Wijziging Wet luchtvaart en Luchtvaartwet in verband met twee Europese verordeningen; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133780
 2008-2009
 
 31 232
 Wijziging van de Wet luchtvaart en de Luchtvaartwet ter implementatie
van verordening (EG) nr. 2111/2005 inzake de vaststelling van een communautaire
lijst van luchtvaartmaatschappijen met een exploitatieverbod en informatie
aan luchtreizigers over de identiteit van de exploiterende luchtvaartmaatschappij
(PbEU L344) en verordening (EG) nr. 1107/2006 inzake de rechten van gehandicapten
en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen (PbEU L204)
 
 
 
 
 Nr. 
 27
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 24 juli
2009
 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat
heeft op 25 juni 2009 overleg gevoerd met minister Eurlings van Verkeer
en Waterstaat over:
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 18 februari 2009 betreffende reactie op verzoek van de commissie
over de brief van het KNV (Koninklijk Nederlands Vervoer) inzake uitplaatsing
taken IVW (2009Z02983);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 2 juni 2009 betreffende de voortgang op het terrein van de tijdelijke
oplossing voor de Geschillencommissie Luchtvaart (31 232, nr. 20);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 12 juni 2009 betreffende toezending van het Reglement van de Geschillencommissie
Luchtvaart (31 232, nr. 21);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 23 juni 2009 betreffende start van de Geschillencommissie Luchtvaart
(31 232, nr. 24);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 23 juni 2009 betreffende toezeggingen tijdens het AO van 8 april
over de Geschillencommissie Luchtvaart (31 232, nr. 25);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 24 juni 2009 betreffende reglement Geschillencommissie Luchtvaart
(31 232, nr. 23);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d.10 maart 2009 betreffende rapportage ArkeFly (31 700 XII, nr.
57);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 2 juni 2009 betreffende reactie op onderzoek ArkeFly (31 700
XII, nr. 68);
 
 
 – schriftelijke vragen van het lid Roemer d.d.
19 mei 2009 betreffende ArkeFly vlucht OR361, (Aanhangsel der Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2884).
 
 Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Jager
 De griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Sneep 
 
 Voorzitter: Mastwijk/Van Heugten Griffier: Van Mierlo
 Aanwezig zijn 4 leden der Kamer, te weten: Van Heugten, Roefs, Roemer
en Mastwijk,
 
 en minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat, die vergezeld is van enkele
ambtenaren van zijn ministerie.
 Voorzitter: Mastwijk
 De voorzitter: Ik open deze vergadering van
de vaste Kamercommissie voor Verkeer en Waterstaat. Door omstandigheden gedwongen
neem ik waar als voorzitter. Ik heet de minister en zijn adviseurs en de aanwezigen
op de publieke tribune welkom.
 Ik heb een punt van orde. Aangezien de minister vandaag bij brief heeft
aangegeven dat hij een aantal gegevens niet kan leveren, stelt de heer Roemer
voor het onderwerp ArkeFly van de agenda te halen en dit aan de orde te stellen
in de eerstvolgende procedurevergadering van de vaste Kamercommissie. Het
lijkt mij verstandig, daarmee in te stemmen.
 
 De heer Roemer (SP): Voorzitter. Er staan
nog twee zaken op de agenda: uitplaatsen IVW en de Geschillencommissie Luchtvaart.
Ik begin met het uitplaatsen van de IVW. Binnen de ambitie om administratieve
lasten en onnodige regeldruk te verlagen, zoekt de minister wederom heil bij
marktpartijen. Het moge duidelijk zijn dat de SP daar geen prettig gevoel
aan overhoudt. Waarom zou de IVW niet op een efficiëntere manier vergunningen
kunnen verstrekken? Waarom moet deze taak van een overheidsmonopolist naar
een particuliere monopolist? Daarmee is nog geen enkele last verminderd en
geen enkele regel verdwenen. Sterker nog, er is een last bijgekomen, want
nu zal er opeens geprobeerd worden om winst te maken op vergunningverlening.
Kan de minister mij uitleggen waarom de IVW dit niet kan regelen? Moet de
minister niet juist bij de inspectie ingrijpen in plaats van taken over te
hevelen? Het moge duidelijk zijn, de minister krijgt niet de steun van de
SP-fractie voor het Kiwa-verhaal.
 Al lange tijd staan de rechten voor luchtvaartpassagiers zwaar onder druk.
Daarom is er een Europese verordening opgesteld waarin de rechten van die
passagiers worden geregeld. Het grote probleem is echter altijd dat je als
passagier moet bewijzen dat je recht hebt op een vergoeding. Lange tijd leek
het erop dat wij in Nederland met een extra geschillencommissie de luchtvaartpassagiers
er een middel bij gingen geven, maar wat er nu op tafel ligt is in de ogen
van de SP gewoon broddelwerk waar alleen de luchtvaartmaatschappijen beter
van worden. Ik vind het onbegrijpelijk dat deze minister afgelopen dinsdag
durfde te zeggen dat hij hier trots op is. Ik vraag dan ook aan de minister
om mij één artikel uit het reglement te noemen waar hij dan
zo trots op is en waaruit blijkt dat de passagiers er beter op worden.
 Het zou volgens de minister allemaal eenvoudiger en sneller gaan. Mooi
niet dus. Stel je komt op Schiphol en je vlucht blijkt ernstig vertraagd te
zijn. Je hebt geen idee waarom, dus ga je klagen bij de luchtvaartmaatschappij.
Dit moet binnen vier weken. Die luchtvaartmaatschappij heeft vervolgens vier
weken voor een bevestiging en daarna drie maanden voor een antwoord. Het antwoord
is «overmacht», want dat is het namelijk standaard. Dan kun je
naar de geschillencommissie. Je opent netjes de website en wat staat daar?
Stuur ons een brief. Dan krijg je een formulier per post, want het staat niet
op de website en is dus niet te downloaden. Jawel, 2009! Dat formulier vul
je in, waarbij je ook het adres van de luchtvaartmaatschappij moet invullen
en wat je klacht is. Van een aantal luchtvaartmaatschappijen is niet bekend
waar ze te vinden zijn. Hierover heb ik vragen gesteld, maar deze minister
weigert de adressen openbaar te maken of gewoon te eisen dat er
ergens een brievenbus staat. Dan moet de geschillencommissie vervolgens gaan
beoordelen of het overmacht is, want dat is het enige waarover het hier gaat.
Voldoet het wel of niet aan Verordening nr. 261/2004? Maar de geschillencommissie
heeft niet de mandaten die de IVW wel heeft. De IVW heeft toegang tot logboeken,
onderhoudschema’s, vluchtdata bij Centraal Informatie Systeem Schiphol,
EUROCONTROL en ga zo maar door. Die toegang heeft de geschillencommissie niet,
die kan alleen vriendelijk verzoeken om informatie. Deze geschillencommissie
kan onmogelijk alle klachten – het zijn er in de duizenden – vervolgens
aan derden geven om dit uit te zoeken, want zij heeft daar het budget niet
voor. Hoe komt de burger of de geschillencommissie vervolgens aan het bewijs?
Welke controle gaat de IVW dan nog wel doen?
 Een andere reden waarom ik het broddelwerk vind, is dat het reglement
op diverse fronten ernstig in strijd is met de diverse wetten. De gehele Nederlandse
rechtspraak is openbaar en dat is maar goed ook. In dit reglement, dat een
arbitrair vonnis uitspreekt, staat in artikel 23: volledige geheimhouding.
Ik snap dat wel uit het oogpunt van BARIN, want wanneer één
reiziger zijn gelijk krijgt, moet niet iedereen uit hetzelfde toestel dat
te weten komen. Dat gaat natuurlijk geld kosten. Maar dit is in strijd met
de Europese richtlijn inzake geschillencommissies, hoofdstuk 2, artikel 2.
Ik verwijs hiermee ook naar mijn vragen die ik hierover vandaag aan de minister
van Justitie heb gesteld. Bovendien heeft deze minister in het openbaar en
in aanwezigheid van de heer Tajani beloofd dat uitspraken openbaar worden
gemaakt. Nee dus, volledige geheimhouding! Ook op drie andere punten is het
reglement niet in overeenstemming met diverse verordeningen, wetten en verdragen:
op het punt van de eerste plaats van vertrek, de inlevertermijn van vier weken
en de aanvangsdatum van 1 juli. De minister schrijft daarop in zijn beantwoording
dat dit ook niet hoeft omdat de geschillencommissie niet verantwoordelijk
is voor de uitvoering van de verordening maar voor de uitvoering van de overeenkomst
tussen private partijen. Dat is volstrekte onzin. Dit is namelijk in strijd
met de Erkenningsregeling geschillencommissies consumentenklachten uit 1997
en de aanbeveling die de commissie op 30 maart 1998 heeft gedaan. Zie
artikel 5, het principe van wettigheid. Dat verbiedt dit dus gewoon. Ook deze
vraag heb ik de minister van Justitie voorgelegd.
 Het derde punt dat niet overeenkomt met wat de minister heeft verteld
en wat hij ons heeft voorgehouden, waar de heer Tajani bij was, betreft het
presenteren van de intentieverklaring. Toen werd vol trots onder punt 8 gesteld
dat wanneer de luchtvaartmaatschappij niet betaalt naar vonnis, de geschillencommissie
verhaal gaat halen via een deurwaarder en dat er geen kosten voor passagiers
bijkomen en dat er geen nadere consequenties aan verbonden worden. Dat staat
gewoon in de overeenkomst. Nu staat er in het reglement onder artikel 19,
lid 3 dat de kosten voor nederlegging bij een deurwaarder bij de passagiers
ligt. De minister maakt dus mooie sier bij Tajani en vervolgens verdwijnt
alles als sneeuw voor de zon.
 Voorzitter. De luchtvaartmaatschappijen willen helemaal geen zelfregulering
of voldoen aan de rechten van luchtvaartpassagiers. Ze sturen bij iedere klacht
standaard als antwoord: overmacht. Zo zijn er de afgelopen tijd 14 000
brieven gestuurd en 14 000 keer is het antwoord: overmacht. De afgelopen
twee jaar hebben dat bewezen. Nu moeten de uitspraken ook nog eens geheim
blijven, worden mensen beperkt in hun recht en dat noemen wij hier dan zelfregulering.
 Nog één voorbeeld. Afgelopen woensdag 10 juni jongstleden
wilden passagiers ’s morgens om 07.00 uur voor een vakantie naar Faro.
Wat blijkt? Vijf uur vertraging. Overmacht. Nou, nee dus. Alle beschikbare
toestellen waren gewoon in de lucht, maar de luchtvaartmaatschappij besloot
haar toestel eerst nog even te verhuren aan de Britse overheid om asielzoekers
naar Azerbeidzjan te vliegen. Daardoor waren ze te laat. Dit is wat
ons betreft moreel verwerpelijk. Ik hoor graag wat de minister daarvan vindt.
ArkeFly deed dat eerder ook al. Noemt de minister dit zelfregulering?
 Tot slot. Er is nog geen erkenningsbesluit genomen door de minister van
Justitie. Waarom niet? Voor een geschillencommissie is dat nodig en het dient
gepubliceerd te worden in de Staatscourant. Ik heb ook hierover vandaag vragen
gesteld aan de minister van Justitie. Tot dat moment kan een geschillencommissie
niet eens beginnen. De minister steekt daar het eerste jaar 1,3 mln. in. Wat
ons betreft hoeft hij dat voorlopig niet te doen. Hij moet teruggaan naar
het consumentenoverleg waar alle consumentenorganisaties in zitten voor draagvlak.
Hij moet er tevens voor zorgen dat er een reglement komt dat in overeenstemming
is met de wetten, verordeningen en verdragen. Ik verzoek hem om, zoals hij
op 8 april in het algemeen overleg in deze Kamer heeft beloofd, van de
IVW een voorportaal te maken en de IVW te faciliteren om de informatie te
verzamelen die nodig is om het bewijs op tafel te leggen en de Kamer daarover
voor 1 september te informeren.
 Voorzitter. Wat er nu ligt, daar heeft de consument helemaal niets aan.
Ik hoop dat de minister mijn voorstel overneemt. Dat scheelt volgende week
weer een extra VAO.
 Voorzitter: Van Heugten
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Het accent
zal bij mij vooral liggen op het uitplaatsen van de taken van de inspectie.
In het AO van 2 oktober zei ik dat ik nog vragen had over het in de markt
zetten van de vergunninguitgifte als na aanbesteding een partij met een duidelijk
winstoogmerk de winnaar is. Hoe voorkomen we dan, zo vroeg ik, prijsverhogingen,
want waarin zit voor hen anders de winst? Ook de CDA-fractie, de SP-fractie
en zelfs de VVD-fractie zaten met dezelfde vragen. Eigenlijk is dat wat mij
betreft nog steeds het geval, ook al heeft de minister ons de brief gestuurd
die hij in dat AO heeft toegezegd. Dit alles komt voort uit het rijksbrede
programma Vernieuwing Toezicht. Het doel is een verschuiving naar meer effect,
efficiëntie en vertrouwen bij minder toezichtslast. Daar zijn we het
mee eens. Verder streven we naar een vermindering van administratieve lasten
en kostenreductie, minder personeel op de payroll bij Verkeer en Waterstaat.
In bijlage 2 bij die brief van de minister van 10 november 2008 staat
een heel lijstje van over te dragen taken. Wat is daarbij de stand van zaken?
Of zijn alle taken die op dat lijstje staan inmiddels aan Kiwa gegund? Wij
zetten nog steeds vraagtekens bij uitplaatsing naar marktpartijen. Wij zijn
er vooralsnog niet van overtuigd dat de uitplaatsing van taken tot meer efficiëntie
bij toezicht en handhaving zal leiden en dat de gestelde 20% reductie
zal worden gehaald.
 Dat beeld wordt ten eerste bevestigd door de mededeling van de minister
in zijn brief aan de Kamer dat de tarieven zelfs in beperkte mate verder zouden
kunnen stijgen. Ten tweede worden de tarieven na drie jaar voor onbepaalde
tijd vrijgegeven, waardoor de betreffende marktpartij zelf de prijzen mag
vaststellen. Het lijkt er dus op dat in het gunstigste geval na uitplaatsing
het huidige kostenniveau wordt gehandhaafd. Dat is toch in strijd met het
streven naar minder kosten?
 We kunnen het Kiwa-verhaal niet terugdraaien, maar we zijn absoluut nog
niet tevreden over de waarborgen. We vinden dat uitgifte van vergunningen
moet plaatsvinden op basis van efficiëntie en kwaliteit en dat de tarieven
marktconform moeten zijn. Ik geef daar twee voorbeelden bij. Als je de wegen
vervoerssector als indicatie voor een marktconform tarief neemt, ligt dat
ongeveer 40% lager dan de tarieven die de IVW nu hanteert. Je mag dan
verwachten dat we op weg gaan naar tarieven die 40% lager liggen. Ik
noem ook de elektronische chauffeurspassen. De IVW hanteert een tarief van € 83,
maar in andere Europese lidstaten is die prijs enkele tientallen euro’s
lager. Marktconforme prijzen zouden we moeten hebben. Daarnaast
vind ik dat er een toezichtorgaan moet komen voor vergunningverstrekking per
vervoerssector, vergelijkbaar met de huidige gangbare procedure bij het goederenvervoer
over de weg. Die afspraken zijn nog niet gemaakt. Zijn er afspraken gemaakt
over kwaliteitsniveaus? We moeten borgen dat vergunningsplichtigen niet te
veel hoeven te betalen. Er is in dit geval sprake van gedwongen winkelnering
bij een commerciële monopolist. Kan de minister toezeggingen doen op
deze punten? Overigens zijn we ook niet erg gecharmeerd van een oneindig contract.
 Ik heb een ander verhaal dan de heer Roemer over de geschillencommissie.
Hij heeft zich daar heel erg in verdiept. Ik ben dan ook benieuwd naar de
antwoorden van de minister op zijn vragen. Onze fractie is op dit moment eigenlijk
heel blij met de goede eerste stap die gezet is. Hopelijk komt er straks nog
een verbreding naar andere onderdelen van een vlucht waarover geklaagd kan
worden. Het is in ieder geval een eerste stap, want luchtvaartverordeningen
worden op dit moment niet goed gehandhaafd. Daarom deze laagdrempelige geschillencommissie.
Ik begrijp dat de administratie inmiddels gewoon bij de SGC wordt ondergebracht.
Dat is alleen maar wenselijk, want we moeten dit gewoon behandelen zoals alle
andere geschillencommissies. Natuurlijk moet dit eigenlijk uitgerold worden
in heel Europa.
 Lang niet iedereen is lid van BARIN, bijvoorbeeld British Airways en Ryanair
niet. Ziet de minister mogelijkheden om daarop meer aan te dringen? Het lijkt
me lastig, maar in de wandelgangen kan misschien nog van alles gebeuren.
 
 De heer Roemer (SP): Mevrouw Roefs heeft naar
ik mag hopen mijn argumenten goed gehoord. Ik heb bijvoorbeeld aangegeven
dat het reglement in strijd is met de wet. Ik neem aan dat ook voor de PvdA
geldt dat wij de reizigers niet rechteloos moeten maken en dat het reglement
op zijn minst moet voldoen aan de Europese verordeningen en de Nederlandse
wetten.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Ik dacht dat ik daar
daarnet al duidelijk over was. U hebt u erin verdiept. Ik ben heel erg benieuwd
naar de antwoorden van de minister. Ik kan daar niet over oordelen, want ik
heb dat reglement niet op die manier gelezen en ik ken de achtergrond niet
van uw vragen. Dus ik wacht de beantwoording van de minister af.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Voorzitter. De CDA-fractie
is er voorstander van om de vergunningverlening anders in te richten, want
dingen die niet per se door de overheid hoeven te worden gedaan, kunnen ook
buiten de deur. Op zich is daar wat ons betreft niets mis mee. Het overheidsapparaat
kan daarmee afslanken. Er zijn echter nog wel een paar dingen af te tikken.
In aansluiting op mevrouw Roefs kan ik melden dat de CDA-fractie enig gezond
wantrouwen op een aantal punten koestert.
 De vervoerders zijn niet per se tegen, maar zijn terecht wel benauwd voor
inefficiëntie en hogere tarieven. Ze willen niet het gelag betalen. Prijsstijgingen
kunnen niet en mogen niet. Sterker nog, als het allemaal efficiënter
kan, zouden de tarieven eigenlijk moeten dalen. Het regeerakkoord zegt dat
de IVW de komende jaren 20% moet inkrimpen. Het doel is het reduceren
van regeldruk en bijbehorende kosten. Het verlenen van vergunningen en chauffeurspassen
wordt uitgeplaatst. Ik vraag de minister aan te geven waar en hoe dit tot
vermindering van lastendruk leidt.
 Er zitten twee kanten aan. Om te beginnen stel ik de minister de vraag
die hem straks ook door zijn collega van BZK wordt gesteld in het kader van
het project Vernieuwing Rijksdienst. Hoe maakt de minister hard dat de betrokken
arbeidsplaatsen inderdaad bij de IVW verdwijnen? Als taken verdwijnen en deze
mensen vervolgens andere dingen gaan doen binnen Verkeer en Waterstaat
is de belastingbetaler per saldo duurder uit. Graag een duidelijke reactie
op dit punt. De andere kant is die van de vervoerders, want die zeggen: allemaal
leuk en aardig, maar «What’s in it for me»? Een terechte
vraag, denk ik, want wat levert deze operatie straks op voor het bedrijfsleven?
Het kan niet zo zijn – mevrouw Roefs doelde daar ook op – dat
straks alleen Kiwa als monopolist de lachende derde is. Ook graag op dit punt
een duidelijke reactie van de minister.
 Ik wil graag weten hoe de tarieven in de toekomst worden vastgesteld.
Hoe garandeert de minister dat er tarieven worden gehanteerd die passen bij
de inspanningen die moeten worden verricht? Ik refereer in dit kader aan de
opmerkingen die de minister in één van zijn brieven maakt over
maximaal 100% kostendekking. In een eerder leven als ambtenaar heb
ik dat soort berekeningen ook voor mijn wethouders moeten maken en ik moet
zeggen dat dergelijke berekeningen wel iets hebben van «de vele wegen
die naar Rome leiden». Dan begrijpt de minister natuurlijk precies waar
ik het over heb. Een voorbeeld is de chauffeurspas of de smartcard voor de
boardcomputer. Het lijkt erop dat die straks € 83 gaat kosten. In
sommige EU-lidstaten is die de helft van de prijs. Klopt dat? Hebben wij dan
een gold plated chauffeurspas? Zijn zij nu zo slim of zijn wij zo dom? Op
deze manier wordt de boardcomputer niet erg populair. Ik roep de minister
op dit bij de staatssecretaris aan te kaarten.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Dat was die al niet.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Dat was die al niet,
zegt mevrouw Roefs. Nou, daar komen we later dit jaar nog over te spreken.
 De minister schrijft ook in één van zijn brieven dat hij
het recht van aanwijzing heeft. Wanneer grijpt hij in als Kiwa het monopolie
een beetje lichtvaardig gebruikt? Is het wel verstandig om die gunning voor
onbepaalde tijd te geven?
 Indertijd kon je bijvoorbeeld als individu of via de Consumentenbond naar
de belastingrechter als je van mening was dat de gemeente een loopje nam met
die maximaal 100% kostendekking. De CDA-fractie vindt dat een dergelijk
systeem hier ook moet gelden voor het geval de sector ervan overtuigd is dat
hem het vel over de oren wordt getrokken. Er moet iets van een rechtsgang
zijn. Graag ook hierop een reactie van de minister. Die verplichte overlegronde
is wel leuk en aardig, maar wat de CDA-fractie betreft mondt dat uit in een
kopje thee drinken en daar hebben ondernemers echt geen tijd voor. KNV en
KVNR willen onafhankelijk toezicht. Ook de NIWO, de vergunningverlener voor
het wegvervoer, heeft zoiets. Er moet op de een of andere manier geregeld
worden dat er een onafhankelijk toezichtorgaan komt. Gaat de minister dat
alsnog in de concessie regelen?
 Voorzitter. Nog een paar opmerkingen over de Geschillencommissie Luchtvaart.
Het CDA is altijd pleitbezorger geweest van zelfregulering in deze sector.
Mijn collega Haverkamp heeft zich daarvoor sterk gemaakt. Wij zijn blij dat
er nu een reglement ligt. Wij hebben waardering voor de Consumentenbond en
de luchtvaartmaatschappijen, maar wij zijn er nog niet want wat er nu ligt
is een start. De heer Roemer heeft daarover een aantal intrigerende vragen
gesteld. Hoe zit het bijvoorbeeld precies met de geheimhouding? Ik ben het
met hem eens: niemand kan afstand doen van zijn eigen rechten. Ik wacht dan
ook de antwoorden af op de vragen die de heer Roemer heeft gesteld.
 Dan de laatste opmerking over dit punt. Het is een groeimodel, maar als
ik in de krant lees dat je straks bij Ryanair je eigen koffers moet gaan dragen,
is er wel wat voor te zeggen om ook de mensen die hier nu nog niet aan deelnemen
binnenboord te houden en al dan niet via de luchthaven Schiphol de mogelijkheid
te creëren om een beroep te doen op deze geschillencommissie. 
 
 De heer Roemer (SP): Ik heb in het vorige
debat en vervolgens in schriftelijke vragen daarover opheldering gevraagd
aan de minister. Er zijn luchtvaartmaatschappijen die vanuit Nederland vliegen
die hier geen postadres hebben. Dus als je al wat zou willen, weet je ze niet
eens te vinden. Ik heb de minister gevraagd of hij bereid is, ervoor te zorgen
dat luchtvaartmaatschappijen die vanuit Nederland vliegen op zijn minst ergens
een brievenbus hebben. De minister weigert dat. Heb ik dan wel de steun van
de CDA-fractie om dit alsnog via een VAO te regelen?
 
 De heer Mastwijk (CDA): Laten we de dingen
in de goede volgorde doen. Laten we de minister eerst in staat stellen om
antwoord te geven op de vragen die tot nu toe zijn gesteld. Ik heb net echter
niet voor niets gezegd dat wij wat er nu ligt beschouwen als een groeimodel.
Ik wil wel graag dat er een postbus komt, bijvoorbeeld via de luchthaven Schiphol,
waar ik mijn klacht kan deponeren als ik een probleem heb met een luchtvaartmaatschappij
die in Nederland geen adres heeft. Dat ben ik met u eens.
 
 De heer Roemer (SP): Ik snap dat de heer Mastwijk
eerst antwoord wil op de vandaag gestelde vragen, maar de vraag over het postadres
heb ik al schriftelijk gesteld. De minister heeft daarop geantwoord dat hij
dat niet wil omdat hij dan op de Europese regels een kop moet zetten. Daarmee
kiest hij dus voor de luchtvaartmaatschappijen, in dit geval bijvoorbeeld
een Ryanair, en niet voor de rechten van luchtvaartpassagiers. Ik zou niet
weten waar ik terecht kan als ik van de verordening gebruik wil maken omdat
ik een klacht heb over Ryanair. Dat adres is niet te vinden.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Ik denk dat dit interruptiedebatje
precies helder maakt waar nog verbeteringen aan de orde zijn. Ik wacht de
antwoorden van de minister op dit punt dan ook met buitengewone belangstelling
af.
 
 De voorzitter: Ik dank de Kamer voor haar
inbreng in eerste termijn. Ik schors de vergadering enkele ogenblikken, zodat
de minister zijn antwoord kort kan voorbereiden.
 
 De vergadering wordt enkele minuten geschorst.
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Ik dank de
leden van de commissie voor de gestelde vragen. Laat ik beginnen met de overdracht
van taken van de Inspectie Verkeer en Waterstaat. Met de overdracht van een
aantal vergunningverlenende taken van de inspectie aan Kiwa geef ik uitvoering
aan de taakstelling voor inspectiediensten die in het kabinetsbeleid is opgenomen.
Een voornemen dat trouwens ook onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma
rond de vernieuwing van de rijksdienst. Wij zijn op weg naar een betere en
kleinere rijksoverheid, een rijksoverheid die zich concentreert op haar kerntaken.
Net als voor andere toezichthouders – ik benadruk dat – leidt
dit ook voor de Inspectie Verkeer en Waterstaat tot verschuivingen en andere
accenten. Wat mij betreft dient de inspectie zich verder te ontwikkelen tot
een echt hoogwaardige toezichthouder, met taken op het gebied van veiligheid
en duurzaamheid. Taken die minder horen bij deze kern of die in een ander
verband te ver verwijderd staan van ons aller corebusiness kunnen beter buiten
de rijksdienst worden uitgevoerd. Dat is de algemene lijn. Als je deze lijn
aanhoudt, gaat het in het geval van de IVW met name om administratieve taken
op het gebied van vergunningverlening. Die raken minder de kern. Het gaat
bijvoorbeeld beslist niet over de vergunningen voor Schiphol en KLM. Dus het
gaat om de administratieve taken op het gebied van vergunningverlening.
 Tijdens het algemeen overleg van 2 oktober vorig jaar hebben wij
nadrukkelijk over deze uitgangspunten gesproken. Ik herinner mij uit dat levendige
debat dat de lijn op hoofdpunten door mevrouw Roefs en de heren Nicolaï
en De Rouwe werd ondersteund, weliswaar met een aantal duidelijke kanttekeningen.
Zo is bijvoorbeeld aandacht gevraagd voor het risico van kostenstijgingen
voor het bedrijfsleven, in het bijzonder nu de keuze op een private organisatie
is gevallen. Ik herinner mij ook heel duidelijk dat toen van verschillende
kanten aandacht is gevraagd voor toezicht en controle op de goede uitvoering
van de uitgeplaatste taken. In mijn brief van 10 november 2008 ben ik
op verzoek van de Kamer ingegaan op een aantal aspecten. Ik heb bijvoorbeeld
gewezen op het verband tussen deze uitplaatsing met het uitvoeringsprogramma
van de nota Vernieuwing Rijksdienst, die ik zojuist al noemde. Ik heb ook
aangegeven dat onze voorlopige keuze toen op Kiwa was gevallen onder voorbehoud
van de uitkomst van de gerechtelijke procedure die aangespannen was door twee
partijen – een daarvan was de NIWO – die buiten de boot waren
gevallen. Die procedure is inmiddels afgerond met het oordeel van de rechter
dat wij voor een zorgvuldige procedure hadden gekozen die ook zorgvuldig is
gevolgd. Op grond daarvan is de uitvoering van de taken logischerwijs ook
aan Kiwa gegund.
 In dezelfde brief ben ik ingegaan op de ministeriële verantwoordelijkheid,
op het toezicht, op de juiste uitvoering van taken en nadrukkelijk ook op
de hoogte van tarieven en de vaststelling daarvan. Ook op die punten kom ik
vandaag terug.
 De sector voelt zich – dat is heel begrijpelijk – heel erg
betrokken bij dit traject. Overleg met de sector heeft opgeleverd dat de overdracht
van de taken aan Kiwa wordt geaccepteerd. Dat staat ook in de brief van het
KNV van 16 januari 2009. Aandachtspunten vanuit de sector over kwaliteit
van de dienstverlening en ontwikkeling van tarieven hebben we nadrukkelijk
meegenomen in de tenderprocedure en op een zorgvuldige manier betrokken bij
de besprekingen met Kiwa.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Ik vind dat de minister
het wel heel mooi omschrijft: het is geaccepteerd. Nee, er is gezegd: het
is nu eenmaal zo besloten, dus we zullen ermee moeten leven. Dat vind ik toch
iets anders.
 
 Minister Eurlings: Dat is dan de manier waarop
we het beiden gesmaakt hebben, maar het kan een nuance verschillen. Ik heb
heel nadrukkelijk gezegd dat er een paar behoorlijke kanttekeningen zijn gemaakt.
Daar wil ik in mijn nadere beantwoording expliciet op ingaan. Ik heb mij die
kanttekeningen, onder anderen van u, wel degelijk aangetrokken.
 Er zijn an sich goede afspraken voortgekomen uit al die opmerkingen over
kwaliteit van dienstverlening en ontwikkeling van de tarieven. Het resultaat
is volgens ons hoe dan ook dat de vergunningverlenende taken op een efficiënte,
kwalitatief hoogwaardige en klantgerichte manier zullen worden uitgevoerd
door Kiwa en dat de IVW zich verder zal kunnen ontwikkelen tot die hoogwaardige
professionele toezichthouder, in lijn met de vernieuwingsambities van het
kabinet.
 Dan kom ik op de ministeriële verantwoordelijkheid. Laat ik vooropstellen
dat het overdragen van vergunningverlenende taken mij niet en nooit kan ontslaan
van politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid voor een goede uitvoering.
Het blijven immers publieke taken. Dat is een eerste belangrijk ankerpunt.
Ik ben dus altijd politiek aanspreekbaar op de kwaliteit van de vergunningverlening.
Ik moet er dus altijd voor zorgen dat Kiwa zich aan de afspraken houdt die
met de borging ervan in verband staan. In de overeenkomst met Kiwa is dat
goed geregeld. Ook op deze afspraken zal door mij worden toegezien. Ik heb
voldoende sanctiemiddelen tot mijn beschikking. Op dit moment geeft de inspectie
namens mij de vergunningen af. Dat mandaat wordt aan Kiwa gegeven.
 Nu heb ik in mijn brief van 2 november aangegeven dat er wetgeving
zou komen teneinde de taken na drie jaar in attributie aan Kiwa over te dragen.
Dat was de ingezette lijn. Dan kom ik terug bij de interruptie van mevrouw
Roefs. Ik heb de Kamer goed gehoord. Mijn ambtenaren en ik hebben
heel wat gesprekken gevoerd met de sector, waarin wij geprobeerd hebben de
bestaande bezwaren op waarde te schatten. Ik zie nadrukkelijk het belang in
van een sector die het in deze tijden toch al niet erg gemakkelijk heeft –
en dat is dan nog het understatement of the year– en die op geen enkele
manier geconfronteerd wil worden met alsnog onverwacht stijgende tarieven.
Ik heb me die zorg nadrukkelijk aangetrokken. Ik voel dus de reserves bij
de Kamer en bij de sector bij het voorstel dat ik had voorgelegd. Daarom wil
ik mijn voorstel aanpassen. Ik denk dat ik er beter aan doe met de Kamer af
te spreken dat ik van deze attributie af zal zien. Dat betekent dat de taken
door Kiwa namens mij te allen tijde in mandaat zullen worden uitgevoerd. Dat
betekent dat de verantwoordelijkheid voor het vaststellen van de tarieven
bij de minister zullen liggen, niet alleen nu maar ook over drie jaar en daarna.
Dat betekent de ministeriële verantwoordelijkheid, inclusief toezicht
op Kiwa, zo helder als mogelijk is. Bij enkele taken, met name op het gebied
van luchtvaart en scheepvaart, is attributie ook niet in lijn met internationale
verplichtingen. Dat is een extra reden om tot een mandaat over te gaan. Bij
alle sectoren stap ik dus af van een overgang naar attributie en stel ik de
tarieven vast, natuurlijk in overleg met de Kamer. De Kamer kan mij daar altijd
op aanspreken. De tarieven worden vastgesteld, dus geen onzekerheid meer.
Ik vind dat een belangrijke boodschap aan de sector, die het op dit moment
al zo ontzettend moeilijk heeft.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Het idee was dat de
tarieven omlaag zouden kunnen als dit weg gaat bij de inspectie. Betekent
dit dat de minister ook een ander uitgangspunt hanteert bij het vaststellen
van de tarieven?
 
 Minister Eurlings: Ik kom daar nog aan toe.
 Hoe gaat het nu precies verder? Op dit moment zijn de tarieven die de
inspectie in rekening brengt in het luchtvaartdomein kostendekkend. Dat moet
ook voor de overige domeinen, indien dit niet het geval is, worden gerealiseerd.
Daarom was in de tenderprocedure waar nodig de ruimte gegeven om binnen drie
jaar te stijgen naar het kostendekkende niveau. Ik wijs er hier met nadruk
op dat dit zeer zeker ook zou gebeuren wanneer de taken bij de IVW zouden
blijven. Met Kiwa is afgesproken dat de tarieven na een eerste periode van
drie jaar gedurende vijf jaar reëel gemiddeld 2% per jaar zullen
dalen. Dit wordt opgenomen in het contract met Kiwa. Daarna zal ik over de
tarieven nieuwe afspraken maken. Omdat de taken in mandaat zullen worden uitgevoerd
en omdat dit zo zal blijven, zal ik te allen tijde zelf deze tarieven vaststellen.
Al met al houden wij het efficiencyvoordeel van de overgang naar Kiwa overeind.
Het door de Kamer en de sector gevreesde nadeel van het omhoogschieten van
de kosten nemen wij weg door per mandaat de zaak krachtig in eigen hand te
nemen.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Dank. Ik denk dat
ik dit als goed nieuws kan beschouwen. De vraag blijft nog wel hoe de minister
dat principe van maximaal 100% kostendekkend invulling gaat geven.
Ik heb zojuist al gerefereerd aan mijn ambtelijke carrière. Ik heb
toen meegemaakt dat je wel vijftien verschillende berekeningen kunt maken
die allemaal iets te maken hebben met 100% kostendekking en die allemaal
tot verschillende tarieven leiden. Ik vind het een nogal intrigerend onderwerp.
 
 Minister Eurlings: Dat zijn zeker intrigerende
onderwerpen. Ik denk aan de kilometerprijs, om eens even een dwarsstraat te
noemen. Ik zal de heer Mastwijk dadelijk van een technisch antwoord voorzien,
maar ik stel voorop wat ik voor deze discussie het meest relevant vind. Dat
is dat er tussen inspectie en Kiwa geen delta zit in de benadering. Dat houdt
in dat we dezelfde lijn trekken bij de inspectie als bij Kiwa en dat niet
sluipenderwijze, onder het mom van kostendekkendheid, bij Kiwa een opwaartse druk komt in de tarieven die er niet was geweest als wij het bij de
inspectie hadden gehouden.
 Het beeld moet niet ontstaan dat de sector in de toekomst maar heeft af
te wachten welke tarieven er zullen worden gehanteerd of door mij met Kiwa
zullen worden afgesproken. Afgesproken is, naast wat ik zojuist over mandatering
gezegd heb, dat Kiwa sowieso overleg moet voeren met de sector. Ik houd de
bevoegdheid om de tarieven vast te stellen ook zelf, zoals ik heb gezegd.
Ik heb via mijn ambtenaren aan de sector het aanbod gedaan om na één
jaar met mij persoonlijk een evaluerend gesprek te voeren. Daarbij zal niet
alleen de hoogte van de tarieven aan de orde komen, die wij dus vaststellen,
maar nadrukkelijk ook de kwaliteit van de dienstverlening. Bij ons bestaat
het beeld dat Kiwa een efficiënt werkend bedrijf is dat in staat moet
worden geacht om de processen te verbeteren en de bedrijfsvoering klantgerichter
te maken. Wij zullen dus al na één jaar met de sector evalueren
of die klantgerichtheid ook als zodanig wordt ervaren. Wij zullen mogelijke
lessons learned meenemen in het overleg met Kiwa.
 In de overeenkomst met Kiwa zijn goede afspraken gemaakt over de kwaliteit
van de dienstverlening. De afspraken liggen op het gebied van aanvraagtijden,
doorlooptijden, levertijden, bereikbaarheid en service. Het Kiwa heeft zich
eraan verbonden in 2012 een verbetering van de levertijd van 10% en
een verbetering van de aanvraagtijd van 25% te realiseren. Daar zullen
wij Kiwa aan houden. Er komt ook een klankbordgroep ten behoeve van de overdracht
en de inrichting van taken bij Kiwa. De sector zal uitgenodigd worden om daaraan
deel te nemen. Op het naleven van afspraken is goed toezicht nodig. Daar zal
ik voor zorgen. Het toezicht zal sterk lijken op het toezicht dat de inspectie
zelf houdt op de publieke taken van de klassenbureaus in de zeevaartsector.
Dat wil zeggen: op systeemniveau gericht op rechtmatigheid van de taakuitvoering
en de naleving van de contractuele waarborgen, ondersteund door periodieke
audits. Daarboven zal Kiwa zich laten accrediteren. Als gevolg daarvan zal
er ook toezicht zijn van de kant van de Raad voor Accreditatie. Bovendien
heb ik een informatieplicht voor Kiwa geregeld en blijf ik altijd in de gelegenheid,
aanwijzingen te geven over de taakuitvoering zelf. Ik beschik daarmee naar
mijn overtuiging over toereikende interventiemogelijkheden. Ik zeg toe dat
ik die waar nodig zal inzetten. Als uit het toezicht blijkt dat Kiwa zich
onvoldoende aan de afspraken houdt, kan ik boetes opleggen en in het uiterste
geval kan en zal ik de taken bij Kiwa wegnemen. Bij dit alles is van groot
belang dat Kiwa de plicht heeft overleg te voeren met de sector. Dus ook vanuit
de sector zal Kiwa periodiek en continu bij de les worden gehouden.
 Ik ben er al met al van overtuigd dat wij met deze overdracht van taken,
en zeker met de extra garantie die ik vandaag heb geboden, een goede bijdrage
zullen leveren aan de ambities op het gebied van de vernieuwing van de rijksdienst
en dat wij richting de sector met Kiwa een kwalitatief hoogwaardige en qua
kosten zeer efficiënte partner zullen hebben; een partner die zal moeten
beantwoorden aan de vereisten die we aan de publieke dienstverlening stellen.
Nadrukkelijke afspraken zijn op dit vlak gemaakt. De komende tijd zal het
ingezette traject zorgvuldig, met alle noodzakelijke waarborgen, moeten worden
afgemaakt. Vervolgens zal op 1 januari 2010 de nieuwe situatie ingaan.
 Tegen de heer Mastwijk zeg ik dat het kabinetsbeleid is dat de overheid
volledige kostendekkende tarieven vaststelt en dat geen sprake is van subsidie.
Dat betekent dat de kosten behorende bij de taken in de kostprijs worden opgenomen
of in de integrale kostprijs. Ik geef toe dat sommige Europese landen een
andere slag maken. Ik kan aangeven – een extra garantie op dit punt –
dat mijn accountantsdienst nadrukkelijk hierop zal controleren. We zullen
deze kwestie van kostendekkendheid bij Kiwa goed toetsen. 
 
 De heer Mastwijk (CDA): De hamvraag is natuurlijk
altijd wat in de berekeningen wordt meegenomen om tot die kostendekkendheid
te komen. In welke mate reken je bijvoorbeeld overhead mee? Nu is overhead
een heel ruim begrip. Dat kun je op een enge manier invullen, maar je kunt
dat ook op een ruime manier invullen. Ondernemers weten natuurlijk als geen
ander wat verantwoord is aan overhead als het gaat om de kostprijs. Kan de
minister ervoor zorgen dat Kiwa bij het bepalen van de tarieven overleg pleegt
op ondernemersniveau met de betrokken ondernemers om overeenstemming te bereiken
over wat reëel 100% kostendekkend is?
 
 Minister Eurlings: Er mag niet met individuele
ondernemers gewheeld en gedeald worden. Dat kan zelfs niet. De sector zelf
functioneert goed en de vertegenwoordigende partijen in de sector zijn zeer
goed in staat om zich ervan te vergewissen hoe ondernemers het ervaren. Ik
begrijp uw zorg, maar ik denk dat ik die kan wegnemen als ik terugga naar
de kern. De kostendekkendheid wordt gecontroleerd door mijn accountantsdienst
en wordt bovendien gecontroleerd door de Algemene Rekenkamer. Wij stellen
met elkaar de tarieven vast. Daar moet een opbouw in zitten van de efficiencyslag
die ons beloofd is met de groei naar de kostendekkendheid. Dus als daar vragen
over zijn, zullen deze zonder enige twijfel in het debat met de Kamer terugkomen.
Ik ben er echt van overtuigd dat het op deze manier, met die mandaatstelling,
goed gaat. Je kunt uitgaan van vertrouwen en ik heb het vertrouwen dat Kiwa
dit goed zal doen, maar als je wat minder vertrouwen hebt en «better
safe than sorry» wilt zijn, is het beter om dat per mandaat te doen.
Wij stellen het gewoon vast. Er moet een onderbouwing worden aangeleverd en
dan kunnen wij verifiëren via de accountantsdienst en de Rekenkamer of
die goed is. Ik denk dat wij hiermee echt aan de bal blijven. Daarbij kunnen
wij de geprognosticeerde winsten op het vlak van efficiency van de uitplaatsing
meenemen, evenals de afgesproken snellere levertijden. Daar zullen wij op
toezien. Tegelijkertijd kunnen wij het mogelijk risico van opgaande kosten
tegenhouden. Ik vind het de moeite waard om het zo te gaan doen. Na één
jaar zullen wij evalueren met de sector. Ik kom daarmee bij de Kamer terug.
Op deze manier beschikken wij over alle knoppen om scherp in de gaten te houden
of het goed gaat. Ik heb de kanttekeningen die de Kamer heeft gemaakt heel
serieus genomen. Daarom heb ik de lijn veranderd en kom ik nu met een ander
voorstel. Ik hoop dat wij op deze manier het vertrouwen kunnen geven. Laat
het een jaar zo gebeuren en dan kunnen wij met elkaar aan tafel gaan zitten
om te bespreken hoe het loopt.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Op zich ben ik heel
blij dat het mandaat bij de minister blijft. Wat vindt de minister van het
feit dat de branche de berekening heeft gemaakt dat de tarieven in feite 40%
lager zouden kunnen zijn dan nu bij de inspectie? Die berekening is gebaseerd
op de tarieven van vergunningen voor beroepsgoederenvervoer die door de NIWO
worden uitgegeven.
 
 Minister Eurlings: Ik kijk nu hoopvol naar
de inspecteur-generaal. Ik kom dadelijk op deze vraag terug.
 Dan begin ik nu met de beantwoording van de vragen over de geschillencommissie.
De Geschillencommissie Luchtvaart zal per 1 juli in werking treden. Ik
vind dat goed nieuws voor de Nederlandse consument. Net voor de vakantie is
het goed te weten dat er een instantie bijgekomen is – ik benadruk dat
het een extra instantie is – waar je als passagier terecht kan als de
luchtvaartmaatschappij je rechten niet toekent in het geval je te maken hebt
gehad met een instapweigering, een langdurige vertraging of annulering van
een vlucht. Marktpartijen richten deze geschillencommissie op via zelfregulering.
Dat vind ik niet alleen uniek, maar ook goed. Onze sector loopt daarmee voorop
in Europa. 
 Op 24 november 2008 hebben BARIN en de Consumentenbond een intentieverklaring
ondertekend. Deze bevat de bouwtekening voor de geschillencommissie. Deze
intentieverklaring is de Kamer op 26 november 2008 toegestuurd, zodat
de Kamer reeds toen kennis heeft kunnen nemen van de uitgangspunten van de
geschillencommissie, waaronder het competentiegebied. Sindsdien hebben alle
betrokken partijen constructief samengewerkt om het huis te bouwen. Het huis
staat er nu volgens tekening, en stevig bovendien omdat de fundering breed
gedragen wordt door alle betrokken partijen. Ik heb daar grote waardering
voor. Marktpartijen hebben de Geschillencommissie Luchtvaart ondergebracht
bij de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken, de zogenoemde
SGC. Dit mede ter waarborging van het onpartijdig en onafhankelijk functioneren
van de geschillenbeslechting. Voor de consument is SGC een vertrouwd adres
waar hij met alle geschillen terecht kan, ongeacht de branche waarop het geschil
betrekking heeft. Ik geloof dat je voor 40 verschillende deeldomeinen bij
de SGC kunt aankloppen. De Geschillencommissie Luchtvaart komt daar per 1 juli
bij.
 Even leek het erop dat de datum van 1 juli voor de SGC niet haalbaar
zou zijn. De inspectie heeft daarop aangeboden om de rol van het secretariaat
in te vullen, indien nodig, om de datum van 1 juli alsnog te kunnen halen.
Ik heb eerder gezegd– en ik houd ervan om afspraken na te komen –
dat de geschillencommissie per 1 juli operationeel moet zijn. Voor het
drukke zomerseizoen begint, willen wij dit extra instrument kunnen bieden.
Ik heb dat ook in het AO van 8 april jongstleden met de Kamer besproken.
Ik heb het zeer gewaardeerd dat de inspectie deze stap heeft gezet en daarmee
een vangnet werd voor het geval we er niet op tijd uit zouden zijn met de
SGC, Consumentenbond en BARIN. Door de gemeenschappelijke inspanningen zijn
BARIN, de Consumentenbond en de SGC er gelukkig alsnog in geslaagd de Geschillencommissie
Luchtvaart tijdig onder te brengen bij het SGC, met een kostenplaatje dat
voor iedereen acceptabel is.
 
 De heer Roemer (SP): Kan de minister garanderen
dat er een erkenningsbesluit van de minister van Justitie ligt voor 1 juli?
 
 Minister Eurlings: Dat is niet nodig. Daarop
kom ik dadelijk graag nader terug.
 Met dit huis dat gebouwd is volgens tekening wordt tegemoetgekomen aan
de wens van marktpartijen zelf en aan die van de Kamer en van mij als minister
van Verkeer en Waterstaat. In het overleg van 8 april heeft immers een
meerderheid van deze Kamer hiervoor gepleit. Ik heb de vurige wens uitgesproken
dat de Geschillencommissie Luchtvaart zo spoedig als kon – ook als het
op 1 juli niet zou lukken -zou worden ondergebracht bij de SGC. Spoediger
dan 1 juli kan dus niet. We hebben het alsnog vanaf de eerste dag gered.
De Kamer heeft veel inzet en vasthoudendheid getoond bij dit onderwerp. Mede
onder constructieve druk van de Kamer zijn we tot een goed resultaat gekomen;
voor de gehele vaste Kamercommissie, van de heer Haverkamp tot de heer Roemer,
alhoewel laatstgenoemde nog niet zo erg enthousiast is. Ik ben trots op dit
resultaat en dat is mede het gevolg van de inzet van de Kamer.
 De geschillencommissie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de overeenkomst
tussen BARIN en de Consumentenbond. Ik zeg dat nadrukkelijk. De inspectie
is en blijft verantwoordelijk voor de uitvoering van de verordening inzake
de rechten van de vliegpassagiers. De inspectie blijft bij wet de aangewezen
instantie waar consumenten altijd terechtkunnen met alle klachten die vallen
binnen deze verordeningen, ook klachten die dateren van voor 1 juli.
Mensen kunnen met klachten van voor 1 juli alsnog terecht bij de inspectie.
 
 De heer Roemer (SP): Volgens mij maakt de
minister een heleboel denkfouten. Hij zegt dat de geschillencommissie niet
verantwoordelijk is voor de uitvoering van de verordening maar
voor de uitvoering van de overeenkomst tussen private partijen. Zo werkt dat
bij een officiële geschillencommissie niet. Die moet erkend worden conform
de Erkenningsregeling geschillencommissie consumentenklachten uit 1997. Het
staat ook in de aanbeveling van de Commissie uit 1998. Het gaat hier om een
arbitrair vonnis. Dat is een bindende uitspraak op wettelijke basis. Dan is
het onmogelijk om een consument de bescherming te ontnemen die hem door de
bindende bepalingen van de wet van de staat waar het orgaan is gevestigd is
gewaarborgd. Dat zijn gewoon de wetten. We hebben het hier niet over een leuk
georganiseerde visclub, we hebben het hier over een geschillencommissie die
afwijkend is van andere geschillencommissies. Hier hebben we het over een
geschillencommissie die gebaseerd is op wetgeving en niet op levervoorwaarden
van de branche zoals bij al die andere geschillencommissies.
 
 Minister Eurlings: Daar maakt u nu precies
een denkfout. Daarom benadrukte ik zojuist dat de geschillencommissie toeziet
op de uitvoering van de overeenkomst tussen BARIN en de Consumentenbond en
dus niet op de verordening. De inspectie is en blijft de instantie waar mensen
terechtkunnen voor de Europese verordening.
 
 De heer Roemer (SP): Dat laatste zal altijd
zo blijven. Mensen hoeven niet naar de geschillencommissie. Je kunt altijd
meteen naar de IVW of naar de rechter, maar dat kunnen mensen bij andere consumentenzaken
ook. Het staat iemand die een geschil heeft over een wasmachine ook vrij om
naar de rechter te gaan. Als je een geschillencommissie opricht die gebaseerd
is op de Europese Verordeningen nrs. 261/2004, 1107/2006 en 2111/2005, dan
heb je het dus over een reglement voor een geschillencommissie dat gebaseerd
is op wetgeving. Dat staat letterlijk in het reglement. U kunt niet zeggen:
we gaan daar andere afspraken over maken.
 
 Minister Eurlings: Op uw sec juridische punt
kom ik dadelijk terug. Ik denk dat we daar een overtuigend antwoord op hebben.
Ik wil mij nu focussen op de hoofdlijn, namelijk dat het goed nieuws is voor
de consument als de Consumentenbond en bijna alle luchtvaartmaatschappijen
die vanuit Nederland vliegen zich samen vinden en zich er ook aan committeren
om snel recht te spreken. Er is door de vertegenwoordiger van de sector nadrukkelijk
aangegeven dat ook in het reglement van BARIN zal worden opgenomen dat luchtvaartmaatschappijen
verplicht zijn stante pede tot uitkering te komen daar waar zij in het ongelijk
worden gesteld. Ik vind dat groot nieuws. Wij lopen wat dit betreft ver voorop
in Europa. Dat kunnen sectorpartijen met de Consumentenbond afspreken. Dat
is de overeenkomst die is gesloten. Als mensen een beroep doen op die geschillencommissie
kiezen zij ervoor om hun situatie te laten toetsen aan de afspraken die de
Consumentenbond met de luchtvaartmaatschappijen heeft gemaakt. Als blijkt
dat zij in een situatie zijn beland die volgens die gemaakte afspraken tussen
Consumentenbond en vliegmaatschappijen onjuist is, hebben zij recht op een
schadevergoeding en dan krijgen zij die. Daar komt nog bij dat als zij geheel
in het gelijk worden gesteld, het inschrijfgeld geheel wordt terugbetaald.
Worden zij deels in het gelijkgesteld, bijvoorbeeld voor de helft, dan zal
de helft van het inschrijfgeld worden terugbetaald. Ik vind dit een zeer klantvriendelijke
toevoeging aan de huidige situatie. Ik prijs nogmaals de Consumentenbond en
de vliegmaatschappijen, behoudens die paar die vanuit Nederland vliegen en
niet meedoen. Het zal nog geen sinecure zijn om die erbij te krijgen. Ik heb
begrepen dat niet iedere maatschappij zo gevoelig is voor dit soort dingen.
Maar wij blijven dat proberen en ik roep nogmaals iedere partij op die niet
bij BARIN is aangesloten – zoals Ryanair en British Airways –
om zich alsnog aan te sluiten bij BARIN en als zij dat niet willen om op zijn
minst aan hun passagiers deze laagdrempelige extra mogelijkheid te bieden
door zich bij deze gemaakte afspraken aan te sluiten. Dat lijkt mij ook voor
de reizigers van die maatschappijen erg belangrijk.
 Ik herhaal dat de Geschillencommissie Luchtvaart een extra loket is, naast
het bestaande. Zij vormt een laagdrempelig alternatief voor een gang naar
de inspectie en de rechter. De keus is en blijft aan de consument. We zullen
zien hoe die keus wordt gemaakt. Consumenten kunnen hun geschillen indienen
via de website www.degeschillencommissie.nl. Deze website is de portal voor
alle geschillencommissies die zijn aangesloten bij de SGC. Voor de consument
betekent dit één eenduidige ingang voor alle geschillen. Via
hun publieksvoorlichting zullen alle betrokken partijen over deze website
actief communiceren met de consument. De afgelopen periode is door BARIN,
de Consumentenbond en de SGC intensief samengewerkt om het huis op te bouwen.
Ik ben er echt trots op dat dit is gelukt. Ook andere consumentenorganisaties
hebben hier nadrukkelijk een bijdrage aan geleverd. Ook deze consumentenorganisaties
wil ik hiervoor heel erg bedanken. Voordat de bouwtekening echt gemaakt kon
worden, moest immers een idee worden bedacht en verder onder de aandacht worden
gebracht en uitgewerkt. Deze geschillencommissie is een novum in de luchtvaart.
Ongetwijfeld zullen in de komende tijd nog zaken naar voren komen die voor
verbetering vatbaar zijn. Goede suggesties daarvoor blijven welkom. Ik weet
ook dat betrokkenen – dat bleek tijdens de persconferentie afgelopen
dinsdag – daarvoor open blijven staan. Dat is nadrukkelijk uitgesproken.
Ik ben alle partijen zeer dankbaar voor hun bijdrage. Mijn felicitaties gaan
dan ook uit naar alle betrokkenen. Een sector die zich in deze tijd, samen
met de Consumentenbond, op deze manier committeert in deze moeilijke tijd,
daar heb ik respect voor.
 Dan kom ik bij de gestelde vragen. Gevraagd is waarom de SGC het secretariaat
gaat voeren en niet de inspectie. Dat had inderdaad gekund. Ik heb dat eerder
als vangnet genoemd. Laat ik vooropstellen dat de consumenten nog steeds met
hun klachten terechtkunnen bij Jenny Thunnissen en haar mensen. De komst van
de geschillencommissie doet daar niets aan af, want de inspectie is en blijft
de bij wet aangewezen instantie, zoals ik reeds een paar keer heb gezegd.
BARIN en de Consumentenbond waren reeds in hun intentieovereenkomst van 24 november –
inderdaad die waar de heer Tajani bij was – overeengekomen om de Geschillencommissie
Luchtvaart onder te brengen bij de SGC. Dat is prima. Voor de consument betekent
het namelijk één centraal portaal voor al zijn geschillen met
bedrijven, of het nu gaat om glas, porselein, aardewerk of om luchtvaart.
De inspectie heeft aangeboden om bij te springen als het echt nodig zou zijn
om de datum van 1 juli te halen. Het was een garantiestelling dat wij
op tijd voor de consument konden leveren. Zij zou deze rol echter niet hebben
vervuld vanuit haar wettelijke taak als inspectie, maar als een soort tijdelijk
secretariaat voor de Geschillencommissie Luchtvaart. Ik heb gezegd dat de
inspectie de secretariële rol op zich wil nemen als de SGC niet op tijd
klaar is. Het secretariaat zou, net als nu, niet de verordening hebben uitgevoerd
maar de overeenkomst tussen BARIN en de Consumentenbond. Het secretariaat
van de geschillencommissie beschikt uiteraard niet over dezelfde bevoegdheden
als de inspectie bij de uitvoering van haar publiekrechtelijke taak. Die twee
zaken moeten goed gescheiden worden. De geschillencommissie is een vorm van
zelfregulering met eigen afspraken tussen marktpartijen. De inspectie heeft
een publiekrechtelijke taak, te weten de uitvoering van de verordening. Maar
dat wil dus niet zeggen dat wij niet het volste vertrouwen mogen hebben dat
dit goed gaat, daar waar marktpartijen en sector zich nadrukkelijk committeren
om hieraan mee te werken. Ik heb daar het volste vertrouwen in.
 Verder is gevraagd of het klopt dat de werkwijze van de geschillencommissie
voor de consument nu echt een lange procedure met zich brengt. Men vreest
dat de geschillencommissie een papieren tijger is. Als een consument een klacht
heeft over een product of dienst van een bedrijf is het niet meer dan normaal
dat hij eerst gaat klagen bij het bedrijf zelf. Als de consument
en het bedrijf – in dit geval de luchtvaartmaatschappij – er niet
uitkomen, heb je een geschil. Je kunt het dan aanhangig maken bij de rechter,
maar als de gang naar de rechter te ingewikkeld of te duur is, komt er nu
gewoon een laagdrempelig alternatief. En het is laagdrempelig! De Geschillencommissie
Luchtvaart heeft een procedure die eenvoudig en goedkoop is, bovendien zorgvuldig
en doorgaans behoorlijk sneller dan een gerechtelijke procedure. Daar ligt
nu juist de kracht. De geschillencommissie, het initiatief vanuit de markt,
schept geen enkele verplichting voor de consument om er gebruik van te maken.
Het is een keuzemogelijkheid. De consument kan ook naar de inspectie stappen,
daar een uitspraak laten doen en daarmee naar de rechter gaan. Dat blijft
te allen tijde een mogelijke procedure. De bescherming van de passagiersrechten
is een markt met steeds meer concurrentie en, zoals in alle concurrerende
markten, houdt men elkaar scherp. Ik vind het prima als de consument keuzemogelijkheden
heeft.
 
 De heer Roemer (SP): Dat zou zo zijn als de
consument bij iedere keuze die hij heeft hetzelfde recht heeft. Dat is hier
niet het geval. Ja, je kunt naar de rechter en naar de IVW. Daar gelden de
Europese verordeningen, zegt de minister netjes, en daar moeten de mensen
zijn. In het reglement van deze geschillencommissie staan een aantal artikelen
die de rechten van de consument beperken. Bovendien is er sprake van geheimhouding
en dat is in strijd met de wetgeving. Het is een arbitrair vonnis. Dat betekent
dat je je neerlegt bij de uitspraak en dat je niet in hoger beroep kunt, terwijl
je minder rechten hebt. Je kunt nog proberen, maar dat kan alleen met een
procureur of met een advocaat door bij een rechter het vonnis te laten vernietigen.
Pas als je daarin slaagt en je kunt het overtuigend aantonen – knap
als je dat als reiziger kunt zonder al die bewijslast – staat de gang
naar de rechter open. Anders niet! Je kunt met het arbitrair vonnis van de
geschillencommissie niet meer naar de rechter. Ik snap niet dat deze minister
geld pompt in een geschillencommissie die de Nederlandse wetten niet respecteert.
Hij heeft de boel dicht laten timmeren voor de airlines maar niet voor de
consumenten.
 
 Minister Eurlings: Ik ben het zelden zo fundamenteel
met u oneens geweest als op dit moment. Ik ben het gewoon volstrekt met u
oneens.
 
 De heer Roemer (SP): Kom dan met de feiten,
minister. De minister zegt helemaal niks.
 
 Minister Eurlings: Dan moet u mij uit laten
praten. Daar geeft u mij als u mij zo interrumpeert weinig kans toe. Ik vind
dat ik de argumenten op een rij heb om dat aan te tonen. De inspectie is de
door Nederland bij wet aangewezen autoriteit. De inspectie behandelt volgens
de ambtelijke procedures, toetst aan de wet en de bestaande jurisprudentie
en beslist op basis van bestendig beleid. Dat betreft klachten betreffende
inbreuken op elke luchthaven in de Europese Unie en betreffende elke vlucht
van derdelanden naar een dergelijke luchthaven. Dat is de ambtelijke procedure.
Iedereen kan ervoor kiezen, die te volgen. De geschillencommissie heeft een
alternatief dat met name voor de Nederlandse consument – en het is bekend
dat wij dat alternatief willen europeaniseren later – heel goed werkt.
Daarbij gaat het om geschillenbeslechting tussen marktpartijen, carriers en
consumenten. De toepassing richt zich op de afspraak die is gemaakt, waarbij
wel heel veel van de verordening is overgenomen. Waar zitten nu de grote verschillen?
Het toepassingsbereik is beperkter dan de verordening omdat het alleen gaat
om vluchten met als vertrekpunt Nederland.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Dat mag niet. 
 
 Minister Eurlings: Dat mag dus wel omdat het
hier gaat om een afspraak tussen BARIN en de Consumentenbond. Hier is die
afspraak anders dan de verordening, hier is die beperkter. De geschillencommissie
gaat dus alleen over vluchten met als vertrekpunt Nederland. Daar kun je uit
afleiden dat de geschillencommissie zich primair focust op de Nederlandse
consument. Daar was het mij ook primair als Nederlandse minister om te doen.
Ik heb vervolgens gezegd, Europeaan als ik ben, dat ik hoop dat wij die afspraak
kunnen europeaniseren, waarbij wij heel veel in Nederland opgedane kennis,
niet alleen met de SGC en de sector maar ook bij andere partijen als EUclaim,
wellicht kunnen gebruiken.
 Het toepassingsbereik is echter niet alleen beperkter. Het is op sommige
punten ook ruimer dan de verordening, omdat als de eerste plaats van vertrek
een luchthaven in Nederland is geweest, de vervolg- of terugreis vanuit een
ander land ook onder de geschillenregeling valt. Het is dus optimale bescherming
van de Nederlandse consument. Doel is een snelle procedure met korte termijnen.
Steeds termijnen van vier weken: klacht, reactie, behandeling, beoordeling,
et cetera. Het proces loopt dus heel snel. Je hebt bovendien als consument
een eerste pre-check thuis achter je pc: heeft het zin om het via de geschillencommissie
te proberen? Er komt een checklist op de computer en je moet dan een aantal
simpele vragen invullen. Dan krijg je een eerste pre-indicatie waaruit je
kunt opmaken of het enige zin heeft om het bij de geschillencommissie te proberen.
Als het kansrijk is en je doet dat, betaal je € 50 als vervolgens
je klacht behandelbaar wordt bevonden en wordt opgenomen. De geschillencommissie
kan en zal bepalen dat dit geld geheel of gedeeltelijk wordt teruggegeven
als de klacht geheel of gedeeltelijk wordt toegewezen. Partijen kunnen de
werking vervolgens in de toekomst verder uitbreiden naar andere zaken. Zo
wordt er bijvoorbeeld al gediscussieerd over de rol van de bagageafhandeling
en hoe belangrijk het is dat er op dit terrein iets gaat gebeuren.
 
 De heer Roemer (SP): Ik zal een laatste poging
op dit punt wagen, want daarna zal er ongetwijfeld een uitspraak van de bestuursrechter
moeten komen. Als de minister het fundamenteel met mij oneens blijft en niet
wil luisteren – of ik wil niet naar hem luisteren – laten we het
dan maar aan de bestuursrechter overlaten. Dan komen we er vanzelf achter
wie gelijk heeft. Maar ik wil een laatste poging doen.
 In de Erkenningsregeling geschillencommissies consumentenklachten staat
in artikel 1, lid d: een geschillencommissie is een commissie die uitspraken
doet in de vorm van arbitrage of bindend advies in geschillen die hun oorsprong
vinden in consumentenklachten. Dat is hier aan de hand.
 
 Minister Eurlings: Sorry, ik heb het niet
gevolgd. U doet zo opgewonden.
 
 De heer Roemer (SP): Ik ben helemaal niet
opgewonden, ik ben vrolijk. We zijn vandaag zo vrolijk, zo vrolijk, zo vrolijk
_ Ik zal herhalen wat ik heb gezegd en lees daarbij voor uit andermans werk.
In de Erkenningsregeling geschillencommissies consumentenklachten staat in
artikel 1, lid d: een geschillencommissie is een commissie die uitspraken
doet in de vorm van arbitrage of bindend advies in geschillen die hun oorsprong
vinden in consumentenklachten. Daar hebben we het hier over. We hebben een
geschillencommissie die daaraan voldoet en dus valt die onder de Erkenningsregeling
geschillencommissies van Europa. En dus moet er een erkenningsbesluit genomen
worden door de minister van Justitie. Dit is geen overeenstemmingsclubje,
want dan had het niet bij de SGC gevoegd moeten worden. Doordat de geschillencommissie
daaraan voldoet, valt zij onder dat recht en dus onder de plichten. Als je
dan vervolgens de aanbeveling van de SGC van 30 maart 1998 erbij pakt
en je kijkt naar artikel 5, het principe van wettigheid, dan staat daar dat
een dergelijke geschillencommissie niet anders kan doen dan de
volledige wetten respecteren die daaronder liggen. Ik wil dat de minister
daarop reageert, want wij hebben het hier over een geschillencommissie zoals
in de wet is beschreven en die zoals al die andere 44 geschillencommissies
aan de wet moeten voldoen. Die vallen alle onder deze regeling. Waarom zou
deze 45ste geschillencommissie daar dan in een keer niet onder vallen?
 
 Minister Eurlings: Ik zal dadelijk de pet
van een meester in de rechten opzetten en op alle artikelen ingaan. Ik laat
het nu eerst precies nazoeken, want u bent zorgvuldig gebrieft. Ik kom er
dadelijk op terug. We moeten nu niet de schijn wekken dat we het fijn vinden
als de boel juridisch zal vallen. Ik denk dat ik juridisch sterk sta en ik
zal dadelijk op de vragen over de artikelen antwoord geven. Laat ik eerst
proberen de andere vragen te beantwoorden.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Ik wil ook een bijdrage
leveren om uit deze impasse te komen. Laat ik de zaak, om in luchtvaarttermen
te spreken, eens iets anders aanvliegen. Gesteld dat hier een verschrikkelijk
slechte oplossing op tafel ligt – en ik respecteer altijd de inspanningen
van de heer Roemer om de waarheid boven tafel te krijgen – dan is het
toch raar dat de Consumentenbond hiermee instemt? Als er zo’n verschrikkelijk
slechte oplossing op tafel ligt, dan zouden eigenlijk alle leden van de Consumentenbond
morgen hun lidmaatschap moeten opzeggen. Ik kan het dus niet volgen, maar
ik hoop dat de minister erin slaagt, duidelijkheid in de materie te brengen.
 
 Minister Eurlings: Dat denk ik zeer zeker.
Daar ga ik absoluut van uit. Nogmaals, ik vind het heel mooi als de sector
en de Consumentenbond samenkomen. Dat vergt heel wat van de sector, want wij
lopen hiermee voorop op andere landen in Europa. Wat dat betreft is het ook
volstrekt in lijn met wat ik heb afgesproken met Antonio Tajani toen hij in
ons land op werkbezoek was.
 
 De heer Roemer (SP): Dat is gelogen.
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Ik lieg niet.
Daar neem ik even heel stevig afstand van.
 
 De heer Roemer (SP): Voorzitter. Laat ik het
dan formeel zeggen. Ik heb in mijn pleidooi twee voorbeelden gegeven die afwijken
van wat de minister in zijn presentatie in november heeft gezegd. Het ene
ging over de kosten bij een deurwaardersverhaal en het tweede ging over de
openbaarheid van besluiten.
 
 Minister Eurlings: Ik heb, mede vanwege alle
interrupties, nog niet de kans gekregen om daarop te reageren. Maar ik lieg
niet en ik ben niet gediend van dat soort opmerkingen.
 Voorzitter. Dan de vraag of het klopt dat de werkwijze van de geschillencommissie
voor de consument een lange procedure met zich brengt, of het een papieren
tijger is. Ik heb gezegd dat dit echt niet het geval is, want de procedure
is snel en heel wat klantvriendelijker dan tot nu toe. Hoe zit het dan met
overmacht? De consument hoeft helemaal niet meer te bewijzen dat er geen sprake
is van overmacht. In eerste instantie moet de luchtvaartmaatschappij die zich
beroept op overmacht aan de geschillencommissie bewijzen dat er daadwerkelijk
sprake was van overmacht. Daar gaat het meestal om. Meestal gaat het om de
vraag of het overmacht was of niet. Als de geschillencommissie dat niet of
niet voldoende kan aantonen of als de geschillencommissie het bewijsmateriaal
niet overtuigend genoeg vindt, kan zij een uitspraak doen ten gunste van de
consument. De consumenten kunnen in de procedure natuurlijk wel gegevens aanvoeren waardoor het bewijs van de luchtvaartmaatschappij weerlegd
zou kunnen worden. De plicht tot het aantonen van de overmacht ligt echter
primair bij de luchtvaartmaatschappij. Die moet dus aantonen dat de consument
niet gelijk heeft. Nu is het meer andersom. Nu moet je als consument tegenover
een grote maatschappij bewijzen dat je gelijk hebt. Daar komt bij dat het
begrip «overmacht» al behoorlijk is ingeperkt door de jurisprudentie
die is ontstaan na de inwerkingtreding van de verordening. Alle onvoorziene
omstandigheden die niet behoren tot het normale bedrijfsrisico van de luchtvaartmaatschappij
worden nog tot overmacht gerekend. Denk daarbij aan extreme weersomstandigheden
of aan wilde stakingen. Ook technische problemen rechtvaardigen in beginsel
geen beroep op overmacht, behalve wanneer zij voortvloeien uit gebeurtenissen
die niet inherent zijn aan de normale uitoefening van de activiteiten van
de luchtvaartmaatschappij en als de luchtvaartmaatschappij hierop geen daadwerkelijke
invloed kan uitoefenen. Denk aan verborgen fabrieksfouten, sabotage of terrorisme.
 Hoe zit het met de transparantie? De procedure is vertrouwelijk, want
het gaat vaak over privacygevoelige informatie, maar de uitspraak en de motivering
is publiek en volledig. Dat lijkt mij volstrekt open en transparant. Dus op
dat vlak is één zogenaamde leugen weggepoetst.
 De heer Roemer vroeg mij één artikel uit het reglement te
noemen waar ik uitermate trots op ben. Ik ben trots op het hele reglement.
BARIN en de Consumentenbond hebben dit samen opgesteld om te komen tot een
extra mogelijkheid voor de consumenten. Het is uniek in Europa. Ik heb zojuist
gezegd: het is op het vlak van vluchten die niet uit Nederland vertrekken
beperkter dan de verordening, maar voor de Nederlandse consument die uit Nederland
vertrekt juist ruimer. Dat vind ik absoluut een goede deal.
 Gevraagd is of het reglement in strijd is met de wet. Dat is absoluut
niet het geval. Het is getoetst en er is navraag gedaan bij onze juristen.
Het lijkt gewoon in orde te zijn. Het wordt ook door alle betrokken partijen
zo aangegeven. Ik heb geen enkele grond om te veronderstellen dat dit in strijd
is met de verordening of de wet.
 Dan de doorzichtigheid, de geheimhoudingsplicht gedurende de procedure.
Nogmaals, het lijkt mij duidelijk dat gedurende een procedure, als er hoor
en wederhoor plaatsvindt met een consument, er geen sprake is van openbaarheid.
De consument geeft iets aan, krijgt er iets op terug, de commissie buigt zich
erover, maar op het moment dat het verdict valt, zal in alle volledigheid
worden aangegeven hoe men tot dit verdict is gekomen, wat het verdict is en
dit alles in volle openbaarheid. Daarbij zeg ik nog iets tegen de Ryanairs
van deze wereld. Het lidmaatschap van BARIN is niet noodzakelijk voor een
luchtvaartmaatschappij om zich aan te sluiten bij de geschillencommissie.
Mevrouw Roefs vroeg hiernaar. Dus maatschappijen als British Airways of Ryanair
kunnen zich ook bij de geschillencommissie aansluiten. Daarnaast zullen betrokken
partijen zich inspannen om ook niet-leden van BARIN ertoe te bewegen, zich
aan te sluiten bij de geschillencommissie.
 De minister van Justitie toetst aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid.
Ik wil hierover heel precies zijn, want ik kwam bijna in een spitsvondige
juridische discussie bij woord en sms terecht. Daarom moet een geschillencommissie
aan de eisen van paragraaf 2 van de erkenningsregeling voldoen. Aangezien
dit niet de eerste geschillencommissie is van de SGC heb ik er alle vertrouwen
in dat deze geschillencommissie ook door Justitie zal worden erkend. Het kardinale
punt is 1 juli. Volgens ons is het niet noodzakelijk dat er voor 1 juli
een erkenningsbesluit van de minister van Justitie komt, waarbij ik direct
wil aangeven dat mijn ambtgenoot van Justitie zijn best doet dit zo snel als
mogelijk en wellicht voor 1 juli rond te hebben. Ik heb er vertrouwen
in dat hij snel tot een erkenning zal komen. Ik vind het van belang dat de
consumenten op 1 juli rechtsbescherming hebben. Anders hadden
we het weer moeten uitstellen, terwijl dat niet noodzakelijk is.
 
 De heer Roemer (SP): De minister zegt dat
deze geschillencommissie moet voldoen aan paragraaf 2 van de erkenningsregeling.
Zegt hij daarmee expliciet dat deze commissie niet hoeft te voldoen aan de
overige paragrafen?
 
 Minister Eurlings: Ik ben niet van plan om
op deze manier verder te gaan. Ik kan u daar schriftelijk antwoord op geven.
 
 De heer Roemer (SP): Ik heb een vraag gesteld
en ik heb net het antwoord gekregen dat de geschillencommissie moet voldoen
aan paragraaf 2.
 
 De voorzitter: Mijnheer Roemer, de minister
is nog aan het antwoorden.
 
 Minister Eurlings: De heer Roemer is per sms
met mensen aan het contacten over allerlei spitsvondige juridische vragen.
Dat kan, daar heb ik respect voor, maar ik ga nu niet in op die juridische
scherpslijperij. Daar hebben wij juristen voor. Dus als er nog vragen zijn,
dan beantwoord ik die graag schriftelijk, want dadelijk gaat een onvolkomen
uitspraak van mij de heer Roemer helpen in een rechtszaak om de boel onderuit
te schieten en daar laat ik mij niet voor gebruiken. Ik zeg het misschien
een beetje cru. Het is terecht dat u vragen stelt, mijnheer Roemer, en ik
zal die snel schriftelijk van een juridisch goed onderbouwd antwoord voorzien,
maar ik had niet gedacht dat hier juridisch zo zou worden scherpgeslepen.
Ik dacht dat we het hier zouden hebben over het grote voordeel voor consumenten
om extra rechtsbescherming te hebben. Ik ben er trots op dat ons dat gelukt
is. Als u nog twijfels hebt, zal ik die graag van een juridisch antwoord voorzien.
Dus: levert u die vragen aan en dan zal ik zorgen dat ik zo snel mogelijk,
nog voordat ik mij afmeld deze week, een antwoord heb.
 
 De heer Roemer (SP): Ik maak hier bezwaar
tegen. Ik zal een poging wagen om vriendelijker over te komen. Het klopt overigens
niet dat ik per sms allerlei spitsvondige juridische vragen van derden doorkrijg.
Er komt van alles binnen en het gaat over van alles, waaronder inderdaad ook
een keer een opmerking hierover. Het gaat mij erom dat u antwoord geeft op
vragen die ik in eerste termijn heb gesteld. Ik heb u van het begin af aan,
zolang dit project loopt, gezegd dat ik er heel veel voordelen in zag. Ik
heb u buiten de algemene overleggen om aangeboden om u steeds op de hoogte
te houden. Ik heb u ruim van tevoren gevraagd om het reglement ruimschoots
van tevoren toe te zenden, zodat we eventuele vragen vooraf konden indienen
om te voorkomen dat we hier een discussie krijgen als we nu hebben. Ik heb
van tevoren gevraagd of er een erkenningsbesluit genomen moet worden. Ik krijg
gewoon geen antwoord en nu verwijt u mij dat ik in deze vergadering deze vragen
stel. Ik probeer echt oprecht te komen tot een geschillencommissie, tot een
reglement en tot afspraken waar de sector en vooral de consumenten beter van
worden. Dat is en blijft mijn intentie. En dat ik dan af en toe een beetje
kribbig en pissig word omdat ik de antwoorden niet krijg_ Sorry, dat is dan
de aard van het beestje. De minister zegt dat wel aan artikel 2 van de erkenningsregeling
voldaan moet worden. Als ik dan vervolgens vraag of dat ook geldt voor de
andere paragrafen, is dat in een keer een vraag die buiten de orde is en dan
bevalt de toonzetting niet en word ik beschuldigd van het doorgeven van sms’jes.
Ik vind het heel spijtig. Ik probeer met de minister te komen tot een betere
situatie voor de consument.
 
 De voorzitter: Dat was uw opmerking, mijnheer
Roemer? 
 
 De heer Roemer (SP): Ik krijg nog wel graag
een antwoord. Ik heb die vragen overigens ook aan de minister van Justitie
gesteld. Als de minister die vragen voor het reces kan beantwoorden, zou ik
daar zeer erkentelijk voor zijn.
 
 De voorzitter: De minister heeft aangegeven
dat hij op een aantal van uw vragen op dit moment nog geen adequaat antwoord
kan geven. Hij biedt aan om dat schriftelijk te doen.
 
 Minister Eurlings: Ik zal uitleggen waarom
ik zo reageer. Iedereen in ons land kan een geschillencommissie oprichten.
De geschillencommissies van de SGC willen graag voldoen aan de erkenningsregeling
van Justitie, maar die regeling is geen voorwaarde om een geschillencommissie
te hebben. Het is slechts een extra keurmerk. Daarom is het helemaal niet
nodig om dit allemaal ingevuld te hebben. Dat men het wil en daar zijn best
voor doet, is iets anders en dat de minister van Justitie daar zijn best voor
zal doen, is ook iets anders. De kern is dat deze geschillencommissie kan
gaan functioneren. Daarom had ik het liever over die kern gehad: wat passagiers
hieraan hebben, wat zij extra krijgen, hoe gemakkelijk zij dadelijk geld kunnen
terugkrijgen. Ik heb zelf een keer in een zogenaamde overmachtsituatie gezeten
als passagier toen ik nog lid was van het Europees Parlement. Je kunt dan
geen deuk in een pakje boter slaan. Het is zo moeilijk. Dadelijk kun je gewoon
via internet je recht halen. Je kunt gewoon een formulier downloaden. Dat
is de grote winst. Ik was daarnet een beetje kribbig omdat ik het gevoel had
dat ik langzaam maar zeker in de beklaagdenbank terechtkwam. Dat had ik niet
verwacht van dit overleg. Het maakt niet uit, tant mieux, even goede vrienden.
Ik ga graag in op de technische kant van al die vragen, maar ik ben geen jurist
en ik vind het ook gevaarlijk, want veel mensen luisteren mee, als mijn opmerkingen
dadelijk in een rechtzaak worden gebruikt waar allerlei zakelijke belangen
bij spelen. Dus ik ben nu heel precies. Ik kom graag schriftelijk op alle
juridische vragen terug, maar de kern is voor mij dat de SGC graag wil voldoen
aan de erkenningsregeling van Justitie. Het is echter geen must voor het functioneren
van een geschillencommissie. U en ik zouden bij wijze van spreken kunnen afspreken
een geschillencommissie te beginnen, mijnheer Roemer, of makker Ernst Hirsch
Ballin dat nu leuk vindt of niet.
 
 De heer Mastwijk (CDA): Ik bied mij aan als
voorzitter van die geschillencommissie.
 
 De voorzitter: Even een punt van orde. Zo
meteen in de tweede termijn inventariseren we of er nog behoefte is aan een
schriftelijke behandeling van een aantal vragen. Dan kan de heer Roemer hierop
terugkomen. Ik stel voor dat de minister nu de overige vragen beantwoordt.
 
 Minister Eurlings: Prima voorzitter, ik zal
kijken wat mij nog rest. Mevrouw Roefs heeft gevraagd naar de berekening van
de branche die is uitgekomen op een tarief dat 40% lager ligt. Ik weet
niet of ik een regel overtreed, maar dat was de aanbieding van de NIWO in
de tenderprocedure. Ik weet zeker dat ik wel een regel overtreed als ik nu
ga vertellen waarom de NIWO het niet geworden is. Daar mag ik niet op ingaan.
Wel kan ik zeggen dat er vele criteria waren waarop inschrijvers moesten bieden.
Die kostenfactor was er daar echt maar één van. In het totaal
van factoren is die partij niet als winnaar uit de tender gekomen.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Maar ik had het niet
over de NIWO en de tenderprocedure. Het NIWO doet op dit moment de vergunningen
voor het beroepsgoederenvervoer. Daar is mee gerekend. Mijn vraag heeft niets
te maken met de deelname aan de tender. 
 
 Minister Eurlings: Maar dan snap ik de vraag
ietsje minder. Dat is een moeilijk vergelijkbaar product. Dat is niet zo één
op één met elkaar te vergelijken. Ik ging in op de tenderprocedure,
dat men daar een andere prijsstelling had. Over het hoe en waarom kan ik nu
niet ingaan, want dan heb ik een juridisch probleem.
 Voorzitter. Ik wil nog één keer terugkomen op de discussie
over de geschillencommissie. Misschien was ik ook wat kribbig. Daar bied ik
mijn excuses voor aan.
 
 De heer Roemer (SP): Mag ik de minister herinneren
aan één vraag, als hij dat tenminste op prijs stelt?
 
 De voorzitter: De heer Roemer.
 
 De heer Roemer (SP): Dank u, voorzitter. Bij
de intentieverklaring staat bij punt 8 dat wanneer de luchtvaartmaatschappij
niet zou betalen na vonnis, dat er dan nederlegging bij een deurwaarder volgt.
De minister zei naar aanleiding van zijn gesprek met Tajani dat dit de reiziger
geen geld gaat kosten en dat het geen nadere consequenties heeft. Dat is nu
verdwenen uit het reglement. Er staat nu dat de kosten voor nederlegging bij
de indiener, dus bij de passagier komen te liggen. Waarom is daar van afgezien?
Maakt de minster zich er niet druk over dat het reglement niet voorziet in
wat hij beloofd heeft?
 
 Minister Eurlings: Als u het goed vindt, neem
ik dat antwoord ook graag in mijn schriftelijke reactie mee. Ik kan daar één
ding over zeggen. BARIN heeft aangekondigd het reglement te veranderen, waardoor
leden verplicht worden uit te betalen na uitspraak. Dat lijkt mij sowieso
verreweg het beste. Ik zie het als grote winst dat men op basis van het lidmaatschap
van BARIN gewoon niet kan weigeren.
 
 De heer Roemer (SP): Bij mijn weten is dat
al zo want het is een arbitrair vonnis.
 
 Minister Eurlings: Maar dan is de vraag niet
relevant.
 
 De heer Roemer (SP): Als ik mijn rekening
niet betaal, krijg ik een incassobureau op mijn dak en als ik dan nog niet
betaal, krijg ik een deurwaarder op mijn dak. U hebt gewoon iets anders gezegd
waar Tajani bij was dan wat ik nu uit het reglement opmaak. Daar ging mijn
vraag over.
 
 Minister Eurlings: BARIN is de indiener en
BARIN is ook verantwoordelijk voor de kosten van de deurwaarder als men niet
betaalt. Men is het verplicht en als men niet wil betalen is BARIN verantwoordelijk
voor de kosten. U zegt dat dit niet in het reglement staat. Daar wil ik graag
schriftelijk op terugkomen en een link maken met de gemaakte afspraken.
 Voorzitter. Het was een pittige discussie. Dat kan te maken hebben met
het voor mij wat onverwachte karakter van sommige opmerkingen maar misschien
ook met lentemoeheid van mijn kant. Ik wil nog een ding zeggen: voor mij staat
als een paal boven water dat dit een heel belangrijke stap is op weg naar
meer consumentenrechten in de luchtvaart. Het is nog niet vertoond in Europa
dat sectorpartijen zich zo kunnen vinden. Het beeld is niet correct dat er
nu veel minder wordt gedaan dan in de verordening. Op sommige vlakken gaat
het zelfs verder. Voor de Nederlandse consument is het een heel goede extra
keuzemogelijkheid, laagdrempelig, die snel tot goede berechting kan leiden.
Ik heb er het volste vertrouwen in dat die uitspraak, die onafhankelijk gaat
zijn, ook op een collectief goed niveau zal zijn. Wij kunnen dat zelf in de
gaten houden, want de uitspraken en onderbouwingen zijn openbaar. Wij kunnen
dus ook zelf evalueren, niet alleen hoeveel mensen een klacht indienen maar ook waartoe dat in de praktijk gaat leiden. Ik hoop dat als het allemaal
goed werkt, je zal zien dat er in de loop van de tijd een dalend aantal aanvragen
zal zijn omdat luchtvaartmaatschappijen zelf denken: beter voorkomen dan tegen
een hoge boete achteraf repareren.
 
 De voorzitter: Ik dank de minister voor zijn
beantwoording in eerste termijn. Er is veel geïnterrumpeerd. Ik geef
kort de gelegenheid voor een tweede termijn.
 
 De heer Roemer (SP): Voorzitter. Over een
heleboel dingen ben ik het principieel oneens met de minister, maar ik krijg
de nodige antwoorden op papier. Ik hoop dat dit ook geldt voor de vragen die
ik vandaag gesteld heb aan de minister van Justitie. Misschien kan de minister
zich daarvoor inzetten. Ik kon die vragen niet eerder stellen omdat het reglement
gisteren pas openbaar is gemaakt. Daar kan ik niets aan doen. Ik heb er vandaag
het nodige over gezegd. Ik heb een voorstel gedaan en dat handhaaf ik. Wat
mij betreft gaat er op dit moment nog geen 1,3 mln. naar de geschillencommissie
toe en gaat de minister, al is het in de bemiddelende sfeer, terug naar het
consumentenoverleg om te kijken of er draagvlak is voor dit reglement. Ik
stel ook voor dat er gekomen wordt tot een reglement dat voldoet aan de Europese
en Nederlandse wetten, dat de IVW een actievere rol krijgt als voorportaal
en dat de minister dit voorlegt aan de Kamer voor 1 september a.s. Het
zal niet verassend zijn: ook al krijgen we de beantwoording voor de laatste
donderdag voor het reces, toch ga ik een VAO aanvragen.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. De discussie
over de geschillencommissie was voor mij soms hogere wiskunde. Ik vind het
wel belangrijk dat de vragen van de heer Roemer worden beantwoord. Vooral
is het belangrijk dat er een juridisch goed onderbouwde geschillencommissie
komt. Ik ben heel tevreden over de toezeggingen van de minister als het gaat
om uitplaatsing van de taken van de IVW. Het is goed dat de Kamer daarbij
nauw betrokken blijft. Ik had nog gevraagd naar de stand van zaken van het
lijstje van alle over te dragen taken. Moeten er nog taken uitgeplaatst worden
of worden alle taken al door Kiwa gedaan?
 
 De heer Mastwijk (CDA): Voorzitter. Ook ik
dank de minister voor de beantwoording. Het is goed nieuws dat de minister
heeft besloten om de taken in mandaat over te dragen. Voor zover ik bestuurlijk
juist ben opgevoed, houdt dit in dat het mandaat op elk moment kan worden
ingetrokken. Bijvoorbeeld wanneer de minister de Kamer gehoord en de rapporten
van de Rekenkamer gelezen hebbend tot de conclusie zou komen dat Kiwa bezig
is de sector een poot uit te draaien, kan het mandaat worden ingetrokken.
 Ik heb nog een opmerking over de Ryanairs van deze wereld. Ik las vanmorgen
in de krant dat Ryanair een van de weinige luchtvaartmaatschappijen is die
nog winst maken. Ik sluit niet uit dat Ryanair een deel van de winst van Schiphol
haalt. Ik zou mij kunnen voorstellen dat de luchthaven Schiphol er bij Ryanair
op aandringt, op wat voor manier dan ook, om zich aan te sluiten bij de werking
van deze geschillencommissie, kan het niet linksom dan wellicht rechtsom.
 Dan een laatste opmerking. Ik heb ook wat zitten sms’en, althans
zo leek het. Ik heb daarmee bij niemand irritatie willen wekken. Ik was even
aan het kijken of er nog vertragingen waren bij het openbaar vervoer.
 
 De voorzitter: Dank u wel. Dan is nu het woord
aan de minister voor de beantwoording in tweede termijn en daarbij mag niet
meer geïnterrumpeerd worden. 
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Laat ik vooropstellen
dat ik denk dat de uitgangspositie van de heer Roemer op sommige punten overeenkomt
en op sommige punten verschilt met die van de regering. Wij hebben namelijk –
dat is ook uitdrukkelijk uitgesproken tijdens het werkbezoek van Antonio Tajani
-gezegd dat wij een belangrijke rol zien voor de SGC. De heer Roemer had liever
de inspectie in die rol gezien. Daar kun je verschillend over denken.
 
 De heer Roemer (SP): Dit is een onjuiste voorstelling
van zaken.
 
 De voorzitter: Ik had u niet het woord gegeven,
mijnheer Roemer.
 
 De heer Roemer (SP): Oké, maar ik vraag
via u het woord, want de minister heeft mijn mening onjuist weergegeven en
dat wil ik graag corrigeren.
 
 De voorzitter: De minister vervolgt zijn betoog.
 
 Minister Eurlings: De heer Roemer zei zojuist
dat er in september een nieuw voorstel moet komen met steviger taken voor
de IVW. Dat leid ik af uit zijn woorden. Misschien heb ik dat verkeerd begrepen
maar ik zeg hem dat ik geen reden zie voor een versterking van de taken van
de IVW omdat het altijd mijn insteek is geweest om als het enigszins kan het
bij de SGC neer te leggen. Dat is ook zo uitgesproken tijdens het bezoek van
Antonio Tajani. Mijn stelling is dat het juridisch goed onderbouwd is. Daar
sta ik voor. Ik zal alle detailvragen over wetsartikelen schriftelijk beantwoorden,
maar ik zou niet met dit voorstel komen als ik er niet van overtuigd was dat
het goed in elkaar zit. Mijn excuses, het was natuurlijk beter geweest als
ik meteen op al die vragen over artikelen een antwoord had gehad, maar ik
ben voorzichtig, zeker omdat het een heel juridisch verhaal wordt waaruit
misschien zelfs een juridische procedure kan volgen. Ik ben geen jurist en
misschien zeg ik dan iets op een verkeerde manier. Daarom zal de juridische,
schriftelijke gedetailleerde beantwoording, door juristen gecontroleerd, nog
volgen.
 Er bestaat informeel overleg tussen Verkeer en Waterstaat en diverse consumentenorganisaties.
In principe staan daarbij altijd alle consumentenzaken op de agenda. Het gaat
hierbij echter om een informele gedachtewisseling. De geschillencommissie
is een initiatief van de Consumentenbond en BARIN. Het informele overleg kan
helpen om bepaalde zaken nader toe te lichten. Het consumentenoverleg is geen
orgaan dat besluiten kan nemen. Dit is echt iets van een andere orde.
 Wat zijn nu de kosten? De heer Roemer noemde 1,3 mln. Voor Verkeer en
Waterstaat zijn de startkosten € 150 000 en waarschijnlijk € 70 000
structureel per jaar. De sector zelf betaalt hier het leeuwendeel. Daarom
vind ik dat de sector geen kat verdient maar een pluim. Ik vind het echt heel
goed dat de sector hier een deal heeft gesloten die inhoudelijk op sommige
punten zelfs verdergaat dan de verordening, waarmee de sector vooroploopt
in Europa. Dat is in andere landen – over level playing field gesproken –
niet op die manier geregeld. Ondanks de moeilijke tijd doet de sector het
toch en betaalt de kosten ook nog voor het grootste gedeelte. Ik heb respect
voor de partijen in deze sector die dat hebben gedaan. Ik heb respect voor
een Nederlandse luchtvaartsector die zich niet alleen in economisch opzicht
stevig heeft ontwikkeld, hoe moeilijk dat in deze tijd ook is, maar die ook
uit een oogpunt van milieu vooroploopt wereldwijd en die zelfs in deze moeilijke
tijd nog extra wil investeren om de consumentenbelangen beter te dienen.
 Op de vraag van mevrouw Roefs kan ik antwoorden dat de taken op het takenlijstje
inderdaad alle taken zijn voor Kiwa.
 Voorzitter. Tot zover mijn beantwoording in tweede termijn, waarbij ik
tegen de heer Mastwijk opmerk dat ik blij ben met zijn sms, want vertragingen willen we natuurlijk absoluut voorkomen. Daarom was 1 juli
voor mij zo’n lichtend baken. We moesten en zouden het halen. Ik ben
blij dat het gelukt is. Ik hoop dat zijn sms een positieve was.
 
 De heer Roemer (SP): In het vorige overleg
zei de minister dat de oprichtingskosten voor Verkeer en Waterstaat eenmalig € 150 000
euro bedragen. Hij had het toen over een jaarlijkse structurele bijdrage van € 40 000.
Dat is nu € 70 000. De minister zei toen dat hij voor financiering
van zaakgerelateerde kosten, dus het operationele deel van het verhaal, het
eerste jaar 1 mln. zou bijdragen. Dat is de informatie die wij tot dusverre
gekregen hebben. Daarvoor citeer ik uit het verslag van het AO van 8 april.
Misschien kan de minister verduidelijken of we daar nu wel of niet 1 mln.
aan besteden.
 
 Minister Eurlings: Om even heel precies te
zijn. 1 mln. is voorfinanciering. Dat komt terug. Dan hebben we € 150 000
nodig voor de opstart en vervolgens tussen de € 40 000 en € 70 000 –
daar heb ik inderdaad iets extra ruimte geboden – aan structurele koepelkosten.
Dus ook hier zie je dat het goed is dat u die vraag stelt. Het ging dus niet
om 1,3 mln. Het zijn voorfinancieringskosten die weer terugkomen. Ik merk
daarbij op dat de raming door de SGC nadrukkelijk neerwaarts is bijgesteld.
Het is een stuk goedkoper geworden dan het was. Ook daarmee ben ik blij.
 Er is nog een vraag blijven liggen van de heer Mastwijk. Ik kan Schiphol
wel vragen om iets richting Ryanair te doen, maar Ryanair vliegt niet eens
op Schiphol. Ryanair is een maatschappij die er eigen manieren op nahoudt.
Dat zie je ook aan het beleid van Ryanair met koffers. Ik kreeg zelfs even
het beeld dat mensen voor het toilet moeten gaan betalen of voor zwaarlijvigheid.
Ik weet niet of dat echt zo is, maar het waren wel serieuze geruchten die
de pers hebben gehaald. Dat bericht van het zelf dragen van de koffers naar
het toestel lijkt wel serieus. Dat is niet altijd zo, want easyJet bijvoorbeeld
is wel aangesloten bij BARIN en doet dus wel mee. Nu blijf ik hopen dat maatschappijen,
ook al willen zij zich niet aansluiten bij BARIN, toch gaan voelen dat het
goed is om hieraan mee te doen. Ook daarom hoop ik dat de geschillencommissie
een succes gaat worden. Dan zullen consumenten zich afvragen waarom zij een
bepaalde voorziening bij de meeste maatschappijen wel krijgen terwijl het
bij Ryanair heel moeilijk is om je recht te halen als je je slecht behandeld
voelt. Dus ik hoop dat die opwaartse druk zo gaat werken. Ik hoop ook dat
dit zal leiden tot europeanisering. Ik wil daar mijn best voor doen. Dan zullen
niet alleen Nederlandse consumenten zich afvragen waarom sommige maatschappijen
niet meedoen terwijl het merendeel wel meedoet. Dan zullen consumenten uit
alle Europese landen dat zeggen en dan wordt de druk wel heel erg groot.
 
 De voorzitter: De heer Roemer heeft aangegeven
een VAO aan te vragen. Aangezien volgende week in de Kamer het kerstregime
geldt, is het misschien nuttig als de heer Roemer kort de strekking van zijn
VAO-aanvraag toelicht.
 
 De heer Roemer (SP): Volgens mij heb ik dat
uitgebreid gedaan. Het gaat over de Geschillencommissie Luchtvaart. Ik heb
een aantal voorstellen gedaan en die zal ik in een motie vervatten.
 
 De voorzitter: Prima, dan kunnen wij ons daarop
voorbereiden. Ik dank alle aanwezigen voor hun bijdragen, de minister voor
zijn beantwoording en de ambtenaren voor de ondersteuning van de minister. 
 Toezeggingen
 – De minister zal schriftelijk terugkomen op de juridische vragen
over de Geschillencommissie Luchtvaart, zo mogelijk vóór 1 juli
2009.
 – De minister zal na één jaar evalueren hoe de uitbesteding
van taken van de IVW is verlopen en informeert de Kamer schriftelijk over
de resultaten hiervan.
 – De minister zegt toe de taken van Kiwa altijd onder zijn mandaat
uit te voeren en stelt zelf de tarieven vast, nu en in de toekomst.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Mastwijk (CDA), Jager (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van
der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Van Heugten (CDA), Aptroot (VVD), Samsom
(PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie),
Roemer (SP), Koppejan (CDA), Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter,
Ouwehand (PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA), De Rouwe (CDA) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Halsema (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD),
Bilder (CDA), Atsma (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya (D66), Neppérus
(VVD), Sterk (CDA), De Krom (VVD), Vermeij (PvdA), Jacobi (PvdA), Besselink
(PvdA), Anker (ChristenUnie), Van Leeuwen (SP), Knops (CDA), Agema (PVV),
Verdonk (Verdonk), Thieme (PvdD), Lempens (SP), Waalkens (PvdA), Haverkamp
(CDA) en Depla (PvdA).