatigheidDeugdelijke weergaveRechtmatigheidDeugdelijke weergave    21Inkomensbeleid––––––  –22Activerend arbeidsmarktbeleid25 464––21–210,1Nee–23Re-integratie210 321194–––1940,1Nee–24Sociale werkvoorziening473 895–––––  –25Arbeid en zorg71 158––387–3870,5Nee–26Overlegstructuren, collectieve arbeidsvoorwaardenvorming
en medezeggenschap––––––  –27Regulering van individuele arbeidsrelaties692–––––  –28Pensioenbeleid––––––  –29Arbeidsomstandigheden, arbozorg
en verzuim3 886–––––  –30Inkomensbescherming met activering88 008–––––  –31Inkomensbescherming met activering
bij arbeidsongeschiktheid13 004–––––  –32Overige inkomensbescherming5 358–––––  –33Tegemoetkoming specifieke kosten16 214–––000,0Nee–34Rijksbijdragen aan sociale fondsen
en spaarfonds AOW10 900–––––  –35Emancipatie53–––––  –97Aflopende regelingen1 302–––––  –98Algemeen13 031647–238–8856,8Nee–99Nominaal en
onvoorzien––––––  –Totaal 933 286841–64601 488  –D. Baten-lastendiensten (€ x 1000) Art. nr.OmschrijvingVerantwoord
bedragFoutOnzekerheidTotaal F +
OTotaal F+O (%)Tolerantie overschreden?Onzekerheid over volledigheid   RechtmatigheidDeugdelijke weergaveRechtmatigheidDeugdelijke weergave    Agentschap
SZW Baten15 087–––––  – Lasten14 163–––––  – Kapitaalontvangsten––––––  – Kapitaaluitgaven3 939–––––  – Balansposten30 920–––––  – Bijdrage moederdepartement13 652  Inspectie
Werk en Inkomen Baten25 264–––––  – Lasten23 914–––––  – Kapitaalontvangsten––––––  – Kapitaaluitgaven250–––––  – Balansposten44 872–––––  – Bijdrage moederdepartement23 606              Totaal bijdrage moederdepartement37 258–––––  – Totaal lasten38 077        E. Saldibalans (€ x 1000) Art. nr.OmschrijvingVerantwoord
bedragFoutOnzekerheidTotaal F +
OTotaal F+O (%)Tolerantie overschreden?Onzekerheid over volledig-heid   RechtmatigheidDeugdelijke weergaveRechtmatigheidDeugdelijke weergave    D3. Liquide middelen22––––0 Nee–C4. Rekening Courant RijksHoofdBoekhouding25 440 851––––0 Nee–D5. Uitgaven buiten begrotingsverband179 088–1–6 6756 6753,7Ja–C6. Ontvangsten buiten begrotingsverband11 526–––1 3791 37912,0ja–D8. Extra-comptabele vorderingen58 364–––24240,0Nee–D10. Voorschotten15 985 393–13 475–180 219193 6941,2Ja–C12. Openstaande
verplichtingen9 449 141–24 818–55 85880 6760,9Nee– Totaal beoordeeld51 124 385038 2940244 154282 448  0BIJLAGE 2GEBRUIKTE AFKORTINGENAALAudit ActielijstAKWAlgemene Kinderbijslagwet AOWAlgemene Ouderdomswet BAGPBesluit Accountantscontrole
Provincies en Gemeenten BbzBesluit Bijstandsverlening
ZelfstandigenCBSCentraal Bureau voor
de Statistiek CJIBCentraal Justitieel
Incassobureau CW 2001Comptabiliteitswet
2001CWICentrale organisatie
Werk en InkomenDADDepartementale Auditdienst EBBEnquête Beroepsbevolking ECEuropese Commissie ESFEuropees Sociaal Fonds IBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekIOAWWet Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers IOAZWet Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen IWIInspectie Werk en
Inkomen KOARegeling Kinderopvang
en buitenschoolse opvang voor alleenstaande ouders met kinderen in de Algemene
bijstandswet M&OMisbruik en oneigenlijk
gebruik NFBINiet-financiële
beleidsinformatieP&CPlanning &
Control SiSaSingle information
Single auditSUWIStructuur Uitvoering
Werk en InkomenSVBSociale Verzekeringsbank SZWMinisterie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid UWVUitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen VIRVoorschrift Informatiebeveiliging
Rijksoverheid VIR-BIVoorschrift Informatiebeveiliging
Rijksoverheid Bijzondere Informatie WAVWet arbeid vreemdelingenWKOWet kinderopvang WSWWet sociale werkvoorzieningWWWerkloosheidswet WWBWet werk en bijstandzbozelfstandig bestuursorgaanBIJLAGE 3VERKLARENDE WOORDENLIJSTHieronder vindt u in alfabetische volgorde een aantal veel voorkomende
woorden en begrippen uit het rechtmatigheidsonderzoek van de Algemene Rekenkamer.
Van iedere term wordt de betekenis omschreven. Waar relevant wordt ook het
gebruik van de term in het onderzoek uitgelegd.Cursief weergegeven woorden in de betekenisomschrijvingen
worden elders in de lijst nader toegelicht.Accountantsrapport/auditrapportSchriftelijk verslag van een accountant/auditor over de bevindingen naar
aanleiding van het onderzoek naar: (a) de totstandkoming van de bedrijfsvoeringsinformatie en de beleidsinformatie van een departement, (b) hetfinancieel beheer en het materieelbeheer van een departement
en (c) de financiële informatie in het jaarverslag
van een departement (dan wel in het jaarverslag van het Rijk).AccountantsverklaringSchriftelijke mededeling van een accountant van een departementale auditdienst
waarin een oordeel wordt gegeven over het getrouwe beeld van de in het jaarverslag
opgenomen jaarrekening met de daarbij behorende financiële toelichtingen
en over de in de bedrijfsvoeringsparagraaf opgenomen rapportage over de rechtmatigheid
van de begrotingsuitvoering. De accountantsverklaring geeft ook aan of het
jaarverslag is opgesteld overeenkomstig de daarvoor geldende verslaggevingsvoorschriften
en of de in het jaarverslag opgenomen niet-financiële informatie niet-strijdig
is met de financiële informatie.Wanneer een accountant in het jaarverslag fouten en onzekerheden constateert
die het getrouwe beeld van de financiële informatie in het jaarverslag
of het getrouwe beeld van de rechtmatigheidsinformatie in de bedrijfsvoeringsparagraaf
aantasten, geeft hij geen goedkeurende accountantsverklaring. Wanneer een
accountant niet vast kan stellen of de financiële informatie in het jaarverslag
een getrouw beeld geeft, kan hij een verklaring van oordeelonthouding geven.ApparaatsuitgavenUitgaven voor personeel en materieel die nodig zijn om het departement
te doen functioneren, zoals salarisuitgaven, (onderhouds)uitgaven voor de
huisvesting, overheaduitgaven. Andere uitgaven die een ministerie heeft zijn programma-uitgaven.Artikelgewijze oordeelsvormingWijze waarop het oordeel van de Algemene Rekenkamer over begrotingsartikelen
tot stand komt. Ten behoeve van het budgetrecht
van de Tweede Kamer voor de afzonderlijke begrotingsartikelen, hanteert de
Algemene Rekenkamer kwantitatieve tolerantiegrenzen
op het niveau van begrotingsartikelen. Dat wil zeggen: per begrotingsartikel
wordt gekeken hoeveel fouten en/of onzekerheden er zijn, hoeveel geld daarmee
in totaal gemoeid is en of dit totaal het bedrag te boven gaat dat de Algemene
Rekenkamer voor het begrotingsartikel in kwestie nog toelaatbaar acht.AutoriserenEén van de taken van de Tweede Kamer is het goedkeuren van de begroting
van ieder departement. Dit betekent dat de Tweede Kamer bepaalt hoeveel de
regering maximaal kan besteden en aan welke doelen. BalanspostPost in de balans van een baten-lastendienst
met de activa (bezittingen) en passiva (eigen vermogen en schulden) van de
dienst.BatenBaten: de (op een staat van baten en lasten
op te nemen) bedragen die worden beschouwd als voordelen die verband houden
met de activiteiten in de betreffende periode.Baten-lastendienstEen dienstonderdeel van een ministerie met een grotere zelfstandigheid
dan andere departementale diensten. Deze grotere zelfstandigheid laat onverlet
dat er sprake is van ministeriële verantwoordelijkheid en dat het budgetrecht
van de Tweede Kamer van toepassing is.Een baten-lastendienst heeft een afzonderlijke plaats in de begroting
en de financiële verantwoording van het moederministerie. Ook voert een
baten-lastendienst een eigen administratie, los van de begrotingsadministratie
van het moederministerie. De term «basten-lastendienst» verwijst
naar de boekhoudmethode die deze diensten hanteren, het baten-lastenstelsel.Baten-lastenstelselBij een stelsel van baten en lasten worden de opbrengsten en uitgaven voor een geleverde of ontvangen
dienst verantwoord in het jaar waarin die dienst geleverd of ontvangen is.
Deze methode verschilt van het kasstelsel, waarbij
het moment van uitgeven of ontvangen bepalend is voor het moment waarop een
post wordt opgenomen in de verantwoording.BedrijfsvoeringOnder de bedrijfsvoering vallen alle processen die ervoor zorgen dat een
ministerie kan functioneren: het financieel beheer en het materieelbeheer
en de processen op het gebied van personeel, informatievoorziening, administratie,
communicatie en huisvesting.Bedrijfsvoeringsparagraaf/bedrijfsvoeringsinformatieIn de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag van een ministerie
verantwoordt de minister zich over (a) de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering
(of het begrotingsgeld volgens de regels is uitgegeven), (b) de totstandkoming
van de beleidsinformatie, (c) het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer
en (d) de overige aspecten van de bedrijfsvoering.De bedrijfsvoeringsparagraaf heeft het karakter van een uitzonderingsrapportage:
de minister meldt alleen fouten en onzekerheden in de begrotingsuitvoering
die de tolerantiegrenzen overschrijden.BegrotingshoofdstukDe Rijksbegroting bestaat uit de begrotingen van het Huis der Koningin,
de Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten, alle ministeries en alle begrotingsfondsen.
In totaal omvat de rijksbegroting 25 afzonderlijke hoofdstukken: de zogenoemde
begrotingshoofdstukken. Elk hoofdstuk heeft een eigen begroting, een eigen
jaarverslag en een eigen rapport bij het jaarverslag. Begrotingsartikel/BeleidsartikelIeder begrotingshoofdstuk kent twee soorten begrotingsartikelen: beleidsartikelen
en niet-beleidsartikelen. In de beleidsartikelen geeft de minister een toelichting
op de door hem te realiseren beleidsresultaten. Een beleidsartikel bestaat
uit een overkoepelende (algemene) doelstelling, en indien van toepassing één
of meer operationele doelstellingen, met bijbehorendeprestatiegegevens. Aan niet-beleidsartikelen worden verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten toegerekend die geen verband houden met het realiseren
van beleidsdoelstellingen.BeleidsinformatieBeleidsinformatie in het jaarverslag is de informatie die de minister
geeft over de gerealiseerde effecten als gevolg van het gevoerde beleid, de
daartoe geleverde prestaties en de daarmee gemoeide kosten. De beleidsinformatie
in het jaarverslag wordt ook wel niet-financiële informatie genoemd.BezwaarDe Algemene Rekenkamer kan bezwaar maken wanneer een minister in strijd
met de regels geld heeft uitgegeven of (niet) heeft ontvangen. We kunnen ook
bezwaar maken wanneer een minister onvolkomenheden in het financieel beheer
en materieelbeheer van zijn departement heeft laten voortbestaan. We doen
dit niet snel. We brengen de minister eerst op de hoogte van ons voornemen
om bezwaar te maken en we overleggen met hem. Pas als dat niet tot verbeteringen
leidt, komt de bezwaarprocedure in beeld. De bezwaarprocedure is bedoeld als
signaal dat maatregelen dringend nodig zijn. De bezwaarprocedure is wettelijk
geregeld in de artikelen 88 en 89 van de Comptabiliteitswet
2001.BezwaaronderzoekVoordat de Algemene Rekenkamer besluit om bezwaar
te maken, doet zij nader onderzoek naar het betreffende probleem. Dergelijk
onderzoek heet een bezwaaronderzoek. De bevindingen uit dit onderzoek dienen
als mogelijke onderbouwing van het bezwaar. Op grond van de resultaten van
dit onderzoek neemt de Algemene Rekenkamer een besluit over het al dan niet
maken van bezwaar.Budgetrecht Tweede KamerRecht van het parlement om van tevoren toestemming te verlenen aan een
minister voor het aangaan van verplichtingen,
het doen van uitgaven en het innen van ontvangsten (belastingen).Comply or explain«Pas toe of leg uit». In het jaarverslag moet de minister
per operationele doelstelling informatie opnemen over de realisatie van de
doelen, de geleverde prestaties en de uitgegeven middelen (comply). Sinds
2005 mag de minister afzien van het opnemen van concrete beleidsinformatie
in zijn jaarverslag (motie Douma c.s., 2005). Hij moet dan wel uitleggen waarom
hij het niet zinvol of relevant acht om die informatie op te nemen (explain).Comptabiliteitswet 2001De Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) regelt de financiële gang van
zaken binnen ministeries en tussen de ministers en het parlement. De CW 2001
schrijft ook de taken van de Algemene Rekenkamer voor. Deze wet draagt ons
onder meer op om jaarlijks te onderzoeken of de jaarverslagen van de ministeries
voldoen aan een aantal nader omschreven eisen. ControleerbaarHet financieel beheer is controleerbaar als de beheershandelingen duidelijk
zijn vastgelegd, opdat de organisatie goed kan functioneren en opdat audits
efficiënt kunnen worden uitgevoerd.ControletorenHet stelsel van control (sturing en beheersing van beleids- en beheersprocessen),
controle (verificatie) en (budgettair) toezicht binnen het Rijk.DechargeGoedkeuring door de Staten-Generaal van de begrotingsuitvoering van de
minister. Na Verantwoordingsdag keuren de Staten-Generaal de slotwetten goed. Daarmee verlenen ze decharge aan de ministers: ze
worden ontheven van hun verantwoordelijkheid voor het gevoerde beleid en de
daaraan verbonden financiële consequenties, waarover ze zich in de jaarverslagen
hebben verantwoord.Departementale auditdienst (DAD)De DAD is een onderdeel van het ministerie dat onder meer belast is met
de controle van het departementale jaarverslag, het onderzoek naar het financieel beheer, het materieelbeheer en de ten behoeve daarvan bijgehouden administraties en het onderzoek
naar de totstandkoming van de niet-financiële informatie. De DAD voert daarmee een wettelijke taak uit. De Algemene Rekenkamer
beschouwt de DAD als een interne accountant, die relatief onafhankelijk functioneert.
Een waarborg voor deze relatieve onafhankelijkheid vormt het feit dat de taak
en de plaats van de DAD wettelijk geregeld zijn. De plaats, direct onder de
secretaris-generaal, waarborgt de onafhankelijkheid ten opzichte van de te
controleren afdelingen en diensten van het ministerie. Daarbij kan de DAD
rechtstreeks aan de minister rapporteren.Deugdelijke/ondeugdelijke weergaveDe in het jaarverslag opgenomen financiële informatie dient deugdelijk te zijn weergegeven. Dit houdt in dat de informatie
betrouwbaar, aanvaardbaar en toereikend moet zijn, zodat de Tweede Kamer zich
als gebruiker van die informatie een oordeel over de uitkomsten kan vormen.Europese aanbestedingsrichtlijnenRichtlijnen voor het openstellen van overheidsopdrachten voor leveranciers
uit alle Europese lidstaten. De richtlijnen zijn gericht op een transparant
aanbestedingsproces op basis van objectieve selectie- en gunningscriteria.Financieel beheerHet financieel beheer van een ministerie omvat het geheel van beslissingen,
handelingen en regels die zijn bedoeld voor de sturing en beheersing van,
alsmede de verantwoording over, de financiële transacties en de saldi
waarvoor de minister (mede)verantwoordelijkheid draagt. Deze begripsomschrijving
is gebaseerd op de Comptabiliteitswet 2001.Financiële informatieFinanciële informatie betreft de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van een ministerie in de verantwoordingsstaat en de toelichting
daarbij (en voor zover van toepassing: de baten, lasten,
kapitaaluitgaven, kapitaalontvangsten en balansposten in de samenvattendeverantwoordingsstaat van de onder
een ministerie vallende baten-lastendiensten en
de toelichting daarbij).Financieel jaarverslag en saldibalans van het RijkHet Financieel jaarverslag van het Rijk en de saldibalans van het Rijk
vormen tezamen de jaarlijkse financiële verantwoording van het Rijk.
Het Financieel jaarverslag van het Rijk bevat de rekening van uitgaven en
ontvangsten van het Rijk, die aansluit op de in de departementale en niet-departementale
jaarverslagen opgenomen verantwoordingsstaten. De saldibalans van het Rijk
sluit aan op de departementale saldibalansen. Beide documenten worden opgesteld
door de minister van Financiën.FoutenFouten zijn afwijkingen van de criteria rechtmatigheid en deugdelijke weergave. We spreken
van een fout als bepaalde verplichtingen, uitgaven
of ontvangsten onrechtmatig zijn (de minister heeft het geld niet uitgegeven
of ontvangen volgens de daarvoor geldende wetten en regels) of ondeugdelijk
zijn weergegeven (de minister heeft de financiële informatie niet juist
of volledig verantwoord).IndemniteitswetWetsvoorstel bedoeld om een bezwaar van de Algemene Rekenkamer op te heffen.
In een indemniteitswet vraagt de minister de Tweede Kamer om de verplichtingen,
uitgaven of ontvangsten, ondanks het bezwaar van de Algemene Rekenkamer toch
goed te keuren.JaarverslagHet jaarverslag bestaat uit verantwoordingsinformatie over:(a) beleidsinformatie: het door het departement
gevoerde beleid;(b) financiële informatie: de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van het departement en voor zover van toepassing de baten, lasten, kapitaaluitgaven, kapitaalontvangsten en balansposten
van de onder een ministerie vallende baten-lastendiensten;(c) bedrijfsvoeringsinformatie: het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer
(bedrijfsvoeringsinformatie).Kapitaaluitgaven/kapitaalontvangstenUitgaven respectievelijk ontvangsten in verband met investeringen en desinvesteringen
in kapitaalgoederen, alsmede de financiering daarvan.KasstelselIn een kasstelsel is het moment van uitgeven of ontvangen van het geld
bepalend voor het moment waarop een post wordt opgenomen in de verantwoording.LastenDe (op een staat van baten en lasten op te
nemen) bedragen die worden beschouwd als nadelen die verband houden met de
activiteiten in de betreffende periode.M&O-beleidM&O staat voor misbruik en oneigenlijk gebruik. M&O-beleid is
het geheel van maatregelen dat een minister neemt om misbruik en oneigenlijk
gebruik van weten regelgeving zoveel mogelijk te voorkomen en de gevolgen
ervan te beperken. MaterieelbeheerHet materieelbeheer van een ministerie behelst de zorg voor alle niet-geldelijke
zaken, vanaf het moment van ontvangst tot aan het moment van afstoting.Niet-financiële informatieZie beleidsinformatie.Onvolkomenheid/ernstige onvolkomenheidDe Algemene Rekenkamer spreekt van een «onvolkomenheid» wanneer
sprake is van een overschrijding van de kwalitatieve tolerantiegrenzen die zij hanteert bij de beoordeling van de bedrijfsvoering van een
departement. Of een onvolkomenheid als «ernstig» wordt gekwalificeerd
hangt af van de frequentie van voorkomen en de zwaarte van de onvolkomenheid.Onzeker (onzekerheden)De Algemene Rekenkamer kwalificeert financiële
informatie als «onzeker» wanneer zij door onvolkomenheden in het financieel beheer
niet kan vaststellen of bepaalde verplichtingen, uitgaven of ontvangsten rechtmatig zijn of deugdelijk
zijnweergegeven.OrdelijkHet financieel beheer is ordelijk als het is opgezet volgens adequate,
in de administratieve organisatie vastgelegde, procedureregels en functioneert
in overeenstemming met die procedureregels.Operationele doelstellingOperationele doelstellingen zijn een nadere uitwerking van de algemene
beleidsdoelstelling die bij een beleidsartikel
hoort.OverdrachtsuitgavenOverdrachtsuitgaven zijn uitgaven aan personen of instellingen in de vorm
van – onder andere – subsidies en (specifieke) uitkeringen, waarvoor
geen tegenprestaties in de vorm van levering van goederen of diensten worden
gevraagd.Planning- & controlcyclusHet geheel van afspraken en maatregelen, inclusief het tijdschema, dat
moet leiden tot een beheerste bedrijfsvoering, waaronder opstelling en uitvoering
van de begroting.Potentieel bezwaargevalOnvolkomenheden in het financieel beheer of fouten en onzekerheden in de financiële
informatie in het jaarverslag die de
kwalitatieve of kwantitatieve tolerantiegrenzen
van de Algemene Rekenkamer overschrijden.PrestatiegegevensPrestatiegegevens zijn kwantitatieve of kwalitatieve indicatoren waarmee
de minister inzicht biedt in de door hem gerealiseerde beleidsresultaten.
Onder prestatiegegevens kunnen zowel effect(indicator)en als informatie over
de prestaties van de overheid worden verstaan.Programma-uitgavenProgramma-uitgaven zijn alle uitgaven die de minister doet in het kader
van de uitvoering van zijn beleid, met uitzondering van de apparaatsuitgaven. RechtmatigheidNorm waaraan het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties,
alsmede de financiële informatie in het jaarverslag
moeten voldoen. Voor de financiële informatie houdt dit in dat zij tot
stand is gekomen in overeenstemming met de begrotingswetten en met andere
van toepassing zijnde wetten en wettelijke regelingen.ReviewVoor haar oordelen over het jaarverslag maakt de Algemene Rekenkamer zo
veel mogelijk gebruik van de werkzaamheden van de departementale
auditdienst (DAD). Om te bepalen of ze de bevindingen van de DAD
kan overnemen beoordeelt zij de controlewerkzaamheden die door de DAD zijn
uitgevoerd. Dit wordt «review» genoemd.RisicoanalysesDe Algemene Rekenkamer onderzoekt niet alle processen en geldstromen tot
in detail, maar maakt daarbij gebruik van risicoanalyses. Dat betekent dat
zij haar onderzoeksinspanningen vooral richt op die onderdelen, processen
of geldstromen waar essentiële knelpunten of risico’s zijn geïdentificeerd.SaldibalansDe saldibalans is een overzicht van de posten die aan het einde van het
jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen.
Het gaat hierbij om posten als: vorderingen, voorschotten, schulden en openstaande
verplichtingen.Single information single audit (sisa)Single information houdt in dat de reguliere jaarlijkse financiële
verantwoording aan het lokale bestuur ook wordt gebruikt voor de verantwoording
over specifieke uitkeringen. Hierdoor hoeven provincies en gemeenten zich
niet over elke specifieke uitkering te verantwoorden met een afzonderlijke
verantwoording. Single audit betekent dat de controle over de specifieke uitkeringen
onderdeel uitmaakt van de controle van de jaarlijkse financiële verantwoording.
Hierdoor hoeft de accountant geen afzonderlijke accountantsverklaring meer
af te geven voor elke specifieke uitkering.Specifieke uitkeringUitkering van de rijksoverheid aan een andere overheid ten behoeve van
het uitvoeren van bepaalde activiteiten of het realiseren van een specifiek
doel.Slotwet/slotwetmutatiesDe slotwet is de laatste wet in de begrotingscyclus, waarmee de geraamde
uitgaven, verplichtingen en ontvangsten formeel in overeenstemming worden
gebracht met de uiteindelijke realisaties. De slotwet wordt gelijk met het
jaarverslag aangeboden aan de Tweede Kamer.TolerantiegrenzenOp het niveau van de begrotingsartikelen onderscheidt de Algemene Rekenkamer
drie kwantitatieve tolerantiegrenzen, te weten:Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag kleiner dan € 50
miljoen mag de som van de fouten en onzekerheden niet groter zijn dan 10% van het artikelbedrag.Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag van € 50 miljoen
tot € 500 miljoen mag de som van de fouten en onzekerheden
niet groter zijn dan € 5 miljoen.Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag van € 500 miljoen
of meer mag de som van fouten en onzekerheden niet groter zijn dan 1%
van het artikelbedrag.Ook voor de afzonderlijke saldibalansposten gelden deze kwantitatieve
tolerantiegrenzen.Voor de totalen van de in het jaarverslag opgenomen verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten mag het percentage aan fouten niet groter zijn dan 1%
en het percentage aan onzekerheden niet groter dan 3%.VerslaggevingseisenDe presentatie van de informatie in het jaarverslag moet voldoen aan de
verslaggevingseisen zoals die zijn opgenomen in de Rijksbegrotingsvoorschriften.VerantwoordingsdagIeder jaar worden op de derde woensdag van mei de departementale en niet-departementale jaarverslagen en het Financieel jaarverslag Rijk gepubliceerd.
Met het jaarverslag leggen ministers verantwoording af over het door hen gevoerde
(financiële) beleid en de bedrijfsvoering in het voorgaande jaar. Deze
dag wordt dan ook wel «Verantwoordingsdag» genoemd.De Algemene Rekenkamer publiceert op Verantwoordingsdag de resultaten
van haar jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek in de rapporten bij de jaarverslagen
en het rapport bij het Financieel jaarverslag van het Rijk: Rijk verantwoord.VerantwoordingsstaatIn de verantwoordingsstaat in het jaarverslag worden per begrotingsartikel
de gerealiseerde bedragen van de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen.In de samenvattende verantwoordingsstaat van de baten-lastendiensten staan
de baten, de lasten, het saldo van baten en lasten, de kapitaaluitgaven en
de kapitaalontvangsten van de baten-lastendiensten die onder het ministerie
vallen.VerplichtingenEen juridische verbintenis die ontstaat op grond van een verdrag, een
wet, een koninklijk besluit, een ministeriële regeling, een beschikking,
een verbintenis of een op een controleerbare wijze vastgelegde afspraak tussen
dienstonderdelen en die tot uitgaven leidt of kan leiden.VoorschottenVooruitbetalingen door het Rijk in verband met door een derde aan het
Rijk te leveren producten, te verlenen diensten of te verrichten werken of
vooruitbetalingen van het Rijk op een aan een derde verstrekte aanspraak op
een subsidie, bijdrage of lening of op een aanspraak uit hoofde van een verstrekte
garantie. XNoot1Zie www.rekenkamer.nl.XNoot1Zie www.rekenkamer.nl.XNoot1De afspraken in deze paragraaf zijn geldig voor alle SUWI-zbo’s.
Hier wordt alleen CWI genoemd omdat CWI de onderzochte indicator levert.XNoot1Deze veranderingen zijn vastgelegd in de Regeling verantwoordingsinformatie
specifieke uitkeringen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken die in 2006
gaat gelden voor 29 specifieke uitkeringen (BZK, 2006b, p.7).XNoot1De boeteoplegger is een afzonderlijk onderdeel van de Arbeidsinspectie.
Dit onderdeel bestaat omdat bij wet is vastgelegd dat er sprake dient te zijn
van functiescheiding tussen de inspecteur die vaststelt of er sprake is van
een overtreding en de boeteoplegger die het besluit neemt al dan niet een
bestuurlijke boete op te leggen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31031-XV-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl