Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VIII, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VIII nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVEA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikelen 1 en 2 (uitgaven/verplichtingen/ontvangsten)Wetsartikel 4 (agentschapbegrotingen)B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING1. INLEIDINGDrie thema's voor discussie over onderwijsbeleidInnovatie en investeringKiezen voor kwaliteit«Dubbel probleem»2. INVESTEREN IN DE KENNISSAMENLEVINGMenselijk kapitaal en groeiEen leven lang lerenOnderzoek en ontwikkelingSociaal kapitaalCultuur3. PRIORITEITEN IN HET BELEIDUitbreiding en verbetering van het aanbodVernieuwende economieKnelpunten op de arbeidsmarktZorg en kansen in het onderwijsModernisering van arbeidsorganisaties en personeelsbeleid
in onderwijs en onderzoekInvesteringen in ict en wetenschapsbudgetBeleidsimpuls cultuur4. EUROPALissabon, eEurope 2002 en eLearning5. FINANCIEEL OVERZICHTInleidingAansluiting ontwerpbegroting 2000 en ontwerpbegroting
2001Beleidsmatige impulsenInleidingInvesteren in personeel en scholenOnderwijs en arbeidsmarktZorg in het onderwijsInvesteringen voor informatie- en communicatietechnologie
(ict) en wetenschapsbudgetImpuls voor cultuurOverige bijstellingenRamingsbijstellingen / maatregelenLoon- en prijsbijstelling.Overige technische postenDiversenExtra investeringen in het beroepsonderwijs gedurende
de jaren 1999–2002Impuls beroepsopleidingen (vmbo)Intensiveringen sinds het regeerakkoord (sbo)Intensiveringen sinds het regeerakkoord (hbo)Deelnemersontwikkeling hboC. ALGEMENE TOELICHTING PER BELEIDSTERREINInleiding op de beleidsterreinenInleidingBedrijfsvoeringVoorbereidingen invoering euroInformatiebeleidBeleidsterrein 17 Ministerie AlgemeenMinisterie algemeen ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten ministerie algemeen f 0,9 miljard.1. ALGEMEEN2. BELEIDHet bestuursdepartementFlexibele organisatieHuman Resources Management (HRM)/competentiemanagementVoorlichtingsactiviteitenVerhuizing HoftorenInspecties en uitvoeringsorganisatiesToezicht op de kwaliteit van het onderwijsJuiste prijs-kwaliteitverhoudingRijksarchiefdienst – regionale historische centra3. HORIZONTALE TOELICHTINGBeleidsterrein 18 Primair onderwijsPrimair onderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten primair onderwijs f 12,7 miljard.1. ALGEMEEN2. BELEIDGroepsgrootte en kwaliteitDoelstellingNaar één op twintigMinder grote groepenVoortgangsrapportageOnderwijskansenDoelstellingSchoolspecifieke aanpakBestuurlijk overleg onderwijskansenVoortgangsrapportageLandelijk beleidskader gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleidBekostiging gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleidVoor- en vroegschoolse educatieDoelstellingBereik van 45 000 kinderenGemeentelijke ondersteuningBrede schoolDoelstellingTaakverlichting lerarenGemeenten voeren regieRol OCenWLeerlinggebonden financiering (lgf)DoelstellingDoelgroepIndicatiestellingInzet middelenWeer samen naar school (wsns)DoelstellingFeitelijke aanpakVoortgangsrapportagePersoneel en organisatieDoelstellingCao 2000–2002Vergroten arbeidspotentieelWet zij-instroomVervangingsproblematiekIntegraal personeelsbeleidBestuurlijke inrichtingOuders en schoolNaar een flexibeler scholenbestandBestuurlijke krachtenbundelingDeregulering3. HORIZONTALE TOELICHTINGAlgemeenLeerlingen primair onderwijsPersonele uitgavenMateriële uitgavenOnderwijsverzorgingOverige uitgavenOntvangsten4. OVERIGE KERNGEGEVENSBeleidsterrein 19 Voortgezet OnderwijsVoortgezet onderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten voortgezet onderwijs f 9,4 mld.1. ALGEMEEN2. BELEIDOnderwijsvernieuwingenBasisvorming Versterking van het vmbo Zorgverbreding van het vmboZorgbudgetIndicatiecriteriavmbo-leerwegenvmbo-infrastructuurRendement vmboProfilering tweede fase havo/vwo Overige hoofdlijnen van beleidKwaliteitsbeleidLerarenbeleidDeregulering en autonomievergrotingCultuur en schoolInformatie- en communicatietechnologie (ict)Jeugd- en achterstandenbeleidVoortijdig schoolverlaten en leerplichtAchterstandsbeleid3. HORIZONTALE TOELICHTINGUitgaven en ontvangstenPersonele bekostigingMateriële bekostigingOverige kerngegevensBeleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatieBeroepsonderwijs en volwasseneneducatie ten opzichte van
de totale begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie f 5,0 mld.1. ALGEMEEN2. BELEIDDe beroepsonderwijs en volwasseneducatie-sectorArbeidsmarktknelpuntenDoordecentralisatie arbeidsvoorwaardenAccountability, toezicht en controle in de bve-sectorInformatie- en communicatietechnologie (ict)BeroepsonderwijsKwaliteitUrennormExamineringKwalificatiestructuurBeroepspraktijkvormingTechnocentraApparatuurimpulsTaskforce beroepsonderwijsToegankelijkheidImpuls beroepsonderwijsEmployabilityBestrijding voortijdig schoolverlatenEuropees Sociaal Fonds (ESF) 2000–2006Educatie en inburgeringFinancieringsarrangement educatie en inburgering3. HORIZONTALE TOELICHTING4. OVERIGE KERNGEGEVENSKengetallenBeleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijsHoger beroepsonderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljardUitgaven
en ontvangsten hoger beroepsonderwijs f 3,1 miljard1. ALGEMEEN2. BELEIDHoger onderwijs en onderzoekplan 2000Deelname ontwikkelingTekorten arbeidsmarktImpuls beroepsopleidingenOpscholing werkende mbo'ers en implementatie van Erkenning
van elders verworven competenties (evc) in het hboVernieuwingen in het hboAansluiting vo-hboAccreditatieKunstonderwijsBekostigingsmodelTaakstelling tweede en derde studiesVouchersLectoraten3. HORIZONTALE TOELICHTINGTotale uitgavenRijksbijdrageRechtspositionele uitkeringenHuisvestingOverige uitgavenTotale ontvangsten4. OVERIGE KERNGEGEVENSKengetallenBeleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijsWetenschappelijk onderwijs ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten wetenschappelijk onderwijs f 5,9 mld.1. ALGEMEEN2. BUDGETTAIR KADER3. BELEIDHOOP 2000Bachelor-mastermodelAccreditatieTekorten arbeidsmarkt en deelname ontwikkelingInformatiseringVernieuwing van het onderwijsUitwerking HOOP 2000 in wetgeving, inclusief dereguleringBekostiging universiteitenBekostigingssystematiekTaakstelling tweede en derde studiesOpen Universiteit Nederland (OUNL)Numerus fixusUniversitaire lerarenopleidingenDecentrale selectiePersoneelsbeleidArbeidsmarktpositie van universiteiten en onderzoekinstellingenPerspectief van jonge onderzoekers4. HORIZONTALE TOELICHTING 5. OVERIGE KERNCIJFERSUitgaven en ontvangstenGebruiksindicatoren DoelmatigheidskengetallenBeleidskengetallenToegankelijkheidDoorstroom vwo-woInstroom bèta/techniekDoelgroepenbeleidRendementenOnderzoekBeleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleidOnderzoek en wetenschapsbeleid ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid f 1,3 miljard.1. ALGEMEEN2. BELEIDRuimte voor eigen verantwoordelijkheidOnderzoek als carrièreInvesteren in kennisopbouw voor de toekomstMaatschappelijke verantwoordelijkheidNieuwe vormen van samenwerking3. DE BELEIDSDOELEN OP BASIS VAN KENGETALLENKwaliteitOnderzoek als carrièreFiguur 1: Vrouwen in wetenschappelijke functies 1990 en
1999 Bron: opgaven instellingen, WOPI (universiteiten)Nieuwe vormen van samenwerkingFiguur 2: Publieke R&D, extern gefinancierd, 1991
en 19974. HORIZONTALE TOELICHTING Beleidsterrein 25 StudiefinancieringsbeleidStudiefinancieringsbeleid ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten studiefinancieringsbeleid f 3,1 mld.1. ALGEMEENVerantwoordingsplan beleidsimpuls versnelling extra uitgaven
WTS2. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERING
(WSF)UitgavenTotale uitgavenDe relevante uitgavenDe niet-relevante uitgavenAantallenTotaal aantal basisbeursgerechtigdenPrestatiebeurs- en tempobeursgerechtigdenVerdeling naar uit- en thuiswonende studentenAanvullende beursgerechtigdenNormbedragen3. DE UITGAVEN VOOR DE REISVOORZIENINGUitgaven Uitgaven reisvoorziening naar onderwijssoortAantallen gerechtigden ov-studentenkaart4. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN(WTS)UitgavenUitgaven per onderwijssoort en per hoofdstuk van de WTSVolume-ontwikkelingen NormbedragenIntensivering WTS5. KENGETALLEN6. ONTVANGSTEN WSFKortlopende vorderingenRenteloze voorschottenRentedragende leningenNiet-relevante ontvangsten7. ONTVANGSTEN LESGELDLesgeldontvangstenAantallen lesgeldplichtigenLesgeldbedragDe mogelijkheid van gespreide betaling van lesgeldBeleidsterrein 26 Overige programma-uitgavenOverige programma-uitgaven ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten overige programmauitgaven f 8 mln.1. ALGEMEEN2. BELEIDArbeidsvoorwaardenCommissie automatisering salarisadministratie onderwijs
(CASO)Informatie- en communicatietechnologie (ict)Internationale betrekkingen3. HORIZONTALE TOELICHTING Beleidsterrein 27 CultuurCultuur ten opzichte van de totale begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten cultuur f 2,5 mld.1. ALGEMEEN2. BELEID3. HORIZONTALE TOELICHTING D. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKELBeleidsterrein 17 Ministerie algemeenArtikel 17.10 BestuursdepartementAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.11 InspectiesAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.12 CultuurinstellingenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.13 AdviesradenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.14 AgentschappenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.15 Zelfstandige uitvoeringsorganisatiesAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.01 Ontvangsten van algemene aardToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Beleidsterrein 18 Primair onderwijsArtikel 18.01 Personele uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 18.02 Materiële uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 18.03 OnderwijsverzorgingAlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 18.05 Overige uitgavenAlgemeenVersterking van kwaliteit in het basisonderwijs (f 4,8
miljoen)Ouderorganisaties (f 2,8 miljoen)Leerlinggebonden financiering (f 3,9 miljoen)Overige uitgavenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 18.01 Ontvangsten primair onderwijsToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 19 Voortgezet onderwijsArtikel 19.03 OnderwijsverzorgingAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 19.05 Overige uitgavenAlgemeenOnderwijsthema'sDoelgroepenSpecifiek beleidOnderwijsvernieuwingenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 19.06 Personele en materiële uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijsAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatieArtikel 20.01 Personele en materiële uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 20.03 Overige uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 20.04 HuisvestingAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 20.01 Ontvangsten beroepsonderwijs en volwasseneneducatieAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijsArtikel 21.01 Personele en materiële uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 21.03 Rechtspositionele uitkeringenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 21.04 Overige uitgavenAlgemeenImpuls beroepsopleidingenLerarenopleidingenVernieuwingsfondsKwaliteitszorgTechniekInternationaliseringAllochtonenbeleidEmancipatieMaritiem Simulator Trainingscentrum Terschelling (MSTC)Bijzondere uitgaven Hogeschool van Beeldende Kunsten,
Muziek en Dans te Den HaagOverige uitgavenStagevergoedingCommissiesProjectgelden HBO-raadToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 21.05 HuisvestingAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 21.01 Ontvangsten hoger beroepsonderwijsAlgemeenEconomische en functionele codering Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijsArtikel 22.01 UniversiteitenAlgemeenUniversiteitenAcademische ziekenhuizenOverigToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.02 Instituten internationaal onderwijs en onderzoekAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.03 Overige instituten hoger onderwijsAlgemeenOpen Universiteit NederlandUniversiteit voor Humanistiek en theologische opleidingenAmbtsopleidingen kerkgenootschappenDeelname aan internationale instellingenStichting Handicap en StudieStichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel
Fonds)Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en Landelijke Studenten
Vakbond (LSVb)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.04 Rechtspositionele uitkeringenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 22.05 Garantie voor rente en aflossing investeringen
academische ziekenhuizenEconomische en functionele coderingArtikel 22.06 Overige uitgavena. VernieuwingsactiviteitenInnovatiebudget woStimulering ict uloVernieuwingsplannen uloBegeleiding ulo-studentenStimulering internationaliseringb. Studeerbaarheidsfondsc. Jonge hooglerarend. Adviseurse. Decentrale selectief. Diverse instituten en commissiesg. Beurzen en toelagenh. Overige uitgavenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.01 Ontvangsten wetenschappelijk onderwijs Economische en functionele codering Beleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleidArtikel 23.01 Instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefeningAlgemeenDe Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO)Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)Grote technologische instituten (gti's)Bibliotheken en informatieverzorgingInstellingen voor alfa- en gamma-onderzoekStichting Parlementaire GeschiedenisInstituut voor Nederlandse LexicologieNederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)Internationale OnderzoekinstellingenCERNESAESOEMBLEMBCVerkenningenCoördinatiefonds van de Commissie van Overleg Sectorraden
(COS)Verkenningenbudget Adviesraad voor Wetenschap en Technologiebeleid
(AWT)Publieksvoorlichting en maatschappelijke oordeelsvormingStichting Wetenschap en Techniek Nederland (WeTeN)Rathenau InstituutToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 23.04 Coördinatie wetenschapsbeleidNationale coördinatieInternationale faciliteitenBilaterale samenwerkingEconomie, ecologie en technologie (EET)Fonds Economische Structuurversterking (FES)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 23.01 Ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 24 HuisvestingArtikel 24.01 Huisvesting primair onderwijs AlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 24.02 Huisvesting voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs
en volwasseneneducatieAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 24.01 Ontvangsten huisvestingAlgemeenEconomische en functionele codering Beleidsterrein 25 StudiefinancieringsbeleidArtikel 25.01 StudiefinancieringAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 25.02 GarantiesAlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 25.01 Ontvangsten studiefinancieringAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 25.02 Ontvangsten lesgeldenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingBeleidsterrein 26 Overige programma-uitgavenArtikel 26.01 Bemiddeling wachtgeldersAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.02 Overige rechtspositionele uitkeringenAlgemeenArtikel 26.03 CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningenAlgemeenDeelbudget CASODeelbudget vakbondsfaciliteiten en voorzieningenDeelbudget Dienst ziektekostenverzekering overheidspersoneel
(DZVO)Deelbudget informatie- en communicatietechnologie (ict)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 26.05 Internationale betrekkingenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 26.06 loonbijstellingAlgemeenToelichting op de nieuwe mutaties:Economische en functionele coderingArtikel 26.07 PrijsbijstellingAlgemeenToelichting op de nieuwe mutaties:Economische en functionele coderingArtikel 26.08 Centraal beheerde middelenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.09 Emancipatie-activiteitenAlgemeenArtikel 26.10 AsielzoekersAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesArtikel 26.01 Ontvangsten overige programma uitgaven Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 27 CultuurArtikel 27.01 KunstenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.02 Bibliotheken, letteren en Nederlandse TaalunieAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.03 CultuurbeheerAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesVerplichtingenEconomische en functionele codering Artikel 27.04 MediaAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 27.05 Garanties, rente en aflossing leningAlgemeenOverzicht garanties: Economische en functionele coderingArtikel 27.07 Overige uitgavenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesVerplichtingenEconomische en functionele codering Artikel 27.01 Ontvangsten cultuurbeheerAlgemeen Toelichting op de nieuwe mutatiesArtikel 27.02 Ontvangsten mediaAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.03 Overige ontvangstenAlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering E. TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGEN VAN DE AGENTSCHAPPEN1. AGENTSCHAP CENTRALE FINANCIEN INSTELLINGEN (CFI) AlgemeenOpgedragen werkzaamhedenOrganisatieontwikkeling van CFI gericht op de omgevingVerbeteren efficiencyEvaluatie agentschapBegroting van baten en lasten van het agentschap CFI Toelichting op de begroting van baten en lastenAlgemeenBatenOpbrengst moederdepartementOpbrengsten tweeden en derdenRentebatenLastenPersoneelMaterieelAfschrijvingenRentelastenAansluiting baten en lastenbegroting CFI en begroting
OCenW Relatie productcategorie en kwaliteitProducten en hun kosten2. AGENTSCHAP RIJKSARCHIEFDIENST (RAD) InleidingNaar een nieuw archiefbestelToegankelijkheid en bereikbaarheid van de collectieNationaal ArchiefOpzet en structuur begrotingBegroting 2001InleidingToelichting bij de batenOpbrengsten departementOpbrengsten derdenRente en rentecompensatie leenfaciliteitVrijval uit voorzieningenToelichting bij de lastenApparaatskosten rijksarchievenPersonele kostenMateriële kostenHuisvestingRente betalingen/afschrijvingenBaten in de archievenKredieten RHC'sConcerndiensten en InspectieCentrale fondsenRAD-fondsenProject regionale historische centraTaakstellingNadere specificatie van kostenBegroting bestuurlijke vernieuwingKostenverdeling over de archievenFinanciering van de RADBIJLAGEN BIJ DE BEGROTINGBIJLAGE 1 PERSONEELSGEGEVENSOverzicht A: Samenvattend overzicht personeelssterkte Overzicht B: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de agentschappen ressorterend onder het ministerie Overzicht C: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de cultuurinstellingen A. Tot stand gekomen wetgeving (periode 01-06-1999 tot
en met 01-06-2000) B. Bij de Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstellen C. In voorbereiding zijnde wetsvoorstellen BIJLAGE 3 OVERZICHT VAN DE DOOR DE STATEN-GENERAAL AANVAARDE MOTIES
EN DOOR DE BEWINDSLIEDEN GEDANE TOEZEGGINGEN IN HET VERGADERJAAR 1999–2000A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties BIJLAGE 4 CIRCULAIRESBIJLAGE 5 AANBEVELINGEN NATIONALE OMBUDSMANRapport over Informatie Beheer Groep (productgroep studiekosten
en lesgeld) te GroningenRapport over USZO-GroningenBIJLAGE 6 SUBSIDIEBIJLAGEBIJLAGE 7 EVALUATIE ONDERZOEKEvaluatie van subsidieregelingen BIJLAGE 8 ECONOMISCHE EN FUNCTIONELE CLASSIFICATIESOverzicht a: Uitgaven en ontvangsten per (macro) economische
categorie (bedragen x f 1000) Overzicht b: Uitgaven en ontvangsten per functionele classificatie
(bedragen x f 1000) BIJLAGE 9 VOORLICHTINGSUITGAVENAlgemeenUitgaven van de directie VoorlichtingBedragen x f 1000 Voorlichtingsprojecten en campagnes in 2001BudgetFinanciële relatie met andere directiesExterne ondersteuningProjecten voor 2001• Lerarencampagne• Campagne voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo)• Voortijdig schoolverlaten• Informatie en communicatie technologie (ict)• Onderwijsvoorlichting aan moeilijk bereikbare doelgroepen• BVE-communicatiestrategie• NOT• Actieplan cultuurbereik• Belvedere• Infodrome• Malta• Voorlichting aan (buitenlandse) bezoekers• Europees jaar van de talen• Voorlichting over verhuizingTerugblik op 1999Projecten en campagnesDigitale communicatieBIJLAGE 10 CONVENANTENAFKORTINGENLIJST TREFWOORDENREGISTER BEGRIPPEN 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 1012 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2001nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGHet advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt op grond
van het bepaalde in artikel 25a, derde lid, onder b, van de Wet op de Raad
van StateINHOUDSOPGAVEA.Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel3   B.Algemene toelichting bij de begroting4   1.Inleiding4 Drie thema's voor discussie over onderwijsbeleid4 Innovatie en investering6 Kiezen voor kwaliteit6 Dubbel
probleem72.Investeren in kennissamenleving8 Menselijk kapitaal
en groei8 Een leven lang leren8 Onderzoek en ontwikkeling9 Sociaal
kapitaal9 Cultuur103.Prioriteiten in het beleid12 Uitbreiding en verbetering
van het aanbod12 Zorg en kansen in het onderwijs13 Modernisering van arbeidsorganisaties
en personeelsbeleid in onderwijs en onderzoek14 Investeringen in ict
en wetenschapsbeleid17 Beleidsimpuls cultuur184.Europa19 Lissabon,
eEurope en eLearning195.Financieel overzicht21 Inleiding21 Aansluiting ontwerpbegroting 2000 en ontwerpbegroting 200121 Beleidsmatige impulsen22 Overige bijstellingen27 Extra investeringen in het beroepsonderwijs
gedurende de jaren 1999–200229   C.Algemene toelichting per beleidsterrein34    Inleiding op de beleidsterreinen34 bt. 17 Ministerie algemeen36 bt. 18 Primair onderwijs41 bt. 19 Voortgezet onderwijs61 bt.
20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie78 bt. 21 Hoger beroepsonderwijs92 bt. 22 Wetenschappelijk onderwijs102 bt. 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid115 bt. 25 Studiefinancieringsbeleid124 bt. 26 Overige programma-uitgaven143 bt. 27 Cultuur148   D.Toelichting per begrotingsartikel152    bt. 17 Ministerie algemeen152 bt. 18 Primair onderwijs162 bt. 19 Voortgezet onderwijs176 bt.
20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie187 bt. 21 Hoger beroepsonderwijs195 bt. 22 Wetenschappelijk onderwijs207 bt. 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid224 bt. 24 Huisvesting234 bt. 25 Studiefinancieringsbeleid237 bt. 26 Overige programma-uitgaven243 bt. 27 Cultuur259   E.Toelichting bij de agentschapbegrotingen274    Centrale Financiën Instellingen (CFI)274 Rijksarchiefdienst
(RAD)282   Bijlagen bij de begroting294   1.Personeelsgegevens2952.Wetgeving2963.Moties en toezeggingen3044.Circulaires3495.Aanbevelingen Nationale Ombudsman3506.Subsidies/projectfaciliteiten3517.Evaluatieonderzoek3858.Economische en functionele
classificaties3949.Voorlichtingsuitgaven39610.Convenanten401Afkortingenlijst402Trefwoordenlijst406Begrippenlijst410   De
begroting is ook te lezen op Internet. Het adres van OCenW is http://www.minocw.nl.A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikelen 1 en 2 (uitgaven/verplichtingen/ontvangsten)De begrotingen die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begroting
van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001
vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2001. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2001.Met de vaststelling van deze wetsartikelen wordt de in de begrotingsstaat
opgenomen begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 2001 vastgesteld.
De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen worden door middel van een
algemene toelichting, een toelichting per beleidsterrein en een toelichting
per begrotingsartikel toegelicht in de onderdelen B, C en D van deze memorie
van toelichting.Wetsartikel 4 (agentschapbegrotingen)Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de in de begrotingsstaat
opgenomen begrotingen van baten en lasten en van kapitaaluitgaven en -ontvangsten
van de agentschappen Centrale Financiën Instellingen en de Rijksarchiefdienst
voor het jaar 2001 vastgesteld. De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen
worden door middel van een algemene toelichting en een toelichting per begrotingsartikel
toegelicht in onderdeel E van deze memorie van toelichting.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans. B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING1. INLEIDINGNederland digitaliseert snel en wordt meer en meer een kennissamenleving.
Het regeerakkoord 1998 heeft daar al duidelijk op ingespeeld en markeerde
ook voor OCenW de omslag die nodig is. De Voorjaarsnota 2000 en deze begroting
van onderwijs, cultuur en wetenschappen voor het jaar 2001 bestendigen deze
ommekeer.Vernieuwing van het onderwijs om het rendement en de kwaliteit ervan te
verbeteren, is cruciaal voor welvaartsontwikkeling. Een andere rol voor docenten
is hiervoor een belangrijke vereiste, net als een flexibeler onderwijs dat
delen van zijn programma samen met het bedrijfsleven aanbiedt. Deelnemers
moeten vaardigheden verwerven die passen bij de mondiale kenniseconomie, met
toepassingen van informatie- en communicatietechnologie (ict) in de meest
brede zin. Achterstanden moeten worden voorkomen, waar mogelijk opgeheven
en in elk geval worden verzacht.Drie thema's voor discussie over onderwijsbeleidDit najaar zal bij de begrotingsbehandeling evenals vorig jaar de onderwijsbeleidsbrief
beschikbaar zijn. Deze verschijnt apart van de begroting en bouwt voort op
de brief Sterke instellingen, verantwoordelijke overheid van vorig jaar september. De nieuwe onderwijsbeleidsbrief gaat met
name over differentiatiemogelijkheden in het onderwijs.Onderwijs staat thans onder druk. Afgezet tegen de vraag naar en behoefte
aan onderwijs is er sprake van een tekort aan leerkrachten en materiële
voorzieningen. De uitgaven worden weerspiegeld door het achterblijven van
onze collectieve onderwijsuitgaven bij het Oeso-gemiddelde, wetende dat hierbij
de nodige nuanceringen te maken zijn. In dit laatste cijfer konden bijvoorbeeld
de bij Voorjaarsnota opgenomen onderwijsintensiveringen van 0,15% BBP nog
niet worden meegenomen, evenals de extra ruimte in het uitgavenkader die voor
de OCenW begroting heeft geleid tot een impuls van f 1,4 miljard, exclusief
de cao-salarisstijging. Het kabinet hecht sterk aan deze intensivering, die
langs de volgende beleidslijnen met de onderstaande structurele bedragen wordt
ingezet:• investeren in leraren en scholen (f 250 miljoen);• onderwijs-arbeidsmarkt (f 677 miljoen);• zorg in het onderwijs (f 295 miljoen);• investeringen in ict en wetenschapsbudget (f 150 miljoen);• beleidsimpuls cultuur (f 49 miljoen).Tegen deze achtergrond worden in de onderwijsbeleidsbrief drie thema's
uitgewerkt:• Versterking van de emanciperende taak van het
onderwijs. De emanciperende taak van het onderwijs verandert onder
invloed van maatschappelijke ontwikkelingen. Het opleidingsniveau van de bevolking
en het welvaartsniveau zijn in de afgelopen eeuw sterk gestegen. Bij grote
groepen van de bevolking is daardoor de behoefte gegroeid om ook in de aard
en de kwaliteit van het onderwijs voor hun kinderen en henzelf individuele
voorkeuren en behoeften tot uitdrukking te brengen en kritischer te staan
tegenover wat het onderwijsbestel hen te bieden heeft. De organisatie en bestuur
van het onderwijs zijn hierop nog in onvoldoende mate afgestemd. Gelijktijdig bestaat er een brede consensus dat er niet berust kan worden in de
achterstanden die nog steeds bestaan; integendeel, de roep om effectief beleid,
gericht op het maximaliseren van kansen voor echt iedereen (autochtonen en
allochtonen), is eerder gegroeid dan afgenomen.• Verandering van de bestuurlijke verhoudingen
in het onderwijs, gericht op het scheppen van ruimte op het niveau
van de onderwijsinstellingen. In dat licht zullen dit najaar met de onderwijsorganisaties
afspraken worden gemaakt over de modernisering van de beleidsvorming voor
het primair en voortgezet onderwijs. Het gaat er daarbij om belangrijke onderwerpen
integraal (alle aspecten) en in onderlinge samenhang te behandelen en dat
bij de keuze van deze onderwerpen voluit rekening wordt gehouden met de trends
die zich in de maatschappij aandienen. Alleen dan is het mogelijk het onderwijs
bij de tijd te houden. In dit verband is het zeker ook nodig het overleg tussen
de overheid en de onderwijsorganisaties te moderniseren. Te vaak worden te
veel verschillende onderwerpen in allerlei vormen van overleg aan de orde
gesteld. Dat leidt tot verbrokkeling in plaats van de integrale aanpak die
nodig is. Voorbeelden van onderwerpen die aan bod moeten komen zijn: verdere
deregulering en autonomievergroting, modernisering en flexibilisering van
de arbeidsvoorwaarden en het personeelsbeleid, de medezeggenschap en de versterking
van bestuur en management.• Groeiend belang van private financiering:
de afgelopen jaren is het belang van meerdere vormen van private financiering
van onderwijs toegenomen, variërend van sponsoring en ouderbijdragen
in het primair onderwijs tot volledig privaat gefinancierde postinitiële
opleidingen in het hoger onderwijs. Dit past bij de zojuist gesignaleerde
behoefte om eigen voorkeuren tot uitdrukking te brengen. Uitgangspunt voor
het kabinet is en blijft dat er voor iedereen mogelijkheden moeten bestaan
om met publieke financiering kwalitatief hoogwaardige opleidingen te volgen
tot en met een volwaardige opleiding in het hoger onderwijs. Waar dat aantoonbaar
nodig en mogelijk is, zullen extra publieke investeringen worden gedaan om
de kwaliteit van dit onderwijs te versterken of op een voldoende peil te houden.
Gegeven dit uitgangspunt staat het kabinet verre van afwijzend tegenover de
belangstelling om met privaat geld te investeren in onderwijs. Zeker voor
de instellingen van hoger onderwijs en beroepsonderwijs moeten er ruimhartige
mogelijkheden bestaan om op deze groeiende behoefte aan opleiding, bijscholing
en cursussen in het kader van «een leven lang leren» in te spelen.
Dat laat onverlet dat op het grensvlak tussen publieke en private financiering
soms vragen en dilemma's opkomen, hetzij over de legitimiteit van de publieke
financiering, dan wel over de ongewenste sociale effecten van private financiering.Bij dit laatste punt zijn nieuwe financieringsarrangementen mogelijk,
waarbij de vraagzijde nadrukkelijker een rol speelt. Met name in het post-initiële
onderwijs zijn eigen bijdragen van het individu, al dan niet gecombineerd
met steun van de werkgever, van belang. In een dergelijke situatie is het
denkbaar dat vouchers op termijn een nuttig aanvullend instrument zijn om
de vraagzijde te versterken. In de reactie op het rapport Rinnooy Kan wordt
hierop nader ingegaan.Innovatie en investeringInvesteren in de kennisinfrastructuur staat in deze begroting centraal.
De urgentie om het investeringsniveau op peil te brengen, is sinds het afsluiten
van het huidige regeerakkoord toegenomen en onder andere tot uitdrukking gebracht
in de Voorjaarsnota van 2000.Adequate financiering van de uitbreiding en verbetering van het aanbod
van kennisactiviteiten heeft dan ook prioriteit. De moderne economie kenmerkt
zich door grote kennisdynamiek. Kennis wordt sneller ontwikkeld, verworven
en toegepast, maar veroudert ook sneller. De kenniseconomie moet alle in de
samenleving aanwezige kennis gebruiken en ruimte bieden voor innovatie, absorptie
en diffusie van kennis. Informatisering en mondialisering vernieuwen de economie
en doen de vraag naar hoog opgeleiden toenemen. Iedereen die kan en wil werken
dient geen belemmeringen te ondervinden; de arbeidsparticipatie kan nog sterk
omhoog. Daar komt bij dat werken de meest effectieve manier is om sociale
uitsluiting tegen te gaan.Kiezen voor kwaliteitOok het onderwijskansenbeleid en de zorgstructuur in het onderwijs moeten
worden versterkt. Op het aanleren van basiskennis en -vaardigheden heeft immers
iedereen recht, en het is de plicht van de overheid talenten uit de verborgenheid
te halen. De emanciperende taak van het onderwijs is bepaald niet voltooid.
Lange tijd was het beleid erop gericht de achterstand van de meerderheid van
de bevolking ten opzichte van een hoog opgeleide en welvarende minderheid
op te heffen. Inmiddels gaat het om de voorsprong van de meerderheid ten opzichte
van een laag opgeleide en weinig welvarende minderheid, ten dele bestaande
uit allochtonen.Het beleid richt zich nu op degenen die echt niet mee kunnen komen en
op het opheffen van de achterstand van nieuwkomers. Bij 5 tot 10 procent is
dat blijvend of in ernstige mate het geval. Het onderwijskansenbeleid kan
versterkt worden indien er meer ruimte komt voor differentiatie, gericht op
het maximaliseren van kansen op kwalitatief hoogwaardig, op het individu toegesneden,
onderwijs voor iedereen. Gelijktijdig biedt het mogelijkheden voor andere
groepen om verantwoordelijkheid te nemen voor de inrichting van het eigen
bestaan.Het is gewenst dat er ruimte komt voor meer differentiatie en keuzemogelijkheden
in het onderwijs, opdat de solidariteit van de meerderheid met de minderheid
niet onder druk komt te staan. Het is ongewenst dat er naast het bestaande
onderwijs voor een beperkte groep een alternatief aanbod van hoge kwaliteit
gaat ontstaan. De verzorgingsstaat is gebaseerd op de uitgangspunten van kwantitatief
individualisme dat in het teken staat van de gelijkheid van iedereen. De samenleving
wordt echter steeds sterker bepaald door kwalitatief individualisme, waarin
de vrijheid van ieder afzonderlijk het uitgangspunt is geworden. Het accent
kan nu komen te liggen op de uitbouw in de diepte, dat wil zeggen in de verruiming
van de mogelijkheden rekening te houden met een grote en groeiende diversiteit
aan behoeften en een differentiatie in het aanbod. Voorwaarde is dat een publiek
gegarandeerd aanbod van kwalitatief goed initieel onderwijs aanwezig blijft.
Dat is kiezen voor kwaliteit.«Dubbel probleem»Onderwijs en onderzoek draaien voor 80 procent op hoog opgeleiden. De
combinatie van een sterk vergrijzende populatie met toenemende concurrentie
van andere sectoren vereist een modernisering van het beleid voor personeel
in het onderwijs (en onderzoek) en het onderwijs- en onderzoeksstelsel als
arbeidsorganisatie. In het funderend onderwijs is het tekort aan personeel
een groot risico, maar het biedt ook kansen om bij een opener onderwijsarbeidsmarkt
jonger personeel en mensen met ervaring in andere maatschappelijke sectoren
aan te trekken. Voor de sector onderzoek zijn onlangs in het rapport Talent voor de toekomst, toekomst voor talent (juni 2000)
de risico's beschreven en oplossingen aangedragen. Het «dubbele probleem»
waarmee de onderwijssector kampt, is dat personeelstekorten optreden, terwijl
juist alle zeilen bijgezet moeten worden om de arbeidsmarkt in brede zin te
bedienen.Onderwijsinstellingen zullen zich moeten bewijzen in een competitieve
omgeving. Zij moeten met binnen- en buitenlandse concurrenten in de slag om
personeel en studenten. De overheid zal hen daartoe in staat moeten stellen
door te investeren in klassenverkleining, personeel, werkorganisatie, ict,
gebouwen en materiële voorzieningen. Als dat gebeurt kan het funderend
onderwijs de basis blijven vormen voor het vermogen om een leven lang verder
te leren en «emplooibaar» te zijn.2. INVESTEREN IN DE KENNISSAMENLEVINGHet is een onomstreden feit dat investeren in onderwijs bijdraagt aan
de groei van welvaart en welzijn. Een hoger opleidingsniveau biedt meer mogelijkheden
op de arbeidsmarkt, hetgeen ten goede komt aan zowel individu als samenleving.Ook scholing op de werkplek en werkervaring hebben gunstige effecten voor
de welvaart. Dit benadrukt het belang van goed funderend onderwijs waarin
leervaardigheid wordt opgedaan.De vraag op de arbeidsmarkt beweegt zich onder invloed van de digitalisering
van de samenleving. Tegelijkertijd is er de overgang van een industriële
naar een dienstensamenleving. In zowel de industriële als in de dienstensector
verdwijnt werk waarvoor weinig opleiding nodig is. De computer neemt op veel
plekken dat werk over, waarvoor overigens op andere plekken nieuwe werkgelegenheid
geschapen wordt. Technische vaardigheden blijven niettemin altijd van belang;
niet zozeer voor het gebruik van de software van vandaag, maar voor reparatie,
ontwerp en vernieuwing van de hard- en software van morgen. Daarnaast is er
ook sprake van complementariteit. Behalve cognitieve zijn steeds meer non-cognitieve
vaardigheden vereist, met name creativiteit en sociabiliteit. Het gebruik
van ict gaat vaak samen met organisatorische veranderingen van de werkplek,
bredere verantwoordelijkheden, meer decentrale besluitvorming en meer self-managing teams. Het is de vraag of de school voor
het aanleren daarvan het (enige) aangewezen instituut is.Menselijk kapitaal en groeiDat economische groei samenhangt met factoren als onderwijs en onderzoek,
maar ook met politieke stabiliteit, maatschappelijke ongelijkheid en vertrouwen
in het rechtssysteem, wordt de laatste jaren steeds meer ingezien. Dat menselijk
kapitaal een productiefactor is, is bepaald niet nieuw. De nadruk ligt tegenwoordig
vooral op de rol die human capital speelt bij
de groei van maatschappelijke kennis (social capital).
Een goed opgeleide beroepsbevolking is beter in staat nieuwe technologieën
te creëren, te verspreiden en toe te passen. Het maatschappelijk belang
van onderwijs en onderzoek is groter dan tot uitdrukking komt in de individuele
beloning van arbeid via de markt. Er zijn ook maatschappelijke effecten buiten
de markt om.Zonder toenemende kennis en verbetering van de technologie is voortgaande
groei uitgesloten. De groei stuit dan op fysieke grenzen: de beperkte aanwezigheid
van de productiefactoren arbeid, kapitaal en milieu. Kennisgroei – het
creatieve vermogen van mensen – kent geen (bekende) grenzen.Een leven lang lerenDe moderne kenniseconomie, waarin nieuwe ontwikkelingen zich in een steeds
sneller tempo voordoen en innovatie steeds belangrijker wordt, vereist een
beroepsbevolking die steeds weer bijleert om kennis op peil te houden en nieuwe
kennis op te doen. Een afgeronde opleiding op jonge leeftijd is niet meer
toereikend voor het gehele arbeidzame leven; «een leven lang leren»
is noodzakelijk om de employability van werknemers te behouden.In dit licht is het de ambitie van het kabinet om, binnen de door de Europese
Top geformuleerde ambitie, van Nederland de meest dynamische en
welvarende regio in Europa te maken. Hiervoor worden twee beleidslijnen ingezet.
De eerste beleidslijn is het creëren van een hoog opgeleide en breed
inzetbare beroepsbevolking door middel van een aantrekkelijk klimaat voor
menselijk kapitaal. De tweede beleidslijn is het stimuleren van een hoge mate
van sociale insluiting met een bijbehorende participatiegraad.Voor zowel het realiseren van beide beleidslijnen als het tegemoet kunnen
komen aan de eisen die een moderne kenniseconomie stelt, is het instrumenteren
van «een leven lang leren» van groot belang. Uitgangspunt is het
opleidingsniveau van de beroepsbevolking in zijn totaliteit te verhogen. Het
minimale niveau is die van de startkwalificatie. Voor werkenden en werkzoekenden
die nog niet over een startkwalificatie beschikken, is het bereiken van dit
basisniveau een noodzaak om enerzijds de sociale participatie te bevorderen
en de uitsluiting tegen te gaan en anderzijds het aanwezige potentieel te
benutten. De erkenning van elders verworven competenties speelt een cruciale
rol om het niveau van startkwalificatie te bereiken. «Een leven lang
leren» is in feite een gezamenlijk belang en een gedeelde verantwoordelijkheid
van zowel de deelnemer, het bedrijfsleven als de overheid. Herijking van de
bestaande verantwoordelijkheidsverdeling en de rollen die de diverse actoren
hebben, wordt de komende tijd een belangrijk discussiepunt. Het kabinet zal
hiervoor een aanzet geven.Onderzoek en ontwikkelingTechnologie en innovatie zijn voor onze samenleving zeer belangrijke factoren.
Dat blijkt onder meer uit berekeningen van het verband tussen het bbp en investeringen
in fysiek en menselijk kapitaal, waarbij afzonderlijk rekening wordt gehouden
met investeringen in research and development. Indirect is daarmee natuurlijk
ook het belang van goed onderwijs aangegeven. Hoe beter de kwaliteit van het
onderwijs, hoe meer kans er is op innovatief onderzoek. Meer innovatie doet
de kennisvoorraad extra toenemen – het gaat in feite om uitbreidingsinvesteringen
van de kennisvoorraad. Ook wanneer kennis goedkoper kan worden geïmporteerd,
is het van belang het onderzoeks- en opleidingsniveau op een zodanig peil
te hebben dat die kennis kan worden benut. Menselijk kapitaal is dus niet
alleen een productiefactor, maar ook een strategische factor bij de verwerving
en verspreiding van kennis.Met meer internationale concurrentie wordt de kwaliteit van de beroepsbevolking
belangrijker, zeker voor een kleine open economie. Dankzij ict heeft kennis
zich snel over de wereld verspreid. Ook kapitaal is internationaal zeer mobiel.
Kennisintensieve arbeid krijgt hierdoor steeds meer strategische waarde en
dus is het van belang om voor bedrijven en personen die zich hiermee bezighouden
aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden te creëren. Bij de keuze van de
locaties voor productie en dienstverlening, spelen kosten en kwaliteit van
de aanwezige voorzieningen – fysieke en kennisinfrastructuur, politieke
en economische stabiliteit, het cultureel klimaat – een doorslaggevende
rol.Sociaal kapitaalKennis ontstaat in een sociaal proces. Mensen leren van ouders, vrienden,
collega's en elkaar, zonder dat er economische transacties aan ten grondslag
liggen. Mensen profiteren niet alleen zelf van hun kennis, maar hun omgeving
doet dat ook. De Oeso omschrijft human capital
als de «kennis, vaardigheden, competenties en andere in
individuen belichaamde eigenschappen die van belang zijn voor economische
activiteiten». Social capital of sociale
cohesie wordt veelal omschreven in termen van netwerken, normen, waarden en
vertrouwen (trust), waardoor gezamenlijke doelstellingen
effectiever worden bereikt. Nederland scoort hoog op een schaal die voor Oeso-landen
vertrouwen aangeeft: Nederland staat op de zevende plaats van de 23. Lidmaatschap
van maatschappelijke organisaties kan dienen als maatstaf voor sociale cohesie.
Mobiliteit, leeftijd en het type beroep dat men uitoefent zijn van invloed
op actieve participatie. CBS-onderzoek naar de leefsituatie bevestigt dat
de maatschappelijke participatie toeneemt met het opleidingsniveau. Een van
de meest effectieve, maar zeker niet het enige instrument voor de opbouw van
sociaal kapitaal is (funderend) onderwijs.Wanneer invloed van onderwijs en onderzoek op de groei van welvaart alleen
wordt afgemeten aan effecten via de markt, geeft dat een zeer onvolledig beeld.
Zij hebben namelijk ook invloed op de gezondheidssituatie (levensduur, bevolkingsgroei),
politieke stabiliteit, armoede en inkomensongelijkheid, milieueffecten (ook
negatieve effecten) en criminaliteit. Kortom, invloed op het welzijn en de
kwaliteit van het leven. Het gaat hierbij om effecten over een zeer lange
termijn van 45 jaren, overeenkomend met de duur van een beroepsmatig actieve
generatie. Onderzoek voor de Oeso illustreert dat de wijze waarop de samenleving
is ingericht in hoge mate de groei bepaalt van de economie. Welvaartsgroei
is een voorwaarde én een middel om welzijn tot stand te brengen. Tegelijk
zijn er terugkoppelingsmechanismen werkzaam: een politiek, bestuurlijk en
sociaal stabiele samenleving met een evenwichtige inkomensverdeling waarin
vertrouwen in het rechtssysteem heerst en veiligheid gegarandeerd kan worden,
biedt meer mogelijkheden voor (verdere) welvaartsstijging.Investeringen in de sociale en de ruimtelijk-economische infrastructuur
kunnen niet los worden gezien van investeringen in de kennisinfrastructuur.
Het begrip «infrastructuur» moet worden opgevat als het geheel
van structurele publieke voorzieningen die de potentie van het menselijk kapitaal
helpen bevorderen. Dat is, kort samengevat, de visie van professoren Nijkamp,
Bovenberg en Soete in de notitie Kennis is Kracht. Het
belang van goede kennisinfrastructuur in Nederland (juni 2000). Bovenstaande
uiteenzetting onderschrijft het belang van investeren in onderwijs, onderzoek
en cultuur en kan een rol spelen in het investeringsbeleid van het kabinet,
waaraan onder meer met de volgende ICES-ronde invulling zal worden gegevenCultuurInvesteringen in menselijk, sociaal en cultureel kapitaal worden niet
alleen afgemeten in termen van bruto nationaal product en werkgelegenheid.
Investeringen in onderwijs, onderzoek en cultuur hebben ook opbrengsten van
een andere orde. Rendement dat minder geschikt is om in cijfers uit te drukken:
plezier, saamhorigheid, voldoening, vervoering. Voor de sectoren cultuur en
media, die dankzij de groei van de culturele en de audiovisuele industrie
ook in economisch opzicht belangrijke sectoren zijn geworden, spreekt dit
bijna vanzelf. Onder het motto «Cultuur als confrontatie» is vorig jaar de Uitgangspuntenbrief voor het cultuurbeleid verschenen
en wordt dit jaar tegelijk met de begroting de Cultuurnota voor de periode
2001–2004 uitgebracht. Daarom kan de aandacht in deze toelichting beperkt
blijven tot de hoofdlijnen. Behalve in de Uitgangspuntenbrief en de
Cultuurnota zijn de nieuwe richtsnoeren uiteengezet en uitgewerkt in beleidsnota's
en -brieven over cultureel ondernemerschap, cultureel vermogen, architectuurbeleid,
kunstopleidingen, mediabeleid, culturele diversiteit en internationaal cultuurbeleid.
Het gemeenschappelijke element in die verschillende publicaties is dat het
cultuurbeleid zoveel mogelijk mensen uit zoveel mogelijk lagen van de bevolking
deelgenoot wil maken van wat cultuur allemaal te bieden heeft. Om dat te bereiken
zal er meer wisselwerking moeten komen tussen cultuurmakers en publiek. Naast
aandacht voor cultureel erfgoed, moet er ook ruimte zijn voor de cultuur van
komende generaties. Dit heeft geleid tot de volgende vijf beleidsprioriteiten:• versterking van de culturele programmering;• meer aandacht voor culturele diversiteit;• meer aanbod voor jeugd;• beter zichtbaar en bereikbaar maken van ons culturele vermogen
in archieven, musea;• culturele planologie (o.m. via Belvedere).Het project Cultuur en school waarmee in de
vorige Cultuurnota een begin werd gemaakt, is een succes gebleken. Het zal
geïntensiveerd worden, waarbij de positie van de scholen wordt versterkt.
Nieuw is het Actieplan cultuurbereik. In het kader
van dit plan verdubbelt het rijk de gelden die een dertigtal gemeenten en
de provincies in hun stedelijke en provinciale programma's
cultuurbereik opnemen. De rol van ict als middel om de relatie tussen
cultuur en onderwijs te versterken staat centraal in de brief cultuur@kennisnet.nl. De uitgangspunten
van het ict-onderwijsbeleid en het cultuurbeleid komen in die brief samen.
In twee nota's over het kabelbeleid is het uitgangspunt een evenwichtige verhouding
tussen de kabelbeheerder, dienstenaanbieder en de consument.3. PRIORITEITEN IN HET BELEIDUitbreiding en verbetering van het aanbodVernieuwende economieHet Centraal Planbureau (CPB) beoordeelt informatie- en communicatietechnologie
(ict) voorzichtig als een mogelijke doorbraaktechnologie: «Ontwikkelingen
in de Verenigde Staten wijzen op een vernieuwende economie» (CEP 2000,
blz. 171). Het beleid in de vernieuwende economie heeft een Europese dimensie.
Beleidsinitiatieven en technologische standaarden op elkaar aan laten sluiten;
eenduidige regelgeving en instituties; samenwerking in onderzoek en ontwikkeling –
zaken die Europa als geheel en ook de afzonderlijke landen ten goede komen.
Ook op nationaal niveau vraagt ict om beleidsaandacht. Het gaat dan om de
toerusting van (toekomstige) werknemers met voldoende kwalificaties en mogelijkheden
om die te blijven ontwikkelen en aan te passen.Bij de verspreiding van ict in het dagelijkse werk zijn leerprocessen
dus belangrijk. Het blijkt dat bedrijven die zowel veel gebruik maken van
ict als veel hoog opgeleiden in dienst hebben, productiever zijn. Dat wijst
op complementariteit tussen ict-investeringen en het opleidingsniveau van
werknemers. Er is nog een reden om het opleidingsniveau van de bevolking te
verhogen, of zoals de Sociaal Economische Raad (SER) dit noemt, «opwaardering»
van de werkgelegenheid; er worden gemiddeld steeds hogere eisen aan het personeel
gesteld.De investeringen in ict zijn in Nederland, in procenten van het bbp, relatief
hoog vergeleken met het EU- en Oeso-gemiddelde. Ook het aantal en de groei
van toegekende ict-octrooien in het totaal van de toegekende octrooien ligt
boven het gemiddelde van de EU en Oeso-landen. Deze gegevens staan in de Oeso-publicatie Science, technology and industry scoreboard, 1999. Van
belang is dat ict-investeringen en het opleidingsniveau van de bevolking gelijke
tred houden.Knelpunten op de arbeidsmarktDe Toets op het concurrentievermogen 2000
laat zien dat Nederland zijn arbeidspotentieel onvoldoende benut. Ouderen,
allochtonen, vrouwen en laagopgeleiden staan nog te veel buiten het arbeidsproces.
De welvaartsmogelijkheden worden onvolledig benut, terwijl de vergrijzing
vraagt om een breder maatschappelijk draagvlak. Opwaardering van competenties
zal in belangrijke mate de tekorten moeten terugdringen.Werkenden en reserves onder de beroepsbevolking die initieel geschoold
zijn, moeten gemakkelijker gebruik kunnen maken van onderwijsdiensten. Om
te voorkomen dat de vernieuwende economie op capaciteitsgrenzen stuit, is
door het CPB een aantal beleidsopties voor het arbeidsmarktbeleid op een rij
gezet. De meeste daarvan leiden pas op lange termijn tot verhoging van het
arbeidsaanbod, maar sommige kunnen op korte termijn al vruchten afwerpen.
Een groot aantal opties heeft betrekking op onderwijs en scholing, bijvoorbeeld
vergroting van de aantrekkelijkheid van een baan in het onderwijs door klassenverkleining,
verhoging van de instroom van hoger onderwijs, tegengaan van de uitval in
het onderwijs en stimulering van studierichtingen met tekorten. Het kabinet
heeft in de nota In Goede Banen in 48 punten aangegeven
hoe knelpunten voor de korte termijn aangepakt kunnen worden. Net als het
CPB heeft de SER voorkeur voor generiek overheidsbeleid om arbeidstekorten
aan te pakken. Maar in bepaalde situaties kan het maatschappelijk belang gediend
zijn met specifiek overheidsbeleid. Dit geldt volgens de SER in het laatste
middellangetermijnadvies voor knelpunten in de onderwijssector en de ict-beroepen,
omdat beide van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling naar een kennismaatschappij.Een zo hoog mogelijk aanbod van hoger opgeleiden moet voorkomen dat de
toekomstige groei door capaciteitsproblemen wordt gefrustreerd. De totale
vraag naar onderwijs, zo blijkt uit de Referentieraming 2000, neemt in de
kabinetsperiode toe met 2,8 procent. Daarna zet de groei door, waardoor aan
het eind van de meerjarenramingen de vraag ten opzichte van 1998/99 met ruim
5 procent zal zijn gestegen. Het funderend onderwijs groeit in de kabinetsperiode
met 2 procent en daarna nog eens met 2 procent. Sterke groeiers daarbinnen
zijn de onderwijssoorten die onder de Wet op de expertisecentra (WEC) vallen,
het leerwegondersteunend onderwijs en de praktijkopleidingen. Het aandeel
van deze onderwijssoorten neemt daardoor toe, maar blijft aan het eind van
de meerjarenraming nog onder de 6 procent. Het secundair beroepsonderwijs
is een bescheiden groeier; 1,5 procent in deze kabinetsperiode en ruim 3 procent
over acht jaar gerekend. Binnen het hoger onderwijs groeit het hbo zeer sterk
(bijna 12 procent in vier en ruim 18 procent in acht jaar), maar ook het wo
groeit meer dan gemiddeld (ruim 4 procent in vier en ruim 6 procent in acht
jaar).In paragraaf 5 (Financieel overzicht), onder «Onderwijs en arbeidsmarkt»,
worden de budgettaire gevolgen geschetst van het beleid voor uitbreiding en
verbetering van het aanbod.Zorg en kansen in het onderwijsMensen moeten de ruimte krijgen om te onderzoeken, te leren en te ondernemen.
We kunnen het ons daarbij vanuit economisch noch sociaal oogpunt veroorloven
om mensen langs de kant te laten staan. Goed funderend onderwijs en een startkwalificatie
moeten iedereen in staat stellen aan het arbeids- en maatschappelijk proces
deel te nemen. Maar door de kennisdynamiek zal een afgeronde opleiding niet
volstaan. «Een leven lang leren» is noodzakelijk om «emplooibaar»
te blijven.Door individualisering is de behoefte aan scholing zeer gedifferentieerd.
Om te voorkomen dat grote groepen mensen de snelle maatschappelijke ontwikkelingen
niet kunnen bijhouden en buiten de samenleving komen te staan, moet preventief
onderwijsbeleid kansen op participatie maximaliseren. Het beleid ter vergroting
van de participatie richt zich onder meer op Nederlandse taalvaardigheid onder
allochtonen, voor- en vroegschoolse educatie en voortijdig schoolverlaten.Hier is alle aanleiding voor. Uit onderzoek in Amsterdam bleek dat de
basisberoepsgerichte leerweg te moeilijk zou zijn voor 5 000 leerlingen.
Uit beoordeling van het onderzoek bleek dat het aantal risicoleerlingen nog
hoger zou kunnen liggen. Dit is een signaal dat de situatie van risicoleerlingen
zorgelijk is. In een ander rapport waarin vmbo-leerlingen getoetst werden
aan de landelijke criteria voor leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs,
bleek ruim eenderde in aanmerking te komen voor extra zorg. Er is in deze
gevallen sprake van een leerachterstand van meer dan anderhalf jaar.Uit een recent onderzoek (International Adult Literacy
Survey, OECD) naar geletterdheid blijkt dat in Nederland
10 procent van de volwassenen onvoldoende geletterd is om normaal te functioneren
in de samenleving. Saillant is dat onder de groep recente schoolverlaters
in Nederland toch nog rond de 7 procent niet verder komt dan datzelfde lage
niveau. In de helft van de gevallen gaat het daarbij om jongeren die met een
andere taal dan het Nederlands opgroeien. Onderzoek naar het voortijdig schoolverlaten
laat zien dat 3 procent van de leerlingen het onderwijs verlaat voor het einde
van de leerplicht. Op 17-jarige leeftijd heeft 8 procent het onderwijs verlaten
zonder primaire startkwalificatie.Het jaarlijks budget voor bestrijding van achterstanden voor het primair
en voortgezet onderwijs is f 1,1 miljard. Over de aanpak van onderwijsachterstanden
is de Tweede Kamer uitvoerig geïnformeerd. Een actieplan is inmiddels
gepubliceerd. Bij het zorgcluster in het onderwijs horen de instellingen die
vallen onder de Wet op de expertisecentra en, voor het voorgezet onderwijs,
het leerwegondersteunend en praktijkonderwijs. Met de leerlinggebonden financiering
wordt een grote stap gezet in de richting van vraagfinanciering. Dit proces
moet zorgvuldig worden voorbereid en vraagt de nodige tijd. Er is onlangs
aan de Kamer gerapporteerd over de voortgang van leerlinggebonden financiering
en over de ontwikkeling van het zorgbudget in het vmbo. De budgettaire effecten
zijn in paragraaf 5 onder «Zorg in het onderwijs» op een rij gezet.Modernisering van arbeidsorganisaties en personeelsbeleid
in onderwijs en onderzoekUit gegevens zoals de Onderwijsmeter (ITS, 2000) en internationale vergelijkingen
komt het beeld naar voren dat het goed gaat met het Nederlandse onderwijs.
Ouders tonen zich over het algemeen tevreden over het onderwijs en in internationaal
perspectief steken de prestaties van het Nederlandse onderwijs bepaald niet
slecht af. Dat blijkt bijvoorbeeld uit deelnamecijfers aan het hoger onderwijs
en uit resultaten voor wiskunde, natuurwetenschappelijke vakken en Engels.
Toch liggen er de komende tijd een aantal knellende problemen, die bij elkaar
opgeteld een veel minder gunstig beeld laten zien.Veel schoolorganisaties en hun personeel zijn niet toegerust om de problemen
en uitdagingen van nu aan te kunnen. De afstand tussen de bestaande situatie
en de ambities die voortvloeien uit de noodzaak om de trends te accommoderen
is groot. Het is daarom van belang ook de aandacht te vestigen op de huidige
staat van het onderwijs en de investeringen (in verschillende betekenissen
van het woord) die nodig zijn om het ingrijpende veranderingsproces effectief
te laten verlopen.Om voldoende kwalitatief hoog opgeleiden te leveren, moet de onderwijssector
zelf een aantrekkelijke werkomgeving zijn. De arbeidsvoorwaarden en de werkomstandigheden
moeten voldoen aan hoge eisen om personeel te trekken en vast te houden. De
arbeidsorganisatie moet tegemoetkomen aan moderne eisen, ruimte laten aan
eigen invullingen, en heldere verhoudingen kennen tussen personeel, management
en bestuur.Belangrijke impuls voor de verbetering van de werkomstandigheden is de
groepsgrootteverlaging in het basisonderwijs. Een overeenkomstig effect wordt
bereikt door de achterstanden in te lopen bij de materiële bekostiging,
de leermiddelen versneld te moderniseren en extra gelden te verstrekken voor
vernieuwingen in voortgezet onderwijs en secundair beroepsonderwijs.De beleidsruimte voor de individuele school wordt vergroot door de kwaliteitsimpuls arbeidsorganisatie. Er is met ingang
van schooljaar 2000–2001 een decentraal budget beschikbaar gesteld,
oplopend tot f 240 miljoen structureel, dat scholen vrij kunnen besteden
voor personele uitgaven. In de cao worden als doelen van dit budget genoemd:
functiedifferentiatie, het creëren van ondersteunende functies en werkdrukverminderende
maatregelen. In het budget zitten extra middelen voor het afsluiten van adequate
arbo-convenanten. Via monitoring wordt de besteding van het budget gevolgd.
Randvoorwaarde voor effectieve inzet van de decentrale budgetten is een adequate
en transparante medezeggenschap.Vergroting van de kwaliteit van het personeel en waarborging van de benodigde
kwantiteit zijn de pijlers van het met Maatwerk voor morgen ingezette beleid. In het vervolg op deze nota – Maatwerk 2 van juni 2000 – is aangegeven dat werkgevers in
het onderwijs toegerust en ondersteund worden om ook op de langere termijn
hun personeelsvoorziening op peil te houden. Ze worden in staat gesteld een
personeelsbeleid te voeren dat is toegesneden op de eigen schoolspecifieke
situatie. Het in de school opleiden van verschillende kandidaten voor het
personeel in het onderwijs (mensen in opleiding, zij-instromers, onderwijsassistenten)
is hierbij een nieuwe ontwikkeling. Bij de implementatie en uitvoering van
het beleid krijgt de school als arbeidsorganisatie dus een spilfunctie. Via
invoering van integraal personeelsbeleid en de ontwikkeling van een beroepsgroep
wordt de professionaliteit van het personeel in het onderwijs bevorderd.De maatregelen die de school deel laten uitmaken van een opener onderwijsarbeidsmarkt
zullen leiden tot een nieuw kwaliteitsstelsel dat in Maatwerk
voor morgen al is aangekondigd. Een wet op de beroepen in het onderwijs
zal de neerslag vormen van dat kwaliteitsstelsel.In zijn advies Lerarenbeleid: kwaliteit voor vandaag
en morgen heeft de Onderwijsraad voorgesteld na te denken over een
nieuwe educatieve infrastructuur: een samenhangend stelsel van scholing en
nascholing, schoolbegeleiding, toets- en leerplanontwikkeling en wetenschappelijk
onderzoek. De raad is verzocht dit onderwerp nader uit te werken en in 2000
hierover te adviseren.Bij de behandeling van de eerste suppletore begroting 2000 is de Tweede
Kamer geïnformeerd over een nadere verkenning door prof. dr. A. van der
Zwan naar de mogelijke oprichting van een onderwijsontwikkelingsfonds. Onderzocht
wordt hoe een fonds veelbelovende innovatieve projecten en herstructureringsprojecten
kan bevorderen en stimuleren. Dit onderzoek maakt ook de vraagzijde inzichtelijk,
ontwikkelt en toetst nadere criteria voor de projecten die in aanmerking kunnen
komen en gaat in op mogelijke financieringsvormen, fondsconstructies en noodzakelijke
aanpassingen in de regelgeving.Begin juli is met de Centrales van overheidspersoneel de cao 2000–2002,
sector onderwijs (po, vo, bve) afgesloten. Het is een evenwichtige mix van
generieke en specifieke maatregelen die kunnen bijdragen aan de versterking
van de wervingspositie. Basis is een marktconforme loonontwikkeling. Begin-
en eindsalarissen in het onderwijs zijn op orde, maar carrièrepatronen
voor onderwijspersoneel zijn relatief lang. Via inkorting en linearisering
van het carrièrepatroon wordt het loon- en functiegebouw gemoderniseerd.
De mogelijkheid om arbeidsduurverkorting te verzilveren en de
uitbreiding van de kinderopvang en scholingsfaciliteiten, maken meer differentiatie
en maatwerk in het arbeidsvoorwaardenpakket mogelijk.De opleidingen voor personeel in het onderwijs hebben gezamenlijk een
veranderingsproces naar een vraaggerichte benadering op gang gebracht. Er
zijn flexibeler leertrajecten opgezet voor diverse doelgroepen studenten.
Ook is de samenwerking met scholen in de regio hechter geworden, zodat verdere
dualisering van de initiële opleiding mogelijk wordt. Een belangrijk
element is daarbij de ontwikkeling van de school als «opleidingsschool».
Scholen moeten er op voorbereid zijn dat ze niet meer alleen kant-en-klaar
startbekwaam personeel aangeleverd krijgen. In hun personeelsbeleid zullen
ze aandacht moeten besteden aan het opleiden van mensen op de werkplek, in
de school zelf.De opleidingen bieden trajecten op maat. Er zullen verschillende routes
zijn die naar een baan in het onderwijs voeren, waarbij de eindverantwoordelijkheid
voor de kwaliteit van het opgeleide personeel bij de opleidingen blijft. Als
personeel in de school wordt opgeleid krijgen de opleidingsdocenten een directe
betrokkenheid bij de professionalisering van collega's in de school. Dat kan
een inhoudelijke basis zijn voor verdere ontwikkeling van de beroepsgroep.
Nieuwe opleidingsroutes en de Interim-wet zij-instroom maken het mogelijk
dat specifieke doelgroepen worden omgeschoold tot groepsleerkracht in het
basisonderwijs.Een professionele arbeidsorganisatie zal ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
effectiever kunnen bestrijden. Er is voor ziekteverzuimbestrijding extra geld
ter beschikking gesteld in de verwachting dat deze middelen in de komende
jaren terugverdiend worden. Het geld is als onderdeel van het decentraal budget
aan de scholen toegekend. De cao-partijen streven ernaar om het ziekteverzuim
de komende 3 jaar met 1 procentpunt te laten dalen. Het decentraal budget
kan worden gebruikt voor arbo-contracten. Inzet is om via reïntegratie
van gedeeltelijk arbeidsongeschikten 10 procent van deze groep weer aan werk
te helpen.De financiële gevolgen van het beleid zijn samengevat in paragraaf
5 onder «Investeren in personeel en scholen».De universiteiten en de onderzoekinstellingen zullen de komende tien jaar
met betrekking tot het ontwikkelen en te voeren personeelsbeleid vooral moeten
anticiperen op uitstroom van het vergrijsde personeelsbestand en instroom
van jong wetenschappelijk talent.Dit is een van de aanbevelingen uit het rapport Talent
voor de toekomst, toekomst voor talent, dat in opdracht van de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen tot stand is gekomen. Met dit rapport
is uitvoering gegeven aan de moties Van der Hoeven (CDA) en Lambrechts (D66)
(Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 558, nrs. 7 en 8) die
werden ingediend bij de behandeling van het Wetenschapsbudget 2000 in oktober
1999.Het rapport inventariseert de huidige knelpunten op het gebied van personeelsbeleid
van de universiteiten en de onderzoekinstellingen, de initiatieven die reeds
door de instellingen zijn ondernomen om die knelpunten te verminderen en het
geeft een plan van aanpak dat zich richt op het oplossen van de knelpunten.
In een onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) dat opgenomen is in het
rapport, is doorberekend dat bij ongewijzigd beleid in de nabije toekomst
tekorten aan personeel zullen ontstaan.Het rapport is toegezonden aan de Tweede Kamer bij brief van 14 juni 2000 met de toezegging dat de uitkomsten van het rapport zorgvuldig
worden bestudeerd en daarna een reactie volgt.Voor een reactie op het rapport wordt verwezen naar de voortgangsrapportage
wetenschapsbeleid, die separaat aan de Tweede Kamer zal worden toegezonden.Investeringen in ict en wetenschapsbudgetIct in het onderwijs biedt veel mogelijkheden: onderwijs op maat, aangepast
aan de competenties en leerbehoeften van de lerenden en, in meer of mindere
mate, onafhankelijk van plaats en tijd. Ict kan ook de administratieve lasten
voor scholen verminderen. Voor de docent betekent onderwijs op maat met ict
een verandering van rol.Kennisnet is een belangrijke voorziening waarmee voor het onderwijs relevante
toepassingen en informatie toegankelijk gemaakt wordt, op een beveiligde,
beheerde en samenhangende wijze. Kennisnet biedt gebruikers een platform om
kennis en informatie te delen en verder te ontwikkelen. Docenten kunnen hun
lessen samen ontwikkelen en uitwisselen, leerlingen kunnen oefenen met examens,
werkstukken schrijven met leerlingen op andere scholen of locaties, de toegang
tot internet is snel, gegarandeerd en goedkoop.In de nota Wie oogsten wil, moet zaaien, Wetenschapsbudget
2000 werd de vorming van de vernieuwingsimpuls bij de Nederlandse
organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO) aangekondigd. Dit is een
instrument gericht op vernieuwing van het wetenschappelijk onderzoek. De eerste
tranche, met een budget van f 30 miljoen per jaar vanaf 2000, waaraan
OCenW, NWO en de universiteiten evenveel bijdragen, is gericht op jonge talentvolle
universitaire onderzoekers, die gedurende 5 jaar de ruimte krijgen om hun
eigen onderzoeksideeën uit te werken. In september 2000 vinden de eerste
toewijzingen plaats. Daarnaast is voor 2000 nog additioneel f 50 miljoen
beschikbaar gekomen.In het Wetenschapsbudget 2000 werd aangekondigd dat de vernieuwingsimpuls
over enkele jaren een budget zal hebben van f 75 miljoen, met bijdragen
van OCenW, NWO en de universiteiten.In de Voorjaarsnota 2000 heeft het kabinet ruimte geboden (f 30 miljoen)
voor een verdere groei van de vernieuwingsimpuls. De bijdrage van OCenW aan
de vernieuwingsimpuls komt hiermee vanaf 2005 op f 55 miljoen per jaar.
NWO en de universiteiten hebben zich vorig jaar al gecommitteerd een bijdrage
van f 50 miljoen van OCenW met gelijke bedragen te matchen. Dit betekent
dat de vernieuwingsimpuls in enkele jaren toeneemt naar zo'n f 160 miljoen
per jaar vanaf 2005. In onderstaande tabel wordt de bijdrage van OCenW/LNV
en NWO/universiteiten samengevatOverzicht middelen t.b.v.
de vernieuwingsimpuls (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005OCenW bijdrage     1ste tranche10,010,010,010,010,0Stimuleringsbijdrage13,05,08,014,015,0Uit FES25,025,025,025,025,0Extra bijdrage5,05,05,05,05,0Totaal OCenW43,045,048,054,055,0LNV-bijdrage2,02,02,02,02,0Totaal extra overheidsbijdrage45,047,050,056,057,0Matching NWO, universiteiten90,094,0100,0100,0100,0Totaal financieel perspectief vernieuwingsimpuls135,0141,0150,0156,0157,01 Het betreft middelen die vrijvallen uit de bij NWO ondergebrachte
OCenW-stimuleringsmiddelen.Beleidsimpuls cultuurIn het regeerakkoord is een forse impuls voor cultuur opgenomen. Deze
begroting voegt hier f 25 miljoen aan intensiveringen aan toe. In 2000
is f 40 miljoen extra beschikbaar voor monumentenzorg. Voor f 14
miljoen is het mogelijk te voorzien in extra kosten voor het Rijksmuseum (f 4
miljoen), huisvesting (f 5 miljoen) en de Koninklijke Bibliotheek (f 5
miljoen).4. EUROPALissabon, eEurope 2002 en eLearningDe eerste bijeenkomst van de Europese Raad in het nieuwe millennium, de
Kennistop in Lissabon, stond in het teken van de mogelijkheden en uitdagingen
van de vernieuwende en mondialiserende economie. Het strategische doel van
de daar gemaakte afspraken is Europa te ontwikkelen tot de meest concurrerende
en dynamische kenniseconomie in de wereld, met een houdbare economische groei,
meer en betere banen en met een hechtere sociale samenhang. Deze ambitie veronderstelt
hoogwaardig menselijk en sociaal kapitaal en stelt daarom hoge eisen aan het
onderwijs- en onderzoeksstelsel. De urgentie hiervan laat zich raden, gezien
de toenemende schaarste op de arbeidsmarkt van hoog opgeleiden in de sectoren
onderwijs en onderzoek. Nederland staat dan ook van harte achter het «eEurope-initiatief». Ook vreemdetalenonderwijs is
essentieel; daarom is het jaar 2001 uitgeroepen tot «Europees jaar van
de talen».Uitdrukkelijk is afgesproken dat lidstaten elkaar op onderwijsterrein
zullen volgen en zich met elkaar vergelijken, waar het gaat om de inzet (bijvoorbeeld
de onderwijsuitgaven per capita) en de resultaten van het beleid. Voor onderzoek
en innovatie is het belangrijk dat er snelle onderzoeksnetwerken komen in
heel Europa, dat publiek en privaat onderzoek meer samenwerken, dat belemmeringen
voor een Europese kennismarkt worden opgeheven en dat er meer ruimte komt
voor vernieuwend fundamenteel onderzoek.Naast de economische component is in Lissabon ruime aandacht besteed aan
de sociale component. Om te voorkomen dat de nieuwe economie leidt tot vergroting
van de werkloosheid, sociale uitsluiting en armoede is het van cruciaal belang
te investeren in mensen. Onderwijs en opleiding zijn daartoe de instrumenten.
Een van de afspraken die is gemaakt is de halvering per 2010 van het aantal
18–24-jarigen zonder vervolgopleiding. Daarnaast werden de deelnemende
landen opgeroepen jaarlijks substantiële groei van investeringen in menselijke
bronnen per capita te verwezenlijken. Op suggestie
van Nederland is de Onderwijsraad uitgenodigd – teneinde bij te dragen
aan de Luxemburg- en Cardiff-processen – om in het voorjaar 2001 een
breed rapport aan de Europese Raad voor te leggen over de concrete doelstellingen
die de onderwijsstelsels in de toekomst moeten nastreven.Inmiddels heeft de Europese Raad van Feira van 19 en 20 juni 2000 een
actieplan goedgekeurd (eEurope 2002), waarin de
actielijnen gebundeld zijn rond drie «sleuteldoelen»:• een goedkoper, sneller en veilig internet; het actieplan somt de
acties op die voor wetenschappelijk onderzoek van belang zijn;• investeren in mensen en vaardigheden; het actieplan voegt de acties
samen die voor het onderwijs van belang zijn. Daarvoor is een complementair
initiatief opgezet met de titel eLearning;• stimulering van internetgebruik; het actieplan beschrijft voornamelijk
acties die voor het media- en cultuurbeleid van belang zijn.Daarnaast heeft de EU Onderzoekraad van 15 juni 2000 een plan van aanpak
goedgekeurd om te komen tot een Europese Onderzoeksruimte. Het doel hiervan
is onder andere:• de fragmentatie van het onderzoek in Europa te verminderen en de
samenwerking te verhogen door netwerken en centres of excellence in het leven roepen;• het beleid voor infrastructurele onderzoeksinspanningen vergroten;• de mobiliteit van onderzoekers verhogen;• het aantrekkelijk maken van het beroep voor jonge onderzoekers
en vrouwen.Verder heeft de EU Onderwijsraad van 8 juni 2000 de Europese Commissie
onder andere verzocht:• in haar voorstellen voor de werkgelegenheidsrichtsnoeren 2001 de
richtsnoeren voor ict en «een leven lang leren» te verscherpen;• met een voorstel te komen voor een Europees diploma voor basisvaardigheden;• met een voorstel te komen voor een Europees format voor curricula
vitae.De Franse EU-voorzitter heeft aangekondigd binnenkort met een initiatief
te komen om de mobiliteit van studenten en personeel te vergroten. Onder hetzelfde
voorzitterschap zal waarschijnlijk de aanbeveling worden aangenomen om de
knelpunten in deze mobiliteit te verminderen.Nederland heeft sinds de top van Lissabon de investeringen in menselijk
kapitaal belangrijk verhoogd (zie ook de financiële bijlage bij deze
begroting). Het gaat om:• investeringen in ict, waardoor de in Lissabon geformuleerde doelstelling
verwezenlijkt kan worden om alle scholen voor het einde van 2001 aan te sluiten
op kennisnet, en de ict-vaardigheid van onderwijzend personeel, conform «Lissabon»
kan worden vergroot;• investeringen in personeel, scholen en wetenschap, waardoor de
kwaliteit van het onderwijs en onderzoek zal verbeteren;• investeringen in de bestrijding van voortijdig schoolverlaten,
in regionale samenwerking, en in vroeg- en voorschoolse opvang, waardoor de
Lissabondoelstelling dichterbij wordt gebracht om het aantal 18–24 jarigen
met alleen lager secundair onderwijs in 2010 gehalveerd te hebben.5. FINANCIEEL OVERZICHTInleidingIn het regeerakkoord is een hoge prioriteit toegekend aan onderwijs, cultuur
en wetenschappen. Met de gunstige economische vooruitzichten voor 2000 en
verder is in het uitgavenkader extra ruimte beschikbaar gekomen, waardoor
het mogelijk is geworden om op onderdelen het regeerakkoord versneld uit te
voeren en daarnaast nieuwe prioriteiten te stellen.Voor de OCenW-begroting leidt dit bovenop de impuls van f 2 miljard
uit het regeerakkoord tot nieuwe beleidsmatige uitgaven (exclusief de cao-salarisstijging)
van f 1,4 miljard per jaar. Op deze wijze wordt het OCenW-veld in staat
gesteld mee te delen in de groeiende welvaart en beleidsimpulsen te ontplooien
die een bevestiging zijn van de prioriteit voor onderwijs, cultuur en wetenschappen
in het regeerakkoord.Bij de afronding van de begrotingsbesprekingen in augustus 2000 heeft
het kabinet besloten tot verdere intensiveringen voor OCenW. Het effect hiervan
in 2001 en volgende jaren is opgenomen in de volgende overzichten en in de
voorgestelde begroting 2001.De intensiveringen in het kalenderjaar 2000 zullen worden opgenomen in
de tweede suppletore begroting, maar zijn wel inmiddels ter toelichting opgenomen
in de begrotingsartikelen. Het betreft in 2000:• de versnelling met f 21 miljoen van de decentrale schoolbudgetten
bij de beleidsterreinen voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs en volwasseneneducatie;• een post van f 100 miljoen in 2000 voor interne verbouwing
en inventaris (inclusief de f 20 miljoen voor het amendement-Hindriks)
die in de tweede suppletore begroting nader verdeeld zal worden over de beleidsterreinen
primair onderwijs en voortgezet onderwijs;• een post van f 50 miljoen voor vervanging op artikel 26.06;• f 50 miljoen voor het wetenschapsbudget op artikel 23.01;• een vooruitbetaling van f 162 miljoen voor de ov-kaart in
2000 als kasschuif naar 2001 en volgende jaren.Aansluiting ontwerpbegroting 2000 en ontwerpbegroting
2001In de volgende tabel wordt voor de uitgaven de aansluiting weergegeven
tussen de ontwerpbegroting 2000 en de ontwerpbegroting 2001. Het verschil
komt voort uit:• de Nota van wijziging bij de OCenW-begroting 2000;• de mutaties als gevolg van de besluitvorming van het kabinet over
de Voorjaarsnota 2000 en de Miljoenennota 2001.Deze begrotingswijzigingen zullen in dit hoofdstuk verder worden toegelicht.Tabel 5.1 Verschillen
tussen ontwerpbegroting 2000 en ontwerpbegroting 2001 (bedragen x f 1miljoen) 20012002200320042005Ontwerpbegroting
200146 436,847 109,747 796,048 388,648 854,4Ontwerpbegroting 200043 772,844 289,845 032,845 645,046 103,7Totaal
verschil2 664,02 819,92 763,22 743,62 750,7Bestaande uit:     Investeren in personeel en scholen380,0310,0250,0250,0250,0Onderwijs – arbeidsmarkt563,0624,0669,0668,0676,7Zorg in het onderwijs240,0300,0295,0295,0295,0Investeringen ict en wetenschapsbudget230,0150,0150,0150,0150,0Beleidsimpuls cultuur39,044,049,049,049,0Totaal impulsen1 452,01 428,01 413,01 412,01 420,7Overige mutaties:     Meevallers
/ ramingsbijstellingen / maatregelen– 126,4– 44,6– 52,8– 75,0– 71,8Loon- en prijsbijstelling1 138,31 153,71 172,11 186,41 186,4Overige technische posten38,5132,686,484,310,9Diversen161,6149,9144,6136,0204,5Totaal2 664,02 819,92 763,22 743,62 750,7Beleidsmatige impulsenInleidingDe volgende clusters met beleidsintensiveringen worden hier toegelicht:• Investeren in personeel en scholen;• Onderwijs en arbeidsmarkt;• Zorg in het onderwijs;• Investeringen in ict en wetenschapsbudget;• Beleidsimpuls cultuur.Met de begroting 2002 worden de veranderingen als gevolg van het VBTB-project
(van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording) doorgevoerd.In de structuur van de begroting en de verantwoording was hier de afgelopen
jaren al op vooruitgelopen, onder andere via de publicatie OCenW in kerncijfers die gelijk met de begroting wordt uitgebracht.
Bij deze begroting heeft dit een vervolg gekregen door in de toelichting per
beleidsterrein waar mogelijk in te gaan op de beleidseffecten van de nieuwe
impulsen en de gevolgen voor het informatieverkeer.Investeren in personeel en scholenHet uitgangspunt is een forse investering in instrumenten voor personeel
en voor personeelsbeleid en in ruimte voor scholen gericht op een verbetering
van het imago van beroepen in het onderwijs en de uitstraling van het onderwijs
als werkgever. De uitwerking van dit beleidspakket is opgenomen in:• de cao voor de sector onderwijs (po, vo, bve) 2000–2002;• de nota Maatwerk voor morgen 2;• de afspraken over terugdringing van het ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
(deelconvenant reïntegratie en de voorbereidingen van het arbo-convenant).In hoofdlijnen is dit beleidspakket als volgt opgebouwd:• modernisering van de arbeidsvoorwaarden door meer functiedifferentiatie
en een aanpassing van het bestaande carrièrepatroon;• toekenning aan de instellingen van een decentraal schoolbudget
om op schoolniveau personeelsbeleid vorm te geven voor functiedifferentiatie,
meer ondersteunende functies en voor gerichte maatregelen om werkdruk te verminderen;• flexibilisering van de arbeidsduur en bevordering van de arbeidsparticipatie
van oudere werknemers door wijziging van adv- en bapo-regels;• terugdringing van het ziekteverzuim in drie jaar met één
procentpunt door meer verzuimpreventie, ziekteverzuimbegeleiding en reïntegratie;• meer faciliteiten voor scholing en kinderopvang;• faciliteiten voor achterstandsscholen om arbeidsmarktknelpunten
op te lossen;• meer middelen voor de versterking en de innovatie van de school
als arbeidsorganisatie, verdere professionalisering en betere honorering van
schoolleiders in het primair onderwijs;• het aanboren van nieuwe doelgroepen die een functie in het onderwijs
kunnen en willen vervullen («zij-instromers»), bijvoorbeeld vaklieden
uit de praktijk die als leraar in het vmbo aan de slag gaan en onderwijsassistenten
die leraar worden;• «opleiden in de school» met een pilot vormgeven in
samenwerking tussen de «opleidingsschool» en de opleidingen voor
onderwijspersoneel.Voor het geheel van deze maatregelen worden de volgende middelen ingezet: Tabel 5.2: Investeren
in personeel en scholen (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Arbeidsmarktknelpunten achterstandscholen30,030,030,030,030,0Kinderopvang10,0    Functiedifferentiatie / werkdruk / kwaliteit leraren / kinderopvang160,0170,0180,0200,0200,0Ziekteverzuimbestrijding50,050,050,050,050,0BTW-compensatie uitzendwerk20,020,020,020,020,0Schoolspecifieke budgetten120,060,0   Inverdieneffecten ziekteverzuim– 10,0– 20,0– 30,0– 50,0– 50,0Totaal380,0310,0250,0250,0250,0Onderwijs en arbeidsmarktHet onderwijsstelsel zal de komende jaren een belangrijk instrument zijn
om spanningen op de arbeidsmarkt door tekorten aan geschoold personeel te
laten afnemen. Vanzelfsprekend wordt daarbij gekeken naar de rol van de beroepsopleidingen
als toeleverancier van geschoolde werknemers. Maar meer gediplomeerden uit
de beroepseducatie vragen, naast meer geld voor de deelnamestijging, ook investeringen
in de leerroutes die aan het eindonderwijs voorafgaan. Daarbij gaat het vooral
om modernisering van leermiddelen en inventaris en om onderwijsinnovatie.Het volgende pakket van maatregelen en middelen is in ontwikkeling:• voor de stijging in de onderwijsdeelname in de sectoren bve, hbo
en wo, inclusief de bijbehorende effecten op het budget voor studiefinanciering,
is structureel meer dan f 500 miljoen opgenomen. De stijging in het hoger
onderwijs vloeit niet zozeer voort uit de directe instroom vanuit het voortgezet
onderwijs maar hangt meer samen met indirecte instroom waaronder tweede studies.
Hiervan is de vraag of deze wel in dezelfde omvang kosten genereren als eerste
opleidingen. Het kabinet heeft behoefte aan meer informatie op dat gebied.
Na 2002 is een verdere oploop in het budget in het hoger onderwijs vanwege
meer studenten afgevlakt door een verdere stijging van de studentenaantallen
nu niet verder budgettair te vertalen;• een differentiatie in de rijksbijdrage voor 2e en 3e studies in het hoger onderwijs. Die bijdrage is nu nog gebaseerd op
hetzelfde tarief als een voltijdse student die zonder enige vrijstelling aan
zijn of haar eerste studie deelneemt. De differentiatie zal vanaf 2004 tot
een daling in de rijksbijdrage leiden van structureel f 50 miljoen;• voor een impuls in de beroepsopleidingen is in 2000 en 2001 2 x
f 100 miljoen uitgetrokken, waarvan 2 x f 25 miljoen voor bevordering
van zij-instroom in het beroep (zie Maatwerk 2);• voor de arbeidsmarktknelpunten die hogescholen en universiteiten
ondervinden bij de werving van lectoren, respectievelijk van assistenten in
opleiding is jaarlijks f 55 miljoen beschikbaar;• in het secundair beroepsonderwijs is een voorgenomen bezuiniging
op de landelijke organen beroepsonderwijs uit de ontwerpbegroting 2000 inmiddels
teruggedraaid;• voor de uitbreiding van de capaciteit van geneeskunde, diergeneeskunde
en tandheelkunde wordt een reeks oplopend naar f 51 miljoen geraamd;• het intrekken van de resterende taakstelling van f 10 miljoen
op het kunstvakonderwijs, conform de uitspraken van de Tweede Kamer.Ruimte binnen de begroting voor het primair onderwijs maakt het ook mogelijk
de in de vorige ontwerpbegroting opgenomen bezuiniging op de frictiekosten
ook meerjarig ongedaan te maken.Meerjarig zijn de budgettaire gevolgen van dit beleidspakket als volgt
opgebouwd:Tabel 5.3 Onderwijs en
arbeidsmarkt (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Deelnamestijging354,0521,0583,0583,0591,7Bekostiging 2e
en 3e studies hoger onderwijs – 15,0– 40,0– 50,0– 50,0Impuls beroepsopleiding100,0    Arbeidsmarktknelpunten hoger onderwijs/aio's55,055,055,055,055,0Secundair beroepsonderwijs30,030,030,030,030,0Capaciteit (dier)geneeskunde/ tandheelkunde14,023,031,040,040,0Kunstvakonderwijs10,010,010,010,010,0Totaal onderwijs en arbeidsmarkt563,0624,0669,0668,0676,7Zorg in het onderwijsIn het funderend onderwijs bevinden zich op het grensvlak met de «zorg»
kwetsbare leerlinggroepen, waarbij voor lopende beleidsoperaties meer middelen
noodzakelijk zijn. Het betreft:• leerlinggebonden financiering (lgf) in het primair onderwijs met
extra middelen voor regionale expertisecentra (rec), voor het verder ontwikkelen
van de systematiek van indicatiestelling en voor de onderwijskundige ontwikkeling;• de introductie van het zorgbudget in het voortgezet onderwijs,
met name voor het leerwegondersteunend onderwijs en het praktijkonderwijs;• intensivering van het aanbod van voor- en vroegschoolse educatie
en verhoging van de deelname van 2- tot en met 5-jarigen;• het Onderwijskansenplan met name gericht op het tegengaan van taalachterstand
bij allochtone leerlingen (f 20 miljoen);• een additionele impuls van f 75 miljoen voor achterstandenbeleid,
in het verlengde van het Onderwijskansenplan;• het leerlingenvolume in het speciaal onderwijs.Met de genoemde maatregelen is het volgende budget gemoeid: Tabel 5.4: Zorg in het
onderwijs (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Leerlinggebonden financiering#55,055,050,050,050,0Zorgbudget voortgezet onderwijs30,030,030,030,030,0Voor- en vroegschoolse educatie*100,0100,0100,0100,0100,0Onderwijskansen20,020,020,020,020,0Achterstandenbeleid25,075,075,075,075,0Leerlingenvolume speciaal onderwijs10,020,020,020,020,0Totaal zorg in het onderwijs240,0300,0295,0295,0295,0# incidenteel is nog resp. f 15 en 5 miljoen ter beschikking gesteld
voor resp. 2001 en 2002.* inclusief f 20 miljoen (nota van wijziging Rbg 2000)Investeringen voor informatie- en communicatietechnologie
(ict) en wetenschapsbudgetIn deze categorie zijn de volgende maatregelen opgenomen:• een investering van f 20 miljoen structureel voor «content»-ontwikkeling
in het kader van het ict-project. Aanleiding voor deze investering is de uitspraak
van de Tweede Kamer bij de algemene politieke beschouwingen in 1999;• versnelde uitvoering van afspraken uit het regeerakkoord over ict
in het onderwijs, waardoor de normvergoeding voor ict aan de scholen voor
po, vo en bve sneller op het beoogde structurele niveau kan worden gebracht;• een forse bijdrage uit het Fonds Economische Structuurversterking
(FES) voor ict en voor uitbreiding van de vernieuwingsimpuls in het wetenschapsbeleid.
Dat is vanuit de FES-benadering een bevestiging van het belang van investeringen
in de infrastructuur van onderwijs, cultuur en onderzoek als middel voor versterking
van de economische structuur.Met deze verhoging van de ict-investeringen zal conform de afspraken op
de EU-top van Lissabon een versnelde uitrol van kennisnet gerealiseerd worden.Het investeringspakket voor ict en voor de vernieuwingsimpuls in het wetenschapsbudget
leidt tot de volgende extra uitgaven: Tabel 5.5: Investeringen
ict en wetenschapsbudget (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Ict in het onderwijs20,020,020,020,020,0Versnelling regeerakkoord ict50,0    Ict-onderwijs/cultuur via
FES130,0100,0100,0100,0100,0Kennis, onderzoek en innovatie5,05,05,05,05,0Kennis, onderzoek en innovatie
via FES25,025,025,025,025,0Totaal investeringen icten wetenschapsbudget230,0150,0150,0150,0150,0Impuls voor cultuurDe beleidsimpuls voor cultuur bevat met name:• verhoging van de prioriteit uit het regeerakkoord (f 25 miljoen),
waarvan de verdere uitwerking in de Cultuurnota aan bod zal komen;• een jaarlijkse bijdrage van f 4 miljoen oplopend tot f 14
miljoen aan de verbouwingskosten van het Rijksmuseum;• verhoging van de bijdragen in de huisvesting van musea en van de
Koninklijke Bibliotheek (KB).Per saldo leidt dit investeringspakket tot het volgende beeld: Tabel 5.6: Beleidsimpuls
cultuur (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Intensivering Cultuurnota25,025,025,025,025,0Rijksmuseum Amsterdam4,09,014,014,014,0Huisvesting (inclusief KB)10,010,010,010,010,0Totaal beleidsimpuls cultuur39,044,049,049,049,0Overige bijstellingenRamingsbijstellingen / maatregelenDe volgende ramingsbijstellingen en maatregelen zijn hier opgenomen:• een verhoging van het budget voor leerlingenvervoer vanwege aangescherpte
veiligheidseisen (de zogenaamde zitplaatsregeling) die zal worden opgenomen
in het Gemeentefonds;• een aanpassing van de ramingen voor het primair onderwijs vanwege
toegenomen vacatureruimte;• de administratieve effecten van de gevolgen van de invoering van
het onderwijsnummer, waarbij rekening is gehouden met invoeringslasten;• ramingsbijstellingen studiefinanciering zijn mogelijk gebleken,
op grond van de realisatie 1999 en de aan de nieuwe WSF aangepaste begrotingsraming
van uitgaven en ontvangsten;• een verlaging van de betaling van de ov-studentenkaart vanwege
de versnelde betaling van f 162 miljoen in 2000;• een overboeking voor de arbeidsvoorwaarden academische ziekenhuizen
(OVA 1999);• een bijstelling van de geraamde opbrengt van cursusgeld;• een correctie op de wachtgeldgevolgen van de bezuiniging op het
kunstvakonderwijs;• een bijstelling van de gemiddelde personeelskosten met name vanwege
te wijzigen werkgeverspremies, ingezet als coa-ruimte.Het geheel van deze posten is in de volgende tabel weergegeven: Tabel 5.7: Meevallers
/ ramingsbijstellingen / maatregelen (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Leerlingenvervoer10,010,010,010,010,0Vacatureruimte primair onderwijs – 20,0– 20,0– 20,0– 20,0Controle/afrekening onderwijsnummer25,0– 15,0– 30,0– 30,0– 30,0Studiefinanciering20,020,020,0– 5,0– 5,0Betaling ov-bedrijven– 156,0– 6,0   Bijstelling OVA 19991,61,61,61,61,6Ramingsbijstelling naar aanleiding van realisatie
WSF/bol– 25,0– 25,0– 25,0– 25,0– 25,0Cursusgelden– 2,0– 2,0– 2,0– 2,0– 2,0Herstructureringsmiddelen
kunstvakonderwijs – 7,9– 7,5– 4,7– 1,4Gemiddelde personeelslasten (incl. werkgeverspremie)– 115,0– 135,0– 135,0– 135,0– 135,0Uitdeling cao 2001/2002115,0135,0135,0135,0135,0Totaal meevallers / ramings-bijstellingen
/ maatregelen– 126,4– 44,3– 52,8– 75,0– 71,8Loon- en prijsbijstelling.Jaarlijks worden de loon- en prijsbijstelling uit de zogenaamde aanvullende
posten in de Miljoenennota aan de OCenW-begroting toegekend.Deze bijstellingen zijn toegekend aan de verschillende beleidsterreinen.
De toekenning van de loon- en prijsbijstelling aan de OCenW-begroting ziet
er cijfermatig als volgt uit: Tabel 5.8: Loon- en prijsbijstelling
(bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Loonbijstelling 2000 incl. algemene salarisstijging931,9946,9965,4978,6978,6Prijsbijstelling
2000206,4206,8206,7207,8207,8Totaal loon- en prijsbijstelling1 138,31 153,71 172,11 186.41 186.4Toevoeging loonbijstelling 2001/2002(599,1)(670,5)(683,6)(686,8)(686,8)Overige technische postenIn deze categorie zijn met name opgenomen:• overboekingen met andere departementen;• desalderingen met de ontvangsten;• overboeking voor de effecten van onderwijsdeelname van asielzoekers.Deze posten zijn opgenomen in het volgende overzicht: Tabel 5.9: Overige technische
posten (bedragen x f 1 miljoen) 20012002200320042005Overboekingen met andere departementen– 70,0– 64,1– 63,3– 14,5– 14,3Desalderingen16,012,87,77,77,7Asielzoekers47,852,649,9– 9,6– 47,6Niet relevante uitgaven
studiefinanciering– 52,935,6– 2,36,9– 28,7Indexering studiefinanciering97,695,794,493,893,8Totaal overige technische posten38,5132,686,484,310,9DiversenDit betreft het saldo van de overige mutaties bij de afronding van de
begrotingsvoorbereiding op de verschillende beleidsterreinen.Extra investeringen in het beroepsonderwijs gedurende
de jaren 1999–2002Tijdens het debat over de 1e suppletore begroting 2000 is door
de Tweede Kamer gevraagd en door mij toegezegd een overzicht te verstrekken
van de extra investeringen in het beroepsonderwijs in de huidige kabinetsperiode.In onderstaande tabellen wordt een overzicht gegeven van de extra investeringen
die in het beroepsonderwijs worden gedaan gedurende deze regeerperiode. Het
bestaat uit drie overzichten, één voor het vmbo, één
voor het sbo en één voor het hbo.Impuls beroepsopleidingen (vmbo)Vanaf haar start heeft het huidige kabinet voor het voortgezet onderwijs,
onderdeel voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, onderstaande maatregelen
getroffen. De eerste serie budgetten betreft maatregelen specifiek voor de
beroepsvoorbereidende delen van het vmbo, de volgende serie betreft algemene
maatregelen waarin het vmbo meedeelt.Tabel 5.10: intensiveringen vmbo sinds het
regeerakkoord (bedragen x 1 miljoen) 1999200020012002 1. Faciliteitenbeleid24,014,04,04,0 2. Modernisering apparatuur060,000 3. Impuls beroepsoplei-dingen019,019,00 4. Zorgbudget010,030,030,0 5. Arbeidsmarktknelpunten020,020,00 6. Intensivering beroepsonderwijs050,000       Vmbo: 35% aandeel in algemene impulsen voortgezet
onderwijs     7. Achterstallig onderhoud (RA)30,013,013,013,0 8. Versterking VO (RA)5,023,012,00 9. Ict029,035,034,0 10. Administratie,
beheer en bestuur11,011,011,011,0 Totaal beleidsmatig70,0249,0144,092,0 RA = Regeerakkoordmiddelen vanaf 1999Specifiek voor het vmbo:1. Faciliteitenbeleid: naar minder maar krachtiger afdelingen binnen het
vmbo en naar meer samenwerking tussen de vmbo-afdelingen, 1999 tot en met
2002 f 46 miljoen.2. Versnelde modernisering leermiddelen/inventaris leerjaren 3 en 4 vmbo.
Dit betreft modernisering apparatuur opdat de aansluiting onderwijs/werk blijvend
kan worden gegarandeerd, in 2000 f 60 miljoen (Voorjaarsnota).3. Impuls beroepsopleidingen: een impuls om het vmbo krachtiger in de
markt te zetten, betreft een investering in de samenwerking vmbo-bedrijfsbranches
(en roc), in 2000 en 2001 in totaal f 38 miljoen (Voorjaarsnota).4. Zorgbudget: in 2000 f 10 miljoen en vanaf 2002 verhoging van dit
bedrag met f 20 miljoen voor de vormgeving zorg op maat in het vmbo (Voorjaarsnota).5. Arbeidsmarktknelpunten; in 2000 en in 2001 f 20 miljoen voor vmbo.6. Intensivering beroepsonderwijs: f 50 miljoen in 2000 voor de vormgeving/implementatie
van de zorg, ontwikkeling leermiddelen en extra nascholing (amendementen).Extra middelen voortgezet onderwijs waarin het beroepsonderwijs meedeelt:7. Wegwerken achterstallig onderhoud: afhankelijk van de leeftijd van
een school een extra vergoeding, in totaal f 231 miljoen (regeerakkoord).8. Versterking voortgezet onderwijs: van de middelen regeerakkoord komt
een deel van de f 105 miljoen die aan de scholen is verstrekt bij het
vmbo terecht, naast f 10 miljoen voor de samenwerkingsverbanden vmbo-scholen.9. Informatie- en communicatietechnologie: in diverse stappen f 80
miljoen oplopend tot f 90 miljoen per jaar (exclusief FES-gelden).10. Administratie, beheer en bestuur: structureel f 30 miljoen regeerakkoordmiddelen
vanaf 1999.Intensiveringen sinds het regeerakkoord (sbo)Vanaf haar start heeft het huidige kabinet voor het secundair beroepsonderwijs
onderstaande maatregelen getroffen. Tabel 5.11: maatregelen sbo (bedragen x f 1 miljoen) 1999200020012002Impuls apparatuur38,040,012,012,0Versterking beroepsonderwijs31,030,030,030,0Bestrijding voortijdig
schoolverlaten 61,061,061,0Technocentra 16,012,012,0Ict16,026,028,039,0Kennisnet 72,0  Impuls beroepsopleidingen 34,034,0 Arbeidsmarktknelpunten 5,05,0 Beleidsmatige impulsen: totaal85,0284,0182,0154,0Deelnemersontwikkeling RBG 1999–200015,04,0– 9,0– 22,0Deelnemersontwikkeling RBG 2001  100,0125,01. Impuls apparatuur: incidentele en structurele verhoging van de rijksbijdrage
beroepsonderwijs om de achterstand in de apparatuursituatie op te heffen;
f 38,4 miljoen in 1999, f 40 miljoen in 2000 en f 12 miljoen
in de jaren 2001 en verder.2. Versterking beroepsonderwijs: om de instellingen beter te faciliteren
voor de nieuwe taken die voortvloeien uit de WEB is vanaf 1999 de rijksbijdrage
met f 30 miljoen verhoogd.3. Bestrijding voortijdig schoolverlaten: de voor het jaar 2000 genoemde
f 61 miljoen bestaat uit f 48 miljoen voor de G25 voor de aanpak
van risicojongeren via de regeling sociale integratie en veiligheid, f 12
miljoen voor de regionale meld- en coördinatiefunctie en één
miljoen voor de monitoring.4. Technocentra: via de Kaderregeling technocentra wordt dit geld (in
2000: f 16 miljoen) aan de 15 technocentra ter beschikking gesteld voor
aanloopkosten en om regionaal draagvlak te creëren.5. Informatie- en communicatietechnologie: instellingen krijgen extra
middelen die kunnen worden ingezet voor aanschaf en exploitatie van computers,
netwerken, software en scholing van docenten. Het bedrag loopt stapsgewijs
op tot f 39 miljoen in 2002.6. Kennisnet: de bve-sector is de voorloper binnen de onderwijssector
voor aansluiting op het kennisnet. Daarvoor wordt in 2000 eenmalig f 72
miljoen ingezet.7. Impuls beroepsopleidingen: een impuls om de beroepskolom te versterken,
betreft een investering in onder meer doorlopende leerlijnen en aansluiting
structuren vmbo, sbo en hbo, in 2000 f 33,8 miljoen (Voorjaarsnota).
In de begroting 2001 wordt het budget 2001 (f 33,8 miljoen) opgenomen.8. Arbeidsmarktknelpunten: vanaf 2000 f 5,1 miljoen voor arbeidsmarktknelpunten.9. Het budget voor het beroepsonderwijs volgt de deelnemersontwikkeling.
Elk jaar wordt de daling dan wel stijging van deelnemers vertaald in het budget.
De huidige stijging in de beroepsbegeleidende leerweg zal dan ook in de begroting
2001 zijn vertaling krijgen.Intensiveringen sinds het regeerakkoord (hbo)Het huidige kabinet heeft de volgende maatregelen getroffen voor het hoger
beroepsonderwijs: Tabel 5.12: maatregelen hoger beroepsonderwijs (bedragen x f 1 miljoen) 1999200020012002Studiefonds   5,0Versterking
financiële positie   10,0Versnelling visitaties  2,02,0Omslag
lerarenopleiding voortgezet onderwijs 9,99,99,9Actieplan pabo's1 10,010,0      Impuls beroepsopleidingen 22,522,5 Lectoren 15,015,015,0Frictiemiddelen hbo50,0   Verlaging taakstelling kunstonderwijs  12,19,9Beleidsmatige impulsen:
totaal50,057,469,451,9Deelnemersontwikkeling RBG 1999–2000 56,1118,0125,0Deelnemersontwikkeling RBG 2001 52,0159,9241,021 In de begroting 2000 zijn deze middelen beschikbaar gesteld
in de jaren 2001 en 2002. Inmiddels is besloten de middelen uit 2002 naar
voren te halen naar 2000.2 M.i.v. 2002 vindt een korting plaats voor de bekostiging
van 2e studies, oplopend van f 10 miljoen in 2002 tot f 33,3
miljoen met ingang van 20041. In het kader van de aansluiting mbo-hbo is in 2002 een bedrag van f 5
miljoen, oplopend naar f 15 miljoen vanaf 2004 uitgetrokken.2. Als gevolg van wijzigingen in het stelsel van studiefinanciering verminderen
de inverdienmogelijkheden voor instellingen. Ter compensatie is in de jaren
2002 en 2003 f 10 miljoen vrijgemaakt ter versterking van de financiële
positie.3. Gezien de gewenste versnelling van de tweede cyclus sectorale kwaliteitszorg
en de intensivering van de kwaliteitsbeoordelingen in het kunstvakonderwijs
wordt vanaf 2001 een bedrag beschikbaar gesteld van f 2 miljoen op jaarbasis.4. Voor de omslag van de eerste- en tweedegraads lerarenopleidingen is
voor de jaren 1999–2004 in totaal circa f 70 miljoen beschikbaar
voor de uitvoering van hun plannen. Voor de jaren 2000 tot en met 2004 is
jaarlijks f 9,9 miljoen beschikbaar.5. Voor de jaren 2000 en 2001 is ten behoeve van de opleidingen basisonderwijs
jaarlijks f 10 miljoen beschikbaar voor de uitwerking van het gezamenlijk
Actieplan lerarenopleidingen basisonderwijs.6. Ter versterking van het beroepsonderwijs zijn extra middelen uitgetrokken.
Deze zullen o.a. worden ingezet voor de scholingsimpuls, pilots erkenning
van elders verworven competenties, SURF aansluiting vo-hbo en intensivering
vernieuwingsfonds.7. Voor professionalisering van de staf en de aanstelling van lectoren
in het hoger beroepsonderwijs is structureel f 15 miljoen beschikbaar
gesteld.8. Ter uitvoering van de toezegging aan de Kamer tijdens de begrotingsbehandeling
1999 is in 1999 incidenteel een extra bedrag van f 50 miljoen voor het
hbo beschikbaar gesteld als tegemoetkoming in de omslag- en frictiekosten.9. In lijn met de motie 25 802 VIII, nr. 14 (TK 1999–2000)
wordt vanaf 2001 de resterende taakstelling van f 10 miljoen op het kunstonderwijs
ongedaan gemaakt.Deelnemersontwikkeling hboIn de begrotingen 1999, 2000 en 2001 zijn extra middelen uitgetrokken
ter accomodering van de stijging van de studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs.
In 2001 is eenmalig een deel van de middelen voor deelnemersontwikkeling (f 17
miljoen) ingezet ter financiering van noodzakelijke HOOP-activiteiten. Structureel
is binnen de OCenW-begroting f 10 miljoen vrijgemaakt, bovenop de middelen
die door het kabinet beschikbaar zijn gesteld.Gelet op onzekerheden in de raming is de stijging van de studentenaantallen
in de meerjarencijfers op het niveau van het jaar 2003 geëxtrapoleerd.C. ALGEMENE TOELICHTING PER BELEIDSTERREINInleiding op de beleidsterreinenInleidingHierna volgen de algemene toelichtingen per beleidsterrein. Gelet op de
veranderingen die met de begroting 2002 worden ingevoerd als gevolg van het
VBTB-project (van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording), is de structuur
in deze begroting nog wel gelijk aan die van vorige jaren, maar wel is inhoudelijk
ingespeeld op de wens bij VBTB tot een zoveel mogelijk beleidsmatige begroting.
Van de beleidsintensiveringen wordt aangegeven welke beleidseffecten hiervan
kunnen worden verwacht, dan wel wordt via een monitoringsysteem gewaarborgd
dat in de verantwoording de resultaten kunnen worden opgenomen.BedrijfsvoeringIn het jaar 2001 wordt de invoering van de euro verder voorbereid. Verder
zal het informatiebeleid van het ministerie er voor moeten zorgen dat de informatie
die nodig is om VBTB te realiseren, beschikbaar komt. Ook het monitoren van
instellingsgegevens stelt eisen aan het informatiebeleid. Beide onderwerpen
worden hierna kort toegelicht.Voorbereidingen invoering euroDe voorbereidingen op de invoering van de euro zijn in 1997 van start
gegaan met de inrichting van een projectorganisatie. Het project «invoering
euro-OCenW» is in vier fasen ingedeeld.De inventarisatiefase en de planningfase zijn afgerond. Er is geïnventariseerd
welke wet- en regelgeving aangepast moet worden als gevolg van de invoering
van de euro. Daarnaast zijn de invloeden van de euro op de verschillende geautomatiseerde
systemen en de administratieve processen geïnventariseerd, en de benodigde
aanpassingen ingepland.Op 1 juli 1999 werd een start gemaakt met de realisatiefase. In deze fase
worden de aanpassingen daadwerkelijk gerealiseerd; de administratieve organisatie
en de informatiesystemen worden voor zover nodig veranderd. Ook de communicatie
speelt in deze fase een rol. Deze realisatiefase loopt van 1 juli 1999 tot
1 januari 2001.Van 1 januari 2001 tot 1 juli 2001 is de testfase. Hierin worden alle
informatiesystemen en andere aan te passen objecten getest. De nadruk ligt
hierbij op de ketens waar deze systemen en objecten deel van uitmaken.Vooruitlopend op het schooljaar 2001–2002 waarin de onderwijskundige
overgang op de euro een feit is, worden de onderwijsinstellingen in het najaar
2000 gewezen op de veranderingen die gaan optreden en op hun aandeel daarin.InformatiebeleidOm te kunnen beoordelen of de verschillende sectoren van OCenW zich goed
ontwikkelen en om daarover verantwoording te kunnen afleggen, is een reguliere
informatiestroom noodzakelijk tussen instellingen en het ministerie. Het VBTB-project
vraagt nog meer aandacht voor de stroomlijning van de informatievoorziening.
Tegelijkertijd moet worden geconstateerd dat huidige processen van informatievoorziening
beter kunnen worden georganiseerd, mede om de informatielast van de scholen
te beperken. Voorgaande is aanleiding geweest om onlangs een
project informatiebeleid te starten. De opdracht daarvan is om, gegeven een
per sector gedefinieerde informatiebehoefte, te zorgen dat deze op een efficiënte
en effectieve manier tot stand komt. Dit kan als volgt worden toegelicht:• de informatielast moet voor de instellingen zo laag mogelijk zijn;
dit betekent het voorkómen van dubbele bevraging door meerdere partijen,
en afstemming van definities, momenten van bevraging en van formulieren• de verzamelde informatie wordt waar mogelijk via kennisnet ook
beschikbaar gesteld aan de instellingen en andere belanghebbenden. Dit biedt
instellingen onder meer de mogelijkheid tot bench-marking• een efficiënte verwerking op het ministerie kan worden bereikt
doordat het ministerie zich virtueel als één loket gedraagt,
en het agentschap CFI als communicatieregisseur optreedt.Beleidsterrein 17 Ministerie AlgemeenMinisterie algemeen ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten ministerie algemeen f 0,9 miljard.1. ALGEMEENOp beleidsterrein 17 worden de apparaatskosten in beeld gebracht van:• het bestuursdepartement;• de Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Cultuurbezit;• de cultuurinstellingen. Dit zijn de Rijksdienst voor de Monumentenzorg,
de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek en het Instituut Collectie
Nederland;• de adviesraden die de minister van OCenW adviseren op het werkterrein:
de Onderwijsraad, de Raad voor Cultuur en de Adviesraad voor het Wetenschaps-
en Technologiebeleid;• de agentschappen Rijksarchiefdienst en Centrale Financiën
Instellingen;• de zelfstandige uitvoeringsorganisaties. Dit zijn de Informatie
Beheer Groep (IB-Groep), de Dienst ziektekostenvoorziening overheidspersoneel
(DZVO), de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor overheid en onderwijs
(USZO) en het Vervangingsfonds/bedrijfsgezondheidszorg. Deze organisaties
voeren op basis van overeenkomsten taken uit voor OCenW. De kosten daarvan
worden op dit beleidsterrein geraamd en verantwoord.Het beleidsterrein ministerie algemeen heeft twee belangrijke bijlagen:
bijlage 1 (personeelsramingen) en bijlage 9 (voorlichtingsactiviteiten en
-uitgaven).2. BELEIDHet bestuursdepartementEen effectieve, flexibele organisatie met de juiste mensen op de juiste
plaatsen is essentieel voor een beleidsdepartement dat zijn beleidsplannen
samen met de eindgebruikers omzet in concrete stappen. De taakstellingen uit
het regeerakkoord voor het apparaat zijn inmiddels opgenomen
in de normale bedrijfsvoeringprocessen. In het begrotingsjaar 2001 zijn evenals
in 2000 de volgende onderwerpen van belang: flexibele organisatie, competentiemanagement
en opleidingen. Het wordt een uitdaging om ondanks de krappe arbeidsmarkt
goed personeel binnen te halen en te houden. Een oplossing hiervoor wordt
onder andere gezocht in een rijksbrede gemeenschappelijke werving.Flexibele organisatieDe hierboven beschreven thema's vinden onder andere hun neerslag in het
veranderingstraject van het bestuursdepartement, dat in 1999 onder de naam
SPRONG van start is gegaan. Het belangrijkste speerpunt van het verandertraject
is de relatie tussen OCenW en zijn maatschappelijke omgeving, de relatie met
de doelgroepen van het beleid (burgers, instellingen, eindgebruikers). Dat
betekent dat OCenW zijn beleid meer samen met de «eindgebruikers»
wil ontwikkelen. Goede interne samenwerking draagt er aan bij dat OCenW de
antwoorden krijgt op de relevante vragen. Interactieve beleidsvorming vergt
bovendien durf, een «open mind», een ondernemende geest en ruimte
voor vernieuwende ideeën. Dat stelt hoge eisen aan de visie van waaruit
OCenW werkt en aan het in- en externe leiderschap waarmee het dat doet. Bovendien
vraagt het van iedere medewerker binnen OCenW veel inzet en een flexibele
houding. We moeten een zesde zintuig ontwikkelen voor veranderingen en trends
en de gevolgen daarvan voor OCenW (het beleid, onze rol), zodat we kunnen
bepalen hoe we daar als organisatie op inspelen.OCenW wil een departement zijn dat zijn medewerkers kansen biedt om talenten
te ontdekken, te ontwikkelen en te gebruiken. Talenten die OCenW als een moderne
overheidsorganisatie laten functioneren in de huidige samenleving en in die
van morgen. Talenten die van OCenW een beleidscentrum maken voor de velden
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, en een goede werkgever en arbeidsorganisatie
voor het eigen personeel. Deze aanpak heeft gevolgen voor de interne organisatie
van het bestuursdepartement en zijn beleidsomgeving, en voor de relatie met
de buitendiensten van OCenW.Human Resources Management (HRM)/competentiemanagementDe ontwikkeling van deze manier van werken wordt ondersteund door het
HRM-beleid in het algemeen en de ontwikkeling van het leiderschap van het
management in het bijzonder. Duidelijk omschreven competenties, open communicatie
over effectieve sturing en gedrag en instrumenten als coaching dragen bij
aan deze ontwikkeling.VoorlichtingsactiviteitenDe beleidsprioriteiten bepalen de voorlichtingsprojecten, campagnes en
het communicatieonderzoek bij OCenW. De samenleving stelt eisen aan de communicatieve
organisatie die OCenW wil zijn. Door de elektronische media en de snelheid
van interactie groeit de behoefte om snel in te kunnen spelen op incidenten
en vragen van media, doelgroepen en publiek. Dit stelt hoge eisen aan de organisatie
en de inhoud van de communicatieactiviteiten van OCenW. Dit impliceert onder
meer versterking van het projectmanagement, flexibiliteit om in te kunnen
spelen op nieuwe vragen en thema's en de inzet van een brede mediamix (waaronder
informatieve en interactieve websites). De structurele informatievoorziening
voor een breed publiek en de doelgroepen van OCenW wordt uitgebreid
en aangepast aan de digitale mogelijkheden. De Commissie Wallage, die zich
op dit moment buigt over de toekomst van de overheidsvoorlichting, zal zich
ook bezighouden met deze moderne ontwikkelingen. Haar rapport zal zeker een
rol spelen bij de vraag op welke wijze het Ministerie van OCenW op deze ontwikkelingen
zal reageren.De voorlichtingsactiviteiten staan vermeld in bijlage 9 Voorlichting.
Het totaalbedrag voor voorlichting (inclusief de structurele voorlichtingsactiviteiten
zoals het weekblad Uitleg) ligt jaarlijks rond de f 15 miljoen. Dit bedrag
is grotendeels opgebouwd uit budgetten voor specifieke programma's. De kosten
van de projecten zijn de laatste jaren flink toegenomen. Dat komt doordat
steeds meer geld nodig is om de doelgroep effectief te bereiken. Naast de
beoogde voortzetting van de campagnes rond het lerarentekort en de invoering
van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) komt er onder meer
een campagne «voorkoming voortijdig schoolverlaten». Daarnaast
zullen activiteiten worden ondernomen ter voorbereiding van de verhuizing
van het ministerie.Verhuizing HoftorenIn oktober 1999 is besloten dat het bestuursdepartement van OCenW medio
2002 zal verhuizen naar het centrum van Den Haag, waar het zijn intrek zal
nemen in «De Hoftoren».Inspecties en uitvoeringsorganisatiesToezicht op de kwaliteit van het onderwijsDe visie van het kabinet op de inrichting van het toezicht op de kwaliteit
van het onderwijs – de rol van de onderwijsinspectie in relatie tot
de eigen verantwoordelijkheid van de onderwijsinstellingen – is neergelegd
in de nota Variëteit en waarborg en de vervolgnota Naar een stimulerend toezicht. Hierover bestaat inmiddels
op hoofdlijnen overeenstemming met de Tweede Kamer. Het voornemen is in de
eerste helft van dit begrotingsjaar een voorstel van Wet op het onderwijstoezicht
in te dienen.Evenals in 2000 ontvangt de onderwijsinspectie ook in 2001 extra budget
voor de bestandsopname en het Onderwijskansenplan. De bestandsopname moet
bij de inwerkingtreding van de nieuwe wet een volledig beeld geven van de
kwaliteit van alle instellingen. Na afronding van de bestandsopname, medio
2002, kan per afzonderlijke instelling de noodzakelijke mate van toezicht
worden bepaald en daarmee de consequenties die dat heeft voor de capaciteit
en het budget van de inspectie. Een indicatie van het eindbeeld zal bekend
zijn bij de behandeling van bovengenoemd wetsvoorstel.Juiste prijs-kwaliteitverhoudingDe Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor overheid en onderwijs
(USZO) is medio 1997 overgegaan tot verbetering van de kwaliteit van de uitkeringen
aan voormalig onderwijspersoneel. Dit beleid, dat heeft geleid tot een betere
prijs-kwaliteitverhouding, wordt voortgezet en uitgebreid tot de Informatie
Beheer Groep (IB-groep). Separaat aan het proces van herontwerp wordt aan
de hand van een benchmark-onderzoek bekeken wat een adequate
prijskwaliteitverhouding bij de IB-Groep is. Een eerste indicatie hiervoor
wordt eind 2000 verwacht.Rijksarchiefdienst – regionale historische centraHet streven om meer mensen te laten profiteren van het nationale culturele
vermogen strekt zich ook uit tot de archieven. Er komen regionale historische
centra waarin rijksen gemeente- of streekarchieven integreren tot een organisatie
met een bredere collectie en een omvang die het mogelijk maakt activiteiten
te ontplooien om een groter en ander publiek te bereiken. Het proces om rijksarchieven
in hun eigen regio of provincie op te laten gaan in dergelijke historische
centra wordt het komende jaar voortgezet.3. HORIZONTALE TOELICHTINGIn de horizontale toelichting wordt een meerjarig beeld gegeven van de
begroting van OCenW. Tabel 3.1: Aandeel apparaatskosten in totale begroting OCenW (bedragen
x f 1000)Artikel20002001200220032004200517.10 Bestuursdepartement316 483296  634303 974286 315290 173290 17317.11 Inspecties88 77887 70287 28983 44383 17883 17817.12
Cultuurinstellingen74 32868 84068 06468 06667 78067 78017.13 Adviesraden12 19311 16610 98810 99711 00411 00417.14 Agentschappen174 537152 735149 459149 464149 426149 42617.15 Zelfstandige uitvoeringsorganisaties319 397242 168236 563236 563236 563236 563Totale apparaatskosten985 716859 245856  337834 848838 124838 124Totale begroting
OCenW46 427 47546 436 81547 109 73547 795 95648 388 55448 854 438Apparaatsuitgaven
in %2,11,91,81,71,71,7In de artikelen 17.10 tot en met 17.15 is in de jaren 2000 en verder sprake
van een aflopende reeks als gevolg van de taakstelling uit het regeerakkoord.
Deze reeks wordt deels doorbroken door sprongsgewijze verhogingen en verlagingen.
Daarvoor zijn de volgende verklaringen te geven:• bij artikel 17.10 is in 2000 sprake van een verhoging. Deze wordt
voornamelijk veroorzaakt door een bedrag van f 16,6 miljoen dat is doorgeschoven
van 1999 naar 2000. Het bedrag wordt gebruikt voor onder andere twee in 1999
uitgestelde voorlichtingscampagnes, namelijk «Voortijdig schoolverlaten»
(vsv) en «Wet studiefinanciering» (WSF), het project invoering
onderwijsnummer, verdere implementatie van het eurotraject, het project vereenvoudiging
financiële administratie en de eindejaarsmarge van de directies van het
bestuursdepartement. De verhoging in 2002 is het gevolg van de geplande verhuizing
van Bestuursdepartement naar het centrum van Den Haag. Daarvoor zijn gelden
vanuit centraal beheerde middelen aan het artikel bestuursdepartement toegevoegd.
Over deze verhuizing en de begrote uitgaven is de Kamer al eerder geïnformeerd;• ook bij de cultuurinstellingen, artikel 17.12, is sprake van een
verhoging in 2000 als gevolg van intertemporele compensatie en eenmalige bijboeking in 2000 van f 5,4 miljoen voor de knelpunten in apparaatskosten
bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, de Rijksdienst voor het Oudheidkundig
Bodemonderzoek en het Instituut Collectie Nederland;• bij artikel 17.14 is de verhoging in 2000 het gevolg van een toevoeging
van de euro-middelen en eenmalige middelen voor het archiefbestel en de digitalisering
van archieven;• bij artikel 17.15 is de verhoging in 2000 het gevolg van wetswijzigingen
bij de IB-Groep. Structureel is het USZO-budget aangepast voor de doorwerking
van het contract 1998–2000 en gecorrigeerd voor volumeontwikkeling. Tabel 3.2: Ontvangsten beleidsterrein 17 (bedragen x f 1000) 200020012002200320042005Totaal ontvangsten30 0901 7881 7881 7881 7881 788Standaard wordt jaarlijks op dit artikel een bedrag van f 1,8 miljoen
aan ontvangsten bijgeboekt, overwegend kantineopbrengsten. In 2000 wordt de
sprong naar boven verklaard door een conversie bij de agentschappen. Deze
conversie houdt in dat het eigen vermogen van de agentschappen (f 28,3
miljoen) wordt omgezet in een langlopende lening van de agentschappen bij
het Ministerie van Financiën.Beleidsterrein 18 Primair onderwijsPrimair onderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten primair onderwijs f 12,7 miljard.1. ALGEMEENTot het beleidsterrein primair onderwijs behoren de scholen voor basisonderwijs,
speciale scholen voor basisonderwijs, de scholen voor (voortgezet) speciaal
onderwijs en de schoolbegeleiding. De Wet op het primair onderwijs (WPO) vormt
de grondslag voor de bekostiging van de (speciale) scholen voor basisonderwijs.
In de Wet op de expertisecentra (WEC) zijn de schoolsoorten opgenomen voor
het (voortgezet) speciaal onderwijs. De schoolbegeleiding wordt bekostigd
op grond van zowel de WPO als de WEC.2. BELEIDHet kabinet gaat verder op de ingezette weg om stevig te investeren in
het fundament van de samenleving: het onderwijs. Er is hierbinnen speciale
aandacht voor de sector die aan de basis staat: het primair onderwijs. Investeren
in het primair onderwijs is kiezen voor de ontwikkelkansen van alle kinderen.
Uit de praktijk blijkt dat onderwijsachterstanden, die in vroege levensjaren
zijn opgelopen, moeilijk volledig zijn in te halen. Een preventieve aanpak,
gericht op verschillende soorten achterstanden, zal de risico's van maatschappelijk
uitvallen en isolement moeten tegengaan.Dit jaar wordt de volgende stap gezet met de verkleining van de groepen
in de onderbouw. Vanaf 1 augustus 2001 investeert het kabinet een bedrag van
circa f 290 miljoen in 2001 oplopend tot circa f 760 miljoen in
2005 in klassenverkleining. Ook de uitkomst van de cao-onderhandelingen is
substantieel: voor de cao 2000–2002 is er in 2001 een bedrag van ruim
f 700 miljoen beschikbaar. Hiermee kan een meer concurrerend salarisbeleid
worden gevoerd en kunnen de secundaire arbeidsvoorwaarden worden verbeterd.
Verder investeert het kabinet f 112 miljoen in leermiddelen.Het kabinet onderstreept het belang van kwalitatief hoogwaardige programma's
in de voor- en vroegschoolse periode. Was hiervoor in de rijksbegroting
2000 al een structureel bedrag van f 20 miljoen beschikbaar gesteld,
in 2000 zal dit bedrag toenemen met f 50 miljoen, en vanaf 2001 met f 80
miljoen. Met het bedrag van f 100 miljoen vanaf 2001 kan in de voor-
en vroegschoolse educatie een grote stap voorwaarts worden gezet. Ook het
Onderwijskansenplan, waarin de nadruk ligt op het verbeteren van de onderwijskansen
van achterstandsleerlingen uit het primair en voortgezet onderwijs, kan op
de steun van het kabinet rekenen. Met in 2000 f 10 miljoen en vanaf 2001
een bedrag van f 20 miljoen kan men de actiepunten uit het plan gaan
uitvoeren. Verder is er voor achterstandenbeleid in 2001 f 25 miljoen
extra beschikbaar en f 75 miljoen in 2002 en latere jaren. Ruimte binnen
de begroting van het primair onderwijs maakt het ook mogelijk de in de vorige
ontwerpbegroting opgenomen bezuiniging op de frictiekosten ook meerjarig ongedaan
te maken.Ook op het terrein van leerlinggebonden financiering wil het kabinet meer.
Door hiervoor in 2000 f 30 miljoen en vanaf 2001 jaarlijks f 50
miljoen extra beschikbaar te stellen, kan er een verdere kwaliteitsslag in
leerlinggebonden financiering worden gerealiseerd. Met de eenmalige impuls
van f 18 miljoen voor «Weer samen naar school» (wsns) kunnen
de bestaande wachtlijsten worden aangepakt.De onderstaande «beleidsagenda primair onderwijs» geeft een
overzicht van de beleidsvoornemens op korte termijn, met een doorkijk tot
aan 2006. Beleidsagenda primair onderwijs 200020012002–2006Groepsgrootte en kwaliteit• 2e stap groepsverkleining•
leerlijn gehele getallen bovenbouw• 3e stap groepsverkleining• leerlingvolgsysteem verplicht•
nascholing taal- en rekencoördinatoren• 4e stap groepsverkleining• nieuwe kerndoelen basisonderwijs • leerlijn gevorderde geletterdheid• leerlijn meten en meetkunde onderbouw• leerlijn mondelinge communicatie
onderbouw• leerlijn meten en
meetkunde bovenbouw• leerlijn mondelinge communicatie bovenbouw    Onderwijskansen• schoolspecifieke aanpak. Start in
G4, uitbreiding naar G21 en breder.• verder uitwerken schoolspecifieke aanpak• nieuw landelijk beleidskader – 2002 • start
aanpak voor alle scholen met veel gewichtenleerlingen• verbredingsnotitie
naar TK• voorbereiden nieuw landelijk beleidskader• verder uitwerken aanpak alle scholen met gewichtenleerlingen•
voorbereiden nieuw landelijk beleidskader Voor- en vroegschoolse educatie• verbreding en intensivering implementatie
vve-programma's• verbreding
en intensivering implementatie vve-programma's  • voorbereiden
vormgeving vve binnen integraal kader 0- tot 6-jarigen• voorbereiden vormgeving vve binnen integraal kader 0-
tot 6-jarigen• nieuw wettelijk
kader 0–6 jarigen/vve van kracht • professionalisering en ondersteuning
gemeenten en werkenden in deze sector• professionalisering en ondersteuning gemeenten en werkenden in deze
sector• evaluatie en besluitvorming
n.a.v. resultaatsrapportage van de gemeenten die subsidie ontvangen    Brede school• wegnemen
eventuele belemmeringen• stimuleren ontwikkeling brede school• voeren
bovenlokale dialoog• wegnemen
eventuele belemmeringen• stimuleren ontwikkeling brede school• bovenlokale
dialoog voeren• interactieve
dialoog voeren met betrokkenen• stimuleren doorgroei van brede scholen•
inventariseren opbrengsten brede school    Leerlinggebonden financiering   • invoering rugzak • wetgevingstraject• startjaar lgf• 1e fase wetgeving lgf• regionale expertisecentra• experimenteerkader• rec's
op basis van experimentenwet•
rec's op basis van Wet op de Expertisecentra• ADHD, autisme• verkenning
opvangmogelijkheden van scholen•
verbeteren van het ondersteuningsaanbod voor scholen     Weer samen naar school• plan van aanpak wachtlijsten•
opzet registratiesysteem• onderzoek en analyse• wsns-site op Kennisnet•
Financiële knelpunten in WPO• uitvoering plan van aanpak• uitvoering plan van aanpak• wetswijziging inzake wachttijd scholen
speciaal basisonderwijs    Personeel en organisatie   • professionalisering• start scholing schoolleiders in verband met integraal
personeelsbeleid  • schoolleiders• start
aparte opleiding adjunct-directeuren• nieuwe salarisstructuur directeuren en adjunct-directeuren • personeel• acties werving personeel• start
assessment zij-instroom• vervolg
acties werving personeel• vervolg
acties werving personeel    Bestuurlijke inrichting   • ouders en school• notitie naar Tweede Kamer over versterking positie ouders • uitwerken aanpak (middel)lange termijn.• flexibilisering scholenbestand• notitie naar Tweede Kamer over flexibilisering scholenbestand  • stimuleringsregeling
krachtenbundeling schoolbesturen• evaluatieonderzoek• besluit over vervolgtraject  • deregulering• 1e voortgangsrapportage
uitvoering werkprogramma deregulering en modernisering regelgeving• 2e voortgangsrapportage
uitvoering werkprogramma• advies onderwijsraad over effect deregulering
op het onderwijsbestel Groepsgrootte en kwaliteitDoelstellingDe hoofddoelstelling van «groepsgrootte en kwaliteit» ligt
op het kwalitatieve vlak: verkleining van de groepsgrootte moet leiden tot
onderwijs dat beter recht doet aan verschillen tussen leerlingen. De jaarlijkse
inspectierapportages in het Onderwijsverslagtonen
aan dat daarmee de afgelopen jaren al veel vooruitgang is geboekt.Het komende jaar wordt wetgeving voorbereid waarmee scholen verplicht
worden de vorderingen van de leerlingen systematisch te volgen. Hierdoor kunnen
scholen vroegtijdiger signaleren of er leerlingen achterop dreigen te raken,
en maatregelen nemen. Zo mogelijk gaat deze regel in op 1 augustus 2001. Om
scholen meer helderheid te bieden over de beoogde opbrengsten van het onderwijs
zullen de kerndoelen concreter worden gemaakt. Het streven is om per 1 augustus
2002 een nieuw «Besluit kerndoelen» in te voeren.Naar één op twintigDe groepsgrootteverkleining in de onderbouw van het basisonderwijs is
tot halverwege gevorderd. Na een eerste stap in 1997 is in 2000 een tweede
stap gezet. De komende twee jaar volgen nog twee stappen, waarmee de verhouding
tussen het aantal bekostigde leraren en het aantal leerlingen in 2002 gebracht
wordt op één leraar per twintig leerlingen. Bij de tussenstappen
bedraagt die verhouding in 2000 één leraar op 23 leerlingen
en in 2001 één leraar op 22 leerlingen.Deze cijfers op zich zeggen weinig over de feitelijke groepsgrootte in
het klaslokaal. Scholen kunnen er immers ook voor kiezen om een deel van hun
personele middelen in te zetten voor onderwijsassistenten («meer handen
in de klas»). Ook de omvang van de school en de formatie voor de bestrijding
van onderwijsachterstanden zijn van invloed op de feitelijke groepsgrootte.Minder grote groepenEen andere doelstelling in de groepsomvang is het aantal grote groepen
(groepen met meer dan 30 leerlingen) te reduceren. Op 1 mei 1999 telde 15%
van alle groepen in de onderbouw meer dan 30 leerlingen. Dat was al een aanzienlijke
verbetering ten opzichte van de situatie vóór de eerste stap
van de groepsverkleining, toen nog 30% van de groepen uit meer dan 30 leerlingen
bestond. De stappen in de komende twee jaar zullen ertoe moeten leiden dat
grote groepen met meer dan 30 leerlingen helemaal niet meer voorkomen.VoortgangsrapportageIn de halfjaarlijkse voortgangsrapportages over de groepsgrootte in het
basisonderwijs wordt de Tweede Kamer op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen
in de feitelijke groepsgrootte.OnderwijskansenDoelstellingHet doel van het onderwijskansenbeleid is de talenten van leerlingen optimaal
te ontplooien. Scholen vormen hierbij de aangrijpingspunten. Van de 1,54 miljoen
kinderen in het basisonderwijs behoren er ongeveer 450 000 tot de doelgroep
van het achterstandenbeleid. Het kabinet wil onder meer de inspanningen van
alle betrokkenen bij het onderwijskansenbeleid versneld bundelen en op elkaar
afstemmen. Het uitgangspunt is dat de betrokkenen afspraken met elkaar maken
en verantwoording afleggen over concrete prestaties van scholen en van leerlingen.
Hiertoe is een actieprogramma opgesteld.Schoolspecifieke aanpakDe schoolspecifieke aanpak start in 2000 in eerste instantie op circa
honderd scholen voor primair en voortgezet onderwijs in de vier grote gemeenten.
Vervolgens wordt deze aanpak uitgebreid naar de G21, aangevuld met gemeenten
met meer dan 100 000 inwoners. Eind 2000 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd
over hoe het onderwijskansenbeleid wordt uitgebreid naar deze gemeenten. Tegelijkertijd
zijn er faciliteiten beschikbaar voor scholen met veel achterstandsleerlingen.
Daarbij wordt ook aandacht besteed aan kinderen van asielzoekers.Bestuurlijk overleg onderwijskansenIn 2000 leggen het rijk en de vier grote gemeenten in een convenant vast
wat de wederzijdse inspanningsverplichtingen inhouden. Om de schoolspecifieke
aanpak te stimuleren wordt er een «Bestuurlijk overleg onderwijskansen»
ingesteld, met daarin de staatssecretaris van OCenW en de verantwoordelijke
wethouders van de vier gemeenten. Er zal een task force ingesteld worden die
gaat zorgen voor een adequate coördinatie.VoortgangsrapportageIn het voorjaar van 2001 wordt er een voortgangsrapportage onderwijskansenbeleid
naar de Tweede Kamer gezonden.Landelijk beleidskader gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleidHet landelijk beleidskader van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
wordt, conform de wens van de Tweede Kamer, aangescherpt. Doelen en middelen
zullen in het nieuwe landelijk beleidskader duidelijk van elkaar worden onderscheiden.
Twee einddoelen staan centraal:1. zoveel mogelijk leerlingen halen een startkwalificatie;2. schoolloopbanen zijn gelijk verdeeld over leerlingen met verschillende
sociaal-culturele en talige achtergronden.Gemeenten moeten in hun plannen voor onderwijsachterstandenbeleid in ieder
geval plaats inruimen voor taalbeleid, voor- en vroegschoolse educatie en
bestrijding van voortijdig schoolverlaten. In de gemeentelijke plannen zullen
de gemeenten concreet moeten aangeven welke resultaten zij willen gaan behalen.
De algemene maatregel van bestuur waarin het bovenstaande wordt geregeld is
eind 2001 gereed.Bekostiging gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleidEr wordt onderzocht welke indicatoren voor de bekostiging van het gemeentelijk
onderwijsachterstandenbeleid 2002–2006 gebruikt zullen worden. Naar
verwachting zal een keuze worden gemaakt uit indicatoren op basis van leerlingkenmerken
(gewichtenregeling) of bevolkingskenmerken (bijvoorbeeld het percentage allochtonen
of opleidingsniveau).Voor- en vroegschoolse educatieDoelstellingHet doel van «voor- en vroegschoolse educatie» (vve) is de
deelname van jonge kinderen aan kwalitatief hoogwaardige vve-programma's te vergroten. Het komende jaar wordt extra geïnvesteerd in de voor-
en vroegschoolse educatie voor allochtone en autochtone kinderen van twee
tot vijf jaar oud met een aanzienlijke (taal)achterstand. In de rijksbegroting
2000 is structureel een jaarlijks bedrag van f 20 miljoen beschikbaar
gesteld voor voor en vroegschoolse educatie. Daaraan is in de voorjaarsnota
jaarlijks f 40 miljoen toegevoegd. In de rijksbegroting 2001 is nogmaals
een jaarlijks bedrag van f 40 miljoen beschikbaar gesteld voor vve. Hiermee
komt het jaarlijkse budget voor vve per 2001 op f 100 miljoen.Bereik van 45 000 kinderenDe extra middelen worden in fasen ter beschikking gesteld aan gemeenten
met scholen met een concentratie van achterstanden. De middelen zijn bedoeld
om effectieve vve-programma's breed in te voeren. De regeling van mei 2000
was bestemd voor 69 gemeenten, omdat daar sprake is van een omvangrijke groep
achterstandsleerlingen (scholen met meer dan 70% gewichtenleerlingen). Deze
regeling zal worden uitgebreid naar die gemeenten die scholen hebben met meer
dan 50% gewichtenleerlingen. In totaal gaat het om 173 gemeenten. Per 1 augustus
2002 kunnen gemeenten voor iedere f 2000,- die zij in dat jaar ontvangen,
één kind extra aan een kwalitatief hoogwaardig vve-programma
laten deelnemen. Bij een totale investering van f 100 miljoen vanaf 2001
gaat het – na aftrek van noodzakelijke investeringen voor professionalisering,
ondersteuning en evaluatie – om 45 000 kinderen.Gemeentelijke ondersteuningEr wordt geïnvesteerd in de (bij)scholing van de begeleidingsdienst
voor medewerkers van onderwijs- en welzijnsinstellingen, zodat er voldoende
expertise is om scholen en voorschoolse voorzieningen te ondersteunen bij
de implementatie van voor- en vroegschoolse educatie (vve). Er wordt gestreefd
naar een dekkend ondersteuningsnetwerk voor de 173 gemeenten die vanaf 2001
extra vve-middelen krijgen. Verder komen er middelen voor de bestuurlijke
ondersteuning van deze gemeenten bij het implementatieproces en het plan van
aanpak voor- en vroegschoolse educatie op lokaal niveau. Deze gemeenten krijgen,
voor zover dit nog niet is gebeurd met de eerste stroom extra middelen rijksbegroting
2000, subsidie voor de aanschaf van vve-methodieken en -materialen (waaronder
hard- en software).OCenW neemt deel aan het overhedenoverleg «Bestuursakkoord nieuwe
stijl». Hierin wordt gesproken over hoe een integraal kader voor beleid
voor nul- tot zesjarigen kan worden bereikt. Het overleg bekijkt hoe (welzijns)voorzieningen
en bovengenoemde extra inzet voor voor en vroegschoolse educatie zo kunnen
worden geharmoniseerd, dat op lokaal niveau een sluitende aanpak voor nul-
tot zesjarigen kan worden gerealiseerd. Het belangrijkst daarbij is dat er
resultaat geboekt wordt bij de groepen die door hun taalontwikkeling en sociaal-emotionele
ontwikkeling het risico lopen voortijdig uit te vallen.Brede schoolDoelstellingBrede scholen zullen moeten helpen om de ontwikkelkansen van kinderen
te vergroten. Op gemeenteniveau zijn brede scholen het lokale antwoord op afstemmings-, coördinatie-, en netwerkvraagstukken. Vanuit
het rijk bezien zijn brede scholen de oogst van het decentralisatiebeleid
dat samen met de Tweede Kamer is gevoerd.Taakverlichting lerarenBegin 2000 is de notitie Brede scholen naar
de Tweede Kamer gestuurd, waarover op 6 april een algemeen overleg is gevoerd.
In dit algemeen overleg heeft de Tweede Kamer aangegeven de beleidslijn uit
de notitie te steunen. Deze lijn houdt in dat de ontwikkeling van brede scholen
zal moeten leiden tot een taakverlichting van leerkrachten. Leerkrachten moeten
met de brede school beter toe kunnen komen aan hun kerntaak: goed onderwijs
geven. Overigens bestaat het risico dat er bij het in- en oprichten van bredeschoolnetwerken
tijdelijk een taakverzwaring ontstaat. De taakbelasting en ook de taaksatisfactie
van leerkrachten wordt dan ook nauwgezet gevolgd.Gemeenten voeren regieBrede scholen zijn lokale initiatieven. Op lokaal niveau worden samenwerkingsverbanden
opgericht die ertoe moeten leiden dat betrokkenen zich beter op hun kerntaken
kunnen richten. Gemeenten kunnen de lokale regierol op zich nemen. Dit blijken
zij steeds meer te doen, en ze doen het goed.Rol OCenWDe rol van OCenW bij de verdere ontwikkeling van brede scholen ligt op
het overkoepelende vlak: ondersteuning, communicatie en onderzoek. Wet- en
regelgeving die de ontwikkeling van brede scholen belemmert zal worden aangevat.
Daarnaast zal het rijk de communicatie verzorgen: valkuilen identificeren,
«good practices» verspreiden, de betrokkenheid van ouders én
van leerlingen vergroten. Onderzoek naar succes- en faalfactoren van brede
scholen zal interessante en praktische gegevens moeten opleveren voor brede
scholen in de verschillende fasen van ontwikkeling. De internetsite www.bredeschool.net
blijkt met maandelijks rond de 25 000 «hits» in een grote
behoefte aan informatie, discussie en uitwisseling van leerervaringen te voorzien.
De Tweede Kamer zal worden geïnformeerd over de ontwikkeling van brede
scholen door middel van zogenoemde «Jaarbrieven brede school».Leerlinggebonden financiering (lgf)DoelstellingAl enige tijd zijn de voorbereidingen in gang voor de invoering van de
leerlinggebonden financiering (lgf), ook wel de «rugzak» genoemd.
Het doel van dit beleidstraject is de integratie van gehandicapte kinderen
in het reguliere onderwijs te stimuleren en de kwaliteit van het (voortgezet)
speciaal onderwijs ((v)so) te verbeteren door regionale expertisecentra in
te richten.DoelgroepHet lgf-beleid richt zich op gehandicapte kinderen voor wie de verbrede
zorg in «Weer samen naar school» (wsns) niet voldoende is, die
aanvullende speciale voorzieningen nodig hebben. Het gaat om leerlingen met zintuiglijke lichamelijke stoornissen, verstandelijke handicaps of
ernstige gedragsstoornissen. Deze doelgroep is de laatste jaren sterk gegroeid.
Het aantal leerlingen in het (v)so is sinds 1991 gestegen van 30 337
naar 43 504 leerlingen op 1 oktober 1999. Ook het aantal leerlingen dat
ambulant begeleid wordt is in deze periode sterk toegenomen: van 3100 in 1991
naar ruim 8600 in 1999.IndicatiestellingEen essentieel onderdeel bij leerlinggebonden financiering is de indicatiestelling.
Deze vormt de basis voor de toekenning van een leerlinggebonden budget. De
indicatiestelling moet zo zijn ingericht dat leerlingen die een budget echt
nodig hebben, dit ook krijgen. De criteria voor de indicatiestelling moeten
zowel voldoende ruimte bieden als voldoende beheersmogelijkheden geven.Het voorstel voor de indicatiestelling is als volgt. De regionale expertisecentra
(rec's), met daarbinnen de onderzoeks- en indicatiecentra, beslissen over
de indicatiestelling voor plaatsing in zowel het speciale onderwijs als het
reguliere onderwijs. Dat gebeurt op basis van landelijk vastgestelde criteria.
Een landelijke commissie toetsing indicatiestelling toetst de resultaten van
deze indicatiestelling achteraf. Deze toetsing kan ertoe leiden dat de criteria
worden bijgesteld. De commissie houdt ook toezicht op de juiste toepassing
van de criteria. Zonodig kan de commissie ook aanwijzingen geven.Deze systematiek wordt neergelegd in een wetswijziging die in de tweede
helft van 2000 in procedure gebracht wordt. Deze wetswijziging regelt ook
de totstandkoming van een dekkend netwerk van regionale expertisecentra. De
afgelopen tijd is een begin gemaakt met de rec-vorming. Naar verwachting zullen
er zo'n veertig rec's ingericht worden. Rec's verzorgen onderwijs en houden
de onderzoeks- en indicatiecentra in stand. Hiernaast zijn de rec's verantwoordelijk
voor de volgende taken: preventieve en ambulante begeleiding, commissie van
begeleiding, internaats-, crisis- en observatieplaatsen. Hun taken en functies
zijn tot stand gekomen op basis van onderzoek.Inzet middelenHet lgf-traject krijgt een nieuwe impuls door de extra investeringen uit
de Voorjaarsnota en de voorliggende begroting. De extra middelen worden ingezet
voor een aantal doelen. In de eerste plaats leidt de rec-vorming en indicatiestelling
tot een aantal extra taken. De rec's krijgen een budget om deze taken uit
te voeren. In de tweede plaats zijn er middelen om de «rugzak»
voor leerlingen in het reguliere onderwijs te versterken. In de derde plaats
zijn er extra middelen om de landelijke commissie toetsing indicatiestelling
in stand te houden. Tot slot worden middelen geïnvesteerd in de vernieuwing
van het onderwijs aan en de begeleiding van gehandicapte leerlingen.In 2000 worden voorbereidingen getroffen voor de invoering van leerlinggebonden
financiering. 2001 is het startjaar, waarin onder andere met de inrichting
van de rec's wordt begonnen, en met de landelijke indicatiestructuur. Verder
wordt het aanvullende formatiebeleid voor het basisonderwijs herzien, zodat
het zoveel mogelijk in lijn ligt met de rugzakfinanciering. Daartoe wordt
een aantal verbeteringen in de aanvullende financiering voor gehandicapte
leerlingen gerealiseerd. Vanaf 2002 wordt de nieuwe systematiek in de wetgeving
ingevoerd. In de nieuwe wettelijke systematiek worden ook de
resultaten verwerkt van het onderzoek naar de apart te financieren taken en
functies van de rec's. Van dit onderzoek zijn tussenrapportages verschenen.
De eindrapportages komen in de tweede helft van 2000 beschikbaar.De wetgeving die in 2002 ingaat zal gedurende een aantal jaren gelden.
In die periode zal een systematische evaluatie plaatsvinden. De resultaten
hiervan worden meegenomen in de structurele herziening van de Wet op de expertisecentra,
die na de eerste fase van de wetgeving gaat gelden.Weer samen naar school (wsns)DoelstellingHet beleidstraject «Weer samen naar school» (wsns) moet ertoe
leiden dat de tijd, tussen aanmelding van een leerling (met een verklaring
van de «permanente commissie leerlingenzorg») bij een speciale
school voor basisonderwijs en de feitelijke toelating tot die school, wordt
teruggebracht tot maximaal drie maanden. Deze doelstelling is zeer ambitieus.
Op dit moment kan de «wachttijd» oplopen tot een volledig schooljaar,
omdat veel scholen voor speciaal basisonderwijs tussentijds aangemelde leerlingen
pas met ingang van het volgende schooljaar toelaten. Niettemin zijn de meeste
samenwerkingsverbanden wel in staat de wachttijden tot een minimum te beperken.
Als extra impuls om de wachtlijsten aan te pakken heeft het kabinet voor 2000
f 18 miljoen extra uitgetrokken.Samenwerkingsverbanden waarbij de wachttijden nu langer zijn dan drie
maanden moeten maatregelen treffen om de wachttijd te verkorten. Met de onderwijsorganisaties
wordt een plan van aanpak uitgewerkt. Dit plan wordt als onderdeel van de
tweede voortgangsrapportage wsns naar verwachting in oktober aan de Tweede
Kamer aangeboden.Over de wachtlijsten is nog weinig informatie beschikbaar; er is nog geen
registratiesysteem van de wachttijden. In het schooljaar 2000–2001 zal
een dergelijk systeem opgezet worden. Daarnaast zullen de oorzaken van de
wachtlijsten worden onderzocht.Feitelijke aanpakDe feitelijke aanpak draait om maatwerkafspraken. In elk samenwerkingsverband
met wachtlijsten zal bezien worden welke maatregelen nodig zijn. In sommige
gevallen ligt deskundigheidsbevordering het meest voor de hand, in andere
gevallen kunnen beter nadere afspraken over de verdeling van de zorgmiddelen
gemaakt worden. De snelheid waarmee resultaat geboekt kan worden verschilt
per samenwerkingsverband, omdat zij afhankelijk is van de aard van de problemen.
De deskundigheid verbeteren vergt bijvoorbeeld meer tijd dan betere afspraken
maken over de zorgmiddelenverdeling.VoortgangsrapportageDe Tweede Kamer zal twee à drie keer per jaar van de voortgang
op de hoogte gesteld worden.Personeel en organisatieDoelstellingHet beleid voor personeel en organisatie moet ertoe leiden dat de krapte
op de onderwijsarbeidsmarkt afneemt en de maatschappelijke erkenning voor
onderwijspersoneel toeneemt.Cao 2000–2002In de cao voor de sector onderwijs (primair onderwijs, voortgezet onderwijs
en beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) 2000–2002 zijn enkele specifieke
afspraken voor het primair onderwijs gemaakt. Het decentrale schoolbudget
heeft voor het primair onderwijs de vorm gekregen van een budget voor management,
ondersteuning en arbeidsmarktbeleid (moa-budget). Hierdoor kunnen scholen
vanaf het schooljaar 2000–2001 passende antwoorden vinden voor schoolspecifieke
aangelegenheden op het gebied van management, ondersteuning en arbeidsmarkt.
Voor het primair onderwijs zijn hiervoor structureel extra middelen beschikbaar,
namelijk f 112 miljoen vanaf het schooljaar 2000/2001.Daarnaast is in de cao afgesproken dat er een nieuwe salarisstructuur
komt voor directeuren en adjunct-directeuren in het primair onderwijs met
ingang van 1 maart 2001. Daarmee is een belangrijke stap gezet om de beloningspositie
van deze leidinggevenden structureel te verbeteren. Met deze salarisaanpassing
is structureel een bedrag van ruim f 30 miljoen gemoeid.Vergroten arbeidspotentieelDe krapte op de onderwijsarbeidsmarkt groeit. Prioriteit bij de maatregelen
daartegen heeft de professionele bemiddeling van de «stille reserve»,
het aanboren van nieuwe doelgroepen, de inzet van onderwijsondersteunend personeel
en een adequate vervanging van leraren. Een beschrijving van de ontwikkelingen
op de arbeidsmarkt voor het primair onderwijs zal worden opgenomen in de Arbeidsmarkteffectrapportage onderwijs, die in oktober
2000 wordt uitgebracht.Wet zij-instroomHet aanboren van nieuwe doelgroepen gebeurt onder andere via de Wet zij-instroom.
Deze wet maakt het mogelijk om per 1 augustus 2000 via een assessment potentiële
leraren twee jaar lang voor de klas te zetten, die binnen die periode hun
bevoegdheid moeten halen. In de cao zijn afspraken gemaakt over een opleidings-
en ontwikkelingsfonds (voor 2000 en 2001 jaarlijks f 20 miljoen, waarvan
een deel voor het primair onderwijs). De verwachting is dat een paar honderd
zij-instromers in 2000–2001 langs deze weg in het primair onderwijs
gaan werken. Daarnaast is het eerdergenoemde moa-budget beschikbaar gekomen.
Tenslotte is om personeel te werven en te behouden onder andere het budget
voor kinderopvang vanaf 2002 structureel uitgebreid met f 10 miljoen.
Met hetzelfde doel is vanaf 2000 structureel f 4 miljoen beschikbaar
voor buitenschoolse opvang.VervangingsproblematiekDe krapte op de onderwijsarbeidsmarkt uit zich in de problemen die sommige
scholen hebben om vervangers te vinden. Tot nu toe doen scholen er alles aan
om geen klassen naar huis te hoeven sturen. In sommige gevallen lukt dat niet.
Er wordt gewerkt aan oplossingen voor het vervangingsprobleem, aan zowel verlaging
van de vraag als vergroting van het aanbod. Het doel van de maatregelen is
enerzijds het ziekteverzuim te verlagen en anderzijds de continuïteit
in het onderwijsproces te bevorderen. In de cao zijn afspraken gemaakt over
en is een budget beschikbaar gekomen voor ziekteverzuimbestrijding. Het aantal
vervangingspools is toegenomen van 60 naar 120. De nota Maatwerk voor morgen 2 kondigt tenslotte pilots aan die het vervangingsprobleem
moeten verzachten. Hierbij wordt gedacht aan een andere organisatie van de
vervanging, aan «meer handen in de klas» en aan extra inspanningen
om vakleraren versneld om te scholen tot groepsleraar.Integraal personeelsbeleidIn het schooljaar 2000/2001 krijgen de scholen middelen om het management
voor te bereiden op de invoering van een integraal personeelsbeleid. Na de
scholingsfase kunnen de scholen de (oplopende) budgetten inzetten voor beloningsdifferentiatie.
Onderzocht zal worden of en hoe dit budget samengevoegd kan worden met de
moa- en schoolprofielbudgetten.Bestuurlijke inrichtingOuders en schoolIn het regeerakkoord is afgesproken dat de zeggenschapspositie van ouders
moet worden versterkt. Aan deze versterking wordt langs diverse wegen gewerkt,
bijvoorbeeld via de beleidstrajecten leerlinggebonden financiering en onderwijskansen.
Daarnaast wordt naar verwachting dit jaar nog aan de Tweede Kamer een notitie
voorgelegd over de modernisering van de medezeggenschap. Hierin wordt ook
ingegaan op de positie van de ouders. Ouders zouden via de medezeggenschap
meer invloed moeten kunnen uitoefenen op onderwijskundige en organisatorische
schoolzaken. Daarnaast verschijnt er rond de komende jaarwisseling een beleidsnotitie
over de rol van de ouders in het funderend onderwijs. Daarbij gaat het onder
andere om betrokkenheid van ouders bij schoolbesturen en, in het directe verlengde
daarvan, hun mogelijkheden om de grondslag van de school te beïnvloeden.
De notitie gaat ook in op de interactie tussen de (individuele) ouder en de
school. Ieder kind is gebaat bij een goede interactie tussen de ouder en de
school. Daarom wordt nagegaan in hoeverre de rijksoverheid aanvullende initiatieven
moet nemen, in aanvulling op de reeds bestaande instrumenten zoals de schoolgids
en de klachtenregeling.Naar een flexibeler scholenbestandVoor 1 oktober 2000 wordt aan de Tweede Kamer de notitie Naar een flexibeler scholenbestand aangeboden. Deze notitie geeft
aan hoe het idee van richtingvrije planning uitgewerkt kan worden. Het voorstel
is een aantal belangrijke verbeteringen aan te brengen, die tot meer flexibiliteit
leiden in de huidige systematiek van scholenplanning. Door deze flexibiliteit
kan de samenstelling van het scholenaanbod beter aansluiten op de wensen van
ouders over de richting of grondslag van de school.Voor het basisonderwijs is het voorstel:• de stichting van nieuwe scholen ook via ouderverklaringen mogelijk
te maken;• de huidige getalsnorm om als basisschool te kunnen veranderen van
grondslag (het zogeheten «kleurverschieten») te versoepelen;• een mogelijkheid te bieden om af te wijken van de reguliere gemeentelijke
belangstellingspercentages bij de vaststelling van de belangstelling naar
richting in nieuwe wijken (VINEX-locaties).Wanneer de Kamer hiermee instemt, komt er een voorstel om de Wet op het
primair onderwijs te wijzigen.Bestuurlijke krachtenbundelingSinds 1997 is een tijdelijke regeling van kracht waarbij schoolbesturen
worden gestimuleerd om hun bestuurlijke krachten te bundelen via samenwerking
of fusie. Elke bestuurlijke krachtenbundeling krijgt een jaarlijkse bijdrage
van f 150 000,-. Dit bedrag is bedoeld om het beleidsvoerend vermogen
van bestuur en management te vergroten op gebieden als geïntegreerd personeelsbeleid
(bevorderen van de mobiliteit, aanpak van ziekteverzuim et cetera) en gezamenlijk
materieel beleid (inkoop van goederen, aanbestedingen et cetera). De regeling
blijkt duidelijk in een behoefte te voorzien. Ongeveer tweederde van alle
scholen valt onder het bereik van de regeling. Een inhoudelijke evaluatie
van de eerste ervaringen laat zien dat de regeling volgens de schoolbesturen
een impuls geeft aan met name de ontwikkeling van geïntegreerd personeelsbeleid
en aan de professionalisering van bestuur en management. De huidige regeling
loopt aan het eind van het schooljaar 2001/2002 af. Nog dit jaar ontvangt
de Tweede Kamer een voorstel over het beleid voor de bestuurlijke krachtenbundeling
vanaf het schooljaar 2002/2003.DereguleringBinnenkort verschijnt de eerste voortgangsrapportage over de stand van
zaken rond het streven van het kabinet naar verdere deregulering in het onderwijs.
Voor het primair onderwijs geeft deze rapportage aan welke vorderingen bij
de diverse onderwerpen zijn gemaakt. De onderwerpen zijn benoemd in het werkprogramma deregulering/modernisering regelgeving in het primair
en voortgezet onderwijs, zoals dat op 29 juni 1999 aan de Tweede
Kamer is gestuurd. Doelstelling bij deze onderwerpen is om nog tijdens deze
kabinetsperiode tot resultaat te komen. Hierbij moet gedacht worden aan vermindering
van onnodig knellende regelgeving, van administratieve lasten van scholen
en vergroting van de ruimte om op bestuurs- en schoolniveau eigen afwegingen
te maken.3. HORIZONTALE TOELICHTINGAlgemeenHet primair onderwijs is een zogenaamde openeindesector; de bekostiging
is leerlingafhankelijk en de prijs van het personeel is grotendeels declarabel.
De bekostiging van het personeel loopt via het formatiebudgetsysteem, waarbij
de scholen op basis van hun leerlingenaantal en een vastgestelde verdeelsleutel
een hoeveelheid formatie krijgen toegewezen. De uitgaven aan de toegekende
formatie kunnen de scholen grotendeels declareren. Het formatiebudgetsysteem
biedt de scholen een zekere mate van vrijheid in hoe zij de toegekende
formatie kunnen inzetten. Voor de materiële instandhouding ontvangen
de scholen een lumpsumbedrag op basis van hun leerlingenaantal via de zogenaamde
vereenvoudigde Londosystematiek. De huisvestingskosten worden vanaf 1 januari
1997 via de gemeenten aan de scholen vergoed.De grootste budgettaire onzekerheden in de sector primair onderwijs vloeien
voort uit de aantallen leerlingen die deelnemen aan het onderwijs en het bijbehorende
personeelsvolume. Verder is de gemiddelde prijs van het personeel een onzekere
factor. De personeelskosten kunnen afwijken van de raming door onder meer
de samenstelling van het personeel en de cao-afspraken.De belangrijkste trends die zich voordoen in het primair onderwijs zijn:• de toename van de bekostigde fte's («fulltime equivalents»)
in het primair onderwijs in de periode 2000 tot en met 2005 met in totaal
circa 10%;• een stijgend leerlingenaantal gedurende de gehele planperiode;• de daling van het aantal leerlingen per groep in het basisonderwijs
door de maatregel «groepsverkleining».Door deze ontwikkelingen stijgen de totale uitgaven en de uitgaven per
leerling.Het speciaal voortgezet onderwijs (voorheen voortgezet speciaal onderwijs –
leer- en opvoedingsmoeilijkheden en voortgezet speciaal onderwijs –
moeilijk lerende kinderen) is per 1 augustus 1999 overgegaan van het beleidsterrein
primair onderwijs naar het beleidsterrein voortgezet onderwijs. Vandaar dat
in de horizontale toelichting van primair onderwijs voor de eerste 7 maanden
van 1999 de gegevens inclusief, en daarna exclusief het speciaal voortgezet
onderwijs worden gepresenteerd.In tabel 3.1 staan de geraamde uitgaven 2001–2005 voor het primair
onderwijs, in vergelijking met de gerealiseerde uitgaven in 1999 en de verwachte
realisatie in 2000. Tabel 3.1. Totaal uitgaven en ontvangsten,
uitgesplitst (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Totale uitgaven po11 229,012 038,112 736,913 177,413 485,613 563,813 661,6Personeel9 772,510 360,411 155,411 526,711 811,811 882,611 972,4Materieel1 301,71 517,81 435,51 505,21 527,81 535,21 543,2Onderwijsverzorging112,4112,9112,9112,7112,7112,7112,7Overig42,547,033,032,733,333,333,3Totale ontvangsten po– 34,4– 44,3– 43,0– 39,8– 39,8– 39,8– 39,8Gesaldeerde uitgaven BaO9 160,710 097,410 683,411 077,111 341,211 387,211 454,4Waarvan oploop in loon- en prijsbijstelling0,00,0328,4447,2510,6531,4549,8Gesaldeerde
uitgaven SBaO729,4753,6777,7782,7788,9791,5793,9Waarvan oploop in loon-
en prijsbijstelling0,00,028,538,544,045,647,1Gesaldeerde uitgaven (V)SO1 304,51 142,91 232,81 277,81 315,71 345,41 373,5Waarvan oploop in
loon- en prijsbijstelling0,00,038,552,959,762,064,0Gesaldeerde uitgaven po11 194,611 993,912 693,913 137,613 445,813 524,113 621,8Waarvan oploop in loon- en prijsbijstelling0,00,0395,4538,5614,3639,0660,9De verwachte totale uitgaven op het beleidsterrein nemen toe van f 12,0
miljard in 2000 tot f 13,7 miljard in 2005. Deze toename betreft vooral
een stijging van de personele uitgaven. Deze nemen in de periode 2000 tot
en met 2005 toe met circa f 1,6 miljard, door onder andere:• demografische ontwikkelingen, dat wil zeggen stijgende leerlingenaantallen
als gevolg van de bevolkingsprognose en de daarin opgenomen migratie;• de incidentele loonbijstellingen en in de begroting opgenomen cao-afspraken;• de geraamde uitgaven voor de verdere verkleining van de groepen
1 tot en met 4 in het basisonderwijs vanaf 1 augustus 2000.De materiële uitgaven stijgen tussen 1999 en 2005 met ongeveer f 242
miljoen als gevolg van de verwachte toename van het aantal leerlingen, de
tweede fase van het beleid «groepsgrootte en kwaliteit» en investeringen
in informatie- en communicatietechnologie (ict). Van de toename in de uitgaven
in 2000 is f 112 miljoen het gevolg van een eenmalige extra investering
in leermiddelen.De volgende paragraaf gaat in op de ontwikkeling van het aantal leerlingen
in het primair onderwijs. In de paragrafen daarna worden de onderdelen uit
tabel 3.1 nader toegelicht.Leerlingen primair onderwijsHet aantal leerlingen dat deelneemt aan het primair onderwijs, bepaalt
in belangrijke mate de uitgaven aan personeel en materieel. In tabel 3.2 is
het aantal leerlingen in het primair onderwijs opgenomen, waarbij vanaf 2000
sprake is van een raming.Tabel 3.2 Aantal leerlingen primair onderwijs
(x 1000) 1-10-981-10-991-10-001-10-011-10-021-10-031-10-04a. Aantal ingeschreven leerlingen op teldatum1 657,91 638,81 645,51 650,81 655,01 657,31 661,7a.1 basisonderwijs1 534,01 543,21 548,81 552,91 555,81 557,11 560,7a.2 speciaal basisonderwijs53,652,151,751,551,551,451,3a.3 (voortgezet) speciaal onderwijs70,343,545,046,447,748,849,7 1999200020012002200320042005b. Aantal ingeschreven leerlingen (#ll) naar kalenderjaar1 650,01 641,61 647,71 652,51 655,91 659,11 663,6b.1 basisonderwijs1 537,81 545,61 550,51 554,11 556,31 558,61 562,2b.2 speciaal basisonderwijs53,151,951,651,551,551,451,3b.3 (voortgezet) speciaal
onderwijs59,144,145,646,948,249,250,1c. # ll voor de personele bekostiging naar
kalenderjaar1 678,91 675,81 684,41 690,71 695,61 699,01 702,3c.1 basisonderwijs1 568,01 580,31 588,31 593,51 597,11 599,41 601,8c.2 speciaal basisonderwijs54,253,051,951,651,551,551,4c.3 (voortgezet)
speciaal onderwijs56,742,544,145,646,948,249,2d. # ll naar gewicht voor de
personele bekostiging basisonderwijs naar kalenderjaar       Geen gewicht1 083,51 110,31 130,11 144,61 155,81 164,41 171,40,25283,8264,0248,1235,8226,1217,7210,90,41,31,31,21,21,21,21,20,73,73,63,53,53,53,53,50,9195,4200,8205,0207,9210,2212,2214,4Subtotaal1 567,71 580,01 588,01 593,11 596,81 599,11 601,4Trekkende bevolking0,30,30,30,30,30,30,3Totaal1 568,01 580,31 588,31 593,41 597,11 599,41 601,8Toelichtinga. Aantal ingeschreven leerlingen op teldatumDe leerlingen worden ieder jaar op 1 oktober geteld (ingeschreven leerlingen
op teldatum). Voor de jaren daarna wordt een raming gemaakt (de referentieraming).
Deze tabel sluit aan bij de referentieraming 2000 en is vanaf 1 oktober 1999
exclusief de aantallen leerlingen speciaal voortgezet onderwijs leer- en opvoedingsmoeilijkheden
(lom) en moeilijk lerende kinderen (mlk). Deze tabel is evenals de begrotingstotalen
(tabel 3.1) inclusief asielzoekers.b. Aantal ingeschreven leerlingen naar kalenderjaarDe personele bekostiging geschiedt op schooljaarbasis. Zo is het aantal
leerlingen dat op 1 oktober van jaar t staat ingeschreven de basis voor de
personele bekostiging in het schooljaar t+1/t+2. De begroting is naar kalenderjaar,
vandaar dat het aantal ingeschreven leerlingen wordt omgerekend naar kalenderjaar.
Dit gebeurt door 7/12 van het aantal leerlingen op 1 oktober van het jaar
t-1 te nemen en 5/12 van het aantal op 1 oktober van t.Doordat het svo per 1 augustus 1999 naar beleidsterrein voortgezet onderwijs
is overgegaan zijn de eerste 7 maanden van 1999 inclusief en de laatste 5
maanden exclusief het aantal svo-leerlingen. Vanaf 2000 is het aantal (v)so-leerlingen
exclusief het svo.c. Aantal leerlingen voor de personele bekostiging naar kalenderjaarHet aantal ingeschreven leerlingen van jaar t is de basis voor de bekostiging
in jaar t+1. Bij punt c staat bij 2001 dus het aantal leerlingen dat bij punt
b bij 2000 staat, behalve voor het basisonderwijs. Daar geldt dat het aantal
ingeschreven leerlingen wordt vermenigvuldigd met het wettelijke instroomcorrectiepercentage
(3 % op schoolniveau, maar 2,77 % op macroniveau) om het aantal bekostigde
leerlingen te krijgen. Dit instroompercentage is voor de tussentijdse instroom
van vierjarigen. Onder de vereenvoudigde formatieregeling wordt deze instroomcorrectie
op het leerlingaantal vervangen door een hoger aantal formatierekeneenheden
per leerling. Voor de meerjarige vergelijkbaarheid is deze correctie in de
tabel nog wel voor alle jaren opgenomen.d. Aantal leerlingen naar gewicht voor de personele bekostiging basisonderwijs
naar kalenderjaarHier is een uitsplitsing gegeven van punt c naar de diverse gewichtencategorieën
in het basisonderwijs zoals die gelden vanaf 1 augustus 2000.Het totaal aantal leerlingen in het primair onderwijs neemt van 1 oktober
1999 tot 1 oktober 2004 naar verwachting toe met circa 22 900 leerlingen.
Gedurende de gehele planperiode wordt een stijging verwacht, maar deze wordt
wel geleidelijk minder tot en met 1 oktober 2003. Ondanks de toename van het
totaal aantal leerlingen daalt het aantal leerlingen aan de speciale
scholen voor basisonderwijs van 53 600 per 1 oktober 1998 tot 51 300
per 1 oktober 2004. Dit is een afname in deze periode van in totaal circa
4,3%. Het aantal leerlingen dat (voortgezet) speciaal onderwijs volgt zal
naar verwachting toenemen met gemiddeld circa 2,9% per jaar in de periode
van 1 oktober 1999 tot en met 1 oktober 2004. Het stijgingspercentage neemt
jaarlijks af, tot 1,8% in 2004.In het basisonderwijs bepaalt niet alleen het aantal leerlingen de formatie,
maar ook het gewicht dat aan deze leerlingen wordt toegekend. Voor elke leerling
wordt bij de toelating tot een school een gewicht vastgesteld op basis van
gezinssamenstelling, schoolopleiding van de ouders en/of land van herkomst.
De volgende gewichten kunnen worden toegekend: 0,25, 0,4, 0,7 of 0,9.In onderdeel d van tabel 3.2 valt een daling van het aantal 0,25-leerlingen
op. Deze daling wordt ten eerste veroorzaakt door een verschuiving naar de
categorie leerlingen zonder gewicht. Dit is een gevolg van een stijgend opleidingsniveau
van de ouders. In de tweede plaats komt deze daling door de doorwerking van
effecten van de aanscherping van het gewicht 0,25 vanaf de teldatum 1 oktober
1994. De aanscherping van het gewicht 0,25 houdt in dat in plaats van het
opleidingsniveau van één van de ouders, het opleidingsniveau
van beide ouders telt als het gewicht van een leerling bepaald wordt. De effecten
van de aanscherping van de criteria voor het gewicht 0,25 zijn met name zichtbaar
in 1999.In tabel 3.2 valt ook de stijgende trend in het aantal 0,9-leerlingen
(allochtone leerlingen) op. In 2000 behoort circa 12,7% van het aantal basisschoolleerlingen
tot de categorie 0,9. De verwachting is dat dit aantal op de teldatum 1 oktober
2004 is gestegen tot circa 13,4% van de leerlingen.Personele uitgavenDe personele uitgaven vormen verreweg het grootste deel van de uitgaven
in het primair onderwijs. De belangrijkste elementen van deze personele uitgaven
staan in tabel 3.3. Tabel 3.3 Personele uitgaven* (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Basisonderwijs7 941,98 649,69 331,09 657,29 901,19 942,110 003,4Groepsformatie**5 931,06 065,46 272,96 508,56 726,46 747,06 766,4Gewichtenformatie462,7466,1467,1465,1463,4462,3462,8Schoolleiding349,4352,0354,1355,1355,9356,3356,8Groei/aanvullend
formatiebeleid/schoolprofielbudget418,0421,9421,6422,5423,1423,6424,1Goa/oalt***332,1320,3317,8269,1270,3271,7273,9Overig448,61 023,91 497,41 637,01 662,01 681,11 719,5Speciaal basisonderwijs652,3679,5705,2709 ,4715,6718,4721,1(Voortgezet)
speciaal onderwijs1 178,31 031,31 119,21 160,11 195,01 222,11 247,8Totaal personele uitgaven9 772,510 360,411 155,411 526,711 811,811 882,611  972,4* Inclusief adv en opslagen voor participatiefonds en vervangingsfonds** Groepsformatie = ongewogen basisformatie + onderbouwformatie + vakonderwijs
+ frictie + nevenvestigingen*** Inclusief uitgaven regeling exceptionele groei asielzoekersDe gewichtenformatie in tabel 3.3 is een raming van het budget voor de
aanwezigheid van leerlingen met een gewicht. Dit is overigens niet het volledige
bedrag dat samenhangt met de leerlinggewichten. Ook een deel van het budget
voor schoolleiding en een deel van het schoolprofielbudget wordt verklaard
door de aanwezigheid van gewichtenleerlingen. Als deze componenten ook gerekend
worden tot het budget voor gewichten, komt dit budget op circa f 515
miljoen. Overigens leidt niet iedere gewichtenleerling (zie tabel 3.2d) tot
extra bekostiging, omdat er een drempel van 9% geldt voordat een school voor
gewichtenformatie in aanmerking komt.Onder de noemer «schoolleiding» is in tabel 3.3 het budget
weergegeven dat gereserveerd is om schoolleiding vrij te stellen van lestaken.
Het budget voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid en onderwijs
in allochtone levende talen (oalt) wordt sinds 1 augustus 1998 als specifieke
uitkering naar de gemeenten overgemaakt. De hiermee samenhangende budgetten
zijn opgenomen op beleidsterrein primair onderwijs, en vanaf 2002 voor circa
f 50 miljoen op beleidsterrein voortgezet onderwijs. Onder «overig»
vallen onder meer nascholing, bestuurlijke krachtenbundeling, bedrijfsgezondheidszorg,
buitenlandse scholen en diverse kleinere budgetten.In tabel 3.4 is de bekostigde formatie in het primair onderwijs opgenomen. Tabel 3.4 Totale bekostigde formatie primair
onderwijs (fte's)* 1999200020012002200320042005Basisonderwijs84 43187 33389 97092 89195 45495 76296 131Speciaal basisonderwijs7 4407 7907 7287 6 957 7087 7327 748(Voortgezet) speciaal onderwijs**13 89512 03112 63913 00513 36013 68013 970Totaal primair
onderwijs105 766107 154110 338113 591116 522117 174117 848Totaal personele uitgaven primair onderwijs***9 772,510 360,411 155,411 526,711 811,811 882,611 972,4Uitgaven per fte in
het primair onderwijs92 39796 687101 103101 476101 370101 410101 592* Inclusief adv** Eerste zeven maanden van 1999 inclusief svo*** x f 1 miljoen; zie tabel 3.3Van 1999 naar 2000 en van 2000 naar 2001 is er een toename van circa 4,6%
in de uitgaven per fte. Dit wordt met name veroorzaakt door de cao-maatregelen
en de extra middelen voor de diverse beleidsintensiveringen. Conform de begrotingsvoorschriften
wordt in de meerjarenraming uitgegaan van constante gemiddelde personele lasten.
De uitgaven per fte in de raming vanaf 2001 zijn dan ook nagenoeg constant.
Als de gemiddelde uitgaven per fte vermenigvuldigd worden met het aantal bekostigde
fte's, is het product daarvan het totaal aan personele uitgaven. Omdat de
uitgaven per fte nagenoeg constant zijn, wordt de toename van de totale personele
uitgaven dus voornamelijk veroorzaakt door een toename van het aantal fte's.Het aantal bekostigde fte's hangt af van het aantal bekostigde leerlingen
(tabel 3.2) en de geldende formatieregelingen, die opgenomen zijn in het formatiebesluit
WPO en WEC. Het betreft hier normatief berekende aantallen, dat wil zeggen:
berekend op basis van de personele formatieformules. Deze aantallen kunnen
afwijken van de formatie die scholen inzetten, omdat zij deze
via het formatiebudgetsysteem anders kunnen invullen, bijvoorbeeld minder
personeel in hogere en meer personeel in lagere salarisschalen.De sterke toename van de totaal bekostigde formatie in het basisonderwijs
vanaf 1999 tot en met 2003 is voor een groot deel het gevolg van de extra
formatie voor de verkleining van de groepsgrootte in de onderbouw. Het aantal
fte inclusief adv neemt in deze periode met circa 11 000 fte toe. Verder
draagt ook de toename van het aantal bekostigde leerlingen bij aan de toename
van het aantal bekostigde fte's. Vooral in het (voortgezet) speciaal onderwijs
leidt de verwachte toename van het aantal leerlingen tot een stijging van
de bekostigde formatie (gemiddeld circa 3% per jaar in de periode 2000 tot
en met 2005).Materiële uitgavenDoor de vereenvoudiging van het Londostelsel (VeLo) met ingang van 1 januari
1997 is het aantal leerlingen de belangrijkste indicator voor de bekostiging
van de materiële instandhouding. In tabel 3.5 staan de belangrijkste
componenten van de materiële uitgaven. De twee grootste componenten zijn
de groepscomponent en de leerlingencomponent. Bij de berekening van de groepscomponent
wordt gebruik gemaakt van het aantal inschreven leerlingen op de teldatum
(tabel 3.2.a). Zo is het aantal leerlingen op 1 oktober 2000 de basis voor
de bekostiging in 2001. Voor het berekenen van de leerlingafhankelijke component
wordt dit aantal nog verhoogd met het zogenoemde instroomcorrectiepercentage
van 3% voor de vierjarigen die gedurende het schooljaar instromen. Tabel 3.5 Materiële uitgaven (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Uitgaven basisonderwijs1 098,21 332,51 247,71 312,41 332,11 337,21 343,0Leerlingencomponent Velo475,1566,6568,7570,3571,7572,1573,3Groepscomponent Velo559,3613,2615,3617,0618,2618,7619,8Nederlands onderwijs anderstaligen6,66,97,07,07,17,27,3Aanvullend formatiebeleid1,92,32,32,52,62,72,7Overig55,3143,654,4115,6132,5136,6140,0        Uitgaven speciaal basisonderwijs76,572,471,672,472,372,171,8Leerlingencomponent Velo39,122,622,322,322,322,222,2Groepscomponent Velo37,436,235,835,735,735,735,6Overig0,013,613,414,414,414,214,0        Uitgaven (voortgezet ) speciaal onderwijs126,9112,9116,3120,4123,3126,0128,4Leerlingencomponent Velo61,550,952,153,454,555,656,5Groepscomponent Velo54,345,546,747,949,050,050,9Overig11,116,517,519,119,820,421,0        Uitgaven primair onderwijs1 301,61 517,81 435,51 505,21 527,81 535,21 543,2Leerlingencomponent Velo575,7640,1643,1646,0648,4649,9652,0Groepscomponent Velo651,0694,9697,8700,6702,9704,3706,4Nederlands onderwijs anderstaligen6,66,97,07,07,17,27,3Aanvullend formatiebeleid1,92,32,32,52,62,72,7Overig66,4173,785,3149,1166,7171,2174,9De materiële uitgaven stijgen van 1999 tot 2005 per saldo met circa
f 242 miljoen. Los daarvan doet zich in 2000 een stijging in de uitgaven
voor van f 112 miljoen door een eenmalige extra investering in leermiddelen.De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de tweede fase van het
beleid «groepsgrootte en kwaliteit», de toename van het aantal
leerlingen en de aanpassing van de vergoedingsbedragen aan het prijsniveau
voor 2000. Anderzijds is er sprake van een daling, omdat met ingang van 1 augustus
1999 de materiële uitgaven voor de onderwijssoorten lom en mlk in het
voortgezet speciaal onderwijs zijn ondergebracht bij voortgezet onderwijs
(beleidsterrein 19).De investeringen in ict zorgen voor een stijging van de materiële
uitgaven. Deze investeringen bedragen f 67,5 miljoen in 1999 en lopen
op tot f 171 miljoen in 2004. Verder is in 2000 f 13,8 miljoen aan
de begroting toegevoegd als tegemoetkoming in de kosten die samenhangen met
de invoering van de euro in de schooladministraties. Ook in 2001 zal dit bedrag
ter beschikking worden gesteld.OnderwijsverzorgingOnderwijsverzorging betreft de uitgaven voor de schoolbegeleidingsdiensten.
De uitgaven tot en met 2005 verlopen redelijk constant. Afwijkingen worden
veroorzaakt door loonaanpassingen volgens de cao-afspraken. In 2001 wordt
de wijze waarop gemeenten en schoolbegeleidingsdiensten de dienstverlening
aan scholen gezamenlijk invullen, geëvalueerd. Als deze evaluatie positief
uitvalt, zullen de budgetten voor de schoolbegeleidingsdiensten per 1 januari
2002 worden overgeboekt naar het Gemeentefonds.Overige uitgavenOnder de overige uitgaven (artikel 18.05) vallen de zogenaamde niet-wettelijke
uitgaven. Het gaat hier met name om de bekostiging van projectactiviteiten.
Het budget hiervoor daalt van f 42,5 miljoen in 1999 naar f 33,3
miljoen in 2005.Geconstateerd kan worden dat er in 2000 sprake is van een stijging ten
opzichte van 1999 (van f 42,5 miljoen naar f 47 miljoen) en een
daling in 2001 ten opzichte van 2000 (van f 47 miljoen naar f 33
miljoen). Enerzijds stijgt het budget in 2000 door een eenmalige extra investering
van f 5 miljoen in voor- en vroegschoolse educatie en zijn op verzoek
van de Tweede Kamer extra middelen voor nascholing beschikbaar gekomen. Anderzijds
is het budget structureel verlaagd door de korting vanaf het jaar 2000 van
circa f 8 miljoen om de cao-afspraken 1999–2000 te dekken. Voor
een nadere toelichting op de mutaties wordt verwezen naar de artikelsgewijze
toelichting en voor een toelichting op de projecten naar de artikelsgewijze
toelichting en de subsidiebijlage.OntvangstenDe ontvangsten op het beleidsterrein primair onderwijs hebben voornamelijk
betrekking op de herrekening en afrekening van oude jaren. De ontvangsten
nemen van 1999 tot 2005 naar verwachting met f 5,4 miljoen toe. Deze
toename wordt met name veroorzaakt door desalderingen voor kinderopvang met
het uitgavenartikel 18.01. Hierdoor worden de uitgaven en ontvangsten met
hetzelfde bedrag verhoogd. Door de fiscale stimuleringsmaatregel Wet afdrachtvermindering
(WVA) wordt 30% van het totale bedrag voor kinderopvang in mindering gebracht
op de afdracht loonbelasting. Deze 30% wordt op het ontvangstenbegroting geboekt.4. OVERIGE KERNGEGEVENSIn tabel 4.1 worden de uitgaven per leerling weergegeven. Tabel 4.1 Uitgaven per leerling in constante
prijzen (x f 1000) 1999200020012002200320042005Basisonderwijs6,06,56,76,87,07,07,0Speciaal
basisonderwijs13,814,514,514,514,514,514,6(Voortgezet) speciaal onderwijs22,125,926,226,126,126,126,1Totaal
primair onderwijs6,87,37,57,67,77,87,8Toelichting• De uitgaven zijn opgebouwd uit de gesaldeerde uitgaven op het beleidsterrein.
Hiervan wordt de oploop in loon- en prijsbijstelling afgetrokken (tabel 3.1).
De uitgaven zijn gedeeld door het aantal ingeschreven leerlingen naar kalenderjaar
(tabel 3.2b).• 1999 is in prijzen 1999, 2000 en verder is in prijzen 2000.• De uitgaven per leerling in het (voortgezet) speciaal onderwijs
zijn in 1999 voor de eerste zeven maanden van het jaar inclusief en daarna
exclusief svo, vanwege de overgang van het svo naar beleidsterrein voortgezet
onderwijs.• De uitgaven zijn exclusief uitgaven voor WSF en ontvangsten van
lesgelden in het vso.De uitgaven per leerling in het basisonderwijs stijgen van het jaar 1999
naar 2000 met circa 9,7%. Deze stijging is onder andere het gevolg van de
loonbijstellingen uit de cao, de tweede fase van de klassenverkleining per
1 augustus 2000 en de extra middelen voor de diverse beleidsintensiveringen.
De toename van de uitgaven per leerling in het basisonderwijs in de periode
van 2000 tot en met 2003 is bijna geheel het gevolg van de maatregel «groepsverkleining»
in de onderbouw van het basisonderwijs.De uitgaven per leerling in het speciale basisonderwijs nemen toe van
ongeveer f 13 800,- per leerling in 1999 tot circa f 14 500,–
per leerling in 2000 door met name loon- en prijsbijstellingen. Daarna blijven
de uitgaven per leerling constant.Vanaf 1 augustus 1999 is het vso-lom en vso-mlk van primair naar voortgezet
onderwijs overgegaan. Hierdoor blijven relatief «dure» categorieën
(voortgezet) speciaal onderwijs over, waardoor het bedrag per leerling in
2000 ten opzichte van 1999 stijgt. Verder spelen natuurlijk ook de loon- en
prijsbijstellingen een rol. Na 2000 blijven de uitgaven per leerling in het
(v)so ongeveer op hetzelfde niveau.Beleidsterrein 19 Voortgezet OnderwijsVoortgezet onderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten voortgezet onderwijs f 9,4 mld.1. ALGEMEENHet beleidsterrein voortgezet onderwijs omvat de scholen voor voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs (vwo), voor hoger algemeen voortgezet onderwijs
(havo), voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), voor praktijkonderwijs
(pro) en landelijke onderwijsondersteunende instellingen. De wettelijke regelingen
hiervoor zijn neergelegd in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en de
Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (WSLOA).
Delen van het speciaal voortgezet onderwijs (speciaal voortgezet onderwijs/leer-
en opvoedingsmoeilijkheden en moeilijk lerende kinderen) zijn ondergebracht
bij de WVO (deel II).Het voortgezet onderwijs richt zich op jongeren in de leeftijdsgroep van
12 tot 18 jaar om hen voor te bereiden op een volwaardige plaats in de samenleving.
Daartoe wordt onderwijs aangeboden dat zo goed mogelijk aansluit op vervolgopleidingen
in het secundair beroepsonderwijs en op opleidingen in het hoger onderwijs.
Leerlingen waarvan vaststaat dat zij ondanks langdurige orthodidactische of
orthopedagogische ondersteuning niet in staat zijn een diploma of getuigschrift
voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs te halen, worden voorbereid op functies
op de regionale arbeidsmarkt.2. BELEIDDe planning van de beleidstrajecten, onderverdeeld in twee hoofdrubrieken,
is in onderstaand schema weergegeven. De hoofdrubrieken zijn:• onderwijsvernieuwingen• overige hoofdlijnen van beleid.OnderwijsvernieuwingenBeleidsterrein200020012002–2005Basisvormingbeleidsreactieimplementatie maatregelen     VMBOinvoeringsplan tussentijdse rapportage invoeringsprocesstart leerwegen     Zorgbudgetontwikkeling programma van eisenoplossen fricties invoering zorgbudgetinvoering zorgbudget    Profilering tweede
fase havo/vwoeerste profielexamens
havoeerste profielexamens vwo Overige hoofdlijnen van beleidBeleidsterrein200020012002–2005Kwaliteitsbeleidexpertiseproject kwaliteitszorgpilots met RSTRST-rapportagesPISA-rapportage2003:
afronding expertiseproject kwaliteitszorg 2004: PISA-rapportage    Lerarenbeleidimplementatie wet zij-instroomimplementatie integraal personeelsbeleidimplementatie integraal personeelsbeleidimplementatie integraal personeelsbeleid    Deregulering en automomievergrotingvoortgangsrapportageadvies Onderwijsraadvoortgangsrapportagevoortgangsrapportages    Cultuur en schoolvoortgangsrapportage (cultuurnota)cultuurvouchers in bovenbouw vmbo2003: verplichte invoering culturele en kunstzinnige vorming
in het vmboIctstart uitwerking plannen      Jeugd- en Achterstandenbeleidonderwijskansenplanwetsvoorstel RMCnieuw landelijk beleidskader ontwikkelennieuw landelijk beleidskader implementerenOnderwijsvernieuwingenDe vernieuwingsoperaties die een aantal jaren geleden in het voortgezet
onderwijs van start zijn gegaan, hebben dezelfde gemeenschappelijke kenmerken:• brede ontwikkeling van de leerling• actieve rol van de leerling• recht doen aan verscheidenheid en het omgaan met verschillen.In deze paragraaf komen achtereenvolgens de basisvorming, het vmbo, het
pro en de profilering tweede fase havo/vwo aan bod.Basisvorming Tabel 2.1: Aantal leerlingen en normatieve
formatieplaatsen basisvormingJaar1999200020012002200320042005Aantal
leerlingen443 000447 000454 200462000472 100480 100484 900Normatieve
formatie35 20034 50035 10035 70036 20036 60037 200De basisvorming is in 1993 van start gegaan. Bij de start is afgesproken
dat er na vijf jaar een evaluatie zou plaatsvinden. Deze is uitgevoerd door
de Onderwijsinspecties van OCenW en LNV. Zij hebben hun bevindingen neergelegd
in het rapport Werk aan de basis (TK 26 733,
nr. 1). Over de drie hoofddoelstellingen – het verhogen van het peil
van het jeugdonderwijs, het uitstellen van het moment van studie- en beroepskeuze
en brede vorming van leerlingen – is de uitkomst van de evaluaties positief.Ook het onderwijspeil gaat vooruit. Dit blijkt uit het recent uitgebrachte
cohort-leerlingenonderzoek voortgezet onderwijs.Scholen zoeken naar mogelijkheden om de verbeterde kwaliteit van het onderwijs
verder te verhogen door het onderwijsprogramma te laten aansluiten op de verschillende
leerlingengroepen. Zij willen met een grotere variëteit het onderwijs
meer laten aanspreken. Wat dat streven echter belemmert is de overladenheid
die de Inspecties signaleren, de versnippering van het programma-aanbod en
het feit dat de scholen nog onvoldoende vorderingen hebben gemaakt met de
inhoudelijke en didactische aanpassingen van het onderwijs aan de eisen van
de basisvorming. Naar alle waarschijnlijkheid ontvangt de Tweede Kamer medio
september de definitieve beleidsreactie op het inspectierapport.De Onderwijsraad wordt gevraagd om in 2001 een advies uit te brengen over
een onderwijsaanbod dat zowel rekening houdt met de ontwikkelingen in de schoolpraktijk
van alledag, als met ontwikkelingen in maatschappij en technologie.De kennis en vaardigheden die de leerlingen in de basisvorming opdoen,
moeten leiden tot een betere aansluiting op de vmbo-leerwegen of tweede fase
havo/vwo en vervolgens tot betere resultaten in de bovenbouw. De tussentijdse
uitstroom van leerlingen moet verminderen en de verblijfsduur moet in de komende
jaren teruglopen. In welke mate dit zal gaan gebeuren is op dit moment nog
niet te ramen. Wel kan op basis van historische gegevens de deelname aan het
derde leerjaar geschat worden. Onderstaande tabel laat de (geraamde) deelname
aan het derde leerjaar per schoolsoort zien, zowel in absolute aantallen als
in procenten van het totaal.Tabel 2.2: Deelname aan het derde leerjaar
per schoolsoort (in aantallen)Jaar1999200020012002200320042005mavo348 90050 30050 30050 30050 20051 30051 300vbo-341 60042 80043 60043 90043 90044 60044 800subtotaal90 50093 10093 90094 20094 10095 90096 100        ivbo-314 20015 80016 20016 40016 50016 80017 200        havo334 40036 00036 60037 60038 70040 80042 300vwo334 00035 50035 90036 50037 40039 50040 400subtotaal havo/vwo68 40071 50072 50074 10076 10080 30082 700Totaal173 100180 400182 600184 700186 700193 000196 000Tabel 2.3: Deelname aan het derde leerjaar
per schoolsoort (in percentages)Jaar1999200020012002200320042005mavo327,327,026,626,326,025,725,3vbo-323,222,923,123,022,722,322,1subtotaal50,549,949,749,348,748,047,4        ivbo-37,98,58,68,68,58,48,5        havo319,219,319,419,720,020,420,8vwo319,019,019,019,119,319,819,9subtotaal havo/vwo38,238,338,438,839,340,240,7Totaal96,696,796,796,796,596,696,6circa 3,3% van de vo leerlingen is niet naar leerjaar toe te delen; de
svo/lom-mlk leerlingenVersterking van het vmbo Tabel 2.4: Aantal leerlingen en normatieve
formatieplaatsen «leerwegen» (= nu nog i/vbo en mavo, schooljaar
2001/2 start leerwegen)Jaar1999200020012002200320042005Aantal leerlingen216 900236 900240 900243 700244 700246 000248 300Normatieve formatie16 70021 20021 60022 30022 90022 80023 000Op 1 augustus 1999 is het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo)
gestart. De oude schoolsoorten vbo, mavo en svo zijn in de nieuwe onderwijsvorm
opgegaan. Twee jaar later, vanaf het schooljaar 2001–2002, gaan de vier
leerwegen in de bovenbouw van het vmbo van start. Het gaat om de theoretische,
de gemengde, de kaderberoepsgerichte en de basisberoepsgerichte leerweg.Doelstelling is dat zo veel mogelijk leerlingen het reguliere onderwijs
in één van de vier leerwegen in het vmbo doorlopen, dit met
een diploma afsluiten, het vervolgonderwijs succesvol afronden en uiteindelijk
een plaats vinden op de arbeidsmarkt. De volgende punten van het actieprogramma
moeten ervoor zorgen dat het vmbo zich tot een aantrekkelijke schoolsoort
ontwikkelt:• het lesprogramma moet zo worden opgezet dat het aantrekkelijk en
uitdagend is voor de leerlingen;• er moeten ononderbroken leerlijnen komen tussen scholen voor primair
en voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs enerzijds en vmbo-scholen en
regionale opleidingscentra (roc-instellingen) anderzijds;• de samenwerking tussen vmbo-scholen en het bedrijfsleven moet worden
bevorderd door de bedrijven uit te nodigen om met de vmbo-scholen samen te
werken in regionale netwerken;• er is een voortdurende inhoudelijke vernieuwing van het vmbo, onder
andere door de toepassing van informatie- en communicatietechnologie, en in
samenwerking met het bedrijfsleven.Om dit te realiseren is een aantal concrete beleidslijnen uitgezet:• de zorg wordt geprofessionaliseerd, onder andere door een programma
van eisen te introduceren. Het wordt verantwoord bij de periodieke monitoring
vmbo. Het programma van eisen voor de zorg is een van de instrumenten om de
zorg in het vmbo inhoud te geven, maar de effecten van dit instrument zijn
op zich niet meetbaar;• er wordt een landelijk dekkend net van samenwerkingverbanden vmbo-roc
opgezet;• in twee rondes, een in 2000 en een in 2001, wordt de samenwerking
bevorderd tussen vmbo-scholen (roc-instellingen) en branches van het bedrijfsleven,
door cofinanciering van projecten en door uitwisseling van docenten en werknemers.
Ook dit programma wordt bekostigd door de inzet van middelen uit de voorjaarsnota
2000. De resultaten van de projecten worden getoetst op hun bijdrage aan de
versterking van het vmbo;• in de basisberoepsgerichte leerweg worden leer-werktrajecten geïntroduceerd;• apparatuur wordt gemoderniseerd. Dat wordt bekostigd met middelen
uit de voorjaarsnota 2000. De modernisering wordt verantwoord in het kader
van de monitoring Bekostigingssysteem materieel en de evaluatie hiervan in
2003;• er komt op school extra aandacht voor taal en beroepsgerichte vakken
voor neveninstromers;• in het kader van het lerarenbeleid wordt de zij-instroom van aanstaande
docenten bevorderd;• fricties in het personeelsbeleid van scholen met hoge aantallen
neveninstromers worden opgelost.Voor leerlingen die extra hulp nodig hebben in het vmbo is er het leerwegondersteunend
onderwijs. Voor leerlingen van wie vaststaat dat zij ook met extra begeleiding
niet in staat zullen zijn een vmbo-diploma te behalen, is er het praktijkonderwijs.
Zij worden direct opgeleid voor een functie op de arbeidsmarkt. Leerwegondersteunend
onderwijs en praktijkonderwijs vormen samen de «zorgstructuur»
die eveneens vernieuwd wordt.Zorgverbreding van het vmboPer 1 augustus 1999 is het individueel voorbereidend beroepsonderwijs
(ivbo) leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) geworden. In de periode tot 1
augustus 2002 moeten de scholen en afdelingen voor speciaal voortgezet onderwijs/leer-
en opvoedingsmoeilijkheden (svo/lom) en speciaal voortgezet onderwijs/moeilijk
lerende kinderen (svo/mlk) een beslissing nemen over omzetting tot praktijkonderwijs,
leerwegondersteunend onderwijs of orthopedagogisch en -didactisch
centrum (opdc). De omzetting van het svo/lom en svo/mlk is belangrijk voor
de zorgverbreding in het voortgezet onderwijs. Medio 2000 is de Tweede Kamer
een verslag gestuurd over de voortgang bij het omzettingsproces (brief aan
de voorzitter TK van 26 juli 2000, nr. vo/vmbo/00/30160, met betrekking tot
de monitor vmbo 2000 getiteld «Samen er voor staan»). Daarin is
ook een voorstel voor de vormgeving van het zorgbudget opgenomen. Over het
voorstel is breed overleg gevoerd met onderwijsorganisaties, scholen en samenwerkingsverbanden.ZorgbudgetDe doelen van het zorgbudget zijn geformuleerd in de mavo/vbo/vso-wet
van 25 mei 1998:• scholen en samenwerkingsverbanden moeten worden gestimuleerd om
«zorg op maat» aan leerlingen te bieden (het huidige bekostigingsstelsel
bevat daarvoor geen prikkels);• beheersing van de uitgaven voor zorg (tussen 1990 en 1999 is het
aantal zorgleerlingen gestegen met ongeveer 21 900 (= 31%), terwijl het
aantal leerlingen in de bovenbouw vmbo is gedaald met 23%).Om de kwaliteit van de zorg te waarborgen is aan het zorgbudget een programma
van eisen verbonden. In 2000 is voor de kwaliteitsimpuls een bedrag van f 20
miljoen beschikbaar. Vanaf 2001 zal het bedrag worden verhoogd tot f 30
miljoen. De voorstellen over de kwaliteit, organisatie en bekostiging van
de zorg vanaf 2003 zijn inmiddels aan de Tweede en Eerste Kamer gezonden.
Na overleg met beide Kamers kan in het najaar 2000 begonnen worden met de
uitwerking van het zorgmodel. Als de uitwerking verloopt volgens de huidige
inzichten, kan het nieuwe bekostigingsmodel zorg vanaf het schooljaar 2003/2004
in werking treden. Dat is een jaar later dan is vastgelegd in de mavo/vbo/vso-wet
van 25 mei 1998. Zoals altijd bij ingrijpend beleid voor organisatorische,
kwalitatieve en bekostigingsvraagstukken, doen zich bij de uitwerking fricties
voor op het personele en materiële vlak. De toegekende middelen worden
vanaf 2001 ingezet om het veranderingsproces te kunnen uitvoeren.IndicatiecriteriaOf een leerling in aanmerking komt voor extra zorg wordt vanaf het schooljaar
1999–2000 op onafhankelijke wijze beoordeeld door een regionale verwijzingscommissie
(rvc), op basis van landelijk uniforme toelatingscriteria. Ook in het jaar
2000 brengt de regionale verwijzingscommissie een advies uit aan de school
die een leerling bij de regionale verwijzingscommissie voordraagt voor plaatsing
in het leerwegondersteunend onderwijs of praktijkonderwijs. Dit advies is
niet bindend: aan de scholen is vooralsnog de ruimte geboden om op basis van
argumenten af te wijken van een negatief advies van de rvc en een leerling
vervolgens toch in te schrijven in het leerwegondersteunend onderwijs of praktijkonderwijs.Over de werking van zowel de rvc als de toelatingscriteria is in het najaar
van 1999 een eerste monitorrapport verschenen. Op basis van dit rapport zijn
de criteria bijgesteld en zijn er aanpassingen doorgevoerd in de rvc-procedure.
Voor het jaar 2000 zal in het najaar van 2000 een zelfde rapport verschijnen.De toepassing en monitoring van criteria zal er uiteindelijk toe moeten
leiden dat de criteria zorgvuldig en verantwoord kunnen worden vastgesteld
en dat de regionale verwijzingscommissie op basis daarvan geen adviezen meer
afgeeft, maar beschikkingen waar de scholen zich aan moeten houden. Dit proces
is van essentieel belang om het zorgbudgetmodel in werking te laten treden.vmbo-leerwegenDe invoering van de vmbo-leerwegen moet op schoolniveau gestimuleerd,
gefaciliteerd en ondersteund worden. Daarbij moet vooral de verantwoordelijkheid
van scholen benadrukt worden bij de onderwijsinhoudelijke vernieuwingen die
met de introductie van het vmbo samenhangen. De eigen verantwoordelijkheid
van scholen komt onder andere tot uitdrukking in de vormgeving van de leer-werktrajecten
binnen de basisberoepsgerichte leerweg.Een van de hulpmiddelen voor scholen is het invoeringsplan vmbo dat in
de zomer van 2000 naar de Tweede Kamer is gestuurd. Hierin kunnen scholen
lezen waar zij nadere informatie over het invoeringsproces kunnen vinden,
wat de overheid en intermediaire organisaties al hebben gedaan en nog zullen
doen en op welke momenten bepaalde stappen gezet moeten zijn voor een goed
verloop van het invoeringsproces. Met behulp van dit algemene invoeringsplan
kunnen scholen zelf hun eigen planning inrichten. Het plan geeft duidelijk
aan dat de invoering van het vmbo een dynamisch proces is. Er is ruimte voor
bijstellingen van het beleid op grond van opgedane ervaringen.vmbo-infrastructuurEen bouwsteen in de vormgeving van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
is ook de versterking en vernieuwing van de voorbereidend beroepsonderwijs(vbo)-infrastructuur.
Deze vindt plaats door:• herschikking, uitruil en eventueel opheffen van afdelingen;• verzorgen van onderdelen vbo door een andere school voor vbo (Zwolse
variant);• samenwerken van vmbo en roc in regionale netwerken, vooral gericht
op de onderwijsinhoud en de aansluiting vmbo-roc (doorlopende leerlijnen);• introductie van intrasectorale programma's.De versterking en vernieuwing van de infrastructuur is in het jaar 2000
goed van de grond gekomen. Dit proces is nog niet afgerond en zal zich –
zij het in enigszins afnemende mate – in het jaar 2001 voortzetten.
Het proces van aanpassing van de infrastructuur kenmerkt zich nu eenmaal door
een zekere geleidelijkheid. In dat kader wordt de faciliteitenregeling voor
het invoeren van intrasectorale programma's en voor het opheffen van afdelingen
met een jaar verlengd. Verder is de inspanning erop gericht landelijk dekkende
netwerken tussen de vmbo-scholen en regionale opleidingscentra tot stand te
brengen.Rendement vmboOm na te gaan in hoeverre de doelstellingen van het beleid worden gerealiseerd,
is de relatie tussen het aantal vmbo-gediplomeerden en de instroom in de beroepsopleidingen
(bol) of het beroepsbegeleidend onderwijs (bbl) van belang (zie de tabellen
2.5 en 2.6; voor de toekomstige jaren gaat het om streefcijfers).Tabel 2.5.: Aantal gediplomeerden vmbo dat
doorstroomt naar bol of bblJaar1999200020012002200320042005Aantal met
bestemming: bol65 70066 00066 80070 10071 50071 90072 300Aantal
met bestemming: bbl10 6009 5008 7008 2007 9007 8007 600Tabel 2.6.: Aantal gediplomeerden vmbo dat
doorstroomt naar bol of bbl (in procenten)Jaar1999200020012002200320042005Bestemming: bol72,5%73,7%74,9%76,3%77,0%77,3%77,6%Bestemming: bbl11,7%10,7%9,8%8,9%8,5%8,3%8,2%Totaal vmbo84,2%84,4%84,7%85,2%85,5%85,6%85,8%De doorstroom van vmbo-gediplomeerden naar het bol of bbl is gebaseerd
op extrapolatie van in het verleden opgetreden doorstroomprofielen. Naast
doorstroom naar genoemde onderwijsrichtingen gaat een deel van de gediplomeerden
naar het havo en verlaat een deel van de leerlingen het onderwijs zonder diploma.Profilering tweede fase havo/vwo Tabel 2.7: Aantal leerlingen en normatieve
formatieplaatsen profilering tweede faseJaar1999200020012002200320042005Aantal leerlingen182 300181 000180 800185 500189 400192 500194 900Normatieve formatie13 40013 20013 20012 80013 00013 70013 900De herstructurering van de tweede fase havo/vwo heeft als doel het tweedefaseonderwijs
te verbeteren om de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het vwo en het
havo te vergroten als voorbereiding op opleidingen in het hoger onderwijs.Ongeveer een kwart van de havo/vwo-scholen is in het schooljaar 1998–1999
met deze vernieuwingen van het onderwijs begonnen. De rest van de scholen
volgde een jaar later. In 2000 is voor het eerst het nieuwe havo-examen in
de profielstructuur afgenomen. Het ging hierbij om ongeveer 50 havo-scholen.
In 2001 gebeurt dat op alle havo-scholen en op circa 125 vwo-scholen die in
1998 met de vernieuwing zijn begonnen. Voor «bezemleerlingen»
op deze scholen, die nogmaals het examen oude stijl zullen afleggen, zijn
enkele speciale voorzieningen getroffen.Om uitvoeringsproblemen door overladenheid gedurende de invoeringsperiode
terug te dringen, zijn in het begin van 2000 tijdelijke maatregelen van kracht
geworden voor leerlingen die in 1999, 2000 en 2001 in leerjaar 4 beginnen
of zijn begonnen.De voortgang bij het invoeringsproces zal ook in 2001 zorgvuldig bewaakt
worden met behulp van regelmatige peilingen voor een monitoronderzoek en door
rapportages van de inspectie die worden opgenomen in het jaarlijkse Onderwijsverslag.De onderstaande tabel geeft een beleidsarme prognose van de relatie tussen
het aantal havo- en vwo-gediplomeerden, de instroom in het hoger onderwijs
en het propedeuserendement in het hoger onderwijs. De verbetering van het
propedeuserendement wordt ook beïnvloed door maatregelen die in het hoger
onderwijs zelf worden genomen. Tabel 2.8.: Aantal gediplomeerden uit tweede
fase VO dat doorstroomt naar het HOJaar1999200020012002200320042005Aantal met bestemming: hbo34 50035 2003200033 40035 30037 00038 500Aantal
met bestemming: wo18 20017 80017 00017 00017 30017 70017 900Tabel 2.9.: Aantal gediplomeerden uit tweede
fase VO dat doorstroomt naar het HO (in procenten)Jaar1999200020012002200320042005Bestemming: hbo       Havo72,5%75,0%77,4%79,8%82,2%84,5%86,9%Vwo27,2%27,5%27,9%28,3%28,7%29,1%29,5%Totaal
vo53,3%55,1%55,4%57,1%58,9%60,2%61,8%        Bestemming: wo       Vwo66,2%66,1%66,1%65,9%65,7%65,6%65,6%Totaal vo28,2%27,8%29,4%29,1%28,7%28,8%28,7%        Bestemming: ho totaal       Havo72,5%75,0%77,4%79,8%82,2%84,5%86,9%Vwo93,4%93,6%94,0%94,2%94,4%94,7%95,1%Totaal vo81,4%82,8%84,8%86,2%87,5%89,0%90,5%Naast deze kwantitatief georiënteerde indicatoren is kwalitatief
onderzoek van groot belang. Het inmiddels opgeheven Procesmanagement Voortgezet
Onderwijs (PMVO) heeft regelmatig peilingen van de voortgang uitgevoerd. Die
hebben inmiddels onder andere geleid tot een aantal maatregelen om de overladenheid
van het onderwijsprogramma te verminderen, zoals hierboven al is vermeld.Overige hoofdlijnen van beleidKwaliteitsbeleidAan het kwaliteitsbeleid wordt ook in het voortgezet onderwijs op het
niveau van de scholen en op nationaal en internationaal niveau hoge prioriteit
gegeven. De kwaliteit van scholen voor voortgezet onderwijs wordt langs drie
invalshoeken in beeld gebracht:• in het regulier schooltoezicht van de inspectie;• met behulp van de kwaliteitskaart van de inspectie;• door de zelfevaluatie van de scholen: de schoolgids.Het nieuwe toezicht door de inspectie zal een wettelijke grondslag krijgen.
Daarop wordt geanticipeerd door een bestandsopname van alle scholen voor voortgezet
onderwijs, en scholen of vestigingen voor praktijkonderwijs en voor leerwegondersteunend
onderwijs. Deze bestandsopname vindt vanaf schooljaar 1999–2000 plaats
met het oogmerk om in 2001–2002 alle scholen en vestigingen in beeld
te hebben gebracht. Voor alle scholen kunnen ouders en leerlingen dan het
toezichtsrapport opvragen en zich een beeld vormen van de kenmerken van het
aangeboden onderwijs, het pedagogisch klimaat en de ondersteuning van leerlingen.De kwaliteitskaart blijft jaarlijks verschijnen en geeft een vergelijkend
overzicht van resultaten die leerlingen op de school behalen. Schoolresultaten
blijken voor ouders niet van doorslaggevend belang om een school te kiezen,
maar ze moeten openbaar zijn voor de communicatie tussen ouders en scholen
en voor het eigen kwaliteitsbeleid van de scholen.De eigen kwaliteitszorg van de school blijft het centrale punt van het
kwaliteitsbeleid. Het inspectietoezicht wordt daar mede op gebaseerd. Aan
de verenigingen van schoolbesturen en van schoolleiders is een vijfjarige
subsidie toegekend om in het voortgezet onderwijs de kwaliteitszorg van scholen
verder te stimuleren. Dit gebeurt in het zogenaamde «Q-5 project».
Dat project zal de voortgang van de kwaliteitszorg binnen de scholen ook jaarlijks
monitoren. Momenteel voert ongeveer de helft van de scholen een zelfevaluatie
uit. Het streven is erop gericht dit percentage de komende jaren met steeds
10% te verhogen. De ambitie wordt niet meteen op 100% gesteld, gegeven de
cumulatie van nieuw onderwijsbeleid dat in het voortgezet onderwijs wordt
ingevoerd.De inspectie rapporteert jaarlijks in het Onderwijsverslag over de kwaliteit
van het Nederlandse onderwijs. Nederland wil zich op dit punt blijven meten
met het buitenland, in elk geval met de EU-lidstaten. Het gaat daarbij in
het bijzonder om de volgende aspecten:• beheersing wiskunde en natuurwetenschappelijke vakken;• begrijpend lezen;• instroom in het hoger onderwijs;• beheersing van drie moderne vreemde talen.De komende jaren worden door de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling (OESO), de International Association for evaluation of Educational
Achievement (IEA) en de Europese Unie (EU) dergelijke vergelijkende assessments
uitgevoerd. In 2001 en 2004 zal de OESO bijvoorbeeld in het kader van het
PISA-project een rapport uitbrengen waarin prestatie-indicatoren in internationaal
verband worden vergeleken. In dit project (PISA staat voor: Programme for
International Student Assessment) worden om de drie jaar bij 16-jarigen de
vaardigheden op exacte vakken en lezen getest.LerarenbeleidVoldoende goed gemotiveerde professionele leerkrachten zijn essentieel
voor het voortgezet onderwijs. De arbeidsmarkt voor leraren is krap en zal
nog jaren krap blijven. Daarom wordt beleid gevoerd om zittend personeel langer
voor het onderwijs te behouden en om het aanbod te vergroten. Een van de maatregelen
om het aanbod te vergroten is bevordering van zij-instroom van leraren. Het
doel is dat mensen vanuiteen ander beroep overstappen naar het
leraarsvak, eventueel in deeltijd. De daarvoor benodigde wetswijziging is
kort voor het zomerreces van 2000 door de Eerste Kamer aanvaard. Om de werking
van de wet te bevorderen is een zogeheten «matchingvoorziening»
in het leven geroepen. Dit betekent dat een bemiddelingsorganisatie op regionaal
niveau vacatures en kandidaat-leraren aan elkaar gaat koppelen. OCenW vergoedt
de kosten van de bemiddeling. Het Ministerie van OCenW vergoedt de overige
kosten – verletkosten, kosten van scholing, assessment en begeleiding –
voor de helft.Voor de motivatie van leerkrachten zijn arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden
van groot belang. In de cao voor de sector onderwijs voor de periode 2000–2002
zijn marktconforme loonafspraken gemaakt. De salarissen zijn per 1 maart 2000
met 3,25% gestegen en gaan – op grond van de huidige vooruitzichten –
per 1 maart 2001 met nog eens 2,75% omhoog. Bovendien is een eindejaarsuitkering
van 0,8% afgesproken voor zowel 2000 als voor 2001. Daarnaast zijn onder meer
afspraken gemaakt over aanpassing van het carrièrepatroon van leraren
en over decentrale budgetten voor scholen waarmee zij maatregelen kunnen nemen
die het beste passen bij de instellingsspecifieke omstandigheden. De decentrale
budgetten zijn ook bedoeld om op schoolniveau beleid te voeren om ziekteverzuim
en arbeidsongeschiktheid terug te dringen. Succesvol beleid op dit vlak en
maatregelen als bijvoorbeeld het aanstellen van meer onderwijsondersteunend
personeel, moeten leiden tot vermindering van de werkdruk in de scholen.Scholen voor voortgezet onderwijs hebben in 2000 in totaal f 10,9
miljoen gekregen voor de invoering van integraal personeelsbeleid en verbetering
van het loopbaanperspectief voor leraren. Het gaat om uitwerking van de afspraak
uit de cao 1999–2000, die op termijn zal leiden tot beloningsdifferentiatie
bij leerkrachten. Het genoemde bedrag is vooral bedoeld voor de training van
het schoolmanagement en introductie van de plannen voor integraal personeelsbeleid
bij het onderwijzend personeel. In 2001 en volgende jaren krijgen de scholen
een oplopend bedrag voor de verdere implementatie van dit beleid.Deregulering en autonomievergrotingHet doel van deregulering en autonomievergroting is het wegnemen van onnodig
belemmerende, onduidelijke en ingewikkelde regelgeving, zodat de administratieve
last voor het bestuur en het management van scholen wordt verminderd. Deregulering
en autonomievergroting zijn echter ook middelen om een klimaat te scheppen
waarin de professionaliteit van scholen kan worden ingezet om onderwijs aan
te bieden van zo hoog mogelijke kwaliteit. Deregulering gaat met andere woorden
vooral om de kwaliteit van de regelgeving. Het verminderen van het aantal
regels is geen doel op zichzelf. Omwille van de kwaliteit is het immers goed
denkbaar dat er, eventueel tijdelijk, extra regels nodig zijn.Om het doel van deregulering en autonomievergroting te bereiken, komen
er maatregelen voor de korte en de langere termijn. Op de korte termijn, namelijk
in deze kabinetsperiode, worden concreet gesignaleerde knelpunten en belemmeringen
in de regelgeving weggenomen, zonder dat hiervoor grote ingrepen in het stelsel
van het voortgezet onderwijs nodig zijn. Dit soort knelpunten is in 1999 bijeengebracht
in het Werkprogramma deregulering/modernisering regelgeving
po/vo (TK 26 480, nr. 2).Ingrijpender maatregelen kunnen binnen de huidige kabinetsperiode niet
tot resultaten leiden, maar het is wel de bedoeling daarvoor nu al een aanzet
te geven. Ook dit type maatregelen is vermeld in het genoemde werkprogramma.
Een van de maatregelen voor de langere termijn is het aanpassen van de regels
voor de aard en omvang van de organisatie van scholen. Op dit moment stelt
de centrale overheid deze regels nog vast.Doelmatige, eenvoudige en duidelijke regelgeving heeft minder administratieve
lasten voor scholen als resultaat. De omvang daarvan is onzeker. Evenmin kan
een verantwoorde schatting worden gemaakt van de kosten van het proces van
deregulering en autonomievergroting.Jaarlijks zal een rapportage over de voortgang van het proces van deregulering
en autonomievergroting naar de Tweede Kamer worden gestuurd. De eerste rapportage
verschijnt in het najaar van 2000. In het eerste kwartaal van 2001 zal de
Onderwijsraad een advies uitbrengen over deregulering en autonomievergroting.Cultuur en schoolHet project «Cultuur en school» wil de samenwerking versterken
tussen scholen en culturele instellingen. Vanwege het belang hiervan is besloten
dit project de komende vier jaar voort te zetten.Met de introductie van culturele en kunstzinnige vorming (ckv) als onderdeel
van de kunstvakken in het vmbo wordt aan de samenwerking tussen scholen en
cultuurinstellingen een belangrijke nieuwe impuls gegeven. Vooruitlopend op
de verplichte invoering van ckv in het vmbo in 2003–2004, ontvangen
de leerlingen in het vmbo vanaf het schooljaar 2000–2001 in de bovenbouw
een gratis cultureel jongerenpaspoort en cultuurvouchers.Ook in de basisvorming zullen culturele activiteiten worden gestimuleerd.
In tegenstelling tot die in de bovenbouw zullen de vouchers voor de basisvorming
naar verwachting schoolgebonden worden ingezet. Dit voorstel wordt nog nader
uitgewerkt.Het project «Cultuur en school» stimuleert dat de zogenaamde
steunfunctie-instellingen, die door provincies en gemeenten worden gefinancierd,
scholen voor voortgezet onderwijs ondersteunen bij de uitvoering van cultuureducatie.
De steunfunctie-instellingen zijn centra voor cultuureducatie die bemiddelen
tussen scholen en culturele instellingen. Voorheen leverden deze instellingen
alleen ondersteuning aan het primair onderwijs.Leerlingen en docenten moeten goed geïnformeerd worden over culturele
activiteiten. Daarom heeft het Landelijk Expertisecentrum Cultuureducatie
de opdracht gekregen een digitale handreiking cultuureducatie te maken voor
docenten en leerlingen. Culturele instellingen krijgen daarnaast de gelegenheid
informatie op het kennisnet te zetten.Informatie- en communicatietechnologie (ict)Het aantal computers in het voortgezet onderwijs is flink toegenomen en
ligt – ook internationaal gezien – op een redelijk hoog peil.
Uit de ict-monitor is echter gebleken dat leraren de computers nog betrekkelijk
weinig inzetten in het onderwijs. Leraren gebruiken computers vooral voor
administratieve doeleinden en voor de lesvoorbereiding. Leerlingen gebruiken
computers vooral om werkstukken te maken, als tekstverwerker en om informatie
op te zoeken. Leerlingen doen dat vooral thuis, maar ook in de mediatheek
op school.Informatie- en communicatietechnologie kan een belangrijke bijdrage leveren
aan de onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs. Daarom zal het
gebruik van ict door docenten worden gestimuleerd. Een belangrijk instrument
van de overheid hierbij is de ict-kerndoelen en eindtermen op termijn verbindend
te verklaren, waarvoor nu nog een keuzevrijheid bestaat. Wanneer die eindtermen
verplicht zijn en dus ook getoetst moeten worden, verdwijnt de vrijblijvendheid
waarvan nu vaak nog sprake is.In samenwerking met de inspectie en wellicht ook met vakdeskundigen zal
bepaald worden of er op korte termijn een minimum aan ict-kennis en vaardigheden
verplicht kan worden gesteld. Deze lat kan op een later moment hoger worden
gelegd.Om aan de minimale eisen te voldoen moeten scholen over voldoende computers
beschikken en moeten docenten en het schoolmanagement voldoende op hun taken
worden voorbereid. Daarom wordt de deskundigheidsbevordering voortgezet. Het
accent komt minder te liggen op algemene computervaardigheden van docenten
en meer op toepassingen op het gebied van onderwijs en didactiek. Leraren
moeten vaardigheden ontwikkelen om in de klas met ict om te gaan. Verder moeten
zij hun ervaringen met ict kunnen uitwisselen. Kennisnet zal daarin een stimulerende
functie vervullen.Het ict-beleid zal nadrukkelijk ook worden ingezet voor de invoering van
de vernieuwingen in het vmbo. In dit kader wordt onder meer het victo-project
(vmbo en ict in het onderwijs) voortgezet.Bij de aanpassingen in de basisvorming wordt de positie van het vak informatiekunde
opnieuw bekeken. Scholen kunnen ervoor kiezen om informatiekunde via een apart
traject in te vullen of om het accent te leggen op integratie in vakken. Er
wordt gezorgd voor materiaal dat een samenhangend ict-aanbod ondersteunt.Jeugd- en achterstandenbeleidEen passend onderwijsaanbod voor jongeren stelt eisen aan de kwaliteit
van het onderwijs en aan de opvang en begeleiding van jongeren. Het gaat daarbij
om veiligheid in en rond de school, bestrijding van achterstanden, tegengaan
van voortijdig schoolverlaten, maar ook om de mate waarin scholen de ruimte
krijgen om op de leerlingen toegesneden maatwerk te bieden. In de afgelopen
periode is daarvoor een aantal belangrijke stappen gezet, die in het schooljaar
2000–2001 zullen worden uitgewerkt.Voortijdig schoolverlaten en leerplichtIn juni 2000 is het wetsvoorstel Regionale meld- en coördinatiefunctie
(rmc) naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarmee krijgt de rmc-functie een wettelijke
basis en wordt in aanvulling op de leerplichtwet de melding van de niet-leerplichtige
leerlingen geregeld. Het gaat om meldingen van beginnende uitval, op basis
waarvan gerichte acties worden gevraagd om leerlingen terug te leiden naar
het onderwijs of een naar passende plaats op de arbeidsmarkt. Binnen de aanpak
van voortijdig schoolverlaten is samenwerking tussen het voorbereidend middelbaar
beroepsonderwijs en de regionale opleidingscentra van groot belang.
Doorgaande leerlijnen met heldere communicatie over competenties en mogelijkheden
van en voor individuele leerlingen staan daarbij centraal. Samen met de Centrale
Examencommissie Vaststelling Opgaven (CEVO) wordt bekeken hoe leerlinggebonden
portfolio's daarbij kunnen helpen.Voor leerplichtige leerlingen is de leerplichtambtenaar in de gemeente
de schakel tussen lokaal jeugd- en onderwijs(achterstanden)beleid en het onderwijs.
Met name in de grote steden is de verbinding tussen achterstandsbeleid en
voortijdig schoolverlaten essentieel. In de grote steden wordt in het kader
van het grotestedenbeleid voortijdig schoolverlaten teruggedrongen op basis
van gemeentelijke uitvoeringsplannen.AchterstandsbeleidIn de notities die voor de zomer aan de Kamer zijn aangeboden, is ingegaan
op de aanpak van onderwijskansen. Voor de scholen voor voortgezet onderwijs
gaat het om de ontwikkeling van een krachtige leeromgeving, die leerlingen
uitdaagt de eigen mogelijkheden te ontwikkelen. Scholen krijgen de ruimte
om in te spelen op de specifieke situatie van de leerling. De aandacht richt
zich niet langer op tekortkomingen, maar op het zichtbaar maken van de uitdagingen
die het onderwijs kan bieden. Samenwerking van het onderwijs met andere instellingen
en organisaties moet de krachtige leeromgeving ondersteunen. Het gaat niet
alleen om samenwerking tussen de scholen voor voortgezet onderwijs en het
vervolgonderwijs, maar ook om de samenwerking met culturele instellingen,
sport en welzijnswerk in de buurt, met jeugdzorg en leerplicht, en met het
bedrijfsleven, bijvoorbeeld om kwalitatieve werkervaringsplaatsen in te richten.In de vier grote steden zijn na de zomer van 2000 scholen met veel allochtone
leerlingen begonnen ontwikkelingsplannen op te stellen. Daarin geven zij aan
hoe zij vanuit hun specifieke situatie tot een krachtige leeromgeving kunnen
komen, met inachtneming van de gemeentelijke prioriteiten in het lokale onderwijsachterstandenbeleid.
In Amsterdam richt men zich daarbij sterk op samenwerking tussen het vmbo
en de roc's. In Den Haag gaat het er om vanuit de samenwerking tussen vmbo,
roc's en het bedrijfsleven goede leer-werktrajecten te ontwikkelen. Rotterdam
zet met zijn Kea-aanpak in het voortgezet onderwijs in op het ontwikkelen
van doorgaande lijnen tussen primair en voortgezet onderwijs. Kea staat voor:
kleinschalig experiment achterstandsbestrijding. In Utrecht is naast schoolontwikkeling
de spreiding en bereikbaarheid van een breed onderwijsaanbod in het voorgezet
onderwijs aan de orde, waarbij nauwe aansluiting wordt gezocht met de buurteigen
mogelijkheden en behoeften.3. HORIZONTALE TOELICHTINGUitgaven en ontvangstenOp de scholen voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), hoger
algemeen voortgezet onderwijs (havo) en voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo) is de lumpsumbekostiging van toepassing. Vanaf 1 augustus 1998 is het
voortgezet speciaal onderwijs (vso-lom en -mlk) opgenomen in de WVO als deel
II. Het omzettingstraject leidt in de periode 1-8-1999 tot 1-8-2002 tot afdelingen
voor leerwegondersteunend onderwijs, orthopedagogisch en -didactische centra,
en scholen en afdelingen voor praktijkonderwijs. Voor de afdelingen leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs is de lumpsumbekostiging van toepassing.
De scholen voor praktijkonderwijs hebben in principe een declaratiebekostiging
voor de personele uitgaven (Formatiebudgetsysteem) en een lumpsumbekostiging
voor de materiële uitgaven (Vereenvoudiging londostelsel). Scholen voor
praktijkonderwijs die vallen onder een bestuur dat tenminste één
school voor voortgezet onderwijs onder zich heeft, mogen voor de personele
vergoeding ook kiezen voor de lumpsumbekostiging. De budgettaire onzekerheden
bij de lumpsumbekostiging beperken zich tot de ontwikkeling van het aantal
leerlingen (tabel 3.3). Bij de declaratiebekostiging is, naast de leerlingenontwikkeling,
de hoogte van de gedeclareerde salariskosten een onzekere factor voor de omvang
van de uitgaven. Tabel 3.1 geeft een overzicht van de totale uitgaven en ontvangsten. Tabel 3.1: Uitgaven en ontvangsten (x/1 miljoen) 1999200020012002200320042005Uitgaven vo18 144,89 194,89 477,79 637,19 790,49 968,710 134,9Waarvan oploop in loon- en prijsbijstelling  257,6338,1398,9438,9484,8Ontvangsten
vo29,34,63,03,03,03,03,0Gesaldeerde uitgaven vo8 135,59 190,29 474,79 634,19 787,49 965,710 131,91 De uitgaven zijn exclusief de gemeentelijke (huisvestings)uitgaven.Ingaande het schooljaar 1999/2000 zijn de uitgaven inclusief het speciaal
voortgezet onderwijs (svo)2 De ontvangsten zijn exclusief de vrijwillige ouderbijdrage.De oploop in de uitgaven wordt veroorzaakt door leerlingmutaties (zie
tabel 3.2), loonbijstelling en de prijsbijstelling 2000.Circa 93% van het totale beschikbare budget is bestemd voor de reguliere
vergoeding van de personele en materiële uitgaven van de scholen voor
voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs. Daarnaast is circa 5% bestemd voor
aanvullende formatie, faciliteiten voor onder meer nascholing en vernieuwing
en inlopen van achterstallig onderhoud. In totaal gaat daarom 98% van het
totale budget naar de scholen. De overige 2% zijn bestemd voor onderwijsondersteuning
en de projectuitgaven. In de faciliteiten voor vernieuwing zijn begrepen de
regeerakkoordmiddelen (f 96 miljoen). Om het achterstallig onderhoud
in te lopen is in de periode van 1999–2002 een bedrag beschikbaar van
f 192 miljoen (regeerakkoordmiddelen). In dit kader is bij Voorjaarsnota
2000 voor modernisering van leermiddelen voor het voortgezet onderwijs additioneel
f 60 miljoen beschikbaar gekomen.De uitgaven voor de activiteiten zoals vermeld in de Wet subsidiëring
landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (WSLOA) zullen in 2001 zo'n
f 105 miljoen bedragen. Het budget wordt in de komende jaren verminderd
door de overheveling van middelen van landelijke pedagogische centra (lpc)
naar scholen. Hierdoor is vanaf 1 augustus 2001 eenderde van de bekostiging
van de lpc (op dit moment ruim f 10 miljoen) afhankelijk van de vraagstelling
van de scholen.Voor de projectuitgaven aan diverse vernieuwings- en ontwikkelingstrajecten
van het voortgezet onderwijs is een bedrag beschikbaar van ruim
f 50 miljoen. Met dit budget wordt ook de implementatie van een aantal
grote onderwijsvernieuwingsoperaties ondersteund, met name het vmbo.Personele bekostigingDe reguliere personele bekostiging van de scholen voor vwo, havo, vmbo
en praktijkonderwijs is afhankelijk van het aantal te bekostigen personeelsleden
en de prijs van het personeel. De hoeveelheid te bekostigen personeel is weer
afhankelijk van het aantal ingeschreven leerlingen. Bij ministeriële
regelingen worden voorschriften vastgesteld voor de aanvullende vergoedingen
voor personeelskosten. Tabel 3.2: Aantal ingeschreven leerlingen
(x 1000)a. naar teldatum1-10-981-10-991-10-001-10-011-10-021-10-031-10-04Ingeschreven leerlingen827,6861,6869,8884,8900,7914,5924,6b. naar kalenderjaar1999200020012002200320042005Ingeschreven leerlingen841,8865,0876,1891,4906,5918,7928,1Bron: Referentieraming 2000Vanaf het schooljaar 1999/2000 zijn de leerlingen in het speciaal voortgezet
onderwijs (svo) aan het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs toegevoegd.
De prognoses vertonen een duidelijke groei van het aantal leerlingen.Overigens moet worden opgemerkt dat de feitelijke bekostiging is gebaseerd
op de leerlingaantallen per schooljaar en dat deze in de personeelsaantallen
doorwerken met een vertraging van één jaar (de zogenaamde t-1-bekostiging). Tabel 3.3: Personeelsaantallen (fulltime equivalenten
x 1000)1 1999200020012002200320042005Totaal bekostigd personeel 165,368,869,870,872,073,174,1Waarvan onderwijzend 152,154,955,756,557,558,459,11 Deze cijfers zijn inclusief aanvullende formatie, frictie-opslag,
adv, schoolprofiel en seniorenopslag.Vanaf 2000 betreft het normatief berekende aantallen. Dat wil zeggen dat
ze op basis van de personele formatieformules zijn berekend. Scholen kunnen
afwijken van het normatieve patroon door meer of minder personeel in de categorie
directie, onderwijzend of onderwijsondersteunend personeel aan te trekken.De
overgang van het vso-lom en vso-mlk naar het voortgezet onderwijs per 1-8-1999
veroorzaakt een toename van de personeelsaantallen (structureel circa 4700
fte). Daarnaast is de oploop van de personeelsaantallen het gevolg van de
stijging van het aantal leerlingen.Materiële bekostigingDe reguliere bekostiging van de scholen voor vwo, havo en vmbo is opgebouwd
uit een bedrag per school en een bedrag per leerling (gesplitst in een bedrag
voor instandhouding gebouwen, een bedrag voor overige exploitatiekosten en
een bedrag voor schoonmaakkosten). De reguliere materiële vergoeding
voor scholen voor praktijkonderwijs (de zogenaamde velo-vergoeding) is met
name gebaseerd op een groeps- en een leerlingencomponent. Bij ministeriële
regeling worden voorschriften vastgesteld voor aanvullende vergoedingen voor
materiële kosten.Overige kerngegevensDe in tabel 3.1 gesaldeerde uitgaven voor het voortgezet onderwijs en
het aantal ingeschreven leerlingen (tabel 3.2) zijn verwerkt tot kengetallen
per leerling (tabel 3.4). Tabel 3.4: Uitgaven door de minister van OCenW
in constante prijzen (x f 1000) 1999200020012002200320042005Uitgaven
per leerling 19,710,610,510,410,410,410,41 De uitgaven per leerling = (gesaldeerde uitgaven vo minus
oploop in loon- en prijsbijstelling): totaal aantal leerlingen per kalenderjaar.De uitgaven per leerling stijgen in 2000 en 2001 door de toevoeging van
de Voorjaarsnotamiddelen.Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatieBeroepsonderwijs en volwasseneneducatie ten opzichte van
de totale begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie f 5,0 mld.1. ALGEMEENBeleidsterrein 20 omvat het middelbaar beroepsonderwijs, educatie en inburgering
en de landelijke organen voor het beroepsonderwijs. Deze instellingen en onderwijstaken
worden bekostigd op grond van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB), de
Wet inburgering nieuwkomers (WIN), een aantal subsidieregelingen en in een
aantal gevallen op basis van afzonderlijke wetgeving.Doelstelling van het onderwijs in de bve-sector (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie)
is een heterogene groep deelnemers zo goed mogelijk toe te rusten voor de
arbeidsmarkt en de samenleving. In 2001 nemen aan het beroepsonderwijs 415 000
mensen deel. Binnen de educatie werken 162 000 deelnemers aan verbetering
van hun vaardigheden. Kenmerkend voor de sector is de diversiteit aan leerwegen
en kwalificatieniveau's. In het beroepsonderwijs worden die in nauwe samenwerking
met het bedrijfsleven ingevuld. De bve-sector is dan ook een belangrijke toeleverancier
van gekwalificeerd personeel voor de Nederlandse economie.De financiële impulsen hebben tot doel de bve-instellingen in staat
te stellen hun taken te continueren en de kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid
verder te verbeteren. Met de informatie- en communicatietechnologie-impuls
(ict) en de specifieke maatregelen voor arbeidsmarktknelpunten wordt deze
uitgangspositie voor de korte en langere termijn versterkt. De incidentele
apparatuurimpuls in 2000 (f 28 miljoen) versterkt de structurele verhoging
van de rijksbijdrage. Hiermee kunnen instellingen hun apparatuursituatie verder
moderniseren. Dat versterkt de onderwijsinhoud en verhoogt de kwaliteit van
de school als leeromgeving. De impuls voor beroepsopleidingen (f 33,75
miljoen in 2000 en 2001) versterkt de aansluiting tussen en het rendement
van onderwijsloopbanen van voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs/voortgezet onderwijs via middelbaar beroepsonderwijs naar hoger beroepsonderwijs.
Tegelijkertijd wordt de toegankelijkheid van de sector voor nieuwe doelgroepen
verbeterd.Gelijk met deze ontwerpbegroting is Koers BVE
aan de Tweede Kamer aangeboden. Koers BVE verwoordt
de beleidsuitgangspunten en aandachtspunten voor de komende drie jaren. De
beleidstrajecten uit deze begroting worden in perspectief geplaatst in Koers BVE.2. BELEIDDe beleidsactiviteiten hebben deels betrekking op de gehele sector, en
kunnen deels meer specifiek worden ingedeeld naar beroepsonderwijs en educatie/inburgering.
Conform de VBTB-opzet (van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording) van
de bve-begroting wordt deze indeling gehanteerd bij de weergave van beleidsactiviteiten.De doelstelling van de beleidstrajecten is verbetering van het functioneren
van de bve-sector, het middelbaar beroepsonderwijs, en educatie en inburgering.
De beleidstrajecten beroepsonderwijs zijn onderverdeeld naar de doelstelling
verbetering van kwaliteit en de doelstelling verbetering van toegankelijkheid.
Voor alle trajecten geldt dat zij ook deel uitmaken van Koers BVE. Beleidsagenda 2000200120022003 e.v.Bve-sector    Arbeidsmarktknelpunten• Pilots duale hbo opleiding
onderwijspersoneel bve-sector• Impuls vermindering arbeidsmarktknelpunten• Pilots duale hbo opleiding
onderwijspersoneel bve-sector• Impuls zij-instroom• Impuls vermindering
arbeidsmarktknelpunten• Verhoging rijksbijdrage voor kwaliteitsimpuls
arbeidsorganisatieVerhoging rijksbijdrage
voor kwaliteitsimpuls arbeidsorganisatieVerhoging rijksbijdrage voor kwaliteitsimpuls arbeidsorganisatie     Doordecentralisatie arbeidsvoorwaardenVoorbereiding doordecentralisatie
bve-instellingen en landelijke organen beroepsonderwijsVoorbereiding (wettelijk) traject van doordecentralisatieBij positieve conclusie: 1–4: doordecentralisatie      Ict• Implementatie Kennisnet•
Extra structurele middelen voor ict        Evaluatie WEB Rapportage stuurgroep evaluatie WEB       Koers BVEFormele ronde advies en standpuntbepaling
(sept.-dec.)Bepalen vervolgtrajecten
koers BVE  Beroepsonderwijs:
kwaliteit en toegankelijkheid    UrennormVerbetertraject urennormVerbetertraject urennorm1–1: wettelijke basis urennorm in WEB1–8 ingangsdatum wettelijke 1000-urennormExaminering Verbetertraject examinering Bve RaadVerbetertraject examinering Bve Raad      TechnocentraStart technocentra Tussentijdse evaluatie technocentra: bij
positieve evaluatie vervolg in 2003–20102003–2010: verhoging impuls technocentra tot f 20
miljoen per jaar uit FES.     KwalificatiestructuurLandelijke organen:
competentiegerichte invulling kwalificatiestructuurPilot regionale invulling kwalificatiestructuur       Impuls beroepsonderwijsInzet f 33,75 miljoen voor:•
verbetering doorstroom tussen sectoren en versterking primair proces•
vergroten toegankelijkheidInzet f 33,75
miljoen       Bestrijding vsvNovember:
voortgangsrapportage aan TK1-1 ingang
rmc-wet• voorlichting• versterking regionale aanpak       EmployabilityImpuls beroepsonderwijsNaast impuls beroepsonderwijs:22–28.1: Week van het beroepsonderwijs  Educatie en inburgering    Educatie en inburgeringTask force inburgeringTask force inburgeringTask force inburgering De beroepsonderwijs en volwasseneducatie-sectorDe onderwijsinstellingen zijn de centrale actor in het aanbod, de kwaliteit
en de toegankelijkheid van het onderwijs. Om deze verantwoordelijkheid goed
te kunnen invullen moeten de instellingen sterk en autonoom zijn. Daarom investeren
we in de verbetering van de positie van de instellingen. Versterking van de
autonomie, deregulering, vermindering van de administratieve lastendruk en
een adequaat niveau van bekostiging en personele voorziening zijn daarbij
aandachtspunten. Als instellingen meer verantwoordelijkheden krijgen, worden
verantwoording en toezicht belangrijker. De VBTB-opzet past daarbij.Doelstelling van de volgende beleidstrajecten is op een aantal specifieke
punten de positie van de instellingen te verbeteren.ArbeidsmarktknelpuntenDe vervangingsvraag naar onderwijzend personeel in de bve-sector zal de
komende jaren fors toenemen. Bedroeg de instroom van nieuw personeel in 1998 1112
fte (fulltime equivalent), in 2002 gaat het om 1650 fte en vanaf 2006 om 2200
fte. Het beleid is de beschikbaarheid van kwalitatief goed personeel op de
korte en langere termijn te bevorderen.Er is een nieuwe duale hbo-opleiding ontwikkeld voor onderwijspersoneel
in de bve-sector. Deze opleiding kwalificeert personeel voor onderwijsassistent.
Er komen pilots om de instroom in het eerste jaar van dit nieuwe duale opleidingsmodel
te bevorderen. Deze zullen in het schooljaar 2000–2001 worden uitgebreid.
Tegelijkertijd zullen pilots starten die zich richten op nieuwe instroom in
het tweede opleidingsjaar. In dit jaar kan men de kwalificatie voor instructeur
behalen. Ook worden specifieke trajecten gestart voor hoog opgeleide allochtonen.
Verder kunnen zittende personeelsleden zich laten omscholen voor tekortvakken.
Voor deze trajecten is in 2000 f 3,9 miljoen beschikbaar gesteld. Deze
middelen voor de scholings-, begeleidings- en loonverletkosten bevorderen
de zij-instroom.De middelen voor arbeidsmarktknelpunten (f 10 miljoen in 2000 en
2001) worden ingezet voor arbeidsmarktknelpunten in het beroepsonderwijs (sectoren
techniek en economie) en de educatie. Deze middelen zijn via de regeling Aanvullende
vergoeding aan de onderwijsinstellingen ter beschikking gesteld. De cao 2000–2002
verschaft extra middelen voor een kwaliteitsimpuls arbeidsorganisatie (f 42,8
miljoen structureel). Over de inzet van deze middelen zullen afspraken worden
gemaakt in de decentrale cao. Hiermee ontstaan meer mogelijkheden voor functiedifferentiatie,
voor ondersteunende functies en voor gerichte maatregelen om de werkdruk te
verminderen.Doordecentralisatie arbeidsvoorwaardenGoed arbeidsvoorwaardenbeleid is cruciaal voor de onderwijsinstellingen.
Om de sector in staat te stellen meer arbeidsvoorwaarden op maat te leveren,
wordt gestreefd naar doordecentralisatie van de arbeidsvoorwaarden. De huidige
cao-periode (tot 1 april 2002) wordt benut om overeenstemming met partijen
te bereiken over de voorwaarden voor deze doordecentralisatie.De overheid blijft verantwoordelijk voor het vaststellen van de arbeidsvoorwaardenruimte.
De werkgevers (de Bve Raad en het Centraal orgaan van de landelijke organen
beroepsonderwijs) en de vakorganisaties zullen dan naast de secundaire arbeidsvoorwaarden
ook de primaire arbeidsvoorwaarden in cao-afspraken vastleggen (met uitzondering
van pensioenen, flexibele pensionering en de sociale zekerheid, voor zover
niet bovenwettelijk). Hierdoor ontstaat ruimte om een arbeidsvoorwaardenbeleid
te voeren dat past bij de specifieke situatie van de bve-sector. Het ondersteunt
bovendien het streven naar een moderner personeelsbeleid, wat weer kan bijdragen
aan een sterkere positie om nieuw personeel te werven en zittend personeel
te behouden.Accountability, toezicht en controle in de bve-sectorDe overheid wil met haar toezicht zich een oordeel vormen over de toestand
van de sector, verantwoordelijkheid uitoefenen en het beleid verantwoorden
aan de Kamer. De verantwoording door de instellingen en het toezicht op de
instellingen nemen hierbij een belangrijke plaats in. Elke instelling heeft
haar eigen systeem van intern toezicht en verantwoording. Op
sectorniveau worden ook activiteiten ontplooid om de transparantie van de
sector te verbeteren. Goede voorbeelden hiervan zijn de benchmark-bve van
de Bve Raad en de ambitie (in het strategisch beleidsplan van de Bve Raad)
om het afleggen van maatschappelijke verantwoording over prestaties in de
bve-sector verder vorm te geven.Een onderdeel van VBTB is transparantie van beleid verbeteren door het
beleid te karakteriseren met kwantitatieve indicatoren. Hiervoor bieden de
gegevens over deelnemers en hun onderwijstrajecten via het informatiestatuut
en, op termijn, het onderwijsnummer, mogelijkheden. De definitie van indicatoren,
de te realiseren verbeteringen en de daarbij behorende aanvullende informatieverzameling
zullen voortdurend onderwerp van overleg met het veld zijn. Beperking van
de administratieve lastendruk is daarbij een blijvend aandachtspunt.Informatie- en communicatietechnologie (ict)Ict biedt mogelijkheden om de onderwijstrajecten verder te flexibiliseren
en aan te passen aan de individuele mogelijkheden en ambities van de deelnemers.
Bovendien is ict onmisbaar in de voorbereiding op de (toekomstige) arbeidsmarkt
en maatschappij. Instellingen ontvangen aanvullende middelen om ict verder
te integreren in het onderwijsproces van beroepsonderwijs en educatie. Een
hulpmiddel hierbij is kennisnet. De bve-sector is in 2000 als eerste sector
aangesloten op kennisnet.BeroepsonderwijsKwaliteitEen belangrijke uitdaging voor het beroepsonderwijs is ook het komend
jaar de kwaliteit te handhaven en te verbeteren. Dit geldt voor zowel het
leren op school als het leren binnen de beroepspraktijk. De aandacht gaat
daarbij uit naar de inhoud van de leertrajecten en naar de verscheidenheid
van didactische methoden. Flexibilisering en maatwerk zijn de sleutelwoorden. Koers BVE gaat hierop uitgebreid in. Deze begroting beperkt
zich tot een aantal aandachtspunten voor het komend jaar, waarmee wordt bijgedragen
aan de doelstelling verbetering van kwaliteit.UrennormVanaf 2003 zal de 1000-urennorm van kracht zijn. Dat is een ondergrens
voor kwaliteit: de deelnemer aan het beroepsonderwijs moet minimaal 1000 uren
per jaar worden opgeleid. Bij de uitwerking wordt rekening gehouden met het
eigen karakter van het beroepsonderwijs. De norm ondersteunt en stimuleert
zo de bestaande en gewenste variëteit aan leervormen. Door een invoeringstraject
kunnen de instellingen geleidelijk toegroeien naar de norm.Met het wetsvoorstel wordt de urennorm in de Wet educatie en beroepsonderwijs
(WEB) opgenomen. Gedurende de periode tussen de publicatie van de wet (beoogde
datum 1 januari 2002) en de ingangsdatum van de 1000-urennorm (1 augustus
2003), wordt in de WEB opgenomen dat voltijdse beroepsopleidende leerweg-deelnemers
een onderwijsprogramma van 850 uren moet worden aangeboden. Deze urennorm
vervangt de normering uit de Wet op de studiefinanciering. Tegelijkertijd
wordt onderzocht hoe de relatie kan worden veranderd tussen het recht op studiefinanciering
voor deelnemers en de realisatie van de onderwijstijd door de onderwijsinstelling.
De deelnemer mag immers niet de dupe worden als een instelling in gebreke
blijft.ExamineringDe kwaliteit van de examinering moet verbeteren. Daarbij gaat het om zowel
de inhoud en het niveau van de examens als om de afnameprocedures. De instellingen
zullen hieraan veel kunnen bijdragen door hun interne procedures en interne
legitimering te verbeteren. Op sectorniveau heeft de Bve Raad een belangrijke
rol. De definitie van algemene kwaliteitsnormen en een gefaseerde, branchegewijze
aanpak zullen de komende jaren de examenkwaliteit substantieel verbeteren.
De overheid wil per 2001 een substantiële kwaliteitsverbetering realiseren,
binnen de kaders van de WEB.KwalificatiestructuurDe invulling van de kwalificatiestructuur beroepsonderwijs bepaalt de
aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en de vaardigheden op korte en
lange termijn. Dit vergt continue aandacht van betrokken partijen. De komende
jaren zullen de competenties (die algemener zijn dan vaardigheden) een grotere
rol krijgen in de opbouw van kwalificaties. Het Centraal orgaan van de landelijke
organen beroepsonderwijs (COLO) heeft hiervoor een ontwikkelingsplan opgesteld
(Naar een dynamische, flexibele en transparante kwalificatiestructuur,
het ontwikkelingsplan kwalificatiestructuur).In 2000 en 2001 worden pilots uitgevoerd die de consequenties verkennen
van afstemming van de kwalificaties (met name op niveau 1 en 2) op de wensen
van het bedrijfsleven in de regio. Naast de bijdrage uit eigen middelen van
de landelijke organen draagt OCenW hieraan f 2 miljoen bij.BeroepspraktijkvormingDe beroepspraktijkvorming heeft een belangrijke plaats binnen beroepsopleidende
leerweg- en beroepsbegeleidende leerwegtrajecten. Het komende jaar wordt de
kwaliteit verder verbeterd door systematisch aandacht te schenken aan de kwaliteit
van de leerbedrijven, leermeesters en de leerplek, de kwaliteit van de leerlingbegeleiding
en van de informatie-uitwisseling tussen instelling en leerbedrijf. Het COLO
zal hierbij een centrale rol vervullen.TechnocentraDe technocentra zijn in 2000 gestart met hun activiteiten. Tot 2003 hebben
zij de tijd het regionaal draagvlak te verbreden en een begin te maken met
hun makel- en schakelactiviteiten. De technocentra hebben hierbij de ruimte
gekregen om eigen oplossingen te bedenken voor knelpunten in de aansluiting
van onderwijs op de regionale arbeidsmarkt. In 2003 moeten de technocentra
belangrijke regionale spelers zijn.ApparatuurimpulsDe extra middelen voor apparatuur (f 28,0 miljoen) in 2000 zijn toegevoegd
aan de rijksbijdrage beroepsonderwijs. Deze impuls versterkt de structurele
verhoging van de rijksbijdrage. Hiermee kunnen instellingen hun apparatuursituatie
verder moderniseren. Dat versterkt de onderwijsinhoud en verhoogt de kwaliteit
van de school als leeromgeving. Dit leidt onder meer tot een verbeterde aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Met de apparatuurmonitor zal eind 2001 verslag worden gedaan over de gerealiseerde
verbetering van de apparatuursituatie. De middelen die hierbij betrokken zijn,
zijn de incidentele impuls in 1998 en 2000 en de structurele verhoging van
de rijksbijdrage sinds 1999. De verslaglegging van de instellingen over de
aanwending van de rijksbijdrage 2000 (de indieningsdatum van de jaarrekening
is 1 juli 2001) en de apparatuurmonitor zullen na mei 2001 beschikbaar komen.Taskforce beroepsonderwijsDe Stichting van de Arbeid heeft op 8 juni jl. haar nota meer prioriteit voor het beroepsonderwijs aan het kabinet gestuurd.
De opvattingen van het kabinet en de sociale partners over het belang van
een versterking van de positie van het beroepsonderwijs lopen in belangrijke
mate parallel. Het kabinet juicht het initiatief van de Stichting voor een
Taskforce beroepsonderwijs toe en zal hierin ook gaan participeren.ToegankelijkheidHet bekostigd onderwijs moet zo toegankelijk mogelijk zijn. Daarom moet
het beroepsonderwijs efficiënte leerwegen aanbieden, die goed aansluiten
op het voortgezet onderwijs én op de arbeidsmarkt of het hoger beroepsonderwijs.
Daarnaast is blijvende aandacht nodig voor specifieke doelgroepen, zoals deelnemers
met een beperkte vooropleiding. De komende periode zal ook de toegankelijkheid
voor werkenden of inactieven een belangrijk aandachtspunt zijn. Onderstaande
beleidstrajecten zijn gericht op de doelstelling verbetering van toegankelijkheid.
In Koers BVE wordt uitgebreid ingegaan op de beleidsmatige
prioriteiten rondom toegankelijkheid.Impuls beroepsonderwijsBinnen de beroepsonderwijs en volwasseneneducatiesector wordt, als onderdeel
van de impuls voor beroepsonderwijs, in 2000 f 33,75 miljoen ingezet
met als doelstelling:• het verbeteren van de doorstroom binnen het beroepsonderwijs –
van vmbo naar mbo en mbo naar hbo. Daarbij ligt het accent op het verbeteren
van de aansluiting tussen de (kwalificatie)structuren en het versterken van
het primaire proces;• het vergroten van de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs
door voorlichting en facilitering van nieuwe groepen.Het is om een aantal redenen wenselijk de doorstroom en aansluiting te
verbeteren: doelmatigheid van leerwegen, aansluiting van onderwijs op de (regionale)
arbeidsmarkt en voorkomen voortijdig schoolverlaten zijn de belangrijkste.
De doorstroom wordt verbeterd door de (kwalificatie)structuren van de verschillende
onderwijssectoren beter op elkaar af te stemmen en door deelnemers goed voor
te lichten en te begeleiden.De toegankelijkheid van het beroepsonderwijs wordt gestimuleerd door opleidingen
aan te passen voor groepen die al praktijkervaring hebben. Daarmee worden
hun (erkende) elders verworden competenties in de opleiding opgenomen.Daarnaast komen er trajecten die gericht zijn op onderwijs aan de beroepsbevolking
en inactieven. Hierin speelt voorlichting een belangrijke rol. Verder zal
educatieve televisie een speciaal aanbod ontwikkelen voor deze doelgroepen.
Ook zal een experiment worden opgezet rondom de individuele leerrekening.De middelen voor de impuls beroepsonderwijs zullen voor een groot deel
worden ingezet om de aansluiting tussen de (kwalificatie)structuren te verbeteren
en het primaire proces te versterken. Deze middelen zullen op basis van een
regeling aan de scholen en de landelijke organen beroepsonderwijs (lob's)
per 1 oktober aan de onderwijsinstellingen en de lob's ter beschikking worden
gesteld. Het COLO en de Bve Raad zullen de projecten monitoren, met als doel
informatie toegankelijk te maken over uitvoeringsplannen, producten, aanpakken
en ervaringen voor alle betrokken partijen. De eindrapportage volgt medio
2001.De middelen om de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs te vergroten
door voorlichting en facilitering van nieuwe groepen, worden uitgezet via
een aantal projecten op basis van aparte contracten.De verantwoording over de besteding van de middelen vindt plaats door
de rapportages van de projectuitvoerders. De inzet is een aantal prestaties
te realiseren in de vorm van een kenniscentrum voor Erkenning van elders verworven
competenties (evc), educatie tv en pilots individuele leerrekeningen en loopbaanbegeleiders.Voor de effecten op de (middel)lange termijn wordt gekeken naar het Onderwijsverslag
van de inspectie (in mei 2002 over schooljaar 2000/2001) en de bijbehorende
instroom-, doorstroomen rendementcijfers. Een kanttekening hierbij is dat
het effect van de impuls beroepsonderwijs slechts een van de factoren is die
van invloed is op de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs.EmployabilityEmployability wordt gestimuleerd door zelfstandig leren te bevorderen,
door brede competenties aan te leren, en door de toegankelijkheid van het
middelbaar beroepsonderwijs te verbeteren voor de beroepsbevolking en inactieven.
Een goede samenwerking van de regionale opleidingscentra (roc's) met hun omgeving
(bedrijven, gemeenten, arbeidsvoorziening) is hierbij cruciaal. De komende
jaren zal de versterking van de positie van roc's in de regio veel aandacht
krijgen.De activiteiten om de employability te bevorderen voeren de overheid en
sociale partners gezamenlijk uit. Het gaat erom het beroepsonderwijs te versterken,
het bedrijfsleven voor te lichten en te adviseren, en scholing te stimuleren
en te faciliteren. Voorbeelden van activiteiten zijn: versterking van werkend
leren, bestrijding voortijdig schoolverlaten, implementatie van erkenning
van elders verworven competenties (evc), bevordering employability van werkenden
en werkzoekenden zonder startkwalificatie, inzet educatieve televisie, aanhaken
van loopbaanadviseurs bij de regionale meld- en coördinatiecentra (rmc's)
en de jaarlijks te organiseren «week van het leren» (in 2000 van
8 tot en met 15 september).Van 22 tot en met 28 januari 2001 zal de «week van het beroepsonderwijs»
plaatsvinden. In en rondom een trein worden activiteiten georganiseerd rond
de thema's «beroepsonderwijs» en «vakmanschap in de omgeving».
De opzet is deze onderwerpen landelijk te agenderen bij politiek en media.
Daarnaast wordt zo, binnen de regio, een stimulans gegeven aan de communicatie
van het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen met potentiële leerlingen
en hun omgeving.Bestrijding voortijdig schoolverlatenVoortijdig schoolverlaten (vsv) vraagt om een regionale aanpak. Vanaf
2001 (beoogde ingang van de rmc-wet) zal de regionale coördinatiefunctie
daarom wettelijk verankerd worden. Tegelijkertijd wordt dan de meldplicht voor niet-leerplichtige vsv'ers ingevoerd. In het schooljaar 1998/1999
zijn door de rmc-regio's 35.137 voortijdig schoolverlaters geregistreerd.De G-25 zijn in 2000 gestart met de activiteiten uit de convenanten. Deze
bevatten maatregelen en projecten. Verder moeten de bestaande instrumenten
beter op elkaar worden afgestemd. Halverwege de convenantsperiode (eind 2001)
zal de minister van Grote Steden- en Integratiebeleid tussentijds verslag
doen over de voortgang van de GSB-activiteiten (grote stedenbeleid).Langs een aantal lijnen zal de regionale aanpak worden versterkt. Verschillende
mogelijkheden van voorlichting en communicatie zullen worden benut om kennis
en informatie te verspreiden. Een internetsite over voortijdig schoolverlaten,
regionale bijeenkomsten en informatiebrochures voor ouders en scholen zijn
hiervan voorbeelden. Ook de regierol van gemeenten zal worden versterkt. Hierbij
is de rmc-wet het uitgangspunt. Ten slotte zal worden bevorderd dat drempels
tussen verschillende voorzieningen worden weggenomen. Daardoor is het gemakkelijker
de trajectbegeleiding in één hand te leggen.Europees Sociaal Fonds (ESF) 2000–2006Vanaf 2000 worden voor de bve-sector een tweetal landelijke projecten
uitgevoerd: bestrijding voortijdig schoolverlaten en versterking beroepsbegeleidende
leerweg (bbl). De ESF3-middelen voor bestrijding voortijdig schoolverlaten
worden via de lumpsumbekostiging en de aanvullende vergoeding ingezet voor
de scholing en begeleiding van deelnemers in de beroepsopleidende leerweg
met een beperkte vooropleiding. De kans dat deze deelnemers uitvallen is groot.
Het gaat hierbij in de komende zeven jaar om gemiddeld f 57 miljoen per
jaar.Bij het project versterking beroepsbegeleidende leerweg worden de ESF-middelen
direct ingezet in regionale samenwerkingsprojecten van regionale opleidingscentra
en landelijke organen beroepsonderwijs. Het doel is de instroom van deelnemers
te bevorderen die niet zonder extra hulp kunnen instromen in de bbl of op
de arbeidsmarkt een plaats kunnen vinden (gemiddeld f 14 miljoen per
jaar).Educatie en inburgeringEducatie en inburgering geven mensen in een achterstandspositie de mogelijkheid
zich te ontwikkelen. Nederlands als tweede taal (NT-2) is hierbij belangrijk.
Gemeenten voeren de regie over de aard en de omvang van het onderwijsaanbod.
Zij werken daarbij samen met de roc's in een contractrelatie. Doel van de
overheidsinzet is het functioneren van de educatie en inburgering te verbeteren.Educatie kent drie vormen, waarover de deelnemers als volgt zijn verspreid:
voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (26%), basiseducatie (opleidingen
voor sociale redzaamheid en maatschappelijke oriëntatie) (23%) en Nederlands
als tweede taal (51%). In 2000 is geconstateerd dat met name de educatie aan
oudkomers nog niet goed functioneert, mede omdat het huidige reserveringsniveau
van inburgeringsmiddelen bij gemeenten te hoog is. Voor de oudkomers is in
de periode 1999–2002 f 215 miljoen extra beschikbaar, via het grote
stedenbeleid en de Bijdrageregeling inburgering oudkomers voor de G-17. In
2000 wordt daarnaast eenmalig f 28 miljoen ingezet voor oudkomers. Deze
middelen kunnen zowel bij de roc's als bij private aanbieders van taalonderwijs
worden ingezet.Het kabinet voert nu overleg met de (koepels van) uitvoeringsorganisaties om de uitvoering van de Wet inburgering nieuwkomers (WIN) op een aantal
punten te verbeteren. Daarnaast zal het kabinet een analyse maken van de precieze
samenstelling en omvang van de wachtlijsten voor oudkomers.Een task force inburgering is gevormd voor een periode van 2 jaar met
als opdracht:• de wachtlijsten voor taalonderwijs aan oudkomers in kaart te brengen;• de bestaande wachtlijsten weg te werken, in overleg met de desbetreffende
gemeenten;• landelijk «good practices» te inventariseren, waarmee
individuele gemeenten hun voordeel kunnen doen.In de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
wordt hierop nader ingegaan.Financieringsarrangement educatie en inburgeringSinds de invoering van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) is de
positie van educatie en inburgering in het stelsel fundamenteel gewijzigd.
De gemeenten zijn nadrukkelijk gepositioneerd als regisseur van de vraag naar
onderwijs (in omvang en niveau) en financier van dit onderwijs. Vanwege de
positionering van de educatie binnen bve-instellingen, die integraal onderdeel
uitmaken van het samenhangend onderwijsstelsel in Nederland, kan de doorstroming
tussen educatie en beroepsonderwijs en de koppeling daartussen plaatsvinden
gedurende educatietrajecten.De samenwerking tussen gemeenten en regionale opleidingscentra (roc's)
en de regierol van de gemeenten ontwikkelen zich. Tegelijkertijd liggen hier
mogelijkheden voor verdere verbetering, zo blijkt ook uit de discussies over
integratie en het Algemene Rekenkamerrapport over inburgering. De zogenoemde
«gedwongen winkelnering» is een van de onderwerpen in deze discussie.
In de beantwoording van de vraag of private aanbieders van educatie met overheidsmiddelen
gefinancierd moeten worden, staan de consequenties voor de toegankelijkheid,
de kwaliteit en de doelmatigheid centraal. Dit betreft zowel het functioneren
van de gemeenten, en de roc's, als de positie van en perspectieven voor de
deelnemer. De bekostiging van de educatie, waarbij de middelen worden verdeeld
op basis van indicatoren, functioneert sinds 1 januari 2000. De inzet is de
gemeenten en roc's tenminste twee jaar (tot de evaluatie van de WEB en de
WIN) de gelegenheid te geven het huidige stelsel tot wasdom te laten komen.
De task force inburgering en het besef van grote politieke en maatschappelijke
urgentie ondersteunt hen daarbij.3. HORIZONTALE TOELICHTINGHet overgrote deel van de uitgaven in de bve-sector (97%) bestaat uit
exploitatie-uitgaven. Het daarvoor beschikbare budget is opgenomen in artikel
20.01 (personele en materiële uitgaven) en artikel 20.04 (huisvesting).
De verdeling van de budgetten vindt plaats op basis van de bekostigingsregelingen
beroepsonderwijs, landelijke organen en educatie. De inburgering wordt bekostigd
op basis van de Wet inburgering nieuwkomers.De rijksbijdrage voor het beroepsonderwijs wordt als lump sum aan de onderwijsinstellingen
uitgekeerd. Dit betekent dat de instelling zelf beslist over de meest doelmatige
besteding van het geld voor personele, materiële of huisvestingsuitgaven.
Vervolgens legt de instelling in het verslag verantwoording af over het gevoerde
beleid. Het verslag bestaat uit de jaarrekening met bijbehorende begroting,
het jaarverslag en overige financiële gegevens. Het verschaft
inzicht in de uitvoering van de werkzaamheden waarvoor de rijksbijdrage is
toegekend.De activiteiten rondom educatie en inburgering maken ook deel uit van
het verslag van de roc's. De middelen voor educatie en inburgering worden
aan de gemeenten toegekend. De gemeenten kopen hiermee educatie en inburgering
in bij de roc's. De roc's onderhouden voor deze activiteiten een contract-
en verantwoordingsrelatie met de gemeenten.Ook de landelijke organen beroepsonderwijs ontvangen hun rijksbijdrage
als lump sum. Aan de minister wordt in een verslag verantwoording afgelegd
over het gevoerde beleid.De overige middelen op artikel 20.01 betreffen onder meer de technocentra,
de regionale meld- en coördinatiefunctie, het nautisch onderwijs, het
Centrum voor Innovatie van Opleidingen en de examens. Op artikel 20.03 staan
de middelen voor specifieke activiteiten. Deze zijn onder meer gericht op
specifieke doelgroepen, vernieuwing, internationalisering en specifieke arbeidsmarktproblemen. Tabel 3.1 Financiële kerncijfers (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Uitgaven bve4 597,54 966,25 099,55 096,75 111,25 185,45 186,6waarvan cursusgeldontvangsten– 80,9– 97,7– 103,9– 104,6– 105,5– 106,8– 106,2Ontvangsten
bve77,177,773,773,761,761,761,7Gesaldeerde uitgaven bve4 520,54 888,65 025,85 023,05 049,65 123,75 124,9Artikel 20.01       • Middelbaar beroepsonderwijs3 272,33 537,53 633,63 610,03 636,23 677,73 692,1• Educatie455,0451,7466,9468,8469,5471,2473,9• Inburgering172,3204,3230,9250,5249,9232,1214,7• Landelijke organen178,7189,6197,4197,7197,2197,9199,0• Overig (incl.
examens)59,165,560,860,248,296,296,2Artikel 20.03 Overig70,789,681,981,482,282,282,6Artikel 20.04 Huisvesting389,5428,0428,0428,0428 ,0428,0428,0Oploop in loon- en prijsbijstelling  141,7154,2171,8197,6221,4Gesaldeerde uitgaven in constante prijzen 4 888,64 884,14 868,84 877,84 926,14 903,5De uitgaven in de bve-sector zijn in 2001 f 133,2 miljoen hoger dan
in 2000. Het grootste deel van de cursusgelden (90%) wordt door deelnemers
aan de beroepsbegeleidende leerweg en beroepsopleidende leerweg deeltijd betaald.
Ook educatiedeelnemers aan vavo-trajecten betalen cursusgeld. De cursusgelden
worden jaarlijks geïndexeerd met de prijsontwikkeling. Daarnaast leidt
de stijging van het aantal deelnemers in de beroepsbegeleidende leerweg tot
een toename van de cursusgeldontvangsten.De uitgaven middelbaar beroepsonderwijs zijn in 2001 per saldo f 96,1
miljoen hoger dan in 2000. Naast de loon- en prijsbijstelling is de deelnemersontwikkeling
in het beroepsonderwijs verwerkt in de budgetten. Deze leiden tot een extra
budget van f 100 miljoen in 2001. De eenmalige impuls voor apparatuur
en kennisnet in 2000 leiden tot een daling van het uitgavenniveau van f 93
miljoen. In 2000 en 2001 is het budget met f 34 miljoen verhoogd voor
de impuls beroepsopleidingen.De uitgaven voor educatie zijn vanaf 2000 nagenoeg constant en worden
beïnvloed door loon- en prijsbijstelling en de indexering van de cursusgelden.
Deze volgen het verloop van de prijsontwikkeling en worden in mindering gebracht
op het budget.De inburgeringsuitgaven zijn verhoogd voor het tijdelijk effect van de
nieuwe Vreemdelingenwet. Dit leidt in de jaren 2001–2004 tot een verhoging
van respectievelijk f 18, f 34, f 33 en f 17 miljoen.
Daarnaast is het budget voor loon- en prijsbijstelling aangepast.Het budget voor landelijke organen is vanaf 2000 nagenoeg constant en
is aangepast voor loon- en prijsbijstelling.De overige uitgaven op artikel 20.01 bevatten een aantal constante reeksen
voor de examens, de rmc-functie, het Cinop en het Landelijk Dienstencentrum.
De technocentra maken hiervan deel uit in de jaren 2000–2002. Voor de
periode 2000–2003 worden de middelen voor bestrijding voortijdig schoolverlaten
via de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
betaald. De middelen vanaf 2004 (f 48 miljoen) staan op dit artikel.De overige uitgaven op artikel 20.03 en de huisvestingsuitgaven vertonen
eveneens een constant beeld.De ontvangsten dalen in 2003 doordat de middelen uit het Fonds Economische
Structuurversterking (FES) voor de technocentra vervallen. De middelen vanaf
2003 staan op de begroting van het FES.In tabel 3.1 is als correctieregel de oploop in loon- en prijsbijstelling
vermeld. Deze correctie maakt het mogelijk de reële budgetontwikkeling
te tonen, waarbij is gecorrigeerd voor nominale ontwikkelingen.4. OVERIGE KERNGEGEVENSKarakteristiek aan de beroepsonderwijs en volwasseneneducatie-bekostiging
is dat het budget wordt verdeeld op basis van een aantal prestatie-indicatoren.
In het middelbaar beroepsonderwijs wordt jaarlijks het budget aangepast voor
de deelnemersontwikkeling. Waar vorig jaar nog werd uitgegaan van een daling
van het aantal deelnemers, blijkt het beroepsonderwijs nu een groei door te
maken. Dit geldt vooral voor de beroepsbegeleidende leerweg. Tabel 4.1 Deelnemers middelbaar beroepsonderwijs
(aantal x 1 000) 1999200020012002200320042005Mbo409,4416,1414,6413,6415,5418,2420,5Bol258,9257,9257,4258,5262,0265,9268,8Bbl126,8136,8137,4136,4135,7135,5135,6Bol-dt23,821,419,818,717,716,916,0Bron: Referentieraming 2000De stijging in beroepsopleidende leerwegdeelname vanaf 2003 is een gevolg
van demografische ontwikkelingen. De oorzaak van de stijging in de beroepsbegeleidende
leerweg in 2000 en latere jaren is tweeledig. Nieuwe deelnemersgroepen blijken
hun weg te vinden naar het beroepsonderwijs en de voortijdige uitval tijdens
opleidingen is verminderd.Vanaf 2000 wordt een deel (20%) van het totale budget verdeeld op basis
van het aantal diploma's. Tabel 4.2 laat zien hoe het aantal gediplomeerde
deelnemers in 1998 is verdeeld over de verschillende leerwegen.Tabel 4.2 Gediplomeerde deelnemers in
het beroepsonderwijs (aantal x 1 000) 1998Totale uitstroomGedip. % gedipl.Mbo/bol100,864,564%Bbo/bbl61,338,062%Dt-mbo/bol-dt7,73,849%Totaal mbo169,8106,363%Bron: Bekostigingstelling bve 1999 en beleidstelling bve 1998De middelen voor voorbereidende en ondersteunende activiteiten (voa) in
het beroepsonderwijs worden verdeeld op basis van het aantal deelnemers in
niveau 1 en 2. Het budget bedraagt circa f 142 miljoen en wordt aangepast
voor loon- en prijsontwikkeling. De meerjarige ontwikkeling in het aantal
deelnemers in niveau 1 en 2 is gerelateerd aan de deelname-ontwikkeling in
het mbo. Tabel 4.3 Deelnemers aan niveau 1 en 2 (aantal
x 1 000) 1999200020012002200320042005Mbo128,4135,2136,8137,6139,6141,9143,8Bol52,953,955,557,560,162,664,5Bbl69,375,876,175,374,974,975,2Bol-dt6,25,55,24,94,64,44,2Bron: Referentietelling 1999 en ReferentieramingDe landelijke organen beroepsonderwijs hebben een faciliterende en toetsende
rol rondom de beroepspraktijkvorming en kwalificatiestructuur. In tabel 4.4
wordt aangegeven welke gegevens een rol spelen bij de verdeling van het budget. Tabel 4.4 Bekostiging
landelijke organenVerdeelmaatstaven lob-budgetGewichtAantalOpleidingen20%706Bpv60%199 720Leerbedrijven20%98 171Bron: Crebo, bekostigingstelling 1998. Aantallen zijn gebruikt voor de
bekostiging 2000.Educatie is een voorziening voor volwassenen. De gemeenten stellen prioriteiten
in de aard en duur van deelname aan de verschillende educatietrajecten. In
1998 was de verdeling over voortgezet algemeen volwassenenonderwijs, basiseducatie
en Nederlands als tweede taal-trajecten 26, 23, en 51%. De meerjarige deelname-ontwikkeling
aan de (reguliere) educatie is procentueel gerelateerd aan het aantal volwassen
inwoners (tabel 4.5).Via het grote stedenbeleid (G-25) en de bijdrageregeling inburgering oudkomers
voor de G-17 wordt voor oudkomers in de periode 1999–2002 f 215
miljoen extra bestemd. In 2000 wordt daarnaast eenmalig f 28 miljoen
ingezet voor oudkomers. Deze middelen staan op de begroting van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De gemeenten kunnen deze middelen
inzetten bij de bve-instellingen. De deelnemers die hieraan gerelateerd zijn,
maken geen deel uit van onderstaande reeks. Tabel 4.5 Deelnemers educatie (aantal x 1 000) 1999200020012002200320042005Educatie160,0159,3162,0164,5165,0163,8162,5regulier137,4138,1138,8139,4140,1140,7141,3inburgering22,621,223,225,125,023,121,2        Volwassen
inwoners Nederland10 193,910 246,110 294,010 341,910 390,010 437,610 485,0Bron: CBS, Justitie, ReferentietellingDe ontwikkeling van het aantal inburgeraars is een gevolg van de nieuwe
Vreemdelingenwet. Hierdoor zullen de komende jaren meer mensen inburgeren,
waarna de aantallen zich weer op het oude niveau stabiliseren. Het inburgeringsbudget
is aangepast voor deze extra deelnemers. Het aantal toetsen bepaalt 70% van
de verdeling van het inburgeringsbudget. In 1998 zijn 11 532 toetsen
afgenomen.KengetallenMet de gegevens uit de bovenstaande tabellen kunnen enkele ratio's worden
berekend. Deze zijn weergegeven in tabel 4.6. Tabel 4.6 Financiële kengetallen (x f 1000) 1999200020012002200320042005Mbo       Uitgaven per deelnemer9,8 9,7 10,5 10,8 10,7 10,6 10,7 Uitgaven
huisvesting per deelnemer mbo1,2 1,3 1,3 1,3 1,3 1,3 1,2         VOA-uitgaven per deelnemer niveau 1 en 21,1 1,1 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0         Educatie       Uitgaven regulier
per volwassen inwoner (f 1)0,040,040,050,050,050,050,05Uitgaven per inburgeraar7,6 9,6 10,0 10,0 10,0 10,1 10,1 De kengetallen over de uitgaven in de bve-sector vertonen een constant
beeld. De stijging vanaf 2001 wordt grotendeels veroorzaakt door de loonbijstellingen.De uitgaven per inburgeraar in 1999 worden beïnvloed door het lage
budget als gevolg van de afrekeningen.Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijsHoger beroepsonderwijs ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljardUitgaven
en ontvangsten hoger beroepsonderwijs f 3,1 miljard1. ALGEMEENBeleidsterrein 21 betreft het hoger beroepsonderwijs (hbo). De begroting
voor dit beleidsterrein bestaat uit de rijksbijdrage aan hogescholen voor
het verzorgen van hoger beroepsonderwijs. Het aantal hogescholen bedraagt
momenteel 56.Naast de exploitatievergoeding voor personeel, materieel en huisvesting
bevat het beleidsterrein de rechtspositionele uitkeringen voor het hbo en
de middelen voor specifieke activiteiten.De wettelijke grondslag voor de bekostiging ligt in de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), het Bekostigingsbesluit WHW
en de Regeling bekostiging hoger onderwijs. De rijksbijdrage wordt als een
lumpsum aan de hogescholen uitgekeerd. Dit betekent dat de hogeschool zelf
beslist over de meest doelmatige besteding van het geld ten behoeve van personele,
materiële en huisvestingsuitgaven. Vervolgens legt de hogeschool in het
verslag verantwoording af over het gevoerde beleid. Het verslag bestaat uit
de jaarrekening met de bijbehorende begroting, het jaarverslag en overige
financiële gegevens.2. BELEIDHoger onderwijs en onderzoekplan 2000Voor de komende vier jaar vormt het Hoger onderwijs en onderzoekplan 2000
(HOOP 2000) het algemeen beleidskader. In het HOOP zijn de beleidslijnen voor
een periode van vier jaar uiteengezet. Gelet op grote veranderingen in het
hoger onderwijs, heeft het HOOP 2000 gedeeltelijk een agenderend karakter.
In die zin beoogt het HOOP 2000 richting te geven aan het traject van verdere
interactieve beleidsontwikkelingen.Er bestaat een toenemende en meer pluriforme maatschappelijke behoefte
aan hoger opgeleiden. Hogescholen dienen te investeren in het onderwijs om
tegemoet te komen aan de grotere en meer diverse vraag vanuit
de maatschappij. Verdere deregulering vergroot de handelingsruimte van instellingen,
opdat hogescholen adequater kunnen inspelen op deze ontwikkelingen. Het vergroten
van de zeggenschap van de instellingen over de inrichting van het onderwijsaanbod
speelt hierbij een belangrijke rol. De oriëntatie zal, zoals dat van
oudsher kenmerkend is voor het hoger beroepsonderwijs, op de beroepspraktijk
liggen. Hogescholen en universiteiten werken de laatste jaren steeds intensiever
samen. Fusies zullen mogelijk gemaakt worden. Uitgangspunt daarbij blijft
echter de eigen aard van het wetenschappelijk of hoger beroepsonderwijs.Tevens beïnvloeden internationale ontwikkelingen ons hoger beroepsonderwijs.
De internationale concurrentiepositie dient te worden versterkt zowel binnen
als buiten Europa. Met name binnen Europa wordt dit bereikt door het bevorderen
van internationale vergelijkbaarheid. Een van de stappen die is genomen om
dit te bevorderen is de ondertekening van de «Bologna verklaring».
Hoofdelement van deze verklaring is een systeem van twee cycli, waarbij de
eerste cyclus ten minste drie jaar duurt. In 2001 zal verder uitvoering worden
gegeven aan de invoering van een bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs.
Dit op basis van de te verschijnen beleidsreactie op het rapport Advies inzake de invoering van een bachelor-mastersysteem in het hoger onderwijs van de commissie Rinnooij Kan.Vergroting van de eigen verantwoordelijkheid van hogescholen leidt ook
tot ook grotere responsiviteit ten opzichte van de maatschappelijke vraag
naar hoger beroepsonderwijs. Aanvullend zullen instellingen hierover verantwoording
moeten afleggen. De overheid zal in de toekomst sterker sturen op kwaliteit.
Gestreefd wordt naar het opnemen van accreditatie in het stelsel van kwaliteitszorg.
Het beeld dat daarbij voor ogen staat is dat externe kwaliteitsbeoordeling
leidt tot het verlenen van een formeel kwaliteitslabel in de vorm van accreditatie
van de opleiding.Voor de toekomst krijgt de bredere implementatie van informatieen communicatietechnologie
(ict) in het hoger beroepsonderwijs een nieuwe impuls, zodat het hbo kan inspelen
op de maatschappelijke behoefte en internationale ontwikkelingen.Deelname ontwikkelingDe afgelopen jaren hebben een gestage stijging van het aantal studenten
in het hoger beroepsonderwijs laten zien (van 235 000 in studiejaar 1990/1991
tot ruim 276 000 in studiejaar 1998/1999). Uit de instroomcijfers in
het studiejaar 1999/2000 blijkt dat deze stijging zich verder doorzet. Ten
opzichte van de vorige raming wordt de studentenraming in studiejaar 2004/2005
met ruim 36 000 opwaarts bijgesteld, tot ruim 326 000 studenten
(waarvan er 71 500 in deeltijd studeren).Om de hbo-instellingen in de gelegenheid te stellen de extra taken als
gevolg van deze forse stijging van de studentenaantallen uit te voeren, is
het hbo-budget opgehoogd met f 52 miljoen in 2000, oplopend tot f 284
miljoen in 2004.Tekorten arbeidsmarktIn uiteenlopende beroepsgroepen is in toenemende mate sprake van tekorten
aan middelbaar en hoger opgeleid personeel. De voorziene stijging van de studentenaantallen
in de komende jaren zal een bijdrage kunnen leveren aan het terugdringen van
deze tekorten. Dit is echter niet voldoende. Naast het activeren van de niet-werkenden
zal verbetering van het rendement van initiële opleidingen
en upgrading van competenties in belangrijke mate moeten bijdragen aan het
verder dempen van de tekorten. Werkenden en reserves onder de beroepsbevolking
die hun initiële scholing achter de rug hebben moeten gemakkelijker dan
nu gebruik kunnen maken van de diensten van aanbieders van onderwijs. Dit
komt neer op een substantiële versterking van het post-initiële
onderwijs. De kabinetsnotitie In goede banen (maart
2000) voorziet in een beleidskader voor de aanpak van de knelpunten op de
arbeidsmarkt.Impuls beroepsopleidingenOm een beleidsimpuls te geven aan de beroepsopleidingen, in het bijzonder
voor het rendement en de flexibilisering van deze opleidingen in het hoger
beroepsonderwijs, zal, naast de f 22,5 miljoen die bij Voorjaarsnota
voor 2000 beschikbaar is gesteld, ook voor 2001 een gelijk bedrag van f 22,5
miljoen worden uitgetrokken. Hieronder is aangegeven op welke wijze de middelen
zullen worden ingezet, om de beoogde impuls verder te stimuleren.Opscholing werkende mbo'ers en implementatie van Erkenning
van elders verworven competenties (evc) in het hboIn het verlengde van de kabinetsnotitie In goede banen werken de Ministeries van Economische Zaken, Onderwijs Cultuur en
Wetenschappen en Sociale Zaken en Werkgelegenheid samen met sociale partners
voorstellen uit om op korte termijn te komen tot investeringsimpulsen in opscholing
van de beroepsbevolking naar een hoger opleidingsniveau. Deze impuls moet
bijdragen aan de dynamiek in het scholingsgebouw en op termijn aan de verhoging
van het competentieniveau van de beroepsbevolking. De rol van de overheid
op dit punt is het ondersteunen van regionale scholingsinitiatieven.In eerste instantie gaat het om uitvoering van een aantal projecten op
basis waarvan de mogelijkheden tot opscholing worden uitgeprobeerd. Om te
monitoren wat de beleidseffecten zijn, vinden tussentijdse evaluaties plaats
om te bezien of de scholingsinspanning rendement oplevert voor werkgevers
en werknemers.Scholing kan sterk gestimuleerd worden als het aanbod goed aansluit op
de vraag. Dat vraagt niet alleen maatwerk, maar ook het in beeld brengen van
de competenties van studenten/werkenden voor zij aan scholing beginnen: erkenning
van elders verworven competenties (evc). In het kader van de concretisering
van de employability agenda zijn pilots in gang gezet rondom de ontwikkeling
van evc-pilots in de bve-sector. Aansluitend op deze ontwikkeling zullen pilots
in het hbo worden gestart. Medio 2001 zullen deze pilots worden geëvalueerd,
waarbij, naast de totstandkoming van de evc-procedure, met name aandacht zal
worden besteed aan de vraag in hoeverre de in de pilot opgenomen hbo-opleidingen
beter aansluiten op de gevraagde kerncompetenties.In totaal is voor deze activiteiten in de jaren 2000 en 2001 een bedrag
begroot van respectievelijk f 1,5 en f 5,0 miljoen.Vernieuwingen in het hboIn het HOOP 2000 is de vraag gesteld hoe in een situatie van versterkte
zelfregie en onderlinge profilering een aantal specifieke beleidsdoelen gerealiseerd
kan worden, zodanig dat daarbij tegemoet wordt gekomen aan verschillende profielen
van instellingen. Een aantal modaliteiten is daarbij benoemd, waaronder die
van specifieke financiering. Deze modaliteit is gebaseerd op
de veronderstelling dat tempo, kwaliteit en richting van de verandering gebaat
is bij externe prikkels en competitie tussen instellingen.Om de beoogde vernieuwing in het beroepsonderwijs verder te verbreden,
wordt een substantiële impuls in de omvang van het budget van het Vernieuwingsfonds
hoger beroepsonderwijs wenselijk geacht. Deze doelstelling past ook binnen
de door de Stichting van de Arbeid geuite wens aan het kabinet om via een
innovatiebudget beroepsonderwijs opnieuw dan wel nog meer mogelijkheden te
creëren om naast de generieke lump-sum bekostiging ook specifiek beleid
te kunnen ontwikkelen.Om de impuls voor innovatie binnen het hbo (denk daarbij aan competentieleren,
verdere ict-toepassingen e.d.) verder te stimuleren wordt voorgesteld het
budget voor het Vernieuwingsfonds in 2001 met f 17,5 miljoen te verhogen.
De exacte inzet van deze middelen wordt mede afhankelijk gesteld van de uitkomsten
van de recent uitgevoerde evaluatie van het Vernieuwingsfonds.Voor projecten in het kader van het Vernieuwingsfonds geldt dat hiervoor
na afronding van het project een inhoudelijke en financiële verslaglegging
aan het Vernieuwingsfonds plaats vindt. Het Vernieuwingsfonds geeft vervolgens
in haar jaarverslag aan welke resultaten zijn bereikt.Voor innovatieprojecten op het gebied van informatie- en communicatietechnologie
(ict) wordt voor het hoger beroepsonderwijs in 2000 aan het SURF Educatie<F>onds
een bedrag toegevoegd van f 10 miljoen. De projecten uit het SURF Educatie<F>onds,
die door alle instellingen uit het hoger onderwijs kunnen worden ingediend,
hebben een instellingsoverstijgend belang. Ze hebben betrekking op• generieke ict-gereedschappen die het leerproces kunnen ondersteunen,
voor informatieverwerving door studenten vakspecifieke informatie en• hulpmiddelen, zoals onderwijsdatabanken die via het netwerk voor
studenten bereikbaar zijn en allerlei soorten materiaal ontsluiten van tekst
tot multimediale bestanden, maar ook de ontwikkeling van methodes voor generiek
gebruik binnen een discipline, zoals software voor simulaties, data-acquisitie,
probleemanalyse en ontwerpomgevingen.Met deze investering zal meer symmetrie worden bereikt in de middelen
die voor het hoger onderwijs beschikbaar zijn.Voor projecten binnen SURF geldt dat de uitvoerder driemaandelijks aan
SURF rapporteert over de voortgang. Na afronding dient de uitvoerder een eindrapportage
in, die als openbare verantwoording beschikbaar is.Recent is een consortium van universiteiten en hogescholen rondom de Open
Universiteit Nederland gevormd, dat een impuls kan geven aan de groei en innovatie
van het aanbod van «virtueel» hoger onderwijs.Aansluiting vo-hboDe invoering van de profielen in de tweede fase van het voortgezet onderwijs
zal bijdragen aan een betere aansluiting tussen voortgezet en hoger onderwijs.
Hogescholen zullen bij de inrichting van de propedeuseprogramma's rekening
moeten houden met de veranderde vooropleiding van de studenten. Als gevolg
van de gefaseerde invoering van de profielen is er gedurende een aantal jaren
sprake van een overgangssituatie. Om de implementatie van de profielen te
faciliteren en te stimuleren wordt in 2000 een budget van f 11 miljoen
toegevoegd aan de lumpsum. Om zicht te houden op de besteding van de middelen
zal het Landelijk Informatiecentrum Aansluiting VO-HBO (LICA)
worden gevraagd tussentijds te monitoren welke effecten zijn opgetreden. Daarnaast
zullen instellingen in hun jaarverslag specifieke verantwoording moeten afleggen
over de verkregen middelen.AccreditatieHet streven is om per 1 januari 2002 een stelsel van accreditatie voor
het hoger onderwijs in te voeren. In het stelsel van accreditatie zullen instellingen
voor het bekostigde en aangewezen onderwijs voor de opleidingen éénmaal
in de vijf jaar een keurmerk in de vorm van een accreditatie moeten verwerven.
Er zal daartoe bij wet een orgaan worden ingesteld dat verantwoordelijk is
voor de accreditatie van opleidingen in het hoger onderwijs. Daarbinnen worden
afzonderlijke accreditatieraden voor hbo- en wo-opleidingen ingesteld.De Inspectie heeft het toezicht op zowel het functioneren van het systeem
van kwaliteitszorg in haar geheel als het functioneren van het accreditatieorgaan
en van de accreditatieraden. De Inspectie participeert als waarnemer in de
accreditatieraden en is daardoor in staat op een onafhankelijke wijze het
toezicht uit te voeren.KunstonderwijsIn lijn met de motie 25 802 VIII, nr. 14 (vergaderjaar 1999–2000)
wordt vanaf 2001 de resterende taakstelling op het kunstonderwijs (f 12,1
miljoen in 2001, f 10 miljoen in 2002 en f 9,9 miljoen vanaf 2003)
ongedaan gemaakt. Met deze verlaging van de taakstelling worden tegelijkertijd
de beschikbare herstructureringsmiddelen (die zijn gerelateerd aan de omvang
van de taakstelling) met f 20 miljoen verlaagd van ruim f 41 miljoen
naar ruim f 21 miljoen. In 2001 zal hiervan f 12 miljoen worden
uitgekeerd.De instellingen hebben in maart 2000 hun herstructureringsplannen ingediend.
Over deze plannen is advies uitgebracht door de Tijdelijke commissie ondersteuning
herstructurering kunstonderwijs hbo. De instellingsspecifieke adviezen van
de commissie zijn grotendeels overgenomen, zoals is toegelicht in de nota Meer zicht op kwaliteit.Zoals ook is aangegeven in de nota Meer zicht op kwaliteit is, op voorstel van de HBO-raad, de zogenoemde maatregel voor niet-EU
studenten ingetrokken. Met deze maatregel werd een deel van de taakstelling
kunstonderwijs ingevuld.De hiermee samenhangende (netto-)taakstelling zal generiek worden verdeeld
over de kunstopleidingen.Tenslotte is in de nota Meer zicht op kwaliteit
een aantal voorstellen gedaan ter stimulering van de kwaliteit van het kunstonderwijs.
Hiertoe zal een deel (f 5 miljoen per jaar) van het beschikbare budget
worden aangewend. De voorstellen houden het volgende in:• het introduceren van beurzen voor studenten die in het buitenland
willen studeren (f 1 miljoen per jaar) en de Kees van Dongenprijs voor
excellente docentkunstenaars (f 3 miljoen per jaar);• een subsidie aan het ExpertiseCentrum Allochtonen Hoger Onderwijs
(ECHO) om samen met de hogescholen projecten te ontwikkelen om de culturele
diversiteit te vergroten (f 0,25 miljoen per jaar in de periode 2001–2003)
en• het organiseren van web-wedstrijden om studenten te stimuleren
gebruik te maken van ict (f 0,75 miljoen per jaar).BekostigingsmodelIn het HOOP 2000 worden de contouren geschetst van een nieuw bekostigingsmodel
voor het hoger beroepsonderwijs. Met dit nieuwe model wordt beoogd een betere
relatie te leggen tussen inspanningen van hogescholen en de daarvoor ontvangen
bekostiging, met als doel de flexibiliteit in leerwegen en leerroutes te ondersteunen.
Het nieuwe model zal worden geënt op bekostiging van tussenmomenten in
leerroutes. Daarbij worden behaalde studiepunten als aangrijpingspunt gehanteerd.In de eerste helft van 2000 zijn de beleidsmatige en uitvoeringstechnische
mogelijkheden voor een studiepunten-bekostigingsmodel onderzocht. De voorlopige
conclusie is dat het model haalbaar is.De complexiteit van het invoeren van een nieuw bekostigingsstelsel moet
niet worden onderschat. In het HOOP 2000 wordt ook ingegaan op een zorgvuldig
invoeringstraject. Gezien de uitkomsten van het voorlopige onderzoek, nadere
onderzoeken die nog moeten plaatsvinden en de eis van een zorgvuldig implementatietraject,
is het niet zeker of inwerkingtreding van een nieuw bekostigingsstelsel in
2003 zou kunnen plaatsvinden.Taakstelling tweede en derde studiesBij Voorjaarsnota 2000 heeft het kabinet besloten een korting op te leggen
voor tweede en derde studies in het hoger onderwijs. Voor het hbo loopt de
taakstelling op van f 10 miljoen in 2002 tot f 33,3 miljoen in 2004
en verdere jaren. De korting vindt plaats in het kader van de ontwikkeling
naar een samenleving waarin «Leven lang leren» van meer belang
wordt en vereist dat nadere keuzen worden gemaakt met betrekking tot beschikbare
middelen in het hoger onderwijs.Bij de korting speelt een aantal aspecten die nog een nadere uitwerking
vragen. Onder meer is het van belang na te gaan voor welke studerenden de
taakstelling zal gelden en onder welke condities de taakstelling door de instellingen
kan worden gerealiseerd. Niet wordt beoogd om het simultaan volgen van onderwijs
aan meerdere opleidingen te ontmoedigen. Het jaar 2000 wordt gebruikt om deze
nadere uitwerking te maken.VouchersPer 1 september gaat een voucherexperiment van start rond vraaggestuurd
duaal onderwijs van het Midden- en kleinbedrijf Nederland (MKB-NL) en de HBO-raad.
Het experiment heeft twee centrale doelen: het opdoen van ervaring met vouchers
in vraaggestuurd duaal onderwijs en het vergroten van de flexibiliteit van
duale routes.Daarnaast zal in de reactie op het rapport Rinnooy Kan nader worden ingegaan
op de mogelijkheden voor de introductie van vouchers in het postinitieel onderwijs.LectoratenIn het kader van de professionalisering van het (staf)personeel van de
instellingen zijn middelen vrijgemaakt voor de invoering van lectoratenstoelen
in het hbo. Lectoraten zijn leerstoelen van één of meer instellingen
waar een lector wordt benoemd en is ingebed in een bepaalde context van
vernieuwing, toegepast onderzoek en publicaties. Vanaf het jaar 2000 is er
structureel een bedrag van f 15 miljoen beschikbaar. De beschikbare middelen
in 2000 zullen worden aangewend voor het opstellen van businessplannen door
de individuele instellingen met het oog op de structurele inbedding van lectoratenstoelen
binnen de hogescholen. Vanaf 2001 zal een fonds worden gevormd, waarop individuele
instellingen trekkingsrechten krijgen. Op basis van voorstellen, die beoordeeld
worden door een onafhankelijke commissie, vindt vervolgens toedeling van deze
middelen aan instellingen plaats. Door de instellingen zal jaarlijks een verantwoording
worden gegeven over het aantal lectoratenstoelen en de middelen die voor de
lectoratenstoelen zijn ingezet.3. HORIZONTALE TOELICHTINGHet overgrote deel van de uitgaven aan het hoger onderwijs bestaat uit
de normatief berekende rijksbijdrage voor de hogescholen (circa 93 %). Het
daarvoor beschikbare budget is opgenomen op artikel 21.01 (personele en materiële
uitgaven) en artikel 21.05 (huisvesting). De overige uitgaven op dit beleidsterrein
(circa 7 %) zijn terug te vinden op de begrotingsartikelen 21.03 en 21.04.Op artikel 21.03 staan de rechtspositionele uitkeringen, ook wel de wachtgelduitgaven
genoemd, en de middelen voor flankerend werkgelegenheidsbeleid. Wat betreft
de wachtgelduitgaven gaat het hier alleen om de uitkeringen aan de personen
die vóór 1 juli 1996 in het wachtgeld zijn ingestroomd. De nieuwe
instroom (vanaf 1 juli 1996) in het wachtgeld wordt rechtstreeks verrekend
met de rijksbijdrage aan de hogescholen (artikel 21.01). De instellingen zijn
sinds juli 1996 zelf verantwoordelijk voor het bovenwettelijk deel van de
wachtgelduitkeringen.Op artikel 21.04 staan de middelen die aan de hogescholen worden toegekend
voor specifieke activiteiten.Tabel 3.1 geeft de geraamde uitgaven 2001–2005 voor het hoger beroepsonderwijs
weer, de gerealiseerde uitgaven in 1999 en de verwachte realisatie in 2000. Tabel 3.1 totaal uitgaven en ontvangsten,
uitgesplitst (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Totale
uitgaven2 834,42 941,03 074,53 048,53 113,83 121,33 134,0Rijksbijdrage2 653,32 825,22 974,32 989,23 061,03 070,53  079,9Waarvan rechtspositionele
uitkeringen*153,8160,1148,2133,0120,4109,598,8Waarvan huisvestingsvergoeding374,2389,5389,4389,5389,5389,5389,5Overig181,1115,8100,259,352,850,854,1Totale
ontvangsten– 10,4– 5,2– 5,2– 5,2– 5,2– 5,2– 5,2Oploop in loon- en prijsbijstelling 026,436,364,478,493,7Gesaldeerde uitgaven
in constante prijzen 2 935,83 042,83 007,03 044,13 037,63 035,1* wachtgelduitgaven (excl. flankerend werkgelegenheidsbeleid) overeenkomstig
het wachtgeldarrangement hbo 1996–2004,Aangevuld met loonbijstellingen; de wachtgelduitgaven «oud»
staan verantwoord op artikel 21.03 ; de wachtgelduitgaven «nieuw»
zijn opgenomen in artikel 21.01.Totale uitgavenDe stijging van de totale uitgaven in de periode 2000–2005 wordt
met name verklaard door de voorziene hogere studentenaantallen in de komende
jaren.Binnen de reeks totale uitgaven is er overigens wel een aantal plussen
en minnen. Deze worden toegelicht aan de hand van respectievelijk de ontwikkeling
van de rijksbijdrage, de rechtspositionele uitkeringen, de huisvestingsvergoeding
en de overige uitgaven.RijksbijdrageIn de begrotingen 1999 en 2000 is de rijksbijdrage structureel verhoogd
in verband met de hogere studentenramingen in het hoger beroepsonderwijs.
Gelet op de sterke stijging van de instroom van studenten in het collegejaar
1999/2000 zijn ook in de begroting 2001 extra middelen uitgetrokken. Deze
middelen lopen op van f 52 miljoen in 2000 tot f 284 miljoen in
2005. Vanaf 2002 is een taakstelling opgenomen in verband met een korting
op tweede en derde studies, oplopend van f 10 miljoen in 2002 tot f 33
miljoen vanaf 2004.Voor de invoering van lectoratenstoelen is vanaf 2000 een budget toegevoegd
aan de rijksbijdrage van f 15 miljoen per jaar.In lijn met motie 25 802 VIII, nr. 14 (vergaderjaar 1999–2000)
is vanaf 2001 de resterende taakstelling voor het kunstvakonderwijs ongedaan
gemaakt. Hiervoor is vanaf 2001 structureel een bedrag van f 10 miljoen
aan de rijksbijdrage toegevoegd. Met deze verlaging van de taakstelling zijn
tegelijkertijd de beschikbare herstructureringsmiddelen (die zijn gerelateerd
aan de omvang van de taakstelling) met f 20 miljoen verlaagd van ruim
f 41 miljoen naar ruim f 21 miljoen (hiervan wordt f 12 miljoen
in 2001 uitgekeerd).De rijksbijdrage is verder verhoogd in verband met algemene salarismaatregelen,
waaronder de incidentele loonontwikkeling en de cao.De loonbijstelling in 2000 bedraagt ruim f 71 miljoen en loopt op
tot iets meer dan f 76 miljoen in 2005. De prijsbijstelling 2000 bedraagt
jaarlijks circa f 10 miljoen. In de tabel is een aparte reeks over oploop
in loon- en prijsbijstelling gepresenteerd. Voor de invoering van de euro
is evenals in 2000 ook voor 2001 een bedrag van f 3,9 miljoen aan de
rijksbijdrage toegevoegd.Onder meer ter tegemoetkoming aan de verminderde inverdienmogelijkheden
van instellingen als gevolg van het gewijzigde studiefinancieringsstelsel,
is voor de jaren 2002 en 2003 een bedrag van f 10 miljoen vrijgemaakt
ter versterking van de financiële positie van de hbo-instellingen.Rechtspositionele uitkeringenDe uitgaven voor rechtspositionele uitkeringen ondergaan een daling. Deze
ontwikkeling is overeenkomstig het wachtgeldakkoord dat in 1996 met de hogescholen
is gesloten.HuisvestingDe huisvestingsvergoedingen vertonen een constant beeld.Overige uitgavenDe daling van het artikel overige uitgaven in 2001 met ruim f 15
miljoen wordt met name veroorzaakt door:• de beëindiging van de extra middelen (- f 2,5 miljoen)
voor de verbetering van de samenwerking tussen mbo-hbo;• de versnelling vanaf 2001 van de visitaties (+ f 2 miljoen);• een verlaging in het budget voor internationalisering (- f 4
miljoen);• een intertemporele compensatie vanuit 2000 naar 2001 voor onderwijsvoorrangsbeleid
(- f 4 miljoen) en frictiemiddelen (- f 5 miljoen) en• een kleine daling in het budget voor de omslag lerarenopleidingen
voortgezet onderwijs (- f 3 miljoen).De verlaging in 2002 ten opzichte van 2001 is grotendeels het gevolg van
het incidentele karakter van de middelen voor de impuls beroepsopleidingen
(- f 22,5 miljoen). Voor deze activiteit zijn alleen middelen begroot
voor de jaren 2000 en 2001.Totale ontvangstenDe totale ontvangsten vertonen voor de jaren 2001 tot en met 2005 een
constant beeld.4. OVERIGE KERNGEGEVENSIn deze paragraaf worden achtereenvolgens gepresenteerd:• de met beleidsterrein 21 samenhangende financiële kerncijfers;• het aantal studenten naar kalenderjaar;• overige kengetallen. Tabel 4.1 Met beleidsterrein 21 samenhangende
financiële kerncijfers (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Collegegelden763,8809,6830,9863,4897,6933,5976,01 Het collegegeld voor studenten die studiefinanciering ontvangen
is f 2 816 in 1999 en f 2 874 in 2000. De instelling bepaalt
het collegegeld voor de overige studenten. Bij de raming is uitgegaan van
eenzelfde collegegeld voor voltijd-studenten en van een collegegeld voor deeltijd-studenten
van f 1 730 in 1999 en f 1 760 in 2000. In bovenstaande
bedragen is rekening gehouden met de geraamde indexering van het collegegeld
vanaf het cursusjaar 2001/2002.Naast de rijksbijdrage verwerven de hogescholen inkomsten uit collegegelden.
De collegegelden zijn sinds 1994 eigendom van de instelling. De stijging van
de geraamde collegegeldinkomsten hangt samen met de stijgende studentenaantallen,
zoals weergegeven in tabel 4.2 en de (geraamde) indexering van de collegegelden.Tabel 4.2 Aantal studenten naar kalenderjaar
(x 1000) 1999200020012002200320042005Totaal ingeschreven studenten281,4295,5305,4310,6316,7322,7329,1– voltijd233,4241,8245,5244,1247,7252,0257,3– deeltijd48,053,759,966,569,070,771,8Bron: referentieraming 20001 Exclusief de studenten in het hoger agrarisch onderwijs:
deze zijn opgenomen in de begroting van LNV2 Voor de omrekening naar kalenderjaar t wordt een gemiddelde
genomen van 2 collegejaren (2/3 x collegejaar t-1/t en 1/3 x collegejaar t/t+1).
Deze aantallen wijken daarmee af van de aantallen zoals genoemd in het onderdeel
«Deelname ontwikkeling»; in dit onderdeel is sprake van het aantal
per collegejaar.In de huidige raming is voor de gehele periode van 1999 tot en met 2005
een stijging voorzien. Zowel voor het voltijd- als het deeltijd-onderwijs
wordt deze stijging veroorzaakt door de groeiende instroom in de laatste jaren.
Voor het deeltijd-onderwijs is dit mede het gevolg van de afspraken met hogescholen
over het stimuleren van deeltijdse trajecten.KengetallenMet behulp van de gegevens uit de bovenstaande tabellen kunnen enkele
ratio's worden berekend. Deze zijn weergegeven in tabel 4.3. Tabel 4.3 Kengetallen (uitgaven x f 1000,-) 1999200020012002200320042005Uitgaven per student, excl. WSF/WTS, huisvesting8,78,68,88,68,68,58,4Uitgaven
huisvesting per student1,31,31,31,31,21,21,2Uitgaven per student, excl. WSF/WTS, huisvesting,
in constante prijzen–8,68,78,48,58,28,1Ondanks de stijging van het hbo-budget in de komende jaren vertonen de
gemiddelde uitgaven per student in constante prijzen vanaf 2001 een dalende
lijn. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de taakstellingen (met name
arbeidsproductiviteit) die in de afgelopen jaren zijn geëffectueerd.Gegevens over het rendement en de verblijfsduur in het hbo en de mate
waarin hbo-studenten een tweede hbo-studie volgen zijn opgenomen in de publicatie OCenW in kerncijfers.Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijsWetenschappelijk onderwijs ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten wetenschappelijk onderwijs f 5,9 mld.1. ALGEMEENDit beleidsterrein omvat de universiteiten en academische ziekenhuizen
(artikel 22.01), de instituten van internationaal onderwijs en onderzoek (artikel
22.02) en de overige instituten van hoger onderwijs (artikel 22.03). De bekostiging
en subsidiëring van deze instellingen geschiedt op grond van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), een aantal subsidieregelingen
en in een aantal gevallen op basis van afzonderlijke wetgeving.2. BUDGETTAIR KADERHet budgettair kader voor het wetenschappelijk onderwijs (wo) is ten opzichte
van de vorige begroting opnieuw aanzienlijk verruimd. Deze verruiming heeft
allereerst betrekking op de toename van de studentenaantallen. Hiervoor is
nog in 2000 f 16,0 miljoen extra beschikbaar, terwijl dit bedrag in 2001
stijgt tot f 35,0 miljoen. Structureel, vanaf 2004, is hiervoor f 69,0
miljoen extra beschikbaar.Naast deze middelen voor generieke studentenstijging in het wo komt extra
geld beschikbaar om de numeri fixi in de geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde
verder te verhogen: oplopend van f 4,0 miljoen in 2000 tot f 51
miljoen in 2005.Een andere intensivering betreft een bedrag van f 40,0 miljoen extra
per jaar voor het oplossen van specifieke arbeidsmarktknelpunten bij universiteiten
en is bedoeld om het perspectief te verbeteren voor jonge onderzoekers die
in dienst zijn van de universiteiten.Tevens is het budgettaire kader voor het wo verhoogd met circa f 172,0
miljoen per jaar in verband met compensaties voor loon- en prijsbijstellingen
2000.Tenslotte wordt voor de zogenaamde vernieuwingsimpuls voor het wetenschappelijk
onderzoek een extra bedrag van f 30,0 miljoen structureel uitgetrokken.
De middelen voor deze impuls zijn opgenomen bij beleidsterrein
23 (onderzoek en wetenschapsbeleid) en de uitvoering ervan is belegd bij de
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).Naast deze extra middelen is met ingang van 2002 een taakstelling van
f 5,0 miljoen opgenomen voor de universiteiten die oploopt tot f 16,7
miljoen structureel met ingang van 2004. Deze taakstelling houdt verband met
de bekostiging van 2e en 3e studies in het hoger onderwijs.3. BELEIDHOOP 2000Centraal in het beleid staat de komende jaren het uitwerken van de beleidsvoornemens
uit het Hoger onderwijs en onderzoek plan 2000 (HOOP 2000).Bachelor-mastermodelDe ontwikkeling naar een bachelor-masterstructuur is van groot belang
voor de internationale herkenbaarheid van het Nederlandse hoger onderwijs
en draagt bij aan grotere flexibiliteit in de leerwegen voor studenten.Begin juli 2000 heeft de commissie Rinnooy Kan haar advies aangeboden
over de ontwikkeling naar een bachelor-mastermodel in het Nederlandse hoger
onderwijs. De kabinetsreactie op dit advies verschijnt op korte termijn. In
de maanden daarna zal overleg plaatsvinden met in ieder geval de Vereniging
van Universiteiten (VSNU), HBO-raad en de studentenorganisaties. Na de behandeling
in de Tweede Kamer zal de benodigde wetgeving worden voorbereid.AccreditatieHet streven is om per 1 januari 2002 een stelsel van accreditatie voor
het hoger onderwijs in te voeren. In het stelsel van accreditatie zullen instellingen
voor het bekostigde en aangewezen onderwijs voor de opleidingen eenmaal in
de vijf jaar een keurmerk in de vorm van een accreditatie moeten verwerven.
Er zal daartoe een orgaan worden ingesteld dat verantwoordelijk is voor de
accreditatie van opleidingen in het hoger onderwijs. Daarbinnen worden afzonderlijke
accreditatieraden voor hbo- en wo-opleidingen ingesteld.De Inspectie heeft het toezicht op zowel het functioneren van het systeem
van kwaliteitszorg in haar geheel als het functioneren van het accreditatieorgaan
en van de accreditatieraden. De Inspectie participeert als waarnemer in de
accreditatieraden en is daardoor in staat op een onafhankelijke wijze het
toezicht uit te voeren.Tekorten arbeidsmarkt en deelname ontwikkelingVanwege de recente stijging van de instroom wordt verwacht dat de stijging
van het aantal ingeschrevenen de komende jaren doorzet. Ten opzichte van de
vorige raming is in de nieuwe referentieraming RR2000 het aantal studenten
in 2003/2004 met 8 000 opwaarts bijgesteld.Er is een aanzienlijk tekort aan hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt.
Dit is een belangrijk punt in het HOOP 2000. Naast uitbreiding van de reguliere
deelname, het activeren van de niet-werkenden en verbetering van het rendement
van initiële opleidingen, zal een groter beroep gedaan worden
op de universiteiten voor deelname van werkenden in het kader van«Leven
lang leren». Verdere scholing van de bestaande beroepsbevolking zal
in belangrijke mate moeten bijdragen aan het tegemoet komen aan tekorten.
In het verlengde van de kabinetsnotitie In goede banen werken de Ministeries van Economische Zaken, Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en Sociale Zaken en Werkgelegenheid samen met sociale partners
aan een scholingsimpuls gericht op werkenden. Het gaat daarbij om pilots met
innovatieve scholingstrajecten voor specifieke beroepsgroepen en pilots met
erkenning van elders verworven competenties.InformatiseringInformatie- en communicatietechnologie (ict) biedt enerzijds belangrijke
mogelijkheden voor variëteit en flexibiliteit in het hoger onderwijs
en stelt anderzijds nieuwe eisen aan de kwalificaties van afgestudeerden.Verdere invoering van ict in het hoger onderwijs is in de eerste plaats
een verantwoordelijkheid van de instellingen. De overheid heeft daarbij een
stimulerende rol. De middelen die beschikbaar worden gesteld voor het SURF-educatiefonds
dragen bij aan ict-toepassingen in het universitair onderwijs. Daarnaast kan
de vorming van een consortium rondom de Open Universiteit Nederland een impuls
geven aan groei en innovatie van het aanbod van «virtueel» hoger
onderwijs.Op de arbeidsmarkt heeft de vlucht van de nieuwe technologie geleid tot
een grote personeelsbehoefte in de informatietechnologiesector (it-sector).
In 2000 en 2001 wordt een start gemaakt met de uitwerking van de voorstellen
uit het advies van de Task Force ict om de tekorten aan personeel in deze
sector te ondervangen. In de kabinetsreactie Deltawerkers
voor de digitale delta zijn extra middelen uitgetrokken voor het
realiseren daarvan. Voor het wetenschappelijk onderwijs hebben de belangrijkste
projecten betrekking op:• het versterken van de informatica-component in niet technische
vakgebieden («i in niet i»);• de oprichting van de Netwerkacademy die op de it-sector toegesneden
nascholingsprogramma's zal aanbieden via het internet en• stimulerende activiteiten voor allochtone en vluchtelingstudenten.Vernieuwing van het onderwijsVoor de jaren 2001 tot en met 2004 wordt f 5,0 miljoen per jaar gereserveerd
voor specifieke stimulering van innovaties in het veld in het verlengde van
de prioriteiten in het HOOP 2000. Hierbij gaat het met name om initiatieven
op de volgende terreinen:• voorbereiding invoering bachelor-master model;• virtualisering van het onderwijs en vormen van afstandsonderwijs;• «Flexibiliteit in leerwegen», onder andere pilots met
Erkenning van elders verworven competenties (evc) en trajecten in het kader
van «Leven lang leren». Op deze wijze wordt mede invulling gegeven
aan de in de nota In goede banen aangekondigde
scholingsimpuls;• korte duale trajecten voor vluchtelingstudenten. In 2000 is op
basis van de nota Deltawerkers in de digitale delta
een start gemaakt met ontwikkelen van dergelijke trajecten in de it-sector.
In 2001 zal worden bekeken of verbreding naar andere sectoren mogelijk is.
Nauwe samenwerking met het Expertisecentrum voor allochtonen in het hoger
onderwijs (ECHO) en de Stichting UAF Steunpunt (SUS)/UAF (Universitair Asiel
Fonds) is hierbij wenselijk;• institutionele samenwerking met buitenlandse universiteiten om
de internationale positionering van het Nederlandse hoger onderwijs te versterken.Beoogd wordt deze middelen selectief toe te kennen aan afzonderlijke projecten.Uitwerking HOOP 2000 in wetgeving, inclusief dereguleringBij de totstandkoming van het HOOP 2000 is de wens tot verdergaande deregulering
en autonomievergroting van de instellingen in het hoger onderwijsbestel uitvoerig
aan de orde geweest.Ter uitvoering van deze ambitie is thans een wetsvoorstel in voorbereiding
waarin een groot aantal wijzigingsvoorstellen van de WHW is vervat. De voorstellen
betreffen enerzijds voorstellen ter uitvoering van het HOOP zelf en anderzijds
voorstellen die moeten leiden tot een meer transparante wetgeving voor het
hoger onderwijs. De belangrijkste HOOP-voorstellen hebben tot doel een meer
gedereguleerd, op variëteit en zelfsturing gericht, hoger onderwijsbestel
mogelijk te maken.De belangrijkste voorstellen betreffen:• instellingenfusie tussen een universiteit en een of meer hogescholen;• het vergroten van mogelijkheden tot samenwerking tussen de instellingen
voor hoger onderwijs;• de versnelling van procedures waarlangs instellingen nieuwe opleidingen
starten of mutaties in bestaande opleidingen kunnen doorvoeren;• het vrijlaten van het nevenvestigingsbeleid voor universiteiten
en• flexibilisering van collegegeldrestitutie.Ten behoeve van de transparante regelgeving voor het hoger onderwijs is
met name het vigerende overgangsrecht aan een minutieuze analyse onderworpen,
hetgeen resulteert in een voorstel tot aanzienlijke opschoning van dit onderdeel
in de WHW.Bekostiging universiteitenBekostigingssystematiekMet ingang van 2001 is de bekostigingssystematiek voor de universiteiten
op enkele onderdelen aangepast. In het onderwijsdeel zijn de bedragen voor
de werkplaats tandheelkunde verhoogd vanwege onder meer verhoging van de numerus
fixus tandheelkunde. Voorts is een bedrag voor verhoging van de numerus fixus
geneeskunde in de bekostigingssystematiek opgenomen.De component «uitkeringen na ontslag» is geïntegreerd
in de componenten onderwijsdeel, onderzoekdeel en universitaire lerarenopleiding.
Vorig jaar werd reeds een deel van de component uitkeringen na ontslag geïntegreerd
in de rijksbijdrage aan de academische ziekenhuizen. Een en ander vloeit voort
uit het Besluit decentralisatie arbeidsvoorwaarden universiteiten, hogescholen
en onderzoekinstellingen.Tenslotte is de berekeningswijze van de componenten onderzoekscholen en
toponderzoekscholen vereenvoudigd.Taakstelling tweede en derde studiesBij Voorjaarsnota 2000 heeft het kabinet besloten een korting op te leggen
voor tweede en derde studies in het hoger onderwijs. Voor de universiteiten
loopt de taakstelling op van f 5,0 miljoen in 2002 via f 13,3 miljoen
in 2003 tot f 16,7 miljoen in 2004 en volgende jaren. De korting vindt
plaats in het kader van de ontwikkeling naar een samenleving
waarin «Leven lang leren» van meer belang wordt en vereist dat
nadere keuzen worden gemaakt met betrekking tot beschikbare middelen in het
hoger onderwijs.Bij de korting speelt een aantal aspecten die nog om nadere uitwerking
vragen. Onder meer is het van belang na te gaan voor welke studerenden de
taakstelling zal gelden en onder welke condities de taakstelling door de instellingen
kan worden gerealiseerd. Niet wordt beoogd om het simultaan volgen van onderwijs
aan meerdere opleidingen te ontmoedigen. Het jaar 2000 wordt gebruikt om deze
nadere uitwerking te maken.Open Universiteit Nederland (OUNL)In de begroting 2000 is een korting op de rijksbijdrage aan de OUNL opgenomen,
oplopend van f 5,0 miljoen in 2001 tot f 15,0 miljoen per jaar vanaf
2003. De achtergrond hiervan is de daling van het aantal tweede-kans-studenten
bij de OUNL, binnen een eveneens dalend totaal aantal studenten. Bij motie
(Kamerstuk 26 800 VIII, nr. 22) heeft de Tweede Kamer de regering verzocht
de voorgenomen korting op te schorten in afwachting van een analyse over de
toekomstige rol van de OUNL. Met (de reactie op) het strategisch plan van
de OUNL flexibel_leren.nl, het advies van de begeleidingscommissie
op het strategisch plan en het rapport van PriceWaterhouseCoopers (PWC) waarover
de Tweede Kamer met de brieven van 20 april, 16 en 24 mei en 7 en 14 juli
2000 is geïnformeerd, is hieraan voldaan. Ten principale stond daarbij
de keuze tussen enerzijds een samengaan met de Universiteit Maastricht, anderzijds
de vorming van een samenwerkingsverband (consortium) centraal.PWC stelt vast dat de vorming van een consortium voor wat betreft schaalgrootte,
behoud en benutting van kernvaardigheden, draagvlak en breedte van het onderwijsaanbod
de voorkeur verdient. Deze conclusie vloeit voort uit het feit dat het mogelijk
is gebleken om drie universiteiten en negen hogescholen samen te brengen in
een stevig samenwerkingsverband met de OUNL.Rekening houdend met de eerder uitgebrachte plannen en adviezen is de
afweging in het rapport van PWC plausibel. Alles afwegende is de conclusie
dan ook dat het advies van PWC om verder te werken aan de opbouw van een consortium,
zoals beschreven in het rapport, de meest aantrekkelijke en realistische koers
biedt.In de opstelling van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
met betrekking tot het financieel perspectief voor de OUNL is geen verandering
gekomen. In dat kader is de inhoud van het definitieve businessplan voor het
consortium digitale universiteit van belang. Naar verwachting wordt dat plan
vóór 1 oktober 2000 ingediend. Afhankelijk van de totstandkoming
en de inhoud van het businessplan worden nadere beslissingen genomen over
de inzet van stimuleringsmiddelen.Numerus fixusVoor het studiejaar 2000–2001 is de eerstejaarsinstroom van de opleidingen
geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde vastgesteld op respectievelijk
2010, 260 en 225 plaatsen. Deze aantallen zijn conform die uit het HOOP 2000
en het advies van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de
minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Ten opzichte
van het studiejaar 1999–2000 betekent dit een verhoging van respectievelijk
135, 20 en 50 plaatsten.Universitaire lerarenopleidingenIn het convenant lerarenopleidingen in het wetenschappelijk onderwijs
(1 mei 1998) is overeengekomen meerdere leerwegen te creëren die leiden
tot het leraarsberoep, met het doel meer studenten en afgestudeerden aan te
trekken voor dit beroep. Daarvoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld.In 2001 zal ter uitwerking van de afspraken in het convenant over de bekostiging
een nieuwe bekostigingswijze worden ingevoerd voor de universitaire lerarenopleidingen
(ulo's). Centraal in de nieuwe bekostiging staat een sterkere output-oriëntatie,
waarbij de middelen geoormerkt aan de universiteiten die daarvoor in aanmerking
komen beschikbaar worden gesteld.De nieuwe bekostigingssystematiek bekostigt de ulo's langs drie lijnen:• een vast jaarbedrag per instelling;• een bedrag voor de eerste inschrijving voor een leraartraject;• een bedrag per behaald getuigschrift.Vanwege de vernieuwing van de lerarenopleidingen op basis van het convenant
en het ontstaan van een breed scala aan leerwegen wordt de teldatumsystematiek
losgelaten en wordt overgegaan op een jaarsystematiek. Op deze wijze worden
alle studenten geteld, ook studenten die een traject korter dan een jaar volgen.Decentrale selectieTer uitwerking van het regeerakkoord verscheen in het Staatsblad nr. 170
van 3 april 1999 de Wet tot wijziging van de WHW, houdende aanpassingen in
het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking
is vastgesteld. Die wet opent de mogelijkheid dat instellingen gedurende een
experimentele periode van tenminste twee jaar ervaring opdoen met alternatieve
decentrale toelatingsvormen, waarbij niet het lot, maar inzet, motivatie en
specifiek talent de doorslag geven. Dit jaar zijn de eerste instellingen met
het experiment van start gegaan. Van de medische wo-opleidingen hebben zich
voor het studiejaar 2000–2001 twee opleidingen aangemeld, namelijk die
van Utrecht en Leiden. De verwachting is dat het merendeel van de overige
medische wo-opleidingen voor het studiejaar 2001–2002 zal volgen. Daarnaast
zijn er enige hbo-opleidingen die participeren in het experiment. In het najaar
van 2000 zal de begeleidingscommissie decentrale toelating, die de instellingen
bij de vormgeving van dit experiment bijstaat, aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen verslag uitbrengen ten behoeve van diens jaarlijkse
rapportage aan de Tweede Kamer.PersoneelsbeleidArbeidsmarktpositie van universiteiten en onderzoekinstellingenVoor de reactie van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
op het rapport Talent voor de toekomst, toekomst voor talent, wordt verwezen naar paragraaf 4, Wetenschap als loopbaan, in de
Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid, die separaat aan de Tweede kamer zal
worden aangeboden.Perspectief van jonge onderzoekersDoor het kabinet is vanaf 2000 een bedrag van f 40,0 miljoen per
jaar ter beschikking gesteld om het perspectief te verbeteren voor jonge onderzoekers
die in dienst zijn van de universiteiten. Universiteiten moeten toptalent
kunnen werven en behouden, maar op dit moment blijven vacatures onvervuld,
omdat universiteiten moeten concurreren met bedrijven waar de startsalarissen
vaak hoger liggen. De nadere invulling van de f 40,0 miljoen extra is
onderwerp van de cao-besprekingen tussen universitaire werkgevers en vakbonden.
Naast verbetering van de salarissen gaat het hierbij ook om gerichte maatregelen
om de arbeidsmarktpositie van jonge wetenschappers te verbeteren.4. HORIZONTALE TOELICHTING Tabel 4.1 Totaal uitgaven en ontvangsten (x
f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Totale
uitgaven5 742,45 949,85 941,85 970,36 012,35 960,65 999,5Universiteiten4 264,24 483,14 489,04 533,54 595,44 536,04 566,8Universitaire lerarenopleidingen6,48,512,113,511,912,713,5Huisvesting
van universiteiten190,4195,1195,1195,1195,1195,1195,1Academische ziekenhuizen en klinieken933,8972,3973.1961.0958.9966,3973,1Totaal universiteiten en academische ziekenhuizen (22.01)5 394,85 659,05 669,35 703,25 761,35 710,15 748,6Bekostiging overige instellingen
(22.02 + 22.03)251,1255,1246.6238,1231,3232,7232,3Rechtspositionele uitkeringen (22.04)8,20,91,82,55,25,25,2Overige uitgaven (22.06)88,334,824,126,514,513,513,5Totale ontvangsten (22.01)– 3,0– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4        Oploop in loon- en prijsbijstelling  229,0258,8331,8331,8331,8Gesaldeerde uitgaven
in constante prijzen 5 947.45 710,35 709,15 678,15 626,35 665,3In tabel 4.1 worden voor het beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs,
artikelsgewijs, de gedane uitgaven 1999 (volgens slotwet 1999), de verwachte
uitgaven 2000 en de begrote uitgaven voor de periode 2001–2005 getoond.
De tabel toont voor het beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs als geheel
vanaf 2000 tot 2004 een stijging van het beschikbare budget. Na een daling
in 2004 neemt het budget vervolgens opnieuw toe. Een aantal hoofdverklaringen
ligt hieraan ten grondslag:• taakstellingen uit de regeerakkoorden van 1994 en 1998 ter grootte
van uiteindelijk ruim f 300,0 miljoen structureel;• de op de studentenontwikkeling gebaseerde budgetverruiming, oplopend
van f 16,0 miljoen in 2000 tot f 69,0 miljoen in 2005;• ophoging van de numeri fixi geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde,
oplopend van f 4,0 miljoen in 2000 tot f 51,0 miljoen in 2005;• aanvullende middelen ter verbetering van de arbeidsvoorwaarden
van jonge onderzoekers ter grootte van f 40,0 miljoen per jaar vanaf
2000;• loonbijstelling 2000 ter grootte van circa f 139,0 miljoen
per jaar vanaf 2000;• prijsbijstelling 2000 ter grootte van ruim f 33,0 miljoen
per jaar vanaf 2000;• een taakstelling voor 2e en 3e studies in
het wo, oplopend van f 5,0 miljoen in 2002 tot structureel f 16,7
miljoen vanaf 2004.Ten laste van artikel 22.01 komen de uitgaven voor universiteiten en werkplaatsfunctie
academische ziekenhuizen. De op dit artikel genoemde bedragen worden vrijwel
volledig over de instellingen verdeeld op basis van de uitkomsten van de gehanteerde
verdeelmodellen. Voor artikel 22.01 (veruit het omvangrijkste artikel van
het beleidsterrein) geldt hetzelfde beeld als hierboven geschetst: een stijging
vanaf 2000 tot 2004 en een hernieuwde stijging in 2005.De ramingen van de uitgaven voor het internationaal onderwijs en onderzoek
(artikel 22.02) zijn bijgesteld in overeenstemming met het Ministerie van
Buitenlandse Zaken. De daarmee gemoeid zijnde bedragen worden voor het belangrijkste
gedeelte toegerekend aan de Homogene Groep Internationale Samenwerking en
zijn grotendeels te beschouwen als officiële ontwikkelingshulp.Bij de overige instituten voor hoger onderwijs (artikel 22.03) is deels
sprake van wettelijke bekostiging zonder open-einde. Daarnaast bestaat er
een aantal gesubsidieerde instellingen die onder niet-wettelijke bekostiging
vallen. De vaststelling van de hoogte van de subsidie voor deze instellingen
is gebaseerd op de specifieke subsidievoorwaarden.Onder de artikelen 22.02 en 22.03 vallen ook instellingen waarvan Nederland
op grond van internationale verdragen medefinancier is. De hoogte van deze
bijdragen wordt vastgesteld in internationale gremia waar Nederland in participeert.De samengevoegde reeks (artikel 22.02 en 22.03) toont na een daling vanaf
2003 een stabiel beeld. Deze daling heeft betrekking op de in de vorige begroting
verwerkte taakstelling voor de Open Universiteit Nederland (artikel 22.03)
van f 5,0 miljoen in 2001, via f 10,0 miljoen in 2002 naar f 15,0
miljoen per jaar vanaf 2003.Sinds 1991 is een ontwikkeling gaande waarbij de verantwoordelijkheid
voor de uitkeringslasten na ontslag van personeel is overgedragen aan de instellingen
zelf. De kosten van uitkeringen na ontslag zijn daartoe gebudgetteerd en maken
deel uit van de hierboven genoemde artikelbudgetten.Ten laste van artikel 22.04 komen die kosten die betrekking hebben op
oude ontslaguitkeringsrechten en de kosten van pensioenrechten van kerkelijke
hoogleraren.De sterke afname van de omvang van artikel 22.06 na 2000 wordt met name
veroorzaakt door de afloop van het Studeerbaarheidsfonds in 1999 en het einde
van de stimuleringsregeling voor aankomende hoogleraren in 2000.In de tabel is als correctieregel de oploop in loon- en prijsbijstelling
vermeld. Deze correctie maakt het mogelijk een budgetontwikkeling te tonen,
waarbij gecorrigeerd is voor nominale invloeden.5. OVERIGE KERNCIJFERSUitgaven en ontvangstenIn tabel 5.1 is een schatting opgenomen van de door de universiteiten
te ontvangen collegegelden. Deze schatting is gebaseerd op het geraamde aantal
studenten, exclusief extraneï, en de hoogte van het collegegeld in de
genoemde jaren. De collegegelden worden door de studenten rechtstreeks aan
de instellingen betaald. De stijging van de verwachte collegegeldopbrengsten
wordt verklaard uit een geraamde toename van het aantal ingeschreven studenten
en de indexatie van de collegegelden. Tabel 5.1 Met beleidsterrein 22 samenhangende
financiële kerncijfers (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Opbrengst collegegelden (schatting)426,4444,5458,0471,7484,9498,6511,9Gebruiksindicatoren Tabel 5.2 Aantal studenten naar kalenderjaar/studiejaar
(x 1000)Studiejaar99/0000/0101/0202/0303/0404/0505/06Eerstejaars studenten
(rr'00)31,231,131,231,231,532,032,1Afgestudeerden (rr'00)21,020,720,821,021,522,022,1Kalenderjaar1999200020012002200320042005Ingeschrevenen155,8158,6160,1161,5162,6163,7164,6rr'00: referentieraming 2000.Bron: voor de universiteiten het CBS (1999).Voor meer informatie over de studentenramingen wordt verwezen naar de
referentieraming 2000.DoelmatigheidskengetallenIn tabel 5.3 wordt de ontwikkeling van een aantal doelmatigheidskengetallen
getoond. Voor wat betreft de onderwijsuitgaven per student is daarbij ook
reeks opgenomen waarin een correctie heeft plaatsgevonden voor loon- en prijsbijstellingen. Tabel 5.3 Uitgaven per student (x f 1000) 1999200020012002200320042005Onderwijsuitgaven per student, excl. WSF en
huisvesting8,78,98,88,88,98,78,7Uitgaven huisvesting per student (onderwijsdeel)0,40,40,40,40,40,40,4Onderwijsuitgaven per student, excl. WSF en huisvesting, in constante prijzen8,78,98,58,58,48,28,3Collegegelden
per student (collegejaar, schatting vanaf 2001)2,82,92,93,03,13,13,2De instellingen wenden de collegegelden als aanvulling op de rijksbijdrage
aan voor de financiering van hun uitgaven.BeleidskengetallenToegankelijkheidEen goede toegankelijkheid van het wetenschappelijk onderwijs is van groot
belang. Alle groepen in de samenleving moeten gelijkwaardige toegang hebben
tot het wo. Met name nu er tekorten dreigen op de arbeidsmarkt voor hoger
opgeleiden. Uit verscheidene onderzoeken (Determinanten
van deelname door SCO-Kohnstam/SEO, Education
at a glance door OESO, SCP minderheden rapportage 1999) is gebleken
dat het goed gesteld is met de toegankelijkheid van het wetenschappelijk onderwijs.
Wie eenmaal de juiste vooropleiding heeft voltooid, ondervindt over het algemeen
geen specifieke hindernissen om te gaan studeren.Doorstroom vwo-woHet grootste deel van de studenteninstroom in het wetenschappelijk onderwijs
is de instroom direct vanuit het vwo. Gezien de verwachte tekorten aan hoger
opgeleiden op de arbeidsmarkt, is het van groot belang zorg te dragen voor
een goede aansluiting tussen vwo en wo. De invoering van het studiehuis en
studieprofielen in het vwo zijn in dit kader belangrijke ontwikkelingen.Uit de historische gegevens blijkt dat circa 65% van de vwo-gediplomeerden
direct voor het wo kiest, daarnaast stroomt circa 10% vertraagd door. De rest
stroomt grotendeels door na het hbo. Hierbij moet worden opgemerkt dat vwo-gediplomeerden
die eerst de hbo-propedeuse behalen en vervolgens alsnog een wo-opleiding
gaan volgen, worden geregistreerd als instroom afkomstig uit het hbo. Tabel 5.4 Doorstroom vwo – woExamenjaar1991/921992/931993/941994/951995/961996/971997/981998/99Aantal vwo-diploma's29 06928 59028 85727 87328 23927 65727 73327 969Directe instroom
in wo19 31519 01419 13217 68117 64017 79818 10018 1841Totaal ingestroomd in wo tot 98/9922 12821 73421 87220 51920 51320 71920 92618 184% direct66,4%66,5%66,3%63,4%62,5%64,4%65,3%65,0%% tot 98/99 toe naar wo76,1%76,0%75,8%73,6%72,6%74,9%75,5%65,0%1 Voor gediplomeerden uit 1998/99 is de directe doorstroom
vanzelfsprekend gelijk aan de totale doorstroom. Zij hebben immers nog geen
kans gekregen om vertraagd in te stromen.Instroom bèta/techniekDe tekorten op de arbeidsmarkt lijken vooral in de natuurwetenschappelijke
en technische sectoren op te gaan treden. Diverse maatregelen zijn dan ook
gericht op het bevorderen van de instroom in juist deze sectoren. Naast maatregelen
gericht op imagoverbetering van deze opleidingen is het programma van de meeste
exacte opleidingen verbreed en is de studieduur verlengd, zoals afgesproken
in het bèta-convenant.Tabel 5.5 Instroom in bèta-opleidingen 1992/931993/941994/951995/961996/971997/981998/991999/00Natuur2 7732 8972 8942 6392 6312 8222 6452 534Techniek5 0914 9354 7514 1583 9674 2464 4554 648Totaal33 67132 68431 71228 51927 91329 10730 26631 931% natuur t.o.v. totaal8,2%8,9%9,1%9,3%9,4%9,7%8,7%7,9%% techniek t.o.v. totaal15,1%15,1%15,0%14,6%14,2%14,6%14,7%14,6%DoelgroepenbeleidNaast algemeen deelnamebeleid voert de overheid beleid gericht op de deelname
aan het hoger onderwijs van specifieke groepen, bijvoorbeeld allochtone studenten.
Circa 6 procent van de studenten is momenteel allochtoon. Gezien de demografische
ontwikkeling is de verwachting dat dit zal toenemen. Het ECHO ondersteunt
projecten gericht op hun deelname en overgang naar de arbeidsmarkt, ook met
bijzondere aandacht voor degenen die een inburgeringstraject volgen. Een andere
specifieke groep is die van gehandicapten. Naar mogelijke hindernissen voor
hen in het wetenschappelijk onderwijs wordt onderzoek uitgezet.De deelname door vrouwen heeft ook de aandacht. De helft van de eerstejaarsstudenten
is momenteel vrouw. Indien echter wordt gekeken naar de verschillende Croho-onderdelen
(Centraal register opleidingen hoger onderwijs) blijkt dat het percentage
vrouwen in de sectoren natuur, techniek en economie nog steeds sterk achterblijft.
De verbreding van de bèta-studies in het kader van het bèta-convenant
heeft ook tot doel de deelname door vrouwen in deze sector te bevorderen. Tabel 5.6 Percentage
vrouwen onder eerstejaars Nederland (1999/2000) LandbouwNatuurTechniekGezondheidEconomieRechtGedrag & MaatschappijTaal & CultuurTotaalVrouwen51,4%35,3%18,1%65,2%30,6%57,8%72,7%68,2%50,1%RendementenDe gediplomeerde uitstroom is de resultante van instroom en rendementen.
Het streven is om het rendement van het hoger onderwijs te verhogen. Van de
studenten die in 1990/1991 begonnen aan een wo-opleiding was na 8 jaar 60
procent in het bezit van een wo-einddiploma. Indien ook de studenten die naar
het hbo zijn omgezwaaid en daar een hbo-einddiploma behaalden worden meegerekend,
is het rendement voor dit cohort tegen de 70 procent.Tabel 5.7 Rendementenwo diploma na 8 jr.NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwgemiddeld1988/897061815462625478621989/906760825560595277611990/91676078545959517960hbo-diploma na 8 jr.NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwGemiddeld1988/8961334756571989/9061535867771990/9151356106858ho-diploma na 8 jr.NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwGemiddeld1988/897674845869676083691989/907375856068655984681990/91727383606965598468OnderzoekEen substantieel deel van de middelen van de universiteiten wordt ingezet
voor onderzoek. Het Nederlandse onderzoek wordt internationaal gezien goed
gewaardeerd. Het aantal wetenschappelijke publicaties ten opzichte van de
inzet van wetenschappelijk personeel is tussen 1992 en 1998 met ruim 15 procent
toegenomen. Tabel 5.8 Personele inzet bij universitair
onderzoek en aantal wetenschappelijke publicatiesWetenschappelijke publicaties/wetenschappelijk personeel onderzoek1992199319941995199619971998Totaal aantal publicaties44 80848 41950 83649 17249 53250 14451 496excl. landbouw42 73446 01848 20346 91247 14347 59249 218Totale inzet WP onderzoek14 43014 75714 61214 54514 11214 13114 245excl. landbouw13 66113 92913 77913 64913 19613 25313 383Gemiddeld per WP3,13,33,53,43,53,53,6excl. landbouw3,13,33,53,43,63,63,7Bron: VSNU, KVOZBeleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleidOnderzoek en wetenschapsbeleid ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 miljard. Uitgaven
en ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid f 1,3 miljard.1. ALGEMEENDe middelen die binnen dit beleidsterrein zijn gereserveerd, betreffen
allereerst de bekostiging op basis van wetten (artikel 23.01 Instellingen
voor onderzoek en wetenschapsbeoefening). Het gaat om wetten als:• de Wet op het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek
(WHW);• de Wet op de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek
(NWO-wet);• de Wet op de Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk
onderzoek (TNO-wet);• koninklijke besluiten;• internationale verdragen en statuten van dertig grote(re) en kleinere
instellingen van verschillend karakter.De volgende instellingen zijn te onderscheiden:• de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW);• de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO);• de Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO);• de grote technologische instellingen (gti's);• instellingen op het terrein van bibliotheekwezen en informatieverzorging,
waaronder de Koninklijke Bibliotheek (KB);• alfa/gamma onderzoek;• publieksvoorlichting over wetenschap en technologie;• maatschappelijk oordeelsvorming en verkenningen;• internationale onderzoeksinstellingen.De beleidslijnen in de opeenvolgende Wetenschapsbudgetten schetsen een
kader voor de strategische plannen en de begrotingen van de instellingen.Naast de bekostiging van de genoemde instellingen op artikel 23.01 wordt
er op artikel 23.04 (coördinatie wetenschapsbeleid) in totaal f 78,8
miljoen gereserveerd voor nationale en internationale activiteiten. Met deze
middelen worden ook de projecten betaald uit het Fonds Economische Structuurversterking
(FES) en de subsidieregeling Economie Ecologie Technologie (EET).2. BELEIDAls bijlage bij de begroting wordt de Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid
uitgebracht. Voor de toelichting op het beleidsterrein volstaan we daarom
met de hoofdlijnen.In het Wetenschapsbudget 2000 (Wie oogsten wil, moet
zaaien), uitgebracht in juni 1999, is de doelstelling van het wetenschapsbeleid
geformuleerd als «zorgen voor een onderzoeksklimaat dat uitdaagt tot
optimale prestaties; wetenschap van hoog niveau voor welvaart en welzijn».
Vanuit deze doelstelling zijn vijf hoofdlijnen van beleid geformuleerd:• ruimte voor eigen verantwoordelijkheid;• onderzoek als carrière;• investeren in kennisopbouw voor de toekomst;• maatschappelijke verantwoordelijkheid;• nieuwe vormen van samenwerking.Ruimte voor eigen verantwoordelijkheidHet uitgangspunt is het zelfregulerend vermogen van het bestel. Van de
onderzoeksinstellingen wordt verwacht dat zij, naast andere maatschappelijke
signalen, uitkomsten van maatschappelijke en wetenschappelijke verkenningen
opnemen in hun vierjaarlijkse strategische plannen. Die vertalen ze vervolgens
in concreet beleid voor de eigen instelling. De huidige wetgeving moet worden
aangepast, zodat er een systematiek kan ontstaan van vierjarige strategische
plannen van drie grote instellingen op het terrein van het onderzoek en wetenschapsbeleid:
NWO, KNAW en KB. Deze plannen hebben goedkeuring van de minister nodig. In
het voorstel om de WHW te wijzigen vanwege de deregulering, is al een vierjaarlijkse
termijn opgenomen voor de instellingsplannen van de universiteiten, de KNAW
en de KB.Bij een grotere autonomie past ook een heldere verantwoording. Eind 2000
organiseert OCenW met deskundigen en betrokkenen uit de onderzoeksorganisaties
een workshop om te komen tot een heldere, beknopte beleidsverantwoording.Onderzoekers moeten zich bezighouden met datgene waar zij goed in zijn:
onderzoek doen. Daarom is het van belang de beheerslast terug te dringen.
De evaluatieprocedures veroorzaken een belangrijk deel hiervan. In opdracht
van NWO, KNAW en VSNU is onder leiding van professor Van Bemmel een voorstel
geformuleerd om het stelsel van kwaliteitszorg en onderzoeksevaluatie te vereenvoudigen.
In de Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid wordt het standpunt van de minister
over dit rapport besproken.Onderzoek als carrièreIn het Wetenschapsbudget 2000 is geconstateerd dat te weinig jongeren
kiezen voor een carrière in het onderzoek. Een belangrijke reden hiervoor
is dat een carrièreperspectief ontbreekt, wat nog sterker geldt voor
vrouwen. Tijdens de behandeling van het Wetenschapsbudget bleek dat de Kamer
veel belang hecht aan maatregelen om die carrièreperspectieven te vergroten.
De Kamer verlangde (motie Van der Hoeven cs., Tweede Kamer vergaderjaar 1999–2000,
26 658, nr. 7) een personeelsbeleidsplan voor wetenschappelijk medewerkers.
Aan de totstandkoming van een dergelijk plan is voortvarend gewerkt. In samenwerking
met NWO, KNAW en VSNU is een werkgroep onder leiding van mevrouw Van Vught
Tijssen ingesteld. Deze werkgroep heeft gebruik gemaakt van een onderzoek
door het Centraal Planbureau naar de arbeidsmarkt voor onderzoekers. Een reactie
op hoofdlijnen op het rapport van de commissie, dat in juni verscheen, zal
in de voortgangsrapportage wetenschapsbeleid worden opgenomen.Voor de langere termijn onderzoekt het instituut SISWO (Stichting Interuniversitair
instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek) van de Universiteit van
Amsterdam de factoren die invloed uitoefenen op het werkklimaat in het onderzoeksveld.Investeren in kennisopbouw voor de toekomstHet Wetenschapsbudget 2000 geeft blijkt van ernstige bezorgdheid over
het vernieuwend onderzoek op langere termijn. Om dit onderzoek de ruimte te
geven en om jong talent kansen te bieden op een onderzoekscarrière,
is op initiatief van NWO, VSNU en KNAW de Vernieuwingsimpuls tot stand gekomen.
Deze vernieuwingsimpuls moet op den duur uitgroeien tot een impuls van substantiële
omvang. OCenW heeft het gezamenlijke voorstel van de organisaties overgenomen,
dat jonge talentvolle onderzoekers met een budget van f 1,5 miljoen voor
vijf jaar in staat stelt hun onderzoeksideeën te realiseren. In 2000
is de eerste tranche gestart. De procedure legt nadruk op selectie van personen,
eerder dan op beoordeling van onderzoeksplannen. Over de eerste ronde zal
NWO een verslag uitbrengen.Voor de verdere groei van de Vernieuwingsimpuls heeft het kabinet uit
de FES-middelen een bedrag van f 25 miljoen per jaar uitgetrokken, voor
een periode van tien jaar, plus 5 miljoen extra per jaar uit de OCenW-begroting.
NWO, VSNU en KNAW zullen een voorstel ontwikkelen om de Vernieuwingsimpuls
verder uit te bouwen.De Vernieuwingsimpuls is bedoeld om het toekomstige tekort aan personeel
in de kennisinfrastructuur op te lossen. Onderzoekers in de vernieuwingsimpuls
worden voorgedragen door een van de universiteiten. NWO maakt hieruit een
selectie. De toe te kennen premie bedraagt f 300 000,- per jaar
voor een periode van 5 jaar. Universiteiten bieden geselecteerde kandidaten
die na vijf jaar werkelijk hebben bewezen over talent te beschikken, een reguliere
positie aan om hun wetenschappelijke loopbaan voort te zetten. Door deze impuls
kunnen jonge onderzoekers behouden worden voor het onderzoekbestel. Vanaf
2005 moet dit zichtbaar worden.Het ijkpunt voor succes van de maatregel is of de selectie van talentvolle
jonge onderzoekers tijdig en in voldoende aantallen plaatsvindt, en in welke mate de jonge onderzoekers daadwerkelijk behouden blijven.
Het budgettaire perspectief voor de Vernieuwingsimpuls voor de periode tot
en met 2010 omvat, inclusief de matching die door NWO en VSNU is toegezegd,
circa f 1550 miljoen Met deze middelen kunnen in totaal meer dan 1000
jonge talentvolle onderzoekers worden aangetrokken, en zal het aantal plaatsen
dat is bezet gemiddeld meer dan 500 per jaar bedragen.De universiteiten zijn een inspanningsverplichting aangegaan om diegenen
die zich tijdens hun vijfjarige aanstelling in de Vernieuwingsimpuls met succes
ontplooien daadwerkelijk een vast perspectief te bieden. Verwacht mag worden,
vooropgesteld dat de selectieprocedure van goede kwaliteit is en dat, afhankelijk
van de aantrekkelijkheid van de universitaire werkomgeving, tot 70% van de
betrokken onderzoekers in de universiteiten werkzaam zullen kunnen blijven
(daarbij speelt uiteraard mee, dat er de komende jaren zeer veel wetenschappelijke
posities vrijkomen door de te verwachten uitstroom). Een kleiner deel van
betrokkenen zal wellicht zijn carrière voortzetten bij publieke onderzoekinstellingen,
researchlaboratoria van het bedrijfsleven of in het buitenland.Na goedkeuring van het voorstel dat aan NWO, VSNU en KNAW is gevraagd
voor de aanpak van de Vernieuwingsimpuls bij het genoemde budgettaire perspectief,
zullen op basis daarvan streefwaarden kunnen worden aangegeven. De Kamer zal
daarover worden geïnformeerd.De resultaten van deze maatregel worden gemonitord door te registreren
wat het resultaat is van de evaluatie van de onderzoekers die NWO geselecteerd
heeft. De registraties zullen vanaf 2005 in een jaarlijkse rapportage beschikbaar
zijn.Bij een grotere autonomie van de instellingen, zo stelt het Wetenschapsbudget
2000, hoort een andere wijze van omgaan met verkenningen. Het Wetenschapsbudget
onderscheidt enerzijds wetenschappelijke, en anderzijds maatschappelijke verkenningen.
De KNAW heeft inmiddels zijn aanpak van verkenningen uit wetenschappelijk
perspectief voorgelegd. De verantwoordelijkheid voor maatschappelijke verkenningen
legt het Wetenschapsbudget 2000 bij de AWT (Adviesraad voor het Wetenschap-
en Technologiebeleid), samen met COS (Commissie van Overleg Sectorraden) en
Sectorraden.Uit de evaluatie van het Rathenau Instituut, die in november 1999 werd
uitgebracht, blijkt dat dit instituut een taak verricht die nauwe verwantschap
vertoont met de maatschappelijke verkenningen onder auspiciën van de
AWT. Daarom zouden de activiteiten van de AWT en het Rathenau Instituut op
het terrein van maatschappelijke verkenningen meer op elkaar afgestemd moeten
worden. In de in april 2000 verschenen nota Wetenschap- en Techniekcommunicatie
(Boeiend, Betrouwbaar en Belangrijk, Tweede Kamer,
vergaderjaar 1999–2000, 26 658 nr. 12) is aangekondigd om hierover
een beleidsdocument uit te brengen. Daarbij wordt ook de voorgenomen evaluatie
van de AWT betrokken.Hoogwaardig onderzoek vraagt om een hoogwaardige toerusting, zo stelt
het Wetenschapsbudget. Het formuleert dan ook de wens van een investeringsportefeuille.
In samenhang met het ICES-beleid (Interdepartementale Commissie Economische
Structuurversterking) van OCenW wordt gewerkt aan zo'n portefeuille, die een
overzicht biedt van noodzakelijke geachte investeringen in de publieke kennisinfrastructuur.
Eveneens als voorbereiding op investeringen in kennis is het
rapport Kennis is kracht uitgebracht (mei 2000),
in het kader van de derde ICES-tranche (vanaf 2003).Maatschappelijke verantwoordelijkheidHet Wetenschapsbudget 2000 kondigde een beleidsvisie aan van de overheid
op communicatie over wetenschap en techniek. De nota Boeiend,
betrouwbaar en belangrijk geeft een aanzet om de communicatie over
wetenschap en techniek te intensiveren. Bij de behandeling van de nota onderschreef
de Tweede Kamer de hoofdlijnen van de nota: massamedia, jongeren, focus, bundeling
en systematiek. De Kamer zette echter vraagtekens bij de concrete uitwerking.
Het implementatieplan van de Stichting WeTeN (Wetenschap en Techniek Nederland)
wordt dit najaar aan de Kamer voorgelegd.In juni 2000 brachten de bewindslieden van EZ en OCenW de nota Concurreren met ict-competenties (Tweede Kamer, vergaderjaar
1999–2000, 26 643 nr. 4) uit. De nota schetst het toegenomen belang
van ict voor de ontwikkeling van de economie en formuleert beleid om de positie
van Nederland op dit terrein te versterken. NWO actualiseert verder de Nationale
onderzoek agenda informatica. Er wordt een platform gevormd voor samenwerking
en bundeling van krachten tussen onderzoekscholen, CWI (Centrum voor Wiskunde
en Informatica) en andere onderzoekseenheden op informaticagebied. De AWT
laat, onder leiding van de werkgroep Risseeuw, een verkenning uitvoeren, die
in het voorjaar van het jaar 2001 verschijnt. Om de doorstroming van kennis
naar het bedrijfsleven te verbeteren, is door EZ en OCenW een task force opgezet.De ministers van VROM, EZ, LNV, VWS en OCenW zullen binnenkort de Integrale Beleidsnota Biotechnologie uitbrengen. Hierin
zetten zij een beleid uit om Nederland op zorgvuldige wijze de kansen te laten
benutten die de economische ontwikkeling biedt op het terrein van biotechnologie,
en met name «genomics».In december 2000 organiseert OCenW samen met de OESO de derde Global Research
Village conferentie. Deze richt zich vooral op de toegankelijkheid van publiek
gefinancierd onderzoek.Nieuwe vormen van samenwerkingNieuwe vormen van samenwerking, zo stelt het Wetenschapsbudget 2000, ontstaan
over grenzen van instituties en gebieden heen, multidisciplinair, tussen onderzoekers
en toepassers van kennis, tijdelijk, regionaal, landelijk, internationaal.
Om de vakdepartementen optimaal te betrekken bij de agendering en uitvoering
van verkenningen, is aan de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid
advies gevraagd over de wijze waarop de verkenningenagenda het best tot stand
kan worden gebracht. Dit advies wordt betrokken bij het eerder aangekondigde
document over verkenningen.Samen met het Ministerie van Economische Zaken organiseert OCenW dit najaar
een werkconferentie over mechanismen om de relatie te versterken tussen onderzoek
en bedrijfsleven, zoals een technostartersplatform en octrooibeleid.Voor de internationale samenwerking zijn de discussies over een «Europa
van kennis en innovatie» van belang die tijdens de top in Lissabon zijn
gevoerd, op initiatief van het Portugese voorzitterschap. De nota Naar een Europese onderzoeksruimte van commissaris Busquin
leverde in deze discussies een belangrijke bijdrage en zal van grote invloed
zijn op de vormgeving van het Zesde Kaderprogramma. Aan de voornemens van
Busquin verbond de Onderzoeksraad de eerste politieke conclusies tijdens zijn
zitting op 15 juni 2000. Het debat zal worden voortgezet op 16 november 2000.
Het Vijfde Kaderprogramma is inmiddels in uitvoering. De resultaten van de
eerste «calls» hebben voor Nederland in het algemeen zeer bevredigende
resultaten opgeleverd.De bilaterale samenwerking met Rusland, Hongarije, Indonesië en China
zijn door onafhankelijke en internationaal samengestelde commissies geëvalueerd.
De uitkomsten zullen worden bezien met het oog op de ontwikkeling van een
geïntegreerd wetenschapsbeleid.3. DE BELEIDSDOELEN OP BASIS VAN KENGETALLENDe hiervoor genoemde hoofddoelstelling en enkele daaruit afgeleide hoofdlijnen
van beleid worden hierna met kengetallen ondersteund. De kengetallen geven
slechts een partieel en globaal inzicht in het functioneren van het Nederlandse
wetenschappelijk onderzoek.KwaliteitNederlandse wetenschappelijke publicaties worden relatief veel geciteerd.
Het percentage citaties ligt al jaren ongeveer 20% boven het wereldgemiddelde.
Disciplines in het Nederlandse onderzoeksland als chemie, fysica, chemische
technologie, werktuigbouwkunde en civiele techniek zijn op hun beurt weer
uitschieters (meer dan 30% citaties boven het wereldgemiddelde).Daarnaast laten de visitatierapporten van het afgelopen jaar (bedrijfskunde,
psychologie, diergeneeskunde, biologie en elektrotechniek) zien dat de kwaliteit
van het universitaire onderzoek op de onderzochte gebieden goed tot zeer goed
is.Onderzoek als carrièreUit figuur 1 blijkt dat het aandeel vrouwen in wetenschappelijke functies
wel gestegen is tussen 1990 en 1999, maar relatief laag blijft, met uitzondering
van de aio-functies.Figuur 1: Vrouwen in wetenschappelijke functies 1990 en
1999 Bron: opgaven instellingen, WOPI (universiteiten)Nieuwe vormen van samenwerkingSamenwerking kan vele vormen aannemen, variërend van informele contacten
tot formele contracten. Figuur 2 laat zien dat kennisinstellingen (zoals universiteiten,
NWO, KNAW, TNO) relatief veel contracten verwerven met derden (buitenland
en privaat Nederland). Uitsplitsing van de contracten naar «buitenland»
en «bedrijven» laat zien dat Nederland zelfs het hoogste percentage
contracten heeft vanuit bedrijven (9,5% in 1997) en een gemiddelde positie
inneemt als het gaat om contracten vanuit het buitenland (5,4% in 1997).Figuur 2: Publieke R&D, extern gefinancierd, 1991
en 1997Bron: OESOIn de volgende tabel zijn gegevens opgenomen over de Nederlandse onderzoeksartikelen
die samen met artikelen uit het buitenland zijn opgenomen in
internationale tijdschriften. Aandacht wordt gegeven aan de co-publicaties
met landen waarmee Nederland specifieke bilaterale overeenkomsten heeft gesloten.
Vooral het aandeel van de samenwerking met Russische onderzoekers is in de
loop van de jaren negentig toegenomen. Verder blijkt dat de samenwerking met
landen van de Europese Unie sterk is gestegen, ten koste van de samenwerking
met de Verenigde Staten. Tabel 1 Verdeling van
het aantal co-publicaties naar land van samenwerking, in % van het totaal 89–9091–9293–9495–9697–98Verenigde Staten37,833,431,430,227,9Europese Unie,40,642,443,144,446,2Waarvan     Verenigd Koninkrijk9,29,610,010,29,7Duitsland7,77,97,88,08,5Frankrijk5,56,06,45,85,6België4,12,54,64,44,3Scandinavische landen6,25,45,45,56,1Overig,21,624,225,525,525,9Waarvan     Rusland1,12,03,13,63,5China1,11,51,20,81,3Hongarije0,40,30,60,40,5Indonesië0,70,20,20,20,2Bron:NOWT/CWTS, komende NOWT-rapport 20004. HORIZONTALE TOELICHTING Tabel 2 Uitgaven en ontvangsten instellingen
voor onderzoek en wetenschapsbeoefening (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005KNAW142,7149,5149,5148,5149,9150,6151,2NWO562,0562,0570,1604,1615,4592,4595,0TNO390,7367,0396,8395,0379,7390,0390,0BPRC/Nationaal Herbarium6,97,07,07,07,07,07,1Grote technische instituten7,67,87,87,87,87,87,8Bibliotheken en informatieverzorging61,869,081,281,279,079,279,4Instellingen voor alfa/gamma onderzoek7,67,87,97,97,97,98,0Internationale onderzoekinstellingen135,4143,4143,8144,5144,8144,9144,9COS0,80,80,80,80,80,80,8Publieksvoorlichting en technologisch aspectenonderzoek4,85,05,05,05,05,05,0Rechtspositionele
lasten0,810,231,931,832,032,032,0Stelselwijziging rijkshuisvesting17,817,56,96,99,59,59,5Nog te verdelen middelen (fundamenteel)
onderzoek 50.0     Totaal artikel
23.011 338,91 397,01 408,71 440,51 438,81 427,11 430,7Totaal artikel 23.0459,991,778,877,350,749,950,0Totale uitgaven1 398,81 488,71 487,61 517,81 489,51 477,01 480,7Totale ontvangsten193,0222,8245,6248,3213,1213,1213,1De ontvangsten bestaan voornamelijk uit de doelfinancieringsbedragen van
de Ministeries van Economische Zaken en Defensie voor TNO en het aandeel van
dit beleidsterrein in het FES.Exclusief de uitgaven die zijn gedesaldeerd met de ontvangsten, zijn de
uitgaven als volgt: Tabel 3 Netto
uitgaven (x f 1 miljoen) 200020012002200320042005Netto uitgaven beleidsterrein1 1841 266,91 294,51 301,41 288,91 292,6De uitgaven voor de huisvesting dalen, omdat het budget van de Koninklijke
Bibliotheek (KB) daarvoor vanaf 2001 is opgenomen in de reguliere financiering
van de KB. De reeks rechtspositionele lasten stijgt voornamelijk vanwege het
parkeren van de vernieuwingsimpuls van f 30 miljoen. Het verloop van
de meerjarencijfers van NWO en TNO wordt verklaard door het kasregime (is
al in de vorige begroting toegelicht) en de voor TNO vanaf 2003 ingeboekte
verlaging vanf 10 miljoen voor het OCenW deel en f 5 miljoen van de Defensie
doelfinanciering.De stijging in de uitgaven voor de internationale onderzoeksinstellingen
worden verklaard door de inflatie, het relatieve aandeel van Nederland in
de contributies zoals berekend op basis van het BNP en de dalende euro ten
opzichte van de Zwitserse frank.De hierboven vermelde overheveling van het huisvestingsbudget van de Koninklijke
Bibliotheek is de voornaamste oorzaak van de stijging van de reeks voor bibliotheken
en informatieverzorging.Beleidsterrein 25 StudiefinancieringsbeleidStudiefinancieringsbeleid ten opzichte van de totale begroting
OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten studiefinancieringsbeleid f 3,1 mld.1. ALGEMEENHet beleidsterrein studiefinancieringsbeleid omvat de volgende wetten:• Wet op de studiefinanciering (WSF): de WSF bepaalt welke studerenden
recht hebben op studiefinanciering en hoe die rechten zijn opgebouwd. De WSF
heeft betrekking op:• Deelnemers van 18 jaar en ouder in de beroepsopleidende leerweg
(bol) van het secundair beroepsonderwijs• Studenten in het hoger beroepsonderwijs (hbo)• Studenten in het wetenschappelijk onderwijs (wo)• Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS): de WTS bevat bepalingen
voor de tegemoetkoming in de studiekosten voor• scholieren tot en met 17 jaar die voltijds voortgezet onderwijs
of de voltijdse opleidingen in de beroepsopleidende leerweg (bol) in het secundair
beroepsonderwijs volgen (ts17-)• voltijdstuderenden van 18 jaar en ouder die voortgezet onderwijs
volgen (vo18+)• studerenden van 18 jaar en ouder die (deeltijd) voortgezet onderwijs
volgen en voltijdstuderenden in het hoger onderwijs van 18 jaar en ouder aan
lerarenopleidingen in de tekortvakken (WTS18+).• Les en cursusgeldwet (LCW): de LCW bepaalt welke vo- en bol-scholieren
lesgeldplichtig zijn en op welke wijze de hoogte van het les- en cursusgeld
wordt vastgesteld.Op 13 juli 2000 is de WSF2000 in het Staatsblad verschenen. De wet is
op 1 september in werking getreden en stelt studenten in staat hun studie
flexibeler in te richten: zo wordt de diplomatermijn voor studenten verlengd
tot 10 jaar en wordt de leeftijdsgrens verruimd. Het systeem van de prestatiebeurs
blijft gehandhaafd in de nieuwe WSF2000.Onderdeel van de WSF is de reisvoorziening. Het huidige contract met de
openbaarvervoerbedrijven loopt tot en met 2002. De brief aan de Kamer van 11 oktober 1999 beschrijft de uitgangspunten voor een reisvoorziening
na 2002. De Kamer heeft zich in het debat vervolgens uitgesproken voor continuering
van de week/weekendkaart of teruggave van het geld aan de student, al dan
niet in combinatie met een kortingskaart.Vanaf het studiejaar 2000/2001 valt de ov-studentenkaart voor iedereen
die op of na 1 september 1999 voor het eerst met een studie in het hoger onderwijs
is begonnen onder de werking van de prestatiebeurs. De budgettaire consequenties
hiervan komen later in deze toelichting aan de orde.Vanwege het kasbeleid op de begroting zijn de uitgaven aan de ov-studentenkaart
in 2000 met f 162 miljoen verhoogd, en in 2001 met f 156 miljoen
en in 2002 met f 6 miljoen verlaagd.In het regeerakkoord zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de uitbreiding
van de WTS. De uitbreiding vindt in twee fasen plaats. De eerste fase die
met ingang van het studiejaar 1999/2000 is ingegaan, betekende een verhoging
van de inkomensgrens voor de tegemoetkoming in overige studiekosten en een
verhoging van het normbedrag van deze tegemoetkoming.De voorstellen voor de tweede fase van de verbetering van de WTS zijn
neergelegd in de nota Meer voor meer. Uitbreiding tegemoetkoming
studiekosten: de tweede fase. Op grond van deze voorstellen zullen
meer scholieren in aanmerking komen voor een WTS-tegemoetkoming en wordt een
glijdende schaal ingevoerd. Komend najaar zal hiervoor een wetsvoorstel worden
ingediend. Naar verwachting zal de nieuwe wet per 1 augustus 2001 in werking
treden. Vooruitlopend hierop is al met terugwerkende kracht tot het schooljaar
1999/2000 het normbedrag verder verhoogd. Overeenkomstig de wens van de Kamer
is verhoging van het normbedrag f 100,-. De begroting is voor deze extra
intensivering structureel verhoogd (zie ook het verantwoordingsplan).Voor het lesgeld is in het wetsvoorstel opgenomen om de hoogte van het
lesgeld aan te passen door een jaarlijkse indexering op basis van de algemene
prijsontwikkeling gezinsconsumptie.Verantwoordingsplan beleidsimpuls versnelling extra uitgaven
WTSIn de begroting is sprake van een beleidsintensivering op het gebied van
de WTS, door een versnelling van de extra uitgaven WTS. De beleidsintensivering
betreft een extra uitgave van f 102 miljoen in 2000 voor de schooljaren
1999/2000 en 2000/2001. De uitbreiding bestaat uit een verhoging van het normbedrag
van de tegemoetkoming met f 100,- (totale kosten f 48 miljoen) alsook
een uitbreiding van het bereik van de lesgeldcompensatie (totale kosten f 54
miljoen). Voor de structurele kosten van de uitbreiding (vanaf 2001/2002 )
was in de meerjarenraming gedeeltelijk voorzien. De raming is structureel
met f 20 miljoen verhoogd.Door de uitbreiding van het bereik van de lesgeldcompensatie zal naar
schatting het aantal gerechtigden voor een WTS-uitkering met 15 000 extra
toenemen. De te realiseren uitbreiding is afhankelijk van de inkomensverdeling
van de WTS-gerechtigden (de ouders van leerlingen). Voor de schatting hiervan
is gebruik gemaakt van gegevens over de inkomensverdeling van het Centraal
Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW).In de verantwoording 2000 zal worden gerapporteerd over de gerealiseerde
uitbreiding over het schooljaar 1999/2000, op basis van de reguliere uitvoeringsinformatie
van de Informatie Beheergroep (IB-Groep).Deze voorstellen zijn verwerkt in de raming van de uitgaven en ontvangsten
voor dit beleidsterrein. Het totaalbeeld van de uitgaven en ontvangsten op
het beleidsterrein studiefinancieringsbeleid is als volgt: Tabel 1.1 Opbouw uitgaven beleidsterrein 25
(bedragen x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005WSF-relevant1 859,01 745,32 081,82 341,32 538,82 821,22 942,6Reisvoorziening775,1820,6294,6504,4484,0538,7696,4WTS484,7645,7649,1736,9750,5760,3768,1Subtotaal relevant3 118,83 211,63 025,53 582,63 773,44 120,34 407,1WSF niet-relevant1 452,31 762,61 632,41 323,61 298,91 123,8938,4Totale uitgaven
artikel 25.014 571,14 974,34 657,84 906,35 072,25 243,95 345,6Garanties artikel 25.020,00,10,10,10,10,10,1Totale uitgaven4 571,14 974,44 657,94 906,45 072,35 244,05 345,7Tabel 1.2 Opbouw ontvangsten beleidsterrein
25 (bedragen x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005SF-relevant583,8602,4565,6509,5453,4455,9450,7SF niet-relevant154,0167,3191,0213,5234,9255,2274,4Totaal ontvangsten artikel 25.01737,8769,7756,6723,0688,3711,1725,1Lesgeld artikel
25.02752,5790,9812,1838,1870,4900,1929,1Totale ontvangsten1 490,31 560,71 568,71 561,11 558,71 611,21 654,2In de volgende paragrafen worden de verschillende onderdelen toegelicht:• de uitgaven op grond van de WSF• de uitgaven voor de reisvoorziening• de uitgaven voor de WTS• kengetallen bij de uitgaven• de ontvangsten op grond van de WSF• de lesgeldontvangsten2. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERING
(WSF)Dit hoofdstuk behandelt in drie paragrafen de uitgaven, de aantallen en
de normbedragen van de WSF.UitgavenBij de WSF-uitgaven wordt onderscheid gemaakt tussen relevante en niet-relevante
uitgaven. Niet-relevant betekent in dit verband niet-relevant voor het beleidsmatig
financieringstekort; deze uitgaven omvatten de rentedragende leningen, maar
ook uitgaven aan de prestatiebeurs.Totale uitgavenDe totale uitgaven WSF worden verkregen door de relevante en niet-relevante
uitgaven te sommeren: Tabel 2.1 Totale uitgaven WSF (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Relevant1 859,01 745,32 081,82 341,32 538,82 821,22 942,6Niet-relevant1 452,31 762,61 632,41 323,61 298,91 123,8938,4Totaal WSF3 311,33 507,93 714,23 664,93 837,73 945,03 881,0De relevante uitgavenIn tabel 2.2 is de realisatie 1999 opgenomen en zijn de relevante WSF-uitgaven
van de begroting voor de jaren 2000 en verder weergegeven. Tabel 2.2 Relevante uitgaven WSF (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Basisbeurs       – bol-beurs367,2386,6382,7380,3381,4386,4393,8– tempobeurs376,7184,672,523,85,30,10,0– prestatiebeurs211,1242,1472,0753,8885,51 070,51 171,6   Subtotaal basisbeurs955,0813,3927,11 157,81 272,11 457,01 565,4Aanvullende beurs       – bol-beurs548,8616,7614,8614,6620,2632,2648,3– tempobeurs127,352,619,45,81,20,00,0– prestatiebeurs85,5142,7338,1338,8387,0435,6470,9        Subtotaal aanv. beurs761,6812,1972,2959,21 008,41 067,81 119,2Bijstelling/overig
SF142,3119,9182,4224,3258,2296,5258,0Totaal relevant WSF1 859,01 745,32 081,82 341,32 538,82 821,22 942,6De belangrijkste componenten in de relevante uitgaven voor de WSF zijn
de basisbeurs en de aanvullende beurs. In de raming van de uitgaven op deze
onderdelen is onderscheid gemaakt tussen de tempobeurs, de prestatiebeurs
(beide voor studenten in het hoger onderwijs) en de beurs voor deelnemers
in de beroepsopleidende leerweg.De tempobeurs wordt in eerste instantie als gift uitgekeerd en wordt,
als een student niet aan de gestelde norm voldoet, omgezet in een lening.
De prestatiebeurs is in studiejaar 1996/1997 cohortsgewijs ingevoerd.
Deze beurs wordt uitgekeerd als voorwaardelijke lening en wordt omgezet in
een gift als een student voldoet aan de gestelde normen. Wanneer niet aan
de norm is voldaan, wordt de voorwaardelijke lening omgezet in een definitieve
lening. De omzettingen vinden plaats na afloop van het eerste studiejaar en
na het behalen van het diploma.De beurs voor deelnemers in de beroepsopleidende leerweg is een gift.
Begrotingstechnisch worden (voorwaardelijke) leningen als niet-relevante uitgaven
geboekt; giften vallen onder de relevante uitgaven.Het verloop van de uitgaven aan basis- en aanvullende beurs volgt in de
eerste plaats de ontwikkeling van het aantal deelnemers. Daarnaast speelt
de prijscomponent een rol: als gevolg van de indexering is op 1 januari 2000
de basisbeurs voor de beroepsopleidende leerweg met f 8,29 per maand
verhoogd en voor het hoger onderwijs met f 9,01. Deze stijging uit zich
direct in de uitgaven basisbeurs voor de beroepsopleidende leerweg; vanwege
het vertragende prestatiebeurs-effect is deze stijging voor het hoger onderwijs
minder zichtbaar in de relevante uitgaven voor de basisbeurs.Door de indexering van het college- en lesgeld stijgt de raming van de
aanvullende beurs bovendien in de hele periode.De relevante uitgaven aan de prestatiebeurs betreffen de omzettingen van
voorlopige lening in gift en nemen vanaf 2000 sterk toe vanwege de jaarlijkse
toename van de groep prestatiebeursstudenten gedurende de periode.Tot de uitgaven aan de basisbeurs behoren ook de uitgaven als gevolg van
de amendementen die de Kamer heeft aangenomen bij de behandeling van de WSF2000.
Met name de mogelijkheid tot kwijtschelding van de aanvullende beurs, de uitbreiding
van de studiefinancieringsrechten voor duale studenten HBO-V en het oprekken
van de leeftijdsgrens hebben financiële consequenties. De relevante uitgaven
die met deze amendementen gemoeid zijn, vormen een oplopende reeks tot f 50
miljoen vanaf 2005. Deze extra uitgaven zijn gedekt uit de reservering die
oorspronkelijk in de begroting opgenomen was om onzekerheden in de studiefinancieringsbegroting
te dekken (deze laatste reservering was opgebouwd uit de besparing die de
gewijzigde indexering van de beurs voor thuiswonenden opleverde).In de post «bijstelling/overig SF» zijn de vergoedingen geraamd
voor studerenden in Nederland uit landen van de Europese Unie.De maatregel die in de begroting 2000 werd aangekondigd om deze vergoeding
te verlagen wordt één jaar uitgesteld en dus met ingang van
het studiejaar 2001/2002 ingevoerd. De besparing die dit oplevert, zal dan
worden ingezet voor het beleidsterrein internationalisering.Daarnaast is in de post «bijstelling/overig SF» het effect
meegenomen van ten onrechte betaalde studiefinanciering en van de uitgaven
aan lesgeldvoorschotten. Deze voorschotten worden in het kader van de WSF
verstrekt aan bol-deelnemers met ouders in de lagere inkomensgroepen.De niet-relevante uitgavenIn tabel 2.3 zijn de niet-relevante WSF-uitgaven weergegeven van de begroting
2001 en de meerjarenramingen 2002–2005.Tabel 2.3 Niet-relevante uitgaven WSF (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Prestatiebeurs810,91 141,61 011,6713,3607,1431,3222,3Reguliere lening641,4621,1620,8610,3691,8692,5716,1Totaal niet-relevant WSF1 452,31 762,61 632,41 323,61 298,91 123,8938,4De reeks «prestatiebeurs» laat het effect zien van de als
voorwaardelijke lening verstrekte prestatiebeurzen. De prestatiebeurzen worden
als niet-relevante uitgaven geboekt. De omzettingen in gift worden hierop
in mindering gebracht. De stijging tot en met het jaar 2000 is het gevolg
van de cohortsgewijze invoering van de prestatiebeurs. De daling in 2001 is
het effect van de eerste omzettingen op basis van de diplomatermijn.Vanaf het jaar 2000 valt ook de ov-studentenkaart onder de werking van
de prestatiebeurs. De effecten die dit heeft op de niet-relevante uitgaven
zijn verwerkt in de raming voor de prestatiebeurs-uitgaven.De post «reguliere lening» omvat de uitgaven aan de rentedragende
lening die studenten op kunnen nemen. Ook zijn hierin opgenomen de uitgaven
voor de definitieve lening aan tempo- en prestatiebeurs en aan de ov-studentenkaart
voor studenten die niet aan de gestelde normen hebben voldaan.AantallenIn deze paragraaf wordt de ontwikkeling in het aantal basisbeursgerechtigden
en in het aantal aanvullende beursgerechtigden toegelicht, waarbij ook de
verdeling tussen tempo- en prestatiebeurs ter sprake komt.Totaal aantal basisbeursgerechtigdenIn tabel 2.4 zijn de geraamde aantallen basisbeursgerechtigde studerenden
opgenomen. Tabel 2.4 Totaal aantal basisbeursgerechtigden 1999200020012002200320042005Wo104 775100 86994 77492 31891 23691 46691 771Hbo213 214211 709201 343199 636201 486203 917208 539Bol170 082168 704166 972165 920166 418168 602171 821Totaal488 071481 281463 089457 874459 140463 984472 132De raming van het totaal aantal basisbeursgerechtigden is gebaseerd op
de Referentieraming. Hieruit blijkt dat het totaal aantal basisbeurzen de
komende jaren afneemt. De daling is waarneembaar over alle onderwijssoorten.In het hoger onderwijs is de daling vooral het effect van beleidsmaatregelen
uit het verleden (met name de zogenaamde «c+1»-maatregel).
In het wetenschappelijk onderwijs werkt de daling van de instroom in de jaren
1995, 1996 en 1997 nog door in het aantal ingeschrevenen.Na 2002 stijgt het aantal beursgerechtigde studerenden. Met name in het
hbo is dit het gevolg van een toegenomen instroom van studenten. Ook zal het
aantal basisbeursgerechtigden (in geringe mate) toenemen vanwege de verhoging
van de leeftijdsgrens en de verlenging van de diplomatermijn tot 10 jaar in
de WSF2000.Prestatiebeurs- en tempobeursgerechtigdenDe prestatiebeurs is ingevoerd op 1 september 1996 en geldt voor alle
studenten die na die datum met een studie in het hoger onderwijs zijn begonnen.
Studenten die vóór deze datum hun studie zijn begonnen, vallen
nog onder het regime van de tempobeurs. Prestatiebeursstudenten krijgen hun
beurs in eerste instantie als lening. Wanneer ze de prestatienorm halen, wordt
deze voorwaardelijke lening omgezet in een gift; begrotingstechnisch worden
de niet-relevante uitgaven dan relevant. Als een student niet aan de prestatienorm
voldoet, verandert de voorwaardelijke lening in een definitieve lening en
blijven de uitgaven niet-relevant.De prestatiebeurs kent twee momenten voor prestatiemeting: na afloop van
het eerste studiejaar wordt bekeken of de student in dat jaar voldoende studiepunten
heeft behaald en aan het eind van de studie wordt bekeken of het diploma binnen
de diplomatermijn is behaald. Bij de laatste meting (in januari 2000) voldeed
ruim 92% van de eerstejaarsstudenten in het hoger onderwijs aan de prestatienorm.In tabel 2.5 is het totaal aantal basisbeursgerechtigden in het hoger
onderwijs gegeven, waarna in tabel 2.6 en 2.7 een uitsplitsing wordt gegeven
naar prestatiebeurs- en tempobeursgerechtigden. Aangezien de beroepsopleidende
leerweg niet onder de prestatiebeurs valt, zijn de deelnemersaantallen niet
gepresenteerd in de volgende tabellen. Tabel 2.5 Totaal aantal basisbeursgerechtigden
hoger onderwijs (prestatie- en tempobeurs) 1999200020012002200320042005Wo104 775100 86994 77492 31891 23691 46691 771Hbo213 214211 709201 343199 636201 486203 917208 539Totaal317 989312 578296 116291 954292 722295 383300 310Tabel 2.6 Aantal prestatiebeursstudenten hoger
onderwijs 1999200020012002200320042005Wo63 29476 38083 01987 62790 10391 44591 771Hbo165 536194 358196 975199 144201 486203 917208 539Totaal228 829270 738279 995286 770291 590295 362300 310Tabel 2.7 Aantal tempobeursstudenten hoger
onderwijs 1999200020012002200320042005Wo41 48124 48911 7554 6911 132210Hbo47 67817 3504 367492000Totaal89 16041 84016 1225 1841 132210Aangezien er geen nieuwe studenten meer instromen die nog onder het regime
van de tempobeurs vallen, wordt het aantal tempobeursstudenten ieder jaar
kleiner. Naar verwachting studeren er na 2004 in het hoger onderwijs alleen
nog studenten onder het prestatiebeursregime.Verdeling naar uit- en thuiswonende studentenVoor de uitgaven is de verdeling tussen uit- en thuiswonende studenten
van belang. De basisbeurs voor uitwonende studenten is op jaarbasis f 3 600
hoger dan die voor thuiswonenden.Het aantal uitwonenden is geraamd op basis van het gerealiseerde uitwonendenpercentage
over 1999. Voor het hoger onderwijs is ook hier onderscheid gemaakt tussen
de prestatiebeursstudenten en de tempobeursstudenten. Laatstgenoemden zijn
gemiddeld wat ouder en daarom vaker uitwonend. De uitwonendenpercentages zijn
voor de jaren 2000 tot en met 2005 voor elk van de groepen constant gehouden.Van de totale groep die recht heeft op een basisbeurs, is bijna de helft
uitwonend. De drie onderwijssoorten laten onderling echter grote verschillen
zien. Zo is in het wetenschappelijk onderwijs drie-kwart van de studenten
uitwonend, in het hoger beroepsonderwijs bijna de helft en in de beroepsopleidende
leerweg bijna een kwart.Aanvullende beursgerechtigdenHet aantal aanvullende beursgerechtigden is geordend naar onderwijssoort
in de volgende tabel opgenomen. De raming is gemaakt op basis van het werkelijk
aantal aanvullende beursgerechtigden in 1999. Het percentage basisbeursgerechtigden
dat recht heeft op een aanvullende beurs bedraagt in het wetenschappelijk
onderwijs 28 %, in het hoger beroepsonderwijs 41 % en in de beroepsopleidende
leerweg 56 %. Deze percentages zijn voor de jaren 2000 tot en met 2005 constant
gehouden en daardoor volgt de ontwikkeling van het aantal aanvullende beursgerechtigden
de ontwikkeling van het aantal basisbeursgerechtigden. Ook bij de aanvullende
beurs wordt rekening gehouden met het aantal uitwonenden. Tabel 2.8 Totaal aantal aanvullende beursgerechtigden 1999200020012002200320042005Wo29 50428 40426 68725 99625 69125 75625 842Hbo86 44585 83581 63280 94081 69082 67684 550Bol94 42093 65592 69392 10992 38693 59895 385Totaal210 368207 893201 013199 045199 767202 030205 777NormbedragenIn tabel 2.9 zijn de normbedragen voor basisbeurs, aanvullende beurs,
rentedragende lening en de toeslagen op de basisbeurs weergegeven, zoals ze
vanaf 1 januari 2000 gelden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar de beroepsopleidende
leerweg en het hoger onderwijs; binnen het hoger onderwijs zijn voor het wetenschappelijk
en het hoger beroepsonderwijs de normbedragen gelijk. Tabel 2.9 Normbedragen
WSF per maand in guldens (peildatum 1 januari 2000) hobolBasisbeurs  – thuiswonend144,25108,71– uitwonend444,25408,71Maximale aanvullende beurs  – thuiswonend, particulier verzekerd422,15581,98– thuiswonend,
ziekenfonds verzekerd350,71510,54– uitwonend, particulier verzekerd457,15616,98– uitwonend,
ziekenfonds verzekerd385,71545,54Rekenmaximum rentedragende lening393,06169,66Maximaal maandbudget1 294,461 195,35Partnertoeslag970,80970,80Eén-ouder
toeslag784,06784,063. DE UITGAVEN VOOR DE REISVOORZIENINGIn deze toelichting op de reisvoorziening wordt eerst ingegaan op de uitgaven,
op de uitgaven naar onderwijssoort en ten slotte op de aantallen.Uitgaven Tabel 3.1 Relevante uitgaven reisvoorziening
WSF (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Ov-contract767,0731,2726,0761,0822,1817,3839,2Ovsk in prestatiebeurs – 83,8– 286,7– 259,8– 344,7– 284,3– 152,5Ovsk overig8,111,211,29,26,75,69,7Betaling ov-bedrijven 162,0– 156,0– 6,0   Totaal reisvoorziening775,1820,6294,6504,4484,0538,7696,4Tabel 3.1 geeft de verwachte (relevante) uitgaven weer voor de reisvoorziening
in de WSF. De reisvoorziening wordt verstrekt in de vorm van een ov-studentenkaart
(ovsk) die recht geeft op vrij reizen van maandagochtend tot vrijdagavond
(weekkaart) of van vrijdagavond tot maandagochtend (weekendkaart). De keuze
tussen deze twee kaartsoorten is vrij. Het huidige contract met de openbaarvervoerbedrijven
loopt tot en met 31 december 2002. De uitgangspunten voor de reisvoorziening
na deze periode zijn vastgesteld in de brief aan de Kamer van
11 oktober 1999 en het debat daarover met de Tweede Kamer.De reeks «ov-contract» laat de uitgaven zien van het contract
met de openbaarvervoerbedrijven, die variëren met het aantal rechthebbende
studenten.Vanaf het studiejaar 2000/2001 valt de reisvoorziening in het hoger onderwijs
onder de werking van de prestatiebeurs voor de cohorten vanaf 1999/2000. Dat
betekent dat de reisvoorziening vooralsnog als een voorwaardelijke lening
wordt geboekt. De hoogte van deze lening is de tegenwaarde van de ov-studentenkaart
(op dit moment f 1521 per rechthebbende per jaar). De uitgaven aan de
reisvoorziening voor deze cohorten gelden dan als niet-relevant voor het financieringstekort.
Bij voldoende studieprestaties worden de voorwaardelijke leningen omgezet
in een gift conform de systematiek van de prestatiebeurs. De omzettingen gelden
als relevante uitgaven. Vanaf 2002 wordt het effect zichtbaar van de omzettingen
van de voorwaardelijke lening in een definitieve beurs voor studenten die
voldaan hebben aan de studieprestaties. Bij onvoldoende studieprestaties wordt
de voorwaardelijke lening definitief.De post «uitgaven reisvoorziening overig» heeft betrekking
op de voorziening voor specifieke doelgroepen onder de WSF-gerechtigden, zoals
studerenden die een deel van hun studie in het buitenland volgen, studerenden
die op de Waddeneilanden wonen en gehandicapte studerenden. Doordat ook deze
vergoeding onder de werking van de prestatiebeurs wordt gebracht, dalen de
uitgaven vanaf 2002. Vanaf 2003 worden de eerste voorwaardelijke leningen
omgezet in definitieve beurzen, waardoor vanaf 2004 de (relevante) uitgaven
weer stijgen.Vanwege het kasbeleid op de begroting wordt in 2000 f 162 miljoen
extra aan de ov-bedrijven betaald, ten laste van 2001 (f 156 miljoen)
en 2002 (f 6 miljoen).De totale uitgaven voor de reisvoorziening in tabel 3.1 betreffen de relevante
uitgaven. De niet-relevante uitgaven voor de reisvoorziening zijn opgenomen
bij de «prestatiebeurs» in tabel 2.3.Uitgaven reisvoorziening naar onderwijssoortDe uitgaven aan reisvoorziening WSF kunnen als volgt naar onderwijssoort
worden verdeeld. Tabel 3.2 Relevante uitgaven ovsk naar onderwijssoort
exclusief reisvoorziening overig en kasschuif (x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005wo171,6139,281,895,982,065,593,8hbo334,0265,5128,2158,3119,5199,6317,0bol261,4242,6229,3247,0275,9268,0275,9Totaal767,0647,4439,3501,2477,4533,1686,7Er is sprake van een sterke daling van de uitgaven in het hoger onderwijs.
Dat komt omdat de ov-studentenkaart wordt ondergebracht bij de prestatiebeurs.
Daardoor ontstaat de eerste jaren een besparing in de relevante uitgaven.Aantallen gerechtigden ov-studentenkaartDe tabellen 3.3, 3.4 en 3.5 bevatten respectievelijk de totale aantallen
ovsk-gerechtigden, de aantallen ovsk-gerechtigden voor wie de reisvoorziening
onder de prestatiebeurs valt en de aantallen ovsk-gerechtigden voor wie de
reisvoorziening niet onder de prestatiebeurs valt. Tabel 3.3 De aantallen ovsk-gerechtigden 1999200020012002200320042005wo111 992113 094113 999114 518114 839115 286115 638hbo217 959224 640226 193224 407227 211230 779235 389bol170 622169 435167 672166 627167 137169 337172 582Totaal500 572507 169507 864505 551509 188515 402523 609Het aantal ovsk-gerechtigden omvat zowel degenen die beursgerechtigd zijn
als degenen die uitsluitend recht hebben op een integrale rentedragende lening.Voor studenten in het hoger onderwijs geldt dat de reisvoorziening van
een deel van de gerechtigden vanaf het studiejaar 2000/2001 onder de werking
van de prestatiebeurs valt. De uitsplitsing naar gerechtigden die binnen de
prestatiebeurs en die buiten de prestatiebeurs vallen, is in de tabellen 3.4
en 3.5 weergegeven. Tabel 3.4 De aantallen ovsk-gerechtigden buiten
de prestatiebeurs 1999200020012002200320042005wo111 99297 23659 78141 43925 61712 4214 022hbo217 959185 39293 76949 32818 1634 6421 024Totaal329 951282 628153 55090 76743 78017 0635 047Tabel 3.5 De aantallen ovsk-gerechtigden binnen
de prestatiebeurs 1999200020012002200320042005wo015 85854 21873 07989 222102 865111 616hbo039 248132 424175 079209 048226 138234 364Totaal055 106186 642248 157298 270329 003345 9804. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN(WTS)In deze paragraaf wordt een toelichting gegeven op de WTS, onderverdeeld
naar uitgaven, aantallen en normbedragen.UitgavenDe uitgaven voor tegemoetkoming in de studiekosten kunnen worden onderscheiden
in drie verschillende regelingen:• de tegemoetkoming in de studiekosten voor scholieren tot en met
17 jaar die voltijds voortgezet onderwijs of voltijdse opleidingen in de beroepsopleidende
leerweg (bol) in het secundair beroepsonderwijs volgen (ts17-);• de tegemoetkoming voor voltijdstuderenden van 18 jaar en ouder
die voortgezet onderwijs volgen (vo18+);• de tegemoetkoming voor studerenden van 18 jaar en ouder die (deeltijd)
voortgezet onderwijs volgen en voltijdstuderenden in het hoger onderwijs van
18 jaar en ouder aan lerarenopleidingen in de tekortvakken (WTS18+). Tabel 4.1 Tegemoetkoming studiekosten (WTS)
(x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Ts17-346,9421,7438,4452,5465,5474,4481,4WTS18+6,18,38,38,38,38,38,3Vo18+131,7134,5117,1116,3119,2122,0124,2Intensivering WTS 81,285,3159,8157,5155,6154,2Totaal
uitgaven WTS484,7645,7649,1736,9750,5760,3768,1In de periode 1999–2005 stijgen de uitgaven WTS fors. Vanaf schooljaar
1999/2000 worden extra middelen besteed aan zowel een toename van het aantal
WTS-gerechtigden als een verhoging van het normbedrag voor de tegemoetkoming
overige studiekosten.De reeks «intensivering WTS» wordt ingezet om vanaf schooljaar
2001/2002 de inkomensgrens te verhogen tot waar men recht heeft op een tegemoetkoming.
Die intensivering wordt vormgegeven als een zogenaamde glijdende schaal, zodat
men boven het grensinkomen niet direct terugvalt naar een vergoeding van f 0.
Daaraan voorafgaand wordt het bereik van de lesgeldcompensatie vergroot voor
de schooljaren 1999/2000 en 2000/2001 (door een verhoging van de inkomensgrens
van circa f 52 000,- naar circa f 56 000,-). Verder wordt
vanaf het schooljaar 1999/2000 de tegemoetkoming in de schoolkosten verhoogd
met f 100,-. Daarnaast krijgen ouders van leerlingen in de tweede fase
van het voortgezet onderwijs vanaf het schooljaar 2001/2002 een extra bedrag
aan tegemoetkoming in de gestegen kosten die het gevolg zijn van deze onderwijsvernieuwing.
Die extra tegemoetkoming bedraagt f 150,-.Uitgaven per onderwijssoort en per hoofdstuk van de WTSDe tabellen 4.2, 4,3 en 4.4 geven de ontwikkelingen weer van de uitgaven
per onderwijssoort per hoofdstuk van de WTS. De intensivering is wel toebedeeld
naar de hoofdstukken van de WTS, maar niet naar onderwijssoort.Tabel 4.2 Uitgaven ts17- naar onderwijssoort
(x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005vo242,4296,3308,8317,3324,8330,5336,1bol104,5125,4129,6135,2140,7143,9145,3Intensivering WTS 65,068,2127,8126,0124,5123,4Totaal346,9486,7506,6580,3591,5598,9604,8Tabel 4.3 Uitgaven vo18+ naar onderwijssoort
(x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005vso10,010,911,311,712,212,613,0vo121,7125,6107,8106,5109,0111,4113,2Intensivering WTS 16,217,132,031,531,130,8Totaal131,7152,7136,2150,3152,7155,1157,0Tabel 4.4 Uitgaven WTS18+ naar onderwijssoort
(x f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005vo1,71,61,61,61,61,61,6hbo4,46,76,76,76,76,76,7Totaal6,18,38,38,38,38,38,3In tabel 4.3 zijn vanaf 2000 de totale uitgaven vo18+ f 2 miljoen
hoger dan in tabel 4.1. Dit zijn niet-relevante uitgaven vo18+.Volume-ontwikkelingen Tabel 4.5 Aantallen WTS – hoofdstuk
II (ts17-) 1999200020012002200320042005vo184 538214 570218 305222 435226 468229 840232 398bol39 22240 99641 66042 70144 02744 88945 179Totaal223 760255 567259 965265 136270 496274 729277 577Het aantal ts17-gerechtigden stijgt fors. Dit heeft twee oorzaken: enerzijds
een autonome stijging van het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs
en de beroepsopleidende leerweg en anderzijds een stijging als gevolg van
de eerste fase van de uitbreiding van de WTS. Vooral het aantal gerechtigden
van 12 tot en met 15 jaar neemt toe.De aantallen in tabel 4.5 zijn exclusief de uitbreiding van de WTS in,
zie hiervoor tabel 4.10.Tabel 4.6 Aantallen WTS – hoofdstuk
III (vo18+) 1999200020012002200320042005vo36 34432 42528 90328 43728 95929 45329 797(v)so2 5512 6962 7812 8652 9663 0543 121Totaal38 89535 12131 68431 30231 92632 50832 918Het totaal aantal scholieren in het voortgezet onderwijs van 18 jaar en
ouder daalt. Een aantal studerenden heeft naast de basistoelage ook recht
op een tegemoetkoming overige studiekosten en een lesgeldvergoeding, afhankelijk
van de hoogte van het ouderlijk inkomen. Het aantal tegemoetkomingen voor
«overige studiekosten» neemt wel toe (is in de tabel niet apart
zichtbaar), eveneens als gevolg van de uitbreiding eerste fase. Tabel 4.7 Aantallen WTS – hoofdstuk
IV (WTS18+) 1999200020012002200320042005vo2 9321 9061 9061 9061 9061 9061 906hbo2 3483 3743 3743 3743 3743 3743 374Totaal5 2805 2805 2805 2805 2805 2805 280Het aantal WTS18+ gerechtigden blijft ongeveer gelijk. Tussen de schoolsoorten
is wel een ontwikkeling zichtbaar. Het aantal leerlingen dat een (deeltijd-)opleiding
mavo, havo of vwo volgt en niet valt onder hoofdstuk 3 van de WTS (vo18+)
neemt af. Het aandeel hbo-studenten met een tegemoetkoming neemt toe. Dit
zijn tegemoetkomingen voor studenten in het hoger onderwijs van 18 jaar en
ouder aan lerarenopleidingen in de tekortvakken die met ingang van schooljaar
1997/1998 ook recht kregen op WTS18+.NormbedragenIn tabel 4.8 en 4.9 zijn de normbedragen voor de WTS weergegeven. In tabel
4.8 gaat het om de normbedragen voor de tegemoetkoming in de overige studiekosten
en de vergoeding voor het lesgeld. De normbedragen voor de tegemoetkoming
overige studiekosten zijn inclusief de verhoging van f 100,– vanaf
het schooljaar 1999–2000 (kamerstukken II 1999–2000, 26 662,
nr. 12).Tabel 4.9 toont de basistoelage per maand voor het voortgezet onderwijs
(vo) en het voortgezet speciaal onderwijs (vso), zowel voor uit- als thuiswonenden.Tabel 4.8 Normbedragen WTS in guldens
(in schooljaar 2000/2001) bolvo(v)soinkomen <= 53 324*   –
studiekosten1 5721 0840– lesgeld1 8221 8221 822    inkomen <=
57 301*   – studiekosten000– lesgeld1 8221 8221 822* het betreft het belastbaar inkomen van ouders over het jaar 1997NB: lesgeldvergoeding wordt uitsluitend toegekend aan lesgeldplichtige
studerendenTabel 4.9 Normbedragen
WTS hoofdstuk III (vo18+) in guldens (peildatum 1 januari 2000)Basistoelage per maandvo(v)soUitwonenden423,55423,55Thuiswonenden178,79178,79NB: De vergoeding voor vo18+ bestaat uit een inkomensafhankelijke toelage
uit tabel 4.8 aangevuld met een basistoelage zoals vermeld in deze tabel.Intensivering WTSMet ingang van het schooljaar 2001/2002 wordt de WTS verder uitgebreid.
De onderstaande tabel toont de extra aantallen die door de invoering van een
glijdende schaal in aanmerking komen voor een tegemoetkoming. De aantallen
zijn gebaseerd op gegevens uit de nota Meer voor meer;
uitbreiding tegemoetkoming studiekosten: de tweede fase en zijn aangepast
op de leerlingraming die aan de begroting 2001 ten grondslag ligt. Tabel 4.10 Uitbreiding
van het aantal gerechtigden als gevolg van het regeerakkoord: de tweede fase
van de intensivering 20012002200320042005vo27 71467 05768 29169 31570 100bol9 89224 02924 69225 23525 535Totaal37 60791 08792 98494 55095 635NB: In het kalenderjaar 2001 is gerekend met 5/12
van het aantal gerechtigden van het schooljaar 2001/2002.5. KENGETALLENMet behulp van de uitgaven WSF, WTS en reisvoorziening zoals in de vorige
paragrafen gepresenteerd kan nog een kengetal gedefinieerd worden: de «uitgaven
WSF/WTS per leerling/student» naar onderwijssoort.Hierbij wordt uitgegaan van de relevante uitgaven WSF en WTS (inclusief
de ov-studentenkaart) en het aantal leerlingen/studenten per onderwijssoort dat ingeschreven is, inclusief het agrarisch onderwijs. Let
wel: deze aantallen wijken af van de eerder genoemde aantallen basisbeursgerechtigden
en zijn volledigheidshalve in tabel 5.2 gepresenteerd. Tabel 5.1 Uitgaven WSF/WTS per leerling/student
op jaarbasis, exclusief kasschuif OV-kaart (x f 1000) 1999200020012002200320042005wo3,92,92,93,43,74,34,8hbo3,32,63,24,14,45,15,6bol5,25,65,55,65,65,75,8wo0,30,40,40,50,50,50,5Tabel 5.2 Aantal leerlingen/studenten naar
onderwijssoort (x 1000) 1999200020012002200320042005wo159,6161,7163,4164,6165,4166,2166,9hbo242,0250,3254,0252,5256,6261,2266,2bol275,1274,4274,2275,6279,3283,4286,8vo878,3885,2896,2911,5926,8939,6949,8De bedragen voor de periode 2000–2005 zijn gebaseerd op het prijspeil
van 1 januari 2000; er is wel rekening gehouden met de jaarlijkse indexering
van het lesgeld en het collegegeld. De kasschuif ov-studentenkaart is niet
meegenomen in de bedragen.De reeks «uitgaven WSF/WTS per student» vertoont voor het
hbo en het wo een dip in 2000 en 2001. Dit komt omdat alleen de relevante
uitgaven in de berekening van het kengetal zijn meegenomen. Vanwege het prestatiebeurs-effect
zijn de relevante uitgaven in die jaren relatief laag; daarna stijgen ze vanwege
diplomatermijnomzettingen. Dat de uitgaven voor het hbo en wo in 1999 hoger
zijn dan in 2000 wordt verklaard door het grotere aantal studenten in 1999
dat onder het regime van de tempobeurs studeert en de beurs als voorwaardelijke
gift ontvangt.De intensivering van de WTS heeft zijn weerslag in de stijging van de
reeks «uitgaven WSF/WTS per student» voor het voortgezet onderwijs
en de beroepsopleidende leerweg in de planperiode.6. ONTVANGSTEN WSFIn de volgende tabel zijn de relevante en de niet relevante ontvangsten
opgenomen. De relevante ontvangsten worden onderscheiden in ontvangsten op
kortlopende schulden, renteloze voorschotten en rentedragende leningen die
vóór 1992 zijn uitgegeven. Verder behoren ook de renteontvangsten
op rentedragende leningen van na 1991 tot de relevante ontvangsten.Tabel 6.1 Ontvangsten studiefinanciering (x
f 1 miljoen) 1999200020012002200320042005Kortlopende vorderingen250,6268,4250,8246,6191,5191,8192,1Renteloze voorschotten80,766,256,910,010,010,00,0Rentedragende leningen252,5267,8257,9252,9251,9254,1258,6Totaal
relevant584,1602,4585,6529,5473,4475,9470,7Niet-relevante ontvangsten154,0167,3191,0213,5234,9255,2274,4Totaal ontvangsten WSF737,8769,7756,6723,0688,3711,1725,2Kortlopende vorderingenDe kortlopende vorderingen bestaan uit de ontvangsten op schulden die
ontstaan als ten onrechte studiefinanciering is uitbetaald. Tot de kortlopende
vorderingen behoren ook de ontvangsten en verrekeningen op de lesgeldvoorschotten
Voor het jaar 2000 is de verwachting dat de ontvangsten iets hoger zullen
uitkomen, vooral als gevolg van de gestegen verrekening op de lesgeldvoorschotten.
In de jaren daarna zullen de ontvangsten geleidelijk dalen.Renteloze voorschottenBij de ontvangsten op renteloze voorschotten – dit zijn leningen
die voor 1986 werden uitgegeven – is sprake van een aflopende reeks,
omdat er geen nieuwe aflossers meer bijkomen en er steeds meer debiteuren
zijn die hun hele schuld hebben afgelost. Vanaf het jaar 2002 heeft een groot
deel van de debiteuren de aflosperiode doorlopen.Rentedragende leningenBij de relevante ontvangsten op rentedragende leningen gaat het om de
rente en aflossingen van leningen die verstrekt zijn vóór 1992.
Deze ontvangsten lopen geleidelijk af doordat groep (ex-) studerenden die
op deze schuldsoort aflost, steeds kleiner wordt. Ook bevat de post relevante
ontvangsten de renteontvangsten op de rentedragende leningen die vanaf 1992
zijn verstrekt. Deze ontvangsten zullen in de loop van de jaren toenemen.
Per saldo zullen ook deze relevante ontvangsten eerst dalen en vanaf 2003
gaan toenemen.Niet-relevante ontvangstenDe niet-relevante ontvangsten betreffen de aflossingen van leningen die
na 1992 zijn verstrekt. Deze ontvangsten zullen stijgen, omdat er ieder jaar
nieuwe cohorten bijkomen die aflossen.7. ONTVANGSTEN LESGELDIn deze paragraaf komen de lesgeldontvangsten, het aantal lesgeldplichtigen,
de raming van het lesgeldtarief en de mate waarin gebruik gemaakt wordt van
de mogelijkheid om het lesgeld gespreid te betalen aan de orde.Informatie over het collegegeld en cursusgeld valt onder de toelichting
bij de beleidsterreinen 22, 21 en 20.LesgeldontvangstenIn de tabel 7.1 zijn de lesgeldontvangsten naar onderwijssoort weergegeven: Tabel 7.1 Ontvangsten lesgeld (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005bol435,2461,7469,6480,8498,6517,4534,4vo293,6303,5315,4328,7342,0351,8362,1(v)so23,525,827,228,529,830,831,7Totaal752,5790,9812,1838,1870,4900,1929,1De lesgeldontvangsten nemen in de loop van de jaren toe, vanwege de stijging
van het aantal leerlingen en een jaarlijkse verhoging (indexering) van het
lesgeld.Aantallen lesgeldplichtigenTabel 7.2 geeft de aantallen lesgeldplichtigen naar onderwijssoort weer: Tabel 7.2 Aantallen lesgeldplichtigen 1999200020012002200320042005bol256 783255 939255 879258 193262 363266 641269 779vo173 216168 251171 854176 497179 957181 308182 794(v)so13 84314 30014 82015 29515 67615 87515 989Totaal443 842438 490442 553449 985457 996463 824468 563Vanaf 2001 stijgt het aantal lesgeldplichtigen.LesgeldbedragZoals uit tabel 7.3 blijkt heeft de indexering geleid tot een verhoging
van het lesgeld van f 1775,– in schooljaar 1999/2000 tot f 1822,–
in schooljaar 2000/2001. Tabel 7.3 Lesgeldbedrag
(x f 1)1999/20002000/20012001/20022002/20032003/20042004/20052005/200617751 8221 8581 8961 9331 9722 012Volgens de huidige systematiek uit de Les- en cursusgeldwet kan in de
komende schooljaren het lesgeld geïndexeerd worden met de ontwikkeling
van de regelingslonen voor overheidspersoneel. In de begroting wordt met deze
indexering rekening gehouden. Voor het schooljaar 2002/2003 zou het lesgeld
opnieuw herijkt moeten worden. In de nota Meer voor meer; uitbreiding tegemoetkoming studiekosten: tweede fase wordt
voorgesteld om het systeem van herijken los te laten en over te gaan tot jaarlijks
indexering van het lesgeld. Het ligt in de rede om het lesgeld dan ook te
herzien op basis van de algemene prijsontwikkeling. Dit is in tabel 7.3 verwerkt.De mogelijkheid van gespreide betaling van lesgeldIn het schooljaar 1999/2000 heeft 32 % van het aantal lesgeldplichtigen
compensatie ontvangen voor het lesgeld in de WTS en WSF. Dit percentage is
gelijk aan het schooljaar 1998/1999. De overige lesgeldplichtigen komen in
aanmerking voor de mogelijkheid tot gespreid betalen.Hiervan heeft in het schooljaar 1999/2000 56 % gebruik gemaakt. In het
schooljaar 1998/1999 was dit percentage 17 % lager Tabel 7.4 Aantal gespreide betalingen 1999 1998Totaal aantal lesgeldplichtigen443 842  Lesgeldplichtigen
met compensatie141 560= 32%32%    Aantal lesgeldplichtigen met   Mogelijkheid tot gespreid betalen302 282      Aantal gespreidbetalers171 747= 56%39%Beleidsterrein 26 Overige programma-uitgavenOverige programma-uitgaven ten opzichte van de totale
begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten overige programmauitgaven f 8 mln.1. ALGEMEENOp het beleidsterrein overige programma-uitgaven worden de uitgaven begroot
voor veldoverstijgende beleidsprojecten of het faciliteren van beleid. Dit
betreft de volgende artikelen:26.01 Bemiddeling wachtgelders26.03 Commissie automatisering salarisadministratie onderwijs (CASO),
vakbondsfaciliteiten/voorzieningen en informatie en communicatietechnologie
(ict)26.05 Internationale betrekkingenNaast deze uitgavenartikelen vallen binnen dit beleidsterrein ook artikelen
die als intermedium dienen totdat een exacte verdeling over de betrokken beleidsterreinen
bekend is, zoals arbeidsvoorwaardelijke bijstellingen uit de aanvullende post
van de rijksbegroting. Zodra de verdeling van deze middelen over de beleidsterreinen
bekend is, worden ze overgeboekt naar die beleidsterreinen. Op deze artikelen
worden dus geen feitelijke uitgaven verantwoord. Het betreft de artikelen:26.02 Overige rechtspositionele uitkeringen26.06 Loonbijstelling26.07 Prijsbijstelling26.08 Centraal beheerde middelen26.09 Emancipatie-activiteiten26.10 Asielzoekers2. BELEIDArbeidsvoorwaardenEr zijn diverse maatregelen genomen gericht op een verbetering van het
imago van het leraarschap en de uitstraling van het onderwijs als werkgever.
De uitwerking van dit beleidspakket is opgenomen in:• de cao voor de sector onderwijs (primair onderwijs, voortgezet
onderwijs, beroepsonderwijs en volwassenenecucatie) 2000–2002;• de nota Maatwerk voor morgen 2;• de afspraken over het terugdringen van het ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
(deelconvenant reïntegratie en de voorbereidingen van het arbo-convenant).In hoofdlijnen is dit beleidspakket als volgt opgebouwd:• een loonontwikkeling die aansluit bij de gemiddelde contractloonontwikkeling
in de marktsector en waarvoor in de cao sector onderwijs 2000–2002,
een salarisstijging van 3,25 % per 1 maart 2000 en 2,75 % per 1 maart 2001en
een eindejaarsuitkering in december 2000 en in december 2001 van 0,8 % is
afgesproken. Indien in september 2001 de door het Centraal Planbureau in de
Macro Economische Verkenning 2002 voor de marktsector berekende gemiddelde
contractloonontwikkeling voor het jaar 2001 afwijkt van 2,75 %, wordt het
verschil verrekend in de vorm van een structurele eindejaarsuitkering;• modernisering van de arbeidsvoorwaarden door meer functiedifferentiatie
en een aanpassing van het bestaande carrièrepatroon;• toekenning aan de instellingen van een decentraal schoolbudget
om op schoolniveau personeelsbeleid vorm te geven voor functiedifferentiatie,
meer ondersteunende functies en voor gerichte maatregelen om werkdruk te verminderen;• flexibilisering van de arbeidsduur en bevordering van de arbeidsparticipatie
van oudere werknemers door wijziging van adv- en bapo-regels (arbeidsduurverkorting
en bevordering arbeidsparticipatie ouderen);• terugdringing van het ziekteverzuim in drie jaar met één
procentpunt door meer verzuimpreventie, ziekteverzuimbegeleiding en reïntegratie;• meer faciliteiten voor scholing en kinderopvang;• faciliteiten voor achterstandsscholen om arbeidsmarktknelpunten
op te lossen;• meer middelen voor arbeidsorganisatie, verdere professionalisering
en betere honorering van schoolleiders in het primair onderwijs;• het aanboren van nieuwe doelgroepen die een functie in het onderwijs
kunnen en willen vervullen («zij-instromers»), bijvoorbeeld vaklieden
uit de praktijk die als leraar in het vmbo aan de slag gaan en onderwijsassistenten
die leraar worden;• «opleiden in de school» met een pilot vormgeven in
samenwerking tussen de «opleidingsschool» en de lerarenopleiding.Commissie automatisering salarisadministratie onderwijs
(CASO)Het CASO-systeem is een salarissysteem voor het onderwijsveld. 95 % van
de instellingen voor primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo), beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie (bve) en hoger beroepsonderwijs (hbo) gebruikt het
systeem. OCenW is formeel dienstverlener voor de instellingen. Het beheer
en de exploitatie van het systeem zijn uitbesteed. Dit uitbestedingscontract
loopt af op 31 december 2000. Er wordt onderzocht of de exploitatie en het
beheer vanaf 1 januari 2001 anders geregeld kunnen worden.Informatie- en communicatietechnologie (ict)Ict in het onderwijs biedt veel mogelijkheden: onderwijs op maat, aangepast
aan de competenties en leerbehoeften van de lerenden en, in meer of mindere
mate, onafhankelijk van plaats en tijd. Ook de administratieve lasten voor
scholen kunnen door ict-gebruik verminderen. Voor de docent tenslotte betekent
onderwijs op maat, met ict, een verandering van rol: de docent als begeleider
van het leerproces. Dit is een verandering, die appelleert aan andere vaardigheden
waarbij het accent zal liggen op een andere didactiek.Ict in het onderwijs krijgt op dit moment zoveel aandacht dat het soms
een doel op zich lijkt. Toch is ict een middel. Een middel dat een enorme
impact op het onderwijs zal hebben. Integratie van ict zal niet alleen gevolgen
hebben voor de organisatie van het onderwijs maar ook voor de inhoud daarvan.
Er kan op dit moment nog niet worden overzien wat de effecten voor de langere
termijn van ict zullen zijn voor het onderwijs. Wel kan er met stelligheid
vanuit worden gegaan dat het onderwijs van de toekomst zich zal kenmerken
door: flexibel, «op maat», individualistisch, grote verantwoordelijkheid
van de lerende, klant/vraaggericht, niet plaats en tijdgebonden, een voortdurend
proces («Leven lang leren»), voortdurend veranderend.Kennisnet is een belangrijke basisvoorziening voor toekomstvast onderwijs.
Met kennisnet worden voor het onderwijs relevante toepassingen en informatie
op een beveiligde, beheerde en samenhangende manier toegankelijk gemaakt.
Belangrijker nog is dat kennisnet gebruikers een platform biedt om hun kennis
en informatie met elkaar te delen en verder te ontwikkelen. Docenten kunnen
hun lessen samen ontwikkelen en uitwisselen, leerlingen kunnen oefenen met
examens, werkstukken schrijven met leerlingen op andere scholen of locaties,
de toegang tot internet is snel, gegarandeerd en goedkoop. Met andere worden:
kennisnet is een essentieel instrument bij de integratie van ict in het onderwijs.De Tweede Kamer heeft 30 juni 1999 ingestemd met de beleidsnota Onderwijs On Line (Vergaderjaar 1998/1999, kamerstuk 30
( 25 733), d.d. 29 april 1999). In deze nota staat hoe de integratie
van ict in het onderwijs de komende jaren wordt gestimuleerd en ondersteund.
De volgende thema's komen in het beleidsplan naar voren: deskundigheidsbevordering,
methoden en educatieve programmatuur, beheer, kennisnet, emancipatie, cultuur
en internationalisering. Het in deze nota vastgestelde beleid is door de Kamer
als een groot project gedefinieerd, waardoor tweemaal per jaar gerapporteerd
dient te worden. De eerste voortgangsrapportage (over de periode 1 juli 1999
tot en met 31 december 1999) is op 25 februari jongstleden aan de Kamer aangeboden.Het bestuurlijke uitgangspunt is dat de integratie van ict in het onderwijs
met name een zaak is van de scholen. Uitvloeisel hiervan is dat een groot
deel van het budget rechtstreeks beschikbaar komt voor scholen. Daarnaast
dient de overheid de scholen in staat te stellen om die verantwoordelijk waar
te maken door faciliteiten te bieden en de overheid dient toe te zien op de
integratie van ict in het onderwijs.Het bevorderen van de ict-toepassing in het onderwijs heeft de laatste
jaren een grote vlucht genomen. Vanuit de begroting van OCenW is hier ook
veel aandacht voor. De traditionele kant van ict, de hardware, heeft vanaf het begin veel aandacht gekregen. De aandacht wordt nu steeds
meer verbreed naar investeringen in organisatie, personeel, content-ontwikkeling
et cetera waardoor de inbedding van ict in het onderwijs verder wordt versterkt.
Er wordt gestreefd naar het voldoende beschikbaar krijgen van leermethoden
en technieken.Maatregelen zijn onder meer: het creëren van investeringsmogelijkheden,
het professionaliseren van (systeem)beheer, het stimuleren van leermethoden
en technieken (met behulp van de subsidieregeling ict-projecten in het onderwijs,
het ontwikkelen van «content» voor kennisnet en het bevorderen
van het digitaliseren van de universiteit).Voor de scholen betekent dat onder meer een adequaat (systeem)beheer,
waarbij het primair proces zoveel mogelijk wordt ontlast van beheerstaken.
De leerkrachten worden hierdoor weer «vrijgespeeld» voor het lesgeven.
Voorts zullen meer ict-middelen beschikbaar komen en derhalve een grotere
personal computerdichtheid bevorderen.Een fors effect zal uitgaan van het zo spoedig mogelijk verhogen van het
bedrag per leerling tot f 127,50 per jaar.Voorts is de ontwikkeling van kennisnet voortvarend ter hand genomen.
Eind 2001 beschikken alle scholen over een aansluiting op kennisnet. Bij de
verdere ontwikkeling van kennisnet wordt er naar gestreefd om zowel het onderwijs
als de private partijen een belangrijke rol te geven.Internationale betrekkingenHet internationale OCenW-beleid wordt in toenemende mate in samenhang
met andere departementen ontwikkeld. Onder regie van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken is OCenW betrokken bij de opstelling van landen- en regiobeleidsplannen.Uitgangspunt voor het internationaliseringsbeleid is de beleidsbrief Kennis: geven en nemen.3. HORIZONTALE TOELICHTING Tabel 3.1 Meerjarige ontwikkeling (x f 1
miljoen) 1999200020012002200320042005Bemiddeling wachtgelders26,627,321,221,321,321,321,3Overige
rechtspositionele uitkeringen0000000CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningen182,6532,0509,1405,3283,1283,1283,1Internationale betrekkingen16,118,521,521,520,920,920,9Loonbijstelling0151,1– 503,0– 592,7– 566,9– 391,2– 335,9Prijsbijstelling0000000Centraal beheerde middelen0145,174,5– 18,037,2– 5,3– 22,6Emancipatie-activiteiten0000000Asielzoekers008,08,07,07,07,0Totaal225,3874,0131,4– 154.6– 197,5– 64,2– 26,2De daling van het artikel bemiddeling wachtgelders vanaf 2001 wordt veroorzaakt
doordat in 2000 het budget van het secundair beroepsonderwijs eenmalig is
verhoogd met f 6,5 miljoen.De fluctuatie in het deelbudget CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningen
wordt vooral veroorzaakt doordat het ict-budget is verhoogd met f 230
miljoen in 2000, f 180 miljoen in 2001 en f 100 miljoen vanaf 2002.Het artikel internationale betrekkingen laat vanaf 2001 een stijging zien.
Deze wordt met name veroorzaakt doordat in 2000 een bedrag van f 4,0
miljoen is overgeboekt naar het beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs
voor de Nuffic (Netherlands foundation for international cooperation).Op het artikel loonbijstelling (artikel 26.06) is vanaf 2001 een negatieve
stand zichtbaar. Dit wordt veroorzaakt doordat de cao 2000–2002 meerjarig
is verwerkt, terwijl alleen de loonbijstellingstranche 2000 is ontvangen.
Voor de overige jaren is dus een voorschot genomen op de loonbijstellingstranche
2001 en 2002. Hierdoor wordt ook de negatieve totaalstand van dit beleidsterrein
voor een deel veroorzaakt.Beleidsterrein 27 CultuurCultuur ten opzichte van de totale begroting OCenWUitgaven en ontvangsten OCenW f 43,9 mld. Uitgaven
en ontvangsten cultuur f 2,5 mld.1. ALGEMEENHet beleidsterrein cultuur omvat het beleid van de rijksoverheid voor:• podiumkunsten, beeldende kunst, bouwkunst, vormgeving, film, amateurkunst
en kunsteducatie;• musea, monumenten, archieven en archeologie;• omroep, pers, nieuwe media, letteren en bibliotheken;• internationaal cultuurbeleid.De uitgaven op dit beleidsterrein worden in het algemeen bekostigd op
grond van de Wet op het specifiek cultuurbeleid (Stb. 1993, 193) en het daarop
gebaseerde Bekostigingsbesluit cultuuruitingen (Stb. 1994, 473). Dit Bekostigingsbesluit
is weer de basis voor ministeriële uitvoeringsregelingen, waarvan de
Regeling subsidies en uitkeringen cultuuruitingen (Stcrt. 1995, 4) de belangrijkste
is.De kredieten voor de rijksdiensten (Instituut Collectie Nederland, Rijksarchiefdienst,
Rijksdienst voor de Monumentenzorg en Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek)
worden verstrekt op grond van de begrotingswet.Dezelfde wet regelt de financiering van de (spoed)aankopen van bedreigd
cultuurbezit (volgens de Wet tot behoud van cultuurbezit). De Monumentenwet
1988 (Stb. 1988, 638) is de basis voor de uitgaven voor restauratie en onderhoud
van ingevolge die wet beschermde monumenten. De uitgaven op het terrein van
de omroep en pers zijn gebaseerd op de Mediawet (Stb. 1987, 249). Het Mediabesluit
(Stb. 1987, 573) is de basis voor de subsidies mediabeleid.2. BELEIDDe nieuwe cultuurnota Cultuur als confrontatie
wordt tegelijk met deze begroting aan de Tweede Kamer aangeboden. Het nieuwe
begrotingsjaar is ook het eerste jaar van de nieuwe cultuurnota cyclus over
de periode 2001–2004. De Cultuurnota is tot stand gekomen
na een breed cultuurdebat, waarvoor OCenW de Uitgangspuntenbrief, de nota's Ruim baan voor culturele diversiteit,
Media en minderheden, Vermogen om te laten zien en Cultureel ondernemerschap, en de beleidsbrief
over internationaal cultuurbeleid leverde. De Cultuurnota presenteert de subsidiebeslissingen
die zijn genomen op basis van dit debat en het advies van de Raad voor Cultuur Van de schaarste en de overvloed. Hierin bespreekt de
Raad de beleidsplannen van meer dan 750 culturele instellingen.Het motto van de Uitgangspuntenbrief was «het
goede populair maken en het populaire goed». Het doel ervan was zoveel
mogelijk mensen uit zoveel mogelijk bevolkingslagen cultuur te laten ervaren.
Een pleidooi voor meer wisselwerking tussen cultuurmakers en publiek stond
daarbij centraal. Het resultaat zijn vijf beleidsprioriteiten: versterking
van de culturele programmering, meer aandacht voor culturele diversiteit,
meer aanbod voor de jeugd, ons culturele vermogen beter zichtbaar en bereikbaar
maken en culturele planologie.Het project «Cultuur en school», waarmee in de vorige Cultuurnota
een begin werd gemaakt, is een succes. Het wordt de komende vier jaar dan
ook geïntensiveerd, waarbij de positie van de scholen zal worden versterkt.Nieuw is het «Actieplan cultuurbereik»: het rijk zal de gelden
die dertig gemeenten en provincies in hun «stedelijke en provinciale
plannen cultuurbereik» opnemen, verdubbelen. Daarnaast blijven de zogenoemde
«cultuur convenanten» van groot belang voor de onderlinge afstemming
van het cultuurbeleid van rijk, provincies en gemeenten.In de Voorjaarsnota 2000 zijn extra middelen vrijgemaakt om zoveel mogelijk
van de kwalitatief goede beleidsplannen uit de Cultuurnota te honoreren. Deze
intensiveringen bedragen f 20 miljoen vanaf 2002. Daarnaast treedt een
versnelling op van de regeerakkoordintensiveringen die in 2001 f 20 miljoen
bedragen. Ook deze middelen komen integraal ten goede aan de financiering
van de Cultuurnota. Bovendien is er additioneel f 5 miljoen structureel
vanaf 2001 beschikbaar.De financiering van Cultuur als confrontatie
is echter gebaseerd op de intensiveringen in het jaar 2002. Vanaf dat jaar
bedragen de structurele middelen f 38 miljoen meer dan in 2001. Dit houdt
in dat er in 2001 sprake zal zijn van een temporisatieslag. Aangezien de impulsen
integraal onderdeel uitmaken van de cultuurnota financiering, zal de toedeling
naar de verscheidene sectoren worden toegelicht.Aan beleidsmatige impulsen heeft cultureel erfgoed, los van de middelen
uit de Cultuurnota 2001–2004, in 2000 eenmalig f 40 miljoen gekregen
voor «kanjers monumentenzorg». Ook is er, met ingang van 2001,
een structurele bijdrage voor de vernieuwing van het Rijksmuseum Amsterdam.De f 40 miljoen voor «kanjers monumentenzorg» is bedoeld
om de ruim honderd rijksmonumenten die met de beschikbare middelen niet gerestaureerd
kunnen worden, toch te restaureren. De instandhouding van die monumenten is
van onbetwist belang voor een duurzaam behoud van ons cultureel erfgoed en
zijn dringend aan herstel toe.De verdeling van de middelen ten behoeve van de kanjers, waaronder deze
f 40 miljoen, zal plaatsvinden op grond van het Besluit rijkssubsidie
grootschalige restauraties (stb. 2000, 323).Op de valreep van 1999 besloot het kabinet om f 100 miljoen beschikbaar
te stellen voor de vernieuwing van het Rijksmuseum Amsterdam. Dat leidde
tot een eenmalige reservering uit de Najaarsnota 1999. Bovendien wordt met
ingang van 2001 de volgende reeks beschikbaar gesteld: f 4 miljoen in
2001, f 9 miljoen in 2002 en f 14 miljoen structureel vanaf 2003.3. HORIZONTALE TOELICHTING Totaal uitgaven en ontvangsten voor cultuur
(bedragen x f 1 000) 1999200020012002200320042005Totaal uitgaven3 040 6523 008 8432 970 3793 053 8853 083 4663 093 9383 099 5661. Kunsten581 428568 201603 329652 960648 907648 937604 3342. Bibliotheken, letteren en Nederlandse Taalunie90 59496 91091 88591 46591 46591 46290 7813. Cultuurbeheer396 998580 019489 490509 251520 829520 403486 1874. Overige uitgaven10 64828 12626 91623 91723 91723 91798 4175. Media1 960 9841 735 5871 758 7591 776 2921 798 3481 809 2191 819 847Totaal
ontvangsten1 900 578600 394455 050466 050477 050477 050477 0501. Cultuurbeheer18 991– 668000002. Media1 880 683601 000454 500465 500476 500476 500476 5003. Overige ontvangsten90462550550550550550De belangrijkste oorzaken voor het grillige verloop van de budgetten cultuur:• incidentele en structurele verhogingen van het budget voor cultureel
erfgoed;• een oplopende reeks van de arbeidsproductiviteitkorting tot en
met 2002;• de korting op het cultuurbudget;• een oploop van de regeerakkoordintensiveringen tot en met 2002;• een versnelling van de regeerakkoordintensiveringen voor de jaren
2000 en 2001;• extra middelen in het kader van de Voorjaarsnota vanaf 2002 en
extra intensiveringen ten behoeve van de cultuurnotafinanciering 2001–2004;• structurele middelen vanaf 2002 voor de Wet tot behoud cultuurbezit;• de afbouw van de WIK-gelden (Wet inkomensvoorziening kunstenaars)
tot en met 2003.Binnen Kunsten wordt de motie van Van Nieuwenhoven c.s. gecontinueerd
met f 16 miljoen vanaf 2001. Ook vindt in 2001 de tweede opeenvolgende
afdracht plaats van f 25 miljoen ten gunste van de algemene OCenW-middelen.
Deze afdracht is het gevolg van de toepassing van het kasstelsel bij de kunstenfondsen.
Vanaf 2002 wordt in het kader van hetzelfde arrangement f 10 miljoen
structureel bijgeboekt. De regeling voor de WIK loopt af in 2003 waarmee ook
het budget op dit onderdeel stopt.Op het onderdeel Letteren en Bibliotheken waren er verscheidene kasschuiven
die alleen betrekking hadden op 2000. Met uitzondering van de oploop in de
arbeidsproductiviteitkorting is het verloop van dit budget vanaf 2001 relatief
stabiel.Het eenmalig hoge uitgavenniveau in 2000 van het onderdeel Cultuurbeheer
is het gevolg van een dotatie van f 100 miljoen voor het Rijksmuseum
en van f 40 miljoen voor de Monumentenzorg. Daarnaast was er sprake van
f 20 miljoen aan externe overboekingen. Vanaf 2002 komt f 8 miljoen
structureel beschikbaar voor de Wet behoud cultuurbeheer (WBC), dat
besteed wordt aan het «Actieplan cultuurbereik». Verder is vanaf
2001 voor vernieuwing van het Rijksmuseum een reeks beschikbaar van f 4
miljoen in 2001, f 9 miljoen in 2002 oplopend tot structureel f 14
miljoen vanaf 2003. Voor de stelselwijziging rijkshuisvesting is vanaf 2001
tevens f 5 miljoen beschikbaar. De overige mutaties hangen hoofdzakelijk
samen met loon- en prijsbijstellingen.De mutaties op het onderdeel Media zijn het gevolg van hogere rijksbijdragen
en hogere beschikbare budgetten door gestegen reclame-inkomsten. Daarentegen
werd er minder rente ontvangen op de omroepreserve.De ontvangstenraming van het artikel cultuurbeheer is in 2000 eenmalig
verlaagd om een overschrijding in 1999 te compenseren. De mediaontvangsten
zijn in 2001 een stuk lager dan in 2000, omdat de verkoopopbrengst van het
NOB is doorgeschoven van 1999 naar 2000. Daarnaast waren de reclameopbrengsten
in 2000 hoger. De overige ontvangsten cultuur zijn in 2000 en vanaf 2001 aangepast
aan de inkomsten die werkelijk te verwachten zijn als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten.D. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKELBeleidsterrein 17 Ministerie algemeenDe begroting van OCenW onderscheidt apparaatsuitgaven en programmauitgaven.
De van de programmauitgaven gescheiden apparaatsuitgaven worden op dit beleidsterrein
gepresenteerd.Artikel 17.10 BestuursdepartementAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten voor het bestuursdepartement
geraamd, inclusief de bijdrage die OCenW moet betalen aan de USZO en het ABP
voor diensten op het gebied van sociale zekerheid voor het departementspersoneel.
Bij apparaatskosten moet gedacht worden aan kosten voor salarissen, materieel
(waaronder huisvesting), automatisering, opleidingen, voorlichtingscampagnes,
arbo-zorg, wachtgeld en dergelijke. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
17.101999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 302 723271 248266 331266 342267 298 Nieuwe mutaties 13 76025 38637 64319 97322 875 Stand ontwerpbegroting 2001272 565316 483296 634303 974286 315290 173290 173Stand ontwerpbegroting
2001 in euro123 685143 614134 607137 937129 924131 675131 675Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 5 22618 3659 4354 9656 967 1.
Bijstelling uit aanvullende posten – 15 4597 7457 6557 7737 808 2. Overboekingen
(extern) 2 184931838   3. Overboekingen (intern) 8 0499 689942– 2 808– 841 2. Beleidsmatige mutaties 18 9867 02128 20815 00815 908 1. Intertemporele compensatie 16 442700– 2 700   2. Procesmanagement 4672 9965 0085 0085 008 3. Project VFA 2 0771 325    4. Verhuizing Hoftoren 02 00025 90010 00010  900 Totaal 13 76025 38637 64319 97322 875 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft overwegend de verdeling van de middelen – die
vooralsnog geparkeerd waren op dit artikel – voor de invoeringskosten
van de euro naar de overige concernonderdelen. De bijstelling uit de aanvullende
posten heeft betrekking op de loonbijstellingstranche 2000 en de prijsbijstellingstranche
2000.2.1In totaal is een bedrag van f 16,4 miljoen doorgeschoven van 1999
naar 2000; in 1999 is het artikel voor ditzelfde bedrag verlaagd. Het bedrag
wordt gebruikt voor onder andere twee in 1999 uitgestelde voorlichtingscampagnes,
namelijk «voortijdig schoolverlaten» en voorlichting over de Wet
studiefinanciering (WSF), het project invoering onderwijsnummer, verdere implementatie
van het eurotraject, het project vereenvoudiging financiële administratie
en de eindejaarsmarge van de directies van het bestuursdepartement.2.2De op dit artikel voorlopig geplaatste taakstelling procesmanagement in
het kader van het regeerakkoord 1998 is inmiddels belegd bij diverse beleidsdirecties.
Door hun invulling daarvan kan dit artikel worden verhoogd met f 0,5
miljoen in 2000, oplopend tot f 5,0 miljoen in 2004.2.3Voor het project vereenvoudiging financiële administratie is een
bedrag van f 2,1 miljoen ontvangen uit de centrale middelen. Naast de
algemene projectkosten wordt dit bedrag vooral gebruikt om een nieuw instrumentarium
in te voeren voor de administratie van de apparaatskosten en de hoofdadministratie.2.4In oktober 1999 is besloten dat het bestuursdepartement medio 2002 verhuist
naar het centrum van Den Haag. Door deze mutatie, waarin gelden vanuit centraal
beheerde middelen aan het artikel bestuursdepartement worden toegevoegd, kunnen
de uitgaven op het juiste artikel worden verantwoord.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.10 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Personeel departement     157 499170 333155 621 11 04.0Materieel departement  n.v.t.  86 856118 015112 917 12 04.0Postactieven     12 85013 31912 063 11 04.0Huisvesting     15 36014 81616 033 12 04.0Totaal     272 565316 483296 634    Artikel 17.11 InspectiesAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten voor de Inspectie
van het Onderwijs en de Inspectie Cultuurbezit geraamd. De algemene doelstelling
van de Onderwijsinspectie is het beoordelen van de kwaliteit van het onderwijs.
De Inspectie Cultuurbezit richt zich op het adequaat beheer van het cultuurbezit.Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
17.111999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 75 89176 06876 01976 02375 995 Nieuwe mutaties 12 88711 63411 2707 4207 183 Stand ontwerpbegroting 200180 94888 77887 70287 28983 44383 17883 178Stand ontwerpbegroting
2001 in euro36 73340 28639 79739 61037 86537 74537 745Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 8 2296 5346 1704 5204 383 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 2 4542 4712 4702 4702 470 2. Overboekingen (intern) 5 7754 0633 7002 0501 913 2. Beleidsmatige mutaties 4 6585 1005 1002 9002 800 1. Intertemporele compensatie 58     2. Onderwijsinspectie ix 4 6005 1005 1002 9002 800 Totaal 12 88711 63411 2707 4207 183 Toelichting op de nieuwe mutaties2.1Met betrekking tot het NK2-project (onderzoek naar de herkomst van gerecupereerde
Nederlandse kunst) bij de Inspectie Cultuurbezit heeft via intertemporele
compensatie een kasschuif van f 58 000 plaatsgevonden van begrotingsjaar
1999 naar 2000.2.2Het artikel is verhoogd met een bedrag van f 4,6 miljoen voor de
uitvoeringskosten die bij de Inspectie van het onderwijs verbonden zijn aan
beleidsintensiveringen uit de nota Variëteit en waarborg.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.11 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Personeel Inspectie
van het onderwijs     56 58369 99969 067 11 04.0Materieel Inspectie van het onderwijs     16 91611 64011 640 12 04.0Huisvesting Inspectie van het onderwijs  n.v.t.  5 6105 1995 410 12 04.0Personeel Inspectie
cultuurbezit     860878856 11 08.1Materieel
Inspectie cultuurbezit     904987654 12 08.1Huisvesting Inspectie cultuurbezit     757575 12 08.1Totaal     80 94888 77887 702    Artikel 17.12 CultuurinstellingenAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten geraamd voor de
Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ), de Rijksdienst voor het Oudheidkundig
Bodemonderzoek (ROB) en het Instituut Collectie Nederland (ICN). De voormalige
Rijksacademie van beeldende kunsten (RABK) is per 1 november 1999 geprivatiseerd.
De uitgaven van de RABK worden nu op artikel 27.01 Kunsten geraamd. De uitvoeringsorganisaties
op het terrein van cultuur richten zich voornamelijk op het behoud en beheer
van de aan hun opgedragen sectorale taken. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
17.121999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 77 58676 36175 77275 77472 627 Nieuwe mutaties – 3 258– 7 521– 7 708– 7 708– 4 847 Stand ontwerpbegroting 200186 34274 32868 84068 06468 06667 78067 780Stand ontwerpbegroting 2001 in euro39 18033 72931 23830 88630 88730 75730 757Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 65– 7 521– 7 708– 7 708– 4 847 1. Bijstelling uit aanvullende posten 2 3341 9201 8781 8781 870 2. Overboekingen (intern) – 2 269– 9 441– 9 586– 9 586– 6 717 2. Beleidsmatige
mutaties – 3 323     1. Intertemporele compensatie – 1 521     2. Verrekening
ROB – 1 802     Totaal – 3 258– 7 521– 7 708– 7 708– 4 847 Toelichting op de nieuwe mutaties1.2Naast enkele kleinere overboekingen wordt deze mutatie meerjarig voornamelijk
bepaald door de (administratieve) overboeking van f 8,1 miljoen naar
artikel 27.01 Kunsten voor de uitgaven van de Rijksacademie van beeldende
kunsten na verzelfstandiging per 1 november 1999. Daarnaast is er nog sprake
van een overboeking van het artikel 27.03 Cultuurbeheer van f 5,4 miljoen
voor de ontstane knelpunten apparaatskosten bij de ROB, de RDMZ en het ICN.
De knelpunten bij de ROB en de RDMZ behelzen de groei van de werkzaamheden
voor de noodzakelijke uitvoering van de wettelijke taken. De knelpunten bij
het ICN hebben betrekking op de noodzakelijke bouwkundige investeringen ter
verbetering van de beveiliging van de rijkscollectie.2.1De intertemporele compensatie van totaal f 1,5 miljoen is naar aanleiding
van:• de meerkosten huisvesting cultuurinstellingen in 1999 van f 0,6
miljoen;• een compensatie van f 1,3 miljoen voor de meeruitgaven van
de drie cultuurinstellingen in het begrotingsjaar 1999 ten laste van 2000;• een kasschuif van f 0,4 miljoen van het begrotingsjaar 1999
naar 2000 met betrekking tot het millenniumbudget van de RDMZ.2.2Deze mutatie in 2000 betreft een verrekening in verband met een administratieve
overschrijding van f 1,8 miljoen bij de ROB.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.12 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.ICN Personeel     8 5978 3488 045 11 08.1ICN Materieel     9 7438 5886 988 12 08.1RDMZ Personeel     17 45514 85816 208 11 08.1RDMZ Materieel     8 84811 9087 679 12 08.1ROB Personeel     12 98912 53112 192 11 08.1ROB Materieel  n.v.t.  12 5827 3616 584 12 08.1RABK     6 73500 12 08.1Loonbijstelling
2000 onverdeeld ICN, RDMZ, ROB      1 2701 250 11 08.1Prijsbijstelling 2000 onverdeeld ICN, RDMZ, ROB      651649 12 08.1Huisvesting
buitendiensten cultuur     9 3938 8139 245 12 08.1Totaal     86 34274 32868 840    Artikel 17.13 AdviesradenAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten geraamd voor de
adviesraden van het ministerie. Dit zijn de Onderwijsraad, de Raad voor Cultuur
en de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid. De adviesraden verstrekken
adviezen en oordelen aan de minister van OCenW bij zijn beleidsvoornemens. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
17.131999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 10 83410 44510 34410 35310 419 Nieuwe mutaties 1 359721644644585 Stand ontwerpbegroting 200111 01512 19311 16610 98810 99711 00411 004Stand ontwerpbegroting 2001 in euro4 9985 5335 0674 9864 9904 9934 993Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 512541464464405 1. Bijstelling uit aanvullende posten 413399395395402 2. Overboekingen
(intern) 9914269693 2. Beleidsmatige mutaties 847180180180180 1. Intertemporele compensatie 647     2. Raad van Cultuur 200180180180180 Totaal 1 359721644644585 Toelichting op de nieuwe mutaties2.1De eindejaarsmarge 1999 is toegevoegd aan het budget 2000.2.2Het budget van de Raad van Cultuur is verhoogd voor de benodigde ruimte
in het personele budget. De vergoeding van de leden en de vacatiegeldenvergoeding
is aangepast aan de gangbare loonontwikkeling. Daarnaast is het budget bedoeld
voor bezoldiging van de voorzitter, gelijkgetrokken aan de normen die gelden
voor bezoldiging van voorzitters van adviesraden.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.13 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Personeel Onderwijsraad     3 1893 7133 432 11 04.0Materieel Onderwijsraad     1 0301 0301 030 12 04.0Huisvesting Onderwijsraad     240250250 12 04.0Personeel Raad voor Cultuur     3 0503 5512 828 11 08.0Materieel
Raad voor Cultuur  n.v.t.  1 8021 8001 800 12 08.0Huisvesting Raad voor Cultuur     300300300 12 08.0Personeel Adviesraad Wetenschaps-
en Technologiebeleid (AWT)     794927904 11 04.6Materieel
AWT     445450450 12 04.6Huisvesting
AWT     165172172 12 04.6Totaal     11 01512 19311 166    Artikel 17.14 AgentschappenAlgemeenOp dit artikel worden de apparaatsuitgaven geraamd voor de agentschappen,
de Rijksarchiefdienst (RAD) en Centrale Financiën Instellingen (CFI).
De CFI richt zich op het uitvoeren van onderwijswetgeving voor instellingen. Het gaat daarbij om de rechtmatige en doelmatige verstrekking
van financiële middelen. Daarnaast worden de benodigde gegevens verzameld,
beheerd en beschikbaar gesteld voor beleidsontwikkeling. De RAD richt zich
op het behoud, beheer en het voor het publiek toegankelijk maken van de collectie
van de archieven van de overheid. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 150 423146 908143 748143 753142 248 Nieuwe mutaties 24 1145 8275 7115 7117 178 Stand ontwerpbegroting
2001166 501174 537152 735149 459149 464149 426149 426Stand ontwerpbegroting 2001 in euro75 55579 20169 30867 82267 82467 80767 807Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 24 1185 2695 1535 1536 620 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 12 4744 2284 1124 1124 074 2. Overboekingen (extern) 180180180180180 3. Overboekingen
(intern) 11 4648618618612 366 2. Beleidsmatige mutaties – 4558558558558 1. Intertemporele compensatie – 562     2. Rente 558558558558558 Totaal 24 1145 8275 7115 7117 178 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft de ontvangst van de middelen voor de invoeringskosten
van de euro.2.1Een verlaging van f 0,6 miljoen als gevolg van hogere uitgaven bij
de RAD vanwege te verrekenen kosten met de Rijksgebouwendienst voor het millenniumbestendig
maken van de gebouwgebonden installaties.2.2De rentevergoedingen voor de conversies van het eigen vermogen van de
agentschappen CFI en RAD zijn verhoogd met respectievelijk f 288 000
en f 270 000 vanwege de verhoging van de rekenrente van 4% naar
5% en de verhoging van de conversiebedragen.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.14 Verplichtingen Uitgaven codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Personeel RAD     29 71030 66129 234 11 08.1Materieel RAD     15 87523 11114 575 12 08.1Rente-ontvangst RAD  n.v.t.  700700700 01 08.1Huisvesting RAD     21 18222 53023 092 12 08.1Personeel CFI     55 46854 65051 690 11 04.0Materieel CFI     43 56642 17032 729 12 04.0Rente-ontvangst
CFI     –715715 01 04.0Totaal     166 501174 537152 735    Artikel 17.15 Zelfstandige uitvoeringsorganisatiesAlgemeenOp dit artikel worden de bijdragen van het departement aan de apparaatskosten
geraamd voor de Informatie Beheer Groep (IB-Groep), de Dienst ziektekostenvoorziening
overheidspersoneel (DZVO), de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor
overheid en onderwijs (USZO) en het Vervangingsfonds (voornamelijk het onderdeel
bedrijfsgezondheidszorg).De IB-Groep voert de onderwijswetgeving uit voor individuen. Het gaat
daarbij om de rechtmatige en doelmatige verstrekking van financiële middelen.
Daarnaast worden de benodigde gegevens verzameld, beheerd en beschikbaar gesteld
voor beleidsontwikkeling. De IB-Groep is een zelfstandig bestuursorgaan (ingesteld
met de Instellingswet Verzelfstandig Informatiseringsbank). De diensten DZVO
en USZO behoren niet tot het ministerie. De apparaatsuitgaven van deze diensten
voor de sector onderwijs worden op de OCenW-begroting geraamd. De apparaatsuitgaven
van het vervangingsfonds worden eveneens op dit artikel geraamd. Het vervangingsfonds
is een privaatrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
17.151999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 255 328222 273218 752218 752218 752 Nieuwe mutaties 64 06919 89517 81117 81117 811 Stand ontwerpbegroting 2001355 709319 397242 168236 563236 563236 563236 563Stand ontwerpbegroting
2001 in euro161 414144 936109 891107 348107 348107 348107 348Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 23 4245 8955 8115 8115 811 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 22 8596 7436 6596 6596 659 2. Overboekingen (intern) 565– 848– 848– 848– 848 2. Autonome mutaties 30 64514 00012 00012 00012 000 1. Diversen 30 64514 00012 00012 00012 000 3.
Beleidsmatige mutaties 10 000     1. IBG 10 000     Totaal 64 06919 89517 81117 81117 811 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft de ontvangst van de middelen voor de invoeringskosten
van de euro.2.1Bij de IB-Groep is begin 2000 een aanzienlijke vertraging geconstateerd
in het project Herontwerp. Daardoor moeten nieuwe beleidswijzigingen ook in
de oude systemen worden aangepast, wat tot een eenmalige extra kostenpost
leidt van f 30 miljoen (brief TK 24 724 nr. 39 d.d. 10 maart 2000).Structureel is het USZO-budget met f 14 miljoen in 2001 en met f 12
miljoen in 2002 en volgende jaren aangepast voor de doorwerking van het contract
1998–2000 en gecorrigeerd voor volumeontwikkeling. Daarnaast is bij
een a-selecte steekproef van de fiscus bij de USZO gebleken dat in de jaren
1994–1996 in enkele gevallen te weinig premie is afgedragen. Het totaal
is door de fiscus becijferd op f 645 000. Omdat deze navordering
niet op individuele personen herleidbaar is wordt het artikel met dit bedrag
verhoogd.3.1De toevoeging van f 10 miljoen bij de IB-Groep is noodzakelijk in
verband met hogere exploitatiekosten.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 17.15 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Personeel en
materieel IB-Groep     246 260223 073156 583 10 04.0Personeel en materieel DZVO     5 4076 9476 309 10 01.1Personeel
en materieel USZO  n.v.t.  76 12360 15850 262 10 01.1Personeel en materieel Vervangingsfonds     27 91929 21929 014 10 04.0Totaal     355 709319 397242 168    Artikel 17.01 Ontvangsten van algemene aardOp dit artikel worden de ontvangsten geraamd die corresponderen met de
uitgaven van beleidsterrein 17. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 23 4981 7881 7881 7881 788 Nieuwe
mutaties 6 5920000 Stand ontwerpbegroting 200111 52230 0901 7881 7881 7881 7881 788Stand ontwerpbegroting 2001 in euro5 22813 6540 8110 8110 8110 8110 811Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Beleidsmatige mutaties 6 592     1. Conversie eigen vermogen 6 592     Totaal 6 5920000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Het betreft hier de consequenties van de conversie van het eigen vermogen
van de agentschappen CFI en RAD. Door deze verhoging zijn deze op de stand
jaarrekening 1999 gebracht.Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 17.01 Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
van algemene aard 2 2701 3651 365 16 04.0Ontvangsten cultuurbeheer 9 252423423 16 08.1Conversie
eigen vermogen RAD 014 0080 06 08.1Conversie eigen vermogen CFI 014 2940 06 04.0Totaal 11 52230 0901 788    Beleidsterrein 18 Primair onderwijsArtikel 18.01 Personele uitgavenAlgemeenDit artikel is opgebouwd uit vier onderdelen:1. De wettelijk verplichte formatie2. Het aanvullend formatiebeleid3. Vervanging/bedrijfsgezondheidszorg4. Rechtspositionele uitkeringenAd 1.De wettelijk verplichte formatie voor het primair onderwijs is gebaseerd
op de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet op de expertisecentra (WEC),
formatiebesluiten die op deze wetten zijn gebaseerd en het rechtspositiebesluit
onderwijspersoneel (RPBO). Op 1 augustus 1998 zijn deze wetten in de plaats
gekomen van de Wet op het basisonderwijs (WBO) en de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO).Het basisonderwijs en het onderwijs op de speciale scholen voor basisonderwijs
is geregeld in de WPO. Het voortgezet speciaal onderwijs categorie 1 (voorheen:
vso lom en mlk) is ondergebracht in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO)
en is overgegaan naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs). Het overige
(voortgezet) speciaal onderwijs is in de WEC ondergebracht.Onder de WPO vallen tevens de personele uitgaven voor het Nederlands onderwijs
in het buitenland en voor scholen voor trekkende bevolking.Ad 2.Het aanvullend formatiebeleid betreft de jaarlijkse uitvoering van de
artikelen 120 derde lid van de WPO en artikel 117, vierde lid van de WEC.
Deze artikelen bieden de mogelijkheid op grond van bijzondere omstandigheden
goed te keuren, dat er meer formatie aan een school verbonden is dan de formatie
toegekend krachtens het formatiebesluit. Een van deze bijzondere omstandigheden
is bijvoorbeeld de aanwezigheid van gehandicapte leerlingen in het basisonderwijs.Ad 3.In het kader van het formatiebudgetsysteem wordt de vervanging vanaf 
1 augustus 1992 in een zelfstandig fonds, het Vervangingsfonds, geregeld.
Hiermee samenhangend is gelijktijdig een stelsel van bedrijfsgezondheidszorg
ingevoerd.Ad 4.Vanaf 1995 zijn de budgetten voor rechtspositionele uitkeringen overgeboekt
van artikel 18.04 naar artikel 18.01. De uitgaven, die via een opslag op de
gemiddelde personele lasten worden berekend, komen met de oprichting van het
Participatiefonds ten laste van artikel 18.01.De projecten en beleidsprogramma's die op dit artikel betrekking hebben
zijn onder andere:• Groepsgrootte en kwaliteit basisonderwijs;• Leerlinggebonden financiering;• Weer samen naar school;• Voor- en vroegschoolse educatie;• Management, ondersteuning en arbeidsmarktbeleid;• Onderwijskansen/achterstandenbeleid. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 9 830 27510 126 40410 387 86110 698 63310 766 203 Nota van wijziging 20 00020 00020 00020 00020 000 Amendementen 5 0005 0005 0005 0005 000 Geautoriseerd totaal 9 855 27510 151 40410 412 86110 723 63310 791 203 Nieuwe mutaties 505 1911 004 0411 113 8821 088 1701 091 396 Stand ontwerpbegroting 20019 772 44910 360 46611 155 44511 526 74311 811 80311 882 59911 972 381Stand ontwerpbegroting 2001 in euro4 434 5444 701 3755 062 1205 230 6085 359 9635 392 0885 432 830Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 461 768867 504915 195935 411926 127 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 464 502874 739903 503947 709939 823 2. Desalderingen 11 40610 1316 9176 9176 917 3. Overboekingen (intern) – 14 140– 17 366– 17 225– 19 215– 20 613 2. Autonome mutaties – 81 877– 105 862– 64 461– 76 761– 54 596 1. Diversen 5 7367 8763 882– 1 117– 1 117 2. Formatie 24 52928 6188 84610 58515 059 3. Gemiddelde personeelslasten – 87 481– 126 796– 74 779– 103 709– 104 468 4. Leerlingen volume – 24 661– 15 560– 2 41017 48035 930 3. Beleidsmatige mutaties 187 300186 399263 148229 520219 865 1. Achterstandenbeleid  25 00075 00075 00075 000 2. Diverse budgetten  – 9 500– 25 200– 25 200– 25 500 3. Frictiekosten  15 00015 00015 00015 000 4. Intertemporele compensatie 4 500– 1 300800   5. Inverdieneffecten  – 4 701– 9 452– 14 280– 23 635 6. Management en bestuur  12 50030 00030 00030 000 7. Onderwijskans/vroegschoolse educatie 50 000100 000100 000100 000100 000 8. Procesmanagement – 200– 600– 1 000– 1 000– 1 000 9. Schoolspecifieke budgetten/moa 75 000     10. Schoolspecifieke budgetten/moa – 62 00056 00028 000   11. Voor- en vroegschoolse educatie 10 000     12. Weer samen naar school 8 000     13. Zorgbudget/wachtlijsten 40 00050 00050 00050 00050 000 Totaal 505 1911 004 0411 113 8821 088 1701 091 396 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten van f 874,7 miljoen heeft
betrekking op budgetten voor asielzoekers en loonbijstellingen. Voor asielzoekers
is f 51,0 miljoen aan artikel 18.01 toegevoegd.Voor kinderopvang is artikel 18.01 met f 7,5 miljoen verhoogd.De overige loonbijstellingen op artikel 18.01 betreffen:• een bijstelling in het kader van de verwerking van de het premiebeeld ziektekostenvoorziening voor onderwijsen onderzoekpersoneel over
de betreffende artikelen (– f 4,1 miljoen);• de doorwerking van de wijziging van de premies ouderdomspensioen/nabestaandenpensioen
(op/np) (– f 6,1 miljoen);• leraren op achterstandscholen (f 13,8 miljoen);• afschaffen periodieken (f 71,0 miljoen);• opfrisverlof (f 1,0 miljoen);• een uitdeling voor de cao afspraken voor de jaren 2000–2002
(f 740,6 miljoen).Voor een nadere toelichting op de aanvullende post mutaties wordt verwezen
naar beleidsterrein 26.1.2Dit betreft een desaldering kinderopvang in verband met de Wet afdrachtvermindering
(WVA) van f 10,1 miljoen. Door de fiscale stimuleringsmaatregel WVA wordt
30% van het totale bedrag dat aan kinderopvang wordt besteed in mindering
gebracht op de afdracht loonbelasting. Dit betekent dat het netto beschikbare
bedrag in de begroting 70% is van de totale uitgaven aan kinderopvang. De
ontvangsten in verband met de WVA-korting (30%) komen te zijner tijd op het
ontvangstenartikel (O18.01). Vandaar dat een desaldering tussen het uitgaven-
en het ontvangstenartikel noodzakelijk is. Hierdoor worden de uitgaven en
de ontvangsten met hetzelfde bedrag verhoogd.1.3Onder de noemer «overboekingen intern» hebben de onderstaande
mutaties plaatsgevonden:• met ingang van 1 augustus 1999 zijn de budgetten voor het speciaal
voortgezet onderwijs (vso lom en mlk) overgeboekt van het beleidsterrein primair
onderwijs naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs). De overboeking van
f 6,7 miljoen is hierop een aanvulling op basis van de nacalculatie over
1999;• een overboeking van f 0,3 miljoen van artikel 18.02 (materiële
uitgaven) naar 18.01 (personele uitgaven) in het kader van het experiment
«gewoon anders». Voor de bekostiging van dit project wordt onder
meer geput uit de minderkosten op het terrein van de materiële instandhouding
die optreden door het niet stichten van scholen als gevolg van dit experiment.
Deze minderkosten worden naar het uitgavenartikel 18.01 overgeboekt omdat
de bekostiging van het experiment daarop drukt;• een overboeking van f 10,0 miljoen in verband met «stabilisatie
wsns». Met ingang van 1 januari 2000 vindt de materiële bekostiging
voor de speciale scholen voor basisonderwijs (sbo's) plaats op basis van de
WPO. Tevens wordt met ingang van 1 januari 2000 een extra impuls gegeven aan
de sbo's. Als gevolg hiervan heeft een correctie plaatsgevonden op de oorspronkelijke
meerjarenreeks ten laste van het stabilisatiebudget;• een overboeking van f 92 000 van artikel 18.05 voor de
salariskosten van coördinatiewerkzaamheden voor het deskundigennetwerk
in het kader van de Wet ondersteuning onderwijs aan zieke kinderen. De salariskosten
worden via artikel 18.01 uitgekeerd;• een overboeking van f 0,6 miljoen van artikel 17.15 (zelfstandige
uitvoeringsorganisaties) in verband met een verhoging voor btw van het budget
bedrijfsgezondheidszorg;• bij de toevoeging aan de begroting in 1998 van de middelen voor
groepsgrootte en kwaliteit heeft een voorlopige verdeling over de artikelen
18.01 (personele uitgaven) en 18.02 (uitgaven materiële instandhouding)
plaatsgevonden. Inmiddels heeft de verwerking van het groepsgroottebeleid
in de personele en materiële vergoedingsregelingen definitieve vorm aangenomen.
Daarmee kan ook de definitieve verdeling over de artikelen 18.01 en 18.02
plaatsvinden. De hier voorgestelde overboeking betreft een daaruit voortvloeiende
geringe herschikking (f 0,3 miljoen) van het voor 2000 beschikbare budget
«groepsgrootte» over de artikelen 18.01 en 18.02;• op artikel 18.02 (materiële uitgaven) staan de middelen voor
informatie- en communicatietechnologie (ict) geraamd. Een klein gedeelte hiervan
wordt uitgeput op artikel 18.01. Een overboeking van f 0,4 miljoen betreft
dit gedeelte;• uit de asielzoekersmiddelen heeft een overboeking plaatsgevonden
van f 1,8 miljoen naar artikel 18.02 voor de materiële uitgaven.2.1Zoals ook in voorgaande jaren is er sprake van een toename van het aantal
gehandicapten in het basisonderwijs waarvoor aanvullende formatie wordt verstrekt
(aanvullend formatiebeleid). Realisatiecijfers 1999 geven aanleiding tot een
structurele verhoging van dit budget met f 7,9 miljoen.Daarnaast is een mutatie opgenomen van – f 4 miljoen in 2002
tot – f 9 miljoen structureel in verband met de invoering van het
onderwijsnummer.2.2De realisatiegegevens voor de formatie in het primair onderwijs in 1999
leiden tot een bijstelling. Deze bijstelling wordt veroorzaakt door het verschil
in geraamde en toegekende formatie. De doorwerking hiervan naar het jaar 2001
leidt per saldo tot een bijstelling van f 28,6 miljoen.2.3Deze mutatie betreft de verwachte meerjarige doorwerking van de verschillen
tussen ramingen en realisaties van de componenten voor de gemiddelde personeelslasten
(algemene salarismaatregelen, de incidentele loonsomcomponent 1999 en realisatieverschillen
toelagen en kortingen) (– f 25,6 miljoen). Op basis van deze uitkomsten
is vanaf 2001 tevens het meerjarenbudget voor de incidentele loonsomcomponent
structureel verlaagd met f 15,0 miljoen.In de samenhang met de loonbijstelling in het kader van de cao afspraken
2000–2002 (zie technische mutaties, aanvullende posten) zijn de gemiddelde
personeelslasten bijgesteld (– f 86,2 miljoen) door onder
andere gewijzigde werkgeverslasten en het zogenaamde Pais-effect.2.4De mutatie leerlingenvolume van – f 15,6 miljoen betreft de
budgettaire gevolgen van de nieuwe bevolkingsprognose, de leerlingentelling
van 1 oktober 1999 en de daaruit voortvloeiende leerlingenraming.3.1Het kabinet heeft besloten om f 25 miljoen in 2001 en structureel
f 75 miljoen additioneel beschikbaar te stellen voor achterstandenbeleid,
waarvan de verdere beleidsuitwerking zal optreden in het verlengde van het
onderwijskansenbeleid.3.2Deze mutatie betreft de compensatie ten laste van de begroting van het primair onderwijs voor de middelen voor management en bestuur (zie
ook de toelichting bij mutatie 3.6 en bij artikel 18.02: herbesteding T&B).3.3Eén van de afspraken die binnen het kabinet zijn gemaakt over het
budgettaire kader van de begroting 2000 betrof een verlaging van het personele
budget voor de scholen voor basisonderwijs door een verlaging van de opslag
voor formatieve fricties (– f 15,0 miljoen). Deze voorgenomen
maatregel wordt in het kader van de begroting 2001 weer ongedaan gemaakt (f 15,0
miljoen) (amendement Barth).3.4De uitvoering van de tweede fase garantieregeling op artikel 18.02 leidt
ertoe dat er in 2001 een tekort is, terwijl er in 2000 en 2002 budget overblijft.
Via het budget bestuurlijke krachtenbundeling wordt deze kasschuif mogelijk
gemaakt.3.5Voor investeringen in arbo-contracten is structureel f 50 miljoen
beschikbaar gekomen, waarvan f 23 miljoen voor primair onderwijs. Dit
moet, via het terugdringen van ziekteverzuim, leiden tot een inverdieneffect
van – f 4,7 miljoen in 2001, oplopend tot f 23,6 miljoen
in 2004.3.6Dit budget (f 12,5 miljoen in 2001, structureel f 30,0 miljoen)
beoogt, via professionalisering, de kwaliteit van het bestuur en management
op schoolniveau verder te versterken.3.7Deze additionele middelen (f 100,0 miljoen structureel) zijn beschikbaar
voor de uitwerking van de beleidsplannen voor onderwijskansen en voor voor-
en vroegschoolse opvang van kinderen met een taalachterstand. Zie ook de toelichting
bij de beleidsagenda. Overigens zal een gedeelte van de middelen voor onderwijskansen
die zijn uitgedeeld op artikel 18.01 zijn bestemming vinden in het voortgezet
onderwijs, beleidsterrein 19.3.8Deze mutatie betreft de invulling van een taakstelling uit het regeerakkoord,
waardoor het budget voor procesmanagement verlaagd wordt met f 0,6 miljoen.3.9Op verzoek van de Tweede Kamer is in 2000 f 75 miljoen toegevoegd
aan de begroting voor de decentrale schoolbudgetten (amendement 18, 1e suppletore wet).3.10De schoolspecifieke budgetten die bij de onderwijs-cao zijn afgesproken
worden versneld op het structurele niveau van het schooljaar 2002/2003 gebracht.
Voor het beleidsterrein primair onderwijs betreft dit extra middelen in 2000,
2001 en 2002 die voor deze periode voor f 75 miljoen worden gedekt uit
het TK-amendement 1e suppletore begroting en voor f 22 miljoen
eenmalig in 2002.3.11Voor voor- en vroegschoolse educatie is f 10 miljoen extra beschikbaar
(amendement 18, 1e suppletore wet).3.12In 2000 is f 8 miljoen beschikbaar voor het terugdringen van de wachtlijsten
«weer samen naar school».3.13Met deze f 50,0 miljoen structureel wordt prioriteit gegeven aan
de invoering van leerlinggebonden financiering («rugzakje»). In
2000 is hieruit f 10 miljoen beschikbaar voor het terugdringen van de
wachtlijsten in het speciaal basisonderwijs.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 18.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.BO gemeentelijk     2 639 7592 874 2263 101 584 43C 04.2BO bijzonder lonen onderwijzend personeel     5 279 5075 748 4516 203 169 43A 04.2BO bijzonder lonen overig     000 43A 04.2BO Ned. onderwijs in het buitenland     22 58327 05926 240 43G 04.0SBO gemeentelijk  n.v.t.  217 445226 492235 076 43C 04.2SBO bijzonder lonen onderwijzend
personeel     347 913362 387376 122 43A 04.2SBO bijzonder lonen overig     86 97890 59794 030 43A 04.2(V)SO
gemeentelijk     392 755343 752373 075 43C 04.36(V)SO bijzonder lonen onderwijzend personeel     628 407550 003596 919 43A 04.36(V)SO bijzonder lonen            overig     157 102137 501149 230 43A 04.36Totaal     9 772 44910 360 46611 155 445    Artikel 18.02 Materiële uitgavenAlgemeenDit artikel heeft betrekking op de uitgaven aan gemeenten en schoolbesturen,
die op grond van de artikelen 113 tot en met 119 en 134 tot en met 136 van
de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de artikelen 111 tot en met 116 en
128 tot en met 130 van de Wet op de expertisecentra (WEC) worden gedaan.Dit artikel omvat de uitgaven, die nodig zijn voor de exploitatie (materiële
instandhouding en andere voorzieningen) van een gebouw. Te denken valt aan
verlichting, verwarming, schoonhouden. Dit artikel omvat tevens de uitgaven
voor het verzorgen van het onderwijs zoals meubilair, leermiddelen etc.Ontvangsten als gevolg van afwikkeling van oude dienstjaren worden geboekt
op het ontvangstenartikel 18.01. Nabetalingen oude jaren worden ten laste
van het uitgavenartikel van het lopende jaar gebracht.De projecten en beleidsprogramma's die op dit artikel betrekking hebben
zijn onder andere:– Groepsgrootte en kwaliteit basisonderwijs;– Leerlinggebonden financiering. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 1 378 5791 410 5721 480 9651 498 5801 502 024 Nieuwe mutaties 139 24624 96124 27329 19533 194 Stand ontwerpbegroting 20011 301 6451 517 8251 435 5331 505 2381 527 7751 535 2181 543 198Stand ontwerpbegroting 2001 in euro590 661688 759651 417683 047693 274696 652700 273Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 30 31619 50122 36324 27525 924 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 24 12120 15022 97123 01723 397 2. Overboekingen (extern)  – 10 000– 10 000– 10 000– 10 000 3.
Desalderingen – 1 000– 1 000– 1 000– 1 000– 1 000 4. Overboekingen (intern) 7 19510 35110 39212 25813 527 2. Autonome mutaties – 2 570– 2 840– 2 490– 2801 770 1. Leerlingen volume – 2 570– 2 840– 2 490– 2801 770 3. Beleidsmatige mutaties 111 5008 3004 4005 2005 500 1.
Herbesteding T&B  – 3 000– 4 800– 4 800– 4 500 2. Intertemporele compensatie – 5001 300– 800   3. Leerlingenvervoer  10 00010 00010 00010 000 4. Leermiddelen 112 000     Totaal 139 24624 96124 27329 19533 194 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze aanvullende post mutatie bestaat uit:• een overboeking van – f 28 000 voor ict/gehandicapten
in het kader van «onderwijs on line». Deze uitgaven doen zich
voor bij het voortgezet onderwijs;• een verhoging van f 583 000 voor de ict-vergoeding van
de voorhoedescholen. Voor de jaren 2000 t/m 2002 is deze vergoeding verhoogd
van f 30,– tot f 50,– per leerling;• de prijscompensatie 2000 voor de materiële instandhouding
primair onderwijs (f 19,6 miljoen).1.2Naar het Gemeentefonds is f 10,0 miljoen overgeboekt voor het leerlingenvervoer.1.3Er is in 1999 minder uitgegeven en ontvangen voor afrekening van oude
jaren. Derhalve is er – f 1,0 miljoen gedesaldeerd met de
ontvangsten op artikel O18.01.1.4De interne overboekingen hebben betrekking op:a. een overboeking naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs) van – f 0,3
miljoen. Het budget voor vso lom en mlk is met ingang van 1 augustus 1999 overgeboekt
van het beleidsterrein primair onderwijs naar het beleidsterrein voortgezet
onderwijs. Het budget voor invoering van de euro voor de vso lom- en mlk-scholen
wordt hier nog aan toegevoegd.b. een overboeking naar artikel 17.10 (bestuursdepartement) van – f 0,7
miljoen uit het budget contra-expertise Londo voor monitoring van de decentralisatie
huisvesting.c. overboekingen met artikel 18.01• in het kader van het experiment «gewoon anders» (– f 0,3
miljoen);• voor ict-vergoeding (– f 0,4 miljoen);• voor «stabilisatieopbrengst wsns» (f 10,0 miljoen);• voor de groepsgrootte maatregel (f 0,3 miljoen);• voor asielzoekers (f 1,8 miljoen).Voor de toelichting wordt verwezen naar het uitgavenartikel 18.01.d. overboeking met artikel 18.05 In het kader van het experiment «Oost-Nederland» (opvang
van dove leerlingen op scholen voor slechthorenden). Voor de bekostiging van
dit project wordt onder meer geput uit de minder reguliere kosten op het terrein
van de materiële instandhouding. Deze kosten van – f 43 000
worden naar artikel 18.05 overgeboekt omdat de bekostiging van het experiment
daarop drukt.2.1Dit betreft het budgettaire gevolg van de nieuwe bevolkingsprognose, de
leerlingentelling van 1 oktober 1999 en de daaruit voortvloeiende leerlingenraming
(– f 2,8 miljoen)3.1Deze mutatie betreft de compensatie ten laste van de begroting van het
primair onderwijs voor de middelen voor management en bestuur (zie ook de
toelichting bij artikel 18.01: diverse budgetten).3.2Voor de tweede fase garantieregeling heeft er een intertemporele compensatie
plaatsgevonden. Hiermee is in 2001 f 1,3 miljoen beschikbaar gekomen
voor de uitvoering van de regeling.3.3Bij Voorjaarsnota is het budget voor het leerlingenvervoer in het Gemeentefonds
structureel met f 10,0 miljoen verhoogd om de aangescherpte veiligheids-maatregelen
te kunnen uitvoeren (zitplaatsregeling). Dit budget is naar het Gemeentefonds
overgeboekt.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 18.02 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ funct.BO gemeentelijk     349 411423 749396 767 43C 04.2BO bijzonder     748 834908 794850 929 43A 04.2BO Ned. Onderwijs in het buitenland     000 43G 04.0SBO gemeentelijk  n.v.t.  21 01119 68119 470 43C 04.2SBO bijzonder     55 54452 67652 112 43A 04.2(V)SO gemeentelijk     26 59623 26223 949 43C 04.36(V)SO bijzonder     100 24989 66292 306 43A 04.36Totaal     1 301 6451 517 8251 435 533    De verdeling gemeentelijk/bijzonder is gebaseerd op het aantal leerlingen
dat op de peildatum 1 oktober 1995 ingeschreven was bij openbare en bijzondere
scholen.Artikel 18.03 OnderwijsverzorgingAlgemeenOp het artikel 18.03 zijn de uitgaven ondergebracht voor de schoolbegeleidingsdiensten.
Vanaf 1 januari 1998 worden de schoolbegeleidingsdiensten niet meer rechtstreeks
via het Rijk bekostigd, maar ontvangen de gemeenten een specifieke uitkering
ten laste van de onderwijsbegroting. Als na vier jaar bij evaluatie blijkt
dat een adequaat aanbod aan schoolbegeleiding in stand blijft, gaan de middelen
daarna naar het Gemeentefonds. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 110 363110 376110 193110 191110 191 Nota van
wijziging 2 5002 5002 5002 5002 500 Geautoriseerd totaal 112 863112 876112 693112 691112 691 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2001112 358112 863112 876112 693112 691112 691112 691Stand ontwerpbegroting 2001 in euro50 98651 21551 22051 13851 13751 13751 137Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.5.Artikel 18.05 Overige uitgavenAlgemeenArtikel 18.05 heeft betrekking op de volgende projectactiviteiten in het
primair onderwijs:Versterking van kwaliteit in het basisonderwijs (f 4,8
miljoen)Ook in 2001 vindt uitvoering plaats van de maatregelen uit de nota Groepsgrootte en kwaliteit. Het accent ligt het komende
jaar op de verdere ontwikkeling van leerlijnen voor het taal- en rekenonderwijs.
Ook wordt voortgegaan met de ontwikkeling van «methodegidsen»
waarmee scholen geïnformeerd worden over de kwaliteit van de diverse
onderwijsmethoden.Het Procesmanagement primair onderwijs (PMPO) zal in 2000–2002 de
implementatie en ondersteuning van het onderwijsachterstandenbeleid, waaronder
de voor- en vroegschoolse educatie op zich nemen. Naar aanleiding van het
integraal schooltoezicht zal het PMPO scholen ondersteunen bij de ontwikkeling
van een vraaggestuurd aanbod van schoolbegeleidingsdiensten.Ouderorganisaties (f 2,8 miljoen)De vier grote ouderorganisaties ontvangen jaarlijks subsidie, waarmee
zij in staat worden gesteld de deskundigheid van ouders op het gebied van
de medezeggenschap te bevorderen. De subsidie per organisatie bestaat uit
een vast bedrag en een bedrag per leerling naar rato van het aantal leerlingen
met een denominatieve of openbare achtergrond.Leerlinggebonden financiering (f 3,9 miljoen)Ter voorbereiding en ondersteuning van de implementatie van de leerlinggebonden
financiering voor gehandicapte leerlingen in het basisonderwijs en (voortgezet)
speciaal onderwijs wordt het beleidsplan «Rugzak» ook in 2001
uitgevoerd. Daarnaast is er beperkte ruimte, tijdelijke overgangskosten voor
de vorming van regionale expertisecentra te financieren.Overige uitgavenTen aanzien van de overige onder dit artikel gereserveerde middelen wordt
kortheidshalve verwezen naar de subsidiebijlage (bijlage 6) bij deze begroting.De ontvangsten die met dit artikel verband houden, worden geboekt op het
ontvangstenartikel 18.01. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 24 14728 13928 01825 52131 629 Nieuwe mutaties 21 893– 7 995– 2 2705 329– 7 736 Stand ontwerpbegroting 200150 90246 04020 14425 74830 85023 89331 838Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 37 12333 44733 14533 14533 145 Nieuwe mutaties 9 861– 399– 399139193 Stand ontwerpbegroting 200142 49746 98433 04832 74633 28433 33833 338Stand ontwerpbegroting 2001 in euro19 28421 32014 99714 85915 10415 12815 128Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 339– 399– 399139193 1. Overboekingen
(intern) – 339– 399– 399139193 2. Autonome mutaties 200     1. Diversen 200     3. Beleidsmatige mutaties 10 000     1. Nascholing 10 000     Totaal 9 861– 399– 399139193 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Dit betreft de volgende overboekingen naar artikel 18.05:• f 150 000 van artikel 17.06 voor de monitoring van de decentralisatie
van de huisvesting, onder andere voor vacatiegelden van de begeleidingscommissie;• f 43 000 van artikel 18.02 voor het experiment Oost-Nederland,
waarin dove leerlingen onderwijs aan een school voor slechthorenden volgen.Van artikel 18.05 betreft dit de volgende overboekingen:• f 0,5 miljoen naar artikel 26.03 voor het project Meer allochtone
onderwijsgevenden (mao) voor de jaren 1999 t/m 2002;• f 92 000 naar artikel 18.01 voor de salariskosten van
coördinatiewerkzaamheden voor het deskundigennetwerk in het kader van
de Wet ondersteuning onderwijs aan zieke kinderen. De salariskosten worden
via artikel 18.01 uitgekeerd.2.1De verplichtingenstand is aangepast met de hierboven toegelichte mutaties.
Daarnaast is de verplichtingenstand onder de noemer «diversen»
verlaagd met f 9,0 miljoen als gevolg van het naar voren halen van verplichtingen
naar 1999 of 2000. Dit betreft onder meer:• het sluiten van een 4-jarige overeenkomst van f 5,9 miljoen
met het Nederlands Inkoopcentrum in 1999, waardoor de verplichtingenstand
in 2000 tot en met 2003 met f 1,5 miljoen op jaarbasis is verlaagd;• voor onderzoek is voor de programmacommissie Beleidsgericht onderzoek
primair onderwijs (Bopo) in 2000 f 7,2 miljoen verplicht, waardoor de
verplichtingenstand over de periode 2001 tot en met 2004 f 1,8 miljoen
per jaar is verlaagd;• voor het steunpunt WPO zal in 2000 voor 2001 f 0,5 miljoen
en 2002 voor f 0,3 miljoen verplicht worden, waardoor de
verplichtingenstand 2001 en 2002 met respectievelijk f 0,5 en f 0,3
miljoen wordt verlaagd;• in het kader van leerlinggebonden financiering zal in 2000 voor
2001 f 0,5 miljoen en 2002 f 0,3 miljoen verplicht gaan worden voor
pilots kinderdagcentra/zeer moeilijk lerende kinderen, implementatie adhd
en expertisecentrum onderwijs-jeugdzorg, waardoor de verplichtingenstand 2001
en 2002 met respectievelijk f 0,5 en f 0,3 miljoen wordt verlaagd;• voor diverse projecten (geweld op straat, voor- en vroegschoolse
educatie, tussendoelen rekenen/wiskunde en Nederlands, LOWAC-secretariaat,
opfriscursus herintreders) wordt het verplichtingenbedrag in 2000 verhoogd
en in 2001 verlaagd met in totaal f 3,7 miljoen;• voor het Panama-project zal voor 2001 tot en met 2003 f 0,6
miljoen verplicht worden. Het betreft de infrastructurele voorziening voor
deskundigheidsbevordering op het gebied van reken- en wiskundeonderwijs in
het basisonderwijs. Hierdoor zal de verplichtingenstand 2001 en 2003 met f 0,2
miljoen per jaar worden verlaagd;• medio 1999 is besloten het cursusaanbod voor oalt-leerkrachten
uit te breiden met de cursus taalondersteuning. De uitbreiding blijft wel
binnen meerjarig gereserveerde budget, t.w. f 300 000 op jaarbasis.
Tevens is toen besloten het meerjarige perspectief, namelijk tot en met het
schooljaar 2001–2002, aan het veld te melden (voorlichtingspublicatie
in het Gele Katern nr. 15 van 2 juni 1999), waarmee de totale verplichting
(f 545 000) in feite in 1999 is aangegaan. Hierdoor is de verplichtingenstand
2001 met f 0,3 miljoen en 2002 met f 0,2 miljoen verlaagd;• voor de invoering van de Nederlandse gebarentaal was voorzien dat
in 2001 een verplichting zou worden aangegaan van f 0,8 miljoen voor
het jaar 2002. Vooralsnog is de verplichtingenstand 2001 met f 0,8 miljoen
verlaagd en 2002 hiermee verhoogd.Verhoging verplichtingenstand:Door het doorschuiven of niet aanvangen van een aantal activiteiten in
1999 is de verplichtingenstand 2001 verhoogd met f 1,7 miljoen (zonder
kasgevolgen). Het betreft onder meer:• het uitstel van de invoering van leerlinggebonden financiering
(f 1,5 miljoen);• het onderwijssysteem van het ligplaatsonderwijs zal worden aangepast
in verband met de ontwikkelingen in de binnenscheepvaart. In plaats van een
meerjarige afspraak zal jaarlijks op basis van een verzoek een vergoeding
worden toegekend (f 60 000);• diverse kleinere projecten, waaronder enkele onderzoeken voor f 0,1
miljoen.3.1Op verzoek van de Tweede Kamer is f 10 miljoen extra uitgetrokken
voor nascholing (amendement 18, 1e suppletore wet).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 18.05 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ funct.Overige uitgaven BO 42 75838 67416 921 35 69739 46727 760 43A 04.2Overige uitgaven SBO 3 0542 7621 209 2 5502 8191 983 43A 04.2Overige uitgaven (V)SO 5 0904 6042 014 4 2504 6983 305 43A 04.36Totaal 50 90246 04020 144 42 49746 98433 048    Artikel 18.01 Ontvangsten primair onderwijsOp dit artikel worden de ontvangsten geboekt die verband houden met de
uitgaven artikelen 18.01 tot en met 18.05. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
18.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 33 86833 86833 86833 86833 868 Nieuwe mutaties 10 4069 1315 9175 9175 917 Stand ontwerpbegroting
200134 38044 27442 99939 78539 78539 78539 785Stand ontwerpbegroting 2001 in euro15 60120 09119 51218 05418 05418 05418 054Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 10 4069 1315 9175 9175 917 1.
Desalderingen 10 4069 1315 9175 9175 917 Totaal 10 4069 1315 9175 9175 917 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie bestaat uit twee desalderingen:• een desaldering van f 10,1 miljoen met het uitgaven 18.01
voor kinderopvang in verband met de Wet afdrachtvermindering (WVA). Door de
fiscale stimuleringsmaatregel WVA wordt 30% van het totale bedrag dat aan
kinderopvang wordt besteed in mindering gebracht op de afdracht loonbelasting.
Dit betekent dat het netto beschikbare bedrag in de begroting 70% is van de
totale uitgaven aan kinderopvang. De ontvangsten in verband met de WVA-korting
(30%) komen te zijner tijd op het ontvangstenartikel (18.01). Vandaar dat
een desaldering tussen het uitgaven- en het ontvangstenartikel
nodig is. Hierdoor worden de uitgaven en de ontvangsten met hetzelfde bedrag
verhoogd.• een desaldering met het uitgavenartikel 18.02. Er is in 1999 zowel
minder uitgegeven als minder ontvangen voor afrekening van oude jaren materiële
instandhouding. Ditzelfde wordt verwacht voor de komende jaren, vandaar dat
meerjarig – f 1,0 miljoen gedesaldeerd wordt met de uitgaven
op artikel 18.02 (verlaging van de ontvangsten en een verlaging van de uitgaven).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 18.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.BO teveel betaalde
voorschotten p+m gemeentelijk 4 4414 4394 439 43C 04.2BO teveel betaalde
voorschotten p+m bijzonder 9 5179 5119 511 43A 04.2Overige ontvangsten
BO (niet wettelijk) 11 66821 27419 999 43A 04.2Ontvangsten onderwijsverzorging 1 8782 0002 000 43C 04.5SBO teveel betaalde voorschotten p+m
gemeentelijk 566285285 43C 04.2SBO teveel betaalde voorschotten p+m bijzonder 1 497765765 43A 04.2(V)SO
teveel betaalde voorschotten p+m gemeentelijk 1 0091 2391 239 43C 04.36(V)SO
teveel betaalde voorschotten p+m bijzonder 3 8044 7614 761 43A 04.36Totaal 34 38044 27442 999    Beleidsterrein 19 Voortgezet onderwijsArtikel 19.03 OnderwijsverzorgingAlgemeenOp dit artikel zijn de budgetten ondergebracht voor de ramingen van de
uitgaven voor de activiteiten zoals vermeld in de Wet subsidiëring landelijke
onderwijsondersteunende activiteiten (WSLOA).De ontvangsten voor de instellingen die onder dit uitgavenartikel vallen,
worden geraamd op het ontvangstenartikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijs.De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• aanpassing van de budgetten als gevolg van de loon- en prijsbijstelling.• overboekingen van en naar andere artikelen binnen dit beleidsterrein
als gevolg van wijziging van sloa-activiteiten en afspraken ten aanzien van
de oude wachtgelders. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
19.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 109 192103 342100 259100 259100 259 Nota van
wijziging 2 5002 5002 5002 5002 500 Geautoriseerd totaal 111 692105 842102 759102 759102 759 Nieuwe mutaties – 999– 317– 351– 351– 351 Stand ontwerpbegroting 2001122 862110 693105 525102 408102 408102 408102 777Stand ontwerpbegroting 2001 in euro55 75250 23047 88546 47146 47146 47146 638Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 999– 317– 351– 351– 351 1. Bijstelling uit aanvullende posten 1 9011 8381 8041 8041 804 2. Desalderingen  – 500– 500– 500– 500 3. Overboekingen
(intern) – 2 900– 1 655– 1 655– 1 655– 1 655 Totaal – 999– 317– 351– 351– 351 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft een loonbijstelling voor
de tegemoetkoming ziektekosten (zkoo) en een wijziging van de werkgeverslasten
en sociale premies (vanaf 2000 structureel f 0,5 miljoen) en de prijsbijstelling
1999 en 2000 (vanaf 2000 structureel f 1,4 miljoen).1.2Vanaf 2001 zijn zowel de nabetalingen als de ontvangsten bij afrekeningen met f 0,5 miljoen verlaagd als gevolg van de overgang van de
Wet op de onderwijsverzorging (WOV) naar de WSLOA (zie ook artikel 19.01 Ontvangsten).1.3Van artikel 19.05 is vanaf 2000 structureel f 3,5 miljoen overgeboekt
voor het Cito voor activiteiten die verband houden met reguliere examens havo/vwo
(profiel tweede fase) en vanaf 2001 structureel f 1,2 miljoen in verband
met de integratie van het humanistisch vormingsonderwijs in de sloa-activiteiten
van het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum.Naar artikel 19.06 is vanaf 2000 structureel f 6,4 miljoen overgeboekt.
Met de sloa-instellingen is afgesproken dat de zogenaamde oude wachtgeldkosten
(daterend uit de WOV-periode) geen onderdeel zullen uitmaken van de bekostiging
van de sloa-activiteiten. Deze wachtgelden zullen door OCenW aan het Participatiefonds
worden betaald, dat vervolgens de uitkeringen verzorgt.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.5.Artikel 19.05 Overige uitgavenAlgemeenOp dit artikel zijn de ramingen opgenomen van de uitgaven voor diverse
vernieuwings- en ontwikkelingsprojecten van het voortgezet onderwijs. Met
deze vernieuwingsbudgetten wordt de implementatie van een aantal grote onderwijsvernieuwingsoperaties,
zoals vmbo en profiel tweede fase, binnen het voortgezet onderwijs ondersteund.
De belangrijkste ontwikkelingen binnen het voortgezet onderwijs zijn hieronder
nader toegelicht. Naast deze middelen zijn er als gevolg van het regeerakkoord
extra gelden beschikbaar voor onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs.
Deze middelen zijn ondergebracht bij artikel 19.06. De ontvangsten voor de
scholen en instellingen die onder dit uitgavenartikel vallen, worden geraamd
op het ontvangstenartikel 19.01 ontvangsten voortgezet onderwijs.Onderwijsthema'sDoelgroepenHet voortgezet onderwijs kent specifieke beleidsterreinen. Deze activiteiten
zijn gericht op doelgroepen en diverse specifieke thema's. Het onderdeel doelgroepenbeleid
wordt bepaald door de volgende «speerpunten»: het gemeentelijk
onderwijs achterstandenbeleid (landelijke ondersteuning en voorlichting),
spijbelopvang, Nederlands als tweede taal, onderwijs in allochtone talen (leermiddelenontwikkeling)
en intercultureel onderwijs, hoogbegaafden en emancipatie-activiteiten zoals
die zijn voorzien in de emancipatienota Een kristal van
kansen. In de emancipatienota Een kristal van
kansen is het onderwijsemancipatiebeleid voor de periode 1998 –
2002 beschreven. Centraal staat het verankeren van emancipatie in kansrijke
innovaties in het voortgezet onderwijs. Emancipatie moet steeds meer een kenmerk
van kwaliteit worden. Daartoe zullen activiteiten ontplooid worden die tot
doel hebben diversiteit niet alleen in sekse, maar ook in leeftijd, etniciteit,
seksuele voorkeur, religie en sociaal-economische achtergrond (kortom de waarde van verschillen tussen mensen) te benutten. Daarnaast worden er activiteiten
gecontinueerd inzake de preventie van seksuele intimidatie.Specifiek beleidDe specifieke thema's kennen een grote diversiteit en spitsen zich toe
op een aantal aandachtsgebieden zoals Natuur en milieu-educatie, jeugd- en
cultuurbeleid (geweld in scholen, de «gezonde» school, rookvrije
school), kwaliteitsbeleid (o.a. onderwijsgids).OnderwijsvernieuwingenHet grootste deel van de middelen is met name gericht op de lopende onderwijsvernieuwingsoperaties
binnen het voortgezet onderwijs zoals basisvorming, voorbereidend middelbaar
beroepsonderwijs (vmbo) en profiel tweede fase alsmede de hiermee samenhangende
examens. Daarnaast zijn er middelen voorzien voor basisvorming, studie-en
beroepskeuzebegeleiding (onder leiding van het Landelijk Dienstencentrum)
en vmbo-infrastructuur.De overige vernieuwingsmiddelen worden aangewend voor mavo/vbo(vmbo):
met name leerwegen en zorg. Per 1 augustus 1999 is een begin gemaakt met de
invoering van de vier leerwegen in het vmbo. De vormgeving van het leerwegondersteunend
onderwijs en het praktijkonderwijs zal voor 1 augustus 2003 afgerond zijn.
Om dit gehele invoeringsproces te bespoedigen en te ondersteunen zijn pilotprojecten,
samenwerkingsverbanden en nascholingstrajecten gestart. De herschikking van
vbo-afdelingen lopen door tot 2003.Profiel tweede fase: per 1 augustus 1999 zijn alle scholen begonnen met
de invoering van de profielen in de tweede fase van havo/vwo en het studiehuis.
Sinds de start van de invoering – augustus 1998 – vindt een intensieve
monitoring plaats van het invoeringsproces. De uitkomsten kunnen aanleiding
geven tot nadere activiteiten.Onder de post examens zijn de middelen gereserveerd voor schoolexamens
vmbo voor de beroepsgerichte vakken, de verdere ontwikkeling van examen-programma's
en ontwikkelingsprojecten voor examens. Alle drie in relatie tot de beleidsontwikkelingen
rond vmbo en profiel tweede fase.Het onderdeel instellingen bevat het exploitatiesubsidie van een klein
aantal instellingen als het Laks, de Anne Frank Stichting en het samenwerkingsverband
onderwijsvernieuwingen.Het onderdeel internationalisering heeft betrekking op de subsidiëring
van het Europees Platform voor de uitvoering van de activiteiten vermeld in
de nota Onbegrensd talent. De internationalisering
van scholen zal zich onder invloed van de invoering van het Europese programma
Socrates kwantitatief, maar vooral ook kwalitatief ontwikkelen. In het voortgezet
onderwijs en ook in het primair onderwijs moet de komende jaren een infrastructuur
tot stand komen voor de internationale samenwerking, waardoor internationalisering
een vanzelfsprekend onderdeel van de schoolpraktijk zal worden. Naast de uitwisselingsprogramma's
(voor docenten) wordt in de Europese programma's veel aandacht besteed aan
de bevordering van de kennis van moderne vreemde talen.Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
19.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 57 05356 46949 01140 98550 560 Nieuwe mutaties 6131 329– 8012 161– 4 655 Stand ontwerpbegroting 200170 39657 66657 79848 21043 14645 90545 693Stand ontwerpbegroting
2001 in euro31 94426 16826 22821 87719 57920 83120 735Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
19.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 58 23156 51850 94850 84850 848 Nieuwe mutaties 1 605– 3 954– 4 295– 3 897– 3 397 Stand ontwerpbegroting 200164 52659 83652 56446 65346 95147 45147 635Stand ontwerpbegroting 2001 in euro29 28127 15223 85321 17021 30521 53221 616Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 2 995– 3 754– 3 695– 3 297– 2 797 1. Bijstelling uit aanvullende posten 1 013999950948948 2. Overboekingen
(extern) – 500– 500– 500– 500  3. Overboekingen (intern) – 3 508– 4 253– 4 145– 3 745– 3 745 2. Autonome mutaties – 200400400400400 1. Diversen – 200400400400400 3. Beleidsmatige
mutaties 4 800– 600– 1 000– 1 000– 1 000 1. Leermiddelen vmbo 5 000     2. Procesmanagement – 200– 600– 1 000– 1 000– 1 000 Totaal 1 605– 3 954– 4 295– 3 897– 3 397 De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• de aanpassing van de budgetten als gevolg van de loonbijstelling
ingevolge de cao 1999–2000, de wijziging van het premiebeeld 1999 en
de prijsbijstelling 2000;• toevoeging van budgetten voor de ontwikkeling van incourante leermiddelen
in het vmbo.Toelichting op de nieuwe mutaties1.1• een loonbijstelling voor de tegemoetkoming ziektekosten (zkoo)
en een wijziging van de werkgeverslasten en sociale premies (vanaf 2000 structureel
f 0,6 miljoen);• de prijsbijstelling 2000 (vanaf 2000 structureel f 0,4 miljoen).1.2Naar het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is tot en met
2003 jaarlijks f 0,5 miljoen overgeboekt als bijdrage in het natuur-
en milieu-educatiebeleid.1.3• naar artikel 19.03 is vanaf 2000 structureel f 3,5 miljoen
overgeboekt voor het cito voor de activiteiten die verband houden met reguliere
examens havo/vwo (profiel 2e fase) en vanaf 2001 structureel f 1,2 miljoen
in verband met de integratie van het humanistisch vormingsonderwijs in de
sloa-activiteiten van het APS;• naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) is in 2000 f 0,5
miljoen overgeboekt voor implementatie van het project vmbo;• naar beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven) is in 2000
en 2001 f 0,5 miljoen en in 2002 f 0,4 miljoen overgeboekt voor
het waddenproject en de Werkgroep meer allochtoon onderwijspersoneel;• van beleidsterrein 17 is vanaf 2000 structureel f 1 miljoen
overgeboekt voor het Overleg plan van scholen.2.1Deze mutatie is een correctie op een onjuiste afronding van de bedragen
van de taakstelling op de projectgelden in de vorige begroting (in 2000 – f 0,2
miljoen en vanaf 2001 structureel f 0,4 miljoen).3.1Deze mutatie van f 5 miljoen betreft de ontwikkeling van incourante
leermiddelen.3.2Bij het regeerakkoord is een taakstelling op de apparaatsuitgaven opgenomen,
die voor een beperkt deel is ingevuld met een reductie van uitgaven voor externe
procesmanagers.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.3.Artikel 19.06 Personele en materiële uitgavenAlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte personele en materiële uitgaven
geraamd voor de volgende scholen:• de categorale scholen voor praktijkonderwijs;• de categorale scholen voor vbo;• de categorale scholen voor mavo;• de categorale scholen voor havo;• de categorale scholen voor vwo;• scholen en afdelingen voor svo-lom en svo-mlk;• de scholengemeenschappen voor avo/vwo/vbo;• de scholengemeenschappen voor havo en vwo (al dan niet met een
school voor mavo);• leerwegondersteunend onderwijs aan scholen(gemeenschappen) met
vbo.• vo aan scholengemeenschappen voor vo/bve;De ontvangsten voor de scholen die onder dit uitgavenartikel vallen, worden
geraamd op het ontvangstenartikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijs.De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• de aanpassing van de budgetten aan de nieuwe leerlingenraming;• de aanpassing van de budgetten ingevolge de cao 2000–2002
en de prijsbijstelling;• de aanpassing van de budgetten ingevolge de extra middelen uit
de Voorjaarsnota 2000 en de hiermee samenhangende amendementen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
19.061999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 8 583 8888 729 8998 936 0369 119 4029 329 964 Nieuwe mutaties 510 050669 606624 516611 073603 439 Stand ontwerpbegroting 20018 828 8459 093 9389 399 5059 560 5529 730 4759 933 40310 099 013Stand ontwerpbegroting 2001 in euro4 006 3554 126 6494 265 3094 338 3894 415 4974 507 5824 582 732Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 8 514 2528 650 0108 863 5029 029 9419 215 422 Nieuwe mutaties 510 050669 606624 516611 073603 439 Stand ontwerpbegroting 20017 957 4319 024 3029 319 6169 488 0189 641 0149 818 8619 984 471Stand ontwerpbegroting 2001 in euro3 610 9254 095 0504 229 0574 305 4754 374 9014 455 6054 530 755Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 369 100654 092670 138674 242673 183 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 364 969656 706671 594674 952673 818 2. Desalderingen – 4 300– 4 600– 4 600– 4 600– 4 600 3. Overboekingen (intern) 8 4311 9863 1443 8903 965 2. Autonome mutaties – 16 600– 72 374– 89 774– 82 474– 81 774 1. Diversen   – 3 000– 8 000– 8 000 2.
Gemiddelde personeelslasten – 20 000– 55 674– 35 674– 35 674– 35 674 3. Leerlingenvolume 3 400– 16 700– 51 100– 38 800– 38 100 3. Beleidsmatige
mutaties 157 55087 88844 15219 30512 030 1. Implementatie vmbo 20 000     2. Impuls beroepsopleidingen 18 75018 750    3. Intertemporele compensatie 9 800     4. Inverdieneffecten  – 3 562– 7 148– 10 695– 17 970 5.
Leermiddelen 60 000     6. Nascholing 5 000     7. Schoolspecifieke budgetten 14 00042 70021 300   8. Vormgeven zorg 20 000     9. Zorgbudget/wachtlijsten 10 00030 00030 00030 00030 000 Totaal 510 050669 606624 516611 073603 439 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat uit de volgende onderdelen:• loonbijstelling (f 255,1 miljoen in 2000 tot f 604,9
miljoen in 2004). Het betreft hier salarismaatregelen ingevolge de collectieve
arbeidsovereenkomst 2000–2002 en een gewijzigd premiebeeld 2000;• prijsbijstelling 2000 (f 19,7 miljoen in 2000 en 2001, f 20,1
miljoen in 2002, f 20,3 miljoen in 2003 en vanaf 2004 structureel f 20,6
miljoen);• de arbeidsmarktknelpunten (motie Melkert 26 800, nr. 9) vanaf
2000 structureel f 10,5 miljoen;• afschaffen periodiekenstop (cao 1999–2000) van f 37,2
miljoen in 2000 tot f 38,1 miljoen in 2004;• competentiebeloning/integraal personeelsbeleid (cao 1999–2000)
f 10,9 miljoen in 2000;• overige loonbijstellingen als gevolg van onder meer de tegemoetkoming
ziektekosten (zkoo) en een wijziging van de werkgeverslasten en sociale premies;• prijsbijstelling 1999 vanaf 2000 structureel – f 0,7
miljoen (overgeboekt naar artikel 19.03);• een bijstelling in verband met de opvang van leerplichtige asielzoekers
(van f 29,6 miljoen in 2000 tot f 3,6 miljoen in 2004). De terugloop
is het gevolg van de nieuwe vreemdelingenwet;• voor de uitgaven voor informatie- en computertechnologie f 9,9
miljoen in 2000, f 23,8 miljoen in 2001 en f 14 miljoen in 2002.Voor een toelichting op de bijstelling uit de aanvullende posten wordt
kortheidshalve verwezen naar beleidsterrein 26.1.2In 2000 f 4,3 miljoen en vanaf 2001 structureel f 4,6 miljoen
zijn zowel de nabetalingen als de ontvangsten bij afrekeningen verlaagd (zie
ook artikel 19.01 Ontvangsten).1.3Deze mutatie betreft de volgende overboekingen:• van artikel 19.03 is naar dit artikel vanaf 2000 structureel f 6.4
miljoen overgeboekt. Met de sloa-instellingen is afgesproken dat de zogenaamde
oude wachtgeldkosten (daterend uit de WOV-periode) geen onderdeel zullen uitmaken
van de bekostiging van de sloa-activiteiten. Deze wachtgelden zullen door
OCenW aan het Participatiefonds worden betaald, dat vervolgens de uitkeringen
verzorgt;• van beleidsterrein 18 (primair onderwijs) is f 6 miljoen in
2000 tot f 6,3 miljoen in 2004 overgeboekt voor het speciaal voortgezet
onderwijs (svo). Het betreft een technische aanvulling op de overboeking in
1999 in verband met de overkomst van het svo naar dit beleidsterrein;• van beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven) is in 2000 f 4,7
miljoen overgeboekt voor het lerarenbeleid;• naar beleidsterrein 27 (cultuur) is vanaf 2000 structureel f 3,4
miljoen overgeboekt voor de vouchers;• naar beleidsterrein 25 (studiefinancieringsbeleid) is in 2000 f 1,8
miljoen en vanaf 2001 structureel f 4,3 miljoen overgeboekt voor het
onderbrengen van svo-leerlingen in de WTS;• naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) is in 2000 f 0,9
miljoen overgeboekt voor de apparaatskosten van CEVO/COB, f 1 miljoen
voor de kwaliteitskaart en f 0,5 miljoen voor de vmbo-campagne 2000.
Ook is in 2000 en 2001 f 2 miljoen en in 2003 f 0,7 miljoen naar
beleidsterrein 17 overgeboekt voor de lerarencampagne.2.1Door de invoering van het onderwijsnummer wordt een besparing verwacht
in 2002 van f 3 miljoen en vanaf 2003 structureel f 8 miljoen.2.2Het budget 2000 en 2001 is verlaagd met f 20 miljoen in verband met
het vertraagd doorwerken van de loonbijstellingen uit de cao 2000–2002.Daarnaast is vanaf 2001 sprake van een ramingbijstelling met – f 35,7
miljoen in verband met een daling van de gemiddelde personeels(werkgevers)lasten.2.3Het gaat hier om het effect van de meest recente leerlingtelling en het
effect van de nieuwe vreemdelingenwet. Dit leidt ten opzichte van de eerdere
prognose tot een bijstelling van + f 3,4 miljoen in 2000, – f 16,7
miljoen in 2001, – f 54,1 miljoen in 2002 en vanaf 2003 structureel
circa – f 38 miljoen.3.1Voor de impuls beroepsopleidingen in het vmbo f 20 miljoen.3.2Met de Voorjaarsnota 2000 is ter versterking van het vmbo langs de weg
van relatieversterking tussen het vmbo en de diverse branches van het bedrijfsleven
een impuls van f 18,8 miljoen in 2000 en in 2001 ter beschikking gesteld.3.3Deze mutatie betreft uitgaven die in 1999 voorzien waren maar in 2000
worden gerealiseerd. Bij drie instellingen voor voortgezet onderwijs is de
bekostiging in 1999 opgeschort in verband met het niet tijdig inzenden van
de jaarrekening 1998 (f 6,7 miljoen), er zijn eventuele extra kosten
in verband met de tweede correctie examens vo (per saldo f 1,6
miljoen) en de betaling aan het Participatiefonds voor de oude wachtgelders
bij de instellingen voor onderwijsondersteuning (f 1,5 miljoen) zal in
2000 plaatsvinden.3.4Het streven (zoals voorgelegd in de cao onderwijs 2000–2002) is
er op gericht het ziekteverzuim de komende drie jaar met gemiddeld een procentpunt
te verlagen. Daartoe is een aantal maatregelen in gang gezet. Gevolg hiervan
is tevens dat de kosten voor de instellingen afnemen en de budgetten hiervoor
kunnen worden aangepast.3.5Met de Voorjaarsnota 2000 is eenmalig in 2000 f 60 miljoen beschikbaar
gesteld voor het vernieuwen van verouderde inventaris in het vbo leerjaar
3 en 4 teneinde een betere aansluiting te krijgen bij de apparatuur die in
het bedrijfsleven gebruikt wordt.3.6Met de wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota 2000 is f 5 miljoen
ter beschikking gesteld voor extra nascholingsgelden.3.7Een onderdeel van de collectieve arbeidsovereenkomst 2000–2002 is
het toekennen van schoolspecifieke budgetten. In de cao was hiervoor een oplopende
reeks opgenomen. Door de nu gepleegde beleidsintensivering is vanaf 1 augustus
2000 een structurele reeks beschikbaar.3.8Om de zorg in het vmbo op basis van het programma van eisen opnieuw vorm
te geven f 20 miljoen.3.9Met de Voorjaarsnota 2000 is voor het zorgbudget in 2000 f 10 miljoen
en vanaf 2001 structureel f 30 miljoen beschikbaar gesteld. In de mavo/vbo/svo-wet
is vastgelegd dat het zorgbudget per 1 augustus 2003 wordt ingevoerd. De middelen
tot 1 augustus 2003 worden aangewend voor het aanlooptraject dat moet leiden
tot invoering en vanaf 1 augustus 2003 voor het zorgbudget zelf.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 19.06 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.MAVO gemeentelijk 16 77416 36916 919 15 11916 24416 775 43C 04.33MAVO bijzonder 167 748129 134133 473 151 191128 145132 339 43A 04.33SG AVO gemeentelijk 519 136525 630543 291 467 897521 605538 674 43C 04.35SG AVO bijzonder 1 519 4441 564 1571 616 715 1 369 4741 552 1801 602 974 43A 04.35SG
AVO/VBO gemeentelijk 1 848 7601 857 8921 920 319 1 666 2851 843 6651 903 998 43C 04.35SG AVO/VBO bijzonder 4 481 5224 770 6794 930 981 4 039 1944 734 1484 889 070 43A 04.35VBO
gemeentelijk 13 24312 73213 159 11 93612 63413 047 43C 04.34VBO bijzonder 236 613188 245194 570 213 259186 803192 916 43A 04.34VBO aan verticale scholen-gemeenschappen
gem. 16 77419 09719 739 15 11918 95119 571 43C 04.34VBO aan verticale scholen-gemeenschappen
bijz. 8 82910 00310 339 7 9579 92710 252 43A 04.34Totaal 8 828 8459 093 9389 399 505 7 957 4319 024 3029 319 616    Artikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijsAlgemeenDe uitgaven voor de scholen en instellingen die onder dit ontvangstenartikel
vallen, worden geraamd op de uitgavenartikelen 19.03 (onderwijsverzorging),
19.05 (overige uitgaven) en 19.06 (personele en materiële uitgaven). Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
19.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 8 9008 1008 1008 1008 100 Nieuwe mutaties – 4 300– 5 100– 5 100– 5 100– 5 100 Stand ontwerpbegroting 20019 2794 6003 0003 0003 0003 0003 000Stand ontwerpbegroting
2001 in euro4 2112 0871 3611 3611 3611 3611 361Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 4 300– 5 100– 5 100– 5 100– 5 100 1. Desalderingen – 4 300– 5 100– 5 100– 5 100– 5 100 Totaal – 4 300– 5 100– 5 100– 5 100– 5 100 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1In 2000 f 4,3 miljoen en vanaf 2001 structureel f 5,1 miljoen
zijn zowel de ontvangsten als de nabetalingen bij afrekeningen verlaagd (zie
ook de uitgavenartikelen 19.03 en 19.06).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 19.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ functTeveel betaalde
voor-schotten        – MAVO gemeentelijk 1422 43C 04.33– MAVO bijzonder 1301818 43A 04.33– AVO/VWO
gemeentelijk 4057575 43C 04.35– AVO/VWO bijzonder 1 184224224 43A 04.35– AVO/VWO/VBO
gem. 1 441266266 43C 04.35– AVO/VWO/VBO bijzonder 3 493682682 43A 04.35– VBO
gemeentelijk 2355 43C 04.35– VBO bijzonder 1912828 43A 04.35Overige ontvangsten 2 3983 3001 700 43C 04.34Totaal 9 2794 6003 000    Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatieArtikel 20.01 Personele en materiële uitgavenAlgemeenDit artikel heeft betrekking op de scholen voor het middelbaar beroepsonderwijs,
educatie en inburgering. Het middelbaar beroepsonderwijs bestaat uit de beroepsopleidende
leerweg en de beroepsbegeleidende leerweg. De educatie betreft het voortgezet
algemeen volwassenenonderwijs, de basiseducatie en Nederlands als tweede taal
(NT-2).Daarnaast bevat dit artikel de uitgaven voor de landelijke organen voor
beroepsonderwijs. Eveneens zijn de uitgaven voor school- en staatsexamens
opgenomen zover het de logistieke ondersteuning door de Informatie Beheer
Groep te Groningen betreft. Op het ontvangstenartikel 20.01 staan ontvangsten
die met dit artikel samenhangen.De instellingen die onder dit artikel vallen vinden vanaf 1 januari 1996
hun juridische grondslag in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB).De belangrijkste ontwikkelingen in artikel 20.01 zijn de extra impuls
beroepsopleidingen en leermiddelen en ict, de aanpassing van de budgetten
aan de nieuwe leerlingenraming, de cao 2000–2002 en de prijsbijstelling. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
20.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 4 172 4734 148 6884 147 3384 171 0934 230 605 Nota van wijziging 5 0005 0005 0005 0005 000 Geautoriseerd
totaal 4 177 4734 153 6884 152 3384 176 0934 235 605 Nieuwe mutaties 271 141435 875434 871424 945439 551 Stand ontwerpbegroting 20014 137 3714 448 6144 589 5634 587 2094 601 0384 675 1564 675 980Stand ontwerpbegroting 2001 in euro1 877 4572 018 6932 082 6532 018 5852 087 8602 121 4932 121 867Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 120 044290 898309 107316 704344 143 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 196 379338 898357 107364 704344 143 2. Overboekingen
(extern) – 76 000– 48 000– 48 000– 48 000  3. Overboekingen (intern) – 335     2. Autonome mutaties – 15 55391 464119 264113 066103 603 1. Afrekeningen – 37 722– 300– 300– 300– 300 2. Diversen 26 56914 79118 39112 29311 830 3. Gemiddelde personeelslasten  – 17 827– 17 827– 17 827– 17 827 4.
Leerlingenvolume – 4 40094 800119 000118 900109 900 3. Beleidsmatige mutaties 166 65053 5136 500– 4 825– 8 195 1. Impuls beroepsopleidingen 33 75033 750    2. Intertemporele compensatie 97 700     3. Inverdieneffecten  – 1 737– 3 400– 5 025– 8 395 4. Leermiddelen 28 000     5. Schoolspecifieke budgetten 7 00021 30010 700   6. Temporisatie 200200– 800200200 Totaal 271 141435 875434 871424 945439 551 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat grotendeels uit de cao
2000–2002 (in 2001 f 256,3 miljoen), de prijsbijstelling (f 10,5
miljoen) en de afschaffing van de periodiekenstop (in 2001 f 20,1 miljoen).
Daarnaast zijn middelen opgenomen voor de effecten van de nieuwe vreemdelingenwet,
voorhoedescholen ict, aansluiting kennisnet, competentiebeloning en leraren
in opleiding.1.2In het kader van de regeling Sociale integratie en veiligheid wordt f 48,0
miljoen overgeboekt naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Deze middelen zijn bestemd voor bestrijding voortijdig schoolverlaten. Tevens
is in 2000 f 28,0 miljoen overgeboekt naar het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties voor inburgering van oudkomers.1.3Dit betreft een overboeking naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen)
ter uitvoering van een onderzoek naar voortijdig schoolverlaten (motie Kortram;
voor een onderzoek door de Inspectie naar het schoolklimaat).2.1Zowel bij de uitgaven als bij de ontvangsten is nog een klein bedrag voor
afrekeningen opgenomen. Beide reeksen worden van de bve-begroting afgeboekt
(f 0,3 miljoen structureel).Na de accountantscontrole eind 1999 bleken de deelnemersaantallen in het
beroepsonderwijs lager dan geraamd. De hiermee gemoeide middelen (f 37,4
miljoen) worden ingezet voor beroepen en voor aanvullende bekostiging beroepsonderwijs
(f 17,4 miljoen). De resterende middelen (f 20 miljoen) worden niet
in 2000 bestemd voor beroepsonderwijs, maar maken deel uit van de bijstelling
voor leerlingenvolume in 2001.2.2Het betreft hier een verhoging van de ESF-uitgaven voortijdig schoolverlaten
(f 9,0 miljoen in 2000, oplopend tot f 23,8 miljoen in 2002). Hiermee
zijn de consequenties van de ESF periode 2000–2006 verwerkt. Verder
is in 2000 de inzet van de f 17,4 miljoen voor beroepen en bekostiging
verwerkt (zie ook 2.1). De ramingsbijstellingen van de cursusgeldontvangsten
leiden tot een verlaging van de uitgaven van f 4,1 miljoen in 2001. Verwacht
wordt dat de invoering van het onderwijsnummer leidt tot een administratieve
daling van het gebruik van onderwijs. Het bekostigingsniveau wordt om deze
reden verlaagd met f 4,0 miljoen in 2002 en f 8,0 miljoen vanaf
2003.2.3De raming voor de werkgeverslasten kan naar beneden worden bijgesteld
omdat de premies voor de pensioenen worden verlaagd. De vrijgekomen ruimte
is ingezet voor de cao-2000.2.4De stijging van de deelnemersaantallen is verwerkt in het budget voor
beroepsonderwijs. Daarbij is rekening gehouden met de extra middelen voor
asielzoekers die onder mutatie 1.1 zijn verwerkt.3.1Deze mutatie betreft de impuls beroepsopleidingen van f 33,8 miljoen.3.2De middelen voor inburgering (f 28 miljoen) en aansluiting kennisnet
(f 69,7 miljoen) zijn in 1999 niet besteed. Met deze intertemporele compensatie
zijn deze middelen naar 2000 doorgeschoven. De middelen voor inburgering zijn
naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties overgeboekt
(zie de toelichting bij mutatie 1.2).3.3Het streven (zoals vastgelegd in de cao onderwijs 2000–2002) is
er op gericht het ziekteverzuim de komende drie jaar met gemiddeld een procentpunt
te verlagen. Daartoe is een aantal maatregelen in gang gezet. Gevolg hiervan
is tevens dat de kosten voor instellingen afnemen en de budgetten hiervoor
kunnen worden aangepast.3.4Deze post betreft de intensivering voor leermiddelen van f 28,0 miljoen,
die een eenmalige aanvulling vormt op de structurele apparatuurimpuls.3.5De schoolspecifieke budgetten die bij de onderwijs-cao zijn afgesproken
worden versneld op het structurele niveau gebracht. Voor het beleidsterrein
bve betreft dit extra middelen: f 7,0 miljoen in 2000, f 21,3 miljoen
in 2001 en f 10,7 miljoen in 2002.3.6Deze temporisatie betreft een herverdeling van de prijscompensatie over
enkele jaren, die voortvloeit uit het omzetten van een extra impuls voor de
apparatuursituatie in 2002 naar een structurele reeks vanaf 2000.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 20.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Middelbaar beroepsonderwijs     3 272 3453 537 5393 633 628 43A 04.34Educatie     455 041451 685466 885 43C 04.5Inburgering     172 263204 346230 871 43C 04.5Landelijke
organen  n.v.t.  178 657189 579197 364 43A 04.37Overkoepelende en ondersteunende organisaties     53 31753 66949 009 43A 04.37Examens     5 74811 79611 806 12 04.30Totaal     4 137 3714 448 6144 589 563    Artikel 20.03 Overige uitgavenAlgemeenOp dit artikel worden overige uitgaven geraamd conform artikel 2.2.3 van
de Wet educatie beroepsonderwijs (WEB) en artikel 4 van de Wet overige OCenW-subsidies.
De uitgaven betreffen:• Specifieke innovatie van het primair proces met het accent op de
innovatie van leermiddelen en methoden (BVE-2000) en activiteiten gericht
op verbetering van de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt.• Overige uitgaven, voor projecten op het terrein van examenontwikkeling
NT-2, arbeidsmarktproblematiek, internationale activiteiten en onderzoek.Voorzover subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze in de subsidiebijlage
opgenomen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
20.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 76 72175 69577 46177 46177 461 Nieuwe mutaties – 5 2462 2883 5294 7094 709 Stand ontwerpbegroting
200173 83571 47577 98380 99082 17082 17082 567Stand ontwerpbegroting 2001 in euro33 50532 43435 38736 75237 28737 28737 467Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 77 82275 75577 46177 83677 836 Nieuwe
mutaties 11 7766 1273 9724 3344 334 Stand ontwerpbegroting 200170 69889 59881 88281 43382 17082 17082 567Stand ontwerpbegroting 2001 in euro32 08140 65837 15636 95337 28737 28737 467Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 3 9764 2274 9725 3345 334 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 5 3335 3275 3325 3345 334 2. Overboekingen (intern) – 1 357– 1 100– 360   2. Beleidsmatige mutaties 7 8001 900– 1 000– 1 000– 1 000 1. Intertemporele compensatie 8 1002 500    2. Procesmanagement – 300– 600– 1 000– 1 000– 1 000 Totaal 11 7766 1273 9724 3344 334 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten betreft de middelen ter bestrijding
van de arbeidsmarktknelpunten in de bve-sector (f 5,1 miljoen) en f 0,2
miljoen voor prijsbijstelling.1.2Deze overboeking naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) betreft
de gelden voor de lerarencampagne en voor incidenteel gemaakte kosten voor
een personeelstelling bij de landelijke organen.2.1Het betreft hier de intertemporele compensatie (f 5,6 miljoen) voor
«kennisuitwisseling beroepsonderwijs bedrijfsleven» en de middelen
ter bestrijding van de arbeidsmarktknelpunten in de bve-sector (f 2,5
miljoen).2.2Deze mutatie betreft een taakstelling, die moet leiden tot een reductie
van de kosten die worden gemaakt voor procesmanagement.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.30Artikel 20.04 HuisvestingAlgemeenDit artikel heeft betrekking op de uitgaven voor huisvesting in de bve-sector. De bekostiging van de huisvestingsuitgaven is uitgewerkt
in het uitvoeringsbesluit WEB. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
20.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 412 055412 055412 055412 055412 055 Nieuwe mutaties 15 97115 97115 97115 97115 971 Stand ontwerpbegroting 2001389 459428 026428 026428 026428 026428 026428 026Stand ontwerpbegroting
2001 in euro176 729194 230194 230194 230194 230194 230194 230Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 15 97115 97115 97115 97115 971 1.
Bijstelling uit aanvullende posten 15 97115 97115 97115 97115 971 Totaal 15 97115 97115 97115 97115 971 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten betreft de prijscompensatie.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.30Artikel 20.01 Ontvangsten beroepsonderwijs en volwasseneneducatieAlgemeenOp dit artikel worden drie vormen van ontvangsten geraamd. Ten eerste
afrekeningen van de in voorgaande jaren verstrekte voorschotten en correcties
op in voorgaande jaren verstrekte bestemmingsbedragen. Ten tweede de examengelden
voor staatsexamens voor voorgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
en hoger beroepsonderwijs. Ten derde de subsidies van het Europees Sociaal
Fonds voor het project bestrijding voortijdig schoolverlaters.De uitgaven met betrekking tot dit ontvangstenartikel worden geraamd op
de uitgavenartikelen 20.01, 20.03 en 20.04.Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
20.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 52 70748 70748 70736 70736 707 Nieuwe mutaties 24 94624 94624 94624 94624 946 Stand ontwerpbegroting 200177 04677 65373 65373 65361 65361 65361 653Stand ontwerpbegroting 2001 in euro34 96235 23733 42233 42227 97727 97727 977Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Autonome mutaties 17 44624 94624 94624 94624 946 1. Afrekeningen – 1 054– 1 054– 1 054– 1 054– 1 054 2. Diversen 18 50026 00026 00026 00026 000 2. Beleidsmatige
mutaties 7 500     1. Intertemporele compensatie 7 500     Totaal 24 94624 94624 94624 94624 946 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Zowel bij de uitgaven als bij de ontvangsten is nog een klein bedrag voor
afrekeningen opgenomen. Beide reeksen worden van de bve-begroting afgeboekt.1.2Het betreft hier een verhoging van de ESF-ontvangsten voortijdig schoolverlaten.
Hiermee zijn de consequenties van de ESF periode 2000–2006 verwerkt.2.1Deze intertemporele compensatie betreft de ontvangsten ESF-gelden die
niet in 1999 tot ontvangsten hebben geleid, maar in 2000 worden ontvangen.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 20.01 Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Beroepsonderwijs 25 019–– 43A 04.34Educatie ––– 43C 04.5Inburgering 605–– 43C 04.5Landelijke
organen 188–– 43A 04.37Examengelden 1 6571 6531 653 16 04.30Ontvangsten
FES-technocentra –16 00012 000 47A 04.30Ontvangsten Europees Sociaal Fonds 49 57760 00060 000 47A 04.30Totaal 77 04677 65373 653    Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijsArtikel 21.01 Personele en materiële uitgavenAlgemeenDit artikel omvat de rijksbijdragen die de hogescholen ontvangen voor
de initiële opleidingen, de voortgezette opleidingen en de opleidingen
op grond van de overgangsbepalingen van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW). Deze exploitatievergoeding heeft betrekking op de personele
en materiële uitgaven van de hogescholen. Ook de kosten voor de nieuwe
instroom (vanaf 1 juli 1996) in het wachtgeld komen rechtstreeks ten laste
van dit artikel. In de toelichting bij artikel 21.03 wordt ingegaan op de
wachtgelders die zijn ingestroomd voor 1 juli 1996.De vergoeding voor de huisvestingslasten is opgenomen in artikel 21.05.Binnen het totale budget van f 2 465,7 miljoen in 2001 is een
bedrag van f 45 miljoen geraamd voor wachtgelduitgaven (nieuwe instroom),
een bedrag van f 12,8 miljoen voor de herstructurering kunstonderwijs
(instellingsspecifieke en instellingsoverstijgende activiteiten) en een bedrag
van f 10 miljoen voor de uitwerking van het gezamenlijk Actieplan lerarenopleidingen
basisonderwijs. Het resterende budget is bestemd voor de rijksbijdragen aan
hogescholen, inclusief de aanvullende vergoeding voor de lerarenopleidingen
basisonderwijs, een voorziening voor de bekostiging van studenten die een
lerarenopleiding volgen als tweede opleiding aan dezelfde hogeschool en voor
het programma excellente studenten muziek, alsmede voor eventuele nabetalingen
op eerdere rijksbijdragen. In het kader van de professionalisering van het
(staf)personeel van de instellingen is f 15 miljoen beschikbaar voor
invoering van lectoratenstoelen in het hoger beroepsonderwijs.Het beschikbare budget is op het loon- en prijsniveau 2000, aangevuld
met de vergoeding voor incidentele loonsomstijging 2001 en latere jaren.In het algemeen is de berekeningswijze op grond waarvan de rijksbijdrage
aan de hogescholen wordt bepaald, volgens artikel 2.6, eerste lid, van de
WHW, vastgelegd in het Bekostigingsbesluit WHW.Vanaf 2000 is de de aanvullende vergoeding voor de opleidingen tot leraar
basisonderwijs (pabo-up) bevroren. De doelen waaraan deze aanvullende vergoeding
moet worden besteed, zijn opgenomen in de Regeling bekostiging hoger onderwijs.Het in-service onderwijs, alsmede een aantal paramedische opleidingen,
die enige jaren geleden zijn overgedragen van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
zijn inmiddels ondergebracht in de reguliere bekostiging voor de hogescholen.Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 2 168 7722 213 3832 185 7742 225 2472 248 746 Nieuwe mutaties 134 265252 277309 927354 829351 637 Stand ontwerpbegroting 20012 121 8412 303 0372 465 6602 495 7012 580 0762 600 3832 620 328Stand ontwerpbegroting 2001 in euro962 8491 045 0731 118 8671 132 5001 170 7871 180 0021 189 053Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 52 26565 27771 82781 97980 587 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 71 45474 28179 24186 14384 751 2. Overboekingen (intern) – 19 189– 9 004– 7 414– 4 164– 4 164 2. Autonome mutaties 52 000159 900233 100274 650279 450 1. Leerlingenvolume 52 000159 900241 000282 100284 100 2. herstructureringsmiddelen kunstonderwijs   – 7 900– 7 450– 4 650 3. Beleidsmatige
mutaties 30 00027 1005 000– 1 800– 8 400 1. Arbeidsknelpunten ho/aio's 15 00015 00015 00015 00015 000 2. Bekostiging 2e/3e ho-studies   – 10 000– 26 700– 33 300 3. Intertemporele compensatie 15 000 – 10 000   4. Kunstvakonderwijs  12 10010 0009 9009 900 Totaal 134 265252 277309 927354 829351 637 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft de bijstelling van het beleidsterrein hbo voor de
kabinetsbijdrage in de gestegen arbeidskostenontwikkeling 2000. De loonruimte
loopt op van f 71,3 miljoen in 2000 naar f 76,1 miljoen in 2005.De prijscompensatie 2000 die eveneens is toegevoegd, bedraagt over de
jaren 2000–2005 circa f 10 miljoen per jaar.In verband met de invoering van de nieuwe vreemdelingenwet is in 2002
een bedrag toegevoegd van f 5,9 miljoen, in 2003 bedraagt de aanvulling
f 11,6 miljoen aflopend naar f 2,8 miljoen in 2005.Verder is een aantal correctieboekingen uitgevoerd van de loon- en prijsbijstellingen
1999. Eerder zijn deze bijstellingen volledig ten gunste van artikel 21.01
geboekt, terwijl een deel hiervan betrekking had op de artikelen 21.03, 21.04
en 21.05. De correctieboeking op dit artikel bedraagt ruim f 10 miljoen
per jaar.Tenslotte is (evenals in 2000) in 2001 een bedrag van f 0,9 miljoen
toegevoegd voor kinderopvang.1.2De interne overboeking bestaat uit de volgende mutaties:• een overboeking in 2000 naar artikel 21.04 van f 0,6 miljoen
voor de uitvoering van het KUBUS-beurzenprogramma kunstonderwijs 1999/2000
door de Nuffic;• een overboeking in 2000 naar artikel 21.04 van f 5 miljoen
voor frictiemiddelen hbo (zie de toelichting bij mutatie 3.3 van dit artikel);• een overboeking naar artikel 21.04 van f 0,8 miljoen in 2000
en f 0,6 miljoen in 2001 voor de (versnelling van de) visitaties in het
kunstonderwijs;• een overboeking in 2000 naar artikel 21.04 van f 3 miljoen
ter compensatie van het budget voor overige uitgaven;• een overboeking naar artikel 21.05 van structureel f 7,4 miljoen
in verband met de inbedding van de financiering van de paramedische opleidingen
in de algemene hbo bekostigingssystematiek (zie verder de toelichting bij
mutatie 1.2 van artikel 21.05);• een overboeking in 2003 en 2004 van artikel 21.04 van f 3,3
miljoen per jaar in verband met de versnelde beschikbaarstelling van de middelen
voor de omslag van de 1e en 2e graads lerarenopleidingen
hbo;• een overboeking in 2000 naar artikel 21.03 van f 1,6 miljoen
voor het Mobiliteitsfonds (zie de toelichting bij mutatie 1.2 van artikel
21.03) en• als gevolg van de intrekking van de zogenoemde niet-EU maatregel
in het kunstonderwijs (conform de nota Meer zicht op kwaliteit) is met ingang van het collegejaar 2000/2001 het KUBUS-beurzenprogramma
beëindigd. Dit betekent dat een reeds verwerkte interne overboeking naar
artikel 21.04 van f 0,8 miljoen in 2000 en f 1 miljoen in 2001 zal
worden gecorrigeerd.2.1In verband met de hogere studentenramingen in het hoger beroepsonderwijs
is het macro-budget verhoogd met f 52 miljoen in 2000, f 159,9 miljoen
in 2001, f 241 miljoen in 2002, f 282,1 miljoen in 2003 en f 284,1
miljoen vanaf 2004.Van het totaal aan middelen dat beschikbaar is gesteld, is in 2001 f 17
miljoen ingezet voor HOOP-activiteiten (zie artikel 21.04).2.2In lijn met de motie 25 802 VIII, nr.14 (vergaderjaar 1999–2000)
wordt vanaf 2001 de resterende taakstelling op het kunstonderwijs ongedaan
gemaakt (zie de toelichting bij mutatie 3.4 van dit artikel). Met deze verlaging
van de taakstelling worden tegelijkertijd de beschikbare herstructureringsmiddelen
(die zijn gerelateerd aan de omvang van de taakstelling) met f 20 miljoen
verlaagd, te weten f 7,9 miljoen in 2002, f 7,5 miljoen in 2003
en f 4,6 miljoen in 2004.3.1Vanaf 2000 is in het kader van de professionalisering van het (staf)personeel
van de instellingen structureel f 15 miljoen beschikbaar gesteld voor
invoering van lectoratenstoelen in het hoger beroepsonderwijs.3.2Bij Voorjaarsnota 2000 heeft het kabinet besloten een korting op te leggen
voor tweede en derde studies in het hoger onderwijs. Voor het hoger beroepsonderwijs
loopt de taakstelling op van f 10 miljoen in 2002 naar f 33,3 miljoen
vanaf 2004. Op de aspecten van uitwerking is nader ingegaan in paragraaf 2
van de algemene toelichting op het beleidsterrein.3.3Van de f 50 miljoen die in 1999 voor het hbo beschikbaar is gesteld
als tegemoetkoming in de omslag en frictiekosten is f 45 miljoen verdeeld
over de hogescholen. De overige f 5 miljoen is bestemd voor instellingsoverstijgende
activiteiten. Dit bedrag is doorgeschoven naar 2000.Verder is een verschuiving verwerkt van f 10 miljoen van 2002 naar
2000 door de versnelde beschikbaarstelling van de middelen voor
de (mede) financiering van het Actieplan lerarenopleidingen basisonderwijs
.3.4In lijn met de motie 25 802 VIII, nr.14 (vergaderjaar 1999–2000)
wordt vanaf 2001 de resterende taakstelling op het kunstonderwijs (f 12,1
miljoen in 2001, f 10 miljoen in 2002 en f 9,9 miljoen vanaf 2003)
ongedaan gemaakt (zie ook de toelichting bij mutatie 2.2 van dit artikel).Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.44.Artikel 21.03 Rechtspositionele uitkeringenAlgemeenDe wachtgelduitgaven zijn sinds 1993 gebudgetteerd. Dit betekent dat de
gerealiseerde wachtgelduitgaven betaald worden uit de budgetten behorende
tot het beleidsterrein hbo. Het wachtgeldbudget is complementair aan het exploitatiebudget,
wat inhoudt dat eventuele over- of onderschrijdingen van het wachtgeldbudget
in een begrotingsjaar verrekend worden met het exploitatiebudget (artikel
21.01).Met ingang van 1 juli 1996 geldt voor de instroom in het wachtgeld een
nieuwe verrekeningsmethodiek. De kosten voor de nieuwe instroom in het wachtgeld
komen rechtstreeks ten laste van de rijksbijdrage van de hogescholen (artikel
21.01). Daarbij wordt onderscheid gemaakt in enerzijds wettelijke en anderzijds
bovenwettelijke uitkeringskosten, die ontstaan naar aanleiding van een ontslag.
De individuele hogescholen dragen in dit systeem zelf de bovenwettelijke uitkeringskosten
van de ontslagen die zij veroorzaken, terwijl de wettelijke uitkeringskosten
gezamenlijk door het collectief van de hogescholen worden gedragen.Aangezien de kosten voor de nieuwe instroom in het wachtgeld rechtstreeks
ten laste komen van de rijksbijdrage, maken deze kosten onderdeel uit van
begrotingsartikel 21.01. Op artikel 21.03 zijn alleen nog de (aflopende) kosten
opgenomen van het wachtgeldbestand dat vóór 1 juli 1996 is ingestroomd.Daarnaast omvat het artikel 21.03 een bedrag van f 16 miljoen voor
flankerend arbeidsmarktbeleid gericht op het voorkomen en terugdringen van
wachtgelduitgaven.Deze middelen worden besteed op basis van het plan van aanpak dat werkgevers
en werknemers binnen de vastgestelde kaders overeenkomen. Dit is vastgelegd
in het zogenaamde Convenant II uit 1993. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 124 722113 33298 83686 41176 056 Nieuwe mutaties 7 9415 8175 1164 9464 484 Stand ontwerpbegroting 2001157 262132 663119 149103 95291 35780 54070 069Stand ontwerpbegroting
2001 in euro71 36260 20054 06847 17141 45636 54731 796Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 7 9415 8175 1164 9464 484 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 6 3415 8175 1164 9464 484 2. Overboekingen
(intern) 1 600     Totaal 7 9415 8175 1164 9464 484 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Ten laste van artikel 21.01 heeft een correctieboeking plaatsgevonden
voor de loonbijstelling 1999 van f 2,8 miljoen in 2000 aflopend naar
f 2,3 miljoen in 2005. Eerder was de totale loonbijstelling geboekt ten
gunste van artikel 21.01 (zie ook de toelichting bij mutatie 1.1 van artikel
21.01).Uit de aanvullende post is voorts een bedrag bijgeboekt voor de loonbijstelling
2000 aflopend van f 3,6 miljoen in 2000 naar f 2,2 miljoen in 2005.1.2De totale uitgaven voor flankerend arbeidsmarktbeleid worden voor 2000
geraamd op f 17,6 miljoen. Dit bedrag ligt f 1,6 miljoen boven het
hiervoor in dit artikel geraamde budget van f 16 miljoen. Op grond van
de budgetafspraken in het wachtgeldakkoord wordt een bedrag van f 1,6
miljoen gecompenseerd ten laste van de exploitatievergoeding (artikel 21.01).Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.9.Artikel 21.04 Overige uitgavenAlgemeenDit artikel omvat de middelen die aan de instellingen voor hoger beroepsonderwijs
worden toegekend voor specifieke activiteiten. Onderstaand is een opsomming
gegeven van deze activiteiten met de bestedingsdoelen en aangevuld met de
belangrijkste ontwikkelingen.Impuls beroepsopleidingenIn de toelichting op het beleidsterrein is aangegeven op welke wijze de
middelen worden ingezet voor de beleidsimpuls aan de beroepsopleidingen, in
het bijzonder voor het rendement en de flexibilisering van deze opleidingen
in het hoger beroepsonderwijs. Naast de f 22,5 miljoen die bij Voorjaarsnota
2000 beschikbaar is gesteld voor dit doel, zal ook in 2001 een gelijk bedrag
worden uitgetrokken.In 2001 zullen de middelen worden ingezet voor:• omscholing werkende mbo-ers én implementatie van Erkenning
van elders verworven competenties (evc) in het hoger beroepsonderwijs (f 5
miljoen) en• vernieuwingen in het hoger beroepsonderwijs (f 17,5 miljoen).LerarenopleidingenVoor de uitvoering van de plannen van de eerste- en tweedegraads lerarenopleidingen
gericht op de omslag naar een vraaggerichte werkwijze is voor de jaren 1999–2004
een bedrag beschikbaar van f 70 miljoen; hiervan is f 6,9 miljoen
begroot voor 2001.VernieuwingsfondsUit het Vernieuwingsfonds worden bijdragen gefinancierd aan projecten
op het grensvlak van onderwijs en arbeid, die direct of indirect bijdragen
aan de vernieuwing van het primaire proces in het hoger beroepsonderwijs.
Een daartoe ingestelde commissie Vernieuwingsfonds adviseert de minister over
de toekenningen van de bijdragen.In de toelichting van het beleidsterreinspecifieke deel voor het hoger
beroepsonderwijs is aangegeven dat de exacte inzet van de middelen voor vernieuwing
mede afhankelijk wordt gesteld van de resultaten van het recent uitgevoerde
evaluatieonderzoek naar het Vernieuwingsfonds. Op basis van de oude afspraken
is voor het jaar 2001 reeds een bedrag van f 7 miljoen verplicht.KwaliteitszorgDe hogescholen zijn zelf primair verantwoordelijk voor de kwaliteitszorg.
Dit laat onverlet dat ook de overheid een belang heeft bij een kwalitatief
hoogwaardig onderwijs.Dit belang komt tot uitdrukking in een bijdrage die OCenW levert in de
kosten voor de uitvoering van de sectorale kwaliteitszorg. Voor 2001 is deze
bijdrage inclusief de kosten voor de proefaccreditaties geraamd op maximaal
f 4,4 miljoen. De proefaccreditaties bedrijfseconomie en maatschappelijk
werk en dienstverlening zijn in 2000 gestart.TechniekDe verbetering van de aansluiting tussen technische hbo-opleidingen en
de arbeidsmarkt vraagt zowel kwalitatief als kwantitatief grote aandacht.
Oplossing van dit vraagstuk vereist een brede aanpak met betrokkenheid van
het toeleverend onderwijs en het bedrijfsleven. Tegen die achtergrond heeft
de overheid (OCenW, EZ, SZW en LNV) samen met onderwijs (Colo, bve, hbo en
wo), werkgevers (MKB-NL en VNO-NCW) en Arbeidsvoorziening de Stichting AXIS
opgericht met als taak de versterking van bèta/techniek in onderwijs
en beroep.Voor het aanjagen van gewenste acties is vanuit de ministeries van OCenW
en EZ over een periode van vier jaar een bedrag van f 40 miljoen beschikbaar,
op voorwaarde dat de betreffende actoren een even groot bedrag als co-financiering
inbrengen.Jaarlijks stelt de Stichting AXIS een werkplan op dat door het bestuur
wordt vastgesteld en voor medefinanciering wordt voorgelegd aan eerdergenoemde
ministeries.De bijdrage van OCenW in 2001 is geraamd op f 8,3 miljoen.InternationaliseringIn 2001 zal voor het laatste jaar uitvoering worden gegeven aan de regelingen
ter stimulering van internationale structurele samenwerking van
hogescholen en ter stimulering van grensoverschrijdende samenwerking in het
hoger onderwijs. Ook zal in 2001 worden bijgedragen aan Europese programma's.Het accent zal liggen op de internationale positionering van het hoger
beroepsonderwijs en wordt er bijgedragen aan het creëren van een Europese
hoger onderwijsruimte. Voor 2001 is een budget geraamd van f 4 miljoenAllochtonenbeleidHet Expertise Centrum Allochtonen Hoger Onderwijs (ECHO) vervult een belangrijke
rol in de ondersteuning van de hogescholen en universiteiten bij het bevorderen
van de in- en doorstroom van allochtone studenten in het hoger onderwijs.
Met het ECHO is een tweede contractperiode van vier jaar aangegaan (eindigend
in 2003). De jaarlijkse bijdrage bedraagt f 4,3 miljoen.EmancipatieTwee organisaties t.w. het Landelijk Steunpunt Emancipatie HBO (LSE) en
de landelijke organisatie Vrouwen in Hogere Technische Opleidingen en functies
(VHTO) ontvangen jaarlijks een basissubsidie van tezamen f 0,3 miljoen
ter ondersteuning van het uitvoeren van hun kerntaken. Daarnaast is jaarlijks
ongeveer f 0,4 miljoen beschikbaar voor het financieren van projecten
die aansluiten bij de emancipatiedoelstellingen die geformuleerd zijn in de
emancipatienota Een kristal van kansen en het
HOOP 2000.Maritiem Simulator Trainingscentrum Terschelling (MSTC)Het MSTC is een landelijke voorziening voor alle opleidingen tot maritiem
officier (secundair beroepsonderwijs en hbo). Het trainingsprogramma wordt
als zodanig ook door het ministerie van Verkeer en Waterstaat erkend in het
kader van de toekenning van de vaarbevoegdheid.Voor de periode 1998–2002 is een nieuw contract afgesloten. De jaarlijkse
bijdrage is f 3,6 miljoen.Bijzondere uitgaven Hogeschool van Beeldende Kunsten,
Muziek en Dans te Den HaagDe uitgaven hebben met name betrekking op de reguliere financiering van
het aan de Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans te Den Haag verbonden
basis- en algemeen voortgezet onderwijs.Overige uitgavenDit budget is gereserveerd voor onvoorziene en ad hoc activiteiten. Uit
het budget overige uitgaven zullen met name de activiteiten worden gefinancierd
die uit het HOOP 2000 voortvloeien.StagevergoedingDe lerarenopleidingen ontvangen een budget om als stagevergoeding uit
te keren aan scholen voor basis-, voortgezet en beroepsonderwijs als bijdrage
voor de begeleidingskosten van stagiaires. Het bedrag per onderwijsvragende
student is in totaal over 4 jaar f 1 000. Op basis van de huidige
studentenraming wordt een benodigd budget geraamd voor 2001 van f 10,1
miljoen.CommissiesUit dit budget worden de uitgaven gefinancierd van de door de minister
ingestelde commissies. Genoemd worden onder meer de Adviescommissie onderwijsaanbod
en de Commissie decentrale toelating.Projectgelden HBO-raadIn 1996 is tijdelijk een bedrag van f 31 miljoen aan liquide middelen
bij de HBO-raad onttrokken en grotendeels toegevoegd aan de exploitatievergoeding
ter demping van de wachtgelduitgaven. De liquide middelen zullen in de jaren
na 1996 weer ter beschikking dienen te worden gesteld aan deze Raad voor de
uitvoering van de – eerder meerjarig verplichte – projecten. De
geraamde liquiditeitsbehoefte in 2001 bedraagt f 10 miljoen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 45 91847 22256 47042 59443 954 Nieuwe mutaties 67 43830 5723 344– 988– 2 988 Stand ontwerpbegroting 200195 385113 35677 79459 81441 60640 96650 866Stand ontwerpbegroting
2001 in euro43 28451 43935 30127 14218 88018 59023 082Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 67 51357 30048 84547 15447 154 Nieuwe mutaties 48 27842 90810 4445 6623 662 Stand ontwerpbegroting 2001181 122115 791100 20859 28952 81650 81654 066Stand ontwerpbegroting
2001 in euro82 19052 54445 47226 90423 96723 05924 534Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 13 2784 0082 444– 338– 338 1. Bijstelling uit aanvullende posten 3 5033 1182 6842 9122 912 2. Overboekingen
(intern) 9 775890– 240– 3 250– 3 250 2. Beleidsmatige mutaties 35 00038 9008 0006 0004 000 1. Impuls beroepsopleidingen 22 50022 500    2. Intertemporele compensatie 12 800     3. Procesmanagement – 300– 600– 1 000– 1 000– 1  000 4. Projectuitgaven  17 0009 0007 0005 000 Totaal 48 27842 90810 4445 6623 662 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat uit:• de loon- en prijsbijstellingen 1999. Deze waren eerder volledig
ten gunste van artikel 21.01 geboekt en worden nu toegevoegd aan onder meer
dit artikel (zie ook de toelichting bij mutatie 1.1 van artikel 21.01);• de loon- en prijsbijstelling 2000. De loonbijstelling 2000 bedraagt
f 1,7 miljoen in 2000, f 1,5 miljoen in 2001, f 1,3 miljoen
in 2002 en f 1,2 miljoen vanaf 2003. De prijsbijstelling is f 0,2
miljoen per jaar.1.2De interne overboeking bestaat uit de volgende mutaties:• een overboeking naar artikel 17.10 van f 0,7 miljoen in zowel
2000 als 2001 en f 0,2 miljoen in 2002 voor de (mede)financiering van
de lerarencampagne;• een overboeking in 2000 van artikel 22.06 van f 0,3 miljoen
in verband met de gezamenlijke financiering van hbo en wo van diverse projecten
en activiteiten;• een overboeking in 2000 van artikel 21.01 van f 0,6 miljoen
voor de uitvoering van het KUBUS-beurzenprogramma kunstvakonderwijs 1999/2000
door de Nuffic;• een overboeking in 2000 van artikel 21.01 van f 5 miljoen
voor frictiemiddelen hbo (zie de toelichting bij mutatie 1.2 en 3.3 van artikel
21.01);• een overboeking in 2000 en 2001 van artikel 21.01 van respectievelijk
f 0,8 miljoen en f 0,6 miljoen voor de (versnelling van de) visitaties
in het kunstonderwijs;• een overboeking in 2000 van artikel 21.01 van f 3 miljoen
voor compensatie van het budget voor overige uitgaven;• een overboeking in 2003 en 2004 naar artikel 21.01 van f 3,3
miljoen per jaar in verband met de versnelde beschikbaarstelling van de middelen
voor de omslag van de 1e en 2e graads lerarenopleidingen
hbo;• als gevolg van de intrekking van de zogenoemde niet-EU maatregel
in het kunstonderwijs (conform de nota Meer zicht op kwaliteit) is met ingang van het collegejaar 2000/2001 het KUBUS-beurzenprogramma
beëindigd. Dit betekent dat een reeds verwerkte interne overboeking van
artikel 21.01 van f 0,8 miljoen in 2000 en f 1 miljoen in 2001 wordt
gecorrigeerd.2.1Bij Voorsjaarsnota 2000 is in het kader van de impuls beroepsopleidingen
voor het hoger beroepsonderwijs voor 2000 en 2001 een extra bedrag van f 22,5
miljoen per jaar uitgetrokken.2.2De beleidsmatige verhoging van f 12,8 miljoen heeft betrekking op
een verschuiving van 1999 naar 2000 van de beschikbaarstelling van de middelen
voor techniek (f 2,3 miljoen), voor allochtonenbeleid hoger onderwijs
(f 4,3 miljoen) en van de projectmiddelen HBO-raad (f 6,2 miljoen).
Het betreft in alle gevallen verplichte middelen die in de kasuitgaven zijn
vertraagd.2.3In het kader van het regeerakkoord is een taakstelling verwerkt op procesmanagement. De bijdrage van het hoger beroepsonderwijs bedraagt
voor 2000 f 0,3 miljoen, voor 2001 f 0,6 miljoen en vanaf 2002 f 1
miljoen.2.4Met deze meerjarige ophoging van het projectartikel wordt de dekking gerealiseerd
voor de kosten die zullen voortvloeien uit met name de activiteiten van het
HOOP 2000.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 21.04 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Overige uitgaven 94 185112 15676 594 179 922114 59199 008 43A 04.44Internationale samenwerking 1 2001 2001 200 1 2001 2001 200 43A 01.5Totaal 95 385113 35677 794 181 122115 791100 208    Artikel 21.05 HuisvestingAlgemeenDit artikel omvat de normatieve huisvestingsvergoeding voor de hogescholen.
Deze vergoeding is complementair aan de vergoeding voor personele en materiële
lasten (zie artikel 21.01).De wettelijke grondslag van dit artikel is het Bekostigingsbesluit WHW. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 367 827367 827367 827367 827367 827 Nieuwe mutaties 21 70721 60821 68621 70721 707 Stand ontwerpbegroting 2001374 193389 534389 435389 513389 534389 534389 534Stand ontwerpbegroting
2001 in euro169 801176 763176 718176 753176 763176 763176 763Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 21 70721 60821 68621 70721 707 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 14 29314 19414 27214 29314 293 2. Overboekingen
(intern) 7 4147 4147 4147 4147 414 Totaal 21 70721 60821 68621 70721 707 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat uit:• een prijsbijstelling 1999 van f 6,3 miljoen per jaar. Deze
prijsbijstelling was eerder volledig ten gunste van artikel 21.01 geboekt
en wordt nu toegevoegd aan – onder meer – dit artikel (zie ook
de toelichting bij mutatie 1.1 van artikel 21.01);• een prijsbijstelling 2000 van f 8,0 miljoen per jaar vanaf
2000.1.2Vanaf het begrotingsjaar 1997 is door het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport structureel een bedrag overgeboekt (naar artikel 21.01) van
f 14,2 miljoen in verband met de overdracht van de paramedische opleidingen.
Tot en met 1999 is het niet mogelijk geweest dit budget nader onder te verdelen
in een exploitatie- en een huisvestingsdeel. Toewijzing aan de zes opleidingen
heeft tot nog toe plaatsgevonden in de vorm van een budgetbekostiging. Vanaf
2000 wordt de toewijzing ingebed in de algemene berekeningswijze van de hbo-bekostigingssystematiek.
Als uitvloeisel hiervan dient het huisvestingsdeel te worden toegevoegd aan
het huisvestingsbudget (artikel 21.05) ten laste van de normatieve exploitatievergoeding
(artikel 21.01).Tezamen met de decentralisatie van de huisvesting zijn de uitstaande bouwleningen
aan de betreffende hogescholen overgedragen. In de gevallen waarin deze leningen
onder rijksgarantie waren afgesloten, blijft deze garantie gedurende de resterende
looptijd van kracht (zie onderstaand overzicht). Op nieuw aan te gane leningen
wordt geen rijksgarantie verstrekt. Overzicht risico-ontwikkeling met betrekking
tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1 000) 1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari26 42615 63913 35111 3619 4467 6356 017Vervallen of te vervallen garanties– 10 787– 2 288– 1 990– 1 915– 1 811– 1 618– 1 451Verleende of te
verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december15 63913 35111 3619 4467 6356 0174 566Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.44.Artikel 21.01 Ontvangsten hoger beroepsonderwijsAlgemeenDit artikel betreft de ontvangsten voor het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs.
Een gering deel houdt verband met de geraamde ontvangsten als gevolg van de
afwikkeling van de jaarrekeningen van hogescholen. Het resterende deel (ruim
f 5 miljoen) betreft de raming van overige ontvangsten en heeft betrekking
op teveel betaalde (wachtgeld)uitkeringen.Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
21.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 5 2045 2045 2045 2045 204 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 200110 3815 2045 2045 2045 2045 2045 204Stand ontwerpbegroting 2001 in euro4 7112 3612 3612 3612 3612 3612 361Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 21.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
jaarrekeningen hogescholen 5033838 43A 04.44Overige ontvangsten 9 8785 1665 166 43A 04.9Ontvangsten internationale samenwerking 000 43A 01.5Totaal 10 3815 2045 204    Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijsArtikel 22.01 UniversiteitenAlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de hierna genoemde
universiteiten en academische ziekenhuizen als bedoeld in de onderdelen a,
b en i van de bijlage behorende bij de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW):• de openbare universiteiten te Leiden, Utrecht, Groningen, Rotterdam,
Maastricht, Amsterdam, Delft, Eindhoven en Enschede;• de bijzondere universiteiten te Amsterdam, Nijmegen en Tilburg;• de rechtspersoonlijkheid bezittende academische ziekenhuizen bij
de openbare universiteiten te Leiden, Utrecht, Groningen, Rotterdam, Maastricht
en Amsterdam;• de academische ziekenhuizen bij de bijzondere universiteiten te
Amsterdam en Nijmegen.UniversiteitenVolgens artikel 1.3 van de WHW hebben de universiteiten tot taak het verzorgen
van wetenschappelijk onderwijs en het verrichten van wetenschappelijk onderzoek.
Op grond van deze taak hebben de universiteiten aanspraak op bekostiging door
de overheid.De berekeningswijze op grond waarvan de rijksbijdrage per universiteit
wordt bepaald, is volgens artikel 2.6, eerste lid, van de WHW, vastgelegd
in het Bekostigingsbesluit WHW. Hieronder is weergegeven hoe het landelijk
beschikbare budget voor de universiteiten voor 2001 is opgebouwd. De bedragen
zijn in miljoenen guldens en gebaseerd op het salaris- en prijsniveau 2000.
Tevens is in het meerjarenbudget de vergoeding voor de incidentele loonsomstijging
2001 tot en met 2005 verwerkt.De extra middelen voor de stijging van studentenaantallen zijn toegevoegd
aan het onderwijsdeel. De verschillen met bedragen elders in de begroting
zijn te verklaren door kasbeperkingen, nader toe te delen middelen en dergelijke. Bedragen x f 1 miljoenOnderwijsdeel1 664,9Onderzoekdeel2 856,7Universitaire lerarenopleiding5,6Investeringen in huisvesting voor
universiteiten195,1Academische ziekenhuizen965,1Academische ziekenhuizenIn artikel 1.4 van de WHW is opgenomen dat de academische ziekenhuizen
verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van het wetenschappelijk onderwijs
in de geneeskunde en wetenschappelijk onderzoek aan de universiteiten waaraan
zij zijn verbonden. Zij fungeren als werkplaats voor de medische faculteiten.
Op grond van deze werkplaatsfunctie makenacademische ziekenhuizen
aanspraak op een door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
vast te stellen deel van de rijksbijdrage van de universiteiten.In de bijdrage voor academische ziekenhuizen zijn onder meer de meerjarige
doorwerking van de loon- en prijsbijstellingen 2000 verwerkt.OverigOp artikel 22.01 zijn naast de budgetten voor universiteiten en academische
ziekenhuizen nog middelen geraamd voor onder meer technische bijstellingen
op het gebied van arbeidsvoorwaarden en liquiditeiten, universitaire lerarenopleidingen
en herstructureringsmiddelen wetenschappelijk onderzoek. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 5 435 5965 426 1765 448 5205 480 8435 414 569 Nieuwe mutaties 223 384243 099254 655280 460295 530 Stand ontwerpbegroting 20015 394 8245 658 9805 669 2755 703 1755 761 3035 710 0995 748 560Stand ontwerpbegroting 2001 in euro2 448 0642 567 9332 572 6052 587 9882 614 3652 591 1302 608 583Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 160 768159 480154 546167 654167 124 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 164 368166 480165 646166 354164 824 2. Overboekingen
(intern) – 3 600– 7 000– 11 1001 3002 300 2. Autonome mutaties 17 61636 61947 60960 60670 606 1. Diversen 1 6161 6191 6091 6061 606 2. Leerlingenvolume 16 00035 00046 00059 00069 000 3. Beleidsmatige mutaties 45 00047 00052 50052 20057 800 1. Arbeidsknelpunten ho/aio's 40 00040 00040 00040 00040 000 2. AZU/WKZ – 2 000– 4 000– 5 500– 5 500– 5 500 3. Bekostiging 2e/3e ho-studies   – 5 000– 13 300– 16 700 4. Intertemporele compensatie 3 000– 3 000    5. Numerus fixus 4 00014 00023 00031 00040 000 Totaal 223 384243 099254 655280 460295 530 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft met name:• loonbijstelling 2000: f 134,0 miljoen in 2000, f 136,2
miljoen in 2001, f 136,5 miljoen in 2002, f 137,7 miljoen in 2003
en f 136,0 miljoen jaarlijks vanaf 2004;• prijsbijstelling 2000: f 32,3 miljoen jaarlijks vanaf 2001.1.2De interne overboekingen hebben betrekking op:• een overboeking naar artikel 22.06 voor het SURF Educatiefonds: – f 5,0
miljoen in 2000, – f 7,5 miljoen in 2001 en – f 10,0
miljoen in 2002;• een overboeking van artikel 22.04 voor de vergoeding in de rijksbijdrage
aan de universiteiten voor de werkplaatsfunctie van de academische ziekenhuizen
van de apparaatskosten die USZO met ingang van 2000 rechtstreeks bij die instellingen
in rekening brengt: f 2,3 miljoen jaarlijks vanaf 2000;• een overboeking naar artikel 22.06 voor de regeling begeleiding
studenten aan universitaire lerarenopleidingen: – f 0,9 miljoen
in 2000, – f 1,8 miljoen in 2001 en – f 2,4
miljoen in 2002;• een overboeking naar artikel 22.06 voor de regeling decentrale
selectie: – f 1,0 miljoen in 2002 en 2003.2.1Deze mutatie betreft een compensatie voor (de doorwerking van) de overheidsbijdrage
in de arbeidskostenontwikkeling 1999 voor de universiteiten voor de werkplaatsfunctie
van de academische ziekenhuizen: f 1,6 miljoen jaarlijks vanaf 2000.2.2Deze mutatie betreft een bijstelling van de meerjarenraming als gevolg
van de stijging van studentenaantallen in het wetenschappelijk onderwijs.3.1Deze reeks betreft een mitigering van specifieke arbeidsmarktknelpunten
in het wetenschappelijk onderwijs. Het gaat daarbij met name om salariëring
van jonge onderzoekers.3.2In verband met de fusie tussen het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU)
en het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) heeft een gefaseerde verschuiving
plaatsgehad van de bekostigingsverantwoordelijkheid van het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen naar het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport ter grootte van f 4,0 miljoen in 2000, f 8,0 miljoen
in 2001 en jaarlijks f 11,0 miljoen vanaf 2002. Op beleidsterrein 22
wordt een korting ter grootte van 50% van deze reeks toegepast. Tevens wordt
verwezen naar de toelichting bij mutatie 3.5.3.3Deze reeks betreft een taakstelling op de bekostiging van tweede en derde
studies in het wetenschappelijk onderwijs.3.4Het betreft hier een verschuiving van middelen over de jaren 2000 en 2001
voor het stimuleren van ontwikkelingen in het verlengde van het Hoger onderwijs
en onderzoek plan 2000 (HOOP 2000).3.5Het landelijk beschikbare budget voor universiteiten is met de opgenomen
bedragen verhoogd in verband met de uitbreiding van de capaciteit eerstejaars
studenten voor geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde. Voor de bekostiging
van de universiteiten wordt rekening gehouden met de bij mutatie 3.2 vermelde
reeks, zodat per saldo de verhoging de volgende bedragen omvat: f 2,0
miljoen in 2000, f 10,0 miljoen in 2001, f 17,5 miljoen in 2002,
f 25,5 miljoen in 2003, f 34,5 miljoen in 2004, en f 45,5 miljoen
in 2005. Hiermee wordt voor het studiejaar 2000–2001 de
eerstejaarsinstroom gebracht op respectievelijk 2010, 260 en 225 plaatsen.
Dit betekent ten opzichte van het studiejaar 1999–2000 een verhoging
van respectievelijk 135, 20 en 50 plaatsen.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 22.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Universiteiten  nvt  4 466 2154 691 4034 701 373 43A 04.43Academische ziekenhuizen     928 609967 577967 902 43A 04.6Totaal     5 394 8245 658 9805 669 275    Artikel 22.02 Instituten internationaal onderwijs en onderzoekAlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de instituten voor
internationaal onderwijs en onderzoek:• Stichting Nederlandse Organisatie voor Internationale Samenwerking
in het Hoger Onderwijs (NUFFIC);• International Institute for Infrastructural, Hydraulic and Environmental
Engineering (IHE);• Institute for Housing and Urban Development Studies (IHS);• Stichting Maastricht School of Management (MSM);• Institute of Social Studies;• Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimtekaartering en aardkunde
(ITC);• Stichting Afrika Studiecentrum (ASC);• United Nations University (UNU).Op de uitgaven voor 2001 van de instituten voor internationaal onderwijs
en onderzoek zijn subsidievoorwaarden van toepassing.Het op 18 november 1999 in de Tweede Kamer besproken kabinetsstandpunt
naar aanleiding van het interdepartementaal onderzoek internationaal onderwijs
heeft een vervolg gehad met een bestuurlijk overleg op 30 november 1999 met
de instellingen voor internationaal onderwijs en de universiteiten. In dit
overleg is afgesproken dat deze instellingen per 1 september 2000 per instellingscluster
plandocumenten zullen opstellen inzake de integratie van het internationaal
onderwijs met het wetenschappelijk onderwijs. Het jaar 2001 zal gebruikt worden
om de integratie verder uit te werken.Het in de subsidie van NUFFIC begrepen talentenfondsprogramma wordt in
2001 met één jaar verlengd. Dit programma is ingesteld voor
de jaren 1996–2000. Het komend jaar is een evaluatie voorzien. Verlenging
met één jaar maakt het mogelijk dat de beslissing over het al
dan niet continueren van het programma wordt gebaseerd op de resultaten van
de evaluatie. Over de evaluatie van het talentenprogramma zullen nadere afspraken met NUFFIC worden gemaakt. Met de verlenging is een bedrag van f 1
miljoen gemoeid. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 105 909105 071104 146104 046103 846 Nieuwe mutaties 7 6553 5703 4223 8663 860 Stand ontwerpbegroting 2001117 146113 564108 641107 568107 912107 706107 706Stand ontwerpbegroting
2001 in euro53 15951 53349 29948 81248 96848 87548 875Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 7 6553 5703 4223 8663 860 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 568520438449443 2. Overboekingen (extern) 3 0192 9442 8783 3113 311 3. Overboekingen (intern) 4 068106106106106 Totaal 7 6553 5703 4223 8663 860 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze reeks houdt verband met de loon- en prijsbijstellingen 1999 en 2000.1.2Deze overboeking van het ministerie van Buitenlandse Zaken houdt verband
met bijstellingen van de subsidies voor de loon- en prijsmaatregelen 1999,
incidentele looncomponent 1999 en 2000 en indexering van huisvestingslasten.1.3Dit is het saldo van diverse mutaties binnen beleidsterrein 22 en een
overboeking binnen het ministerie.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 22.02 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Nederlandse
organisatie voor Internationale Samenwerking in het Hoger Onderwijs (NUFFIC)     11 22310 9457 69711 0083 13211 012 43A43A 04.4301.5             International Institute for Infrastructural, Hydraulic and     3 6083 6563 656 43A 04.43Environmental
Engineering (IHE)     12 39812 46212 477 43A 01.5             Institute for Housing and Urban     000 43A 04.43Development Studies (IHS)     4 7454 7774 782 43A 01.5             Stichting Maastricht School of  nvt  000 43A 04.43Management (MSM)     4 3214 3444 348 43A 01.5             Institute of Social Studies
(ISS)     1 066961854 43A 04.43      17 53617 62317 643 43A 01.5             Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimtekaartering en     2 3452 1361 816 43A 04.43Aardkunde
(ITC)     42 14542 42042 460 43A 01.5             Stichting Afrika Studiecentrum     2 8522 7562 758 43A 04.43(ASC)     2 5322 5432 546 43A 01.5             United Nations University     000 43A 04.43      1 4301 4401 441 43A 01.5             Overige      – 259– 284 43A 04.43Totaal     117 146113 564108 641    Artikel 22.03 Overige instituten hoger onderwijsAlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de volgende instituten
en activiteiten:• Open Universiteit Nederland• Universiteit voor Humanistiek• Katholieke Theologische Faculteit Tilburg• Katholieke Theologische Universiteit Utrecht• Katholieke Theologische Universiteit Nijmegen• Theologische Universiteit der Gereformeerde Kerken in Nederland
(Kampen)• Theologische Universiteit der Christelijke Gereformeerde Kerken
in Nederland (Apeldoorn)• Nederlandse Hervormde Kerk• Evangelisch-Lutherse Kerk• Remonstrantse Broederschap• Algemene Doopsgezinde Sociëteit• Unie van Baptisten Gemeenten in Nederland• Oud Katholieke Kerk• Bond van Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland• Nederlands-Israëlitisch Genootschap• Europees Universitair Instituut Florence• Nederlandse deelneming aan studiecentra en commissies van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)• Nederlands Vlaams Instituut Caïro• Japan-Nederland Instituut• Netherlands America Commission for Educational Exchange (NACEE)• Stichting Handicap en Studie• Stichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel Fonds)• Confederation of EU Rectors Conferences• Interstedelijk Studentenoverleg• Landelijke Studenten Vakbond.De volgende wettelijke regelingen zijn van toepassing op de bekostiging
van de instellingen van hoger en postacademisch onderwijs:• voor de Open Universiteit Nederland de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek (WHW), Stb. 1992, 593;• voor de theologische opleidingen en voor de opleidingen vanwege
kerkgenootschappen de nog gehandhaafde bepalingen uit de Wet op het wetenschappelijk
onderwijs 1960, zoals gewijzigd bij Wet van 23 december 1988, Stb. 682, rijksbijdrage
wetenschappelijk theologisch en levensbeschouwelijk onderwijs.Daarnaast is ook een aantal subsidies en bijdragen aan instellingen en
commissies opgenomen die inhoudelijk nauw verwant zijn aan de onder artikel
22.03 vallende activiteiten.Open Universiteit NederlandDe wijze waarop de rijksbijdrage aan de Open Universiteit Nederland wordt
berekend, is neergelegd in hoofdstuk 4 van het Bekostigingsbesluit ter uitvoering
van artikel 2.6 van de WHW. Het totaalbudget voor 2001 is als volgt samengesteld
(bedragen in miljoenen guldens en gebaseerd op het salaris- en prijsniveau
2000):• Basisvoorziening 57,1• Prestatiegebonden deel 14,3• Wachtgelden 1,3• Investeringen 1,0• Totaal 73,7In het totaalbedrag is reeds een taakstelling van f 5,0 miljoen verwerkt,
die in de volgende twee jaren zal oplopen tot f 15,0 miljoen structureel.Universiteit voor Humanistiek en theologische opleidingenDe bekostiging van de Universiteit voor Humanistiek en de theologische
opleidingen is gebaseerd op een overgangsmodel dat met de betrokken kerkgenootschappen
en de Universiteit voor Humanistiek was overeengekomen.Ambtsopleidingen kerkgenootschappenDe bekostiging van de ambtsopleidingen van een aantal kerkgenootschappen
verloopt deels via reguliere middelentoewijzing aan openbare universiteiten.
Het restant wordt rechtstreeks aan de betrokken kerkgenootschappen toegekend.
Met de Nederlandse Hervormde Kerk is een convenant gesloten over de bekostiging
van de ambtsopleiding.Deelname aan internationale instellingenDe bekostiging van de NACEE is gebaseerd op de Fulbrightovereenkomst van
1949 tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika.
Ook de bijdragen aan de OESO en het Europees Universitair Instituut Florence
zijn gebaseerd op internationale afspraken.De subsidies aan het Nederlands Vlaams Instituut Caïro en het Japan-Nederland
Instituut worden via de Universiteit Leiden verstrekt. Op deze subsidies zijn
subsidievoorwaarden van toepassing.Stichting Handicap en StudieDe Stichting Handicap en Studie ontvangt een subsidie voor het leveren
van diensten aan hbo- en wo-instellingen ter ondersteuning en bevordering
van onderwijsmogelijkheden voor studenten met een lichamelijke of zintuiglijke
functiestoornis. Deze diensten bestaan uit het treffen van organisatorische
maatregelen en het tot stand brengen van faciliteiten voor een lichamelijke
of zintuiglijke functiestoornis.Op deze subsidie zijn subsidievoorwaarden van toepassing.Stichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel
Fonds)De invoering van de nieuwe Wet op de studiefinanciering brengt een wijziging
met zich mee voor de taken van het UAF. Aan het UAF is gevraagd met projectvoorstellen
te komen die leiden tot een versnelde in-, door- en uitstroom van vluchtelingstudenten.Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en Landelijke Studenten
Vakbond (LSVb)De studentenbonden ISO en de LSVb ontvangen beide een structurele subsidie
van f 204 000,- per jaar. Deze subsidie wordt toegekend op basis
van een goedgekeurd activiteitenplan. Van de subsidie is f 40 000,-
bedoeld als reguliere subsidie voor de kosten van de organisatie, reiskosten
van vrijwilligers en kaderleden. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 131 363128 569121 407116 563117 163 Nieuwe mutaties 10 1819 4309 1686 8436 860 Stand ontwerpbegroting 2001133 956141 544137 999130 575123 406124 023124 557Stand ontwerpbegroting
2001 in euro60 78764 23062 62159 25255 99956 27956 522Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 9 9499 4309 1686 8436 860 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 6 8566 7496 4876 8436 860 2. Overboekingen (intern) 3 0932 6812 681   2. Beleidsmatige mutaties 232     1. Intertemporele compensatie 232     Totaal 10 1819 4309 1686 8436 860 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft de (doorwerking van de)
loon- en prijsbijstellingen 1999 en 2000.1.2De interne overboeking betreft een overboeking uit artikel 22.04 en heeft
betrekking op de toevoeging van de budgetten op het gebied van uitkeringen
na ontslag aan de subsidies van de katholieke instellingen voor wetenschappelijk
theologisch onderwijs.2.1Het betreft hier een over het begrotingsjaar 1999 per abuis niet beschikbaar
gestelde loon- en prijsbijstelling 1999 aan de Theologische Universiteit der
Gereformeerde Kerken te Kampen.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 22.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Open Universiteit
Nederland     76 66678 66273 698 43A 04.43Universiteit voor Humanistiek     6 8397 1317 150 43A 04.43Katholieke
instellingen wetenschappelijk theologisch onderwijs     23 71627 59127 231 43A 443Theologische
Universiteit der Gereformeerde Kerken in Nederland     7 7988 4958 284 43A 443Theologische
Universiteit der Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland     1 1261 1591 161 43A 443Nederlandse
Hervormde Kerk     6 4906 5996 617 43A 04.43Evangelisch-Lutherse kerk     279289290 43A 04.43Remonstrantse Broederschap     151157158 43A 04.43Algemene Doopsgezinde Sociëteit     130136136 43A 04.43Unie van Baptisten
Gemeenten in Nederland  nvt  150156157 43A 04.43Oud Katholieke Kerk     150156157 43A 04.43Bond van Vrije Evangelische Gemeenten
in Nederland     150156157 43A 04.43Nederlands-Israëlitisch
Genootschap     267276279 43A 04.43Europees
Universitair Instituut Florence     1 9802 5502 628 43G 04.40Nederlandse deelneming aan studiecentra
en commissies van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO)     159162162 43G 04.40Nederlands
Vlaams Instituut Caïro     140140140 43A 04.40Japan-Nederland Instituut     295295295 43A 04.40Netherlands America Commission for Educational
Exchange     850850850 43A 04.40Stichting
Handicap en Studie     705729734 43A 04.40Stichting
UAF Steunpunt (SUS) /UAF (Universitair Asiel Fonds)     5 3995 4125 415 43A 04.40Confederation
of EU Rectors Conferences     161818 43A 0.40Interstedelijk Studentenoverleg     200208208 43A 04.40Landelijke Studenten Vakbond     300208208 43A 04.40Overige      91 866 43A 04.40Totaal     133 956141 544137 999    Artikel 22.04 Rechtspositionele uitkeringenAlgemeenTen laste van dit begrotingsartikel worden de kosten van oude ontslaguitkeringsrechten
betaald van ex-personeel van niet meer of niet meer rechtstreeks door het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gesubsidieerde instellingen.Daarnaast komen ten laste van dit artikel onder andere ook nog de kosten
van pensioenrechten van kerkelijke hoogleraren. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 6 1626 5627 2767 2767 276 Nieuwe mutaties – 5 217– 4 793– 4 773– 2 092– 2 092 Stand ontwerpbegroting
20018 1649451 7692 5035 1845 1845 184Stand ontwerpbegroting 2001 in euro3 7054298031 1362 3522 3522 352Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 5 217– 4 793– 4 773– 2 092– 2 092 1. Bijstelling uit aanvullende posten 176188208208208 2. Overboekingen (intern) – 5 393– 4 981– 4 981– 2 300– 2 300 Totaal – 5 217– 4 793– 4 773– 2 092– 2 092 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft de loonbijstelling 2000.1.2Deze mutatie bestaat uit twee interne overboekingen binnen beleidsterrein
22:• naar artikel 22.01 voor de vergoeding in de rijksbijdrage aan de
universiteiten voor de werkplaatsfunctie van de academische ziekenhuizen van
de apparaatskosten die USZO met ingang van 2000 rechtstreeks bij die instellingen
in rekening brengt: – f 2,3 miljoen jaarlijks vanaf 2000;• naar artikel 22.03 voor de toevoeging van de budgetten op het gebied
van uitkeringen na ontslag aan de subsidies van de katholieke instellingen
van wetenschappelijk theologisch onderwijs: – f 3,1 miljoen
in 2000 en – f 2,7 miljoen in 2001 en 2002.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.43.Artikel 22.05 Garantie voor rente en aflossing investeringen
academische ziekenhuizenOp dit artikel worden de verplichtingen van het Rijk geraamd voor garanties
op leningen van investeringen in ruimtelijke voorzieningen van academische
ziekenhuizen.De garanties zijn aangegaan in de periode dat de Garantieregeling academische
ziekenhuizen 1987 van kracht was. De regeling is met ingang van 15 april 1991
ingetrokken. Overzicht risico-ontwikkeling met betrekking
tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1000) 1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari1 132 7181 095 2181 059 6991 024 428989 490954 853920 215Vervallen of te vervallen
garanties– 37 500– 35 519– 35 271– 34 938– 34 637– 34 638– 34 637Verleende of te verlenen garanties       Uitstaand risico per 31 december1 095 2181 059 6991 024 428989 490954 853920 215885 578Economische en functionele coderingDe economische en functionele code is 63A respectievelijk 04.6.Artikel 22.06 Overige uitgavenDe op dit artikel geraamde bedragen kunnen als volgt worden gespecificeerd
(in miljoenen guldens).   1999200020012002200320042005a. Vernieuwingsactiviteiten:       – innovatiebudget wo8,24,67,2    – stimulering ict ulo 0,90,6    – vernieuwingsplannen ulo1,63,21,2    – begeleiding ulo-studenten 0,91,82,4   – stimulering internationalisering5,56,32,35,05,05,05,0b.
Studeerbaarheidsfonds55,5      c. Jonge hoogleraren10,010,0     d. Adviseurs0,1      e. Decentrale
selectie 1,01,11,11,1  f. Diverse instituten/commissies0,10,30,60,60,60,60,6g. Beurzen en toelagen0,71,01,01,01,01,01,0h. Overige uitgaven6,66,68,316,46,97,07,0Totaal88,334,824,126,514,513,513,5Ter toelichting dient het volgende.a. VernieuwingsactiviteitenInnovatiebudget woIn de ontwerpbegroting 1998 is aangekondigd dat voor een aantal actuele
beleidsprioriteiten een innovatiebudget wo zou worden ingericht, waaruit snel
en op maat nieuwe ontwikkelingen kunnen worden gestimuleerd. Om de bijdrage
van het innovatiebudget aan de beleidsontwikkeling optimaal te laten zijn,
is de inzet van dit budget meerjarig vastgelegd. Uit het innovatiebudget worden
de volgende activiteiten gefinancierd:• dualiseringHierbij gaat het om de uitvoering van de ministeriële regeling stimulering
experimenten duale opleidingen wo 1998–2001 (1998 f 3,2, 1999 f 3,9
en 2000 f 1,9 miljoen).• aansluiting tussen vwo en woHierbij gaat het om de uitvoering van de ministeriële regeling stimulering
aansluiting vwo-wo 1999–2001 (f 2,4 miljoen voor elk van de jaren
1999, 2000 en 2001). Voor deze periode ontvangen universiteiten hiervoor jaarlijks
elk f 0,2 miljoen, onder voorwaarde dat zij minstens een even grote eigen
bijdrage leveren.• decentrale toelating (verwezen wordt tevens
naar post e)Hierbij gaat het om de uitvoering van de ministeriële regeling subsidieverstrekking
decentrale selectiemogelijkheden betreffende numerus fixus opleidingen in
het hoger onderwijs. Het gaat hier om de kosten van de begeleidingscommissie
decentrale toelating, ingesteld 4 maart 1999, en bijdragen voor incidentele
uitgaven en ontwikkelingskosten aan universiteiten die deelnemen aan decentrale
toelating en waarbij sprake is van numerus fixusopleidingen. De betreffende
middelen zijn in een aparte post gepresenteerd onder e.• bèta-convenantHierbij gaat het om de uitvoering van het mede door de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen ondertekende bèta-convenant van 1 mei 1998,
waarin is toegezegd ingrijpende herprogrammeringsactiviteiten van de universiteiten
ten aanzien van de universitaire bèta-opleidingen financieel op projectbasis
te zullen ondersteunen.• SURFIn 1999 is ten laste van het innovatiebudget f 1,5 miljoen aangewend
voor het SURF Educatiefonds.• Universiteit Utrecht: University CollegeIn 2001 wordt ten laste van het innovatiebudget f 1,75 miljoen subsidie
verleend aan de Universiteit Utrecht voor een innovatieve variant van initieel
wetenschappelijk onderwijs, genaamd University College, binnen de bestaande
opleidingen algemene sociale wetenschappen, algemene letteren, biologie, natuurkunde
en scheikunde ter bevordering van het internationaal georiënteerde hoger
onderwijs.Stimulering ict uloDe hier opgenomen middelen houden verband met de ministeriële regeling
informatie- en communicatietechnologie universitaire lerarenopleidingen 1999–2001.Vernieuwingsplannen uloDe hier opgenomen middelen houden verband met de ministeriële regeling
vernieuwingsplannen universitaire lerarenopleidingen 1999–2001.Begeleiding ulo-studentenDe hier opgenomen middelen houden verband met de ministeriële regeling
begeleiding studenten universitaire lerarenopleidingen 2000–2003.Stimulering internationaliseringDeze middelen dienen ervoor om door middel van gerichte stimuleringssubsidies
de internationale positie van Nederland en het Nederlands wetenschappelijk
onderwijs verder te versterken.Eén van deze activiteiten betreft het Japan Prijswinnaarsprogramma,
een programma om de kennis over Japan bij leidinggevenden in het bedrijfsleven
te stimuleren. Voor 2001 is hiervoor een bedrag begroot van f 1,9 miljoen.b. StudeerbaarheidsfondsDe hier opgenomen middelen dienen voor verdere ondersteuning van projecten
gericht op verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid. Deze regeling is
beëindigd in 1999.c. Jonge hooglerarenHet betreft hier middelen voor de tijdelijke stimuleringsregeling voor
aanstelling van jonge hoogleraren, de zogenoemde Van der Leeuw hoogleraren,
uit te voeren door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO). Eind 1997 is de procedure voor het toekennen van plaatsen gestart.
Het programma maakt het mogelijk nieuwe hoogleraren aan te trekken, vooruitlopend
op het vrijkomen van bestaande posities. Aldus kan versneld een vernieuwingsimpuls
voor het betreffende vakgebied worden gerealiseerd. De minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen heeft vijf disciplines aangewezen waar de vergrijzingsproblematiek
ernstig is en opvolgingsproblemen in de toekomst moeten worden voorkomen.De stand van zaken per maart 2000 is als volgt.Inmiddels zijn in alle disciplines hoogleraarsposities toegewezen. Toegewezen
zijn 15 plaatsen in de chemie, 19 in de letteren, 12 in de biologie, 6 in
werktuigbouwkunde en 17 in de psychologie en pedagogiek. Tot nu toe zij er
8 Van der Leeuw hoogleraren benoemd in de chemie, waarvan 2 vrouwen, 11 bij
de letteren, waarvan 6 vrouwen en een hoogleraar (man) bij werktuigbouwkunde.
De werving en selectie van de hoogleraren door de universiteiten luistert
nauw en vergt de nodige tijd. Voor de overige posities loopt de werving nog.d. AdviseursDit budget dient ter dekking van de kosten voor adviseurs die adviseren
over voorgestelde en in uitvoering zijnde investeringsprojecten van academische
ziekenhuizen en die worden ingeschakeld voor incidentele onderzoeken.e. Decentrale selectieDe hier opgenomen middelen houden verband met de ministeriële regeling
subsidieverstrekking decentrale selectiemogelijkheden betreffende numerus
fixus opleidingen in het hoger onderwijs.f. Diverse instituten en commissiesDit budget betreft de kosten van het ingevolge artikel 7.64 van de Wet
op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) ingestelde college
van beroep.g. Beurzen en toelagenHet begrote bedrag heeft betrekking op verplichtingen van beurzen en toelagen
voor studenten aan het Europees Universitair Instituut te Florence en voor
vertegenwoordigers van de organisaties in de Studentenkamer. Voor de laatste
categorie is een bedrag van f 325 000 beschikbaar.h. Overige uitgavenIn de geraamde budgetten zijn voor de periode 1999–2002 subsidies
aan de Stichting SURF begrepen voor het SURF Educatiefonds van de volgende
omvang: 1999 f 3,0 miljoen, 2000 f 5,0 miljoen, 2001 f 7,5
miljoen en 2002 f 10,0 miljoen.Het restant dient onder meer voor onvoorziene gebeurtenissen en risico's
in het veld van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.061999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 7 32512 71211 55713 40713 407 Nieuwe mutaties 5 9281441 0771 06666 Stand ontwerpbegroting 200149 85513 25312 85612 63414 47313 47313 473Stand ontwerpbegroting 2001 in euro22 6236 0145 8345 7336 5686 1146 114Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 28 41415 55613 30713 40713 407 Nieuwe mutaties 6 3628 51213 2041 133133 Stand ontwerpbegroting 200188 30134 77624 06826 51114 54013 54013 540Stand ontwerpbegroting
2001 in euro40 06915 78110 92212 0306 5986 1446 144Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 4 8978 51213 2041 133133 1. Bijstelling uit aanvullende
posten 653318250239239 2. Overboekingen (intern) 4 2448 19412 954894– 106 2. Beleidsmatige mutaties 1 465     1. Intertemporele compensatie 1 465     Totaal 6 3628 51213 2041 133133 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft met name de doorwerking
en toedeling binnen beleidsterrein 22 van de loon- en prijsbijstellingen 1999
en 2000.1.2Dit is het saldo van diverse mutaties binnen beleidsterrein 22 en een
zevental overboekingen binnen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Vermeld worden:• een overboeking van artikel 22.01 voor het SURF Educatiefonds:
f 5,0 miljoen in 2000, f 7,5 miljoen in 2001 en f 10,0 miljoen
in 2002;• een overboeking van artikel 22.01 voor de regeling begeleiding
studenten aan universitaire lerarenopleidingen: f 0,9 miljoen in 2000,
f 1,8 miljoen in 2001 en f 2,4 miljoen in 2002;• een overboeking van artikel 22.01 voor de regeling decentrale selectie:
f 1,0 miljoen in 2002 en 2003.2.1Het betreft hier in 1999 aangegane verplichtingen die tot uitgaven in
2000 leiden.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 22.06 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Overige uitgaven
universiteiten 46 93712 10612 826 81 28724 56018 280 43A 04.43Overige uitgaven
academische ziekenhuizen     10000 43A 04.6Beurzenprogramma     7001 0001 000 43A 01.5Diverse commissies en voorzieningen 2 9181 14730 6 2149 2164 788 43A 04.40Totaal 49 85513 25312 856 88 30134 77624 068    Artikel 22.01 Ontvangsten wetenschappelijk onderwijs Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
22.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 2 4202 4202 4202 4202 420 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 20013 0342 4202 4202 4202 4202 4202 420Stand ontwerpbegroting 2001 in euro1 3771 0981 0981 0981 0981 0981 098Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 22.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
universiteiten 50200 43A 04.43Ontvangsten internationale samenwerking 2 5322 4202 420 43A 01.5Totaal 3 0342 4202 420    Beleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleidArtikel 23.01 Instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefeningAlgemeenMet het budget voor instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefening
worden op basis van wetten, koninklijke besluiten, internationale verdragen
en statuten een dertigtal grote(re) en kleinere instellingen van verschillend
karakter bekostigd. Dit budget omvat f 1 408,8 miljoen voor 2001.De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO)Volgens de huidige NWO-wet is de primaire taak van NWO het bevorderen
van kwaliteit in het wetenschappelijk onderzoek. Dit zal in de toekomst een
zeer belangrijke taak blijven. De hoofdlijnen van het onderzoek- en wetenschapsbeleid
van de regering zijn geschetst in de nota Wie oogsten wil,
moet zaaien (Wetenschapsbudget 2000), waarmee de Tweede Kamer eind
1999 haar instemming betuigde. Daarin wordt de belangrijke positie van de
Nederlandse tweede-geldstroomorganisatie duidelijk gemarkeerd. Zo heeft NWO
een centrale rol gekregen bij de uitvoering van de vernieuwingsimpuls, die
vooral gericht is op de stimulering van onderzoek door jonge, talentvolle
onderzoekers.Ook de bestuurlijke verhouding tot NWO zal een wijziging ondergaan. Zoals
in de bovengenoemde nota is aangekondigd zal de plancyclus worden aangepast
en zullen de bestuurlijke verhoudingen worden gekenmerkt door meer ruimte
vooraf en meer nadruk op verantwoording achteraf. Dit betekent dat de huidige
NWO-wet op een aantal punten moet worden aangepast. Voor NWO als geheel is
een bedrag van f 570 miljoen gereserveerd.Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)De KNAW heeft verschillende taken. Zij is een internationaal forum voor
de uitwisseling van geleerden, zij adviseert de regering over vragen inzake
wetenschapsbeoefening en zij beheert een aantal onderzoekinstituten. Daarnaast
financiert de KNAW het succesvolle programma Akademie Onderzoekers en voert
zij in opdracht van de minister van OCenW samenwerkingsprogramma's met China
en Indonesië uit. In de nota Wie oogsten wil, moet
zaaien (Wetenschapsbudget 2000) heeft zij ook de opdracht gekregen
om wetenschappelijke verkenningen te organiseren en om een vorm te vinden,
waardoor kan worden voorkomen dat in Nederland unieke expertise onmerkbaar
weglekt. Verreweg het grootste deel van de KNAW-begroting van f 149,5
miljoen is bestemd voor het beheer van de onderzoekinstituten.Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)TNO is nu halverwege de uitvoering van het TNO strategisch plan 1999–2002.
De door OCenW beschikbaar gestelde middelen voor de basisfinanciering worden
door TNO ingezet voor risicovolle, vernieuwende kennisontwikkeling binnen
de kerngebieden uit het strategisch plan. Basisfinanciering wordt ook ingezet
voor strategische investeringen, zoals bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden
met universiteiten (kenniscentra). Tabel 1.1 (bruto bedragen x f 1 000 loon en prijsgevoelig)Basisfinanciering151 974Doelfinanciering Defensie105 130Doelfinanciering EZ87 744Doelfinanciering velddepartementen totaal51 688Geoormerkt voor:  VROM13 418 LNV7 195 SZW10 560 VenW7 030 VWS13 485OCenW overig233Grote technologische instituten (gti's)Uit de post gti's worden de bijdragen bekostigd aan de begrotingen voor
het speurwerk van de Stichting Luchtvaartlaboratorium (NLR) in Amsterdam,
van het Maritiem Instituut Nederland (MARIN) in Wageningen, de Stichting Waterloopkundig
laboratorium (WL) en Grondmechanica Delft (GD). De financieel-bestuurlijke
relatie tussen de overheid en deze instituten wordt door de ministeries van
Economische Zaken (MARIN en NLR) en Verkeer en Waterstaat (WL en GD) vormgegeven.Bibliotheken en informatieverzorgingOnder de categorie bibliotheken en informatieverzorging, waarvoor in 2001
een budget van f 81,2 miljoen beschikbaar is, vallen als grootste posten
de Koninklijke Bibliotheek (KB), de bibliotheek van de KNAW en de exploitatie
van de landelijke functie van de centrale bibliotheek van de Technische Universiteit
Delft. Deze bibliotheken leveren, als houder van centrale catalogi en/of leverancier
van documenten, diensten in aanvulling op de basisvoorzieningen van wetenschappelijke
bibliotheken in Nederland. Voor innovatieve projecten op het gebied van de
digitale informatievoorzieningen voor het wetenschapsbestel ontvangt de Stichting
SURF een bedrag van f 5 miljoen.Instellingen voor alfa- en gamma-onderzoekHet budget voor instellingen voor alfa- en gamma-onderzoek bedraagt voor
2001 f 7,8 miljoen. Hieruit wordt ondermeer bekostigd de Stichting Parlementaire
Geschiedenis, het Instituut voor Nederlandse Lexicologie en het Nederlands
Interdisciplinair Demografisch Instituut.Stichting Parlementaire GeschiedenisDe Stichting Parlementaire Geschiedenis beheert een subsidie voor het
centrum van parlementaire geschiedenis van de Katholieke Universiteit Nijmegen.
Het centrum beschrijft de parlementaire geschiedenis na 1945.Instituut voor Nederlandse LexicologieDe bijdrage aan het Instituut voor Nederlandse Lexicologie voor woordenboekenprojecten,
waartoe het comité van ministers van de Nederlandse Taalunie
besloten heeft, bedraagt f 2,1 miljoen. Het instituut is begonnen met
de ontwikkeling van een geïntegreerde taalbank van het Nederlands van
de 8e tot de 22e eeuw. Tevens is een begin gemaakt met
het Woordenboek van de Nederlandse standaardtaal, een wetenschappelijk, elektronisch
woordenboek van het algemene Nederlands in de periode 1970–2020.Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)Het NIDI heeft tot taak om demografisch onderzoek naar bevolkingsvraagstukken
uit te voeren, in het bijzonder georiënteerd op maatschappelijke of voor
het overheidsbeleid relevante vraagstukken op nationale en internationale
schaal. Voorts verleent het NIDI diensten voor demografisch onderzoek buiten
de stichting en voor opleiding van demografische onderzoekers. Het instituut
draagt bij aan informatievoorziening op haar terrein en geeft voorlichting
in bredere kring. Tenslotte verstrekt het NIDI adviezen over demografisch
verkregen gegevens en inzichten.Internationale OnderzoekinstellingenNederland is lid van de volgende Europese wetenschappelijke samenwerkingsorganisaties: CERNEuropese organisatie voor kern- en hoge-energiefysicaESAEuropese ruimte agentschapESOEuropese organisatie
voor astrologisch onderzoek op het zuidelijk HalfrondEMBLEuropees moleculair biologisch
laboratoriumEMBCEuropese moleculaire biologie conferentieCERNDe Nederlandse bijdrage van circa 4,5% van het totale beschikbare budget
beloopt voor 2001 circa f 61,2 miljoen. Vanaf 1997 zijn de bijdragen
van de 20 Europese lidstaten met ongeveer 10% verlaagd. Bij CERN worden de
arbeidsvoorwaarden marktconform gehouden en de toekomstige pensioenlasten
afgedekt. Dit is het resultaat van een onderhandelingsproces waarin de Nederlandse
delegatie de leiding heeft. De grootste versneller, de Large Positron Collider,
wordt in 2000 gesloten. CERN bouwt een nieuwe grote deeltjesversneller, de
Large Hadron Collider, die over circa 5 jaar klaar moet zijn. De kosten bedragen
ongeveer f 3,8 miljoen die binnen het jaarbudget over 10 jaar gefinancierd
worden. CERN heeft de ambitie het topinstituut in de wereld op het gebied
van deelfysica te blijven. De Nederlandse wetenschappelijke inbreng ligt op
een heel bevredigend peil.ESADe ESA begroting voor 2001 bedraagt ongeveer f 5 miljard, waaraan
Nederland bijdraagt met circa f 140 miljoen. Het aandeel van OCenW hierin
is ongeveer f 64,4 miljoen, inclusief de middelen voor nationaal flankerend
beleid en de OCenW bijdrage aan de European organisation for the exploitation
of meteorological satellites. In 2001 zal een ESA ministersconferentie plaatsvinden.
In het kader van het Nederlandse ruimtevaartbeleid zullen de OCenW middelen
met name worden ingezet voor een aansprekende bijdrage aan de
opbouw van een Europese wetenschappelijke infrastructuur in de ruimte.ESODe Nederlandse bijdrage aan ESO van 7,5% bedraagt voor 2001 circa f 12,1
miljoen. Nederlandse sterrenkundigen maken goed gebruik van de faciliteiten
van ESO in Chili. De bouw van de very large scale telescope verloopt volgens
schema. Inmiddels zijn twee van de vier telescopen operationeel en functioneren
nog beter dan de strenge ontwerpeisen. In 2000 moet het systeem als geheel
werken en heeft Europa daarmee de achterstand op de Verenigde Staten meer
dan ingelopen. ESO blijft ambitieus en werkt samen met de Verenigde Staten
aan de voorbereiding van een nieuw project in Chili, een millimeter radiotelescoop,
de ALMA.EMBLHet EMBL in Heidelberg (D) is een Europees onderzoeksinstituut voor moleculaire
biologie. Het leidt talentvolle onderzoekers uit Europa op tot toponderzoekers,
ontwikkelt nieuwe apparatuur voor moleculair biologisch onderzoek en verzorgt
de toegang tot en de aanpassing van faciliteiten die voor de ontwikkeling
van dit onderzoekterrein van belang zijn. Voor eind 2000 moet de besluitvorming
over het wetenschappelijke programma voor de jaren 2001–2005 rond zijn,
inclusief bijbehorend indicatief financieel schema. Nederlandse inzet is daarbij,
voorstellen voor nieuwe activiteiten zoveel mogelijk in het bestaande budget
te accomoderen.De bijdrage voor 2001 bedraagt circa f 5,1 miljoen.EMBCDe bijdrage van OCenW bedraagt voor 2001 f 1 miljoen. Het geld is
bestemd voor opleidings- en trainingsprogrammmas en de uitwisseling tussen
landen van jonge onderzoekers in de moleculaire biologie. De activiteiten
worden uitgevoerd door de leden van de European moleculair biology organisation,
een organisatie van vooraanstaande moleculair biologen.VerkenningenCoördinatiefonds van de Commissie van Overleg Sectorraden
(COS)Een bedrag van circa f 0,8 miljoen is bestemd voor programmeringsstudies,
verkenningen en methodiekontwikkeling.Verkenningenbudget Adviesraad voor Wetenschap en Technologiebeleid
(AWT)De AWT heeft, naast advisering, de taak op verzoek van de minister van
OCenW verkenningen te verrichten. Hiervoor is een budget op basis van het
Wetenschapsbudget 1997 tot en met 2001 beschikbaar van f 1 miljoen per
jaar.Publieksvoorlichting en maatschappelijke oordeelsvormingStichting Wetenschap en Techniek Nederland (WeTeN)Op 27 april 2000 brachten de bewindslieden van OCenW, EZ en LNV de nota Boeiend, betrouwbaar en belangrijk (de nota wetenschapen
techniekcommunicatie) uit. De bewindslieden kondigden in de nota aan over
een periode van vier jaar een extra bedrag van f 12 miljoen voor wetenschap-
en techniekcommunicatie uit te trekken, bovenop de structurele financiering
van de stichting WeTeN van f 7 miljoen door de departementen van OCenW
en EZ. Met deze middelen willen de bewindslieden de communicatie over wetenschap
en techniek intensiveren, vanuit een drietal accenten: grotere aanwezigheid
in de massamedia, grotere gerichtheid op jongeren en meer bundeling, systematiek
en focus. De stichting WeTeN krijgt daarbij, als expertisecentrum èn
als financier, een centrale rol te spelen. Zij zal dit doen vanuit een stevige
verankering in de netwerken. Bij de behandeling in de Kamer van de nota Boeiend, betrouwbaar en belangrijk onderschreef de Kamer
de hoofdlijnen van de nota, maar plaatste kanttekeningen bij de concrete uitwerking.
Toegezegd is dat het strategieplan dat de stichting WeTeN nu gaat uitwerken
in het najaar van 2000 aan de Kamer wordt voorgelegd.Rathenau InstituutHet Rathenau Instituut richt zich op het maatschappelijk debat en op de
oordeelsvorming met betrekking tot de maatschappelijke consequenties van ontwikkelingen
in wetenschap en technologie voor vooral het parlement. Het onderzoek dat
het Rathenau Instituut heeft verricht en uitgezet, heeft daarbij een ondersteunende
functie. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
23.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 1 281 8651 319 8241 351 6861 364 2821 353 642 Nota van wijziging 10 00010 00010 000   Geautoriseerd totaal 1 291 8651 329 8241 361 6861 364 2821 353 642 Nieuwe
mutaties 105 14578 94878 84174 47573 466 Stand ontwerpbegroting 20011 338 8841 397 0101 408 7721 440 5271 438 7571 427 1081 430 651Stand ontwerpbegroting
2001 in euro607 559633 935639 273653 683652 879647 593649 201Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 49 74568 24868 84164 47563 466 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 37 91431 44632 06632 86132 848 2. Desalderingen 12 03237 00336 97631 81531 817 3. Overboekingen (intern) – 201– 201– 201– 201– 1 199 2. Autonome mutaties 05 0005 0005 0005 000 1.
Materiele kenmerken 05 0005 0005 0005 000 3. Beleidsmatige
mutaties 55 4005 7005 0005 0005 000 1. Intertemporele compensatie 3 400700    2. Wetenschapsbudget 520005 0005 0005 0005 000 Totaal 105 14578 94878 84174 47573 466 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Bijstelling in het kader van de loon- en prijsbijstelling 1999. Voor een
nadere toelichting wordt verwezen naar artikel 26.06.1.2Desaldering in het kader van de prijsbijstelling van de doelsubsidie van
het ministerie van Defensie en het ministerie van Economische Zaken voor TNO
en de prijsbijstelling van de subsidie van het ministerie van Buitenlandse
Zaken aan het Europese Instituut voor Bestuurskunde. Het betreft gedesaldeerde
uitgaven voor het Vernieuwingsfonds voor wetenschappelijk onderzoek bij NWO
die uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) worden gefinancierd
(f 25 miljoen per jaar vanaf 2001).1.3Een overboeking naar beleidsterrein 17 in het kader van de apparaatskosten
van de Commissie Overleg Sectorraden.2.1Een verhoging in het kader van de stelselwijziging rijkshuisvesting.3.1Intertemporele compensatie in het kader van de stelselwijziging rijkshuisvesting
(f 1,4 miljoen) en het Sebrenicaonderzoek (f 2,7 miljoen).3.2Een additionele verhoging van f 5 miljoen structureel naast de FES-bijdrage
(zie mutatie 1.2) voor het Vernieuwingsfonds voor wetenschappelijk onderzoek
bij NWO. Incidenteel wordt in 2000 in het Wetenschapsbudget een extra impuls
van f 50 miljoen gegeven aan het (fundamenteel) onderzoek.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 23.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Nationale onderzoekinstellingen     1 118 9301 112 9701 172 689 43A 04.6Wetenschappelijke bibliotheek-instellingen     61 78469 04281 236 43A 04.40EMBC     9301 0001 000 43G 04.6EMBL     4 1535 1005 100 43G 04.6CERN     56 70060 20061 200 43G 04.6ESO  nvt  11 5001200012 100 43G 04.6ESA     62 17765 08564 415 43G 04.6Instituut voor Nederlandse Lexicologie     2 0302 0892 142 43A 04.0Verkenningen     9451 0411 044 12 04.6Stelselwijziging
rijkshuisvesting     17 83517 4836 846 12 13.9Internationale samenwerking     1 9001 0001 000 43A 01.5Nog
te verdelen middelen (fundamenteel) onderzoek      50 000  01 04.6Totaal     1 338 8841 397 0101 408 772    Artikel 23.04 Coördinatie wetenschapsbeleidMet het budget coördinatie wetenschapsbeleid geeft de minister van
OCenW een verdere invulling aan het wetenschapsbeleid middels nationale en
internationale activiteiten. Het geld wordt ingezet voor nationale coördinerende
activiteiten (f 11,4 miljoen), het budget voor internationale faciliteiten
(f 4,2 miljoen), bilaterale samenwerking (f 12,7 miljoen), het OCenW
aandeel in het programma Economie, Ecologie en Technologie (f 23,5 miljoen)
en de gelden uit het Fonds Economische Structuurversterking (f 27 miljoen).Nationale coördinatieHet geld wordt ingezet voor de implementatie van voorstellen die mede
zijn gebaseerd op beleidslijnen die in opeenvolgende wetenschapsbudgetten
zijn opgenomen.Internationale faciliteitenDe doelstelling van het budget internationale onderzoekfaciliteiten was
het ondersteunen van kasrijke initiatieven voor de vestiging van internationale
onderzoeksinstituten in Nederland of van internationale initiatieven met een
aanmerkelijk belang voor het Nederlands onderzoek. De conclusie uit een evaluatie
van lopende projecten was dat deze initiatieven, zeker bij toekenning van
kleinere subsidies voor een beperkte tijd, vaak moeilijk blijvend te verankeren
zijn in de bestaande infrastructuur en dat mede-investeringen van buitenlandse
overheden moeilijk te realiseren zijn. Nieuwe voorstellen worden door NWO
voorlopig niet in behandeling genomen, het genoemde budget beslaat dan ook
uitsluitend bestaande verplichtingen.Bilaterale samenwerkingBilateraal wordt vanuit het ministerie van OCenW samengewerkt met een
beperkt aantal selectief gekozen landen op gebieden van wederzijds belang.
Samengewerkt wordt met China, Indonesië, Frankrijk, Hongarije, Rusland
en de Grenslanden (Vlaanderen en Duitse Deelstaten). De samenwerkingsverbanden
met China, Indonesië, Hongarije en Rusland zijn zojuist door onafhankelijke
en internationaal samengestelde commissies geëvalueerd. Als aangekondigd
in het Wetenschapsbudget 2000 zullen de uitkomsten van de evaluaties in samenhang
worden bezien, met het oog op de ontwikkeling van een geïntegreerd bilateraal
wetenschapsbeleid.Economie, ecologie en technologie (EET)EET is een programma van de ministeries van Economische Zaken en OCenW,
uit de gelden van cluster 3 van het vorige regeerakkoord (sociale woningbouw,
economische infrastructuur, natuur en milieu). In dit programma worden projecten
gestimuleerd die op korte termijn voor doorbraken zorgen die zowel economisch
rendabel als ecologisch gunstig of tenminste verantwoord zijn. Het gaat hierbij
om het doorbreken van de paradox dat economische rentabiliteit leidt tot extra
milieubeslag en/of ecologische doorbraken economisch onrendabel zouden zijn.
Verkleining van het milieubeslag in grondstoffenverbruik en afval gaat in
EET samen met versterking van de economie.Fonds Economische Structuurversterking (FES)In het kader van de versterking economische structuur middels versterking
van de kennisinfrastructuur, is OCenW penvoerend departement voor drie projecten;
Delft Cluster, Biomade en het Wetenschap en Technologiecentrum Watergraafsmeer.
Deze projecten zijn in het regeerakkoord opgenomen en maken deel uit van het
kennispakket van ICES. Uit het FES wordt tevens de verhoging van de impuls
voor het Vernieuwingsfonds voor wetenschappelijk onderzoek bij NWO gefinancierd
(zie artikel 23.01). Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
23.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 70 18174 07673 22549 22748 424 Nieuwe mutaties 18 3952 3432 2131 4991 485 Stand ontwerpbegroting 200145 79488 57676 41975 43850 72649 90950 069Stand ontwerpbegroting
2001 in euro20 78040 19434 67734 23223 01822 64822 720Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
23.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 73 27376 47875 09449 22748 424 Nieuwe mutaties 18 3952 3432 2131 4991 485 Stand ontwerpbegroting 200159 92891 66878 82177 30750 72649 90950 069Stand ontwerpbegroting
2001 in euro27 19441 59735 76735 08023 01822 64822 720Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 9 1152 4482 2131 4991 485 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 2 4272 5432 3081 5941 580 2. Desalderingen 6 783     3. Overboekingen (intern) – 95– 95– 95– 95– 95 2. Beleidsmatige mutaties 9 280– 105    1. Intertemporele compensatie 9 280– 105    Totaal 18 3952 3432 2131 4991 485 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Bijstelling in het kader van de loon- en prijsbijstelling 1999. Voor een
nadere toelichting wordt verwezen naar artikel 26.06.1.2Desaldering als gevolg van verschoven uitgaven van 1999 naar 2000 uit
het Fonds Economische Structuurversterking.1.3Overboeking naar beleidsterrein 17 van apparaatskosten in het kader van
de bilaterale samenwerking met China.2.1Intertemporele compensatie in het kader van de subsidieregeling Economie,
ecologie en technologie (f 8,5 miljoen) en in het kader van de uitgaven
voor het Infodromeproject (f 0,7 miljoen).Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.6Artikel 23.01 Ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
23.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 203 972208 631211 290181 290181 290 Nieuwe mutaties 18 81537 00336 97631 81531 817 Stand ontwerpbegroting 2001193 033222 787245 634248 266213 105213 107213 107Stand ontwerpbegroting
2001 in euro87 595101 096111 464112 65896 70396 70496 704Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 18 81537 00336 97631 81531 817 1.
Desalderingen 18 81537 00336 97631 81531 817 Totaal 18 81537 00336 97631 81531 817 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Betreft enkele reeds onder de uitgavenartikelen genoemde desalderingen
van de uitgaven en ontvangsten voor TNO en het Fonds Economische Structuurversterking.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 23.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
andere ministeries 192 823222 557245 404 47 A 04.6Ontvangsten overig 210230230 43 A 04.6Totaal 193 033222 787245 634    Beleidsterrein 24 HuisvestingArtikel 24.01 Huisvesting primair onderwijs Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
24.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 00000 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2001359000000Stand ontwerpbegroting 2001 in euro163000000AlgemeenDit artikel heeft betrekking op de uitgaven voor voorzieningen in de huisvesting
voor het basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs.De uitgaven voor het basisonderwijs geschieden op grond van de artikelen
64a t/m 91 van de Wet op het basisonderwijs, alsmede de daarvan afgeleide
algemene maatregelen van bestuur, te weten het Huisvestingsbesluit WBO, het
Bouwbesluit WBO, het Besluit oude eigendoms- en huurscholen WBO en het Bekostigingsbesluit
WBO/OWBO.De uitgaven voor het (voortgezet) speciaal onderwijs geschieden op grond
van de artikelen 88i, 88j en 88k van de Interimwet speciaal onderwijs en voortgezet
speciaal onderwijs (ISOVSO), alsmede de daarvan afgeleide algemene maatregelen
van bestuur, te weten het Huisvestingsbesluit ISOVSO, het Bouwbesluit ISOVSO
en het Huisvestingsbesluit ISOVSO/OISOVSO.Op grond van de wijziging op de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet
op het (voortgezet) speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met de decentralisatie van huisvestingsvoorzieningen is de verantwoordelijkheid
voor de huisvesting primair onderwijs met ingang van 1 januari 1997 naar de
gemeenten gedecentraliseerd. Uitgaven in verband met de nazorg voor het afrekenen
van oude vergoedingsjaren en de afwikkeling van bezwaren en beroepen tegen
deze afrekenbeschikkingen komen echter nog ten laste van het ministerie van
OCenW op het onderhavige artikel terecht.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.2.Artikel 24.02 Huisvesting voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs
en volwasseneneducatieAlgemeenDe bekostiging van de huisvesting is nader uitgewerkt in het huisvestingsbesluit
WVO/WCBO, bekostigingsbesluit WVO en de jaarlijks gepubliceerde programma's
van eisen.Op grond van respectievelijk de wijziging van de Wet op het basisonderwijs,
de Interimwet op het (voortgezet) speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het
voortgezet onderwijs in verband met de decentralisatie van huisvesting en
de wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met decentralisatie
van huisvestingsbeslissingen en vervallen van het economisch claimrecht is
met ingang van 1 januari 1997 de verantwoordelijkheid voor de huisvesting
van het voortgezet onderwijs naar de gemeenten en voor de huisvesting van
het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie naar de bve-instellingen gedecentraliseerd.
Uitgaven in verband met de nazorg voor het afrekenen van oude vergoedingsjaren
vo/bve en de afwikkeling van bezwaren en beroepen bve komen echter nog ten
laste van dit artikel. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
24.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 00000 Nieuwe mutaties 5 8840000 Stand ontwerpbegroting 20011 2995 88400000Stand ontwerpbegroting 2001 in euro5892 67000000Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 625     1. Overboekingen
(extern) 625     2. Beleidsmatige mutaties 5 259     1. Intertemporele compensatie 5 259     Totaal 5 8840000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De technische mutatie betreft een overboeking in verband met de realisatie
van verkoopopbrengsten van voormalige schoolgebouwen door de Dienst der Domeinen.
Deze middelen worden aangewend ter dekking van de uitgaven voor de afwikkeling
van bezwaren en beroepen inzake de huisvesting.2.1In verband met de nazorg van nog af te wikkelen beroepen betreffende de
huisvesting heeft er een kasschuif van f 5,3 miljoen plaatsgevonden van
1999 naar 2000.Overzicht risico-ontwikkeling met betrekking
tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1 000)Artikel 24.021999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari212 311198 896163 835136 352110 66787 20166 353Vervallen of te vervallen garanties– 18 415– 30 061– 27 483– 25 685– 23 466– 20 848– 17 183Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december193 896163 835136 352110 66787 20166 35349 170Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.30.Artikel 24.01 Ontvangsten huisvestingAlgemeenDit artikel heeft betrekking op de ontvangsten gerealiseerd in verband
met het afrekenen van huisvestingsvoorzieningen en verkopen van onroerend
goed geïnitieerd vóór 1 januari 1997. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
24.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 00000 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 20013 992000000Stand ontwerpbegroting
2001 in euro1 811000000Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel 24.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Teveel betaalde
voorschotten bve 000 43A 04.4Teveel betaalde voorschotten vo 800 43A 04.30Verkoop onroerend goed 3 98400 69A 04.5Totaal 3 99200    Beleidsterrein 25 StudiefinancieringsbeleidArtikel 25.01 StudiefinancieringAlgemeenHet totaal van de uitgaven voor studiefinanciering en tegemoetkoming studiekosten
in het jaar 2001 valt ruim f 38 miljoen hoger uit dan in de vorige begroting
was voorzien. Dit is onderverdeeld in een verhoging van f 32 miljoen
voor de relevante uitgaven en een verhoging van f 6 miljoen voor de niet-relevante
uitgaven.Aan het einde van de planperiode vallen de totale uitgaven f 297
miljoen hoger uit. Hiervan is f 254 miljoen relevant en f 43 miljoen
niet relevant.Deze verhogingen vormen het saldo van een aantal mutaties op de verschillende
onderdelen. Deze mutaties zijn voornamelijk gebaseerd op de realisatie over
1999 en op de doorwerking van de nieuwe inzichten omtrent de leerling en studentaantallen
en op aangepaste normbedragen. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
25.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 4 644 9284 618 9994 608 6774 787 7984 946 498 Nieuwe mutaties 329 33638 849297 573284 430297 363 Stand ontwerpbegroting 20014 571 1064 974 2644 657 8484 906 2505 072 2285 243 8615 345 563Stand ontwerpbegroting 2001 in euro2 074 2772 257 2232 113 6402 226 3592 301 6772 379 5602 425 711Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 76 93670 049166 573138 330140 263 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 121 236118 649126 673136 330129 063 2. Overboekingen
(extern) – 46 100– 52 90035 600– 2 3006 900 3. Overboekingen
(intern) 1 8004 3004 3004 3004 300 2. Autonome mutaties – 18 000104 800117 000126 100137 100 1. Diversen – 48 00044 80017 00016 10027 100 2. Leerlingenvolume 30 00060 000100 000110 000110 000 3. Beleidsmatige
mutaties 270 400– 136 00014 00020 00020 000 1. Betaling OV-bedrijven 162 000– 156 000– 6 000   2. Intertemporele compensatie 6 400     3. WTS-versnelling 102 00020 00020 00020 00020 000 Totaal 329 33638 849297 573284 430297 363 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende post betreft de bijstelling van de begroting
voor de prijsstijgingen: in totaal ruim f 118 miljoen in 2001.Daarnaast is in deze mutatie begrepen de toename in de uitgaven vanaf
2002 als gevolg van de nieuwe vreemdelingenwet.1.2De externe overboeking heeft betrekking op een overboeking van het ministerie
van Financiën voor de niet-relevante uitgaven. Niet-relevant betekent
in dit kader «niet relevant voor het beleidsmatig financieringstekort».
Dit betreft het totaal van de mutatie van de niet-relevante uitgaven, voorzover
deze niet door de prijsbijstellingsmutatie (zie hiervoor) wordt gedekt.De mutatie is vooral het gevolg van de aanpassing van de ramingen van
de uitgaven aan rentedragende leningen, en de uitgaven prestatiebeurs aan
de realisatie 1999.Ook is hierin begrepen een eenmalige overboeking van f 18 miljoen
in 2000 naar het gemeentefonds voor de bijzondere bijstand, zoals in de beleidsnota Meer voor Meer; uitbreiding tegemoetkoming studiekosten: tweede fase is aangekondigd.1.3Met de overgang van leerlingen van het svo-lom/mlk naar het voortgezet
onderwijs neemt het beroep op de Wet tegemoetkoming studiekosten toe. Dit
wordt gedekt uit een overboeking van het beleidsterrein voortgezet onderwijs
naar het beleidsterrein studiefinanciering.2.1De autonome mutatie «diversen» is het saldo van verschillende
autonome ontwikkelingen, voorzover die niet het gevolg zijn van de ontwikkeling
in het aantal leerlingen.De verschillende mutaties zijn als volgt samen te vatten:• de aanpassing van de indexering van de beurs voor thuiswonenden,
zoals in begroting 2000 was aangekondigd, kon nog niet in 2000 worden doorgevoerd.
De indexering 2000 heeft dus nog plaatsgevonden volgens de oorspronkelijke
wijze. Dit leidt tot extra uitgaven van f 12 miljoen;• de verschillende onderdelen van de raming van de WSF-uitgaven zijn
aangepast. Met name is de raming van de uitgaven voor het tempobeursregime
verbeterd. Tevens is de raming van het zogenoemde achterstallig recht verbeterd.
Daarnaast is de raming aangepast op basis van de realisatiegegevens over 1999,
en de meest recente inzichten uit het voorjaar 2000. Voor het jaar 2001 leidt
dit tot meeruitgaven van f 60 miljoen. Deze meeruitgaven nemen af tot
f 22 miljoen in 2004;• de raming van de lesgeldvoorschotten aan bol-deelnemers met een
aanvullende beurs is verhoogd op basis van de realisatie 1999. Dit leidt tot
meeruitgaven van f 31 miljoen in 2001. Daartegenover staan meerontvangsten
van dezelfde orde, omdat er ook meer verrekend wordt;• de raming van de ov-kaart-uitgaven is aangepast op basis van de
werkelijke afrekeningen met de ov-bedrijven. Dit leidt in 2001 tot minderuitgaven
van f 42 miljoen. In de periode 2002 tot 2004 staan hier per saldo meeruitgaven
tegenover;• daarnaast is er sprake van nog enkele kleine mutaties op het gebied
van de studiefinanciering ter grootte van per saldo f 22 miljoen;• de raming van de WTS-uitgaven is aangepast aan de realisatie 1999.
Als gevolg van een vermindering van het achterstallig hoger recht, en een
dalend aantal leerlingen in de vo18+, dalen de uitgaven. In 2001 bedraagt
deze daling f 12 miljoen;• de invoering van het onderwijsnummer zal vanaf 2002 leiden tot
minder uitgaven van f 4 miljoen.2.2De nieuwste inzichten in de leerlingraming leiden tot een stijging van
de uitgaven voor met name studiefinanciering. De hier opgenomen mutatie betreft
de stijging van de uitgaven aan relevante uitgaven. De meeruitgaven bestaan
uit structurele meeruitgaven in de beroepsopleidende leerweg van circa f 40
miljoen. In het wetenschappelijk onderwijs en het hoger beroepsonderwijs betreffen
de meeruitgaven voornamelijk meer omzettingen van prestatiebeurs in een definitieve
gift. In de eerste jaren zijn dit vooral meeruitgaven als gevolg van meer
eerstejaarsomzettingen (circa f 30 miljoen in 2001). In latere jaren
leiden de diplomaomzettingen tot een extra toename van de relevante uitgaven.De lagere leerlingraming in met name het voortgezet onderwijs leidt daarnaast
tot circa f 10 miljoen minder uitgaven voor de WTS.3.1Vanwege het kasbeleid op de begroting zijn de uitgaven aan de OV-studentenkaart
in 2000 met f 162 miljoen verhoogd, in 2001 met f 156 miljoen verlaagd
en in 2002 met f 6 miljoen verlaagd.3.2De uitbetalingen vo18+ voor de maand december 1999 zijn in januari 2000
gedaan. Tegenover de lagere uitgaven in 1999 staan dan ook hogere uitgaven
in 2000 van f 6,4 miljoen.3.3Voortvloeiend uit de algemene beschouwingen bij de begroting 2000 zijn
de uitgaven in het jaar 2000 met f 75 miljoen verhoogd voor een versnelling
van de intensivering van het normbedrag van de Wet tegemoetkoming studiekosten.
Het normbedrag van de tegemoetkoming is verhoogd en het bereik van de lesgeldcompensatie
is uitgebreid.De Tweede Kamer heeft bij amendement op de suppletore begroting 2000 het
budget met f 27 miljoen extra verhoogd voor een verdere intensivering
van de WTS. De totale verhoging van de begroting in 2000 bedraagt daarmee
f 102 miljoen. Het gaat hierbij om een verdere verhoging van het normbedrag
in de tegemoetkoming in de overige studiekosten. De totale verhoging van het
normbedrag met ingang van het schooljaar 1999/2000 bedraagt daarmee f 100.
Om deze verhoging structureel te kunnen maken is de begroting ook structureel
met f 20 miljoen vanaf 2001 verhoogd.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 25.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.WSF relevant     1 858 9861 745 3072 081 759 41 04.4WSF niet relevant     1 452 3001 762 6201 632 370 72E 04.4OV-studentenkaart  n.v.t.  775 110820 606294 588 43D 04.4WTS     484 710645 730649 131 41 04.4Totaal     4 571 1064 974 2644 657 848  Artikel 25.02 GarantiesAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven geraamd die voortvloeien uit de in het
verleden afgegeven garanties op leningen studiefinanciering die bij private
bankinstellingen zijn opgesloten.Op dit artikel doen zich geen mutaties voor. Jaarlijks wordt nog een klein
bedrag gereserveerd. In 1999 is er geen beroep gedaan op de garanties. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
25.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 100100100100100 Nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 20010100100100100100100Stand ontwerpbegroting 2001 in euro0454545454545Overzicht risico-ontwikkeling met betrekking
tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x 1000) 1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari2 2011 8251 5001 2001 000800600Vervallen of
te vervallen garanties– 376– 325– 300– 200– 200– 200– 200Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december1 8251 5001 2001 000800600400Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 63D respectievelijk 04.4.Artikel 25.01 Ontvangsten studiefinancieringAlgemeenBij de ontvangsten studiefinanciering wordt in 2000 een verhoging voorgesteld
van ruim f 88 miljoen. Dit is de som van f 23 miljoen hogere relevante
en f 65 miljoen hogere niet-relevante ontvangsten. De verhoging op de
ontvangstenraming voor studiefinanciering is met name gebaseerd op inzichten
uit de realisatie over 1999.In 2004 vallen de totale ontvangsten op artikel 25.01 f 139 miljoen
hoger uit dan in de vorige begroting berekend was.De ontvangsten op dit artikel bestaan uit kortlopende en langlopende schulden
die voortvloeien uit de Wet studiefinanciering (WSF). De kortlopende schulden
bestaan uit ten onrechte uitbetaalde studiefinanciering in vorige jaren, en
de verrekening van de verstrekte lesgeldvoorschotten aan leerlingen in de
beroepsopleidende leerweg. Tot de ontvangsten op langlopende
schulden behoren de aflossingen op renteloze voorschotten en de rente en aflossingen
op de rentedragende leningen. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
25.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 751 425668 500643 300578 000572 000 Nieuwe mutaties 18 30088 10079 700110 300139 100 Stand ontwerpbegroting 2001737 825769 725756 600723 000688 300711 100725 100Stand ontwerpbegroting
2001 in euro334 810349 286343 330328 083312 337322 683329 036Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 2 30022 70036 40066 30072 400 1.
Overboekingen (extern) – 2 30022 70036 40066 30072 400 2. Autonome mutaties 20 60085 40063 30064 00086 700 1. Diversen 20 60085 40063 30064 00086 700 3. Beleidsmatige mutaties  – 20 000– 20 000– 20 000– 20 000 1. Afschaffing rente-opslag  – 20 000– 20 000– 20 000– 20 000 Totaal 18 30088 10079 700110 300139 100 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De externe overboeking betreft de mutatie op de niet-relevante ontvangsten.
Dit zijn de aflossingen op rentedragende leningen die na 1992 zijn verstrekt.
Op basis van de uitstaande schulden, en de verwachte toename daarin, is de
raming van de niet-relevante ontvangsten bijgesteld. In het jaar 2000 bedraagt
deze bijstelling f 22,7 miljoen.2.1De relevante ontvangsten worden met f 85,4 miljoen verhoogd. Dit
wordt deels veroorzaakt door een toename van de verrekening van het lesgeld
van bol-deelnemers met een aanvullende beurs. Daarnaast is de raming bijgesteld
op basis van de uitstaande schulden en de te verwachte ontwikkeling daarin.
Dit leidt ertoe dat de ontvangsten minder sterk zullen dalen dan oorspronkelijk
verwacht.3.1In de Wet inkomstenbelasting 2001 vervalt de aftrekmogelijkheid van rente
van onder andere studieschulden. Als compensatie daarvoor is de rente op studieschulden
verlaagd met 1,15%-punt met ingang van 2001. Hierdoor nemen de renteontvangsten
af met f 20 miljoen, waarvoor OCenW binnen het uitgavenkader gecompenseerd
is.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen 25.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
kortlopende schulden 250 625268 387250 778 98 04.4Ontvangsten langlopende
schulden 487 200501 338505 822 82 04.4Totaal 737 825769 725756 600    Artikel 25.02 Ontvangsten lesgeldenAlgemeenBij de lesgeldontvangsten wordt in het jaar 2000 een daling voorgesteld
van ruim f 15 miljoen. In 2004 vallen de lesgeldontvangsten ruim f 4
miljoen lager uit dan in de vorige begroting geraamd was. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
25.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 808 938827 699855 299888 199904 600 Nieuwe mutaties – 18 000– 15 600– 17 200– 17 800– 4 500 Stand ontwerpbegroting
2001752 500790 938812 099838 099870 399900 100929 100Stand ontwerpbegroting 2001 in euro341 470358 912368 514380 313394 970408 448421 607Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)   20002001200220032004 1. Autonome mutaties  – 18 000– 15 600– 17 200– 17 800– 4 500 1. Diversen  – 18 000– 15 600– 17 200– 17 800– 4 500 Totaal  – 18 000– 15 600– 17 200– 17 800– 4 500 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De lesgeldraming is bijgesteld op basis van de laatste realisaties over
1999. Hierin is begrepen het feitelijk betaalgedrag van lesgeldplichtigen.
Een en ander leidt tot een verlaging van de lesgeldontvangsten.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 16 respectievelijk 04.4.Beleidsterrein 26 Overige programma-uitgavenArtikel 26.01 Bemiddeling wachtgeldersAlgemeenHet Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt (SBO) verricht sinds 1996
adviestaken op het gebied van arbeidsmarktbeleid en informatievoorziening.Tevens worden op dit gebied programma's ontwikkeld en uitgevoerd door
het sectorbestuur en de subsectorale organisaties zoals het Participatiefonds,
de Stichting mobiliteitsfonds hoger beroepsonderwijs, de Stichting SOFOKLES
en de Bve Raad. Eén en ander onder coördinatie van het SBO. Tot
2000 lag het accent van de programmering vooral op de wachtgeldproblematiek.Door de invoering van de OOW (overheids- en onderwijspersoneel onder de
werknemersverzekeringen) wordt het overheids- en onderwijspersoneel per 2001
onder andere voor wat betreft de werkloosheid ondergebracht onder de werknemersverzekeringen.
Dit impliceert dat de uitvoeringsinstellingen – in dit geval de USZO –
middelen kunnen verwerven voor reïntegratie en toegeleiding naar de arbeidsmarkt
uit de daartoe bestemde budgetten van de sociale zekerheid en de arbeidsvoorziening.Dit gegeven en de ontwikkelingen op de onderwijsarbeidsmarkt (wachtgelden
al enige jaren omgeslagen van een gestage groei naar een geleidelijke afname
en tegelijkertijd toenemende tekorten in het onderwijs) vormden de aanleiding
om in de arbeidsmarktprogrammering van het SBO en de subsectoren het accent
te verleggen van de wachtgelden naar een arbeidsmarktbeleid.Het op dit artikel geraamde budget staat ten dienste van het totaal aan
activiteiten van het sectorbestuur en de subsectoren.De uitgaven op dit artikel zijn bestemd voor:• externe ondersteuning voor projectontwikkeling en informatievoorziening,
onderzoek en beleidsadvisering, kosten voor arbeidsvoorzieningsorganisaties,
kosten voor het Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt;• additionele middelen voor een decentraal te ontwikkelen aanbod
op het gebied van arbeidsmarktbeleid. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel 26.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting
2000 20 03020 04420 05820 05820 058 Nieuwe mutaties 7 3001 2001 2001 2001 200 Stand ontwerpbegroting 200126 61827 33021 24421 25821 25821 25821 258Stand ontwerpbegroting 2001 in euro12 07912 4029 6409 6469 6469 6469 646Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 7 3001 2001 2001 2001 200 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 8001 2001 2001 2001 200 2. Overboekingen (intern) 6 500     Totaal 7 3001 2001 2001 2001 200 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De budgetten op dit artikel zijn geïndexeerd voor de loonkostenontwikkeling.
De middelen hiervoor komen uit de aanvullende post op de rijksbegroting.1.2Dit betreft een overboeking van artikel 26.03 voor het eenmalig verhogen
van het budget. Het jaar 2000 is een overgangsjaar. De activiteiten worden
meer gericht op activerend arbeidsmarktbeleid. Middelen voor reïntegratie
van werklozen uit de sociale zekerheid en de arbeidsvoorziening komen pas
met ingang van de OOW (2001) beschikbaar.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.5.Artikel 26.02 Overige rechtspositionele uitkeringenAlgemeenDit artikel is gereserveerd voor de budgetten voor rechtspositionele uitkeringen
die niet aan een beleidsterrein zijn toegekend. In de begroting 2001 zijn
dergelijke budgetten niet aanwezig.Artikel 26.03 CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningenAlgemeenDeelbudget CASOOp artikel 26.03 worden ondermeer de beheerskosten voor CASO (Commissie
Automatisering Salarisadministratie Onderwijs) geraamd. Het CASO-systeem is
een salarisberekeningensysteem voor het onderwijsveld (95% van de po-, vo-,
bve-, en hbo-instellingen gebruikt het systeem).De uitgaven voor 2001 worden begroot op f 6,2 miljoen. Hiervan is
f 3 miljoen bedoeld als bijdrage in de exploitatie en het beheer van
de salarisadministratie, f 2 miljoen is nodig voor het verzamelen van
beleidsinformatie over onderwijspersoneel en f 1,2 miljoen wordt gebruikt
voor de overgang naar de euro.Deelbudget vakbondsfaciliteiten en voorzieningenDeze middelen worden bestemd voor de volgende activiteiten:• de integrale personeelstelling onderwijspersoneel (ipto);• projecten op het gebied van lerarentekorten: om- en nascholing;
instroom pabo's en instroom stille reserve en taakbelasting;• projecten op het gebied van kwaliteitsbevordering: vitaal leraarschap;
loopbaanfasering en competentiebeoordeling; oprichting beroepsgroep en lerarenregister;
startbekwaamheden en beroepsprofielen;• projecten op het gebied van de invoering van een integraal personeelsbeleid
op scholen;• de personele en logistieke kosten van het secretariaat van het
georganiseerd overleg betreffende de onderwijssector, ondergebracht bij het
Centrum voor arbeidsverhoudingen overheidspersoneel (CAOP);• facilitering van organisaties van onderwijspersoneel voor werkzaamheden
voor het georganiseerd overleg en vakbondswerkzaamheden. Voor de sectoren
primair onderwijs, voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwassenen-educatie
en hoger beroepsonderwijs is f 18,4 miljoen beschikbaar en voor de sectoren
wetenschappelijk onderwijs en de onderzoeksinstellingen is een bedrag van
f 3,6 miljoen beschikbaar;• voor cursorische activiteiten van werknemersorganisaties voor het
personeel (leden en niet-leden) in het kader van de Wet medezeggenschap onderwijspersoneel
is f 2,5 miljoen beschikbaar conform de cao 1995/1996.Deelbudget Dienst ziektekostenverzekering overheidspersoneel
(DZVO)De kosten van de regeling ziektekostenvoorziening voor onderwijsen onderzoekspersoneel
(ZVOO; Staatsblad 1997, 357) worden uit dit deelbudget betaald. Deze regeling
houdt in dat bij excessieve ziektekosten het personeel een beroep kan doen
op een financiële tegemoetkoming.Deelbudget informatie- en communicatietechnologie (ict)Op het artikelonderdeel ict worden de uitgaven voor het ict-project verantwoord
die niet aan de onderwijssectoren zijn toe te rekenen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 309 900338 311297 692161 452161 452 Nota van wijziging 20 00020 00020 00020 00020 000 Geautoriseerd totaal 329 900358 311317 692181 452181 452 Nieuwe mutaties 154 145132 0191 790101 614101 614 Stand ontwerpbegroting 2001385 971484 045490 330319 482283 066283 066283 066Stand ontwerpbegroting 2001 in euro175 146219 650222 502144 975128 450128 450128 450Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 309 900338 311297 692161 452161 452 Nota van wijziging 20 00020 00020 00020 00020 000 Geautoriseerd totaal 329 900358 311317 692181 452181 452 Nieuwe mutaties 202 045150 81987 590101 614101 614 Stand ontwerpbegroting 2001182 576531 945509 130405 282283 066283 066283 066Stand ontwerpbegroting 2001 in euro82 849241 386231 033183 909128 450128 450128 450Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 102 045100 81987 590101 614101 614 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 120 187– 17 239– 6 1105 0145 014 2. Overboekingen (extern) – 8 400– 6 400– 3 400– 3 400– 3 400 3. Desalderingen  130 000100 000100 000100 000 4. Overboekingen (intern) – 9 742– 5 542– 2 900   2. Beleidsmatige mutaties 100 00050 000000 1. ICT 100 00050 000000 Totaal 202 045150 81987 590101 614101 614 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De mutatie aanvullende post betreft met name middelen voor informatie-
en communicatietechnologie in 2000. Dit is een bedrag van f 130,0 miljoen
(zie verder de toelichtingen op de mutaties 1.3 en 3.1).Verder zijn overboekingen voor de voorhoedescholen ict verwerkt (– f 12,8
miljoen) en is – f 7 miljoen overgeboekt naar het beleidsterrein
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie voor Kennisnet. Tot slot is de uitdeling
van de loon- en prijsbijstelling naar dit artikel verwerkt (totaal f 9,7
miljoen).1.2De externe overboekingen betreffen bedragen die naar het ministerie van
Landbouw Natuurbeheer en Visserij zijn overgeboekt voor hun aandeel in de
kaderbriefbesluitvorming.1.3Dit betreft ontvangen middelen uit het Fonds Economische Structuurversterking
voor informatie- en communicatietechnologie (zie ook het ontvangstenartikel
26.01). Deze middelen worden aan het uitgavenbudget toegevoegd. Het betreft
hier de middelen vanaf 2001. Het bedrag in 2000 is via de aanvullende post
beschikbaar gesteld (zie de toelichting op mutatie 1.1).1.4Deze mutatie van -f 9,7 miljoen bestaat uit de volgende interne overboekingen:• f 3,9 miljoen van ict naar artikel 17.10 (bestuursdepartement)
voor een aanvulling op de apparaatskosten van de directie ICT;• een overboeking van f 1,2 miljoen van ict naar artikel 17.11
(inspecties) voor een samenwerkingsverband voor de monitoring, evaluatie en
beoordeling van ict-toepassingen in het onderwijs;• een overboeking van f 0,9 miljoen naar de directie Arbeidsvoorwaarden
en beroepskwaliteit voor de projectgroep Meer allochtoon onderwijspersoneel
(f 0,5 miljoen van het beleidsterrein primair onderwijs en f 0,4
miljoen van het beleidsterrein voortgezet onderwijs);• een overboeking van f 0,1 miljoen van het beleidsterrein voortgezet
onderwijs naar de directie Arbeidsvoorwaarden en beroepskwaliteit voor het
waddenproject;• f 1,0 miljoen van de directie AB naar beleidsterrein 17 (ministerie
algemeen) voor de lerarencampagne;• f 4,7 miljoen van de directie AB naar beleidsterrein 19 (voortgezet
onderwijs) voor het lerarenbeleid.2.1De beleidsmatige verhoging betreft ict-middelen die bij Voorjaarsnota
ter beschikking zijn gekomen voor versnelling regeerakkoord.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 26.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Vakbondsfaciliteiten
en voorzieningen     34 53930 95834 204 43A 04.5ICT     75 397403 446376 709 43A 04.0CASO     5 3555 7106 386 12 04.0DZVO     67 28591 83191 831 43A 01.1Totaal     182 576531 945509 130    Artikel 26.05 Internationale betrekkingenAlgemeenOp dit artikel zijn de uitgaven opgenomen voor de internationale onderwijssamenwerking,
opgesplitst in de volgende onderdelen:• bilaterale samenwerking• multilaterale samenwerking• emancipatie-activiteiten• internationalisering• internationale samenwerking• samenwerking Midden- en Oost-EuropaTevens is op dit artikel een deel van de uitgaven voor de Nederlandse
Taalunie opgenomen.Naast de uitgaven op dit artikel worden op de verschillende beleidsterreinen
nog uitgaven voor internationalisering gedaan die gericht zijn op de
specifieke sectoren. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 17 22119 88720 26619 76519 765 Nieuwe mutaties – 3 1364925021 1691 169 Stand ontwerpbegroting 200114 77214 08520 37920 76820 93420 93420 934Stand ontwerpbegroting
2001 in euro6 7036 3919 2489 4249 4999 4999 499Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.051999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 20 20320 28520 33319 76519 765 Nieuwe mutaties – 1 7131 1811 1801 1691 169 Stand ontwerpbegroting 200116 07618 49021 46621 51320 93420 93420 934Stand ontwerpbegroting
2001 in euro7 2958 3909 7419 7629 4999 4999 499Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 3 685281280269269 1. Bijstelling uit aanvullende
posten 377381380369369 2. Overboekingen (intern) – 4 062– 100– 100– 100– 100 2. Beleidsmatige mutaties 1 972900900900900 1. Intertemporele compensatie 1 072     2. OESO/PISA 900900900900900 Totaal – 1 7131 1811 1801 1691 169 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende post betreft de ontvangen loon- en prijsbijstelling.1.2De interne overboekingen zijn een overboeking van f 0,1 miljoen naar
artikel 17.10 (bestuursdepartement) voor de apparaatskosten van het bureau
CROSS (Coördinatie Rusland Onderwijs Samenwerking) en een overboeking
van f 4,0 miljoen naar de directie wetenschappelijk onderwijs voor de
Nuffic.2.1Deze mutatie betreft het doorschuiven van middelen voor activiteiten die
in 1999 niet meer tot uitvoering zijn gekomen.2.2De mutatie betreft het verhogen van het budget voor internationale onderzoeken
in het kader van Oeso-projecten.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 26.05 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Bilaterale samenwerking 2 6993 4344 484 3 7875 0034 574 43A 04.0Multilaterale samenwerking 2 6701 2271 259 1 4892 0341 845 43A 04.0Emancipatie activiteiten 162148209 139209209 43A 04.0Nederlandse Taalunie 5 4045 7435 716 5 4045 7435 716 43A 04.0Internationalisering 823317309 947599405 43A 04.0Midden en Oost-Europa 2 6942 3613 585 3 9904 0473 900 43A 04.0Internationale samenwerking 3208554 817 3208554 817 43A 01.5Totaal 14 77214 08520 379 16 07618 49021 466    Artikel 26.06 loonbijstellingAlgemeenHet artikel loonbijstelling vervult dezelfde functie op de OCenW-begroting
als de overeenkomstige zogenaamde aanvullende post op de rijksbegroting. De
bijstelling van de begroting voor de nominale loonontwikkeling wordt in eerste
instantie geraamd op deze aanvullende post. Na de vaststelling van de feitelijke
loonontwikkeling per begroting worden de daarbij vastgestelde bedragen overgeheveld
naar dit artikel. Zolang de verdeling van deze bedragen over de beleidsterreinen
binnen de OCenW-begroting niet vaststaat, worden ze op dit artikel verantwoord. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.061999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 92 129123 819180 170260 142421 744 Nota van
wijziging 40 00040 00030 00030 00030 000 Geautoriseerd totaal 132 129163 819210 170290 142451 744 Nieuwe mutaties 18 966– 666 820– 802 819– 857 043– 842 910 Stand ontwerpbegroting 20010151 095– 503 001– 592 649– 566 901– 391 166– 335 929Stand ontwerpbegroting
2001 in euro068 564– 228 252– 258 949– 257 248– 177 503– 152 438Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 295 915– 1 063 228– 1 157 819– 1 222 043– 1 227 910 1. Bijstelling uit aanvullende posten – 284 182– 1 058 217– 1 151 943– 1 215 993– 1 222 161 2. Overboekingen (extern) – 5 233– 5 011– 5 223– 5 388– 5 086 3. Overboekingen (intern) – 6 500 – 653– 662– 663 2. Autonome mutaties 39 88126 408    1. Gemiddelde personeelslasten 39 88126 408    3. Beleidsmatige mutaties 275 000370 000355 000365 000385 000 1. CAO 2000 – 2002 15 000115 000135 000135 000135 000 2. Intertemporele compensatie 15 000     3. Investeren in leraren 170 000230 000240 000250 000270 000 4. Korting UFO-premie   – 20 000– 20 000– 20 000 5. Vervangingsfonds 50 000     6. Zij-instromers 25 00025 000    Totaal 18 966– 666 820– 802 819– 857 043– 842 910 Toelichting op de nieuwe mutaties:1.1De mutatie bestaat uit de ontvangen loonruimte voor 2000 (f 894,5
miljoen) en bijstellingen over de verschillende beleidsterreinen (- f 1 178,7
miljoen).De bijstellingen uit de aanvullende post van per saldo f 1 178,7
miljoen zijn de volgende uitdelingen respectievelijk verrekeningen:• loonbijstelling voor de onderwijs cao 2000–2002 is uitgedeeld
naar de beleidsterreinen: f 697,4 miljoen oplopend tot f 1 715,4
miljoen;• afschaffen van de periodiekenstop: uitdeling naar de beleidsterreinen
vanf 129,3 miljoen in 2000 oplopend tot f 149,1 miljoen in 2004;• lerarenbeleid op achterstandscholen (po, vo en bve): structureel
f 29,4 miljoen uitgedeeld;• competentiebeloning: uitdeling van f 38,4 miljoen in 2000;• kinderopvang: f 10 miljoen verdeeld in de jaren 2000 en 2001;• franchise op/np (ouderdomspensioen/nabestaandenpensioen) verrekend
met de verschillende beleidsterreinen: f 8,9 miljoen in 2000 oplopend
tot f 9,4 miljoen in 2004;• opfrisverlof: f 1,3 miljoen in 2000 uitgedeeld;• algemene salarismaatregelen f 9,2 miljoen: verrekend met de
beleidsterreinen aflopend tot f 5,5 miljoen in 2004;• loonbijstelling 2000 sector Rijk, f 18,9 miljoen aflopend
tot f 17,6 miljoen uitgedeeld;• loonbijstelling 2000 sector overig: f 60,7 miljoen oplopend
tot f 62,7 miljoen uitgedeeld;• loonbijstelling 2000 sector hoger onderwijs: f 204,5 miljoen
oplopend tot f 209,3 miljoen uitgedeeld;• uitdeling premiemutatie 2000: f 6,9 miljoen oplopend tot f 30,3
miljoen.De verdelingen van deze bijstellingen over de verschillende beleidsterreinen
is als volgt:(bedrag x f miljoen)Beleidsterrein20002001200220032004Ministerie algemeen– 18,6– 17,5– 17,3– 17,3– 17,3Primair onderwijs(waarvan
voor cao)– 421,1(– 323,6)– 827,8(– 727,8)– 914,2(– 797,4)– 931,8(– 835,5)– 939,0(– 838,9)Voortgezet onderwijs(waarvan voor cao)– 303,6(– 248,3)– 574,9(520,7)– 608,6(– 554,0)– 637,8(– 583,7)– 647,1(– 593,3)Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie(waarvan voor cao)– 163,9(– 124,1)– 294,4(– 256,3)– 307,0(– 268,3)– 318,3(– 278,8)– 321,8(– 280,3)Hoger beroepsonderwijs– 77,5– 79,2– 77,3– 78,5– 79,5Wetenschappelijk onderwijs– 139,4– 141,0– 139,9– 141,0– 139,5Onderzoek en wetenschapsbeleid– 24,1– 25,5– 25,2– 25,5– 25,9Overige programma uitgaven(waarvan voor cao)– 3,9(– 1,5)– 3,2(– 23)– 3,2(– 23)– 3,2(– 3)– 3,2(– 3)Cultuur– 26,6– 26,6– 28,1– 28,0– 27,5Totaal– 1 178,7– 1 990,1– 2 076,8– 2 181,4– 2 200,81.2Deze mutatie bestaat uit:• een overboeking naar het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij voor het lerarenbeleid op achterstandscholen (– f 0,6
miljoen structureel);• een overboeking naar het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij voor hun aandeel in de kaderbriefbesluitvorming (– f 2,9
miljoen in 2000 en – f 3,7 miljoen vanaf 2001);• een overboeking naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
vanwege te veel ontvangen middelen voor de cao Rijk 2000/2001 ( – f 1,7
miljoen in 2000).1.3De mutatie van – f 6,5 miljoen in 2000 betreft het overboeken
van het budget van het sectorbestuur onderwijsarbeidsmarkt naar artikel 26.01.2.1De loonbijstelling in de sectoren primair en voortgezet onderwijs werkt
vertraagd door in het kasritme van de scholen. Met dit effect is hier rekening
gehouden. Daarnaast is in 2000 nog een reservering opgenomen voor de cao (f 15
miljoen).3.1Dit betreft middelen die OCenW binnen de begroting heeft vrijgemaakt voor
de cao.3.2De mutatie intertemporele compensatie betreft het doorschuiven van middelen
voor competentiebeloning van 1999 naar 2000.3.3Bij Voorjaarsnota is een bedrag van f 220 miljoen in 2000 ontvangen
(in latere jaren f 270 miljoen). Hiervan is f 50 miljoen overgeboekt
naar de beleidsterreinen hbo en wo voor arbeidsmarktknelpunten. Vanaf 2001
zijn hier tevens de inverdieneffecten ziekteverzuimbestrijding (beleidsterreinen
po, vo en bve) verwerkt. Het gaat hier om het streven uit de cao 2000–2002
om in drie jaar het verzuimgemiddelde met één procentpunt te
verlagen. Dit betreft een bedrag van f 10 miljoen in 2001, f 20
miljoen in 2002, f 30 miljoen in 2003 en daarna f 50 miljoen.3.4Op de WAO-uitkeringen van de overheid wordt WW-premie ingehouden maar
niet afgedragen. Dit voordeel wordt gecorrigeerd via de UFO-premie (uitvoeringsfonds
overheid) en onder andere ingezet ter dekking van de cao-onderwijs.3.5Ten behoeve van de vervangingsproblematiek wordt f 50 miljoen extra
middelen beschikbaar gesteld. Hierdoor worden oplopende premies voor scholen
voorkomen.3.6Uit de impuls beroepsopleidingen is twee jaar f 25 miljoen gereserveerd
voor maatregelen ter bevordering van zij-instroom.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9.Artikel 26.07 PrijsbijstellingAlgemeenDit artikel heeft dezelfde functie als het artikel loonbijstelling (26.06),
maar dan voor de uitdeling van de prijscompensatie. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.071999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 00000 Amendementen – 5 000– 5 000– 5 000– 5 000– 5 000 Geautoriseerd totaal – 5 000– 5 000– 5 000– 5 000– 5 000 Nieuwe mutaties 5 0005 0005 0005 0005 000 Stand ontwerpbegroting 20010000000Stand ontwerpbegroting
2001 in euro0000000Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 5 0005 0005 0005 0005 000 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 5 0005 0004 3474 3384 337 2. Overboekingen
(intern)   653662663 Totaal 5 0005 0005 0005 0005 000 Toelichting op de nieuwe mutaties:1.1De mutatie betreft de ontvangen en vervolgens over de beleidsterreinen
verdeelde prijsbijstelling (ontvangen: f 201,9 miljoen in 2000 oplopend
tot f 207,8 miljoen in 2004). De uitdeling over de beleidsterreinen staat
in de tabel hieronder. Tussen wat ontvangen is en wat is uitgedeeld, zit een
verschil van f 5,0 miljoen. Dit betreft het amendement Barth over de
frictieregeling primair onderwijs bij de Voorjaarsnota 1999. Uitdeling prijsbijstelling
(bedragen x f miljoen)Beleidsterrein20002001200220032004Ministerie algemeen– 6,8– 6,2– 6,1– 6,1– 6,0Primair onderwijs– 23,6– 19,6– 22,4– 23,0– 23,4Voortgezet onderwijs– 20,7– 20,7– 21,1– 21,3– 21,6Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie– 20,7– 20,7– 20,9–  20,8– 20,8Hoger beroepsonderwijs– 18,1– 18,2– 18,1– 18,1– 18,3Wetenschappelijk onderwijs– 33,1– 33,2– 33,0– 33,1– 33,1Onderzoek en wetenschapsbeleid– 8,2– 8,5– 9,1– 9,0– 8,5Studiefinancieringsbeleid– 20,0– 21,0– 20,8– 22,0– 22,1Overige programma uitgaven– 5,7– 11,4– 8,3– 5,9– 6,6Cultuur– 40,1– 41,9– 42,6– 43,0– 43,1Totaal– 196,9– 201,4– 202,4– 202,4– 203,51.2Deze overboeking van artikel 26.06 betreft een onttrekking voor een reserve
van de lesgelden van f 0,7 miljoen.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9.Artikel 26.08 Centraal beheerde middelenAlgemeenOp dit artikel worden in de eerste plaats uitgaven geraamd die pas worden
verdeeld over de artikelen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dit kan
bijvoorbeeld het geval zijn bij intensiveringen waar het kabinet toe besloten
heeft.In de tweede plaats komt op dit artikel een aantal boekhoudkundige mutaties
tot uitdrukking die veroorzaakt worden door het niet altijd synchroon lopen
van bezuinigingen waartoe het kabinet besluit en de bedragen die door de feitelijk
genomen maatregelen worden gegenereerd. Eventuele verschillen worden niet
op de betrokken artikelen verwerkt (dat zou de kwaliteit van de raming aantasten),
maar op dit centrale artikel bijgehouden.Ook bezuinigingen die nog niet zijn ingevuld, worden eerst op dit artikel
gezet. Op dit artikel worden geen feitelijke uitgaven gedaan. Uitgaven zijn
pas mogelijk nadat de benodigde bedragen zijn overgeboekt naar het van toepassing
zijnde artikel.Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
26.081999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 – 34713 603– 50 90013 88061 872 Nota van wijziging 10 00010 00010 00020 00020 000 Geautoriseerd totaal 9 65323 603– 40 90033 88081 872 Nieuwe mutaties 135 43650 92622 8713 306– 87 193 Stand ontwerpbegroting 20010145 08974 529– 18 02937 186– 5 321– 22 572Stand ontwerpbegroting 2001 in euro020 59437 037– 8 18116 874– 2 415– 10 243Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 16 632– 1 2351522 449– 17 050 1. Bijstelling uit aanvullende posten – 9 3103 5831 4752 4273 172 2. Overboekingen (extern) – 6 322– 4 818– 1 3232222 3. Overboekingen (intern) – 1 000   – 20 244 2. Autonome mutaties 21 50068 13523 4053 743– 22 557 1. Diversen 21 50068 13523 4053 743– 24 609 2. Materiele kenmerken     2 052 3. Beleidsmatige mutaties 130 568– 15 974– 686– 2 886– 47 586 1. Centraal beheerde middelen 28 841– 25 701– 686– 2 886– 2 686 2. IBG – 10 000     3. Interne verbouw./inventaris 100 000     4. Intertemporele
compensatie 2000 24 00010 000– 34 000 5. Onderwijs – arbeidsmarkt 100 000     6. Revolving
fund – 100 000     7. VBTB 9 7279 727    8. Verhuizing/Hoftoren   – 24 000– 10 000– 10 900 Totaal 135 43650 92622 8713 306– 87 193 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft de uitdeling van de middelen
voor de lio-regeling – f 7,9 miljoen. De verdeling over de
beleidsterreinen is als volgt: primair onderwijs f 5,5 miljoen en beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie f 2,4 miljoen.1.2Deze mutatie bestaat uit:• een structurele overboeking (f 0,7 miljoen) van het ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer voor de servicebudgetten
huurpanden. Dit betreft een budget dat nog in het kader van de stelselwijziging
rijkshuisvesting wordt overgeboekt;• een overboeking naar het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en visserij voor hun aandeel in de kaderbriefbesluitvorming. Het aandeel van
LNV in de additionele middelen die beschikbaar zijn gesteld voor versnelling
van de schoolspecifieke budgetten is vastgesteld op f 0,3 miljoen in
2000, f 2,1 miljoen in 2001 en f 1,0 miljoen in 2002.1.3Deze mutatie betreft een overboeking van f 1 miljoen naar beleidsterrein
17 (ministerie algemeen) voor de viering van het millennium in 2000.2.1De mutatie «diversen» bestaat uit: gereserveerde middelen
voor de invoering van het onderwijsnummer (f 25 miljoen in 2001) en centraal
beheerde middelen. De post centraal beheerde middelen betreft technische correcties.2.2De kantoorhuisvesting binnen de rijksoverheid ontvangt vanwege de stelselwijziging
rijkshuisvesting vanaf 2014 een volledig genormeerde vergoeding gebaseerd
op het aantal fulltime equivalenten (fte's), een aantal vierkante meters (m2) per fte en bedrag per m2. Om aan die situatie te wennen
wordt dit geleidelijk ingevoerd. In 2004 en 2009 wordt stapsgewijs een derde
van het verschil tussen de bekostiging in de huidige en de toekomstige situatie
verwerkt. Voor OCenW betekent dit een groei van het budget. Dit leidt tot
een ophoging van f 2,1 miljoen.3.1De mutatie centraal beheerde middelen betreft enkele kasverschuivingen.3.2Deze mutatie betreft het toekennen van middelen aan de Informatie Beheer
Groep in verband met hogere exploitatiekosten.3.3In 2000 wordt f 100 miljoen extra beschikbaar gesteld voor inventaris
en interne verbouwingen van schoolgebouwen. De inventarispositie van het vmbo
vormt hier een onderdeel van. Ter verbetering van de inventarispositie van
het vmbo is f 20 miljoen beschikbaar. Hiermee wordt uitvoering gegeven
aan het amendement van het kamerlid Hindriks c.s.3.4De intertemporele compensatie in 2000 betreft kasschuiven voor leraren
in opleiding (lio's) en de Hoftoren.3.5Bij Voorjaarsnota werd voor onderwijs-arbeidsmarkt f 400 miljoen
ontvangen. Hiervan is f 300 miljoen naar de diverse beleidsterreinen
overgeboekt voor leermiddelen en beroepsopleiding. Een bedrag van f 100
miljoen kwam op dit artikel om een revolving fund in te richten. Bij het debat
over de eerste suppletore begroting heeft de Tweede Kamer een amendement ingediend
om dit bedrag anders in te zetten (zie de toelichting bij mutatie 3.6)3.6Bij het debat over de eerste suppletore begroting heeft de Tweede Kamer
een amendement ingediend om de middelen uit het revolving fund (zie ook 3.5)
in te zetten voor po en vo. Bij po gaat het om nascholing (f 10 miljoen),
schoolbudgetten (f 75 miljoen) en voor- en vroegschoolse educatie (f 10
miljoen). Bij vo betreft het f 5 miljoen voor nascholing.3.7Deze mutatie betreft een reservering voor VBTB (van beleidsbegroting tot
beleidsverantwoording). Het betreft de gevolgen voor de financiële functie
van het departement.3.8Dit betreft een overboeking naar beleidsterrein 17 omdat de gereserveerde
uitgaven voor de verhuizing van het ministerie via dat beleidsterrein worden
gedaan.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9.Artikel 26.09 Emancipatie-activiteitenAlgemeenOp dit artikel werden de middelen geraamd voor stimulering van emancipatie-projecten.
Met ingang van de begroting 1999 zijn de middelen naar de artikelen van de
beleidsterreinen overgeboekt. Het artikel 26.09 is leeg.Artikel 26.10 AsielzoekersAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven opgenomen voor de asielzoekers voordat
deze worden overgeboekt naar de betreffende beleidsterreinen. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 76 00090 00086 00070 00070 000 Nieuwe mutaties – 76 000– 82 000– 78 000– 63 000– 63 000 Stand ontwerpbegroting
2001008 0008 0007 0007 0007 000Stand ontwerpbegroting 2001 in euro003 6303 63031763 1763 176Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 63 300– 82 000– 78 000– 63 000– 63 000 1. Bijstelling uit aanvullende posten – 63 300– 82 000– 78 000– 63 000– 63 000 2. Autonome mutaties – 12 7000000 1. Leerlingenvolume – 12 700     Totaal – 76 000– 82000– 78 000– 63 000– 63 000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende post betreft het saldo van de ontvangen
middelen (op basis van de instroomgegevens 2000 en de verwerking van de gevolgen
van de nieuwe vreemdelingenwet f 29,7 miljoen) en de uitdelingen over
de beleidsterreinen (– f 93,0 miljoen). De uitdeling over
de beleidsterreinen is als volgt: Uitdeling naar beleidsterreinen
(bedragen x f miljoen)Beleidsterrein20002001200220032004Primair onderwijs– 42,0– 51,0– 37,5– 20,1– 5,1Voortgezet onderwijs– 29,6– 36,0– 26,4– 14,2– 3,6Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie– 21,4– 42,8– 50,6– 47,0– 22,8Hoger beroepsonderwijs  – 5,9– 11,6– 8,7Studiefinancieringsbeleid  – 10,2– 20,0– 13,2Totaal– 93,0– 129,8– 130,6– 112,9– 53,42.1Dit betreft een bijstelling van de raming voor asielzoekers.Artikel 26.01 Ontvangsten overige programma uitgaven Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 219219219219219 Nieuwe mutaties 0130 000100 000100 000100 000 Stand ontwerpbegroting 20011 941219130 219100 219100 219100 219100 219Stand ontwerpbegroting 2001 in euro8819959 09145 47745 47745 47745 477Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties  130 000100 000100 000100 000 1. Desalderingen  130 000100 000100 000100 000 Totaal 0130 000100 000100 000100 000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Van het Fonds Economische Structuurversterking is een bedrag van f 130
miljoen in 2001 en f 100 miljoen in latere jaren ontvangen voor informatie- en communicatietechnologie. Deze middelen worden aan het uitgavenbudget
toegevoegd (zie ook het uitgavenartikel 26.03).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel 26.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
overige programmakosten (nader te verdelen) 1 941219219 06 13.9Ontvangsten
overige programmakosten 00130 000 43A 04.0Totaal 1 941219130 219    Beleidsterrein 27 CultuurArtikel 27.01 KunstenAlgemeenDe op dit artikel geraamde uitgaven zijn bestemd voor activiteiten en
instellingen op het gebied van de podiumkunsten (muziek, opera, dans, toneel
en mime), film, beeldende kunst, bouwkunst en vormgeving, amateurkunst en
kunsteducatie. Verder worden uit dit artikel bijdragen verstrekt aan bovensectorale
subsidies op het terrein van de kunsten.Voor zover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.Op grond van de Wet op het specifiek cultuurbeleid (Stb. 1993, 193) en
het Bekostigingsbesluit cultuuruitingen (Stb. 1994, 473) worden de uitgaven
gedaan. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 63 155544 798573 048569 124572 057 Nieuwe mutaties 2 281 927– 500 349– 498 423– 488 552– 491 455 Stand ontwerpbegroting 2001151 2492 345 08244 44974 62580 57280 602604 334Stand ontwerpbegroting 2001 in euro68 6341 064 15220 17033 86336 56236 576274 235Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.011999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 524 636544 798573 048569 124572 057 Nieuwe mutaties 43 56558 53179 91279 78376 880 Stand ontwerpbegroting 2001581 428568 201603 329652 960648 907648 937604 334Stand ontwerpbegroting
2001 in euro263 841257 838273 779296 300294 461294 475274 235Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 31 98934 38335 30935 18032 277 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 17 54818 27919 20819 07919 116 2. Overboekingen (intern) 14 44116 10416 10116 10113 161 2. Beleidsmatige mutaties 11 57624 14844 60344 60344 603 1. Cultuurnota 2001–2004  24 14844 60344 60344 603 2. Intertemporele
compensatie 11 576     Totaal 43 56558 53179 91279 78376 880 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten bestaat uit salarismaatregelen 2000
voor de gepremieerde en gesubsidieerde sectoren van f 14 miljoen. Voor
dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting op beleidsterrein 26. Daarnaast
een prijsbijstelling 2000 van f 3,4 miljoen, alsmede de doorwerking van
de loonbijstelling 1998 van f 0,1 miljoen in verband met de kosten van
de kinderopvang van de Rijksacademie Beeldende Kunsten.1.2Deze mutatie betreft een correctie op de in de 2e suppletore
begroting 1999 ten onrechte op dit artikel verantwoorde boeking inzake de
stelselwijziging rijkshuisvesting van f 2,9 miljoen, alsmede de (administratieve)
overboeking van f 8,1 miljoen van artikel 17.12 (cultuurinstellingen)
voor de uitgaven van de Rijksacademie Beeldende Kunsten na verzelfstandiging
per 1 november 1999. Daarnaast een overboeking van beleidsterrein 19 (voortgezet
onderwijs) van f 3,4 miljoen als bijdrage aan het Voucherproject cultuur
en school.2.1In het kader van de Cultuurnota 2001–2004 zijn de intensiveringen
aan de artikelen toebedeeld.In het kader van de Cultuurnota 2001–2004 worden de verplichtingen
reeds in 2000 aangegaan. Daartoe is de verplichtingenraming 2000 verhoogd
met f 2,095 miljoen en zijn de ramingen 2001–2004 met f 524
miljoen verlaagd. Deze mutatie heeft geen gevolgen voor de kasuitgaven.2.2De intertemporele compensatie heeft betrekking op een aantal kasschuiven
voor projecten (inclusief vouchers) Cultuur en school (f 6,5 miljoen);
afnamepremies podiumkunsten (f 1,5 miljoen), alsmede voor het op te richten
Instituut voor Beeldcultuur (f 3,6 miljoen uitgaven en f 2 miljoen
verplichtingen).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 27.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Podiumkunsten 19 1091 347 4761 191 332 650315 203338 060 43F 08.1Film 6 021172 144457 32 62423 15043 493 43F 08.1Beeldende kunst, vormgeving en bouwkunst 58 640478 32017 694 144 163108 818134 825 43F 0 8.1Amateurkunst en kunsteducatie 34 208110 2288 447 36 31436 41236 004 43F 08.1Overige subsidies kunsten 33 271236 91416 660 35 67784 61850 947 43F 08.1Totaal 151 2492 345 08244 449 581 428568 201603 329    Artikel 27.02 Bibliotheken, letteren en Nederlandse TaalunieAlgemeenOp dit artikel treft men de uitgaven aan voor de Friese taal en cultuur,
het landelijk openbaar bibliotheekwerk, de Nederlandstalige letteren en de
Nederlandse Taalunie. De uitgaven zijn mede gebaseerd op de Wet op het specifiek
Cultuurbeleid (Stb. 1993, 193) en het Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
(Stb. 1994, 473). Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 86 64590 71490 37990 37990 271 Nieuwe mutaties 9 794534405405510 Stand ontwerpbegroting 200132 43296 43991 24890 78490 78490 78190 781Stand ontwerpbegroting 2001 in euro14 71743 76241 40641 19641 19641 19541 195Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.021999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 92 19390 71490 37990 37990 271 Nieuwe mutaties 4 7171 1711 0861 0861 191 Stand ontwerpbegroting 200190 59496 91091 88591 46591 46591 46290 781Stand ontwerpbegroting
2001 in euro41 11043 97641 69541 50541 50541 50441 195Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 2 902414405405510 1. Bijstelling uit aanvullende posten 3 0103 0223 0133 0133 010 2. Overboekingen (intern) – 108– 2 608– 2 608– 2 608– 2 500 2. Beleidsmatige
mutaties 1 815757681681681 1. Cultuurnota 2001–2004  637681681681 2. Intertemporele compensatie 1 815120    Totaal 4 7171 1711 0861 0861 191 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Dit betreft de loonbijstelling 2000 (f 2,5 miljoen), de prijsbijstelling
2000 (f 0,6 miljoen) en de overboeking naar artikel 27.04 van de loonbijstelling
1999 voor de Stichting Omroep Allochtonen (f 0,1 miljoen).1.2Dit betreft een correctie op de budgetverdeling als gevolg van de stelselwijziging
rijkshuisvesting (f 0,1 miljoen); het budget op artikel 27.03 is met
hetzelfde bedrag verhoogd. Tevens is er vanaf 2001 geen geld meer beschikbaar
vanuit de subsidies mediabeleid voor het leesbevorderingsbudget media (f 2,5
miljoen); dit bedrag is teruggeboekt naar artikel 27.04.2.1In het kader van de Cultuurnota 2001–2004 zijn de intensiveringen
aan de artikelen toebedeeld.2.2Dit betreft kasschuiven voor projecten Metamorfoze (f 0,9 miljoen)
en het Beeldinstituut (f 0,9 miljoen).Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 27.02 Verplichtingen Uitgaven codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Nederlandse
Taalunie 2 0531 5901 590 1 6031 5901 590 31 08.2Bibliotheken 14 82158 53151 424 51 76656 33552 061 31 08.2Letteren 3 26723 49825 545 24 85626 16525 545 31 08.1Rechtspositionele uitkeringen 11 53812 04311 916 11 61612 04311 916 43F 13.9Werkgelegenheids- en invest. projecten 753777773 753777773 43F 08.2Totaal 32 43296 43991 248 90 59496 91091 885    Artikel 27.03 CultuurbeheerAlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven geraamd voor de musea, de monumentenzorg,
de archieven, de archeologie en de overige activiteiten op het gebied van
cultureel erfgoed. Voor de te verstrekken subsidies en voor spoedaankopen
geldt de Wet op het specifiek cultuurbeleid als basis voor de uitgaven.Voorzover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.De Monumentenwet (Stb. 1988, 638) dient als basis voor de uitgaven voor
restauratie en onderhoud van aangewezen monumenten en voor uitgaven bestemd
voor het vergoeden van schade als gevolg van beschermings- en opgravingswerkzaamheden
van een monumententerrein.Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 227 934350 076359 948366 548348 897 Nieuwe mutaties 1 367 870– 248 141– 245 959– 241 161– 224 221 Stand ontwerpbegroting 2001305 4351 595 804101 935113 989125 387124 676397 762Stand ontwerpbegroting 2001 in euro138 600724 14446 25651 72656 89856 576175 959Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 434 500436 501448 373454 973437 322 Nieuwe mutaties 145 51952 98960 87865 85683 081 Stand ontwerpbegroting 2001396 998580 019489 490509 251520 829520 403486 187Stand ontwerpbegroting
2001 in euro180 150263 201222 121231 088236 342236 149220 622Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties – 5 3168 67412 46212 64029 865 1.
Bijstelling uit aanvullende posten 13 59313 09613 50313 68112 970 2. Overboekingen
(extern) 266266266266266 3. Overboekingen (intern) – 19 775– 4 688– 1 307– 1 30716 629 2. Autonome mutaties 2 0005 0005 0005 0005 000 1.
Materiele kenmerken 2 0005 0005 0005 0005 000 3. Beleidsmatige
mutaties 149 43539 31543 41648 21648 216 1. Cultuurnota 2001–2004  34 21534 21634 21634 216 2. Intertemporele
compensatie 109 1351 100200   3. Monumentenzorg 40 000     4. Rijksmuseum 3004 0009 00014 00014 000 Totaal 145 51952 98960 87865 85683 081 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten van f 13,6 miljoen heeft
betrekking op de loon- en prijsbijstelling 2000, alsmede een eurobijdrage
van f 23 000.1.2Deze mutatie betreft een bijstelling van in totaal f 266 000
als gevolg van een bijboeking van het Ministerie van Financiën voor de
huurverhogingen van het Museum Boerhaave en het Nederlands Openlucht Museum.1.3Het negatieve bedrag van f 19,7 miljoen als gevolg van interne overboekingen
betreft in hoofdlijnen de volgende boekingen:• een overboeking van f 1,4 miljoen naar artikel 17.10 (bestuursdepartement)
als correctie op de geboekte bedragen in het kader van de stelselwijziging
rijkshuisvesting;• een overboeking van f 0,6 miljoen naar artikel 17.11 (inspecties)
voor het proefonderzoek naar de herkomst van gerecupereerde Nederlandse kunst;• een overboeking van in totaal f 8,7 miljoen naar artikel 17.12
(cultuurinstellingen) inzake mutaties voor de ontstane knelpunten apparaatskosten
bij de cultuurinstellingen (f 5,4 miljoen), een structurele bijdrage
van f 1,7 miljoen voor het werkplan monumentenzorg Op de bres en f 1,6 miljoen voor het Steunpuntennetwerk monumentenzorg;• en tenslotte een overboeking van in totaal f 9,1 miljoen naar
artikel 17.14 voor de versterking van het archiefbestel (f 4,9 miljoen),
digitalisering archieven (f 3,6 miljoen), alsmede een bedrag van f 0,6
miljoen voor de Archiefinspectie.2.1De autonome bijstelling van f 2 miljoen heeft betrekking op vervangings-investeringen
voor de instandhouding van de huisvesting van musea. Dit leidt in het nieuwe
huisvestingsstelsel namelijk tot hogere huren die met dit budget kunnen worden
gecompenseerd. Vanaf 2001 zal de bijstelling structureel f 5 miljoen
bedragen.3.1In het kader van de Cultuurnota 2001–2004 zijn de intensiveringen
aan de artikelen toebedeeld.3.2De intertemporele compensatie heeft betrekking op een aantal kasschuiven
van in totaal f 109,1 miljoen voor de volgende projecten:• f 100 miljoen voor de vernieuwing van het Rijksmuseum Amsterdam;• voor diverse museale bouwprojecten een bedrag van f 1,1 miljoen;• een bedrag van f 4,1 miljoen in het kader van de PSR-investeringen
rijkshuisvesting;• een bedrag van f 1,1 miljoen in het kader van de Wet behoud
cultuurbezit;• een bedrag van f 0,1 miljoen voor de uitvoering van de intensiveringen
monumentenzorg;• en tenslotte voor de uitvoering van het Verdrag van Malta f 2,8
miljoen.3.3Een beleidsmatige mutatie van f 40 miljoen in 2000 heeft betrekking
op de beschikbare middelen voor het oplossen van de kanjerproblematiek monumentenzorg.3.4Deze beleidsmatige mutatie betreft een structurele bijdrage voor de vernieuwing
van het Rijksmuseum te Amsterdam. Het Rijksmuseum Twenthe krijgt f 0,3
miljoen als compensatie voor de gevolgen van de vuurwerkramp.VerplichtingenDit betreft een verhoging van de verplichtingenruimte voor 2000 onder
gelijktijdige verlaging van de verplichtingenstand 2001 tot en met 2004. De
reden daarvan vloeit voort uit het feit dat in 2000 reeds verplichtingen voor volgende jaren aangegaan moeten worden als gevolg van de uitvoering
van de Cultuurnota 2001–2004.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 27.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Materieel musea 7 4581 1851 185 11 00616 94416 006 12 08.1Subsidies musea 105 8661 230 3670 272 940355 483310 625 43A 08.1Subsidies monumentenzorg 190 179144 20287 646 105 901149 013107 001 63A 08.1Subsidies archeologie 5022 9090 5184 6561 906 43A 08.1Subsidies
archieven 1 43022 5990 6 6336 6336 633 43A 08.1Bijstellingen  186 8207 054 039 56841 269 01 08.1Algemene
salarismaatregelen  7 7226 050 07 7226 050 01 08.1Totaal 305 4351 595 804101 935 396 998580 019489 490    Artikel 27.04 MediaAlgemeenOp dit artikel treft men de vergoeding aan voor de omroepinstellingen
(landelijk, regionaal en wereldomroep), de beheertaken, het muziekcentrum
voor de omroep en de overige uitgaven op het terrein van de Media. De uitgaven
zijn gebaseerd op de Mediawet (Stb. 1987, 249) en voor zover het de aan de
opbrengst rente omroepreserves gekoppelde subsidies Mediabeleid betreft, de
Wet op het specifiek Cultuurbeleid. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 1 651 6471 656 0161 662 4701 673 2571 683 862 Nieuwe mutaties 104 76897 536108 615119 884120 150 Stand ontwerpbegroting 20011 807 8141 756 4151 753 5521 771 0851 793 1411 804 0121 819 847Stand ontwerpbegroting 2001 in euro820 350797 026795 727803 683813 692818 625825 811Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.041999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 1 651 6471 656 0161 662 4701 673 2571 683 862 Nieuwe mutaties 83 940102 743113 822125 091125 357 Stand ontwerpbegroting 20011 960 9841 735 5871 758 7591 776 2921 798 3481 809 2191 819 847Stand ontwerpbegroting 2001 in euro889 856787 575798 090806 046816 055820 988825 811Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 77 510101 243112 322123 591123 857 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 32 11032 34332 62232 89133 157 2. Overboekingen (extern) 400400200200200 3. Desalderingen 45 00066 00077 00088 00088 000 4.Overboekingen (intern)  2 5002 5002 5002 500         2. Beleidsmatige mutaties 6 4301 5001 5001 5001 500 1. Intertemporele compensatie 2 430     2. Media 4 0001 5001 5001 5001 500 Totaal 83 940102 743113 822125 091125 357 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Dit betreft de loonbijstelling 2000 (f 2 miljoen), de prijsbijstelling
2000 (f 30,1 miljoen) en de overboeking van artikel 27.02 van de loonbijstelling
1999 voor de Stichting Omroep Allochtonen (f 0,1 miljoen).1.2Dit betreft de overheveling van budgetten van de onder het ministerie
van Algemene Zaken ressorterende Rijksvoorlichtingsdienst voor het Nederlands
Audiovisueel Archief en de Stichting Radio Nederland Wereldomroep.1.3Dit betreft een verhoging van de uitgaven als gevolg van nieuwe ramingen
van de reclameontvangsten. Het corresponderende ontvangstenartikel 27.02 is
met dezelfde bedragen verhoogd.1.4Vanaf 2001 is geen geld meer beschikbaar vanuit de subsidies mediabeleid
voor het leesbevorderingsbudget media (f 2,5 miljoen); dit bedrag is
van artikel 27.02 teruggeboekt.2.1Dit betreft kasschuiven in verband met een dotatie aan de omroepreserve
(f 2 miljoen), het Persmuseum (f 0,2 miljoen) en Rôof Magazine
(f 0,2 miljoen).2.2Het betreft rente-inkomsten op de omroepreserve (conform begrotingsbrief
van 8 november 1999); het corresponderende ontvangstenartikel 27.02 is met
dezelfde bedragen verhoogd.Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 16 respectievelijk 08.4Artikel 27.05 Garanties, rente en aflossing leningAlgemeenDe verleende garanties hebben betrekking op aangegane leningen voor de
aankoop van panden voor de Nederlandse Operastichting en de Stichting het
Nederlands Filmmuseum. In 1998 is er een garantie verleend aan het Archeologisch
dienstencentrum de Joan Willems Stichting en tenslotte is er in 1999 een garantie
van f 1,5 miljoen verleend met een looptijd van 15 jaar aan de Stichting
Museum Slot Loevestein.Door een indemniteitsregeling van maximaal f 500,0 miljoen per jaar
is het mogelijk de kosten van het verzekeren van enkele tentoonstellingen
van uitzonderlijk belang bij in overwegende mate van overheidswege structureel
gefinancierde museale instellingen omlaag te brengen.De garanties worden verstrekt op grond van een ministeriële beschikking.
De garanties volgens de indemniteitsregeling worden verstrekt op basis van
de Subsidieregeling indemniteit bruiklenen (Stcrt. 16 januari 1996, nr.11).Het Rijk heeft een garantieovereenkomst afgesloten met het Nationaal Restauratiefonds
(NRF) met een plafond van f 1,5 miljard. Hierdoor is het NRF in staat
leningen met een lage rente te verstrekken aan monumenteneigenaren.De garantie voor het Nederlandse Bibliotheek- en Leercentrum (NBLC) is
per 1 januari 2001 vervallen. Het NBLC heeft in januari 2000 de geldlening
waarop de garantie betrekking had vervroegd afgelost.Overzicht garanties: Bedragen x f 1 000Indemniteitsregeling1999200020012002200320042005Garantieplafond500 000500 000500 000500 000500 000500 000500 000Uitstaand risico per
1 januari40 000000000Vervallen of te vervallen garanties40 000000000Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december0000000Bedragen x f 1 000Archeologisch Dienstencentrum1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari5 0004 0003 00020001 00000Vervallen of te vervallen
garanties1 0001 0001 0001 0001 00000Verleende of te verlenen
garanties0000000Uitstaand risico per 31 december4 0003 00020001 000000Bedragen x f 1 000Stichting Museum Slot Loevestein1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari01 5001 5001 5001 5001 5001 500Vervallen
of te vervallen garanties0000000Verleende of te verlenen garanties1 500000000Uitstaand
risico per 31 december1 5001 5001 5001 5001 5001 5001 500Bedragen x f 1 000Nationaal Restauratiefonds1999200020012002200320042005Garantieplafond1 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 000Uitstaand risico per 1 januari60 00095 000155 000215 000275 000335 000395 000Vervallen of te vervallen
garanties020 00020 00020 00020 00020 00020 000Verleende of
te verlenen garanties35 00080 00080 00080 00080 00080 00080 000Uitstaand risico per 31 december95 000155 000215 000275 000335 000395 000455 000Bedragen x f 1 000Nederlandse Operastichting1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari2 0811 7341 3881 0416943470Vervallen of te vervallen
garanties3473463473473473470Verleende of te verlenen garanties000000 Uitstaand risico per 31 december1 7341 3881 04169434700Bedragen x f 1 000Stichting Nederlands Filmmuseum1999200020012002200320042005Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari2 3022 2362 1642 08720031 9121 814Vervallen of te vervallen garanties667277849198106Verleende of te verlenen
garanties0000000Uitstaand risico per 31 december2 2362 1642 08720031 9121 8141 708Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 63Z respectievelijk 08.0.Artikel 27.07 Overige uitgavenAlgemeenDe op dit artikel geraamde uitgaven hebben betrekking op de beleidsuitgaven
voor overige culturele zaken. Hieronder vallen onderzoeksopdrachten aan derden
voor de actuele beleidsvoering op het terrein van de cultuur.Daarnaast zijn uitgaven ten laste van dit artikel bestemd voor de uitvoering
van het internationaal cultuurbeleid, zowel via culturele activiteiten en
programma's in multilateraal verband (Raad van Europa, EU en Unesco) als door
veldorganisaties binnen het cultuurterrein.Ook culturele voorlichting aan het buitenland valt onder dit artikel.Voor zover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.De Wet op het specifiek cultuurbeleid dient als basis voor de uitgaven. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.071999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 12 56858 91875 85175 85175 601 Nieuwe mutaties 28 768– 37 055– 56 487– 56 487– 56 487 Stand ontwerpbegroting 20016 18441 33621 86319 36419 36419 11498 042Stand ontwerpbegroting 2001 in euro2 80618 7579 9218 7878 7878 67444 490Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.071999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 17 51359 04375 97675 97675 976 Nieuwe mutaties 10 613– 32 127– 52 059– 52 059– 52 059 Stand ontwerpbegroting 200110 64828 12626 91623 91723 91723 91798 417Stand ontwerpbegroting 2001 in euro4 83212 76312 21410 85310 85310 85344 660Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 4861 8732 4412 4412 441 1. Bijstelling uit aanvullende
posten 4861 8732 4412 4412 441 2. Beleidsmatige mutaties 10 127– 34 000– 54 500– 54 500– 54 500 1. Beleidsimpuls cultuur 10 00020 00020 00020 00020 000 2. Cultuurnota 2001–2004  – 54 000– 74 500– 74 500– 74 500 3. Intertemporele compensatie 127     Totaal 10 613– 32 127– 52 059– 52 059– 52 059 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1.Deze reeks betreft de loon- en prijscompensatie voor 2000.2.1Dit betreft enerzijds een versnelling van de intensiveringen uit het regeerakkoord
voor de jaren 2000 en 2001 en anderzijds een beleidsimpuls vanaf 2002 voor
de Cultuurnota 2001–2004.2.2In het kader van de Cultuurnota 2001–2004 zijn de intensiveringen
gealloceerd naar de desbetreffende artikelen2.3Dit bedrag heeft betrekking op een kasschuif uit 1999 naar 2000 die bestaat
uit twee onderdelen, te weten: het uitstellen van het project Spoils of War
(f 0,07 miljoen) en de inzet van de restant middelen ter ondersteuning
van de opmaat voor het Actieplan cultuurbereik.VerplichtingenDe verplichtingenruimte voor 2000 is verhoogd onder gelijktijdige verlaging
van de verplichtingenstand 2001 tot en met 2004. De reden daarvan vloeit voort
uit het feit dat in 2000 reeds verplichtingen voor volgende jaren aangegaan
moeten worden als gevolg van de uitvoering van de Cultuurnota 2001–2004.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 27.07 Verplichtingen Uitgaven Codering  199920002001 199920002001 econ. funct.Emancipatiebeleid 3751 500375 375375375 43D 08.2Boekmanstichting 1707 552170 1 6371 6581 888 43D 08.2Kosten van onderzoek 9081 2151 450 1 5291 5201 600 43Z 08.0Internationaal cultuurbeleid 8161 0321 050 2 0902 0903 100 43A 08.0Internationaal cultuurbeleid 2 3968 6082 670 4847 2457 345 43G 08.0Internationaal cultuurbeleid 2338 020400 4 2402 9962 996 43Z 08.0Internationale samenwerking 000 000 43A 01.5Overige uitgaven 1 28613 40915 748 29312 2429 612 43Z 08.0Totaal 6 18441 33621 863 10 64828 12626 916    Artikel 27.01 Ontvangsten cultuurbeheerAlgemeen Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.01 Ontvangsten1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 00000 Nieuwe mutaties – 6680000 Stand ontwerpbegroting 200118 991– 66800000Stand ontwerpbegroting 2001 in euro8 618– 30300000Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Beleidsmatige mutaties – 668     1. Intertemporele compensatie – 668     Totaal – 6680000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De intertemporele compensatie heeft betrekking op een versnelling van
vorderingen in 1999 als gevolg waarvan de prognose voor 2000 neerwaarts is
bijgesteld.Artikel 27.02 Ontvangsten mediaAlgemeenOp dit artikel worden de ontvangsten geraamd ter dekking van de uitgaven
op het gebied van de Media. Het betreft radio- en televisiereclame, rente
op de omroepreserve en overige ontvangsten. De ontvangsten zijn gebaseerd
op de Mediawet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000) 1999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 397 000387 000387 000387 000387 000 Nieuwe mutaties 204 00067 50078 50089 50089 500 Stand ontwerpbegroting 20011 880 683601 000454 500465 500476 500476 500476 500Stand ontwerpbegroting
2001 in euro853 417272 722206 243211 235216 226216 226216 226Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)  20002001200220032004 1. Technische mutaties 45 00066 00077 00088 00088 000 1. Desalderingen 45 00066 00077 00088 00088 000 2. Autonome mutaties 4 000     1. Diversen 4 000     3. Beleidsmatige mutaties 155 0001 5001 5001 5001 500 1. Intertemporele compensatie 155 000     2. Media  1 5001 5001 5001 500 Totaal 204 00067 50078 50089 50089 500 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Dit betreft een verhoging van de ontvangsten als gevolg van nieuwe ramingen
van de reclame-ontvangsten. Het corresponderende uitgavenartikel 27.04 is
met dezelfde bedragen verhoogd.2.1Het betreft rente-inkomsten op de omroepreserve; het corresponderende
uitgavenartikel 27.04 is met dezelfde bedragen verhoogd.3.1Het ingeboekte bedrag van f 155 miljoen uit de verkoop van het Nederlands
Omroepproductie Bedrijf (NOB) is doorgeschoven van 1999 naar 2000.3.2Zie de toelichting op mutatie 2.1.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel 27.02 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Onttrekking
algemene omroepreserve 232 20700 16 08.4Opbrengst omroepbijdragen 1 174 85700 16 08.4Opbrengst
radio- en tv-reclame 449 000435 000446 000 16 08.4Opbrengst rente 15 80011 0008 500 26 08.4Overige ontvangsten media 8 819155 0000 16 08.4Totaal 1 880 683601 000454 500    Artikel 27.03 Overige ontvangstenAlgemeenOp dit artikel worden ontvangen gelden verantwoord die niet plaatsbaar
zijn op enig ander onderdeel, en middelen die worden ontvangen uit afrekeningen.
Dit laatste ontstaat als in voorgaande jaren verstrekte subsidievoorschotten
te hoog blijken te zijn.De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op het specifiek cultuurbeleid. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x 1000)Artikel
27.031999200020012002200320042005Stand ontwerpbegroting 2000 550550550550550 Nieuwe mutaties – 4880000 Stand ontwerpbegroting 20011 38662550550550550550Stand
ontwerpbegroting 2001 in EURO62928250250250250250Specificatie nieuwe mutaties (x 1000)Artikel 27.03 20002001200220032004 1. Beleidsmatige mutaties – 4880000 1. Intertemporele compensatie – 4880000 Totaal – 4880000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De intertemporele compensatie heeft betrekking op een versnelling van
vorderingen in 1999 als gevolg waarvan de prognose voor 2000 neerwaarts is
bijgesteld.Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel 27.03 ontvangsten Ontvangsten Codering  199920002001 econ. funct.Ontvangsten
a.g.v. in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten 2618080 06 13.9Algemene
ontvangsten 1 125– 18470 16 08.1Ontvangsten internationale samenwerking 000 43A 01.5Totaal 1 38662550    E. TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGEN VAN DE AGENTSCHAPPEN1. AGENTSCHAP CENTRALE FINANCIEN INSTELLINGEN (CFI) Tabel 1Omschrijving2001
NLG10002001 EUR1000Agentschap Centrale Financiën Instellingen (CFI)     Totale baten88 16640 008Totale lasten88 16640 008   Saldo van baten en lasten00   Totale kapitaalontvangsten10 0004 538Totale kapitaaluitgaven16 5067 490AlgemeenOpgedragen werkzaamhedenSinds 1 januari 1996 is CFI het agentschap van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen dat;1. de rechtmatige en doelmatige distributie verzorgt van de financiële
middelen aan de door de minister van OCenW bekostigde instellingen voor onderwijs,
onderzoek en verzorging, op basis van wet- en regelgeving;2. instellingsgerelateerde gegevens verzamelt, beheert en beschikbaar
stelt, ten behoeve van de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid;3. overige opgedragen taken uitvoert zoals de comptabele functie voor
de apparaatsuitgaven van het bestuursdepartement.Organisatieontwikkeling van CFI gericht op de omgevingDe eisen die de omgeving aan CFI stelt veranderen. Om hieraan te kunnen
voldoen, wil CFI op een aantal punten beter gaan presteren. CFI wil binnen
vijf jaar:1. dé implementatiedeskundige zijn voor de uitvoering van wet-
en regelgeving in de onderwijssector;2. dé communicatieregisseur zijn voor het onderwijsveld en zelf
ook een betrouwbare informatieleverancier zijn;3. een zakelijke partner zijn met een gezonde (financiële) bedrijfsvoering.Om deze doelen te realiseren heeft CFI acties geformuleerd, gericht op
de kwaliteit van het personeel, bedrijfsprocessen, informatie- en communicatietechnologie,
financiën en relatiebeheer.Verbeteren efficiencyDe taakstelling uit het regeerakkoord noopt CFI tot verdere efficiency
verbeteringen. CFI heeft er in dat kader voor gekozen om door een andere wijze van aansturing van de productieafdelingen en door de kwaliteit
van de prestaties op gelijk niveau te handhaven de efficiency te verbeteren.Evaluatie agentschapIn 1998 is in opdracht van het bestuursdepartement een evaluatie uitgevoerd
over de eerste twee jaren van CFI als agentschap, waarbij onder meer aandacht
is besteed aan de eis dat CFI als agentschap aantoonbaar doelmatiger is gaan
werken. Het onderzoek is uitgevoerd door Berenschot. Het resultaat van het
onderzoek is begin 1999 opgeleverd en met de brief van 7 mei 1999 door de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aan de Tweede Kamer aangeboden.
Door de minister van OCenW is bij brief van 6 juli 1999 aangegeven de Tweede
Kamer over de in te zetten verbeteracties te zullen informeren. De aanbevelingen
ter verbetering richten zich op de implementatie van een adequaat informatiemodel
binnen OCenW, het beter op elkaar afstemmen van de interne en externe plancyclus
en een verankering van de plaats van CFI in het bestuurlijk patroon van het
bestuursdepartement.Voor de implementatie van een adequaat informatiemodel heeft het bestuursdepartement
in overleg met CFI de uitgangspunten voor een kwantitatief informatiebeleid
vastgesteld. In het verlengde daarvan heeft CFI de rol van communicatieregisseur
voor het onderwijsveld uitgewerkt. Over de uitwerking daarvan is nog overleg
gaande. In het managementcontract 2000 dat de plaatsvervangend secretaris-generaal
heeft afgesloten met CFI is de samenhang tussen de interne en externe plancyclus
van CFI opgenomen. Wat de verankering van de plaats van CFI in het bestuurlijk
patroon van het bestuursdepartement betreft heeft CFI diverse acties ondernomen.
Zo is de procedure rondom uitvoeringstoetsing van nieuwe wet- en regelgeving
vereenvoudigd in termen van het in een vroeg stadium betrekken van CFI bij
de ontwikkeling van nieuwe wet- en regelgeving. Wat de prestatie-indicatoren
van CFI betreft, is gekozen voor stabilisatie in de informatievoorziening
in 2000 en zijn de prestatie-indicatoren niet aangepast. Daardoor zijn longitudinale
vergelijkingen mogelijk.Begroting van baten en lasten van het agentschap CFI Tabel 2 Begroting van baten en lasten van het agentschap
CFI (x f 1000)Omschrijving19992000200120012002200320042005Codering NGL1000EUR1000    Econ.Funct.Baten          Opbrengst:          Moeder-departement103 53091 94985 26338 69179 11778 63078 63078 630  Tweeden3 3002 6752 8031 2722 8032 8032 8032 803             Rentebaten4010010045100100100100  Bijzondere baten6790000000             Totale baten107 54994 72488 16640 00882 02081 53381 53381 533             Lasten          Personeel55 46852 90050 00022 68949 00049 00049 00049 0001104.0Materieel45 40334 80027 50012 47922 00022 00022 00022 0001204.0           Afschrijvingen4 9225 6758 5553 8828 4378 0818 2198 4101504.0Rente lasten08491 1115041 083952814623  Dotatie aan voorzieningen3 1525001 0004541 5001 5001 5001 500             Totale lasten108 94594 72488 16640 00882 02081 53381 53381 533  Saldo van baten en lasten– 1 3960000000  Toelichting op de begroting van baten en lastenAlgemeenUitgangspunt bij de begroting is dat de baten de lasten volledig dekken.
Investeringen in de toekomstige jaren worden gefinancierd door een beroep
te doen op de leenfaciliteit. De lening wordt afgelost uit de jaarlijkse afschrijvingen
op basis van de aanschafprijs inclusief BTW.De volgorde in de toelichting op de rekening van baten en lasten is gelijk
aan de gepresenteerde volgorde in de rekening van baten en lasten.BatenDe baten van CFI vallen uiteen in de volgende categorieën:Opbrengst moederdepartementEen overzicht van de producten die CFI levert aan het bestuursdepartement
is opgenomen in de tabel «productcategorieën en hun kosten».
CFI heeft in 2000 haar producten opnieuw gedefinieerd en zal in dat jaar een
nul-meting verrichten om de baten toe te kunnen delen aan de nieuw gedefinieerde
producten.Opbrengsten tweeden en derdenDe opbrengst van tweeden bestaat uit diverse componenten. CFI ontvangt
van het Participatiefonds een vergoeding van circa f 2,5 miljoen voor
de uitvoering van de instroomtoets. Daarnaast wordt circa f 0,2 miljoen
ontvangen voor de werkzaamheden die CFI verricht in verband met de helpdesk
inburgering voor de ministeries van Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Het werken voor derden bestaat uit een vergoeding die conform
de Wet openbaar bestuur ontvangen wordt voor verstrekte informatie. Het betreft
informatie die op verzoek beschikbaar wordt gesteld aan externe organisaties
als scholen, onderzoeksinstellingen, gemeenten en dergelijke.RentebatenDe rentebaten zijn berekend op basis van het gemiddelde verwachte saldo
op de rekening-courant bij het Ministerie van Financiën en de vergoeding
daarvoor in de vorm van creditrente. Gegeven de huidige en de toekomstige
liquiditeitspositie van CFI (zie ook de begroting van kapitaaluitgaven en
-ontvangsten) verwacht CFI een rentebaat van f 0,1 miljoen. Hiernaast
is in de post «opbrengst moederdepartement» een rentevergoeding
van f 0,7 miljoen opgenomen als compensatie voor de te betalen rente
vanwege de conversie eigen naar vreemd vermogen.LastenDe lasten van CFI vallen uiteen in de volgende categorieën:PersoneelIn de meerjarenraming is een neerwaartse trend te herkennen voor de personele
kosten. Deze daling is het gevolg van een vermindering van het beroep op tijdelijk
personeel door verhoging van de «employability» van het vast personeel.
CFI is in 1999/2000 daarvoor gestart met een uitgebreid opleidingsprogramma.MaterieelHet merendeel van de lasten heeft betrekking op beheer en exploitatie
van systemen. Daarnaast bevat deze post de kosten van onderhoud van hardware,
meubilair en overige inventaris.De daling van de geraamde materiële exploitatiekosten in 2001 ten
opzichte van 2000 wordt veroorzaakt door het definitief buiten gebruik stellen
van oude systemen, «outsourcing» en een daarmee gepaard gaande
verminderde inzet van extern personeel.AfschrijvingenDe voornaamste investeringen en bron van de afschrijvingskosten betreffen
de bedrijfsprocesondersteunende systemen. De berekening is gemaakt op basis
van het investeringsplan 2002–2004.RentelastenCFI heeft in haar begroting van baten en lasten f 1,1 miljoen aan
rentelasten opgenomen. Dit bedrag is de rente, die betaald moet worden voor
de lening van het Ministerie van Financiën die verstrekt is bij de conversie eigen naar vreemd vermogen, en rentelasten over de investeringsleningen
bij het Ministerie van Financiën (de zogenaamde leenfaciliteit). Tabel 3 Kasstroomoverzicht (x f 1000)Omschrijving19992000200120012002200320042005Codering NGL1000EUR1000    Econ.Funct.Rekening-courant 1 jan.18 6921 6409 7184 4108 76710 05010 62810 722  Operationele kasstroom– 7 62710 4735 5552 5219 4379 0818 2198 410  Operationele kasstroom– 7 62710 4735 5552 5219 4379 0818 2198 410             – Investeringen– 10 578– 12 200– 10 000– 4 538– 5 500– 5 500– 5 500– 5 500  + Totale boekwaarde          desinvesteringen          – Totaal investeringen– 10 578– 12 200– 10 000– 4 538– 5 500– 5 500– 5 500– 5 5005204.00           – eenmalige uitkeringen aan – 14 293        moederdepartement          + eenmalige storting door 14 293        moederdepartement          – aflossingen op leningen (conversie) – 4 095– 3 756– 1 704– 3 160– 2 170– 853– 260  –
aflossing op lening (leenfaciliteit)  – 2 750– 1 248– 4 995– 6 333– 7 271– 7 9127704.00+ beroep op leenfaciliteit 12 20010 0004 5385 5005 5005 5005 500  + investeringsbijdrage1 1531 700                   Totale financieringsstroom1 1539 8053 4941 586– 2 655– 3 003– 2 624– 2 672             Rekening-courant
rhb 31 december1 6409 7188 7673 97810 05010 62810 72210 960  Het beroep op de leenfaciliteit bestaat uit de lening met het Ministerie
van Financien voor financiering van investeringen in hard- en software, bedrijfsondersteunende
systemen en meubels in 2001 (f 10 miljoen). Het overgrote deel van de
investeringen bestaat uit vervangingsinvesteringen op het gebied van bedrijfsprocesondersteunende
systemen.Aansluiting baten en lastenbegroting CFI en begroting
OCenW Tabel 4 Aansluiting baten
en lasten begroting CFI – begroting OCenWOmschrijving2001
NLG10002001 EUR1000Baten moederdepartement85 26338 691Baten geen ontvangsten– 3 000– 1 361Aflossing vordering flankerend
beleid910413Loon/prijsbijstelling1 961889   Kasstroom
OcenW85 13438 632CFI voert een begroting op basis van het baten en lastenstelsel; het moederdepartement
voert een begroting op basis van het kasstelsel. Door dit verschil in uitgangspositie
kan de begroting van baten en lasten van CFI verschillen met de begroting
van CFI in de apparaatskostenbegroting van het Ministerie van OCenW op kasbasis.Relatie productcategorie en kwaliteitDe kwaliteit van het functioneren van CFI wordt gemeten door per productcategorie
genormeerde prestatie-indicatoren te benoemen waarvan de voortgang is te monitoren.
De ervaring van de afgelopen jaren met prestatie-indicatoren heeft geleid
tot een kwaliteitsslag op het gebied van herkenbaarheid, stuurbaarheid en
meetbaarheid. Hierdoor is de set prestatie-indicatoren ten opzichte van de
begroting 2000 verder verbeterd. De aanpassingen hebben betrekking op het
formuleren van kwalitatieve eisen aan de producten en de klantgerichtheid
van CFI. Door periodieke meting van de prestatie-indicatoren en communicatie
over de resultaten met de plaatsvervangend secretaris-generaal is het mogelijk
tijdig maatregelen te nemen indien daartoe aanleiding bestaat.Om de resultaten van de indicator «tijdigheid opgestelde ambtsberichten»
te verbeteren heeft CFI inmiddels maatregelen getroffen op het gebied van
organisatie en registratie. Wat betreft de indicatoren «tijdigheid afgehandelde
politieke post», «tijdigheid afgehandelde correspondentie»
en «tijdigheid beslissingen» vergroot CFI de aandacht voor directe
sturing op deze gebieden.Tabel 5 Overzicht per productcategorieTe leveren productcategorieprestatie – indicatorrealisatie 1999doel 2000doel 20011. Agentschapsproducten• tijdigheid beslissingen (output)97% < 8 wkn.99% < 8 wkn. 100% < 8 wkn. •
tijdig afgehandelde correspondentie88% < 8
wkn.99% < 8 wkn. 100% < 7 wkn. • tijdig afgehandelde politieke post80% < 2 wkn. 100%
< 2 wkn.100% < 2 wkn. •
tijdig opgestelde ambtsberichten35% < 4
wkn.70% < 4 wkn. 90% < 4 wkn.     2. Klantgerichtheid• tijdig
afgehandelde klachten100% < 6 wkn. 100% < 6 wkn100% < 5
wkn. • tijdig afgehandelde telefoongesprekken95% < 24 uur95% < 24 uur95% < 24 uur • het aantal aangenomen gesprekken ten
opzichte van het aantal genomen beslissingen92%90%90%      • aantal ingestelde bezwaren en beroepen ten opzichte van
het aantal genomen beslissingen0,7%< 1,5 %< 1,5 %     3. Informatievoorziening aan
het ministerie• tijdige leveringen
conform protocollen96% < termijn95% < termijn95 %
< termijnProducten en hun kostenIn overleg met het bestuursdepartement heeft CFI in 2000 haar producten
geherdefinieerd. Als gevolg hiervan is een trendbreuk zichtbaar ten opzichte
van de kostprijzen in 2000 en de jaren daarvoor. In 2000 zal CFI een nul-meting
verrichten ten behoeve van het toerekenen van de kosten per product. Daarnaast
voert CFI momenteel overleg met het bestuursdepartement en het Ministerie
van Financiën over de verdere ontwikkeling van het kostenallocatiemodel.Voor de begroting 2001 gebruikt CFI het kostenallocatiemodel, dat momenteel
verder wordt ontwikkeld. De belangrijkste doelstellingen van dit model zijn:• het vergroten van het inzicht in de lasten ter verbetering van
de efficiency;• het vervaardigen van kosteninformatie voor opstellen van begrotingen;• het vergroten van de transparantie van de kostentoerekening aan
de agentschapsproducten;• het verbeteren van de interne kostenbeheersing.Tabel 6 Overzicht output vanaf 2000output200020012002200320042005Uitvoeringstoetsen303030303030Implementatie majeure
wetgevingsprojecten101010101010Onderwijsvoorzieningen
aanbod1 6001 6001 6001 6001 6001 600Bekostigingsaanvragen96 00096 00096 00096 00096 00096 000Verantwoordingsdocumenten9 5309 5309 5309 5309 5309 530Instroomtoetsen2 7002 7002 7002 7002 7002 700Verweerschriften1 6001 6001 6001 6001 6001 600Telefoongesprekken80 00080 00080 00080 00080 00080 000Correspondentie9 5809 5809 5809 5809 5809 580Informatieleveringen5 0455 0455 0455 0455 0455 045Dit overzicht maakt zichtbaar op basis van welk productievolume het bestuursdepartement
en CFI afspraken maken over werkzaamheden.2. AGENTSCHAP RIJKSARCHIEFDIENST (RAD) Tabel 1Omschrijving2001NGL10002001EUR1000Agentschap
Rijksarchiefdienst (RAD)  Totale baten69 85731 700Totale lasten69 85131 697   Saldo van baten en lasten63   Totale kapitaalontvangsten5 0002 269Totale kapitaaluitgaven7 6403 467InleidingArchieven nemen binnen het cultureel erfgoed een bijzondere plaats in.
Het zijn historische bronnen die op een directe wijze getuigenis afleggen
over het leven en handelen van groepen en individuele mensen in het nabije
en verre verleden. Archieven bieden iedereen de mogelijkheid zelf de informatie
te verzamelen over wat hem of haar persoonlijk raakt. Daardoor kan iedereen
zichzelf een beeld vormen over afkomst, culturele achtergrond of leefomgeving.Archieven moeten voor iedereen toegankelijk zijn. Om de toegankelijkheid
te vergroten heeft de Rijksarchiefdienst (RAD) in zijn beleidsplan voor 2001–2004
de volgende speerpunten geformuleerd:• De rijksarchieven in de provincies zullen door fusie moeten opgaan
in regionale historische centra (RHC's). Daardoor ontstaan grotere instellingen
die door efficiencywinst meer publieksactiviteiten kunnen ontplooien dan de
oude instellingen afzonderlijk;• De RAD zet in op de digitalisering van toegangen en in tweede instantie
op het digitaal aanbieden van bronmateriaal;• Als voorwaarde voor een blijvende bereikbaarheid van de archieven
is een goed behoud noodzakelijk. De RAD zet zich in om binnen de archieven
daar voorwaarden voor te scheppen;• Het Algemeen Rijksarchief wordt Nationaal Archief, een instelling
waar de archieven van de centrale overheid, inclusief die van het vroegere
koloniale verleden, voor een breed publiek toegankelijk zijn.Naar een nieuw archiefbestelEind 1999 is door de RAD in samenwerking met de directie Cultureel Erfgoed
een proces van bestuurlijke vernieuwing opgestart. Het doel van dit proces
is om in de provinciehoofdsteden regionale historische centra te laten ontstaan.
Door fusies met veelal gemeentelijke archiefdiensten ontstaan instellingen
met een bredere, en dus voor het publiek aantrekkelijkere, collectie. Ook
wordt met dit proces beoogd een efficiencywinst te bereiken. Deze wordt ingezet
om de publieksactiviteiten van de nieuwe historische centra een extra impuls
te geven.De nieuw te vormen RHC's worden in bestuurlijke zin verzelfstandigd. Onder
de Wet gemeenschappelijke regelingen ontstaan openbare lichamen, die onder
de verantwoordelijkheid van een eigen bestuur opereren. De RHC's
worden gefinancierd uit bijdragen die de fusiepartners overeenkomen. De rijksbijdragen
aan een RHC worden vooralsnog uit de begroting van de RAD gefinancierd.Toegankelijkheid en bereikbaarheid van de collectieWillen het Nationaal Archief, de RHC's en de Rijksarchieven langs digitale
weg een groter publieksbereik verwezenlijken, dan vraagt dit de komende jaren
aanzienlijke inspanningen van de archieven. De ambitie is dat het publiek
vanaf 2004 de mogelijkheid moeten hebben om:• Op afstand systematisch te zoeken in de beschrijvingen van de collecties;• Veelgevraagde informatie (bijvoorbeeld genealogische gegevens,
en informatie over woon- en leefomgeving) via internet te zoeken;• Deze informatie ook (op beperkte schaal) digitaal te raadplegen,
danwel er zelf over te beschikken via het internet.Een voorwaarde voor het verder toegankelijk maken van de collectie is
het bereikbaar houden van de collectie, oftewel het behoud. Een deel van de
collectie kent een autonoom verval (bijvoorbeeld door verzuring). De grootste
bedreiging voor de collectie is echter het gebruik zelf, en daar is de collectie
juist voor bedoeld. Dat vraagt dus om voortdurende maatregelen. Veelgebruikte
bronnen moeten op vervangende dragers worden geplaatst, hetgeen veelvuldige
voorbewerking in de conserverende sfeer vraagt.De RAD wil de beperkt aanwezige middelen op dit gebied zo efficiënt
mogelijk inzetten. Vanaf 2001 zullen de behoudswerkzaamheden van de RAD en
RHC's worden geclusterd in een nationaal conserveringscentrum (NCC). Op basis
van de behoudsplannen van de afzonderlijke archieven zullen de feitelijke
werkzaamheden in een archief tegen vaste tarieven worden aanbesteed aan het
nationaal conserveringscentrum.De ambities rond behoud en digitalisering kunnen alleen gerealiseerd worden
met extra middelen. In het beleidsplan van de RAD is voor deze speerpunten
extra geld aangevraagd. In deze begroting zijn deze aanvragen nog niet verwerkt.Nationaal ArchiefHet Algemeen Rijksarchief (ARA) neemt in het proces van bestuurlijke vernieuwing
een aparte plaats in. Het zal uitgroeien tot een nationaal archief, waarin
collecties, gerelateerd aan de centrale overheid, centraal staan. In 2000
is de eerste aanzet gegeven tot het Nationaal Archief. In een strategienota
zijn de hoofdlijnen en doelen geformuleerd. Verder is aangegeven dat het Nationaal
Archief, samen met omliggende instellingen, kan deelnemen aan een centrum
voor de Nederlandse geschiedenis en erfgoed.De basis voor het Nationaal Archief (NA) vormt het Algemeen Rijksarchief
en een deel van de Concerndiensten (CD) van de RAD. Eind 2000 zijn deze geïntegreerd
tot het NA (in oprichting).Zowel het proces van bestuurlijke vernieuwing, de integratie van CD/ARA
en de vorming van het Nationaal Archief zullen binnen de RAD grote veranderingen
veroorzaken binnen de financiële structuur. Ontvlechting van budgetten
en verandering van de financiële huishouding maakt het moeilijk de huidige
begroting te vergelijken met de begroting uit voorgaande jaren.Opzet en structuur begrotingIn deze begroting is uitgegaan van een situatie die begin 2001 zal zijn
ontstaan. Op dat moment zijn er vier zelfstandige RHC's: het Utrechts en het
Zeeuws Archief, Het Historisch Centrum Overijssel en de Groninger Archieven.
Daarnaast zijn er nog acht rijksarchieven, waaronder het Nationaal Archief
in oprichting, die formeel tot het agentschap RAD horen.De rijksbijdrage van de RHC's loopt via de begroting van de RAD. Tot voor
kort kende de RAD een inputgerelateerde benadering, waarbij vooral naar de
processen en de daaraan gerelateerde kengetallen werd gekeken. Dit is niet
effectief gebleken; daadwerkelijke sturing op het gebied van resultaten kon
hier niet mee worden bereikt.Voor de RHC's (en in tweede instantie ook de rijksarchieven) is de aansturing
verbeterd. In de loop van 2000 zijn concrete resultaatafspraken geformuleerd,
die door het Rijk en de gemeentelijke partners met het archief worden afgesproken.
De financiering van de archieven hangt hier eveneens mee samen. Op basis van
de resultaatafspraken wordt de rijksbijdrage vastgesteld.Voor de begrotingsopzet en verantwoording heeft deze verandering de consequentie
dat de tot nu toe gebruikelijke specificaties inzake «kosten per proces»
en de «kengetallen» niet meer opgenomen worden. Daarvoor in de
plaats wordt beter zichtbaar tegen welke kosten de gewenste resultaten behaald
zijn.Deze informatie uit de RHC's en rijksarchieven wordt echter niet meer
geconsolideerd op RAD niveau; alleen de bijdragen worden als totaal zichtbaar
gemaakt op een uitgavenpost in de begroting.Deze begroting gaat uit van vier RHC's en acht rijksarchieven per 1 januari
2001. In de periode 2001–2004 gaat het proces van ontvlechting van de
RAD in volle vaart door. Een concrete planning is daar nog niet voor beschikbaar.
Naar verwachting zal aan het eind van deze begrotingsperiode (2004) het proces
zijn afgerond.In de begroting is er voor gekozen de status quo van eind 2000 voor de
navolgende jaren te handhaven. Op onderdelen zal de realisatie gaan verschillen;
het totaal volume dat wordt besteed aan de rijksarchieven en RHC's blijft
echter gelijk. De lumpsums van de rijksarchieven vormen de basis voor de rijksbijdragen
die voor de RHC's wordt vastgesteld.Begroting 2001InleidingDe Rijksarchiefdienst heeft voor de komende periode een krappe begroting.
Voor het proces van bestuurlijke vernieuwing is uit het actieplan cultuurbereik
f 4,9 miljoen beschikbaar gekomen. De dynamiek van dit soort processen
zorgt echter op tal van punten voor een opwaartse financiële druk. Ook
de taakstelling uit het regeerakkoord, de stelselherziening rond de huisvesting
en de ontvlechting van middelen (in de vorm van frictiekosten) zorgen voor
knelpunten in de begroting van de RAD, met name vanaf 2002/2003.In de voorliggende begroting is een aantal positieve ontwikkelingen te
signaleren. Naast de impuls van f 4,9 miljoen voor het proces van bestuurlijke vernieuwing leidt de toegekende bijdrage voor het digitale
programma in 2000 tot een impuls in de activiteiten van de RAD. Ook het beschikbaar
komen van de leenfaciliteit voor agentschappen pakt positief uit voor de RAD.
Een aantal, van oudsher moeilijk te realiseren investeringen, zijn in de eerstkomende
jaren ingepland. Tabel 2 Begroting van baten en lasten (x f 1000) 199920002001NLG10002001EUR1000200220032004Baten        Bijdrage OCenW45 01673 05668 07730 89268 05266 85266 351 Opbrengsten
derden4 1735 500250113000 Rente baten110 301410   Bijzondere baten   0    Vrijval uit voorzieningen4 617 1 500681575          Totaal baten53 91678 55669 85731 70068 63766 85266 351        Lasten        Apparaatskosten rijksarchieven        Kredieten        Personele lasten archieven (peil 2000)28 58931 50020 5109 30720 51020 51020 510 Materiële lasten archieven8 2007 1607 2813 3047 2867 0317 031 Huisvestingslasten archieven (prijspeil 2000) 21 60016 5707 51916 97016 97016 970 Rente betalingen  869394896869869 Afschrijvingen6 9804 2283 0001 3613 0003 0003 000 Bijzondere lasten652 00575   Baten archieven00– 3 5001 588– 3 500– 3 500– 3 500         Kredieten rijksarchieven (lumpsums)44 42166 48844 73020 30045 73020 30045 710         Bijdrage aan RHC's 20002 0009 6504 3799 81010 30310 150  Huisvesting RHC's007 7203 5038 4309 0809 080 Concern diensten/inspectie
en OR003 6401 6523 4203 2203 220        Totaal apparaatskosten46 42164 48865 74029 83067 37067 21067 330        Programma's        RAD-fondsen6 8607 2351 610731885930930 Ict-fondsen5351 9332 0009081805535 Fusieproject incidenteel01 4001 200545900550450 Maatregelen taakstelling en
huisvesting00– 699– 317– 699– 1 901– 2 401 Dotatie voorzieningen1 0631 500 0           Totaal programma's8 45812 0684 1111 8661 266– 366– 986        Totaal lasten54 87978 55669 85131 69668 63666 84466 344Saldo baten en lasten– 963063188Toelichting bij de batenOpbrengsten departementDe opbrengsten vanuit het kerndepartement zijn in 2001 fors lager dan
de huidige bijdrage. In 2000 zijn incidentele kredieten verstrekt voor het
digitaliseringsprogramma van de RAD van f 3,6 miljoen en zijn er, vanuit
de lopende cultuurnotaperiode, middelen beschikbaar gesteld voor het project
Pivot (f 1,7 miljoen) en Deltaplan (f 2,2 miljoen).De activiteiten in het kader van de nieuwe beleidsperiode 2001–2004
zijn nog niet in de begroting verwerkt.Binnen de beschikbare bijdrage van f 68 miljoen zijn een aantal geoormerkte
budgetten aanwezig. Voor het proces van bestuurlijke vernieuwing is structureel
een bedrag van f 4,9 miljoen beschikbaar. Deze middelen worden aangewend
voor onder meer de versterking van de publieksvoorzieningen bij de nieuwe
regionale historische centra.Daarnaast bevat de bijdrage van OCenW geoormerkte middelen voor de versterking
van de archiefinspectie (f 0,6 miljoen), het luchtzuiveringsprogramma
(f 1 miljoen) en huisvesting.De stelselherziening huisvesting zal in de loop van 2000 voor de RAD worden
doorgevoerd. In de bijdrage van het departement is een bedrag opgenomen van
krap f 23 miljoen. Voorzover op dit moment nagegaan kan worden verloopt
de stelselherziening nog niet budgettair neutraal. Het (negatieve) verschil
tussen kosten en overgehevelde bijdragen is voor 2001 becijferd op f 0,7
miljoen.De bijdrage van het departement kent in 2003/2004 een dalende lijn. Deze
wordt veroorzaakt door de taakstelling uit het regeerakkoord. Met het departement
zijn afspraken gemaakt over de invulling hiervan. Voor de RAD geldt dat in
de jaren 2001/2002 3% van het apparaatsbudget (exclusief huisvesting) moet
worden ingevuld. Het betreft f 1,2 miljoen. Vanaf 2003 zal de taakstelling
oplopen naar uiteindelijk 6%.Opbrengsten derdenDoor het proces van bestuurlijke vernieuwing worden de opbrengsten van
derden vanaf 2001 anders begroot en verantwoord. Ze zijn als negatieve post
opgenomen bij de apparaatskosten van de archieven. Hiermee wordt een voorschot
genomen op de systematiek (lumpsum benadering) die geldt op het moment dat
een archief zelfstandig wordt. In die situatie zijn de baten van een archief
niet meer apart zichtbaar; immers de RHC's ontvangen naast gemeentelijke bijdragen
een rijksbijdrage, waarbinnen zij (via een stelsel van resultaatafspraken)
hun bedrijfsvoering dienen vorm te geven.De op centraal RAD-niveau gegenereerde opbrengsten zullen vanaf 2001 nagenoeg
geheel wegvallen. De opbrengsten die voorheen onder deze noemer zijn verantwoord
bestonden voornamelijk uit geconsolideerde opbrengsten van de archieven, zoals
opbrengsten uit dienstverlening in de studiezaal, subsidies/sponsorgelden
(cultureel ondernemingsschap), en zakelijke dienstverlening.Deze laatste inkomstenbron, de zakelijke dienstverlening, zal vanaf 2001
geheel wegvallen. De aangescherpte richtlijnen in het kader van «Markt
en Overheid» zijn daar debet aan. De inkomsten van de RAD vallen hierdoor,
ten opzichte van voorgaande jaren, ongeveer f 1 miljoen per jaar lager
uit.Rente en rentecompensatie leenfaciliteitOnder dit punt is een gering bedrag begroot dat verwacht wordt als rente
op de lopende rekening bij de Rijkshoofdboekhouding. De rentecompensatie (ad
f 0,7 miljoen) die wordt verstrekt in verband met de conversie van het
vermogen per 1 januari 2000, is opgenomen binnen de post «bijdrage van
OCenW».De rentekosten worden ingeschat op f 0,9 miljoen. Hiervan is f 0,7
miljoen gerelateerd aan de hierboven genoemde conversie. f 0,2 miljoen
is nodig voor de betaling van de rente op de nieuwe investeringen die in 2000
plaatsvinden.Vrijval uit voorzieningenIn 2000 is incidenteel een bedrag beschikbaar gesteld voor het digitaliseringsprogramma
van de RAD van f 3,6 miljoen. De activiteiten die hiermee in gang zijn
gezet kennen een tijdsbeslag van twee jaar. Dit resulteert in het vormen van
een voorziening in 2000, die verder in 2001 zal worden aangewend.Uiterlijk in 2002 zal de voorziening, die in 1999 is gevormd in het kader
van Pivot, vrijvallen. Deze zal worden aangewend ten behoeve van de overbrugging
van incidentele naar structurele financiering van Pivot.Toelichting bij de lastenIn de RAD begroting wordt onderscheid gemaakt tussen de apparaatskosten
van de rijksarchieven, de rijksbijdragen aan de RHC's en de kosten die vooralsnog
op centraal RAD-niveau worden beheerd en verantwoord (programma's).Apparaatskosten rijksarchievenIn deze begroting wordt uitgegaan van een situatie waarbij er vier archieven
per 1 januari 2001 zijn gefuseerd tot regionaal historisch centrum. De overige
acht archieven zullen na 2001 fuseren of verzelfstandigen, een concrete tijdsplanning
is nog niet voorhanden. De kosten zijn derhalve in het meerjarenperspectief
onder de noemer «rijksarchieven» begroot.De begroting 2001 laat grote verschillen zien met de rekening 1999 en
begroting 2000. Dit komt voornamelijk door bovengenoemd uitgangspunt en de
ontvlechting van middelen in het kader van het proces bestuurlijke vernieuwing.
Veel kosten zijn onder andere noemers ondergebracht.Per 1 januari 2000 heeft de RAD voor de rijksarchieven een lumpsum financiering
ingevoerd. De archieven zijn binnen het kader van de beleidsafspraken die
met hen zijn gemaakt, integraal verantwoordelijk voor de besteding hiervan.
Vooralsnog wordt er begroot conform de gebruikelijke systematiek van personele
en materiële kosten; in de toekomst zullen deze posten als een lumpsum
bedrag worden weergegeven.Personele kostenDe personele kosten zijn begroot op het prijspeil 2000, gebaseerd op de
vaste en tijdelijke formatie binnen de acht rijksarchieven. Van de f 20,5
miljoen personele lasten wordt ongeveer f 1,9 miljoen besteed aan de
inhuur van tijdelijke medewerkers. Op een formatie van 260 fte (fulltime equivalent)
komen de gemiddelde salarislasten uit op f 80 000 per fte.Qua verhouding bevindt het grootste deel van de personele kosten, f 10
miljoen, zich bij het Nationaal Archief in oprichting. Voor het rijksarchief
Flevoland is f 0,35 miljoen begroot. De overige personele middelen zijn ongeveer
gelijk over de overige zes archieven verdeeld. Dit komt uit op gemiddeld f 1,7
miljoen.Tabel 3 Personeelssterkte (van de rijksarchieven
& concerndiensten) 199920002001NLG2001EUR200220032004Vaste medewerkers (8 rijksarchieven)259338259 259258258Vaste medewerkers nu
in RHC's59      Tijdelijke
medewerkers (8 archieven)5312638 353535Tijdelijke medewerkers nu in RHC's5              Gemiddelde salariskosten79 20882 98879 96636 28780 42280 37580 375Materiële kostenVoor de acht rijksarchieven wordt een bedrag van f 7,3 miljoen aan
materiele kosten begroot. In 2003 zakt dit bedrag met f 0,25 miljoen
in verband met het afstoten van het depot in Schaarsbergen en andere bezuinigingen.De grootste component in de materiële kosten betreft kosten gerelateerd
aan het behoud van de collectie, namelijk de energie en het onderhoud van
de depots (circa 60%). Verder zijn hier ondergebracht de indirecte personeelskosten
en de organisatiekosten.Ook hier geldt dat het nationaal archief ruim 50% van de kosten voor haar
rekening neemt, en Flevoland nog geen 2%.De directe kosten ten behoeve van activiteiten op het gebied van behoud
van de collectie, verfilming en publieksactiviteiten worden eveneens uit het
materiële budget gefinancierd. De financiële ruimte hiervoor is
klein. In het beleidsplan van de RAD voor 2001–2004 is een aanvraag
gedaan voor middelen voor behoudsactiviteiten en voor ict/digitalisering (waaronder
de ontwikkeling van websites, genealogische databases en digitalisering van
toegangen en bronnen op het gebied van woon- en leefomgeving).HuisvestingDe stelselherziening huisvesting is (op moment van schrijven) nog niet
doorgevoerd voor de RAD. De begrote huisvestingslasten bedragen in 2001 bijna
f 23 miljoen; f 15,2 miljoen ten behoeve van de rijksarchieven en
f 7,7 miljoen voor de RHC's. Het budgettaire knelpunt is vooralsnog door
de RAD becijferd op f 0,7 miljoen, toe te schrijven aan de nog niet gecompenseerde
prijsindex op de huurcontracten van de archieven met de Rijksgebouwendienst.
De RAD heeft dit knelpunt vooralsnog begroot bij de centrale fondsen.De huisvestingskosten zullen de komende jaren stijgen. Dit wordt veroorzaakt
doordat in het kader van de bestuurlijke vernieuwing de gebouwen worden aangepast,
of nieuwbouw plaatsvindt. De extra kosten hiervoor worden gefinancierd uit
de extra middelen die voor het proces van bestuurlijke vernieuwing beschikbaar
zijn gesteld.Rente betalingen/afschrijvingenDe op f 0,9 miljoen begrote rente bestaat uit twee componenten. Allereerst
betreft het de rente f 0,7 miljoen die betaald dient te worden over de
conversie van het vermogen per 1 januari 2001. De overige f 0,2 miljoen
betreft de rente over de geplande investeringen in 2000. De rentecomponent
is tot 2004 als een vast bedrag begroot. Er wordt vanuit gegaan
dat de rente over nieuwe investeringen gefinancierd kan worden met de afname
van de renteverplichtingen op de lopende leningen.De vaste rentecomponent komt voort uit het feit dat de RAD verwacht dat
zowel het investeringsniveau als de afschrijvingen constant blijven.Baten in de archievenDe baten van de archieven zijn in deze begroting ondergebracht als negatieve
post bij de apparaatskosten. Hierbij is hetzelfde systeem gehanteerd dat ook
geldt voor RHC's. Op deze manier is het totale krediet aan de acht rijksarchieven
(f 44,7 miljoen in 2001) zichtbaar.Naar verwachting zullen de acht rijksarchieven gezamenlijk f 3,5
miljoen aan baten ontvangen uit onder meer dienstverlening (studiezaal), subsidies
en bijdragen op activiteiten, en in afnemende mate inkomsten uit zakelijke
dienstverlening. Ook de verhuur van leegstaande depotruimte is voor een aantal
archieven een redelijke component in hun baten.Kredieten RHC'sDe regionale historische centra worden gefinancierd vanuit de samenwerkende
partners, veelal gemeenten en het rijk. In de voorbereidingen tot fusie wordt
de rijksbijdrage, in onderhandeling met de andere partner(s) vastgesteld.
Voor de vier archieven die reeds in 2000 fuseren bedraagt de rijksbijdrage
samen ruim f 17 miljoen (inclusief huisvestingsmiddelen). De bijdrage
loopt tot 2004 op tot ruim f 19 miljoen. De geplande nieuwbouw voor het
Utrechts Archief in 2002 is hier debet aan. Rond de 45% van deze bijdrage
wordt besteed aan huisvestingskosten (zie ook tabel 5).Concerndiensten en InspectieIn het najaar 2000 zal de integratie van het Algemeen Rijksarchief en
de Concerndiensten zijn afgerond. Daarna zal er op concernniveau een stafbureau
ontstaan, dat als voornaamste taken heeft het ondersteunen en vormgeven van
het fusietraject en het uitvoeren van de planning- en controlcyclus met betrekking
tot de rijksarchieven en de RHC's. Op den duur zal deze taak worden overgeheveld
naar het departement, en worden uitgevoerd door de directie Cultureel Erfgoed.
Aan personele en materiële middelen wordt f 2,6 miljoen begroot.In 2000 is gestart met de versterking van de Inspectie. Dit onderdeel
van de RAD zal worden afgesplitst van de RAD, en als aparte dienst binnen
OCenW worden gepositioneerd. In de begroting is een bedrag van f 1 miljoen
beschikbaar voor de Inspectie.Centrale fondsenRAD-fondsenDe centrale activiteiten, die voorheen bij de Concerndiensten van de RAD
waren ondergebracht, worden de komende jaren ontvlochten en overgeheveld naar
de archieven. Het betreft vooral activiteiten op het gebied van ict (centrale
systemen en onderhoudscontracten), luchtzuivering (centrale inkoop) en adviesdiensten
(P-adviseurs).Voor een aantal fondsen is het echter niet zinvol om deze al in 2001 over
te hevelen. Voor onder meer wachtgeld, mobiliteit en beleidsondersteuning
worden nog centrale middelen begroot, ruim f 2 miljoen in 2001, aflopend
naar krap f 1 miljoen in 2004.Een speciale begrotingspost is de besteding van f 1,5 miljoen op
ict-gebied. Dit zijn gereserveerde middelen uit 2000, die worden aangewend
voor de ontwikkeling van ondermeer websites in de archieven.Project regionale historische centraNaar verwachting zal bij elk fuserend archief een bedrag van f 0,3
tot f 0,4 miljoen nodig zijn voor de financiering van incidentele kosten.
Deze bestaan voornamelijk uit de kosten voor externe projectleiders, eenmalige
opleidingen en mogelijke frictiekosten.TaakstellingIn 2003 en 2004 is apart een post opgenomen inzake de opgelegde taakstelling.
De eerste tranche van de taakstelling (3%) is in deze begroting volledig ingevuld.
De bezuinigingen zijn voornamelijk doorgevoerd op het personele vlak. In het
integratieproces CD/ARA, dat eind 2000 moet zijn afgerond, zijn opengevallen
vacatures niet ingevuld.Voor de tweede tranche (van 3% naar 6%) is met het moederdepartement afgesproken
dat deze pas vanaf 2003 wordt ingevuld.Nadere specificatie van kostenBegroting bestuurlijke vernieuwingIn de bijdrage van het departement is een component van f 4,9 miljoen
opgenomen voor het gehele proces van bestuurlijke vernieuwing. Een te bereiken
doel is efficiencywinst, die kan worden ingezet op het gebied van publieksbereik
en digitaal toegankelijk maken van de archieven. Tabel 4 Overzicht begroting bestuurlijke vernieuwing
(x f 1 000) 199920002001
NLG2001 EUR200220032004Financieel gezonde basis01 2601 2605721 2601 2601 260Kosten mbt rente en afschrijvingen01 780795479950875875Verhogingen nav bouwkundige
voorzieningen0506502951 7582 4082 408Fusie project incidenteel 1 4001 200545900550450Overig0350 400182465679797Nationaal Archief0pmpmpmpmpmpmTotaal gemiddeld over 2000–2004: f 4 95004 8404 3052 0735 0185 3435 243De efficiencywinst kan alleen ontstaan als de archieven een gezonde financiële
start kunnen maken bij de fusies. Daarom wordt ongeveer een kwart (f 1,2
miljoen) van deze middelen ingezet om de achterstanden, die vooral zijn ontstaan
bij investeringen in automatisering en publieksvoorzieningen, weg te werken.Een groot deel van de f 4,9 miljoen zal worden besteed aan de aanpassing
van de gebouwen. Het samenvoegen van twee (of meer instellingen) vergt altijd
aanpassingen. Die zullen vooral gericht zijn op verbetering van de publieksruimtes.
Deels gaat het hier om bouwkundige voorzieningen die ook zonder
fusie op korte termijn nodig waren geweest; de kosten worden nu gedrukt doordat
ook de fuserende partner bijdraagt aan de nieuwe voorziening.De structurele kosten op het gebied van huisvesting zullen met het stijgen
van het aantal fusies groter worden. Aan het eind van deze periode (2004)
zullen de kosten voor verhoogde huursommen en inrichting zijn gestegen tot
f 3,2 miljoen.Binnen de begroting van de bestuurlijke vernieuwing is ook een post «overige»
opgenomen. Hierbinnen vallen kosten met een incidenteel karakter zoals een
fonds voor personele knelpunten en structurele kosten, zoals het accres op
de prijzen in Overijssel.Kostenverdeling over de archievenIn tabel 5 is aangegeven op welke wijze de kosten van de RAD zijn verdeeld
over de archieven. De kosten bestaan uit de rijksbijdragen voor de RHC's en
de lumpsums voor de rijksarchieven. In deze bedragen zijn alle componenten
die nodig zijn voor een integrale bedrijfsvoering opgenomen. De in de vorige
paragrafen gesignaleerde knelpunten met betrekking tot de huisvesting en de
taakstelling zijn nog niet per archief gespecificeerd. De benodigde maatregelen
hiervoor moeten nog genomen worden. Tabel 5 Specificatie kosten per archief (x f 1 000) 199920002001NLG2001EUR200220032004RHC's       Groningen2 1212 4004 8132 1844 8134 8134 813Overijssel1 8382 0903 4131 5493 8153 9294 047Utrecht2 0002 1003 4631 5713 9234 6884 688Zeeland2 1742 2755 6842 5795 6845 6845 684        Totaal RHC's (afgerond)8 1308 87017 3707 88018 24019 11019 230        Archieven       Friesland1 8492 0503 2931 4943 6433 6433 643Drenthe1 6091 8002 9461 3372 9462 9462 946Gelderland1 9102 1003 2574 4783 2573 2573 257Flevoland408450744338794794794N-Holland1 8462 0503 8881 7643 8883 8883 888N-Brabant2 1732 1004 2751 9404 2754 2754 275Limburg2 3112 3606 3122 8646 3126 3126 312Schaarsbergen2452501 1225091 122872872Nationaal
Archief9 30810 52018 8958 57419 47018 89518 895        Totaal archieven (afgerond)21 66023 68044 73020 30045 71044 88044 880        Overige kosten       Concern & inspectie & OR5 9874 5903 6401 6523 4203 2203 220Centrale fondsen10 64419 8164 8102 1831 9651 5351 415Huisvesting
onverdeeld 21 600     Maatregelen taakstelling/huisvesting00– 699– 317–699– 1 901– 2 401Totaal overig16 63146 0067 7513 5174 6862 8542 234Totaal46 42178 55669 85131 69768 63666 84466 344Financiering van de RADDe RAD kent vanaf 1 januari 2000, zoals alle agentschappen, een gewijzigde
vorm van financiering. De waarde van de activa wordt met ingang van die datum
gefinancierd met vreemd vermogen. Na de conversie per 1 januari 2000 is er
een negatief eigen vermogen ontstaan, dat, gezien het verwachte resultaat
in 2000 en deze begroting 2001–2004, niet zal verbeteren.Uit het bijgevoegde kasstroomoverzicht blijkt dat het negatieve vermogen
tot problemen gaat leiden in de liquiditeit aan het eind van 2001. Dat er
in 2001 nog geen financieringsprobleem is heeft te maken met de aflossingen
op de leningen; deze zijn lager dan de vrijval aan afschrijvingen. Bovendien
beschikt de RAD over een klein aantal voorzieningen.Voor de jaren 2002/2003 vergt de financiering van het agentschap meer
creativiteit. Alleen door het versneld innen van debiteuren, het tijdig inroepen
van de leenfaciliteit in combinatie met zo laat mogelijk betalen van lopende
betalingsverplichtingen, kan de RAD aan zijn betalingsverplichtingen voldoen.
In 2003/2004 zal het negatieve vermogen volledig tot uitdrukking komen in
de liquiditeit; de aflossingen op de leningen lopen min of meer parallel aan
de afschrijvingen en voorzieningen zijn niet meer voorhanden. Tabel 6 Kasstroomoverzicht (x f 1000) 199920002001NLG2001EUR200220032004        Rekening courant RHB 1 jan 20003 0103 5971 546406217– 37– 219Kasstroom uit operationele
act.5 7501 3891 4066832 4133 003– 3 003Kasstroom investeringen        deel Rijk– 5 880– 4 000– 3 000– 1 361– 3 000– 3 0003 000 desinvesteringen717       deel Derden       Totaal kasstroom investeringen– 5 163– 4 000– 3 000– 1 361– 3 000– 3 000– 3 000        Financieringskasstroom       beroep op de leenfaciliteit (conversie) 14 010     eenmalig storting moederdepartement – 14 010     aflossing op lening uhv conversie – 2 506– 1 840– 835– 1 840– 1 840 aflossing
op lening uhv nieuwe inv. 2000 – 250– 500– 227– 500– 500– 500aflossingen op lening 2001–2004  – 300– 136– 900– 1 500– 2 100aflossingen ineens RHC-vorming – 3 984– 2 000– 908pmpmpmberoep op leenfaciliteit uhv nieuwe inv. 4 0003 0001 3613 0003 0003 000afrekening vermogens bestanddelen
RHC's 3 3002 000908pmpmpm        Totaal kasstroom
financierings act.0560360163– 240– 840400        Netto kasstroom631– 2 051– 1 234– 560– 1 014– 832208        Rekening Courant RHB per 31 dec 20003 5971 546311141– 703– 1 535– 1 327De leenfaciliteit neemt in het kasstroomoverzicht een aparte plek in.
Voor de jaren 2001–2004 is dit becijferd conform het uitgangspunt van
deze begroting; namelijk op de status quo van eind 2000, waarbij er vier archieven
zelfstandig zijn en de overblijvende acht archieven een investeringsniveau
kennen van f 3 miljoen. Dit bedrag is gelijk aan de afschrijvingen van
deze archieven (ideaal complex). Door de opstapeling van afzonderlijke leningen
duurt het enkele jaren voordat ook de aflossingen op dit niveau zijn aangeland.Door het proces van verzelfstandiging van archieven zal een ideaal complex
nooit worden bereikt. Er zijn twee punten die dit patroon zullen gaan verstoren.
Allereerst zal door de fusies het investeringsbedrag gaan afnemen; investeringen
van RHC's worden niet gefinancierd door de RAD. Een RHC zal zelfstandig op
de kapitaalmarkt leningen moeten afsluiten voor financiering van zijn activa
of organisatie. Ten tweede zal een rijksarchief bij fusie zijn bestaande lening(en)
bij de RAD moeten gaan aflossen. Hierdoor komt een kasstroom op gang van afrekeningen
en aflossingen. Ook deze is nog niet in de begroting verwerkt door het ontbreken
van een concrete planning hieromtrent.BIJLAGEN BIJ DE BEGROTING 1.Personeelsgegevens295 2.Wetgeving296 3.Moties en toezeggingen304 4.Circulaires349 5.Aanbevelingen Nationale ombudsman350 6.Subsidies/projectfaciliteiten351 7.Evaluatieonderzoek385 8.Economische en functionele classificaties394 9.Voorlichtingsuitgaven29610.Convenanten401BIJLAGE 1 PERSONEELSGEGEVENSOverzicht A: Samenvattend overzicht personeelssterkte Art.Organisatie-eenheidWerkelijke bezetting in fteVerwachte personeelsomvang in fte  30-06-200020002001200220032004200517.10Bestuursdepartement1 353,01 353,01 296,01 279,01 279,01 279,01 279,017.10Commissies (COS,
College van Beroep HO en CEVO)10,010,010,010,010,010,010,017.11Inspectie van het Onderwijs435,2460,0460,0460,0460,0460,0460,017.11Inspectie Cultuurbezit15,215,017,217,217,217,217,217.13Raad voor Cultuur32,732,732,732,732,732,732,717.13Onderwijsraad19,519,519,519,519,519,519,517.13Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid11,811,811,811,811,811,811,8Totaal 1 877,41 902,01 847,21 830,21 830,21 830,21 830,2Overzicht B: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de agentschappen ressorterend onder het ministerie 17.14Centrale
Financiën Instellingen424,1430,0430,0430,0430,0430,0430,017.14Rijksarchiefdienst313,4313,4244,2241,2240,2240,2240,2Totaal 737,5743,4674,2671,2670,2670,2670,2Overzicht C: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de cultuurinstellingen 17.12Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek135,7135,7135,7135,7135,7135,7135,717.12Rijksdienst voor de Monumentenzorg181,0174,6192,5192,5192,5192,5192,517.14Instituut Collectie Nederland85,387,087,087,087,087,087,0Totaal 402,0397,3415,2415,2415,2415,2415,2De overzichten geven weer de werkelijke bezetting in fte's per 30 juni
2000, alsmede de verwachte gemiddelde bezetting in fte's voor de jaren 2000
tot en met 2005.Onder bezetting wordt gerekend Rijksoverheidspersoneel met een vast of
tijdelijk dienstverband (personeelsgroep «departementen algemeen bestuur»)
en de politieke leiding (personeelsgroep «leden van het kabinet»).
Onder bezetting wordt wel gerekend medewerkers met een vast dienstverband,
een tijdelijk dienstverband, een tijdelijk dienstverband met uitzicht op vast,
een if-functie (interim functievervulling) die intern (binnen OCenW) wordt
vervuld, een if-functie die extern (buiten OCenW) wordt vervuld, trainees
en medewerkers met een bbl-status (beroepsbegeleidende leerweg). Onder bezetting
wordt niet gerekend stagiaires, externen, uitzendkrachten, wachtgelders, ex-medewerkers
met ziekengeld na ontslag, commissieleden en medewerkers met een if-functie
van buiten OCenW. In de bezettingscijfers zijn de fte's aan ondersteunende
diensten die zijn uitbesteed (zoals onder andere repro, interne postdienst,
helpdesk kantoorautomatisering, netwerkbeheer en secretariële ondersteuning
van de medezeggenschap) uiteraard niet meegenomen.WETGEVINGA. Tot stand gekomen wetgeving (periode 01-06-1999 tot
en met 01-06-2000) CiteertitelKamerstuk nr.Staatsblad jaar nr.Inwerkingtreding1999 WETTEN       Wet van 1 juli 1999, houdende wijziging van
de Wet op de studiefinanciering in verband met het onder de prestatiebeurs
brengen van de reisvoorziening26 3761999 29401-09-1999    Wet van 1 juli 1999 tot wijziging van de Wet
op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek houdende indexering van
het collegegeld26 4181999 29616-07-1999    Wet van 1 juli 1999, houdende wijziging van enkele onderwijswetten in verband
met onder meer de bestrijding van seksueel misbruik en seksuele intimidatie
in het onderwijs25 9791999 31328-07-1999    Wet van 8 juli 1999, houdende wijziging van de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek onder meer in verband met de verlenging van
de periode van afwijkende bekostiging van de opleidingen op het gebied van
de kunst, bepaalde lerarenopleidingen op het gebied van de kunst, de voortgezette
kunstopleidingen en de voortgezette opleidingen bouwkunst26 3771999 32901-01-2000    Wet van 16 september 1999 tot
wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs opdat op grond
van die wet bekostigde instellingen en andere instellingen die een niet uit
de rijksbijdrage bekostigde opleiding educatie verzorgen, het recht kunnen
verkrijgen aan de met goed gevolg afgelegde examens of onderdelen van examens
van die opleiding een wettelijk geregeld diploma of certificaat te verbinden
(erkenning diploma's niet uit rijksbijdrage gefinancierde educatie)26 3741999 41906-10-1999    Wet van 6 oktober 1999 tot wijziging van onder meer de Wet op het primair
onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met enkele maatregelen ter verbetering van het functioneren van
het vervangingsfonds en het participatiefonds (regeling verbetering functioneren
vervangings- en participatiefonds)26 4271999 44529-10-1999    Wet van 28 oktober 1999 tot
wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs met het oog op
afschaffing van de einddatum voor indiening van aanvragen tot bekostiging
van nevenvestigingen in verband met bijzondere omstandigheden, alsmede enige
vooral technische aanpassingen (afschaffing einddatum aanvraag nevenvestigingen;
technische aanpassingen)26 5551999 47419-11-1999    Wet van 2 december 1999 tot wijziging van de
Wet op het primair onderwijs in verband met de verkleining van de groepsgrootte
voor de 4- tot en met 7-jarige leerlingen van basisscholen26 5131999 52701-03-2000    Wet van 22 december 1999 tot
wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering
van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage)26 7071999 573–1999 WETTEN (BEGROTING)       Wet van 8 juli 1999, houdende
wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1999 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)26 5571999 40301-06-1999    Wet van 16 september 1999, houdende
wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1998 (slotwet)26 5441999 43015-10-1999CiteertitelStaatsblad jaar nr.Inwerkingtreding1999 BESLUITEN     Besluit van 19 mei 1999, houdende wijziging van het Inrichtingsbesluit
W.V.O. in verband met de invoering van leerwegen in het middelbaar algemeen
voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede ten aanzien
van het praktijkonderwijs; technische aanpassing enkele andere besluiten (invoering
leerwegen mavo en vbo, en praktijkonderwijs)1999 230–   Besluit van 26
mei 1999, houdende wijziging van het Uitvoeringsbesluit WHW in verband met
onder meer veranderingen in het stelsel van afstudeersteun door het Rijk1999 231–   Besluit van 7 mei 1999 tot aanpassing van enkele
algemene maatregelen van bestuur naar aanleiding van de Wet van 18 juni 1998
tot wijziging van een aantal onderwijswetten in verband met onder meer de
invoering van het schoolplan, de schoolgids en het klachtrecht1999 28414-07-1999   Besluit van 8 juli 1999, houdende wijziging van het Besluit
studiefinanciering en het Besluit tegemoetkoming studiekosten in verband met
aanpassing aan de wijziging van artikel 10 van de Vreemdelingenwet1999 30121-07-1999   Besluit van 28 juli 1999, houdende wijziging van
het Bekostigingsbesluit cultuuruitingen ter verbetering van de uitvoeringspraktijk
en in verband met enkele terminologische aanpassingen1999 35125-08-1999   Besluit van 28
juli 1999, houdende uitvoeringsvoorschriften van de Wet subsidiëring
landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (Uitvoeringsbesluit Wet SLOA)1999 35727-08-1999   Besluit van 6 augustus 1999, houdende vaststelling
van de algemene berekeningswijze van de rijksbijdrage voor het beroepsonderwijs,
de educatie en de landelijke organen, alsmede vaststelling van voorschriften
over het informatieverkeer, bedoeld in de Wet educatie en beroepsonderwijs
(Uitvoeringsbesluit WEB)1999 368–   Besluit van 10 augustus 1999,
houdende wijziging van het Bekostigingsbesluit WHW in verband met onder meer
wijziging van de algemene berekeningswijze voor de bekostiging van universiteiten
met ingang van 20001999 38101-01-2000   Besluit van 3 september 1999, houdende wijziging
van het Tijdelijk besluit opleidingen en diploma's archivistiek (verlenging
werkingsduur)1999 39017-09-1999   Besluit van 20 september 1999, houdende wijziging
van het Besluit onderwijsbevoegdheden W.V.O./O.W.V.O. en het Besluit informatievoorziening
WVO met name in verband met de invoering van leerwegen in het middelbaar algemeen
voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede ten aanzien
van het praktijkonderwijs; technische aanpassing enkele andere besluiten1999 40501-10-1999   Besluit van 25 oktober 1999 tot wijziging van het
Mediabesluit in verband met uitstel van de aanvraagprocedure voor het verlenen
van concessies voor landelijke publieke omroep1999 45629-10-1999   Besluit van 27
oktober 1999, houdende wijziging van onder meer het Formatiebesluit WPO, het
Formatiebesluit WEC, het Besluit trekkende bevolking WPO en het Formatiebesluit
W.V.O. (onder meer wijziging opslag i.v.m. herbezetting arbeidsduurverkorting
en bevordering arbeidsparticipatie ouderen 1998)1999 47319-11-1999   Besluit van 25
november 1999, houdende wijziging van het Bekostigingsbesluit WHW in verband
met onder meer toevoeging van het budget voor uitkeringen na ontslag aan het
landelijk deel academische ziekenhuizen1999 52201-01-2000   Besluit van 1
december 1999, houdende wijziging van het Bekostigingsbesluit WHW in verband
met de bekostiging van opleidingen op het gebied van de kunst, bepaalde lerarenopleidingen
op het gebied van de kunst, voortgezette kunstopleidingen en voortgezette
opleidingen bouwkunst1999 52301-01-2000   Besluit van 6 december 1999, houdende verdere
vermindering van overheidsregels van rechtspositionele aard op het terrein
van het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (Besluit decentralisatie
arbeidsvoorwaarden, vorming universiteiten, hogescholen en onderzoekinstellingen)1999 52817-12-1999   Besluit van 7 december 1999, houdende wijziging
van het Mediabesluit (implementatie wijziging richtlijn «Televisie zonder
grenzen»)1999 545–   1999 BESLUITEN (RECHTSPOSITIE)     Besluit van 7
juli 1999 houdende wijziging van onder meer het Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel,
het Besluit Werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneel, het tijdelijk Besluit
ziekte en arbeidsongeschiktheid onderwijs- en onderzoekpersoneel, het Besluit
tegemoetkoming ziektekosten en inkomenstoeslag onderwijs- en onderzoekpersoneel
en de Regeling ziektekostenvoorziening onderwijs- en onderzoekpersoneel inzake
onder meer het verbruik van rekeneenheden ten behoeve van ex-directeuren en
inzake het geregistreerd partnerschap1999 34413-08-1999   1999 INWERKINGSTREDINGSBESLUITEN     Besluit van 19 mei 1999 tot vaststelling van het
tijdstip van inwerkingtreding van onderdelen van artikel I van het besluit
van 20 februari 1999 (Stb. 104), houdende aanpassing van het Mediabesluit
aan de Telecommunicatiewet1999 22002-06-1999   Besluit van 15 juni 1999 tot
vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van artikelen van het Besluit
van 24 maart 1999, houdende wijziging van een aantal besluiten in verband
met het opheffen van het ziekenhuisonderwijs als schoolsoort, en enkele technische
wijzigingen (Stb. 151)1999 27307-07-1999   Besluit van 1 juli 1999 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen I, III en IV van het Besluit
van 19 mei 1999 (Stb. 230), houdende wijziging van het Inrichtingsbesluit
W.V.O. in verband met de invoering van leerwegen in het middelbaar algemeen
voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede ten aanzien
van het praktijkonderwijs; technische aanpassing enkele andere besluiten (invoering
leerwegen mavo en vbo, en praktijkonderwijs)1999
29214-07-1999   Besluit van 6
augustus 1999 tot vaststelling van het tijdstip, bedoeld in artikel II van
het Besluit van 26 mei 1999 (Stb. 231) tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit
WHW in verband met onder meer veranderingen in het stelsel van afstudeersteun
door het Rijk en artikel 5.14 van het Bekostigingsbesluit WHW1999 36227-08-1999   Besluit van 11 oktober 1999 tot vaststelling van het tijdstip
van inwerkingtreding van de hoofdstukken 2, 3, 4 en 6 van het Besluit van
6 augustus 1999 (Stb. 368) houdende vaststelling van de algemene berekeningswijze
van de rijksbijdrage voor het beroepsonderwijs, de educatie en de landelijke
organen, alsmede vaststelling van voorschriften over het informatieverkeer,
bedoeld in de Wet educatie en beroepsonderwijs (Uitvoeringsbesluit WEB)1999 44027-10-1999   Besluit van 29 november 1999
tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen IV
en V van het Besluit van 20 september 1999 (Stb. 405) houdende wijziging van
het Besluit onderwijsbevoegdheden W.V.O./O.W.V.O. en het Besluit informatievoorziening
WVO met name in verband met de invoering van leerwegen in het middelbaar algemeen
voortgezet onderwijs en het voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede ten aanzien
van het praktijkonderwijs; technische aanpassing enkele andere besluiten1999 51715-12-1999   Besluit van 22 december 1999 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van de wet van 22 december 1999 tot wijziging
van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de
publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage)1999
57401-01-2000CiteertitelKamerstuk nr.Staatsblad jaar nr.Inwerkingtreding2000 WETTEN       Wet van 22 december 1999, houdende intrekking
van de wet van 26 mei 1870 tot regeling van het onderwijs van Rijkswege in
de beeldende kunsten (Stb. 78)26 8432000 2526-01-2000     Wet van 23 maart 2000 tot wijziging van de
Mediawet in verband met de invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor
de landelijke publieke omroep26 6602000 138–    Wet van 16 maart 2000, houdende wijziging van
de Wet van 15 mei 1997 tot wijziging van onder meer de Wet op het basisonderwijs,
de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs
en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
(Stb. 237) en de Wet van 5 maart 1998, houdende wijziging van enkele onderwijswetten
in verband met het onderwijs in allochtone levende talen en enkele technische
aanpassingen (Stb. 148), inzake indexering specifieke uitkeringen26 8312000 14005-04-2000    Wet van 25 april 2000 tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek in verband met onder meer de wijziging van de termijn van vaststelling
van het hoger onderwijs- en onderzoeksplan26 9052000 20324-05-2000    2000 WETTEN
(BEGROTING)       Wet van 3 februari 2000, houdende wijziging
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1999 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota)26 9132000 8318-02-2000    Wet van 13 april 2000, houdende vaststelling van de begroting van de uitgaven
en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
(VIII) voor het jaar 200026 800 VIII2000 18310-05-2000    2000 WETTEN (BESCHIKKING
JUSTITIE)       Beschikking van de Minister van Justitie van
10 januari 2000, houdende plaatsing in het Staatsblad van de tekst van de
Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, zoals deze luidt
na wijziging door de wet van 8 juli 1999, Stb. 329 2000 11 CiteertitelStaatsblad jaar nr.Inwerkingtreding2000 BESLUITEN     Besluit van 29 februari 2000 tot vaststelling van enkele
maatregelen ter uitvoering van de wet van 22 december 1999, Stb. 573 (afschaffing
omroepbijdrage)2000 11301-01-2000   Besluit van 24 maart 2000, houdende wijziging
van het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met de
invoering van leerwegen in het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en
het voorbereidend beroepsonderwijs (eindexamens leerwegen mavo en vbo)2000 158–   Besluit van 6 april 2000, onder meer houdende vaststelling
van de organisatie en werkwijze van de regionale verwijzingscommissies in
het primair onderwijs en van de regio-indeling van die commissies (Besluit
regionale verwijzingscommissies primair onderwijs)2000 159–   Besluit van 12
april 2000, houdende wijziging van het Formatiebesluit WPO en enkele andere
besluiten in verband met onder meer de verkleining van de groepsgrootte voor
de 4- tot en met 7-jarige leerlingen van basisscholen2000 17910-05-2000   2000 BESLUITEN (RECHTSPOSITIE)     Besluit van 4 april 2000, houdende wijziging van
het Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel, het Formatiebesluit WPO, het
Formatiebesluit WEC en het Formatiebesluit W.V.O. onder meer in verband met
het verbruik van formatierekeneenheden door de leraar in opleiding2000 15501-08-2000   2000 INWERKINGSTREDINGSBESLUTEN     Besluit van 21
januari 2000 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de
artikelen II en V van het Besluit van 27 oktober 1999 (Stb. 473), houdende
wijziging van onder meer het Formatiebesluit WPO, het Formatiebesluit WEC,
het Besluit trekkende bevolking WPO en het Formatiebesluit W.V.O. (onder meer
wijziging opslag i.v.m. herbezetting arbeidsduurverkorting en bevordering
arbeidsparticipatie ouderen 1998)2000 6716-02-2000   Besluit van 28
maart 2000, tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de
wet van 23 maart 2000 tot wijziging van de Mediawet in verband met de invoering
van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep2000 13931-03-2000   Besluit van 17 mei 2000 tot vaststelling van het
tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen II en III van het Besluit van
12 april 2000 (Stb. 179), houdende wijziging van het Formatiebesluit WPO en
enkele andere besluiten in verband met onder meer de verkleining van de groepsgrootte
voor de 4- tot en met 7- jarige leerlingen van basisscholen2000 21901-06-2000B. Bij de Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstellen CiteertitelKamerstukGevorderd t/mVerwachting omtrent eerstvolgende faseWijziging van enkele onderwijswetten in verband met
de invoering van persoonsgebonden nummers in het onderwijs25 828MR: 09-06-2000aanvaard
m.b.t. NvWRvSt: 11-07-2000aanhangig
m.b.t. NvW    Wijziging van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met de modernisering van de universitaire opleiding tot
eerstegraads leraar voortgezet onderwijs26 69206-06-2000 EK Vaststelling blanco eindverslag04-07-2000 EKAanvaarding    Wijziging van
de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het
voortgezet onderwijs en de Wet privatisering ABP inzake de rechtspositie van
personeel in dienst van door de gemeente voor het verzorgen van onderwijs
in allochtone levende talen gesubsidieerde rechtspersonen die niet een school
in stand houden26 93527-01-2000 TK Vastgesteld verslag10-07-2000 TK
Indiening Nota n.a.v. verslag    Intrekking van de Wet op de studiefinanciering en vervanging door de Wet studiefinanciering
2000 (Wet studiefinanciering 2000)26 87330-05-2000 EK Procedure vergadering27-06-2000 EKAanvaarding    Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs onder
meer in verband met leerlingenvervoer en de stichtings- en opheffingsnormen
van afdelingen en scholen voor voorbereidend beroepsonderwijs en wijziging
van de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met kinderen met leer-en
opvoedingsmoeilijkheden en moeilijk lerende kinderen27 01421-03-2000 TK Vaststelling verslag05-09-2000 TKIndiening Nota n.a.v.
verslag    Voorschriften ten behoeve van
de instroom van leraren in het primair en voortgezet onderwijs (Interimwet
zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs)27 01527-06-2000 EK Procedure vergadering04-07-2000 EKAanvaarding    Wetsvoorstel tot wijziging van de WVO en WEB
i.v.m. het opnemen van een grondslag van een meldplicht van niet-leerplichtige
leerlingen.27 20627-06-2000 TK Indiening wetsvoorstel31-08-2000 TKProcedure vergaderingC. In voorbereiding zijnde wetsvoorstellen CiteertitelOp 01-07-2000 Gevorderd
t/mVerwachting omtrent eerstvolgende
faseInwerkingtredingWetsvoorstel aanpassing
onderwijswetten aan de derde tranche AWBRaad van State:31-03-2000 ontvangst advies RvSt Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tech. wijz. Monumentenwet 1988In
voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel
tot wijziging van diverse wetten tot aanpassing van verwijzingen naar de WBO
en de ISOVOIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van een aantal onderwijswetten
i.v.m een overgangsregeling kosten administratie, beheer en bestuur bij verzelfstandiging
van openbaar onderwijs. Raad van
State:05-06-2000 ontvangst advies RvSt Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot teruggave bij gewapend conflict uitgevoerde goederenIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wet op de beroepen in het onderwijs (voorheen Wet op het leraarschap)In voorbereidend stadium 01-08-2001    Wet op het onderwijstoezichtIn voorbereidend stadium 01-01-2002    Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet verzelfstandiging
Informatiseringsbank ingevolge evaluatieIn voorbereidend
stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wet houdende intrekking van de Wet tegemoetkoming studiekosten en vervanging
door de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten)MR: 30-06-2000aanvaard door MR 01-08-2000    Wetsvoorstel tot wijziging van
het WPO i.v.m. de beperking van de onderwijsbevoegdheid van PABO-gediplomeerden
tot de groepen 1 en 2 v.w.b. het leergebied lichamelijk opvoedingIn voorbereidend stadium 01-08-2001    Wet tot wijziging van de Monumentenwet 1988 in verband met de implementatie
van het Verdrag van VallettaIn voorbereidend stadium 01-03-2002    Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet vereenvoudiging
Londo i.v.m. herziening gewenningsregelingIn voorbereidend
stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van
de WVO/ WPO/WEC m.b.t. de Wet LIOsIn voorbereidend
stadium 01-08-2001    Wetsvoorstel houdende wijziging
WVO, WEB, WPO en WEC i.v.m. regels over uitzendkrachten in het onderwijs (regeling
uitzendkrachten in het onderwijs)In voorbereidend
stadium 01-08-2001    Wetsvoorstel tot wijziging van
de Wet educatie en beroepsonderwijs i.v.m. o.m. regeling van het aantal contacturen
voor bepaalde beroepsopleidingenIn voorbereidend
stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging Wet
behoud cultuurbezit (evaluatie WBC)In voorbereidend
stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van
de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met decentralisatie van de bovenwettelijke
wachtgelduitgaven en van de vervangingsuitgaven (Regeling decentralisatie
bovenwettelijke wachtgelduitgaven en vervangingsuitgaven VO)In voorbereidend stadium 01-08-2001    Wetsvoorstel WeBu-implementatieIn voorbereidend
stadium 01-01-2002    Wetsvoorstel deregulering WHWIn voorbereidend stadium 01-09-2001    Wetsvoorstel tot wijziging van de WHW i.v.m. uitvoering in de nota «Zicht
op kwaliteit» aangekondigde beleidsvoornemens betreffende het kunstonderwijsIn voorbereidend stadium 01-01-2002    Wetsvoorstel tot wijziging van artikel 23 van de Grondwet inzake samenwerkingsscholenIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de Archiefwet 1995 i.v.m. rijksarchiefinspectieIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs in verband
met wijzigingen in de basisvormingIn voorbereidend
stadium 01-08-2001    Wetsvoorstel tot wijziging van
de WPO, WEC, WVO en de WEB i.v.m. de verrekening van uitkeringen op grond
van artikel 39 BZAIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging Wet op het primair
onderwijs en de Wet op de expertisecentra inzake enkele technische aanpassingenIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de WPO, WEC, WVO en WEB i.v.m. aanpassing bepalingen
voor personeel van 65 jaar en ouderIn voorbereidend
stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van
de WPO, WEC en WVO in verband met een nieuwe regeling informatievoorziening
voor het primair onderwijsIn voorbereidend stadium 01-08-2002    Wetsvoorstel tot wijziging van de WPO i.v.m.
invoering leerlingvolgsysteem voor alle leerlingenIn voorbereidend stadium 01-08-2001    Wetsvoorstel tot wijziging van
de WPO en de WEC t.b.v. de invulling van het begrip «taalondersteuning»
en vastlegging van de vereisten om taalondersteuning te mogen verzorgenIn voorbereidend stadium 01-08-2001BIJLAGE 3 OVERZICHT VAN DE DOOR DE STATEN-GENERAAL AANVAARDE MOTIES
EN DOOR DE BEWINDSLIEDEN GEDANE TOEZEGGINGEN IN HET VERGADERJAAR 1999–2000A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties Omschrijving van de motieVindplaatsStand van zakenARBEIDSVOORWAARDEN
EN BEROEPSKWALITEIT     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de uitbreiding van de
mogelijkheden voor kinderopvang een van de hoofddoelstellingen van de regering
is en dat mede daartoe het aantal kinderopvangplaatsen gedurende deze kabinetsperiode
met 71 000 plaatsen wordt uitgebreid; overwegende, dat onderzoek van
het Centraal Planbureau heeft uitgewezen dat de hoogte van de ouderbijdrage
en de snelle stijging daarvan bij een toenemend inkomen voor veel mensen een
belemmering vormt om zich aan te bieden op de arbeidsmarkt; constaterende,
dat de veelal nog op een standaard werkdag ingerichte openingstijden van kinderopvangcentra
onvoldoende aansluiten op de flexibele werktijden van ouders; verzoekt de
regering:1. f 20 miljoen extra uit te trekken voor een verdere uitbreiding
van de kinderopvangplaatsen, bijvoorbeeld in het onderwijs, en voor verruiming
van de openingstijden;2. f 50 miljoen uit te trekken in het kader van
het Belastingplan 2000 om de kosten van kinderopvang voor lagere en middeninkomens
langs fiscale weg te verminderen;3. een eenmalig bedrag van f 15 miljoen
uit te trekken uit de onderuitputting 1999 om knelpunten op het gebied van
de bouw van nieuwe kinderopvangcentra op te lossen, het zogenaamde waarborgfondsAlgemene politieke beschouwingen d.d. 23 september
199926 800 nr. 21, motie De GraafTer invulling
van de motie De Graaf zijn er afspraken gemaakt met de staatssecretarissen
Verstand (SZW) en Vliegenthart (VWS) dat er in twee tranches (2000 en 2001)
10 miljoen zal worden ingezet voor uitbreiding van de kinderopvangplaatsen
in het onderwijs. Daartoe worden met ingang van 1 september 2000 ook plaatsen
voor buitenschoolse opvang gerekend. In de pas afgesloten onderwijs-CAO is
namelijk een regeling voor buitenschoolse opvang overeengekomen. Verder is
in de CAO afgesproken het budget voor kinderopvang met ingang van 2002 structureel
te verhogen met 10 miljoen; de incidentele intensivering van het kabinet is
daarmee door de sector onderwijs structureel gemaakt. Hiermee is deze motie
afgedaan   De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening,
dat kwalitatief hoogwaardige assessments de spil van het proces van zij-instroom
dienen te vormen; overwegende, dat zij-instroom in het speciaal basisonderwijs
een assessment vergt dat past bij de eisen van het speciaal basisonderwijs;
verzoekt de regering, een op maat toegesneden assessment voor het speciaal
basisonderwijs te ontwerpen, dit vast te leggen in een AMvB en deze binnen
de daartoe gestelde termijnen voor te leggen aan de Tweede kamerBehandeling interimtwet zij-instroom leraren po en vo d.d. 25
mei 200027 015 nr. 20, motie BarthDe AMvB
op grond van de Interimwet zij-instroom PO en VO is in augustus 2000 in verband
met de voorhangprocedure aan de Tweede Kamer aangeboden.Daarbij is de intentie
om besturen van scholen voor speciaal onderwijs in staat te stellen in het
kader van het benoemen van personeel (met het oog op een geschiktheidsverklaring
als bedoeld in de wet) op vrijwillige basis gebruik te laten maken van een
toegepast assessmentALGEMEEN CULTUURBELEID     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat autonome ontwikkelingen binnen de sector kunst en cultuur een waardevolle
bijdrage leveren aan een bloeiend cultureel klimaat; constaterende, dat in
de uitgangspuntennotitie voor de volgende cultuurnota (periode 2001–2004)
veel van de sector kunst en cultuur wordt verlangd, maar dat autonome artistieke
ontwikkelingen onvoldoende worden benadrukt; spreekt als haar mening uit,
dat in het proces van aanvragen en beoordelen, alsmede adviseren en besluiten
over de subsidiëring in de komende periode een markante, eigenstandige
plaats – ook binnen de prioriteitsstelling van gelden voor nieuw beleid –
moet worden ingeruimd voor plannen van kunstenaars en instellingen die op
onafhankelijke wijze en vanuit een artistieke noodzaak totstandkomen; verzoekt
de regering deze opvatting over ruimte voor autonomie en kwaliteit in de adviesaanvraag
aan de Raad voor Cultuur te verwerken en in de daaruit voortvloeiende cultuurnota
te waarborgen, alsmede in de toegezegde procedurebrief aan de Kamer specifiek
hierop in te gaanVao d.d. 23 november 1999 inzake
cultuurbeleid 2001 – 200426 591 nr. 6, motie DittrichEr is ruim aandacht besteed aan dit onderwerp in de adviesaanvraag
aan de Raad voor Cultuur, die in afschrift naar de Tweede Kamer is gegaan
en in de antwoorden op de Kamervragen n.a.v. deze adviesaanvraag   BEROEPSONDERWIJS     De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende,
dat in de bestrijding van het voortijdig schoolverlaten zowel de RMC's als
de leerplichtambtenaren een belangrijke rol hebben;overwegende, dat de RMC's
en de leerplichtambtenaren veelal met dezelfde personen en dezelfde problemen
te maken hebben; overwegende, dat het voor een succesvolle bestrijding van
voortijdige schooluitval van groot belang is om deze functies goed op elkaar
af te stemmen; vraagt de regering in overleg met de gemeenten de mogelijkheden
te onderzoeken om het werk van de RMC's en de leerplichtambtenaren zo goed
mogelijk op elkaar af te stemmen en de Kamer hierover nader te rapporterenAlgemeen overleg d.d. 7 oktober 1999 inzake voortijdig
schoolverlaten26 695 nr. 6, motie RabbaeEen goede afstemming van het werk van de RMC-functie en de leerplichtambtenaren,
met het doel het voortijdig schoolverlaten zoveel mogelijk terug te dringen,
vereist in de eerste plaats afstemming van de relevante gegevensstromen. Hierbij
moet ook de informatie rond het het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid
worden betrokken. Op dit punt is overleg gestart, in het kader van de monitoring
GOA, met de VNG en de LVLA over optimalisering van de leerplichtadministratie,
met name ook voor de gegevens over schooluitval ten behoeve van de RMC-functie
en onderwijsachterstanden. Over de uitkomsten van dit overleg zal de Tweede
Kamer te zijner tijd worden geïnformeerd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat schooluitval een maatschappelijk thema
is dat de grootste aandacht verdient en een zo effectief mogelijke aanpak
vereist; overwegende, dat in een goede probleemanalyse van voortijdig schoolverlaten
het pedagogisch-didactisch klimaat op school en de beleving daarvan door jongeren
een belangrijke rol dient te spelen; overwegende, dat daarbij de motieven
van voortijdig schoolverlaters die samenhangen met dit klimaat dienen te worden
meegenomen; constaterende, dat negatieve verwachtingen en negatieve beeldvorming
van leerkrachten jegens leerlingen een rol kunnen spelen; verzoekt de regering
door de inspectie in samenwerking met de gemeenten een onderzoek te laten
instellen naar de wijze waarop allochtone en autochtone spijbelaars en vroegtijdig
schoolverlaters zelf, het pedagogisch-didactisch klimaat van hun school ervaren
en daarover binnen een jaar in het onderwijsverslag te rapporterenAlgemeen overleg d.d. 7 oktober 1999 inzake voortijdig
schoolverlaten25 695 nr. 7, motie KortramDe inspectie heeft bij drie bureaus offerte gevraagd. In overleg met de inspectie
wordt bezien hoe de Tweede Kamer kan worden geïnformeerd, aangezien rapportage
in het komende onderwijsverslag niet haalbaar is   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat onderwijs van groot maatschappelijk belang is; constaterende, dat binnen
het onderwijs nog diverse knelpunten kunnen worden opgelost teneinde de positie
van specifieke groepen en het arbeidsvoorwaardenbeleid voor leraren te verbeteren;
van mening, dat extra middelen beschikbaar moeten worden gesteld voor de volgende
urgenties:– het oplossen van de wachtlijsten bij taallessen voor oudkomers
(met name werklozen en opvoeders) en mede als gevolg daarvan meer ruimte te
bieden voor de alfabetisering van autochtonen in gemeenten met meer dan 7%
minderheden (f 30 miljoen structureel);– het beperken van de taakstelling
die in de Rijksbegroting 2000 is voorzien ten aanzien van het secundair beroepsonderwijs
(f 30 miljoen structureel);– het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden
voor leraren op scholen die te maken hebben met arbeidsmarktknelpunten (salarissen
achterstandsscholen, ondersteunende taken) (f 30 miljoen structureel);–
het in staat stellen van gemeenten om vroeg- en voorschoolse opvang in te
voeren c.q. uit te breiden (f 20 miljoen structureel); verzoekt de regering,
hiertoe een bedrag van f 110 miljoen structureel aan de begroting van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen toe te voegen en dit voor 90 miljoen ten
laste te brengen van de uitgavenreserve (tranche 1999, f 250 miljoen)
en hierin voor het overige bij Voorjaarsnota te voorzienAlgemene politieke beschouwingen d.d. 23 september 199926 800 nr. 9,
motie MelkertDe motie is verwerkt in nota van
wijziging op de begroting, Kamerstuk 1999 – 2000, 26 800 VIII,
nr. 5   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat er een groot tekort aan hoogopgeleiden
dreigt te gaan ontstaan;overwegende,– dat het enkel inzetten op een
verbetering van de doorstroom van studenten ontoereikend is ter voorkoming
van dat tekort;– dat niet enkel het ministerie van OCenW op dit punt
een verantwoordelijkheid heeft; verzoekt de regering, de Kamer voor 1 mei
2000 door de ministeries van OCenW, SoZaWe, EZ en GSI gezamenlijk een beleidsagenda
op te laten stellen voor Een Leven Lang Leren die zich uitstrekt over diverse
sectoren en de arbeidsmarktBegroting OCenW 200026 800
VIII nr. 20 (herdruk), motie Eurlings en HamerBij brief van 4 november 1999 aan de Tweede Kamer is aangegeven dat, mede
naar aanleiding van de motie Rabbae (Kamerstuk 26 695, nr. 3) overheid
en sociale partners, ten behoeve van bespreking in het voorjaarsoverleg, gezamenlijk
een notitie voorbereiden met concrete voorstellen over mogelijke kwalificeringstrajecten
voor werkenden en werkzoekenden zonder startkwalificatie, met name ook voor
jongeren die vroegtijdig uitstromen naar de arbeidsmarkt. Tevens is toegezegd
de Kamer begin 2000 een rapportage toe te sturen over de voortgang van het
geheel van initiatieven op het gebied van een Leven Lang Leren.De ministers
van OCenW, EZ en SZW hebben besloten tot additionele concrete projecten bij
de employability agenda. Deze zijn: Experiment Individuele Leerrekening, Digitale
scholing werkzoekenden, inzetten van Educatieve TV, versnelde invoering van
EVC, projecten zij-instroom in het leraarberoep. Onderzocht wordt of het Experiment
Individuele Leerrekening kan worden gecombineerd met een kwalificeringstraject
voor werkende voortijdig schoolverlaters.Naast deze initiatieven heeft de
minister van OCenW het initiatief genomen tot de organisatie van een Week
van het Leren in september 2000. Deze week is bedoeld om het bewustzijn en
de motivatie voor een Leven Lang Leren te bevorderen. Behalve zij-instroom
in het leraarsberoep zijn deze projecten opgenomen bij de scholingsmaatregelen
in de arbeidsmarktknelpuntennotitie In Goede Banen. De zij-instroom in het
leraarsberoep maakt onderdeel uit van de aparte rapportage over de knelpunten
in de onderwijssector. Deze notitie en de rapportages voor de collectieve
sector worden aan de Kamer toegezonden. Via het verslag van het voorjaarsoverleg
zal de Kamer worden geïnformeerd over de afspraken die het kabinet met
sociale partners hierover heeft gemaakt. Hiermee vervalt de noodzaak voor
een afzonderlijke Leven Lang Leren-rapportageDe Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat sprake is van een aanzienlijke terugloop in het aantal studenten aan de
ROC's, met name in de beroepsopleidende leerweg (BOL); constaterende, dat
deze dalende trend in de leerlingaantallen het komende jaar doorzet; van oordeel,
dat gezien de huidige en de toekomstige tekorten aan BBL- (beroepsbegeleidende
leerweg) en BOL-opgeleiden op de arbeidsmarkt geïnvesteerd moet worden
in het tegengaan van de dalende trend van studentenaantallen in het secundair
beroepsonderwijs; verzoekt de regering, in overleg met de instellingen;a.
plannen te ontwikkelen om deze dalende trend tegen te gaan, waarbij de aantrekkelijkheid
van het beroepsonderwijs in de volle breedte wordt bekeken;b. de terugloop
in leerlingenaantallen niet door te laten berekenen in de bekostiging en die
bekostiging dus te behouden voor deze sectorBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 23, motie Hamera. De dalende trend doet zich niet meer voor. Uit de tellingen 1999 blijkt
een stijging van deelname aan BBL en BOL. Dit is bij Voorjaarsnota aan Kamer
worden gemeld. In de begroting 2001 zal deze stijging tevens worden opgenomen.b.
Het budget beroepsonderwijs wordt jaarlijks aangepast voor deelnemersontwikkeling.
Bij een brief betreffende de moties OCenW begroting (26 800-VIII, nr.
57) dd. 25 november 1999 heeft de minister aangegeven hieraan vast te willen
houden. De in het najaar 1999 na accountantscontrole gebleken lagere aantallen
in 1998 hebben geleid tot een daaraan gerelateerde vaststelling van het bekostigingsniveau
1999. De hiermee gemoeide middelen (f 37 mln) zullen deels worden ingezet
voor de recent gebleken deelnemersontwikkeling en deels voor specifieke problemen
in de bve-sector   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat grote tekorten dreigen op de arbeidsmarkt voor middelbaar
en hoger beroepsopgeleiden; van oordeel, dat het noodzakelijk is zoveel mogelijk
studenten te interesseren voor het secundair en hoger beroepsonderwijs om
deze toekomstige tekorten op te kunnen vangen; van oordeel, dat dit mede bereikt
kan worden door het verbeteren van duale routes in het beroepsonderwijs; verzoekt
de minister in samenwerking met de departementen Economische Zaken en Financiën
duale routes in het secundair en hoger beroepsonderwijs verregaand te stimulerenBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 24, motie
HamerDe resultaten van het hoofdlijnenakkoord
«Versterking Werkend Leren» worden opgenomen in Koers BVE en in
september samen met de begroting aan de Tweede Kamer gepresenteerd   CULTUREEL ERFGOED     De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening dat
de nota Belvedere haar kracht ontleent aan de geïntegreerde visie op
basis van historisch-(steden)bouwkundige, historisch-geografische en archeologische
kwaliteitscriteria; overwegende dat de ongeschonden doorgeleiding van deze
visie naar alle bestuurlijke geledingen en naar alle actoren in het vormgevingsproces
van de ruimtelijke ordening vanuit een eenduidige autoriteit dient te worden
bevorderd;overwegende dat het gelet op de complexe diversiteit van de nationale
omvang van de ontwerpopdracht noodzakelijk is, met behulp van experimenten
ervaring op te doen binnen de als nationaal landschap gekwalificeerde gebieden
zoals het Groene Hart, de Hollandse Waterlinie en de Hoeksche Waard; spreekt
met dat doel uit, over te gaan tot de aanstelling van een drietal landschapsintendanten
onder supervisie van de rijksbouwmeester, met de opdracht een programma van
eisen op te stellen, inclusief de indicatieve financiële consequenties,
voor een nader op te stellen ontwerpteam, zodat inzicht wordt verkregen in
de betekenis van het in de nota Belvedere beoogde ruimtelijke kwaliteitsniveau;
verzoekt de regering op basis van het ontwikkelde instrumentarium voor ruimtelijke
kwaliteit voorstellen te doen tot aanvulling in de wet- en regelgeving voor
ruimtelijke ordeningnota-overleg d.d. 29 november
1999 inzake Belvedere26 663 nr. 4, motie SchoenmakersPer 1 juli start in Utrecht het bureau Belverdere met de implementatie   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat cultuurhistorische aspecten van groot belang zijn bij de
inrichting van de ruimte; overwegende, dat de vijfde Nota ruimtelijke ordening
bij het ministerie van VROM in voorbereiding is; van mening, dat de vijfde
Nota ruimtelijke ordening een helder en integraal kader biedt voor de afweging
van alle ruimtelijke aspecten; verzoekt de regering afwegingen over aanwijzingen
van Belvedere-gebieden uitsluitend plaats te laten vinden bij de behandeling
van de vijfde Nota ruimtelijke ordeningnota-overleg
d.d. 29 november 1999 inzake Belvedere26 663 nr. 5, motie Geluk en Schreijer
PierikDeze motie wordt conform uitgevoerd in het
kader van de voorbereiding van de Vijfde Nota   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat;– in het kader van de vijfde Nota
ruimtelijke ordening nader zal worden bezien welke Belvederegebieden voor
een specifiek op ontwikkeling van cultuurhistorische waarden gericht nationaal
project in aanmerking komen;– bij het alsnog realiseren van het «vergeten
randmeer» tussen de Noordoostpolder en het oude land van Overijssel
en Friesland bij uitstek sprake kan zijn van instandhouding, versterking en
herstel van cultuurhistorische waarden;– daarmee integraal aandacht
kan worden besteed aan facetten als infrastructuur, landschap, toerisme, recreatie,
ecologie, natuurontwikkeling, historisch stedenlandschap en waterbeheer; verzoekt
de regering de mogelijkheden te onderzoeken realisering van het «vergeten
randmeer» tussen de Noordoostpolder, Overijssel en Friesland als nationaal
project aan te merken en daarover in de vijfde Nota ruimtelijke ordening uitsluitsel
te gevennota-overleg d.d. 29 november 1999 inzake
Belvedere26 663 nr. 7, motie StellingwerfIn juli is er interdepartementaal overleg gevoerd. Na het zomerreces zal de
Tweede Kamer hiervan op de hoogte worden gesteld   De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende, dat het nieuwe millennium
in een aantal landen wordt aangegrepen om nationale kunstschatten een meer
prominente plaats te geven; van mening, dat het masterplan voor het Rijksmuseum
de mogelijkheid biedt om het museum in topconditie te brengen voor de volgende
eeuw; cultureel toonaangevend en toegankelijk voor velen; verzoekt de regering,
een reactie voor te bereiden op de plannen die het Rijksmuseum ook in het
nieuwe millennium tot een vooraanstaand museum van internationale allure maken
en de Kamer hierover te informerenalgemene politieke
beschouwingen d.d. 23 september 199926 800 nr. 11, motie MelkertIn juli 2000 is er een interdepartementaal overleg geweest.
Op basis hiervan is er met het Rijksmuseum gesproken. De Tweede Kamer zal
over de uitkomsten worden bericht   HOGER BEROEPSONDERWIJS     De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat de discussie over het kunstvakonderwijs
al sinds 1978 wordt gevoerd; constaterende, dat de aanbevelingen uit het rapport
«Beroep kunstenaar» en de nota «Zicht op kwaliteit»
voor het eerst in vele jaren een goede herstructurering mogelijk lijken te
maken; overwegende, dat de voorgestelde taakstelling van 25 miljoen gulden
zwaar drukt op het kunstvakonderwijs, omdat op de 17% generieke HBO-kortingen
dit extra bedrag de kortingen een stuk hoger zal doen oplopen; overwegende,
dat deze hoge kortingen de herstructurering van het kunstvakonderwijs aanzienlijk
bemoeilijken; en gelet op de motie 26 200-VIII nr. 54 Visser-van Doorn
van 15 december 1998; verzoekt de regering, om voor de resterende taakstelling
van f 10 miljoen gulden vanaf 2001 een oplossing te zoekennota-overleg d.d. 6 september 1999 inzake kunstvakonderwijs25 802
nr. 14, motie BelinfanteBij Voorjaarsnota 2000/begrotingsvoorbereiding
2001 zal worden bezien in hoeverre een oplossing kan worden gevonden voor
de resterende taakstelling van f 10 mln. structureel vanaf 2001   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de herstructurering van het kunstvakonderwijs een complex
proces is dat gebaat is bij het stapsgewijs en zorgvuldig uitvoeren van de
voorgenomen veranderingen; verzoekt de regering, om bij de herstructurering
van het kunstvakonderwijs fasering en tijdpad zoals voorgesteld in het rapport
van de Projectorganisatie Kunstvakonderwijs tot uitgangspunt te nemen en op
korte termijn, eerder dan medio 2000, de Kamer duidelijkheid te verschaffen
over de bekostigingssystematieknota-overleg d.d.
6 september 1999 inzake kunstvakonderwijs25 802 nr. 15, motie HalsemaMotie is afgedaan bij brief van 6 oktober 1999
(25 802, nr. 19)   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de minister de flexibiliteit in het hoger onderwijs wil bevorderen;
overwegende, dat hiertoe in de nota over het Hoger Onderwijs- en Onderzoeksplan
Plan (HOOP) 2000 het voorstel wordt gedaan om een experiment aan te gaan waarbij
vouchers benut kunnen worden, maar dat dit experiment in de breedte zeer beperkt
is; overwegende, dat voor een goede evaluatie van de waarde van leerrechten
het noodzakelijk is dat de deelnemende studenten en instellingen een realistische
situatie van leerrechten wordt geboden; verzoekt de regering het experiment
met vouchers zo breed mogelijk te houden – voor meerdere opleidingen
en voor zowel HBO-, als WO-opleidingen – en de Kamer hierover vóór
de behandeling van het HOOP 2000 specifieke voorstellen te doenBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 21, motie Eurlings en
Hamer– De Tweede Kamer is geïnformeerd
bij brief van 22 december 1999 (Kamerstuk 26 807, nr. 2)– In de
brief van 2 februari 2000 is aangegeven dat de Tweede Kamer geïnformeerd
zal worden over de mogelijkheden van een experiment met vouchers op basis
van de huidige wet en kenbaar zal worden gemaakt of er eventueel een experimenteerregime
nodig is   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat in 1991 een hoofdlijnenakkoord is gesloten met de hogescholen betreffende
het beschikbare budget;constaterende, dat zich sindsdien een substantiële
groei van het aantal studenten in het HBO heeft voorgedaan, en in de komende
jaren nog zal voordoen, waarbij de reële verwachting is dat de groei
hoger zal blijven dan de huidige ramingen; constaterende, dat als gevolg hiervan
het beschikbare bedrag per student substantieel is gedaald, en in de komende
jaren verder zal dalen; van oordeel, dat er alle reden is om gezien de huidige
en toekomstige tekorten aan hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt te investeren
in groei van studentenaantallen in het HBO; verzoekt de minister, met de hogescholen
bestuurlijk overleg te voeren over de ontwikkeling van de studentenaantallen
en het gemiddeld per student beschikbare bedrag op basis van een gedegen analyse
van de cijfers; de Kamer zo spoedig mogelijk maar in ieder geval ruimschoots
voor de begroting van 2001 te rapporteren en inzicht te geven in de budgettaire
consequenties hiervanBegroting OCenW 200026 800
VIII nr. 25, motie HamerOverleg met hogescholen
(HBO-Raad) heeft plaatsgevonden. Budgettaire gevolgen zullen worden meegenomen
bij de Voorjaarsnota-besluitvorming. In de Voorjaarsnota 2000 is aangegeven
dat extra middelen zullen worden toegevoegd aan het HBO-budget in verband
met de hogere studentenaantallen. In de begroting zal de meerjarige oploop
worden gepresenteerd   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de verschillen in bekostiging tussen het hoger beroepsonderwijs
(HBO) en het wetenschappelijk onderwijs (WO) niet altijd even helder zijn;
overwegende, dat dit aanleiding geeft tot onnodige verwarring over de toereikendheid
van de bekostiging; overwegende, dat de bestuurlijke, onderwijskundige en
internationale ontwikkelingen gericht zijn op verdere samenwerking en harmonisatie
van titelatuur; verzoekt de regering om een nadere analyse van de bekostigingsstelsels
van het HBO en WO en een daaraan gerelateerd onderzoek naar de wenselijkheid
om op termijn te komen tot één bekostigingsstelsel voor HBO
en WO, voor de onderwijscomponentBegroting OCenW
200026 800 VIII nr. 38, motie LambrechtsIn de lijst van vragen en antwoorden naar aanleiding van het ontwerp-HOOP
2000 (26 807, nr. 3 vastgesteld op 17 januari 2000) is bevestigd dat
een analyse van de bekostigingssystemen van het HBO en WO zal plaatsvinden.
Tevens werd medegedeeld dat de regering vooralsnog geen plannen heeft om de
bekostigingssystematiek in het Wetenschappelijk Onderwijs aan te passen. De
reden is dat met ingang van 1 januari 2000 een nieuwe bekostigingssystematiek
in het WO is ingevoerd. De Tweede Kamer zal na het zomerreces worden geïnformeerd
over de vormgeveing van het nieuwe bekostigingsmodel voor het HBO en de invoering
van het voucherexperiment   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat de discussie over het kunstvakonderwijs
al sinds 1978 wordt gevoerd; overwegende, dat de resterende taakstelling van
10 mln., opgelegd aan het kunstvakonderwijs met ingang van 2001, nog altijd
zwaar drukt op de beoogde herstructurering; overwegende, dat er nog geen uitvoering
is gegeven aan de eerder ingediende motie-Belinfante c.s. (25 802 nr.
14) van 6 september 1999 en slechts gedeeltelijk aan de motie-Visser-van Doorn
c.s. (26 200-VIII nr. 54) van 15 december 1998; overwegende, dat voor
de inmiddels in gang gezette herstructurering de benodigde duidelijkheid voor
de instellingen nog altijd ontbreekt; verzoekt de regering nogmaals om zo
spoedig mogelijk een oplossing te zoeken voor de resterende taakstelling van
f 10 mln. structureel en de Kamer daarover te berichtenBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 39, motie LambrechtsDe oplossing voor de taakstelling wordt betrokken
bij besluitvorming over de Voorjaarsnota 2000/begrotingsvoorbereiding 2001.De
resterende taakstelling is vervallen   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de Adviescommissie onderwijsaanbod (ACO)
wordt opgeheven en hiervoor een nieuwe procedure wordt ingericht waarin de
instellingen meer zelfregie hebben; overwegende, dat de belangrijkste argumentatie
voor het opheffen op termijn van de ACO is de lange en bureaucratische procedure;
van oordeel, dat bij vernieuwingen in het onderwijsaanbod de zelfregie van
instellingen wenselijk is, maar deze geenszins moet leiden tot het onbeperkt
uitbreiden van het aantal opleidingen; verzoekt de regering dat in het verlengde
hiervan, alvorens tot bekostiging wordt besloten, een oordeel wordt gevormd
over de macro-doelmatigheid, waarvoor de minister uiteindelijk de verantwoording
draagtNota-overleg d.d. 24 januari 2000 inzake
HOOP 200026 807 nr. 5, motie HamerDe reactie
is verwoord in de brief aan Tweede Kamer over de vaststelling van het HOOP
2000 van 2 februari 2000 (Kamerstuk 26 807, nr. 15): «Voordat tot
bekostiging van een opleiding wordt overgegaan, wordt nagegaan of de verschillende
stappen ten aanzien van de beoordeling van de macro-doelmatigheid zorgvuldig
zijn gezet en of derhalve ook een goede afweging op het punt van de marktanalyse
heeft plaatsgevonden. Dit zal via het stelsel van accreditatie plaatsvinden»   De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende,
dat het studeren met een handicap specifieke knelpunten en problemen oplevert;
van mening, dat het van groot belang is om te bevorderen dat het hoger onderwijs
voldoende toegankelijk is voor studenten met een handicap; vraagt de minister
een onderzoek te doen naar de aard en omvang van de specifieke problemen die
studenten met een handicap ervaren in het hoger onderwijs en de Kamer hierover
te rapporterenNota-overleg d.d. 24 januari 2000
inzake HOOP 200026 807 nr. 8, motie RabbaeIn de brief aan de Tweede Kamer inzake vaststelling HOOP 2000 d.d. 2 februari
2000 (Kamerstuk 26 807, nr. 15) zegt de minister een onderzoek toe; over
de uitkomsten zal hij de Kamer informerenInmiddels zijn er drie uitnodigingsbrieven
voor offerte verzonden en zijn er twee offertebrieven voor onderzoek ontvangen   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat het aanbod van elke gewenste opleiding in ons land onder zekere voorwaarden
dient te worden gegarandeerd; overwegende, dat de huidige ontwikkelingen van
flexibilisering en internationalisering tot gevolg zouden kunnen hebben dat
de zogenaamde kleine opleidingen onder druk komen te staan; spreekt als haar
mening uit, dat de regering in samenspraak met de instellingen een verantwoord
minimum aan het aanbieden van opleidingen garandeertNota-overleg d.d. 24 januari 2000 inzake HOOP 200026 807 nr. 13, motie
Van der VliesAfgewikkeld met brief vaststelling
HOOP 2000 aan de Tweede Kamer van 2 februari 2000, (Kamerstuk 26 807,
nr. 15): «Tevens is gevraagd dat de regering in samenspraak met de instellingen
een minimum aan het aanbieden van opleidingen garandeert. In dit kader is
gewezen op de werkwijze zoals die onder andere in het kader van het kleine
letterconvenant bij de universiteiten wordt gehandteerd. Tevens zou ook moeten
worden bezien in hoeverre er kan worden samengewerkt tussen West-Europese
universiteiten bij het aanbieden van opleidingen»INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE     De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat publiek-private samenwerking in het bestuur van Kennisnet
en de bestuurlijke verhoudingen diffuus maakt en de politieke verantwoording
naar de Kamer bemoeilijkt;overwegende, dat betrokkenheid van het bedrijfsleven
bij de inhoud van Kennisnet niet in de rede ligt, en dat commerciële
uitingen op Kennisnet in strijd zijn met het convenant sponsoring in het onderwijs;
van mening, dat inzake de toekomst van Kennisnet sprake moet zijn van objectieve
afwegingen van diverse mogelijkheden en heldere go/no go-momenten voor de
Tweede Kamer; spreekt uit, dat publiek-private samenwerking en de opbouwfase
van Kennisnet ongewenst is; verzoekt de regering in de verkenning van de toekomst
van Kennisnet de mogelijkheid van een publiekrechtelijke stichting en handhaving
van de huidige bestuurlijke inrichting van Kennisnet nadrukkelijk uit te werken,
en de Kamer daar voor 1 januari 2000 over te rapporterenInformatie- en Communicatie-Technologie (ICT) in het onderwijs d.d. 29 JUNI
200025 733, nr. 52, motie BarthP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat Kennisnet alleen van betekenis kan zijn als voldoende hoogwaardige educatieve
content ontwikkeld wordt; overwegende, dat het Deense model waarbij een Expertisecentrum
ICT Onderwijs de ontwikkeling en verspreiding van educatieve programma's tot
haar taak mag rekenen, ook in Nederland van betekenis zou kunnen zijn; verzoekt
de regering de mogelijkheid van een Expertisecentrum ICT Onderwijs en een
daaraan verbonden leerstoel, te onderzoeken, en daarover in de eerstvolgende
voortgangsrapportage «onderwijs online» te rapporterenInformatie- en Communicatie-Technologie (ICT) in het onderwijs25 733,
nr. 53, motie Lambrechts c.s.P.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de
ontwikkeling van ICT in het onderwijs van nationaal belang is; overwegende,
dat het bedrijfsleven graag een bijdrage wil leveren aan deze ontwikkeling;
van mening, dat alle scholen van deze betrokkenheid moeten kunnen profiteren,
verzoekt de minister, de instelling van een nationaal matchingsfonds ICT in
het onderwijs te bevorderenInformatie- en Communicatie-Technologie
(ICT) in het onderwijs25 733, nr. 54, motie Cherribi en WijnP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de integratie van ICT in het onderwijs en «levenslang
leren» staat of valt met de beschikbaarheid van gebruiksvriendelijke
educatieve software; constaterende, dat software-ontwikkeling door de overheid
gestimuleerd wordt in onder andere de Twinning Centra; verzoekt de regering
twintig miljoen gulden structureel toe te voegen aan de begroting van het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en op korte termijn een
impuls te geven aan de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke en educatieve
software ten behoeve van onderwijs en trainingen voor jongeren en ouderenAlgemene politieke beschouwingen d.d. 23 september
199926 800 nr. 15, motie DijkstalAfgedaan
met de eerste voortgangsrapportage over Onderwijs on line (februari 2000)
waarin is aangegeven hoe de minister deze motie zal uitvoeren (pagina 20 tot
en met 22 van de voortgangsrapportage)   MEDIA, LETTEREN
BIBLIOTHEKEN     De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat de regering geen uitvoering heeft gegeven
aan de motie-Van Zuijlen (Kamerstuk 24 808, nr. 30); constaterende, dat
het wetsvoorstel tot intrekking van de Radio Omroep Zenderwet klaar ligt om
naar de Kamer te worden gestuurd; roept de regering op dit wetsvoorstel per
ommegaande naar de Kamer te sturenVao frequentiebeleid
d.d. 7 december 199924 095 nr. 29, motie Van ZuijlenHet wetsvoorstel is bij KB van 22 februari 2000 bij de Tweede Kamer ingediend
(Kamerstuk 27 019, nrs. 1–3)De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat het van belang is voor de frequentieverdeling van volgend jaar zoveel
mogelijk ruimte beschikbaar te hebben; verzoekt de regering de dubbele bedekking
van Radio 1 op te heffenVao frequentiebeleid d.d.
7 december 199924 095 nr. 35, motie NicolaïHet Kabinetsstandpunt inzake zero base is met Kamerstuk 24 095 nr. 42
verschenen   De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende,
dat uiterlijk 1 juni het kabinetsbesluit over de nieuwe verdeling van de FM-frequenties
genomen zal worden; overwegende, dat voor de verdeling van de FM-frequenties
veiling een gewenst instrument is, met name vanwege toegankelijkheid voor
nieuwkomers; voorts overwegende, dat er duidelijkheid dient te bestaan over
de condities waaronder geveild zal worden; verzoekt de regering, gelijkwaardige
pakketten te veilen, met landelijke dekking van 60 à 70 procent, voor
een periode van 4 jaar, zo mogelijk anoniem voor wat betreft frequentienummers;
verzoekt de regering tevens, ruim bijtijds voor het verstrijken van die periode
volledige duidelijkheid over de beschikbare etherruimte te verschaffenVao frequentiebeleid d.d. 07 december 199924 095
nr. 39, motie NicolaïDe motie wordt uitgevoerd,
behalve het aspect anoniem veilen. Er worden 7 pakketten van 70–75%
en 1 pakket van ca. 60% publieksbereik uitgegeven voor de periode van 8 jaar   De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening,
dat ten minste één van de pakketten FM-radiofrequenties die
de regering gaat veilen, inhoudelijk moet worden geoormerkt; van mening, dat
dit een nieuwszender moet zijn; dringt er bij de regering op aan een pakket
FM-radiofrequenties geclausuleerd te veilen, en wel als nieuwszenderVao frequentiebeleid d.d. 7 december 199924 095 nr.
30, motie Van Zuijlen en BakkerDe motie wordt
uitgevoerd, zie Kamerstuk24 095 nr. 42 (kabinetstandpunt herverdeling
van radio-omroepfrequenties (zero base)   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat voor de ontwikkeling van digitale ethertelevisie
en digitale etherradio industriepolitieke maatregelen nodig zijn;overwegende,
dat de door de Kamer gewenste voorwaarden die voor DVB-T nodig zijn om zich
tot een concurrent van de kabel te ontwikkelen in onvoldoende mate aan de
veiling kunnen worden verbonden; overwegende, dat de door de Kamer gewenste
koppeling tussen T-DAB en FM-frequenties die noodzakelijk is voor de voorspoedige
ontwikkeling van digitale radio niet door het kabinet wordt uitgevoerd;overwegende,
dat snelheid bij de uitgifte van etherfrequenties geboden is omdat andere
infrastructuren zich ook in een snel tempo ontwikkelen en op korte termijn
competitie voor de kabel nodig is; verzoekt het kabinet direct na de zomer
voor de verdeling van T-DAB en DVB-T in plaats van een veiling de vergelijkende
toets toe te passenFrequentiebeleid d.d. 28 juni
200024 095, nr. 44, motie Van ZuijlenP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening,
dat de publieke omroep de ruimte moet hebben neventaken te ontwikkelen; van
mening, dat de definitie van het karakter van neventaken in de Concessiewet
te smal is; van mening, dat de publieke omroep een voortrekkersrol kan vervullen
bij de ontwikkeling van nieuwe mediadiensten; van oordeel, dat neventaken,
zoals themakanalen en Internet, niet beperkt moeten blijven tot bestaand programmamateriaal;verzoekt
de regering bij de toepassing van artikel 13c, derde lid, van de Mediawet,
de publieke omroep de ruimte te geven ook nieuw programmamateriaal te ontwikkelen
ten behoeve van neventakenKamerbehandeling d.d.
20 januari 2000 w.v. wijziging van de mediawet ivm de invoering van een vernieuwd
concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep26 660 nr. 59, motie
Van ZuijlenDit is gerealiseerd in het inwerkingtredings-KB
Concessiewet van 28 maart 2000   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat in de Kamer nog geen discussie over de
toekomst van de kabel heeft plaatsgevonden; overwegende, dat in de Concessiewet
hierover wel al besluiten worden genomen die verregaande consequenties hebben
voor lokale omroepen; verzoekt de regering de artikelen niet in werking te
laten treden tot besluitvorming over de kabelnotitie heeft plaatsgevondenKamerbehandeling d.d. 20 januari 2000 w.v. wijziging
van de Mediawet ivm de invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de
landelijke publieke omroep26 660 nr. 60, motie Van ZuijlenEen en ander is gerealiseerd in het inwerkingtredings-KB Concessiewet
van 28 maart 2000   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de regering pas over tien jaar de volledige Nederlandse ondertiteling
van de publieke en commerciële netten zal realiseren; verzoekt de regering,
binnen vijf jaar de Nederlandse ondertiteling van de publieke en commerciële
netten te realiserenKamerbehandeling d.d. 20-1-2000
w.v. wijziging van de Mediawet ivm de invoering van een vernieuwd concessiestelsel
voor de landelijke publieke omroep26 660 nr. 73, motie StellingwerfAan de publieke en commerciële omroepen zal verzocht
worden met een plan te komen om dit zo mogelijk te realiseren. In het najaar
zal de Kamer geïnformeerd worden over het resultaat   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat vanaf de
introductie van de Mediawet in april 1987 ten aanzien van de publieke omroep
het adagium «overheid op afstand» door regering en Kamer wordt
onderschreven; spreekt uit, dat de overheid zich niet tot in detail met omroepzaken
moet bezighouden; verzoekt de regering, te bewerkstelligen dat haar toekomstige
regelgeving op het terrein van de publieke omroep zich uitsluitend beperkt
tot de hoofdlijnen van het mediabeleid en waar mogelijk te komen tot deregulering
van de huidige Mediawet met betrekking tot de voorschriften ten aanzien van
de programma-inhoud en netprofielenKamerbehandeling
d.d. 20 januari 2000 w.v. wijziging van de mediawet ivm de invoering van een
vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep26 660 nr.
74, motie AtsmaDit is een permanent punt van aandacht   De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende,
dat er verschil van inzicht bestaat over het bij de publieke omroep wegen
van het belang van aard en kwaliteit van programmering ten opzichte van het
belang van publieksbereik en marktaandeel; spreekt als haar mening uit, dat
de publieke omroep primair gericht moet zijn op kwalitatief hoogstaande programmering
en secundair op een groot publieksbereik; verzoekt de regering van dit standpunt
uit te gaan bij de opstelling van de concessievoorwaardenKamerbehandeling d.d. 20 januari 2000 w.v. wijziging van de Mediawet ivm de
invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep26 660
nr. 79, motie NicolaïUitvoering van de motie,
zoals in de tekst gevraagd, kan inmiddels niet meer. De Tweede Kamer heeft
de mogelijkheid van voorwaarden met betrekking tot de programmering na amendering
geschrapt   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat de voor afdracht aan de omroepmiddelen bestemde bedragen fors lager zijn
uitgekomen als gevolg van het opheffen van de Dienst Omroepbijdragen; constaterende,
dat de regering daarvan slechts een gedeelte compenseert en dat het restant
leidt tot een vermindering van de algemene omroepreserve;overwegende, dat
de publieke omroepen op deze wijze nadelige gevolgen zullen ondervinden van
de fiscalisering van de omroepbijdrage in tegen-stelling tot herhaalde toezeggingen
van de minister en de staatssecretaris dat dit niet het geval zou zijn; verzoekt
de regering ervoor zorg te dragen dat de omroepreserve per 31 december 1999
niet lager uitkomt dan zonder fiscalisering het geval zou zijn geweestWijziging van de Mediawet ivm nieuwe regels omtrent de
financiering van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage)26 707,
nr. 23, motie AtsmaDoor de regering is herhaaldelijk
toegezegd dat de fiscaliseringsoperatie budgettair neutraal zou verlopen.
De motie is nog onderwerp van overleg tussen de departementen van Financiën
en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Het gaat hierbij met name om het het
vaststellen van het reële niveau van de omroepreserve zoals die tot stand
zou zijn gekomen zonder fiscalisering van de omroepbijdrage   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat concurrentie het beste middel is om tot ontwikkeling van
(nieuwe) diensten te komen; overwegende, dat toegang van internet serviceproviders
(ISP's) tot de kabel daarom op zo kort mogelijke termijn gewenst is; verzoekt
de regering om in lijn met de paragrafen 24 en 29 van het advies van NMA en
OPTA over de nota «Kabel en consument: marktwerking en digitalisering»
binnen een jaar extra wettelijke bevoegdheden voor de OPTA te creëren,
zodat voorspelbaarheid en bestuurlijke samenhang tussen regels en toezicht
voor alle via de kabel afgewikkelde diensten ontstaatKabel en consument; marktwerking en digitalisering27 088, nr. 3, motie
Van ZuijlenHet Kabinet heeft in zijn reactie op
deze motie (27 088, nr. 15) het voornemen uitgesproken dat in lijn met
de ontwikkeling in Europese ONP-regelgeving, en de feitelijke ontwikkelingen
op de Nederlandse markt, binnen twee jaar een wettelijke toegangsregime voor
internet en andere diensten zal worden gereed gemaakt   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de doorgifteplicht van
de lokale publieke omroep handhaafbaar moet zijn;verzoekt de regering op korte
termijn naar analogie van artikel 13.6 van de Telecommunicatiewet doorgifte
van lokale publieke omroep door kabelexploitanten te regelenKabel en consument; marktwerking en digitalisering27 088,
nr. 4, motie Van ZuijlenOverleg met de Organisatie
van Lokale Omroepen in Nederland en de Vereniging van Kabelbedrijven over
kosten verbonden aan aanlevering en doorgifte van signalen is gaande   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat digitalisering van de kabel van groot belang is, zowel vanwege de aansluiting
op de elektronische snelweg als vanwege de keuzesnelheid van de burger; verzoekt
de regering, te bevorderen dat zo spoedig mogelijk deze digitalisering plaatsvindt
en individuele keuzevrijheid per zender wordt geïntroduceerd en daartoe
vóór 1 januari 2001 een plan van aanpak op te stellenKabel en consument; marktwerking en digitalisering27 088,
nr. 5, motie NicolaïDe Kabelnota omvat reeds
een plan van aanpak. Tevens zal vóór 1-1-2001 een overzicht
worden gegeven van de voortgang in aangekondigde en toegezegde maatregelen,
waaronder de open toegangsregulering   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat voor internet via de kabel open toegang
wenselijk is; verzoekt de regering voor de mogelijkheid voor kabelbedrijven
hun eigen serviceprovider voorrang te geven, een overgangstermijn te hanteren
van maximaal twee jaar, met halfjaarlijks ex ante toezicht door de OPTA en
de NMA gezamenlijkKabel en consument; marktwerking
en digitalisering27 088, nr. 6, motie Nicolaï en van WalsemHet Kabinet heeft in zijn reactie op deze motie (27 088,
nr. 15) het voornemen uitgesproken dat in lijn met de ontwikkeling in Europese
ONP-regelgeving, en de feitelijke ontwikkelingen op de Nederlandse markt,
binnen twee jaar een wettelijke toegangsregime voor internet en andere diensten
zal worden gereed gemaakt   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat concurrentie tussen infrastructuren bevorderlijk is voor
het ontwikkelen van nieuwe producten tegen scherpe prijzen; verzoekt de regering
het Bouwbesluit, artikel 66, zo te veranderen, dat naast verplichte aansluiting
op kabel en telefoon ook verplichte aansluiting op de satelliet (GSO-concept)
wordt opgenomenKabel en consument: marktwerking
en digitalisering27 088, nr. 11, motie Van Walsem en HalsemaOver dit punt vindt overleg plaats met de departementen
van Verkeer en Waterstaat en VROM   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat concurrentie op de kabelinfrastructuur
de komende jaren van groot belang is; overwegende, dat het gezien de snelle
convergentie tussen omroepdiensten en internetdiensten geboden is om op beide
een gelijkluidend toegangsregime voor de kabelinfrastructuur van toepassing
te verklaren;roept de regering op bij de voorziene wetswijzigingen voor het
toegangs-regime van omroepdiensten op de kabelinfrastructuur ook andere vormen
van dienstverlening onder hetzelfde regime te laten vallenKabel en consument: marktwerking en digitalisering27 088, nr. 12, motie
Halsema en AtsmaHet Kabinet heeft in zijn reactie
op deze motie (27 088, nr. 15) het voornemen uitgesproken dat in lijn
met de ontwikkeling in Europese ONP-regelgeving, en de feitelijke ontwikkelingen
op de Nederlandse markt, binnen twee jaar een wettelijke toegangsregime voor
internet en andere diensten zal worden gereed gemaakt   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat de Kamer bij eerdere moties (De Koning c.s. (24 808, nr. 41) uit
1997 en Van Zuijlen/Leers (25 533, nr. 70) uit 1998) nadrukkelijk verzocht
heeft om markering en invulling van de publieke taken in het digitale domein;
overwegende, dat de ontwikkeling van publieke digitale diensten o.a. bij de
publieke omroep nog maar moeizaam van de grond komt;overwegende, dat het ontwikkelen
van publieke digitale diensten ook vraagt om nieuwe publieke private vormen
van samenwerking (bijvoorbeeld tussen omroep en internetproviders); verzoekt
de regering een onderzoek te doen naar het oprichten van een stimuleringsfonds
voor publieke digitale dienstenontwikkeling en daarover op korte termijn aan
de Kamer te rapporterenKabel en consument: marktwerking
en digitalisering27 088, nr. 14, motie Halsema c.s.Staatssecretaris Van der Ploeg zal op korte termijn laten onderzoeken of naast
het bestaande en voorgenomen beleid behoefte bestaat aan aanvullende instrumenten
(zie brief 27 088, nr. 15)   ONDERZOEK- EN
WETENSCHAPSBELEID     De Kamer, gehoord
de beraadslaging,overwegende, dat het wetenschappelijk onderzoek van groot
belang is voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en innovatie
van de Nederlandse economie; van oordeel, dat de ruimte voor talentvolle (jonge)
onderzoekers vergroot dient te worden, waarbij de vernieuwing van het fundamentele
onderzoek hoge prioriteit heeft; verzoekt de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen;a. bij de behandeling van de onderwijsbegroting 2000 met
voorstellen te komen over het daadwerkelijk tot stand komen van het beoogde
vernieuwingsfonds, waarbij de voorgestelde f 10 miljoen nieuw geld in
tijd naar voren wordt gehaald;b. in overleg te treden binnen het kabinet om
te komen tot voorstellen over de wijze waarop de beoogde verdubbeling van
het vernieuwingsfonds in de komende jaren vorm kan krijgen;c. het overleg
met de VSNU, KNAW en NWO te hervatten over de mogelijkheden zo snel mogelijk
een start te maken met het vernieuwingsfondsNota-overleg
d.d. 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget 200026 658 nr. 3, motie
HamerVoor de behandeling van de onderwijsbegroting
heeft de Tweede Kamer voorstellen gekregen voor het naar voren halen van een
bedrag van f 10 mln. voor de vernieuwingsimpuls. Vervolgens zijn afspraken
gemaakt met de organisaties over de invulling, die gericht is op het aantrekken
van jong talent, zonder toegevoegde beheerslast. Inmiddels is door de organisaties
een start gemaakt met de invulling van de vernieuwingsimpuls. In het Kabinet
zijn in het kader van de Voorjaarsnota afspraken gemaakt over verdere versterking
van de vernieuwingsimpuls. Zie ook de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid
die tegelijk met deze begroting verschijnt   De Kamer, gehoord
de beraadslaging,constaterende, dat in het onderzoeksbestel steeds meer samenwerkingsvormen
gestalte krijgen; overwegende, dat de overheid in dit verband een voorbeeldfunctie
kan vervullen en ook de minister van OCenW daarbij een initiërende rol
dient te vervullen; spreekt uit, dat in 2000 een stimuleringsplan voor samenwerking
in het onderzoeksbestel dient te verschijnen, waarin met name de positie van
andere departementen (inclusief financiering) een prominente plaats dient
te krijgenNota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake
wetenschapsbudget 200026 658 nr. 6, motie Van der HoevenEen dergelijk stimuleringsplan wordt onderdeel van de voorbereiding
van ICES-3. In de investeringsplannen die daarvoor worden uitgewerkt krijgen
de betrokken departementen een prominente plaats. Zie ook de Voortgangsrapportage
Wetenschapsbeleid die tegelijk met deze begroting verschijnt   De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende,
dat het personeelsbestand in de wetenschap vergrijst en dat het carrièreperspectief
voor startende onderzoekers weinig aanlokkelijk is; overwegende, dat er geen
structureel beleid wordt gevoerd op het voorkomen en oplossen van de knelpunten
in het wetenschapspersoneelsbeleid en dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn
in dat personeelsbestand; spreekt uit, dat er een gericht plan dient te komen
dat de knelpunten in het wetenschapspersoneelsbeleid inventariseert, oplossingen
aangeeft voor de korte, middellange en lange termijn en speciaal aandacht
besteedt aan de positie van vrouwen en jonge onderzoekers (postdoc's, aio's
en oio's)Nota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake
wetenschapsbudget 200026 658 nr. 7, motie Van der HoevenAan de uitvoering van de motie is met voortvarendheid aandacht
gegeven. Concrete maatregelen voor de korte en middellange termijn betreffen
het richten van de vernieuwingsimpuls op het aantrekken van jong talent (zie
stand van zaken motie TK 26 658, nr. 3) en de inrichting, door NWO en
met steun van de overheid, van het vrouwenfonds Aspasia dat vrouwen in staat
stelt door te stromen van UD- naar UHD-posities. In de relaties tussen minister
en veld ligt de verantwoordelijkheid voor het personeelsbeleid bij de instellingen
zelf. Om die reden is aan mevrouw Van Vucht Tijssen gevraagd een gericht plan
op te stellen dat een handvat biedt aan instellingen voor verder maatwerk.
Voorwaarde voor dit plan was dat de aanbevelingen uitvoerbaar moesten zijn
en dat er draagvlak voor diende te bestaan. Dit plan is op 15 juni aan de
minister aangeboden. In de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid, die tegelijk
met deze begroting verschijnt, worden de hoofdlijnen van het plan behandeld
en wordt een traject voor de uitvoering geschetst   De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende, dat overheid en bedrijfsleven
groot belang hebben bij een goed wetenschappelijk klimaat; overwegende, dat
de carrièreperspectieven van jonge wetenschappers zo weinig rooskleurig
zijn dat vele talentvolle jongeren de wetenschap de rug toekeren;overwegende,
dat het daarom nodig is, gericht te investeren in jonge wetenschappers, verzoekt
de regering het bedrijfsleven uit te nodigen deel te nemen aan een gezamenlijke
aanpak gericht op betere carrièreperspectieven voor jonge wetenschappersNota-overleg d.d 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget
200026 658 nr. 8, motie LambrechtsZie stand
van zaken uitvoering motie TK 26 658, nr. 7. In het kader van de totstandkoming
van het plan van mevrouw Van Vucht Tijssen is een expertmeeting georganiseerd
waarin de werkgevers en VNO/NCW zijn uitgenodigd.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de middelen voor onderzoek
en innovatie zo goed mogelijk dienen te worden ingezet; van oordeel, dat er
naast de ruimte voor ongebonden creatieve onderzoekers op universiteiten die
vernieuwend onderzoek doen, ook de mogelijkheid moet zijn om met betrokken
actoren in de samenleving te komen tot prioriteiten voor het onderzoek ten
behoeve van het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en de noodzakelijke
innovaties; verzoekt de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen een
overleg te initiëren in de fase van de verkenningen met betrokken departementen,
vertegenwoordigers van de werkgeversorganisaties, de vakbeweging en de nationale
kennisinstellingen om nationale prioriteiten te signalerenNota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget 200026 658
nr. 11, motie HamerEen dergelijk overleg vindt
in essentie al plaats. Het Wetenschapsbudget gaat uit van een grote mate van
autonomie van de kennisinstellingen. Voor dat doel komt er een (4-jaarlijkse)
strategische plancyclus waarin de resultaten van verkenningen en andere maatschappelijke
signalen een majeure rol spelen. Departementen en bedrijfsleven zijn in de
fase van verkenningen betrokken bij zowel het nemen van het initiatief tot
het (doen) verrichten van verkenningen als bij de totstandkoming ervan. Daarnaast
zal een nota worden opgesteld over de organisatie van een evenwichtig stelsel
van verkenningen nadat de evaluatie van de AWT is afgerond. Deze evaluatie
zal in de tweede helft van dit jaar worden gehoudenPRIMAIR ONDERWIJS     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat
beheersing van de Nederlandse taal essentieel is voor de onderwijskansen en
maatschappelijke kansen van jongeren; overwegende dat uit de SCP-rapportage
Minderheden 1999 is gebleken dat het onderwijsachterstandenbeleid niet tot
tastbare resultaten leidt en dat allochtonen aan het eind van de basisschool
een achterstand van gemiddeld twee jaar hebben in de beheersing van de Nederlandse
taal; van mening dat het huidige landelijke beleidskader onderwijsachterstanden
te veel verschillende prioriteiten aangeeft, te vrijblijvend is, en doelstellingen,
middelen en uitvoering door elkaar haalt; verzoekt de regering om in lijn
met de afspraak in het regeerakkoord, op korte termijn het landelijke beleidskader
te herzien om hierin topprioriteit te geven aan toetsbare doelstellingen op
het gebied van de Nederlandse taalBegroting OCenW
200026 800 VIII nr. 32, motie PasstoorsOp
14 februari 2000 is hierover een brief naar de Tweede Kamer gezonden. Eind
2000 zal de Tweede Kamer informatie ontvangen over de financiële en inhoudelijke
kaders rond het achterstandenbeleid, zoals die per 1 augustus 2000 gaan gelden
zoals ook toegezegd tijdens Tweede Kamer-debat van 22 maart over het onderwijskansenplan.Het
nader voorstel Landelijk Beleidskader 2002–2006 met prioritering taal
is uitgewerkt in de onderwijskansennotitie d.d. 9 juni 2000   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat directeuren
van basisscholen te kampen hebben met een hoge werkdruk; overwegende, dat
daardoor steeds grotere tekorten aan directeuren in het basisonderwijs ontstaan
en vacatures steeds moeilijker kunnen worden vervuld; overwegende, dat de
Kamer reeds twee maal eerder heeft uitgesproken dat de problematiek van werkdruk
van schooldirecteuren dringend om een oplossing vraagt; verzoekt de regering,
de werkdruk van schooldirecteuren te verlichten via vergroting van vrijgeroosterde
uren, verbetering van de ondersteuning van schoolleiders en door gelden te
stoppen in bestuurlijke krachtenbundeling, conform de gedane toezeggingen
van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en daarbij te betrekken
de uitgavenreserve 2000 voorzover die niet benut moet worden voor nominale
problematiekBegroting OCenW 200026 800 VIII
nr. 41, motie Van der VliesIn de CAO 2000–2002
is voor het primair onderwijs afgesproken dat er periodiek een budget voor
management ondersteuning en arbeidsmarkt beschikbaar komt.Dit budget is onder
andere bestemd voor werkdrukverlichting van de schooldirecteuren.Binnenkort
zal de Tweede Kamer over de afspraken in de CAO worden ingelicht   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,–
dat allochtone kinderen over het algemeen met een grote achterstand op de
basisschool beginnen;– dat lesgeven aan allochtone leerlingen leerkrachten
vraagt met specifieke kennis en vaardigheden;– dat scholen nu vaak zelf
veel tijd en energie moeten steken in interne scholing van het team;–
dat dit betekent dat er te weinig sprake is van planmatige opbouw van expertise
rond allochtone leerlingen; verzoekt de regering een opleidingsaanbod op HBO-niveau
voor onderwijs aan allochtone kinderen te ontwikkelen en de Kamer daarover
voor augustus 2000 te informerenBegroting OCenW
200026 800 VIII nr. 45 (gewijzigde versie van motie nr. 16), motie Ross-van
DorpDe pabo's hebben een concept-plan van aanpak
gemaakt om te komen tot opleidingstrajecten (intieel en post-initieel) voor
het lesgeven op achterstandsscholen. Met de uitvoering ervan is een start
gemaakt door het opzetten van een projectorganisatie en het opstellen van
plannen voor enkele pilots. Direct na de zomer zal met enkele pilots een start
worden gemaakt. Zoals toegezegd zal de Tweede Kamer over de stand van zaken
met betrekking tot deze opleidingstrajecten zo spoedig mogelijk worden geïnformeerd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat nog steeds veel OALT-leerkrachten de Nederlandse
taal niet of onvoldoende beheersen ofschoon al gedurende 5 jaar stimuleringsmaatregelen
van kracht zijn; overwegende, dat dit de inzetbaarheid van deze OALT-leerkrachten
ernstig belemmert, vooral als het gaat om taalondersteuning; van mening, dat
ook vanwege de voorbeeldfunctie het nodig is dat OALT-leerkrachten de Nederlandse
taal beheersen; verzoekt de regering te regelen dat alleen OALT-leerkrachten
die er blijk van geven over voldoende beheersing van de Nederlandse taal te
beschikken een aanstelling krijgen dan wel behouden in het kader van taalondersteuning
Nederlands en, zonodig het Rechtspositiebesluit Onderwijs (RPBO) hiervoor
aan te passenVao d.d. 22 februari 2000 inzake
OALT26 800 VIII, nr. 81, motie Lambrechts en CornieljeWetswijziging is in gang gezet. Er wordt gestreefd naar inwerkingtreding
in 2001   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat op veel scholen het onderwijs in de Nederlandse taal onvoldoende effectief
is; van mening, dat dit voor allochtone kinderen des te zwaarder weegt daar
zij vaak in een dubbele achterstandspositie verkeren en hierdoor hun kansen
om zich verder te ontwikkelen ernstig worden belemmerd; overwegende, dat de
onderwijsinspectie van mening is dat goede taalmethoden weliswaar geen garantie
bieden maar wel een absolute voorwaarde zijn voor goed taalonderwijs; verzoekt
de regering de inspectie te vragen te rapporteren welke taalmethoden effectief
zijn; verzoekt de regering voorts op basis daarvan een voorstel te formuleren
op welke wijze scholen, die nog niet beschikking over een goede taalmethode,
op de kortst mogelijke termijn in het bezit kunnen komen van een goede taalmethodeVao d.d. 22 februari 2000 inzake OALT26 800
VIII, nr. 82, motie LambrechtsMet de Inspectie
vindt overleg plaats over de gevraagde inventarisatie. Op basis van de inventarisatie
zal een voorstel worden ontwikkeld. De Inspectie rapporteert hierover in haar
verslag over het jaar 2000   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat het een goede zaak is dat OALT-leraren
worden ingezet voor taalondersteuning in de onderbouw van het basisonderwijs;
overwegende, dat de specifieke expertise van deze OALT-leraren dan ten dienste
moet staan aan het totale pedagogisch-didactische handelen van het schoolteam,
constaterende, dat daarvoor nodig is dat OALT-leraren die taalondersteuning
geven binnen een school minimaal Nederlands beheersen op niveau staatsexamen
NT2, deel 2; verzoekt de regering, te zorgen dat OALT-leraren, als zij nog
onvoldoende het Nederlands beheersen, met voorrang en laagdrempelig scholing
krijgen om binnen een jaar dit niveau te halen; verzoekt de regering, het
voor de werkgever mogelijk te maken om bij het niet behalen van dit niveau
rechtspositionele en/of arbeidsvoorwaardelijke sancties te treffenVao d.d. 22 februari 2000 inzake OALT26 800 VIII,
nr. 83, motie Ross-van DorpDe laagdrempelige opleiding
voor OALT-leraren loopt door in 2002. Een sociaal plan is in voorbereiding
voor OALT-leraren die ondanks alle scholingsinspanningen niet in staat zijn
het vereiste niveau te halen   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat voor het lesgeven aan allochtone leerlingen
specifieke kennis en vaardigheden nodig zijn; overwegende, dat alleen het
inzetten van OALT-leraren voor taalondersteuning onvoldoende is; constaterende,
dat de post-HBO-opleiding NT2 dit jaar dreigt te verdwijnen wegens gebrek
aan inschrijvingen; constaterende, dat nog afgelopen begrotingsbehandeling
de motie Ross c.s (Kamerstuk 26 800 VIII, nr. 45) is aangenomen over
een HBO-aanbod voor lesgeven aan allochtone leerlingen; verzoekt de regering
voor de zomer te komen met uitgewerkte plannen om de expertise en opleiding
NT2 te behouden en te stimulerenVao d.d. 22 februari
2000 inzake OALT26 800 VIII, nr. 84, motie Ross-van DorpIn april is overleg gevoerd met vertegenwoordigers om te bezien
welke oplossingen mogelijk zijn voor NT2 opleidingen. Terugloop wordt veroorzaakt
door het wegvallen van subsidie. Met ingang van het komend schooljaar zal
weer subsidie worden verstrekt. Hierover zal in september 2000 een regeling
in Uitleg worden gepubliceerd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat zelfstandig OALT-onderwijs een bijdrage
kan leveren aan de ontwikkeling van allochtone Nederlandse kinderen; overwegende,
dat de uitvoering van het gedecentraliseerde OALT-beleid moet aansluiten bij
de jongste inzichten omtrent taalondersteuning van allochtone Nederlandse
kinderen; overwegende, dat betrokken partijen in de OALT-praktijk tegen problemen
aanlopen; verzoekt de regering samen met de gemeenten te bevorderen dat deze
problemen opgelost worden en de Kamer binnen een jaar hierover te rapportenVao d.d. 22 februari 2000 inzake OALT26 800
VIII, nr. 85, motie KortramDe Inspectie is verzocht
een inventarisatie te maken van de problemen. De inspectie rapporteert hierover
in haar verslag over het jaar 2000   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat de nieuwe taalgroepen in de praktijk
nauwelijks aan bod komen; constaterende, dat deze praktijk niet conform de
intentie van de wetgever is; verzoekt de regering een inventarisatie te maken
van de knelpunten met daaraan gekoppeld, voorstellen voor oplossingen en daarover
binnen 3 maanden aan de Kamer te rapporterenVao
d.d. 22 februari 2000 inzake OALT26 800 VIII, nr. 86, motie KortramEr vindt overleg plaats met de VNG over OALT en nieuwe
taalgroepen. De Tweede Kamer zal hierover in het najaar worden gerapporteerd   De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening,
dat een goede invoering van «Weer Samen Naar School» van groot
belang is voor het draagvlak onder alle betrokkenen bij dit project; van mening,
dat door het invoeren van «Weer Samen Naar School» soms ongewenste
neveneffecten in het (speciaal) basisonderwijs optreden, zoals een verhoogde
werkdruk van leerkrachten; van mening, dat het onder meer hardnekkig aanwezig
blijven van wachtlijsten bij het speciaal basisonderwijs extra inspanningen
van de regering vraagt; verzoekt de regering voorstellen te ontwikkelen om
de wachtlijsten in het speciaal onderwjis en andere ongewenste neveneffecten
daadkrachtig tegen te gaan en de Tweede Kamer vanaf 2000 viermaandelijks en
uitvoerig te informeren over gehele voortgang van het «Weer Samen Naar
School»-projectKamerbehandeling d.d. 16
december 1999 inzake de najaarsnota 199926 913 nr. 6, motie BarthDe eerste voortgangsrapportage «Weer Samen Naar
School» is in april 2000 verschenen. In de tweede voortgangsrapportage,
die naar verwachting in oktober 2000 verschijnt, zal een actieplan gepresenteerd
worden voor de aanpak van de wachtlijsten   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de scholen en leerkrachten de eerstaangewezenen
zijn om de achterstanden in het onderwijs aan te pakken en leerresultaten
te verbeteren; van mening, dat de scholen (dan wel een vertegenwoordiging
van de scholen) derhalve moeten worden betrokken bij het bestuurlijk overleg
tussen staatssecretaris en wethouders en bij de task-force onderwijskansen;
vraagt de regering de scholen (dan wel een vertegenwoordiging van de scholen)
deel te laten nemen aan het bestuurlijk overleg onderwijskansen en aan de
task-force onderwijskansenNota-overleg d.d. 19
juni 2000 inzake aanpak onderwijsachter-standen27 020, nr. 12, motie
Lambrechts c.s.Het overleg met betrokkenen hierover
is thans gaande. Naar verwachting zal dit in september worden afgerond. Hierna
zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de Onderwijskansenaanpak verstrekkende
gevolgen op schoolniveau kan hebben; overwegende, dat schoolbesturen, directeuren
en leraren daarom vooraf moeten kunnen weten welke criteria ten grondslag
liggen aan het al dan niet onderdeel worden van het Onderwijskansenbeleid;
van mening, dat helder inzicht in die criteria ook voor de Tweede Kamer van
belang is om toetsbaar en controleerbaar te maken hoe resultaten van het Onderwijskansenbeleid
uitpakken; verzoekt de regering alle criteria die in het Onderwijskansenbeleid
een rol spelen, bijvoorbeeld het kader van Integraal Schooltoezicht van de
Onderwijsinspectie, zo spoedig mogelijk ter bespreking aan de Tweede Kamer
voor te leggen, zodat de aanvang van het Onderwijskansenbeleid geen vertraging
oplooptNota-overleg 19 juni 2000 inzake aanpak
onderwijsachter-standen27 020 nr. 6, motie Barth c.s. De Tweede Kamer zal hierover in september 2000 worden geïnformeerd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat er gemeenten zijn die in het kader van
het GOA-beleid wel planplichtig zijn, maar geen of nauwelijks GOA-geld ontvangen;constaterende,
dat deze gemeenten vaak binnen hun gemeentegrenzen scholen hebben met substantiële
gewichtengelden en dus veel achterstandsleerlingen; overwegende, dat het verminderen
van onderwijsachterstanden het meeste succes heeft als gemeenten en scholen
daar als partners aan werken; overwegende, dat beide partijen dan ook middelen
moeten hebben om dit te doen; spreekt uit, dat alle gemeenten die planplichtig
zijn en binnen hun gemeente scholen hebben met substantiële gewichtengelden
zelf een substantieel bedrag aan GOA-gelden dienen te ontvangen; verzoekt
de regering dit bij de verdeling van de GOA-middelen in het kader van het
Landelijk Beleidskader 2002–2006 te effectuerenNota-overleg 19 juni 2000 inzake aanpak onderwijsachterstanden27 020,
nr. 10, motie Ross-van Dorp c.s.Eind 2000 zal
de concept AMvB «Bekostiging GOA 2000 – 2006» aan de Tweede
Kamer worden voorgelegd   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de nota «Aan de slag met onderwijskansen» geen
helder beeld geeft van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen gemeenten
en Rijk; van mening, dat de rijksoverheid ook zelf een grote verantwoordelijkheid
blijft houden voor het onderwijs aan kinderen met een achterstand;voorts overwegende,
dat de beleidsverantwoording op de 3e woensdag in mei het instrument biedt
om de resultaten van beleid helder in beeld te brengen; verzoekt de regering
om bij de verdere uitwerking van de evaluatie niet alleen aan te geven waar
we de gemeenten op aan gaan spreken, maar ook aan te geven op welke resultaten
we de regering kunnen beoordelen in het kader van de beleidsverantwoording
vanaf 2001Nota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake
aanpak onderwijsachter-standen27 020, nr. 11, motie Lambrechts c.s.De Tweede Kamer zal hierover in het voorjaar van 2001
worden geïnformeerd   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat voorschoolse opvang bijdraagt aan het voorkomen van achterstand;
overwegende, dat de huidige voorschoolse opvangprojecten tijdelijk gefinancierd
zijn en een beperkte spreiding hebben; van mening dat uitbreiding en professionalisering
van peuterspeelzalen nodig zijn met het oog op ontwikkelingsondersteuning,
inclusief taaltrainingen en taalprogramma's, afgestemd op de taalprogramma's
in de basisschool, waarbij gebruik gemaakt wordt van voor- en vroegschoolse
methodes die zich hebben bewezen; verzoekt de regering een stimuleringsmaatregel
voorschoolse opvang te realiseren, daarmee uiterlijk 1 september 2000 te starten
en daarvoor de benodigde middelen beschikbaar te stellen en voor de begrotingsbehandeling
daarvoor een implementatieplan aan de Kamer voor te leggenIntegratiebeleid d.d. 20 april 200027 083 nr. 4, motie MelkertIn de beleidsbrief Voor/vroegschoolse educatie die op
9 juni aan de Tweede Kamer werd gestuurd is aangegeven op welke wijze het
VVE beleid geïmplementeerd en gestimuleerd zal worden.Hiervoor zijn en
worden extra middelen in gezet. Uiteindelijke doel is een sluitende aanpak   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat de introductie van leerlingvolgsystemen en leerling-begeleiding een belangrijke
succesvoorwaarde is voor de bestrijding van leerachterstanden en schooluitval;constaterende,
dat er op dit moment geen verplichting voor scholen bestaat een leerlingvolgsysteem
te hanteren; constaterende, dat veel scholen niet in staat zijn om leerlingbegeleiders
aan te stellen; vraagt de regering, alle scholen te stimuleren een leerlingvolgsysteem
te ontwikkelen en de aanstelling van leerlingbegeleiders te bevorderenIntegratiebeleid d.d. 20 april 200027 083 nr. 9,
motie RosenmöllerDe motie is in uitvoering
via maatregelen in de notitie die 19 juni aan de Tweede Kamer is gestuurd.
De Tweede Kamer heeft op 19 juni ingestemd met voorgestelde maatregelen. In
het najaar zal aan de Tweede Kamer een vervolgnotitie over mentoring worden
gestuurd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat ten gevolge van de decentralisatie van
de onderwijshuisvesting een aantal specifieke knelpunten is ontstaan;overwegende,
dat het nimmer de bedoeling van de rijksoverheid kan zijn dat de kwaliteit
van het onderwijs onder deze operatie zou lijden;tevens overwegende, dat de
regering nadrukkelijk heeft toegezegd dat voor de specifieke knelpunten naar
creatieve oplossingen zou worden gezocht, maar dat deze reeds geruime tijd
op zich laten wachten; verzoekt de regering, na overleg met de betrokken gemeenten,
te bewerkstelligen dat de voor de oplossing van bedoelde knelpunten benodigde
middelen al of niet via het Gemeentefonds beschikbaar worden gesteldFinanciële verantwoordingen over het jaar 199927 127,
nr. 85, motie V.d. VliesP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de voor-
en vroegschoolse opvang, mits uitgevoerd in een doorlopende leerlijn tussen
peuterspeelzaal en basisschool een middel bij uitstek is om achterstanden
van kinderen te voorkomen; van mening, dat zoveel mogelijk kinderen met deze
voorzieningen moeten worden bereikt; constaterende, dat de f 40 mln.
die het kabinet hiervoor aanvullend beschikbaar stelt niet voldoende is; verzoekt
de regering;– vanaf 2000 voldoende extra middelen beschikbaar te stellen,
om in alle gemeenten die daarvoor in aanmerking willen komen vanaf september
een start te maken met de implementatie van de voor- en vroegschoolse opvang,
waar kinderen vanaf 2 tot 2½ jaar gebruik kunnen maken;– de Kamer
jaarlijks te informeren over de vorderingen in die gemeenten;– een zodanige
regeling te treffen dat de toegankelijkheid van de peuterspeelzalen voor kinderen
uit de doelgroep wordt gegarandeerd, dit met als doel onderdeel te zijn van
een sluitende regeling van consultatiebureau, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf
tot en met de basisschoolVoor- en vroegschoolse
educatie27 190, nr. 2, motie Hamer c.s. P.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat voor- en vroegschoolse educatie het meest effectief is wanneer er sprake
is van een doorlopende leerlijn van de voorschoolse periode tot en met het
basisonderwijs met continuïteit in didactiek en begeleiding; overwegende,
dat het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie op peuterspeelzalen
het risico in zich draagt dat de overgang van peuterspeelzaal naar basisschool
leidt tot een breuk in het leerproces en verminderde continuïteit in
didactiek en begeleiding; overwegende, dat de school de aangewezen instantie
is om deze doorlopende leerlijn en de continuïteit in didactiek en begeleiding
te bewaken en vorm te geven;vraagt de regering bij de uitwerking van de voor-
en vroegschoolse educatie zorg te dragen voor een doorlopende leerlijn van
de voorschoolse periode tot en met het basisonderwijs met continuïteit
in didactiek en begeleiding onder eindregie van de schoolVoor- en vroegschoolse educatie27 190, nr. 4, motie Rabbae c.s. Met programmaontwikkelaars en de Stichting Energieonderzoek
Centrum Nederland (ECN) wordt overleg gevoerd over de leerlijn taalontwikkeling
vanaf 3 jaarSTUDIEFINANCIERING     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat de inkomens tot f 40 000 voorafgaand aan de algemene verhoging
van de tegemoetkoming in de studiekosten die voor het schooljaar 2001–2002
gepland is, volgens de brief van de minister van november jongstleden eventueel
met f 50 extra worden gecompenseerd voor de hogere schoolkosten; overwegende,
dat gezien de sterk gestegen schoolkosten – met name voor leerlingen
in de tweede fase van het voortgezet onderwijs – de bovengenoemde extra
toelage niet voldoende kostendekkend is; van mening, dat vooral de lagere
inkomens sterk te lijden hebben onder de verhoogde schoolkosten; verzoekt
de regering om voorafgaande aan de verruiming per 2001–2002 een extra
toelage van f 100 te verschaffen en deze ook aan de inkomensgroep van
f 40 149 tot f 52 023 gulden toe te kennenNota-overleg d.d. 14 februari 2000 inzake uitbreiding tegemoetkoming
studiekosten26 662 nr. 4, motie RehwinkelAan de motie is voldaan door de verhoging van het normbedrag met f 100,–,
met ingang van het schooljaar 1999/2000   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat ook na het onderzoeken van de gemiddelde
schoolkosten voor verschillende opleidingsniveaus in de nieuwe voorstellen
nog onvoldoende kostendekkendheid gerealiseerd wordt; van mening, dat het
vooral voor mensen met lagere inkomens noodzakelijk is de stijging in de schoolkosten
zoveel mogelijk te compenseren met tegemoetkoming in studiekosten en dat voor
inkomens tot f 40 149 gulden volledige kostendekkendheid de maatstaf
is; verzoekt de regering niet alleen vóór maar ook ná
2001 te streven naar volledige kostendekkendheid van de tegemoetkoming studiekosten
voor inkomens tot f 40 149 en zoveel mogelijk kostendekkendheid
voor de inkomens van f 40 149 tot f 52 023Nota-overleg d.d. 14 februari 2000 inzake uitbreiding tegemoetkoming
studiekosten26 662 nr. 5, motie RehwinkelAan de motie is voldaan door de verhoging van het normbedrag met f 100,–
voor de inkomenscategorieën tot f 52 000.    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat voor leerlingen
jonger dan 18 jaar niet de mogelijkheid van een OV-jaarkaart bestaat; overwegende,
dat bepaalde leerlingen grote reiskosten moeten maken omdat het door hen gewenste
onderwijs niet in hun omgeving aanwezig is; voorts overwegende, dat door deze
reiskosten de ouders te maken kunnen krijgen met kosten die boven het maximum
van wat de WTS van ouders vraagt, uitstijgen; verzoekt de regering te onderzoeken
op welke wijze de bovenmatige reiskosten onder de WTS kunnen worden gebracht
voor leerlingen jonger dan 18 jaar, met dien verstande dat de reiskosten voor
de eerste 15 kilometer tussen huis en school altijd buiten de WTS blijvenNota-overleg d.d. 14 februari 2000 inzake uitbreiding
tegemoetkoming studiekosten26 662 nr. 7, motie MosterdDe motie is ontraden tijdens nota-overleg op 14 februari 2000
vanwege uitvoeringsproblemen. Een en ander is toegelicht bij brief van 21
februari 2000 (26 662, nr. 11). Bij brief aan de Tweede Kamer d.d. 6
juni 2000, Kamerstuk 26 662, nr. 13, is gemeld dat er nog steeds grote
aarzelingen zijn maar dat er gezocht wordt naar mogelijkheden en alternatieven
die aan deze bezwaren tegemoet zouden kunnen komen   De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende, dat er grote krapte bestaat
op de arbeidsmarkt voor de zorg en het onderwijs;verzoekt de regering om te
onderzoeken of, en zo ja, op welke wijze in de regelingen voor studiefinanciering
faciliteiten gecreëerd kunnen worden waardoor opleidingen voor en werken
in deze sectoren aantrekkelijker worden gemaakt;en, indien dat het geval is,
op korte termijn voorstellen hiertoe aan de Kamer voor te leggenAlgemene politieke beschouwingen d.d. 23 september 199926 800
nr. 27, motie RosenmöllerNaar aanleiding
van motie is een verkenning verricht door de Stichting voor Economische Onderzoek
(SEO) naar mogelijke (financiële) stimulansen voor keuzegedrag van studenten.
Brief en rapport zijn verzonden aan de Tweede Kamer d.d. 22 mei 2000   De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende,
dat de kosten in het voortgezet onderwijs en in het beroepsonderwijs sterk
zijn gestegen; verzoekt de regering, de tegemoetkoming studiekosten in de
inkomens-categorie tot f 52 023 voor WTS-gerechtigde leerlingen
in het voortgezet onderwijs en in het beroepsonderwijs per 1 februari te verhogen
tot ten hoogste het kostendekkend niveau, en de betrokken middeninkomens daarboven
verder tegemoet te komen dan tot nu toe is voorgenomen, verzoekt de regering
hiervoor bij Voorjaarsnota voorstellen aan de Kamer voor te leggenAlgemene poltieke beschouwingen d.d. 23 september 199926 800
nr. 28, motie De Hoop SchefferAan de motie is
voldaan door de verhoging van het normbudget en uitbreiding van het bereik
van de lesgeldcompensatie.   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat de indexering van de basisbeurs voor
thuiswonenden een besparing op de uitgaven voor studiefinanciering oplevert;
overwegende, dat het na jarenlange bezuinigingen op de studiefinanciering
goed is om niet langer te bezuinigen op de uitgaven voor studiefinanciering;
overwegende, dat de indexering van de basisbeurs voor thuiswonenden een goed
verdedigbare maatregel is; overwegende, dat de middelen die vrijkomen door
deze maatregel behouden moeten blijven voor studenten; vraagt de regering
om de middelen die vrijkomen door de indexering van de basisbeurs voor thuiswonenden
te gebruiken om het prestatie-element in de aanvullende beurs stapsgewijs
af te bouwenBegroting OCenW 200026 800 VIII
nr. 47 (gewijzigde versie van motie nr. 30), motie Rabbae en EurlingsAan de motie is voldaan door het aannemen van het amendement
Hamer (26 873, nr. 57) op de WSF 2000   VOORTGEZET ONDERWIJS     De Kamer, gehoord
de beraadslaging, constaterende, dat het scholen momenteel onvoldoende bekend
is welke mogelijkheden er zijn om op te treden tegen gebruik van wapens en
als wapens gebruikte voorwerpen; constaterende, dat in Rotterdam op succesvolle
wijze samenwerking plaatsvindt tussen scholen, politie en OM als het gaat
over het bezit en gebruik van wapens en als wapens gebruikte voorwerpen; verzoekt
de regering de toepassing van het Rotterdamse project te evalueren en, indien
wenselijk, landelijke invoering te bevorderenVao d.d. 23 november 1999 inzake geweld op scholen26 800 VIII nr. 51,
motie Ross-van DorpDit wordt opgenomen met BZK
en Justitie naar aanleiding van recente wapeninleveractie. De bevindingen
worden gerapporteerd aan de Tweede Kamer   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat geweld op school een maatschappelijk thema
is dat de grootste aandacht verdient en een zo effectief mogelijke aanpak
vereist; overwegende, dat van een goed pedagogisch-didactisch klimaat op school
en de beleving daarvan door jongeren een belangrijke preventieve werking uitgaat;
overwegende, dat er verschillende campagnes, protocollen, scholingswijzers
en veiligheidsthermometers zijn ontwikkeld die scholen handvatten aanreiken
om het pedagogisch-didactisch klimaat voortvarend aan te pakken; constaterende,
dat deze verschillende campagnes en materialen niet of onvoldoende gebruikt
worden en dat het nog niet vanzelfsprekend is dat scholen beschikken over
een veiligheidsplan; verzoekt de regering, te bevorderen dat scholen een veiligheidsplan
opstellen en de resultaten daarvan opnemen in de schoolgidsVao d.d. 23 november 1999 inzake geweld op scholen26 800
VIII nr. 52, motie KortramIs afgehandeld bij brief
van 14 juni 2000 (TK 26 800 VIII, nr. 114)   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat een veilige school en een veilige schoolomgeving
belangrijke voorwaarden zijn voor goed onderwijs; van mening, dat een veilige
school en een veilige schoolomgeving vraagt om integraal veiligheidsbeleid,
waar ook gemeenten, politie, justitie en jeugdhulpverlening bij betrokken
zijn; overwegende, dat zowel scholen, politie, justitie als schoolhulpverlening
aangeven dat weten regelgeving een adequaat en integraal veiligheidsbeleid
in de weg staan; verzoekt de regering, in beeld te brengen welke belemmeringen
in weten regelgeving een integraal veiligheidsbeleid in en om de school in
de weg staanVao d.d. 23 november 1999 inzake geweld
op scholen26 800 VIII nr. 53, motie LambrechtsHier wordt aan gewerkt. Een en ander zal leiden tot een brief aan de Tweede
Kamer (antwoord op vraag 56, TK 26 800 VIII, nr. 107)   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat artikel
27 in de Wet op het Voortgezet Onderwijs scholen verplicht eerst een andere
school te vinden, alvorens men een leerling definitief kan verwijderen; overwegende,
dat dit tot problemen leidt omdat niet overal geschikte scholen of opvangvoorzieningen
voor deze leerlingen te vinden zijn; verzoekt de regering na te gaan in welke
regio's er witte vlekken zijn als het gaat om bovenschoolse opvangvoorzieningen
waar de leerlingen terecht kunnen die niet meer op school terecht kunnen,
en voorts in overleg met gemeenten er zorg voor te dragen dat er in alle regio's
tenminste één opvangvoorziening is waar deze leerlingen in het
uiterste geval terecht kunnenVao d.d. 23 november
1999 inzake geweld op scholen26 800 VIII nr. 54, motie LambrechtsEr is een onderzoek gedaan door M. Franken naar de betreffende
voorzieningen in gemeenten. Dit materiaal zal worden vergeleken met ander
beschikbaar materiaal. Een en ander zal leiden tot een brief aan de Tweede
Kamer (zie antwoord op vraag 56, TK 26 800 VIII, nr.107)   WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN     De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende,
dat er situaties bestaan waarin allochtone ouders aangeven het niet meer aan
te kunnen om hun kinderen te begeleiden en bij te sturen in hun onderwijscarrière;
constaterende, dat er momenteel geen wettelijke basis is voor kostscholen
of schoolinternaten met een preventieve en didactische doelstelling; overwegende,
dat het grote maatschappelijke en persoonlijke gevolgen heeft wanneer jongeren
de band met hun ouders en met het onderwijs verliezen; overwegende, dat een
duidelijk gestructureerde omgeving met een goede begeleiding die is toegesneden
op de achtergrond van de leerlingen, het mogelijk kan maken om leerlingen
weer op de goede weg te helpen; verzoekt de regering de mogelijkheid te onderzoeken
van een wettelijke basis voor schoolinternaten met een preventieve en didactische
doelstelling en de Kamer hierover te rapporterenBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 29, motie Rabbae1. Brief aan Tweede Kamer dd 13 december 1999 (TK 26 800 VIII, nr. 65);–
de onderwijswetgeving levert geen belemmeringen op voor internaten;–
het onderzoek naar (on)mogelijkheden op andere onderdelen van het Rijk kost
meer tijd; de staatssecretaris is bereid om juridische bijstand te laten verlenen.2.
De heer Rabbae en ambtelijke vertegenwoordigers van drie ministeries hebben
op 23 juni 2000 een gesprek gehad met vertegenwoordigers van een aantal internaten
voor allochtonen. De heer Rabbae neemt contact op met de ministeries voor
een vervolgafspraak   WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS     De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de analyse over de toekomstige rol van de Open Universiteit
in het kader van «een leven lang leren» nog niet is afgerond;
overwegende, dat de nu opgelegde bezuiniging en de twee opgelegde toekomstvarianten
de mogelijkheden voor een dergelijke analyse inhoudelijk sterk zullen beperken;
verzoekt de regering te komen tot een grondige kwalitatieve analyse van de
rol die de Open Universiteit in de toekomst kan spelen bij het tegengaan van
het tekort aan hoger opgeleiden; verzoekt de regering de Kamer in het voorjaar
van 2000 over de uit de analyse voortvloeiende visie op de financiering van
de Open Universiteit te berichten; verzoekt de regering tevens de voorgenomen
korting op te schorten tot na de besluitvorming over deze analyseBegroting OCenW 200026 800 VIII nr. 22, motie EurlingsDe minister heeft in het mondeling overleg over
de begroting gezegd dat hij vasthoudt aan een duidelijk financieel kader voor
de planvorming; dit is het kader zoals opgenomen in de begroting 2000. De
minister heeft in juli zijn reactie geven op het plan OU   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat er niet alleen een groot tekort is aan artsen maar ook aan
tandartsen; verzoekt de regering na te gaan of het aanpassen van de numerus
fixus voor de studie tandheelkunde gewenst is en de Kamer daarover zo spoedig
mogelijk te berichtenBegroting OCenW 200026 800
VIII nr. 40, motie LambrechtsDe verhoging is een
feit   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat meer autonomie/zelfregie voor de instellingen een belangrijk onderdeel
van de beleidsvoorstellen in het HOOP 2000 is; van mening, dat om het evenwicht
te bewaren tussen de positie van instellingen en van studenten, bescherming
en zo nodig aanscherping van de zeggenschap van studenten een voorwaarde voor
vergroting van de autonomie van de instelling is, hetgeen te weinig in het
voorgestelde HOOP 2000 aangegeven wordt; verzoekt de regering om de Kamer
binnen een aantal maanden, in overleg met de studentenorganisaties, voorstellen
te doen om de rechtspositie van studenten formeel en structureel nader vorm
te geven – bijvoorbeeld via wetgeving – waarbij onder andere wordt
aangesloten bij de bestaande klachtenregeling van de Algemene Wet Bestuursrecht
en ernaar wordt gestreefd dat er per instelling een onafhankelijke ombudsman
is om de studenten te adviseren en te ondersteunenNota-overleg d.d. 24 januari 2000 inzake HOOP 200026 807 nr. 4, motie
HamerNaar aanleiding van deze motie is een werkgroep
«Positie Student» met daarin opgenomen het departement, VSNU,
HBO-Raad en de studentenorganisaties ingesteld. Deze werkgroep werkt aan een
advies, dat definitief wordt uitgebracht bij de begrotingsbehandeling   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat autonomievergroting van de instellingen vraagt om een aanscherping van
de instrumenten voor publieke verantwoording; overwegende, dat het voor het
zichtbaar maken van kwaliteiten en voor de transparantie van het systeem van
belang is dat de vergelijkbaarheid van gegevens toeneemt; van oordeel, dat
dit het beste gewaarborgd is wanneer er sprake is van één onafhankelijke
accreditatieraad; verzoekt de regering bij de verdere uitwerking van de plannen
voor accreditatie uit te gaan van één onafhankelijke accreditatieraad
voor HBO en WONota-overleg d.d. 24 januari 2000
inzake HOOP 200026 807 nr. 7, motie LambrechtsBij brief d.d. 8 februari 2000 (Kamerstuk 26 807, nr. 15) aan de Tweede
Kamer over de vaststelling van het HOOP is gemeld dat de vooren nadelen van
respectievelijk één of meerdere accreditatieorganen onderzocht
zullen worden en meegenomen in de werking van de voorstellen met betrekking
tot accreditering. Een brief hierover is op 14 juli 2000 (Kamerstuk 26 807,
nr. 19) naar de Tweede Kamer gestuurd   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de Wet Studiefinanciering 2000 met name
ten doel heeft de studiefinanciering te flexibiliseren; van mening, dat daadwerkelijke
flexibilisering pas plaatsvindt wanneer naast de studiefinanciering ook het
beleid van de instellingen flexibeler zal zijn; verzoekt de regering, een
studie te doen naar de verdere samenhang in flexibele regelingen voor wat
betreft de inning van collegegelden, het ontwikkelen van flexibele studieprogramma's,
inclusief invoering van tussenmomenten, en de uitwerking van een systeem van
deelcertificatenBehandeling Wet studiefinanciering
2000 d.d. 23 maart 200026 873 nr. 47, motie Hamer en LambrechtsDe minister zal de Tweede Kamer in het najaar een notitie
over de uitwerking (in samenwerking met de werkgroep «Positie Studenten»)
toesturen   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat het oogmerk van de Wet Studiefinanciering
2000 is zowel de flexibiliteit van onderwijskundige ontwikkelingen als de
flexibiliteit van studieplanning te vergroten; overwegende, dat deze doelen
met elkaar in conflict komen daar waar de student die langere tijd de studie
onderbreekt bij hervatting van de studie de geldigheid van het reeds afgelegde
deel van de studie (deels) zou kunnen verliezen door tussentijdse wijzigingen
van de curricula; van mening, dat voor deze gevallen tussen instelling en
student goede afspraken moeten bestaan over geldigheid van het reeds gevolgde
curriculum, vrijstelling en mogelijkheden voor wegwerken van ontstane deficiënties;
verzoekt de regering aanwezigheid en beoordeling van zulke afspraken als onderdeel
van het kwaliteitstoezicht in de visitaties en het nog op te zetten stelstel
van accreditatie op te doen nemenBehandeling Wet
studiefinanciering 2000 d.d. 23 maart 200026 873 nr. 48, motie BroodDe minister zal de Tweede Kamer in het najaar
een notitie over de uitwerking (in samenwerking met de werkgroep positie studenten)
toesturen   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat van een proces van kwaliteitsverlies van het universitair onderwijs kan
worden gesproken, dat vanwege de noodzakelijkheid van algemene bezuinigingen
in vroegere jaren, de studiefinanciering van een tweede studierichting is
afgeschaft, dat niettemin terecht een universitaire en maatschappelijke behoefte
is blijven bestaan aan afgestudeerden in twee studierichtingen, dat dit door
de hoge kosten van twee studies nauwelijks haalbaar is; van oordeel, dat kwaliteitsvergroting
van het universitair onderwijs moet worden nagestreefd, dat in de huidige
situatie van studiefinanciering bestaand intellectueel vermogen te weinig
wordt ontwikkeld, dat de overheid vanwege het algemene belang de ontwikkeling
van dat intellectuele vermogen zou moeten faciliteren; verzoekt de regering
onderzoek te doen naar de kwaliteit van het universitaire onderwijs, naar
de mogelijke belemmeringen die het volgen van een tweede studierichting in
de weg staan, en in dat onderzoek de mogelijkheid te betrekken daarvoor gekwalificeerde
studenten – onder strenge condities – financieel te stimuleren
of te ondersteunen om een tweede studie te volgen en van de resultaten van
dat onderzoek verslag te doen aan de Staten-GeneraalWet studiefinanciering 2000 d.d. 27 juni 2000EK 26 873 nr. 209e motie
van de leden Schuurman + anderenP.M.   ARBEIDSVOORWAARDEN EN BEROEPSKWALITEIT     De minister zegt toe dat de Wet op het leraarschap
medio 2000 bij de Tweede Kamer wordt ingediendAlgemeen overleg d.d. 8 december 1999 inzake lerarenbeleid en lerarenopleiding23 328Wetsvoorstel wordt voorbereid; indiening wetsvoorstel
begin 2001   De minister zal de mogelijkheid van een halfjaarlijks
overzicht van het verloop van het ziekteverzuim bezienAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake ziekteverzuim22 187Hierover is gerapporteerd in Maatwerk voor morgen 2. Volgens
de nieuwe methode zullen naar verwachting in/na de zomer de ziekteverzuimcijfers
over het eerste kwartaal 2000 naar de Tweede Kamer gezonden worden   De minister zegt toe dat de voorgestelde synergie
tussen de fondsen (Vervangings- en Participatiefonds) zal worden uitgewerkt
in een wetgevingstraject dat in januari 2000 aan de Tweede Kamer wordt toegestuurdAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake ziekteverzuim22 187De gesprekken met het Vervangings- en Participatiefonds
over de «notitie synergie» zijn nog niet afgerond   De minister zegt de Tweede Kamer toe dat de effecten van
de huidige CAO-afspraken (positie directeur speciaal onderwijs en het bovenschoolsmanagement,
de locatiedirecteur) in kaart zullen worden gebracht (te regelen binnen de
CAO afspraken)Algemeen overleg d.d. 30 maart 2000
inzake maatwerk voor morgen27 077, nr. 2In de CAO 2000–2002 zijn nieuwe afspraken gemaakt over de beloning van
directiefuncties in het primair onderwijs. Daarbij is ook het speciaal onderwijs
meegenomen. De Tweede Kamer zal over de CAO afspraken spoedig worden geïnformeerd   De minister zegt
toe dat er wordt gekeken naar de mogelijkheid van een eventuele overbrugging
bij de bekostigingssystematiek t-2Algemeen overleg
d.d. 30 maart 2000 inzake maatwerk voor morgen27 077, nr. 2Dit is nog onderwerp van aandacht bij de herziening van de bekostiging
van het HBO bedoeld in het HOOP 2000   De minister zegt
toe dat over ontschotting tussen het Vervangings- en Participatiefonds de
Tweede Kamer binnenkort zal worden berichtAlgemeen
overleg d.d. 30 maart 2000 inzake maatwerk voor morgen27 077, nr. 2De gesprekken met Vervangings- en Participatiefonds over
de «notitie synergie» zijn nog niet afgerond   De minister zegt toe dat zodra de gegevens beschikbaar zijn,
de Tweede Kamer schriftelijk wordt geïnformeerd over de ontheffingen
(aantal, hoe lang, voor hoeveel uur, etc.)Plenaire
behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel zij-instroom27 015P.M.   Eind 2000 wordt het wetsvoorstel
op het Leraarschap ingediend bij de Tweede Kamer. Dan zal de Tweede Kamer
ook geïnformeerd worden over de eerste ervaringen met betrekking tot
de zij-instroom. (Een integrale evaluatie heeft meer tijd nodig)Plenaire behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel zij-instroom27 015Eind 2000 zal de Tweede Kamer over de eerste ervaringen
worden geïnformeerd   De minister zegt toe dat bij
de voorbereiding van het wetsvoorstel voor het leraarschap het begrip «voorwaardelijke
bevoegdheid» wordt meegenomen, evenals de suggestie van verschillende
bevoegdheden voor verschillende functiesPlenaire
behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel zij-instroom27 015P.M.   De minister zegt de Tweede Kamer
toe dat als mocht blijken dat de zij-instroomwet een groter succes is dan
nu aangenomen, hij zal zoeken naar extra geldenPlenaire behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel zij-instroom27 015Dit is een permanent punt van aandacht   De minister zegt toe dat hij zal pogen te onderzoeken
hoe groot de uitstroom uit het leraarschap is en wat de redenen daarvoor zijnPlenaire behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel
zij-instroom27 015P.M.   De minister zegt toe dat hij zo snel mogelijk (waarschijnlijk
in augustus) het Uitvoeringsbesluit (voorhang-AMvB) naar de Tweede Kamer stuurtPlenaire behandeling d.d. 25 mei 2000 inzake wetsvoorstel
zij-instroom27 015P.M.   Wat betreft de informatievoorziening over het lerarentekort en
voortijdig schoolverlaten probeert de minister zowel de inspectiegegevens
als de eigen gegevens over de geleverde prestatie bij elkaar te zetten, om
te komen tot een verantwoorde informatie voor het volgend jaarFinanciële verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni
200027 127, nr. 67De informatie is pas in
2001 beschikbaar   ALGEMEEN CULTUURBELEID     Staatssecretaris Van der Ploeg
zegt toe dat vóór de behandeling van de uitgangspuntenbrief
een definitief voorstel met betrekking tot het vereveningsfonds naar de Tweede
Kamer wordt gezonden (na overleg met de fondsen)Algemeen overleg d.d. 30 september 1999 inzake culturele diversiteit26 565,
nr. 7Komt terug in Cultuurnota, het overleg is
momenteel nog gaande   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe dat er een nieuwe brochure HGIS komtAlgemeen overleg d.d. 18 november 1999 inzake internationaal
cultuurbeleid en de besteding HGIS-middelen26 682Brochure is in voorbereiding. Vóór de zomer gereed   Staatssecretaris Van der Ploeg heeft toegezegd na te zullen
denken over nazorgmogelijkheden voor instellingen die een negatieve beschikking
zullen ontvangen, maar heeft al aangegeven dit pas na de beschikkingen te
willen doenAlgemeen overleg d.d. 12 april 2000
inzake cultuurnota 2001–200426 591, nr. 17Conform toezegging. Na de beschikkingen   BESTUURSONDERSTEUNING
EN ADVIES     De bewindslieden
zullen in de reactie op het Onderwijsraadadvies inzake autonomie en deregulering
ingaan op de relatie met artikel 23 van de GrondwetAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomievergroting en deregulering
in het onderwijs26 480, nr. 3Aan de Onderwijsraad
is gevraagd advies uit te brengen vóór 1 januari 2001   De minister zegt de Tweede Kamer toe dat bij jaarlijks
een integrale voortgangsrapportage over het proces rond autonomievergroting
en deregulering ontvangt, waarin de verschillende onderwijssectoren afzonderlijk
aan bod komenAlgemeen overleg d.d. 9 december
1999 inzake autonomievergroting en deregulering onderwijs26 480, nr.
3De minister zal hierover in het najaar rapporteren   De minister zegt toe bij de verdere uitwerking
van de Toezichtswet de procedure met betrekking tot het toezichtskader te
bezien. Bij de indiening van het wetsvoorstel zal een proeve van een toezichtskader
worden meegenomenNota-overleg d.d. 21 februari
2000 Variëteit en Waarborg26 572, nr. 7De visie van de minister zal in het wetsvoorstel Wet op het Onderwijstoezicht
worden uitgewerkt. De proeve van een toetsingskader zal overeenkomstig de
toezegging worden meegenomen   De minister zegt
toe bij de Toezichtswet een financiële vertaling te geven aan (uitbreiding
van) de capaciteit van de InspectieNota-overleg
d.d. 21 februari 2000 Variëteit en Waarborg26 572, nr. 7Bij de indiening van het wetsvoorstel Wet op het Onderwijstoezicht
zal hierover duidelijkheid worden geboden, onder meer door het opnemen van
een financiële paragraaf in de memorie van toelichting   De minister zal proberen tegelijkertijd met het verschijnen
van het Onderwijsverslag een voorlopig commentaar te sturenNota-overleg d.d. 21 februari 2000 Variëteit en Waarborg26 572,
nr. 7De minister heeft het Onderwijsverslag 1999
onverwijld – zonder commentaar – doorgestuurd naar de Eerste en
Tweede Kamer. Het voorstel is de procedure met betrekking tot de openbaarmaking
van het Onderwijsverslag te regelen in de wet op het Onderwijstoezicht   De minister zegt toe dat hij zal zoeken naar een
constructie voor een hulpinstrumentarium voor scholen op basis van vrijwilligheidNota-overleg d.d. 21 februari 2000 Variëteit
en Waarborg26 572, nr. 7In de notitie «De
volgende stap naar een stimulerend toezicht» zijn voorstellen gedaan
voor zo'n hulpinstrumentarium. Discussie daarover wordt nader gevoerd in het
kader van het wetsvoorstel   De minister zegt
toe met de Inspectie te bezien of het mogelijk is in bepaalde gevallen met
een second opinion te werkenNota-overleg d.d.
21 februari 2000 Variëteit en Waarborg26 572, nr. 7Zoals in de notitie voor het periodiek overleg primair en voortgezet
onderwijs (POVO) «De volgende stap naar een stimulerend toezicht»
is aangegeven wordt het «nader onderzoek» dat de Inspectie uitvoert
wanneer het vermoeden bestaat dat de kwaliteit tekort schiet, door een ander
Inspectieteam uitgevoerd. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
zal hieraan aandacht worden besteed   De minister zegt
toe te bezien of het mogelijk is dat het Jaarwerkplan van de Inspectie vóór
de goedkeuring door de minister ter kennisneming aan de Tweede Kamer wordt
gezonden, zodat de Tweede Kamer nog opmerkingen kan maken over specifieke
activiteiten die zij zou willen toevoegenNota-overleg
d.d. 21 februari 2000 Variëteit en Waarborg26 572, nr. 7De minister geeft de voorkeur aan een procedure waarbij
de Kamerleden ter gelegenheid van de behandeling van het Onderwijsverslag
onderwerpen aandragen die zij in het eerstvolgende Jaarwerkplan opgenomen
wensen te zien   BEROEPSONDERWIJS     De minister zegt toe op basis van de evaluatie
van het experiment invoering succescontract in Breda (contract tussen ouders,
leerlingen, leerplichtambtenaar en school) te bezien of bredere invoering
hetgeen een zaak is van ouders, leerlingen en school moet worden gestimuleerdAlgemeen overleg d.d. 30 september 1999 inzake
voortijdig schoolverlaten26 695, nr. 9De
pilot is nog niet afgerond. Een eventuele voortzetting, dan wel verbreding
van de pilot is afhankelijk van de uitkomsten. Deze worden eind van dit jaar
verwacht   De minister zegt toe de Tweede Kamer met ingang
van mei 2000 een jaarlijkse voortgangsrapportage te sturenAlgemeen overleg d.d. 30 september 1999 inzake voortijdig schoolverlaten26 695,
nr. 9Brief zal in het najaar aan de Tweede Kamer
worden gestuurd   De minister zegt toe in overleg
te treden met de registratiekamer over de nieuwste ideeën met betrekking
tot het onderwijsnummer. Er komt een gewijzigd wetsvoorstel via de Raad van
State naar de Tweede KamerAlgemeen overleg d.d.
30 september 1999 inzake voortijdig schoolverlaten26 695, nr. 9Op 20 juni zal de registratiekamer haar advies op de nota
van wijziging geven. Na verwerking van de eventuele opmerkingen zal de Raad
van State om advies worden gevraagd. Verwacht moment van indiening bij de
Tweede Kamer is augustus 2000. De wetgevingsprocedure kan dan in het voorjaar
2001 worden afgerond   De minister zegt toe dat hij
de ontwikkelingen met betrekking tot de educatie zal monitoren (educatie-monitor
in 2000 en de evaluatie WEB)Algemeen overleg d.d.
6 oktober 1999 inzake de gevolgen van de nieuwe bekosting voor de educatie25 635,
nr. 17Het Centrum voor innovatie van opleidingen
(Cinop) heeft opdracht gekregen de educatiemonitor in 2000 uit te voeren.
Het Cinop zal dit najaar omtrent de uitkomsten van het onderzoek rapporteren.
Daarna kan de Tweede Kamer het rapport, voorzien van een reactie, tegemoet
zien. Tevens zullen de ontwikkelingen in de educatie worden meegenomen in
de evaluatie van de WEB. Dat proces loopt thans. Rapportage is voorzien in
2001   De minister zal aan de Tweede Kamer rapporteren
naar aanleiding van het Najaarsoverleg. In dit Najaarsoverleg zal met de centrale
organisaties van werkgevers en werknemers worden overlegd over hoe om te gaan
met jongeren die zonder startkwalificatie van de school worden geplukt in
verband met krapte op de arbeidsmarktAlgemeen
overleg d.d. 7-10-1999 inzake voortijdig schoolverlaten26 695, nr. 9Het kabinet zal aan de Tweede Kamer rapporteren
naar aanleiding van het voorjaarsoverleg   De minister zegt
toe te onderzoeken wat de effecten van gemengde financiering in het BVE en
het hoger onderwijs op de toegankelijkheid van het onderwijs zijnAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomievergroting
en deregulering in het onderwijs26 480, nr. 3Het onderzoek wordt in overleg met directies HBO en WO intern opgepakt.    In het lopende onderzoek van de monitor fiscale faciliteit
1998 wordt aandacht besteed aan het verschil tussen grotere en kleinere bedrijven
in het gebruik van de faciliteit. Mede aan de hand van de motie-De Vries c.s.
(TK 26 245, nr. 25) zal, wanneer medio 2001 de diverse gegevens op tafel
liggen, worden bezien of aanpassingen noodzakelijk zijnAlgemeen overleg d.d. 30 maart 2000 inzake fiscale faciliteit26 800 VIII,
nr. 100Conform planning   De minister zegt de Tweede Kamer toe dat bezien
zal worden of via het Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants
(NIVRA) de bekendheid van de regeling bij accountants kan worden vergroot.
Er wordt ook gewerkt aan een nieuwe brochure over de mogelijkheden van de
sector BVE, waarin ook de BBL-faciliteit aan de orde komtAlgemeen overleg d.d. 30 maart 2000 inzake fiscale faciliteit26 800 VIII,
nr. 100De nieuwe brochure «Vakmensen zijn
er wél» komt in september/oktober 2000 uit. Deze brochure en
eventuele andere relevante informatie zal te zijner tijd worden verspreid
bij de accountants   De minister zegt de Tweede Kamer
toe nadere gevens te verstrekken over de vraag wat het effect is van de 130%-grens
en van de 25-jaargrensAlgemeen overleg d.d. 30
maart 2000 inzake fiscale faciliteit26 800 VIII, nr. 100Aan het Economisch Instituut voor Midden- en Kleinbedrijf (EIM)
is gevraagd na te gaan of uit de lopende onderzoeken gegevens naar voren komen
om hierover uitspraken te doen. Mocht dit niet het geval zijn, dan zal nieuw
onderzoek moeten worden geïnitieerd   De minister zegt
toe dat er eind april een onderzoek gereed komt over het kwalificatieniveau
drie/vier bij de onderwijsassistentAlgemeen overleg
d.d. 30 maart 2000 inzake maatwerk voor morgen27 077, nr. 2In het derde kwartaal van dit jaar zal de vaste kamercommissie
van OCenW bij brief worden bericht welk standpunt de minister inneemt   De minister zegt de Tweede Kamer toe dat er overleg
met de minister van Financiën zal plaatsvinden over de mogelijkheid tot
splitsing van fiscale gegevens voor BBL en HBO. Dit impliceert een extra vraag
op het aangifteformulier over de soort opleiding die de deelnemers volgenAlgemeen overleg d.d. 30 maart 2000 inzake fiscale
faciliteit26 800 VIII, nr. 100Het overleg
met financiën is in voorbereiding. Hierover zal worden gerapporteerd
bij de volgende verslaglegging aan de Tweede Kamer   De minister zegt toe dat er over het samenvoegen van budgetten zoals door
de gemeente Utrecht is gedaan, overleg met de VNG en de BVE-Raad zal plaatsvindenPlenaire behandeling d.d. 18 en 20 april 2000
inzake integratiebeleid27 083Dit is een van
de onderwerpen die zullen worden meegegeven aan de Taskforce Inburgering bij
de uitvoering van de taak verbetering van de regiefunctie   De minister zegt toe met zijn ambtgenoot voor Grote Steden- en
Integratiebeleid (GSI) overleg te plegen over de vraag of inburgeringsgelden,
oudkomersgelden en educatiegelden niet in één hand moeten komenPlenaire behandeling d.d. 18 en 20 april 2000
inzake integratiebeleid27 083Dit overleg
heeft nog niet plaatsgevonden. Dit zal mogelijk pas plaatsvinden nadat de
resultaten van het werk van de Taskforce zichtbaar worden   De minister zegt toe dat de ROC's gebruik moeten gaan maken van
de regionale meldcentra van Voortijdig Schoolverlaten (VSV) voor de melding
van uitval bij inburgeringscursussenPlenaire behandeling
d.d. 18 en 20 april 2000 inzake integratiebeleid27 083In de Memorie van Toelichting van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie
(RMC)-wet is hier een passage over opgenomen. Het voornemen van het kabinet
om een verbinding te leggen tussen de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie
en de zorg voor uitvallers van het inburgeringsprogramma zal nader worden
bezien   De minister probeert de wet Regionale Meld-
en Coördinatiefunctie zo snel mogelijk met de Tweede Kamer af te handelen,
teneinde daarmee een goede wettelijke basis te krijgen om de informatiestromen
inzake schooluitval/voortijdig schoolverlaten zo effectief en doelmatig mogelijk
georganiseerd te krijgenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De wet
Regionale Meld- en Coördinatiefunctie is op 27 juni 2000 bij de Tweede
Kamer ingediend   De minister hoopt meer duidelijkheid
te kunnen geven over de relatie tussen het verschijnsel drop-outs en de verdringing
van allochtonenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De minister
heeft per brief van 8 juni 2000 de Inspectie BVE verzocht onderzoek te doen
naar de verklaring voor de ondervertegenwoordiging van allochtone leerlingen
in de beroepspraktijkvorming   De minister zal
bij Koers BVE richting Tweede Kamer en veld aangeven op welke wijze de verbeteringslag
ROC's gestalte dient te krijgen en op welke termijn dit plaats zal vindenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Koers
BVE wordt uitgebracht op de Derde Dinsdag in september 2000   De minister zal ten aanzien
van externe legitimering in Koers BVE informatie geven hoe hij dit de komende
periode verder inhoud wil gevenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Koers BVE wordt uitgebracht op de Derde Dinsdag in september
2000   De minister zal een traject (ten aanzien van
examens BVE) uitzetten met als insteek dat een en ander geregeld is vanaf
2001. Deze doelstelling zal hij in Koers BVE neerleggen en hierover tevens
afspraken maken met de BVE-Raad en het COLOFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Koers BVE wordt uitgebracht op de Derde Dinsdag in september
2000   De minister zegt toe in Koers BVE aan te geven
op welke wijze hij de uitvoering van de afspraken met betrekking tot het bijtrekken
van achterblijvers en het daadwerkelijk realiseren van de 1000-urennorm (uiterlijk
per 1 januari 2003 gestalte wil geven). Bij het volgende BVE-overleg worden
hierover nadere afspraken gemaaktFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 2000Koers BVE wordt uitgebracht op de Derde Dinsdag in september 2000   De minister meldt dat een-leven-lang-leren, de leerlingplaatsen
en de rol van het bedrijfsleven ten opzichte van het beroepsonderwijs tot
de grote discussieonderwerpen van het voorjaarsoverleg zullen behorenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d.
7 juni 200 027 127, nr. 67P.M.   De minister draagt er zorg voor dat van de kant van
het ministerie maximaal wordt ingezet om voortijdig schoolverlaten, drop-outs
te voorkomen en de problematiek rond de leerplicht aan te pakkenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni
200027 127, nr. 67In het kader van het Grotestedenbeleid
is f 48 mln. beschikbaar gesteld voor de bestrijding van het voortijdig
schoolverlaten. Deze middelen zijn toegevoegd aan de voor de Bijdrageregeling
sociale integratie en veiligheid G 25 beschikbaar gestelde middelen. Een van
de pijlers in het beleid is de aanpak van risicojongeren.Daarnaast is voor
de versterking van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie f 6
mln. extra beschikbaar gesteld. Het beschikbare budget is vanaf 2000 structureel
f 12 mln. op jaarbasis. Tevens is f 1 mln. beschikbaar voor de internetsite
(voor intermediairs) en het organiseren van regionale (voorlichtings)bijeenkomsten.Met
het wetsvoorstel Regionale Melden Coördinatiewet wordt de meldplicht
voor niet-leerplichtige voortijdig schoolverlaters structureel verankerd   De minister zal de uiteindelijke resultaten van het
overleg met het BVE-veld ter verbetering van de externe legitimering en de
examinering in Koers BVE op tafel leggenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Koers BVE wordt uitgebracht op de Derde Dinsdag in september
2000   De minister zegt dat hij terug zal komen op
het loslaten van gedwongen winkelnering indien de resultaten van de Taskforce
daartoe aanleiding gevenPlenaire behandeling d.d.
18 en 20 april 2000 inzake integratiebeleid27 083De Taskforce inburgering is gestart. Hierover wordt periodiek gerapporteerd    De minister zegt toe de uitwerking van de Agenda
BVE gelijktijdig met de begroting 2001 naar de Tweede Kamer te sturenAlgemeen overleg d.d. 29 november 1999 inzake agenda bve26 719,
nr. 4In januari 2000 is de fase van agendavorming
afgesloten in de vorm van een procesbrief getiteld: «Op Koers: van Agenda
BVE naar Koers BVE». Deze procesbrief markeerde tevens de start van
de dialoogfase, waarin betrokken partijen de gelegenheid krijgen om met elkaar
onderwerpen verder te bediscussiëren, te verkennen, uit te werken en
te concretiseren. Deze fase loopt tot en met mei 2000. Onderwerpen die o.a.
aan de orde zullen komen zijn: positie deelnemers, zorgbreedte, regionale
samenwerking onderwijs en bedrijfsleven. Na de dialoogfase zal worden gestart
met de voorbereiding van de beleidsnota Koers BVE die gelijktijdig met de
begroting 2001 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd   De minister zegt toe in de zomer van 2000 de
Tweede Kamer te informeren over de vorderingen/afspraken inzake de samenwerking
ROC's/Centra voor Vakopleiding (CV's)Algemeen
overleg d.d. 25 november 1999 inzake agenda BVE26 719, nr. 4Samenwerking ROC's en arbeidsvoorziening is een onderwerp,
dat in het kader van Koers BVE zal worden verkend onder het thema «sterke
ROC's». Over deze verkenning is in april 2000 een conferentie geweest.
De uitkomsten daarvan worden in de beleidsnota Koers BVE opgenomen, die gelijktijdig
met de begroting 2001 aan de Tweede Kamer zal worden gezonden.   De minister zegt toe dat het aspect van juridisering wordt
meegenomen in de evaluatie van de wet Educatie en BeroepsonderwijsAlgemeen overleg d.d. 25 november 1999 inzake agenda BVE26 719,
nr. 4De juridisering zal niet expliciet als onderwerp
in de evaluatie van de wet Educatie en Beroepsonderwijs worden opgenomen.
Wel komen aspecten van de juridisering aan de orde bij thema 6 (zelfsturend
stelsel, autonomie instellingen, kwaliteitszorg) en bij thema 7 (andere bestuurlijke
verhoudingen, vermindering bestuurslast). Als zodanig kan de evaluatie van
de WEB inzicht geven in aspecten van de juridiserende effecten van de weten
regelgeving. Daarnaast wordt in Koers BVE bij de verschillende onderwerpen
aandacht besteed aan het vraagstuk van juridisering   De minister zegt toe de Tweede Kamer te informeren over de resultaten van
het overleg met VNG over sturing/rol/kwaliteitsbeoordeling van gemeentenAlgemeen overleg d.d. 25 november 1999 inzake agenda BVE26 719,
nr. 4Dit onderwerp wordt uitgewerkt in Koers BVE   CULTUREEL ERFGOED     Staatssecretaris Van der Ploeg zal de kwestie van
de ecotaks, de ARBO-wet en met name de wet Onroerend Zaakbelasting (WOZ) op
basis van uitspraken van de rechter met Financiën besprekenAlgemeen overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800
VIII, nr. 101WOZ: Waarderingskamer Financiën
is hiermee bezig. Op korte termijn zal worden overlegd met FinanciënARBO:
zal de leidraad subsidiable kosten nakijken en eventueel aanpassen   Staatssecretaris Van der Ploeg zal voor de zomer
komen met een evaluatierapport over de wijze waarop de gebruikers het functioneren
van de verschillende monumentenzorginstellingen waarderenAlgemeen overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800 VIII,
nr. 101Het evaluatierapport zal na het zomerreces
aan de Tweede Kamer worden aangeboden   Staatssecretaris
Van der Ploeg is voornemens om voorstellen gericht op een betere onderhoudsregeling
te realiseren. De Tweede Kamer wordt op de hoogte gesteldAlgemeen overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800 VIII,
nr. 101Na het zomerreces zullen de contouren voor
nieuwe instandhouding naar de Tweede Kamer worden gestuurd   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe terug te zullen komen
op het vraagstuk hoe gemeenten te stimuleren tot investeren in de monumentenzorg,
zonder dat zij worden geconfronteerd met lagere budgetten. Daarbij zal ook
de voorfinanciering door eigenaren worden betrokkenAlgemeen overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800 VIII,
nr. 101Hierover is op 22 juni 2000 gesproken met
de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). De VNG zal op basis van gegevens
van het ministerie met een voorstel voor een oplossing komen   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe in overleg met
ondermeer de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) de mogelijkheden te
bekijken van een eenmalige impuls (BRRM). In een brief aan de Tweede Kamer
zal hierop worden teruggekomen en zal worden ingegaan op afzonderlijke casussenAlgemeen overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800
VIII, nr. 101Zal in het najaar verschijnen   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe terug te
komen op de kwestie van een erfgoedfondsAlgemeen
overleg d.d. 23 maart 2000 inzake monumentenzorg26 800 VIII, nr. 101Zal na de zomer gebeuren in het kader van het
nieuwe instandhoudingsbeleid   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe terug te komen op aanpassing van het besluit Rijkssubsidiëring
restauratie monumenten (BRRM) (het inbouwen van een stimulans voor gemeenten
om zelf te investeren in de monumentenzorg, zonder te worden geconfronteerd
met lagere budgetten)Algemeen overleg d.d. 23
maart 2000 inzake monumentenzorg26 800 VIII, nr. 101Hierover is op 22 juni 2000 gesproken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG). De VNG zal op basis van gegevens van het ministerie met een voorstel
voor een oplossing komenFINANCIEEL ECONOMISCHE ZAKEN     De minister zegt toe de Tweede Kamer te informeren
over de dekking van het amendement inzake de frictiekosten PO (TK1999/2000,
26 800 VIII)Algemeen overleg d.d. 24 februari
2000 inzake de verhuizing van OCenW26 800 VIII, nr. 91De bezuiniging op de frictieregeling betrof in 2000 een bedrag
van f 10 mln en met ingang van 2001 structureel een bedrag van f 25
mln.De in het amendement opgenomen dekking van f 10 mln was reeds meerjarig
doorgetrokken. De resterende korting op de frictieregeling van f 15 mln
in 2001 een verdere jaren, is gedekt uit een verlaging van de incidentele
looncomponent PO. Deze dekking vormt onderdeel van de in de begroting 2001
opgenomen mutaties   De minister wil proberen, over
de sectoren heen, volgend jaar gegevens over het lerarentekort op tafel te
hebben en te presenterenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De manier
waarop het lerarentekort het best kwantitatief en kwalitatief in beeld kan
worden gebracht, wordt momenteel onderzocht. De belangrijkste factoren die
invloed hebben op het tekort zullen daarbij worden onderscheiden. De Tweede
Kamer zal hierover binnenkort worden geïnformeerd   De minister zal in de memorie van toelichting bij de begroting
2001 enige aanwijzingen geven over het feit dat het departement bezig is met
een project inzake beheersing van informatiestromen vanuit de onderwijsinstellingen
naar het departementFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De minister
geeft bij de begroting 2001 aanwijzingen in de Memorie van Toelichting   Staatssecretaris Adelmund geeft aan dat bij het financieel
jaarverslag over 2000 meer gedetailleerde informatie over de materiële
bekostiging kan worden gegevenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Het ministerie gaat na, welke informatie over de kostendekkendheid
van de materiële bekostiging in het primair en voortgezet onderwijs kan
worden gegeven, en zal de Tweede Kamer hierover bij brief in het najaar 2000
informeren   HOGER BEROEPSONDERWIJS     De minister zegt toe met de HBO-raad en met
het ministerie van Financiën de financiële positie van het HBO te
bespreken. Naar aanleiding van de instroomcijfers van studenten in het HBO
voor het studiejaar 1999/2000 zal bij Voorjaarsnota 2000 worden bezien of
een nadere bijstelling nodig isBegrotingsbehandeling
OCenW 2000 d.d. 11 november 199926 800 VIIIOverleg met HBO-Raad heeft plaatsgevonden. In het kader van de Voorjaarsnota
2000 wordt overleg gevoerd met het ministerie van Financiën over mogelijke
financiële compensatie van stijgende studentenaantallen.   De minister zegt toe een evaluatie van de procedures/het
proces van vernieuwingen van de 2e en 1e graads lerarenopleidingen te zullen
evaluerenAlgemeen overleg d.d. 8 december 1999
inzake lerarenbeleid en lerarenopleiding23 328, nr. 60Een evaluatie van de gevolgde procedures zal plaatsvinden op
basis van het evaluatie-onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs dat in
2003 wordt afgerond, het advies «Naar een educatief partnerschap»
van de Onderwijsraad d.d. 25 februari 2000, en de innovatieplannen die de
betreffende hogescholen vóór 1 januari 2000 hebben ingediend   De minister zegt toe de Tweede Kamer ruim voor
het overleg over het HOOP de resultaten van de discussie die hij voert over
accreditatie van nieuwe opleidingen, toe te sturenAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomievergroting en deregulering
in het onderwijs26 480, nr. 3– De Tweede
Kamer is geïnformeerd bij brief van 22 december 1999, kamerstuk 26 807,
nr. 2– De minister heeft toegezegd in mei 2000 met een nadere uitwerking
te komen. De resultaten zullen zoveel mogelijk worden meegenomen in de Wet
op het Onderwijstoezicht, waarin de voornemens uit de nota Variëteit
en Waarborg worden uitgewerkt. De voorgenomen planning is dit wetsvoorstel
begin 2001 aan de Tweede Kamer aan te bieden.– Over de uitwerking heeft
op 20 juni Bestuurlijk overleg plaats gevonden met de VSNU/HBO-Raad/PAEPON.
De uitwerking zal worden verzonden aan de Tweede Kamer   De minister zal bezien of het
mogelijk is het bekostigingsmodel voor instellingen voor hoger onderwijs zodanig
te wijzigen dat instellingen een hoger bedrag krijgen voor studenten uit EU-landen
dan voor studenten uit NederlandBegroting OCenW
Eerste Kamer d.d. 25 januari 200026 800Een
en ander wordt momenteel onderzocht. Een reactie zal na het zomerreces worden
geformuleerd   De minister komt nog voor de
zomer met een notitie over accreditatieFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De minister heeft de Tweede Kamer bij brief d.d. 14 juli
2000 (kamerstuk 26 807, nr. 19) geïnformeerd   INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE     De minister zegt de Tweede Kamer een brief
toe inzake de uitslag van het overleg met de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SoZaWe) over het niet opnemen van bijzondere bijstandsregelingen
bij de aanschaf van een computerAlgemeen overleg
d.d. 29 september 1999 inzake kennisnet25 733, nr. 431. PC-initiatieven voor niet-onderwijsgroepen zijn onderwerp van gesprek in
het Kabinet.2. OCenW verdeeld geld voor gebruik pc's prioritair over de scholen
op basis van «achterstanden» (Aan de slag met onderwijskansen).3.
In de volgende voortgangsrapportage wordt hierop teruggekomen   De minister zegt toe dat bij de volgende voortgangsrapportage
ict het hoger onderwijs wordt meegenomen en dat er meer structuur zal zijn
in de informatievoorzieningAlgemeen overleg d.d.
21 juni 2000 inzake ictAfspraken staan in de brief
(25 733, nr. 55) die 28 juni 2000 naar de Tweede Kamer is gestuurd. Het
hoger onderwijs wordt meegenomen in de volgende voortgangsrapportage en er
wordt naar gestreefd om informatie zoveel mogelijk te clusteren. In december
zal de volgende voortgangsrapportage verschijnen. Tussentijds wordt ervoor
gezorgd dat de Tweede Kamer op de hoogte blijft van de belangrijke ontwikkelingen
op een wijze die past bij de dynamiek van het ict-onderwerp en in het veld.
Bijvoorbeeld door het opsturen van de ict-monitor. Daarnaast zal natuurlijk
gebruik worden gemaakt van de digitale media (www.ictonderwijs.nl)   De minister zegt toe te kijken naar mogelijkheden
om computers thuis bij bepaalde groepen te stimuleren (motie Barth, TK 25 733,
nr. 34)Algemeen overleg d.d. 21 juni 2000 inzake
ictWordt uitgewerkt. Hierbij wordt de besteding
van de 40 miljoen voor gebruikte computers meegenomen. Tevens wordt een overzicht
gemaakt van de verschillende kabinetsinitiatieven gericht op het stimuleren
van computerbezit   De minister zegt toe de mogelijkheid
van een expertisecentrum ict en een leerstoel (Deens model) te onderzoeken
en de Tweede Kamer daarover in de eerstvolgende voortgangsrapportage «onderwijs
online» te rapporterenPlenair debat d.d.
29 juni 2000 inzake verslag algemeen overleg ictHandelingen TK 93Wordt onderzocht en komt in de volgende voortgangsrapportage   De minister zegt toe te bekijken te zullen
bezien in hoeverre het wenselijk is een matchingsfonds in te richtenPlenair debat d.d. 29 juni 2000 inzake verslag algemeen
overleg ictHandelingen TK 93Komt terug in de volgende
voortgangsrapportage   De minister zegt de Tweede Kamer
toe dat hij voor 1 januari 2001 met een rapportage komt, waarin verschillende
varianten voor het bestuur van kennisnet worden uitgewerkt en waarbij de de
voor- en nadelen hiervan aan de orde komenPlenair
debat d.d. 29 juni 2000 inzake verslag algemeen overleg ictKomt terug in de volgende voortgangsrapportage   MEDIA, LETTEREN BIBLIOTHEKEN     Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe de Tweede
Kamer te informeren over subsidieverzoeken voor lokale migrantenradio in de
G4-stedenAlgemeen overleg d.d. 7 oktober 1999
inzake de notitie media- en minderhedenbeleid26 597 nr. 3Eind 2000 wordt er een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer verzonden   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe aandacht te geven aan de instroom van allochtonen bij
media-beroepsopleidingenAlgemeen overleg d.d.
7 oktober 1999 inzake de notitie media- en minderhedenbeleid26 597 nr.
3De Tweede Kamer wordt eind 2000 geïnformeerd
in een voortgangsbrief   Staatssecretaris Van der Ploeg
zegt toe de commerciële omroepen te vragen in hoeverre zij bereid zijn
de ondertiteling voor doven en slechthorenden te verzorgen en als dat niet
past in de doelstelling, dan percentages via het Mediabesluit voor te schrijvenBehandeling Concessiewet d.d. 18 januari 2000Handelingen
TK 26 660In het najaar zal de Tweede Kamer
geïnformeerd worden over het resultaat.   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe de Tweede Kamer op de geijkte manier te informeren
over zaken in verband met minderhedenprogrammering, zoals lokale migranten-televisie,
mogelijkheden binnen frequentiebeleid en werkingssfeer Bedrijfsfonds voor
de persBehandeling Concessiewet d.d. 18 januari
2000Handelingen TK 26 660Het standpunt van
het Kabinet inzake het frequentiebeleid is reeds naar de Tweede Kamer verzonden.
Persnota volgt. Overige zaken media- en minderhedenbeleid komen aan de orde
in een brief aan de Tweede Kamer, eind 2000   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe aan de raad van bestuur van de NOS de suggestie mee
te geven een ombudsman/-vrouw in te stellen voor het gehele bestel en programmaraden
per netBehandeling Concessiewet d.d. 18 januari
2000Handelingen TK 26 660Een en ander wordt
betrokken bij consessieverlening aan NOS (september 2000)   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe;a. problemen van lokale
stations met vennootschapsbelasting onder aandacht van de staatssecretaris
van Financiën te brengen;b. te bevorderen dat de Tweede Kamer zo spoedig
mogelijk wordt geïnformeerd over overleg met Financiën over vennootschapsbelastingBehandeling Concessiewet d.d. 18 januari 2000Handelingen
TK 26 660a. Staatssecretaris Van der Ploeg
heeft bij brief van 5 april 2000 deze kwestie onder de aandacht van de staatssecretaris
van Financiën gebracht.b. Staatssecretaris Van der Ploeg heeft aangedrongen
op spoedige reactie teneinde Tweede Kamer te kunnen informeren. Tot heden
is een reactie uitgebleven   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt het volgende toe;a. reclame rond kinderprogramma's in Europees
verband aan de orde gesteld worden, onderzoek naar regelingen in andere landen,
met name Scandinavië, en die in Europees verband zal hij bespreken;b.
een en ander kan worden besproken bij de concessievoorwaardenBehandeling Concessiewet d.d. 18 januari 2000Handelingen TK 26 660a. Inmiddels heeft Europese Commissie initiatief
genomen tot genoemd onderzoek en aangekondigd in deze context met eventuele
voorstellen te komen. Deze zullen onder Zweeds voorzitterschap worden besproken.b.
Wordt betrokken bij concessieverlening aan NOS (september 2000)   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe reclame op teletekst-
en andere tekstprogramma's van de lokale- en regionale omroep te bezien bij
wetgeving voor lokale en regionale omroepBehandeling
Concessiewet d.d. 18 januari 2000Handelingen TK 26 660Wetgeving lokale/regionale omroep wordt in het najaar van 2000
herzien (wetsvoorstel in voorbereiding)   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe het Mediabesluit met het oog op Europese parlementaire
verslaggeving aan te passenBehandeling Concessiewet
d.d. 18 januari 2000Handelingen TK 26 660Wordt meegenomen bij aanpassing Mediabesluit aan Concessiewet (september 2000)   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe «discussion
papers», Hilversumse visie en standpunten van de staatssecretaris daarop
inzake nieuwe en oude media en Internet toe te zendenBehandeling Concessiewet eerste kamer d.d. 21 maart 2000Handelingen EK 26 660Visie van Hilversum is vastgelegd in Concessiebeleidsplan.
Bij de concessieverlening zal de staatssecretaris daarop zijn reactie geven
(september 2000)   Staatssecretaris Van der Ploeg
gaat bij het Commissariaat voor de Media na hoe het staat met uitvoering van
de maatregelen voor regionale radio die voortvloeien uit de zogenaamd Quick
Scan: hij informeert de Tweede Kamer op korte termijnAlgemeen overleg d.d. 31 mei 2000fiscalisering omroepbijdrage en gevolgen
voor lokale/regionale omroep26 707, nr. 24Staatssecretaris Van der Ploeg vraagt het Commissariaat voor de Media om de
bedoelde actie/informatie bij brief MLB/OP/00/23285 d.d. 13 juni 2000   Staatssecretaris Van der Ploeg
zal bij IPO en VNG de «oormerking» van de omroepgelden die in
Provinciefonds en Gemeentefonds worden gestort ter sprake brengen en de gevoelens
van de Tweede Kamer (pro oormerking) daarbij overbrengenAlgemeen overleg d.d. 31 mei 2000fiscalisering omroepbijdrage en gevolgen
voor lokale/regionale omroep26 707, nr. 24Overleg met het Commissariaat voor de Media start op korte termijn. Woensdag
14 juni heeft staatssecretaris Van der Ploeg bestuurlijk overleg gevoerd met
IPO/VNG en deze onderwerpen ter sprake gebracht. IPO/VNG beraden zich en zullen
laten weten of afspraken over oormerking te maken zijn   Staatssecretaris Van der Ploeg zal in overleg met het Commissariaat
voor de Media, IPO en ROOS een standpunt formuleren inzake financiering van
regionale televisie (matching) na het jaar 2001. De uitvoering van de aanvullende
financiering van dunbevolkte provincies zal nader worden bezien. De Kamer
zal voor het eind van 2000 over beide onderwerpen worden geïnformeerdAlgemeen overleg d.d. 31 mei 2000fiscalisering
omroepbijdrage en gevolgen voor lokale/regionale omroep26 707, nr. 24Overleg met het Commissariaat voor de Media start
op korte termijn   Het Commissariaat voor de Media
monitort de ontwikkelingen rond (de financiering van) lokale/regionale omroep
door gemeenten/provinciesAlgemeen overleg d.d.
31 mei 2000fiscalisering omroepbijdrage en gevolgen voor lokale/regionale
omroep26 707, nr. 24Staatssecretaris Van
der Ploeg vraagt het Commissariaat voor de Media (CvdM) om de bedoelde actie/informatie
bij brief van 13 juni 2000   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe dat het verlaagde BTW-tarief voor de kabel wordt meegenomen
in nota van de minister van FinanciënNota-overlegd.d.
5 juni 2000inzake Kabelnotitie27 088 nr. 16HHet onderwerp wordt meegenomen in de BTW-nota van de minister van Financiën   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt de Tweede
Kamer een notitie toe over de problematiek (doorgifteplicht) lokale publieke
omroep en de inwerkingtreding bepaling ConcessiewetNota-overlegd.d. 5 juni 2000inzake Kabelnotitie27 088 nr. 16HOp 23 juni heeft hierover overleg plaatsgevonden met het
Commissariaat voor de Media en de Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland.
De Tweede Kamer zal te zijner tijd over de uitkomst worden ingelicht.   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe dat hij overleg
zal voeren met de minister van Justitie over auteursrechtelijke problemen
met betrekking tot digitale uitzending/doorgifte van programma's. De Tweede
Kamer wordt te zijner tijd schriftelijk geïnformeerdNota-overlegd.d. 5 juni 2000inzake Kabelnotitie27 088 nr. 16HOp 23 juni heeft hierover overleg plaatsgevonden met het
Commissariaat voor de Media en de Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland.
De Tweede Kamer zal te zijner tijd over de uitkomst worden ingelicht.   Staatssecretaris Van der Ploeg zal de Eerste Kamer
een brief sturen waarin de mogelijkheden en praktische bezwaren inzake een
ontheffingsmogelijkheid voor een betaalkanaal, in het geval open netten een
op de lijst geplaatst evenement niet willen uitzenden, nog eens op een rijtje
gezet zullen wordenPlenaire behandeling in Eerste
Kamer d.d. 6 juni 2000 inzake TV zonder grenzen26 256, handelingen EK
nr. 31De Eerste Kamer is begin september 2000
geïnformeerd   Staatssecretaris Van der Ploeg
zal contact opnemen met collega Benschop van Buitenlandse Zaken over visie
van het lid van de Eerste Kamer de heer Jurgens ten aanzien van de kenbaarheid
van de tekst van richtlijnen bij een verwijzing in implementatiewetgevingPlenaire behandeling in Eerste Kamer d.d. 6 juni
2000 inzake TV zonder grenzen26 256, handelingen EK nr. 31In het debat is er op gewezen dat de wijze van verwijzing in
Nederlandse wetgeving reeds lang een geaccepteerd verschijnsel is en als zodanig
ook opgenomen is in de Aanwijzingen voor de regelgeving   ONDERZOEK- EN WETENSCHAPSBELEID     De minister zegt toe de Tweede Kamer te informeren
over het plan van NWO voor de vernieuwingsimpulsNota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget26 658, nr.
10Een eerste tranche van de vernieuwingsimpuls,
gericht op jong talent, gaat dit najaar van start. Voor een verdere versterking
van de vernieuwingsimpuls is een bedrag van f 30 mln. per jaar uitgetrokken.
Zie hiervoor de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid die tegelijk met deze
begroting verschijnt   Wat betreft de
aanwending van middelen zegt de minister toe;a. te bezien of op termijn extra
ruimte mogelijk is voor de vernieuwingsimpuls, prioriteit voor Wetenschapsbudget,
indien voor Onderwijs extra ruimte komt, en de Tweede Kamer daarover te informeren;b.
te blijven zoeken naar mogelijkheden om de inzet van f 10 mln. voor de
vernieuwingsimpuls naar voren te halen;c. de fiscale aspecten van zogenaamde
endowments (zoals gebruikelijk in de VS) na te gaan;d. de Tweede Kamer jaarlijks
te informeren over de stand van zaken in het wetenschapsbudget in de begrotingNota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget26 658,
nr. 10ad a, b) Voor de behandeling van de onderwijsbegroting
hebben de Tweede Kamer voorstellen bereikt voor het naar voren halen van een
bedrag van f 10 mln. voor de vernieuwingsimpuls.Vervolgens zijn afspraken
gemaakt met de organisaties over de invulling, die gericht is op het aantrekken
van jong talent, zonder toegevoegde beheerslast. Inmiddels is door de organisaties
een start gemaakt met de invulling van de vernieuwingsimpuls.In het Kabinet
zijn in het kader van de Voorjaarsnota afspraken gemaakt over verdere versterking
van de vernieuwingsimpuls. Zie ook de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid
die tegelijk met deze begroting verschijnt.ad c) Hierover wordt gerapporteerd
in de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid die tegelijk met deze begroting
wordt uitgebracht.ad d) Zie de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid   De minister toe het strategisch plan NWO en zijn
standpunt aan de Tweede Kamer te sturen, ter eventuele besprekingNota-overleg d.d. 11 oktober 1999 inzake wetenschapsbudget26 658,
nr. 10Het strategisch plan verschijnt in mei 2001.
In het najaar van 2001 wordt het, vergezeld van een standpunt van de minister,
aan de Tweede Kamer aangeboden   Wat betreft carrièreperspectief
van jonge wetenschappers zegt de minister toe;a. na te gaan of in het kader
van de bij de Algemene Politieke Beschouwingen aangenomen moties iets kan
worden gedaan aan de arbeidsmarktpositie van aio'sb. in dat kader na te gaan
of aio's, naast hun primaire onderzoektaak, kunnen worden ingezet voor onderwijstaken
in het voortgezet onderwijsc. in overleg met de organisaties te bezien op
welke manier tot een aanpak kan worden gekomen van het carrièreperspectief,
in het bijzonder voor vrouwen, en de Tweede Kamer hierover te informeren.d.
in overleg met VNO-NCW en MKB aandacht te vragen voor het carrièreperspectief
van jonge onderzoekersNota-overleg d.d. 11 oktober
1999 inzake wetenschapsbudget26 658, nr. 10ad a) Reeds ingaande dit jaar is een bedrag van f 40 mln. op jaarbasis
extra uitgetrokken voor het oplossen van specifieke arbeidsmarkt knelpunten
bij universiteiten. Dit geld is bedoeld om het perspectief te verbeteren voor
jonge onderzoekers in dienst van unversiteiten. De nadere invulling van de
f 40 mln. extra is onderwerp van de CAO-besprekingen tussen universitaire
werkgevers en vakbonden. Naast verbetering van de salarissen gaat het hierbij
ook om gerichte maatregelen inhet kader van loopbaanbegeleidingad b) Hierover
wordt gerapporteerd in de Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleidad c) Zie
de stand van zaken bij de uitvoering van motie 26 658, nr. 7 (bijlage
3 in de memorie van toelichting van de begroting 2001)ad d) Zie de stand van
zaken bij de uitvoering van motie 26 658, nr. 8 (bijlage 3 in de Memorie
van Toelichting van de begroting 2001)   De minister zal
een rondetafelconferentie organiseren met de media over de vormgeving van
de functie van de wetenschapsredacteuren. De Tweede Kamer wordt over de uitkomsten
hiervan geïnformeerdAlgemeen overleg d.d.18
mei 2000 inzake wetenschaps-communicatie26 658, nr. 13De gesprekken met de media vinden in en kort na de zomer plaats.
De Kamer zal hierover worden geïnformeerd, tegelijk met de aanbieding
van het implementatieplan van de stichting Wetenschap en Techniek Nederland
voor de beleidsnota «Boeiend, Betrouwbaar en Belangrijk», de nota
Wetenschap- en Techniekcommunicatie (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000,
26 658, nr. 12)   De minister zegt de Tweede Kamer
toe dat de lijst met prioritaire thema's zal worden verlengdAlgemeen overleg d.d. 18 mei 2000 inzake wetenschaps-communicatie26 658,
nr. 13De wijze van totstandkoming van thema's
voor Wetenschap- en Techniekcommunicatie en de verhouding met activiteiten
die niet binnen de thema's vallen, zal worden besproken in het implementatieplan
bij de nota Wetenschap- en Techniekcommunicatie. Dit plan wordt de Tweede
Kamer in het najaar aangeboden   De minister zegt
de toe dat de notitie Biotechnologie vlak voor of direct na de zomer naar
de Tweede Kamer gaatAlgemeen overleg d.d.18 mei
2000 inzake wetenschaps-communicatie26 658, nr. 13Publicatie van de Integrale Beleidsnota Biotechnologie is voorzien kort na
het zomerreces   De minister zegt
de Tweede Kamer toe dat de overgangstermijn voor lopende projecten met betrekking
tot wetenschapscommunicatie zal worden verlengdAlgemeen overleg d.d.18 mei 2000 inzake wetenschaps-communicatie26 658,
nr. 13De uitwerking hiervan komt aan de orde in
het implementatieplan van de stichting Wetenschap en Techniek Nederland voor
de nota «Boeiend, Betrouwbaar en Belangrijk»   De minister zegt toe dat de Tweede Kamer in het najaar een nieuw
implementatieplan voor de voorstellen met betrekking tot wetenschaps- en techniekcommunicatie
krijgtAlgemeen overleg d.d. 18 mei 2000 inzake
wetenschaps-communicatie26 658, nr. 13Aan
de stichting WeTeN is gevraagd, in nauwe interactie met de betrokken departementen,
een implementatieplan te ontwikkelen voor de nota «Boeiend, Betrouwbaar
en Belangrijk» (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 658,
nr. 12). De stichting is gevraagd om de discussie in de Tweede Kamer over
het adoptieplan jongeren, de media en de overgangsregeling voor de structurele
financiering van WTC-organisaties daarbij te betrekken. Het implementatieplan
zal de Tweede Kamer in het najaar worden aangeboden   PROJECTDIRECTIE DE HOFTOREN     De minister zegt toe dat de Tweede Kamer jaarlijks geïnformeerd
wordt over de voortgang van de verhuizing van het departementAlgemeen overleg d.d. 24 februari 2000 inzake de verhuizing van
OCenW27 127, nr. 67Wordt meegenomen met de
begrotingsvoorstellen   PRIMAIR ONDERWIJS     De minister zegt toe met de centrales in het
CAO-overleg de afweging te maken waarop specifieke maatregelen voor de schoolleiders
betrekking moeten hebben: taakrealisatie uren, salaris, bestuurlijke krachtenbundeling
of ondersteuningBegrotingsbehandeling OCenW 2000
d.d. 11 november 199926 800 VIIIIn de CAO
is afgesproken om zowel de beloning van schooldirecteuren te verbeteren als
door middel van een budget van Management Ondersteuning en Arbeidsmarkt de
mogelijkheid te geven om de werkdruk van schooldirecteuren te verlichten.De
Tweede Kamer zal over de CAO-afspraken worden geïnformeerd   Staatssecretaris Adelmund zegt toe op korte termijn een
notitie naar de Tweede Kamer te sturen inzake de huidige situatie en maatregelen
ter bevordering van schoolzwemmenBegrotingsbehandeling
OCenW 2000 d.d. 11 november 199926 800 VIIIDe notitie over het schoolzwemmen zal in het najaar naar de Tweede Kamer worden
verzonden   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Tweede
Kamer begin volgend schooljaar te informeren over de campagne Veiligheid op
de basisschoolBegrotingsbehandeling OCenW 2000
d.d. 11 november 199926 800 VIIIIn het najaar
2000 zal de Tweede Kamer geïnformeerd worden   Staatssecretaris Adelmund zegt toe om samen met de minister voor Grote Steden-
en Integratiebeleid de Tweede Kamer in het voorjaar te informeren over de
resultaten van de inventarisatie naar belemmeringen in wet- en regelgeving
inzake het inzetten van budgetten op lokaal niveau in het kader van het GOA-beleidBegrotingsbehandeling OCenW 2000 d.d. 11 november
199926 800 VIIIKnelpunten worden door het
Sociaal Cultureel Planbureau geïnventariseerd in het kader van het Grote
Stedenbeleid. Onderwijs (onder andere Goa) maakt daar een onderdeel van uit   Staatssecretaris Adelmund zegt toe te overleggen
met de minister van Justitie over de huisvesting van Justitiële Instellingen.
Uiterlijk over twee maanden gaat een bericht naar de Tweede Kamer over de
stand van zakenAlgemeen overleg d.d. 26 januari
2000 inzake stand van zaken decentralisatieonderwijshuisvesting26 800
VIII, nr. 77De werkgroep is gestart. Finale overleg
was op 3 juli 2000. De Tweede Kamer zal hierover in het najaar worden geïnformeerd   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Tweede
Kamer te rapporteren over de wijze waarop de voortzetting van de monitor decentralisatie
huisvesting wordt ingerichtAlgemeen overleg d.d.
26 januari 2000 inzake stand van zaken decentralisatieonderwijshuisvesting26 800
VIII, nr. 77Het voorstel komt in september 2000.   Staatssecretaris
Adelmund zegt de Tweede Kamer toe de vervolginventarisatie OALT van de inspectie
te sturenAlgemeen overleg d.d. 3 februari 2000
inzake actieprogramma OALT26 800 VIII, nr. 88Inspectie rapporteert hierover in haar jaarverslag 2000   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de inspectie te vragen om
onderzoek te verrichten naar de beheersing van het Nederlands door OALT-leraren
en hierover de Tweede Kamer te informerenAlgemeen
overleg d.d. 3 februari 2000 inzake actieprogramma OALT26 800 VIII, nr.
88De inspectie rapporteert hierover in het jaarverslag
2000   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat voor
leraren die taalondersteuning geven de eis voor beheersing van het Nederlands
zal worden aangescherptAlgemeen overleg d.d. 3
februari 2000 inzake actieprogramma OALT26 800 VIII, nr. 88Wetswijziging is in gang gezet. Met hoop op in werkingtreding
2001   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Onderwijsraad
en de Raad voor Cultuur een gezamenlijk advies te vragen over het toekomstperspectief
van de buitenschoolse cultuureducatie (OALT) en de Tweede Kamer hierover te
informerenVerslag algemeen overleg d.d. 22 februari
2000 inzake OALT26 800 VIII, nr. 88Adviesaanvraag
is in voorbereiding   Staatssecretaris Adelmund zegt
toe de Tweede Kamer mee te delen hoe het spreidingsbeleid in een aantal gemeenten
(genoemd zijn: Zaandam en Amersfoort) uitwerktHoofdlijnendebat onderwijskansen d.d. 22 maart 200027 0201. In Onderwijskansennota (9 juni 2000) is een inventarisatie
van gemeenten opgenomen die aan spreiding doen2. In oktober 2000 zal OCenW
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de betrokken gemeenten
een rondetafelbijeenkomst beleggen3. Tweede Kamer wordt hierna geïnformeerd   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de aanscherping
landelijk beleidskader eind dit jaar naar de Tweede Kamer te sturenHoofdlijnendebat d.d. 22 maart 2000 inzake onderwijskansen27 020Toezegging zal eind 2000 worden uitgevoerd   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de inzet voor
vroegschoolse educatie te verkennen, zodat een 100% vangnet wordt gecreëerd
voor onderwijsdeelname van vierjarigen, en om andere mogelijkheden te onderzoekenHoofdlijnendebat d.d. 22 maart 2000 inzake onderwijskansen27 020In de beleidsbrief vroeg- en voorschoolse educatie
(TK 27 190 nr. 1) die op 9 juni 2000 aan de Tweede Kamer is gestuurd
is aangegeven dat er naar wordt gestreefd wordt tot een sluitende aanpak te
komen van jonge achterstandskinderen. De mogelijkheden hiervoor zijn toegenomen
door de extra middelen van VVE. Vanaf 1 augustus 2000 krijgen 173 gemeenten
extra middelen, in plaats van 69    Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de mogelijkheden tot spreiding via koppeling aan postcodes,
zoals bepaalde gemeenten dat doen, te verkennenHoofdlijnendebat d.d. 22 maart 2000 inzake onderwijskansen27 020Na het zomerreces zal de OCenW-analyse aan de Tweede Kamer
ter beschikking worden gesteld. Het wachten is op de CBS-gegevens   Staatssecretaris Adelmund zegt toe voor wat betreft
de modernisering van de gewichtenregeling te verkennen op welke wijze het
individuele kind met achterstanden met extra stimulansen tegemoet kan worden
gekomen. Dit gebeurt via een adviestraject naar de Onderwijsraad of anderszinsHoofdlijnendebat d.d. 22 maart 2000 inzake onderwijskansen27 020De Adviesaanvraag zal zo spoedig mogelijk aan
de Onderwijsraad worden gestuurd. Het Tweede Kamer-debat 19 juni 2000 over
Onderwijskansen heeft hier een aantal vragen aan toegevoegd;– betrekken
cumi/vo-regeling– uitkering in budget in plaats van in fte's–
advies voor 1 januari 2002   De minister zegt
toe dat er gekeken zal worden naar Nederlandse taalwerving bij zittende OALT-lerarenPlenaire behandeling d.d. 18 en 20 april 2000
inzake integratiebeleid27 083Voor onderwijs,
allochtone en levende talen-leraren die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen,
wordt via een specifieke cursus gewerkt aan het verwerven van de Nederlandse
taal. Deze cursus wordt verzorgd door een aantal hogescholen   De minister zegt toe dat de
herziening van het landelijk beleidskader in de notitie Onderwijskansen nadrukkelijk
aan de orde zal komenPlenaire behandeling d.d.
18 en 20 april 2000 inzake integratiebeleid27 083De nota «Aan de slag met onderwijskansen» bevat een aantal richtinggevende
voorstellen voor het landelijk beleidskader 2002–2006. Deze voorstellen
betreffen de doelen, de instrumenten en de resultaten. De nota is op 19 juni
2000 met de Tweede Kamer besproken en de inhoud van een nieuwe AMvB wordt
eind 2000 aan de Tweede Kamer voorgelegd   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat een (ter plekke door mevrouw Barth overhandigde) brief
over de positie van asielzoekersscholen zal worden bezienAlgemeen overleg d.d. 20 april 2000 inzake Formatiebesluit WPO27 077,
nr. 2Brief voor Tweede Kamer is in procedure.
Er wordt gewerkt aan een aanvullende regeling   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat de tabel voor het functie registratie eenhedenverbruik
van de functies uit het RPBO zal worden herijktAlgemeen overleg d.d. 20 april 2000 inzake Formatiebesluit WPO27 077,
nr. 2Het streven is de herijking in het schooljaar
2001–2002 in te voeren   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat het ITS een onderzoek zal doen naar de stijgende deelname
aan het speciaal onderwijsAlgemeen overleg d.d.10
mei 2000 inzake weer samen naar school21 860, nr. 56Het rapport is 1 juli 2000 gereed   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat dit najaar een rapport verschijnt van de begeleidingscommissie
DyslexieAlgemeen overleg d.d. 10 mei 2000 inzake
weer samen naar school21 860, nr. 56De begeleidingscommissie
Dyslexie legt de laatste hand aan het Protocol Dyslexie. Het Protocol Dyslexie
zal per 1 oktober beschikbaar zijn   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat zij nadere voorstellen zal doen voor een sluitende registratie
van thuiszittende leerlingenAlgemeen overleg d.d.
10 mei 2000 inzake weer samen naar school21 860, nr. 56Dit thema zal aande orde komen in de volgende voortgangsrapportage
over weer samen naar school, die naar verwachting in oktober 2000 verschijnt   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat zij
in de volgende voortgangsrapportage zal ingaan op de aansluiting tussen (de
zorgstructuur in) het primair onderwijs en (de zorgstructuur in) het voortgezet
onderwijsAlgemeen overleg d.d. 10 mei 2000 inzake
weer samen naar school21 860, nr. 56De volgende
voortgangsrapportage verschijnt naar verwachting in oktober 2000. Daarin zal
dit onderwerp aan de orde komen   Staatssecretaris
Adelmund zegt de Tweede Kamer toe dat zij na de zomer een plan van aanpak
voor bestrijding van de wachtlijsten stuurt. In het plan van aanpak wordt
uitgegaan van resultaatsgerichte afspraken met de samenwerkingsverbanden,
gericht op een maximale wachttijd van drie maanden. Voor deze aanpak komen
extra middelen beschikbaar (uit de Voorjaarsnota)Algemeen overleg d.d. 10 mei 2000 inzake weer samen naar school21 860,
nr. 56Het plan van aanpak zal onderdeel uitmaken
van de tweede voortgangsrapportage weer samen naar school, die naar verwachting
in oktober 2000 verschijnt   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat zij over een aantal knelpunten in de regelgeving overleg
zal voeren met de onderwijsorganisaties. Daarbij zullen onder meer de regels
voor het grensverkeer besproken worden (de termijn van vier jaar voor de overdracht
van zorgfunctie registratie eenheden, het ontbreken van een overdrachtsverplichting
voor de vergoeding voor materiële instandhouding, de bekostiging voor
kinderen uit residentiële zorginstellingen). De Tweede Kamer zal over
de uitkomsten geïnformeerd worden in de volgende voortgangsrapportageAlgemeen overleg d.d. 10 mei 2000 inzake weer
samen naar school21 860, nr. 56Over de voortgang
van het overleg wordt de Tweede Kamer geïnformeerd in de volgende voortgangsrapportage,
die naar verwachting in oktober 2000 verschijnt   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer te informeren over het gesprek van 25 mei
2000 met de schoonmaakbedrijven, gemeenten en schoolbesturen waarin zij aan
de orde wil stellen welke normen er kunnen worden gesteld voor de kwaliteit
van de schoonmaakAlgemeen overleg d.d. 16 mei
2000 inzake schoonmaakkosten26 800 VIII, nr. 113Het eerste gesprek heeft plaatsgevonden en vervolggesprek was op 4 juli 2000.
Omstreeks september 2000 zal de informatie naar de Tweede Kamer worden gestuurd   Staatssecretaris Adelmund zegt de Tweede Kamer
toe dat de evaluatie van het LONDO-systeem eind 2000 gereed is en dat zij
medio 2001 geïnformeerd wordt over de nieuwe voorstellenAlgemeen overleg d.d. 16 mei 2000 inzake schoonmaakkosten26 800
VIII, nr. 113– Evaluatie Londo: eind 2000–
Nieuwe voorstellen: medio 2001   Staatssecretaris
Adelmund zegt de Tweede Kamer toe dat er over een of twee jaar nog een onderzoek
wordt uitgevoerd om te bepalen of de scholen schoon zijnAlgemeen overleg d.d. 16 mei 2000 inzake schoonmaakkosten26 800 VIII,
nr. 113Conform planning over 2 jaar   Wat betreft de ouder-schoolcontraten is de pilot nog niet
afgerond. Staatssecretaris Adelmund zal de resultaten die wel geboekt zijn,
aan de Tweede Kamer doen toekomenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Eerste contract is in mei 2000 getekend. Verder zijn er
nog geen resultaten bekend   Wat betreft de
ouder-schoolcontracten zal staatssecretaris Adelmund in december 2000 de Tweede
Kamer een nota doen toekomen met daarin verwerkt de versterking van de positie
van ouders en de rol van ouders bij kwaliteitsbewaking en identiteitskwestiesFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67December
2000   Wat betreft de ouder-schoolcontracten zal staatssecretaris
Adelmund in de nota met betrekking tot de positie van de ouders, die zij in
december 2000 aan de Tweede Kamer zal sturen, ook terugkomen op het feit dat
ouders niet op grond van identeit geweerd kunnen worden uit schoolbestuur
en medezeggenschapsraadFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67December
2000   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat de zevende
voortgangsrapportage groepsgrootte in december 2000 naar de Tweede Kamer wordt
gestuurdAlgemeen overleg d.d. 15 juni 2000 inzake
groepsgrootte in het basisonderwijsGestreefd zal
worden naar een voortgangsrapportage waarin ook gegevens over het schooljaar
2000–2001 opgenomen zijn   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Stichting Leerplan Ontwikkeling en het Christelijk Pedagogisch
Studiecentrum te vragen een probleemanalyse te maken met betrekking tot de
hoogbegaafdenAlgemeen overleg d.d. 15 juni 2000
inzake groepsgrootte in het basisonderwijsSLO
en CPS leveren deze analyse dit najaar   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat er in de volgende voortgangsrapportage groepsgrootte
de volgende punten worden meegenomen;a. financieel overzicht (uitgaven en
overgebleven budget)b. informatie over de verhoudingen en personeel voor de
groepc. informatie over de (werk)druk in de bovenbouwd. regionale verschillen
in de gemiddelde groepsgroottee. informatie over de voortgang van de aanpassing
van de fre-verbruikerstabelAlgemeen overleg d.d.
15 juni 2000 inzake groepsgrootte in het basisonderwijsDeze thema's zullen in de volgende voortgangsrapportage (december 2000) worden
opgenomen   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat de Tweede
Kamer in het najaar van 2001 een voorstel zal ontvangen voor de concretisering
van de kerndoelenAlgemeen overleg d.d. 15 juni
2000 inzake groepsgrootte in het basisonderwijsDe Stichting Leerplan Ontwikkeling is gevraagd deze concretisering ter hand
te nemen   De minister zegt
toe dat de beleidsbrief vroeg- en voorschoolse educatie aan de orde zal komen
bij het Onderwijskansenbeleid in juni en dat er een extra inspanning zal worden
geleverd bij de inbedding van vroegen voorschoolse educatie in het totale
gemeentelijke beleidPlenaire behandeling d.d.
18 en 20 april 2000 inzake integratiebeleid27 083In het najaar van 2000 zal de tweede vroeg- en voorschoolse educatieregeling
veschijnen met een intensivering en een aanzet tot verbreding van het aantal
gemeenten voor de implementatie van vroeg- en voorschoolse educatie   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat er publiciteit
zal worden gegeven aan het verschijnen van de methodengidsen voor taalNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15Begin 2001 wordt er publiciteit aan gegeven   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat bij
de op te zetten mbo-opleiding voor peuterleidster de mogelijkheid zal worden
geopend om deze te combineren met de opleiding van onderwijsassistentNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15Dit zal gaan in overleg met BVE en OVDB   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat met
de G4 de bekostiging van de kop/voetklas po/vo verkend zal worden en dat de
Tweede Kamer hierover geïnformeerd zal wordenNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer eind 2000
hierover informeren   Staatssecretaris Adelmund zegt
toe dat er uitgezocht zal worden waarom scholen de arbeidsmarktknelpuntentoeslag
op de bank houden en niet inzetten in de werkorganisatieNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15In het najaar van 2000 zal de Tweede Kamer hierover geïnformeerd
worden   Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer
informeren op welke wijze de regeling arbeidsmarktknelpuntentoeslag vanaf
1 augustus 2001 zal worden ingezet. Deze middelen moeten ook worden ingezet
voor 1.25-scholenNota-overleg d.d. 19 juni 2000
inzake onderwijskansen27 020, nr. 15In het
najaar van 2000 zal de Tweede Kamer hierover geïnformeerd worden   Staatssecretaris Adelmund zegt de Tweede Kamer toe
dat er verkend zal worden hoe de plattelandsgebieden bediend kunnen worden
via een regionale aanpak om schoolspecifiek te kunnen werkenNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15In het najaar van 2000 zal de Tweede Kamer
hierover geïnformeerd worden   Staatssecretaris
Adelmund zegt de Tweede Kamer toe dat in de adviesaanvraag aan de Onderwijsraad
over de gewichtenmiddelen ook de inzet van de cumi/vo-middelen zal worden
meegenomen. Tevens zal gevraagd worden advies uit te brengen over de wijze
van toekenning: een budget in plaats van fte's. Met het oog op de kabinetsformatie
zal de raad gevraagd worden voor 1-1-2002 advies uit te brengenNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15De aanvraag is begin juli 2000 verzonden.   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat er nagegaan
zal worden waarom er weinig belangstelling is voor de cursussen NT2Nota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15September 2000   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat de Tweede Kamer met het oog op de financiële
verantwoording op de 3e dinsdag in september in april 2001 geïnformeerd
zal worden over datgene dat bekend is uit de Task Force, het bestuurlijk overleg
en het POVO rond onderwijskansenNota-overleg d.d.
19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer in april 2001 informeren   Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer informeren
over de op te zetten oudercampagne door ForumNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15Eind 2000 zal Staatssecretaris Adelmund de Tweede Kamer
informeren   Staatssecretaris
Adelmund zal de Tweede Kamer informeren over het Ronde Tafelgesprek OCenW/VNG
en gemeenten die spreidingsbeleid voerenNota-overleg
d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer in november 2000
informeren   Staatssecretaris Adelmund zal na de zomer een
vervolgnotitie over mentoring aan de Tweede Kamer sturenNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15Staatssecretaris Adelmund zal dit na de zomer van 2000
doen   Staatssecretaris Adelmund zal de Tweede Kamer
informeren over de verantwoordelijkheidsverdeling van de verschillende actoren
in het Onderwijskansenbeleid, de beschikbare inspectieverslagen, rapportages
en onderzoeksresultaten en de samenstelling van de Task ForceNota-overleg d.d. 19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020,
nr. 15In het najaar van 2000 zal de Tweede Kamer
geïnformeerd worden   Staatssecretaris Adelmund zal
de Tweede Kamer informeren over Variëteit en Waarborg, inclusief de kwaliteitsstandaarden
van de inspectieNota-overleg d.d. 19 juni 2000
inzake onderwijskansen27 020, nr. 15De Tweede
Kamer zal in het najaar van 2000 geïnformeerd worden   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat bezien zal worden op welke
wijze initiatieven zoals zomerscholen voor alleenstaande minderjarige asielzoekers
zinvol ondersteund kunnen wordenNota-overleg d.d.
19 juni 2000 inzake onderwijskansen27 020, nr. 15In het najaar van 2000 zal de Tweede Kamer hierover geïnformeerd worden   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat de Tweede
Kamer een correctiebrief krijgt op de (foutieve) bedragen op pagina 7 van
de brief van 31 mei 2000Algemeen overleg d.d.
22 juni 2000 inzake leerlinggebonden financieringDe Tweede Kamer krijgt in het najaar een correctiebrief   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat er twee keer per jaar
een voortgangsrapportage over LGF verschijntAlgemeen
overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden financieringDe eerste rapportage zal in het najaar van 2000 verschijnen   Staatssecretaris Adelmund zegt toe in de eerstvolgende
voortgangsrapportage (najaar 2000) aan te geven hoe de afstemming van verschillende
trajecten (LGF, WSNS, VMBO en zorg) zal worden aangepaktAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden financieringHet plan van aanpak ten aanzien van de afstemming van
verschillende trajecten zal beschreven worden in de eerste voortgangsrapportage
LGF welke in het najaar zal verschijnen   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat er een uitwerkingsnotitie komt waarin onder andere de
indicatiestelling en de bezwaar-/beroepsmogelijkheden beschreven wordenAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden
financieringDe uitwerkingsnotitie gaat in het
najaar naar de Tweede Kamer   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat de Tweede Kamer een follow-up ontvangt van wat er gaat
gebeuren nu de subsidie voor steunpunten (Down Syndroom) is gestopt (toerusten
regulier onderwijs)Algemeen overleg d.d. 22 juni
2000 inzake leerlinggebonden financieringDe Tweede
Kamer ontvangt deze in het najaar   Staatssecretaris
Adelmund zegt de Tweede Kamer een overzicht toe van de geplande activiteiten
om allochtone ouders op de hoogte te brengen van leerling gebonden financieringAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden
financieringDe Tweede Kamer wordt hierover in
het najaar op de hoogte gebracht   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat de Tweede Kamer op de hoogte wordt gehouden van de gesprekken
over huisvesting en toegankelijkheid van schoolgebouwenAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden financieringDe Tweede Kamer ontvangt in het najaar een verslag over
de stand van zaken   Staatssecretaris Adelmund zegt
toe de faciliteringsregeling van de Regionaal Expertise Centra, waarin wordt
aangegeven hoe de 15 miljoen verdeeld zal worden, naar de Tweede Kamer te
sturenAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake
leerlinggebonden financieringDe Tweede Kamer ontvangt
de verdeling in het najaar   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer een rapportage te sturen over de fasering
van de ontwikkelingen in de clusters 3 en 4Algemeen
overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden financieringDe Tweede Kamer wordt hierover in het najaar ingelicht   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Tweede Kamer
een afschrift te sturen van het antwoord op de brief van de NierstichtingAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden
financieringEr is reeds overleg gevoerd met de
Nierstichting. De Tweede Kamer ontvangt in het najaar een rapportage hierover   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat er bijstelling
zal plaatsvinden van de eerste fase wetgeving LGF op basis van een evaluatieAlgemeen overleg d.d. 22 juni 2000 inzake leerlinggebonden
financieringP.M.   PROJECT ONDERWIJSNUMMER     De minister zegt
toe dat een nota van wijziging over het onderwijsnummer binnenkort aan de
Tweede Kamer wordt gestuurdPlenaire behandeling
d.d. 18 en 20 april inzake integratiebeleid27 083Nota van wijziging voor advies naar de Raad van State in juli 2000. Het advies
Raad van State wordt verwacht in augustus 2000. In september zal de nota van
wijziging naar de Tweede Kamer worden gestuurd   De minister zeg
toe dat de nota van wijziging inzake het wetsvoorstel schooluitval/voortijdig
schoolverlaten nadat het in de Ministerraad en naar de Raad van State is gestuurd,
het bij de Tweede Kamer wordt aangebodenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De nota van wijziging zal zo spoedig mogelijk na de behandeling
in de Ministerraad en na het advies van de Raad van State bij de Tweede Kamer
worden aangeboden   RELATIEMANAGEMENT ZELFSTANDIGE
ORGANISATIES     De minister zegt
de Tweede Kamer toe in de tweede helft van het jaar een notitie te leveren
met daarin aandacht voor;– de beschikbare benchmarkgegevens– inzicht
in toekomstige kostenbeheersing en risicoberekening– voortgang van het
consolidatieplan– mogelijke varianten in bestuursvormen– alternatieve
wegen tot uitvoering van de studiefinanciering en de daaraan verbonden kosten–
nadere invulling van de beoogde contractrelatie met de IB-GroepTot slot dient
nog een aantal vragen van het VKC schriftelijk te worden beantwoordAlgemeen overleg d.d. 29 maart 2000 inzake herontwerp
en positie IB-Groep24 725, nr. 40De planning
is de notitie in november naar de Tweede Kamer te sturen   De minister zegt toe de kamer in het najaar te informeren over
de benchmark zelfstandige organisaties; de positie van de Informatie Beheer
Groep (IBG); het vervolg van het traject Herontwerp IBGAlgemeen overleg d.d. 29 maart 2000 inzake herontwerp en van positie IB-Groep24 724,
nr. 40De minister zal in het najaar de Tweede
Kamer een notitie doen toekomen   De minister komt
rond het einde van dit jaar met een nadere analyse en met de mogelijkheden
van het gebruik van alternatieven van private partijen op het terrein van
de tekortkoming van het financieel beheer bij de Informatie Beheer GroepFinanciële verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d.
7 juni 200027 127, nr. 67De minister komt
in het najaar met een nadere analyse en met de mogelijkheden van het gebruik
van alternatieven van private partijen op het terrein van de tekortkoming
van het financieel beheer bij de Informatie Beheer Groep   De minister zal de beoordeling
van de rapporten inzake het Vervangings- en Participatiefonds naar de Tweede
Kamer sturen. Daarbij zullen staatssecretaris Adelmund en de minister zich
bij de discussie ook richten op de rol van de gemeenten in de vervangingsproblematiekFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Zoals
te doen gebruikelijk, ontvangt de Tweede Kamer ieder jaar een rapport van
bevindingen waarin de Minister van OCenW zijn oordeel geeft over het jaarverslag
van beide fondsen. Momenteel wordt de hoor-en wederhoor fase doorlopen waarin
de fondsen de gelegenheid wordt geboden om de vragen te beantwoorden die de
minister heeft over de jaarverslagen. Op basis van deze antwoorden kan het
rapport van bevindingen worden afgerond en aan de Tweede Kamer worden toegestuurd.
Na het zomerreces wordt de Tweede Kamer separaat over de rol van gemeenten
in de vervangingsproblematiek geïnformeerd   De minister zal
bezien of het bij benadering mogelijk is cijfers over vervanging van ziektedagen
boven tafel te krijgen (ook als het gaat om cijfers betreffende het Vervangingsfonds
in de zin van: wat is aangevraagd en wat is daadwerkelijk gehonoreerd) en
deze cijfers bij de discussie over het Vervangingsfonds op tafel te leggenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67De verzuimkengetallen
van het verzuimonderzoek 1999, uitgevoerd door Regioplan Onderwijs en Arbeidsmarkt,
zijn onlangs opgeleverd en worden aan de Tweede Kamer aangeboden. Deze geven
inzicht in de mate van vervanging uitgesplitst naar categorie verzuim. Zodra
de arbeidsbarometer voor 1999–2000 binnen is zal de Tweede Kamer zal
hiervan op de hoogte worden gebracht   STUDIEFINANCIERING     De minister zegt
toe dat de internationaliseringsnotitie/evaluatie visiebeurzen in het najaar
naar de Tweede Kamer gaat. Daarin wordt het element verkenning reciprociteit
EU, eventueel kwaliteit opleidingen buiten EU, meegenomenPlenaire behandeling d.d. 22 maart 2000 inzake Wet studiefinanciering26 873De onderzoeken zijn uitgezet. Het project internationale
verkenningen studiefinanciering is van start gegaan   PROJECT SPRONG     De minister is
bereid de Tweede Kamer te zijner tijd te informeren over zijn beleidsvoornemens
omtrent een andere positionering van het ministerie binnen de totale rijksdienstVragenuurtje tweede kamer d.d. 9 mei 2000 inzake
leegloop OCenWHandelingen TK 72De minister zal
hier te zijner tijd op terugkomen   VOORTGEZET ONDERWIJS     Staatssecretaris
Adelmund zegt toe medio 2000 het zorgbudget in de Tweede Kamer aan de orde
te stellenAlgemeen overleg d.d. 16 september 1999
inzake VMBO24 578, nr. 23De rapportage wordt
in het najaar van 2000 naar de Tweede Kamer gestuurd.   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de notitie richtingvrije planning naar
de Tweede Kamer te sturenAlgemeen overleg d.d.
29 september 1999 inzake plan van scholen26 708, nr. 2De notitie is vrijwel gereed en gaat daarna naar het overleg
«primair en voortgezet onderwijs». Na bespreking zal de notitie
naar de Tweede Kamer worden gestuurd   De minister en
staatssecretaris Adelmund zeggen toe met de Tweede Kamer te spreken over een
aparte bevoegdheid voor de basisvorming (en dus ook over een eventuele lerarenopleiding
funderend onderwijs) en over een verdergaande invulling van de vakverbreding
(verdergaand dan wat nu wettelijk is geregeld in de basisvorming), als de
beleidsreactie evaluatie basisvorming in de Tweede Kamer ligtAlgemeen overleg d.d. 8 december 1999 inzake lerarenbeleid en
lerarenopleiding23 328, nr. 60Wordt meegenomen
in het kader van de beleidsreactie op de evaluatie basisvorming   Staatssecretaris Adelmund zegt toe in de peilingen (monitor
PMVO) gegevens op te nemen over de allochtone en kansarme leerlingenAlgemeen overleg d.d. 26 januari 2000 inzake implementatie
vernieuwingen voortgezet onderwijs26 800 VIII, nr. 78Er is afzonderlijk onderzoek gaande naar achterstandsgroepen in overleg met
het PMVO   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat zij zal bezien hoe scholen die de tijdelijke maatregelen
tot verlichting van de tweede fase voor het voortgezet onderwijs toepassen,
kunnen worden ondersteund om toe te groeien naar de uiteindelijke normenAlgemeen overleg d.d. 26 januari 2000 inzake voortgang
vernieuwingen tweede fase voortgezet onderwijs26 800 VIII, nr. 78Met betrokken organisaties en instellingen vinden gesprekken
plaats   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat zij
de structuur voor medezeggenschap in scholen zal bezien. Binnenkort wordt
daar met de Tweede Kamer over gesproken in het kader van de WMO/WORAlgemeen overleg d.d. 26 januari 2000 inzake voortgang
vernieuwingen tweede fase voortgezet onderwijs26 800 VIII, nr. 78De beleidsreactie Medezeggenschap Onderwijs gaat in het
najaar van 2000 naar de Tweede Kamer   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe in de evaluatie basisvorming de overladenheid te betrekkenAlgemeen overleg d.d. 26 januari 2000 inzake voortgang
vernieuwingen tweede fase voortgezet onderwijs26 800 VIII, nr. 78Wordt opgenomen in beleidsreactie basisvorming   Staatssecretaris Adelmund zegt toe een invoeringsplan
VMBO op te stellen. Onderdelen hiervan zijn: beslismomenten, faseringsmogelijkheden
en voorlichting voor het VMBOAlgemeen overleg
d.d. 16 september 1999 inzake VMBO24 578, nr. 28Het invoeringsplan wordt in het najaar van 2000 naar de Tweede Kamer gestuurd   Staatssecretaris Adelmund wil met de Tweede
Kamer overleggen over de wijze van evaluatie van de internationale visitatie
Tweede FaseFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Over de
opzet van de evaluatie vindt op een nader te bepalen tijdstip overleg met
de Tweede Kamer plaats   Staatssecretaris Adelmund komt
na de rondetafeldiscussie van september terug op de concurrentie tussen scholenFinanciële verantwoording/onderwijsverslag
1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Nadere
actie vindt plaats na september 2000   Staatssecretaris
Adelmund zal het verslag van een analytische ronde tafel over het verschil
tussen schoolonderzoek en centraal schriftelijk examen, aan de Tweede Kamer
doen toekomen. Tevens zal zij apart ingaan op de vragen over de verschillen
tussen schoolexamen en centraal examenFinanciële
verantwoording/onderwijsverslag 1999 d.d. 7 juni 200027 127, nr. 67Verzending van het verslag vindt plaats in september 2000   WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN     De minister zegt toe de Tweede Kamer jaarlijks
rond de begrotingsbehandeling integrale voortgangsrapportage over het proces
rond autonomievergroting en deregulering te zenden, waarin de verschillende
onderwijssectoren afzonderlijk aan bod komenAlgemeen
overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomie-vergroting en deregulering in
het onderwijs26 480, nr. 3Een notitie wordt
voorbereid en zal na het zomerreces verschijnen   De minister zegt
toe dat de bewindslieden in de reactie op het Onderwijsraadadvies inzake autonomievergroting
en deregulering ingaan op de relatie met artikel 23 van de GrondwetAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomievergroting
en deregulering in het onderwijs26 480, nr. 3Het advies komt in het najaar van 2000WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS     De minister zegt toe erop toe te zien dat de
Onderwijsraad uiterlijk 1 juli 2000 advies uitbrengt over het bachelor/masterssysteem
WO/2000/6323Begrotingsbehandeling OCenW 2000 d.d.
11 november 199926 800 VIIIAdvies is in juli
aan de Tweede Kamer aangeboden. De beleidsreactie gaat bij begroting 2001
naar de Tweede Kamer   De minister zegt de Tweede Kamer
toe te onderzoeken wat de effecten zijn van gemengde financiering in het BVE
en het hoger onderwijs op de toegankelijkheid van het onderwijsAlgemeen overleg d.d. 9 december 1999 inzake autonomie-vergroting
en deregulering onderwijs26 480. nr. 3Zodra
de Onderwijsraad zijn advies heeft uitgebracht, zal spoedig daarna de Tweede
Kamer worden ingelicht (voor 1 januari 2001)   De minister zegt
toe de Eerste Kamer eind 2000 te informeren over het onderzoek naar decentrale
loting bij universiteitenBegroting OCenW Eerste
Kamer d.d. 25 januari 200026 800 VIIIDe minister
zal de Eerste Kamer eind 2000 informeren over het onderzoek naar decentrale
loting bij universiteiten   De minister zegt toe dat het
wetsvoorstel zo spoedig mogelijk naar de Raad van State wordt verzonden. Inwerkingtreding
per 1-9-2001Plenaire behandeling d.d. 22 maart
2000 inzake Wet studiefinanciering 26 873Het wetsvoorstel is in voorbereiding   De minister zegt
toe een notitie over de wet studiefinanciering inzake de positie studenten
voor de zomer naar de Tweede Kamer te sturenPlenaire
behandeling d.d. 22 maart 2000 inzake Wet studiefinanciering26 873In Memorie van Antwoord aan de Eerste Kamer staat vermeld
dat over de uitkomsten van de werkgroep uiterlijk bij de begrotingsbehandeling
van 2001 wordt gerapporteerd   De minister zegt
toe dat de evaluatie van de wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie
(MUB) in 2001 naar de Tweede Kamer gaat Plenaire
behandeling d.d. 22 maart 2000 inzake Wet studiefinanciering26 873Evaluatie van de wet MUB gaat in 2001 naar de Tweede Kamer   De minister zegt toe een voorhang AMvB op te
stellen ten aanzien van landelijke afstudeersteunPlenaire behandeling d.d. 22 maart 2000 inzake Wet studiefinanciering26 873Hieraan wordt in het komend jaar uitvoering gegeven.
De AMvB moet per september 2001 in werking tredenBIJLAGE 4 CIRCULAIRESHet overzicht circulaires en regelingen wordt periodiek opgenomen in het
Gele katern van Uitleg, het officiële publicatieblad van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.BIJLAGE 5 AANBEVELINGEN NATIONALE OMBUDSMANVan 1 juni 1999 tot 1 juni 2000 heeft de Nationale ombudsman over het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen twee rapporten uitgebracht
waaraan een aanbeveling is verbonden (zie hieronder).Rapport over Informatie Beheer Groep (productgroep studiekosten
en lesgeld) te GroningenVerzoekster – die een verzoek om uitstel van betaling van een lesgeldschuld
had ingediend – klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep zonder
op dat verzoek te reageren een dwangbevel heeft uitgevaardigd, dat vervolgens
door een deurwaarder aan verzoekster is overhandigd. Zij maakt er bezwaar
tegen dat haar de invorderingskosten en rente in rekening zijn gebracht.De Nationale ombudsman beoordeelt de klacht als gegrond. De onderzochte
gedraging is niet behoorlijk. De Nationale ombudsman doet de Informatie Beheer
Groep de aanbeveling de door verzoekster betaalde rente en invorderingskosten
te restitueren. De Informatie Beheer Groep deelt vervolgens mee dat deze aanbeveling
zal worden opgevolgd.Rapport over USZO-GroningenVerzoekster klaagt erover dat USZO-Groningen met betrekking tot haar wachtgelduitkering:1. de door haar gewerkte uren over de periode van oktober 1998 tot en
met januari 1999 niet adequaat heeft verwerkt;2. haar in eerste instantie onvoldoende heeft geïnformeerd over
de hoogte van en de kortingen op haar uitkering.De Nationale ombudsman beoordeelt de klacht, die wordt aangemerkt als
een gedraging van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, op
beide punten als gegrond. Met betrekking tot het eerste punt beschouwt hij
het verweer van USZO-Groningen, dat de over de betreffende periode verstrekte
gegevens niet steeds tijdig konden worden verwerkt, wel als een verklaring
maar deze dient niet als rechtvaardiging. Met betrekking tot het tweede punt
doet de Nationale ombudsman de minister de aanbeveling te bevorderen dat USZO-Groningen
op korte termijn, bij berichtgeving over wijziging in de uitkering, vermeldt
op grond van welke door betrokkene verstrekte gegevens deze wijziging wordt
ingevoerd.De minister deelt de Nationale ombudsman op 5 juni 2000 mee dat:• volgens bericht van USZO de achterstanden in de verwerking neveninkomsten
in de afgelopen periode geheel zijn weggewerkt;• de bovenvermelde aanbeveling op korte termijn zal worden overgenomen,
en wel binnen het kader van het project «Overzicht werk en inkomen».BIJLAGE 6 SUBSIDIEBIJLAGENaam en nr. Staatsblad(indien
van toepassing)Art.nrBegrotingsbedrag 2000(x f 1 000)DoelstellingDoelgroepEx- ante geëvalueerd(ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig(ja/nee; indien
ja, jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring ontvanger(ja/nee)20002001Minderhedenbeleid/overige doelgroepen:
Nederlands als tweede taal18.051 9252 000Bevordering implementatie van taalbeleid
op schoolniveau. De activiteit spitst zich toe op de verwerving van Nederlands
als tweede taal door allochtone leerlingen; de uitvoering is in handen van
het KPCAllochtone leerlingen, leraren/scholen
in het primair onderwijs, methode- en materiaal ontwikkelaars, opleidingsinstitutenNee1999Effectenonderzoek start in 1999, resultaten in 2000/2001NeeJa           Minderhedenbeleid/overige doelgroepen:
intercultureel onderwijs18.05255250Personele- en activiteitenkosten voor de programmamanager intercultureel
onderwijs i.v.m. de invoering van de producten van de projectgroep ICOLeerkrachten in het basisonderwijsNee1994Onderwijs gericht
op een multiculturele samenleving (deelrapport 4 van de Commissie Evaluatie
Basisonderwijs (CEB)Ja 2000 (behoudens verlenging)JaMinderhedenbeleid:
speciale niet wettelijke uitgaven (projecten t.b.v. Landelijke onderwijswerkgroep
asielzoekerskinderen in centrale opvang, nascholing OALT-leerkrachten en Landelijke
Stichting Educatie Molukkers (st.crt. 1998, nr. 242)18.052 4541 754Ondersteuning scholen bij
het onderwijs aan asielzoekerskinderen; ondersteuning scholen met Molukse
leerlingen m.b.t. OALT, achterstandsbestrijding en de Molukse cultuur; communicatie
GOA/OALT en Brede School o.m. voorlichtingsactiviteiten; actieplan ok-scholenScholen in het primair- en voortgezet onderwijs
met asielzoekerskinderen; scholen met Molukse leerlingenNee––NeeJa           Leerlinggebonden financiering18.053 7703 933Voorbereiding regelgeving,
ondersteuning organisaties, pilot projectenCategorie
2 en 3 leerlingen in het speciaal onderwijsNee––Ja 2002Ja           Nederlandse gebarentaal18.051 7501 648Ontwikkeling en invoering van de Nederlandse gebarentaal in het
(doven)-onderwijsDove leerlingenNee––Ja 2002Ja           Informatie- en
communicatie technologie18.01/18.0562060Implementatie ict, actieplan investeren in voorsprong
in het primair onderwijsScholen en instellingenJa––NeeJa           Emancipatie18.051 2461 246Effectuering onderwijsemancipatiebeleidMeisjes en vrouwen in het primair onderwijsNee1996«Evaluatie
projecten emancipatie po 1995–1996» Katholiek Pedagogisch Centrum
(KPC)Ja 2001Ja           Kwaliteit basisonderwijs18.055 7574 810Materiaalontwikkeling en voorlichting ter bevordering kwaliteit
basisonderwijsPrimair onderwijsNee1994«Zicht op kwaliteit»(CEB)Ja 2002Ja           Bestuurlijke krachtenbundeling18.0147 60058 303Stimulering bestuurlijke
krachtenbundeling in het primair onderwijsPrimair
onderwijsNee1999–Ja 2001Ja           Voor- en vroegschoolse educatie (vve); deskundigheidsstimulering18.0107 000Het vroegtijdig aanpakken van (taal-)achterstanden bij jonge kinderen3–5 jarigenNee––Ja 2002Ja           Voor- en vroegschoolse educatie (vve); opleiding coördinator onderbouw18.010500Het vroegtijdig aanpakken van (taal-)achterstanden bij jonge kinderen3–5 jarigenNee––Ja 2002Ja           Voor- en vroegschoolse educatie
(vve); regeling vve18.01095 000Het vroegtijdig aanpakken van (taal-)achterstanden bij
jonge kinderen3–5 jarigenNee––Ja 2002Ja           Voor- en vroegschoolse
educatie (vve); makelaarsfunctie18.010500Het vroegtijdig aanpakken van (taal-)achterstanden
bij jonge kinderen3–5 jarigenNee––Ja 2002Ja           Internationale
zaken18.05150145Bevordering bilaterale contactenDiverse landenNee––NeeNee           Nascholing (onderwijskundig management, opfriscursus herintreders, remedial
teaching)18.053 9354 543Verbetering kwaliteit beroepsuitoefeningDiverse personeelsledenNeeVernieuwde opfriscursus 1999 t/m 2001«Opgefrist
weer aan de slag» (Research voor beleid)NeeNee           Coördinatie werkverband van plaatselijk
en regionaal onderwijsadviescentra18.05250158Coördinatie en dienstverlening t.b.v.
OCenWOCenWNee––Ja 2001Nee           Ouderorganisaties18.052 8002 800OndersteuningOudersNee––NeeJa           Overige activiteiten primair onderwijs (o.a
activiteiten t.b.v. zorgverbreding, centraal coördinatiepunt toegankelijkheid,
onderwijstelefoon, Fries, geweld op straat, veilige school)18.052 2471 871Specifieke
doelen, o.a. integratie gehandicapten in het basisonderwijsPrimair onderwijsNeeAfhankelijk van activiteitGeen afgeronde
evaluatie, wel enkele opgestartJa Afhankelijk
van activiteitJa           Doelgroepenbeleid19.056 9946 922Verbetering van de positie
van minderheden in het onderwijsbestel (onder andere nt2/ leermiddelen/-ico/hoogbegaafden).
Voorlichting landelijk beleidskader. Cie Turks/Arabisch. Ondersteuning projecten
opvang schoolverlaters. Landelijke ondersteuning gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid
(VSLPC); extra begeleiding voor leerlingen met een handicapLeerlingen/scholen in het voortgezet onderwijs alsmede WSLOA-
en perifere instellingenJaJaarlijkse monitoring positie minderheden, evaluatie inspectie, SBKV, 1996VOCL gegevens CBS,OVB, PRIMAJa diversJa           Procesmanagement voortgezet onderwijs19.056 1405 611Implementatie van de onderwijsvernieuwingen binnen het voortgezet onderwijs
(m.n. basisvorming, vbo/mavo, profiel 2e fase) en stimulering vanuit het PMVO
van diverse activiteiten op het gebied van emancipatie, nt2 en icoStichting Ondersteuning Procesmanagement Onderwijs (SOPO)Nee––Ja 2000 (behoudens
verlenging)Ja           Voorbereidend beroepsonderwijs (vbo/mavo)19.055 2225 048Invoering leerwegen mavo/vbo; leerwegondersteunend- en praktijkonderwijs,
regievoerder mavo/vbo; ondersteuning samenwerkingsverbanden svo/vbo/mavo.
Deze activiteiten staan allen in het kader van de beleidsreactie mavo/vbo
en worden aangewend ten behoeve van de versterking van de bovenbouw vbo van
met name beroepsgerichte vakken, alsmede de uitwerking van de leerwegen vbo/mavo.
VMBO 2000. Studie en beroeps-keuzebegeleiding (tot 2001)Scholen die bij deze vernieuwing betrokken zijn, E.B. Mangement, WSLOA-instellingen,
LDC en samenwerkingsverbandenJaPeriodiek onderzoek; monitoring samenwerkingsverbanden en pilots
vo/vsoRapportage SLO; regievoerderJa diversJa           Basisvorming19.05639639Toetsontwikkeling basisvorming, evaluatie basisvorming, overige
activiteiten i.h.k.v. de basisvormingScholen,
verzorgingsinstellingen, InpsectieNeeOp basis van jaarverslag alsmede evaluatie programmering,
Inspectie. Onderwijsverslag, rapportage evaluatie
bavo door InspectieJa diversJa           Bovenbouw havo/vwo19.051 318896Invoeren profielen/studiehuis in havo/vwo ter verbetering
van de aansluiting op het hoger onderwijs en in verband met didactische vernieuwing. Commissies die worden ingeschakeld voor de beleidsimplementatie.
Scholen en overige (o.a. WSLOA-)instellingen die participeren in activiteiten
op het gebied van nascholing schoolmanagement; ontwikkeling netwerken voor
scholen en overige activiteiten i.h.k.v. profiel tweede faseJaTenminste jaarlijks via onderwijsverslag,
start sept. 1998Monitoring PMVO, InspectieverslagJa diversJa           Examens19.0514 30712 807Inhoudelijke productie c.q. herzien van examenprogramma's mavo/vbo, algemene
en beroepsgerichte vakken havo/vwo, normhandhaving, examenprogramma-ontwikkeling,
examenproductie (i.o.m. CEVO/COB/VBO-examenbureau, CITO PMVO e.d.)De commissies die de betreffende opdracht krijgen (i.o.v.
CEVO), CITO, SLO en VBO-examenbureau/CEVO/COBJaPeriodiek, afhankelijk van instellingsbeschikking
en beleidsprioriteitenExamenverslagen CITO, InspectieJa diversJa           Specifiek beleid19.0511 0689 167Het bevorderen van de emancipatie. Jeugdbeleid/geweld,
onderwijstelefoon, PO/VO-kamer, school en cultuur, Olympiades, ISP-project,
experiment seniorenbeleid (PRICK), medezeggenschap ouderorganisaties en overige
projecten t.b.v. het kwaliteitsbeleid in het voortgezet onderwijsScholen in het voortgezet onderwijs; verzorgingsinstellingen
(wslo/wov); perifere instellingen; N.C.O.; ouderorganisaties en overigNeeJaarlijkse monitoring emancipatie,
NME 1996 geëvalueerd, IVR-rapportageEmancipatierapportage
OCenW, diversenJa diversJa           Faciliteitenregeling nascholing19.0650 60052 751Nascholing voor personeel van scholen
voor vwo, havo, mavo/vbo (vmbo) en scholengemeenschappen waarin deze scholen
zijn opgenomenPersoneel van scholen voor vwo,
havo, mavo/vbo (vmbo) en scholengemeenschappen waarin deze scholen zijn opgenomenJa1997 IVA Tilburg;
tussenrapportageIVA, TilburgJa 2001Ja           Faciliteitenregeling cumi19.0693 700109 934Bestrijding van onderwijsachterstanden
van leerlingen behorende tot een culturele minderheidsgroepering en tot anderstaligen
(facilitering: aanvullende vergoeding personeelskosten)Leerlingen van scholen voor vwo, havo, mavo/vbo (vmbo) en scholengemeenschappen
waarin deze scholen zijn opgenomenJaJaarlijkse monitoring positie minderheden, evaluatie Inspectie,
SBKV 1996VOCL gegevens, CBS, OVB-cohortJa Regeling ja, 2001; GOA-deel ja, 2002Ja           Faciliteitenregeling onderwijs eigen taal19.064 7005 653Het aan een school of scholengemeenschap verstrekken van een vergoeding voor
personeelskosten ten behoeve van leerlingen dat onderwijs volgt (ten minste
twee wekelijkse lessen) in de taal van het land van oorsprongLeerlingen van scholen voor vwo, havo, mavo/vbo (vmbo) en scholengemeenschappen
waarin deze scholen zijn opgenomenJaJaarlijkse monitoring positie minderheden, evaluatie Inspectie,
SBKV 1996. VOCL gegevens, CBS, OVBJa 2001Ja           Regeling audio-visueel gehandicapten19.062 7003 029Het aan een school of scholengemeenschap verstrekken van een
vergoeding voor personeelskosten ten behoeve van een leerling die als direct
gevolg van een visuele of auditieve handicap aanvullende begeleiding behoeft
om het voortgezet onderwijs te kunnen volgenLeerlingen
van scholen voor vwo, havo, mavo/vbo (vmbo) en scholengemeenschappen waarin
deze scholen zijn opgenomenJa––Ja 2001Ja           Regeling remedial teaching19.064001 000Het aan een school of scholengemeenschap
verstrekken van een materiële vergoeding voor onderzoek en kosten remedial
teachingScholen voor vwo, havo, mavo/vbo (vmbo)
en scholengemeenschappen waarin deze scholen zijn opgenomen (m.u.v. ivbo)Ja––Ja 2001Ja           Samenwerkingsverbanden mavo/vbo/vso/lom/mlk
& pilots19.0616 60015 206Het doel van de regionale samenwerkingsverbanden
is om zoveel mogelijk leerlingen voor wie vaststaat dat een orthopedagogische
en orthodidactische benadering is geboden, met het oog op een ononderbroken
leer- en ontwikkelingsproces, op de scholen van het samenwerkingsverband een
adequaat onderwijsaanbod te bieden dat is gericht op het met een diploma afsluiten
van mavo of vbo of op het voorbereiden van deze leerlingen op een arbeidsplaats
in de regio.Pilotprojecten geven uitwerking aan het in de wet mavo/vbo/svo
verankerde ontwikkelingsperspectiefScholen voor
vo en svo die aangesloten zijn bij een regionaal samenwerkingsverbandJaPeriodiek onderzoek; monitoring
SWV's en pilotsRapportage PMVO, SLO, Steunpunt
zorgstructuur en WPROJa SWV's: 2001, pilots: 1/8/2000Ja           Vernieuwingsfaciliteiten i.h.k.v. mavo/lbo19.0625 20074 595Impuls beroepsopleidingen. Zorgbudget voortgezet onderwijs. Overgangsregeling
voor het personeel, teneinde ontslag te voorkomen in geval van een samenvoeging
svo-schoolafdeling en een vo-school. Faciliteiten veranderingsproces. Faciliteiten
applicatiecursus svo-leraren. «Plat dak» zelfstandige praktijkscholen.
Geschillencommissie samenwerkingverbanden. Regionale verwijzingscommissiesLeraren van scholen voor mavo, vbo, svo en scholen
die èèn van deze schoolsoorten of beide bezitten. Scholen voor
mavo/vbo/svo (vmbo)Ja2000Monitoring regionale verwijzingscommissiesJa diversJa           Faciliteitenregeling
invoering euro19.0604 449Het voorbereiden van bedrijfsprocessen binnen de scholen
voor voortgezet onderwijs op de invoering van de euroScholen voor voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs voor lom en mlk (svo)Ja––Ja 2003Ja           Faciliteitenregeling studiekosten in het kader van het sabbatsverlof19.0603 037Het verlenen van studiefaciliteiten aan personeel dat tijdens het sabbatsverlof
een relevante studie is gaan volgenLeraren van
scholen voor mavo, vbo, svo en scholen die één van deze schoolsoorten
of beide bezitten. Scholen voor mavo/vbo/svo (vmbo)Ja––Ja 2002Nee           Vernieuwing voortgezet onderwijs (i.h.k.v. het regeerakkoord)19.0698 700113 825Regeling aanvullende vergoeding vernieuwingen voortgezet
onderwijs. Uitbreiding omscholingscapaciteit. Extra faciliteiten samenwerkingsverbanden.
Regeling aanvullende vergoeding netwerken vmbo. Invoeringsactiviteiten. Cultuurparticipatie
(o.a. vouchers). Overige activiteiten (voorlichting, vakontwikkeling). Lerarenbeleid:
aanvullende vergoeding arbeidsmarktknelpun-ten/urgentieverklaring: maatwerk
voor morgenLeraren van scholen voor vwo, havo,
mavo/vbo (vmbo), svo en scholengemeenschappen die deze scholen omvatten dan
wel scholen en scholengemeenschappen waarin èèn of beide van
deze schoolsoorten zijn opgenomenJaPeriodiek, monitoring PMVO, InspectieRapportage PMVO, InspectieverslagJa diversJa           Omscholingsregelingen i.h.k.v. profiel tweede fase (o.a. CKV1,
ANW, informatica, filosofie)19.062 000500Omscholing van leraren voor de vakken algemene
natuurwetenschappen, culturele en kunstzinnige vorming, filosofie en informatica
teneinde een bevoegdheid te verkrijgen voor deze vakkenLeraren van scholen voor vwo, havo en scholengemeenschappen die deze scholen
omvattenJaPeriodiek,
monitoring PMVORapportage PMVOJa 2001Ja           Vernieuwing materieel mavo/vbo19.0615 4006 410Regeling
faciliteitenbeleid vmbo. Regeling toekenning aanvullende exploitatiekostenvergoeding
svo/lom/mlkNiet van toepassingNee––Ja diversJa           Faciliteitenregeling
incidentele middelen achterstallig onderhoud19.06036 250Het wegwerken van achterstallig onderhoud
aan gebouwen van scholen voor voortgezet onderwijs.Scholen voor voortgezet onderwijs (WVO deel I)Ja––Ja 2003Ja           Regeling informatie-
en communicatietechnologie (ict)19.06098 757Integratie van ict in het voortgezet
onderwijs en het gebruik van kennisnetScholen
voor voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs voor lom en mlk (svo)Ja––Ja 2001Ja           Faciliteitenregeling
studie- en beroepskeuze (scholen/RDC)19.0616 800672Studie- en beroepskeuzevoorlichting
voor scholen voor voortgezet onderwijs en voortgezet speciaal onderwijsRegionale dienstencentra en scholen voor voortgezet onderwijs
en voortgezet speciaal onderwijsJa––Ja RDC's tot 1/8/2000 Nee, vo-scholenJa           Bijdragen aan
HVO, LAKS e.d.19.051 500424Exploitatiebijdrage aan Stichting Humanistisch Vormingsonderwijs
en het Landelijk Actie Kommitè ScholierenHVO, LAKSJa1994OCenWNeeJa           Bekostiging van taken van de CEVO/COB19.065 0005 002Exploitatiebijdrage ten behoeve van
de uitvoering van de wettelijke taak van het CEVO/COBCEVO/COBJa––NeeNee           Internationalisering (w.o. Europees Platform)19.0511 00011 050Het bevorderen van internationale samenwerking door aan instellingen
subsidie te verlenen om deze in de gelegenheid te stellen ervaring op te doen
met mobiliteit van leerkrachten, schoolleiders en leerlingen in dit kaderEuropees Platform, leraren/leerlingen po-bve en
vo-instellingenJa–Evaluatierapport Research voor beleidJa t/m 2001Ja           Bestrijding voortijdig
schoolverlaten: bijdrage regeling sociale integratie en veiligheid G-2520.0148 0000Voorkomen
voortijdig schoolverlatenGemeenten (G 25)Nee––Ja 2000Ja           Bestrijding voortijdig
schoolverlaten: regionale meld- en coördinatiefunctie20.0112 00012 000Voorkomen en bestrijden
voortijdig schoolverlaten door regionale aanpak. Doel is een landelijk dekkend
stelsel voor melding, registratie en doorverwijzing voortijdig schoolverlatersContact-gemeentenJa2000AenOJa 2001Ja           Bestrijding voortijdig
schoolverlaten: gehandicapten20.0102 250Het bevorderen van de integratie van gehandicapten
in het beroepsonderwijsBVE-instellingenNee––NeeJa           Bestrijding voortijdig
schoolverlaten: REA20.0301 200Het opleiden van gehandicapte deelnemers die een initiële
opleiding volgen bij erkende specifieke centraSpecifieke centra voor gehandicaptenNee––Ja 2003Ja           Technocentra20.0116 00012 000Versterking en modernisering van de kennisinfrastructuur
en de aansluiting van het beroepsonderwijs op de arbeidsmarktTechnocentraNee––Ja 2002Ja           BVE-200020.036 00015 000Stimulering van projecten met als doelstelling
vernieuwing van leermiddelen -of methodenBVE-instellingen
en landelijke organen voor beroepsonderwijsNee––Ja 2001Ja           Kennisuitwisseling
beroepsonderwijs/bedrijfsleven20.0315 00010 624Het tot stand brengen van nieuwe vormen
van kennisuitwisseling tussen beroepsonderwijs en praktijk en de implementatie
daarvan.BVE-instellingenNee––Ja 2002Ja           Impuls beroepsonderwijs20.01033 750Het verbeteren van de doorstroom van vo naar sbo, binnen sbo en van sbo naar
hbo; het vergroten van de toegankelijkheid van het beroepsonderwijs en educatie
door voorlichting en het faciliteren van nieuwe doelgroepenBVE-instellingen, Colo, Bve-RaadNee––Ja 2001Nee           Informatie- en
communicatietechnologie: BVEnet20.035 0005 000Het bevorderen van het gebruik van nieuwe
informatie- en communicatietechnologie (ict) in het onderwijsStichting BVE-net en BVE-instellingenNee––Ja 2002Ja           Arbeidsmarktproblematiek: lerarenbeleid/motie Melkert20.03010 000Ontwikkelen van een duale initiële opleiding voor personeel in het bve-terrein,
moderniseren van opleidingen en personeelsbeleid. Daarnaast een faciliteit
voor bve-instellingen met meer dan gemiddelde arbeidsmarktknelpuntenBVE-instellingenNee––Ja 2001Ja           Arbeidsmarktproblematiek: beroepen
promotie20.030400Het stimuleren van het beroepsonderwijs door het organiseren van de week van
het beroepsonderwijs en beroepenwedstrijdenCINOP
/ toekomstige deelnemersNee––Ja 2003Ja           Nautisch onderwijs20.0111 21911 615De middelen zijn bestemd
voor de exploitatie van de schepen en internatenLOB transport en logistiek, internaten en ROC-Noordzee-collegeNee––Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Commissies examenontwikkeling20.033000Ontwikkeling nautische examensLandelijk orgaan voor transport en logistiekNee––Ja 2000Ja           JOB20.03600750Een herkenbare deelnemersorganisatie die tot doel heeft: het
vergroten van de medezeggenschap en participatie van deelnemers in instellingen
en het vertegenwoordigen van de belangen van deelnemers op landelijk niveau,
waaronder het zijn van een gesprekspartner van de ministerVereniging JOB en BVE-instellingnNee––Ja 2001Ja           Internationale activiteiten20.0305 550Het stimuleren van internationale
activiteiten op instellingen en de coördinatie van het internationale
programma Leonardo da VinciBVE-instellingen, Landelijke
organen beroepsonderwijs en CINOPNee––NeeJa           Versterking beroepsbegeleidende leerweg20.036 0005 700Het bevorderen van de instroom van deelnemers (van een initiële opleiding
of vanuit een ESF-project) aan een beroepsbegeleidende leerweg en door middel
van een praktijkplaatsBVE-instellingen, Landelijke
organen beroepsonderwijs (lob) en het Centraal orgaan van de landelijke organen
beroepsonderwijs (Colo)Nee––NeeJa           Onderwijsvoorrangs-beleid/emancipatiebeleid21.045 0455 045Verbeteren in- en doorstroom allochtonen in het hbo /vergroten
deelname vrouwen in het hbo in onderwijsdeelname (met name techniek) en in
managementfunctiesHogescholenNeeProjectfunctie ECHO is in 1997 geëvalueerdOCenW (dir. HBO)Ja
ECHO 2002/2003 (einde 2e tranche)Ja           Vernieuwing hbo21.046 5756 972Stimuleren van uitvoering van substantiële vernieuwingsprojectenHogescholenNeeTussenrapportage 2000OCenW
(dir. HBO)Ja 2001Ja           Internationalisering21.046 9724 0321a: Bevorderen grensoverschrijdende (bestuurlijke
en onderwijskundige) samenwerking met instellingen in de grenslanden.1b: Bevorderen
internationale structurele samenwerking.2: Samenwerkingsproject Nederland-Indonesië
o.h.g.v. Technical en Vocational Education en Training, aangevuld met samenwerkingsproject
Polytechnics.HogescholenNee1a: Eerste scan in 1999: definitieve
evaluatie eind 2000 1b: Eind 2000 2. Eindrapport 2001–Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Samenwerking mbo/hbo21.042 5000Verdere systematisering en verdieping van de
samenwerkingsrelaties tussen mbo- en hbo-instellingenHogescholenNeeGepland
2000–Ja 2000Ja           Stagevergoeding21.0410 07010 070Vergoeding voor lerarenopleidingen
om deze in staat te stellen een stagevergoeding uit te keren aan scholen voor
basis- en voortgezet onderwijsHogescholenNee––Ja 2000 (regeling wordt verlengd)Ja           Commissies21.047070Vergoeding commissies (onder andere de Adviescommissie onderwijsaanbod
en de commissie decentrale toelating)DiverseNee––NeeNee           Overige uitgaven
(incl. HOOP-activiteiten)21.043 60811 416Diverse doelstellingen en ad hoc activiteitenAfhankelijk van activiteitNee––NeeNee           Impuls beroepsopleidingen21.04022 500Beleidsimpuls beroepsopleidingen in het bijzonder voor het rendement en de
flexibilisering van deze opleidingen in het hoger beroepsonderwijsHogescholenNee––Ja 2001Ja           Techniek21.045 2508 2501. Bevorderen van deelname aan technische
en bètaopleidingen2. Ontsluiting van het niet-werkzame arbeidspotentieel3.
Samenhang bevorderen tussen activiteiten van partijenGehele onderwijskolomNeeGepland 2000–Ja 2002Ja           Kwaliteitszorg21.0404 430Uitvoering sectorale kwaliteitszorg
en (proef)accreditatiesHogescholenNeeEvaluatie (proef)accreditaties
in 2002–Ja 2001Ja           Omslag lerarenopleidingen21.049 9006 900Omslag van lerarenopleidingen
naar meer vraaggeoriënteerde opstellingHogescholenNeeMonitor van omslag
van de lerarenopleidingen volgt in 2001OCenW (dir.
HBO)Ja 2004Ja           Nederlandse organisatie
voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs (Nuffic)22.0214 27514 144Uitvoering programma's internationalisering en aanpalende informatieve werkzaamhedenInstellingen voor hoger onderwijsJa1996OCenWNeeJa           International
Institue for Infrastructural, Hydraulic and Environmental Engineering (IHE)22.0215 51516 133Verzorgen van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse
taal op specifiek vakgebiedVooral «midcareer»
internationaalJa1997OCenWNeeJa           Institute of Social Studies (ISS)22.0217 90318 497Verzorgen van cursorisch
hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral «midcareer» internationaalJa1997OCenWNeeJa           Stichting Maastricht School
of Management (MSM)22.024 1844 348Verzorgen van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse
taal op specifiek vakgebiedVooral «midcareer»
internationaalJa1997OCenWNeeJa           Institute for Housing and Urban Development Studies (IHS)22.024 5924 782Verzorgen van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek
vakgebiedVooral «midcareer» internationaalJa1997OCenWNeeJa           Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimtekaartering
en Aardkunde (ITC)22.0242 94244 276Verzorgen van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse
taal op specifiek vakgebiedVooral «midcareer»
internationaalJa1997OCenWNeeJa           Stichting Afrika Studiecentrum (ASC)22.025 1135 304Onderzoek en onderwijs
gericht op AfrikaOnderzoekers, beleidsmakers,
studentenNee––NeeJa           United Nations University (UNU)22.021 3831 441Onderzoek en onderwijs
gericht op techniek in ontwikkelingslandenOnderzoekers,
beleidsmakers, studentenNee––NeeJa           Europees Universitair Instituut Florence22.032 4812 628Onderzoek door en voor een gemengde groep van Europese onderzoekersOnderzoekers, studentenNee––NeeNee           Nederlandse deelneming
aan studie-centra en commissies van de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling (OESO)22.03156162Vergelijkend onderzoek op het gebied van systemen van hoger onderwijsBeleidsmakers, docenten, studentenNee––NeeNee           Netherlands America
Commission for educational ex-change (NACEE)22.03850850Samenwerkings- en uitwisselingsprogramma's
tussen Nederland en de Verenigde Staten van Amerika (vooral Fulbright-programma)Docenten, studentenNee––NeeJa           Nederlands Vlaams Instituut Caïro22.03140140Faciliteren onderzoek en onderwijs
op het terrein van Arabische studies bij Nederlandse en Vlaamse universiteitenDocenten, studentenNee––NeeJa           Japan-Nederland
Instituut22.03295295Faciliteren onderzoek en onderwijs op het terrein van de Nederlandse taal
en cultuur in JapanDocenten, studentenNee––NeeJa           Stichting Handicap
en Studie22.03692734Bevorderen van de deelname van gehandicapte studenten in het hoger onderwijsGehandicapte studentenNee––NeeJa           Stichting UAF
Steunpunt (SUS ) -/UAF (Universitair Asiel Fonds)22.035 3005 415Bevorderen van de deelname
van vluchtelingstudenten in het hoger onderwijs en middelbaar beroepsonderwijsVluchtelingstudentenNee––NeeJa           EU-rectors conferences22.031618Ondersteuning internationaal contact Europese rectores magnificiRectores magnifici Nederlandse universiteitenJa1993OCenWNeeNee           Interstedelijk
studentenoverleg (ISO)22.03200208Ondersteuning als consumentenorganisatie, informatiepunt en overleg
Studentenkamer; bevordering kwaliteit hoger onderwijsStudentenJa1991OCenWNeeJa           Landelijke Studenten Vakbond (LSVb)22.03200208Ondersteuning
als consumentenorganisatie, informatiepunt en overleg Studentenkamer; bevordering
kwaliteit hoger onderwijsStudentenJa1991OCenWNeeJa           Stimulering informatie-
en communicatietechnologie universitaire lerarenopleidingen22.060630Financiering van
projecten voor de ontwikkeling en toepassing van informatie- en communicatietechnologie
voor de opleiding en nascholing van docenten aan de lerarenopleidingOpenbare universiteiten (UL, UU, RUG, UvA, TUD, TUE en
UT) en bijzondere universiteiten (VU en KUN)Nee––Ja t/m 2000 (behoudens verlenging)Ja           Vernieuwingsplannen universitaire lerarenopleidingen22.063 0001 200Financiering van activiteiten
door de ontwikkeling van nieuwe curricula die voorbereiden op het beroep van
leraar voortgezet onderwijs van de eerste graadOpenbare universiteiten (UL, UU, RUG, UvA, TUD, TUE en UT) en bijzondere universiteiten
(VU en KUN)Nee––Ja 2001Ja           Begeleiding studenten universitaire lerarenopleidingen22.0601 800Financiering
van projecten voor het verbeteren van de begeleiding van studenten van de
lerarenopleiding op scholen voor voortgezet onderwijsOpenbare universiteiten (UL, UU, RUG, UvA, TUD, TUE en UT) en bijzondere universiteiten
(VU en KUN)Nee––Ja t/m 2001Ja           Internationalisering22.063 7902 289Versterking van de internationale
positie van Nederland en het Nederlandse wetenschappelijk onderwijs(Potentiële) afnemers van het Nederlandse onderwijsNee––Ja losse projecten;
per project einddatumJa           Overige uitgaven universiteiten22.0607 500Opvangen van budgettaire gevolgen decentralisatie investeringen en veranderingen
in bekostigingsmethodiekenUniversiteitenNee––NeeJa           Innovatiebudget
wo22.068 2507 150Stimulering van nieuwe ontwikkelingen en actuele beleidsprioriteiten
in het wetenschappelijk onderwijsWetenschappelijk
onderwijsNee––Ja t/m 2001Ja           Jonge hoogleraren22.0610 0000Tijdelijke stimuleringsregeling
aanstelling van jonge hoogleraren uit te voeren door NWOUniversiteitenNeenvtnvtJa t/m 2000Ja           Decentrale selectiemogelijkheden betreffende
numerus fixus opleidingen in het hoger onderwijs22.0601 100Bijdrage in de financiering
van projecten voor het verrichten van activiteiten ten behoeve van de ontwikkeling
van diverse vormen van decentrale selectie bij de toelating tot opleidingen
waarvoor een toelatingsbeperking geldt en financiering van een voorgenomen
interne evaluatie van de activiteitenUniversiteiten
en hogescholenNee––NeeJa t/m 2003           Overige uitgaven22.062 7741 223Opvangen van budgettaire
gevolgen decentralisatie investeringen en veranderingen in bekostigingsmethodiekenOverige instellingen voor wetenschappelijk onderwijs
en onderzoekNee––NeeJa           Majeure schaden22.06200200Opvangen van budgettaire gevolgen van het optreden
van majeure schadenOverige instellingen voor wetenschappelijk
onderwijs en onderzoekNeenvtnvtNeeJa           Wettelijke bekostiging onderzoekinstellin-gen/intermediaire organisaties23.01903 000998 000Kwaliteitsverhoging , strategische planning en beheer
van instituten van wetenschappelijk onderzoekKNAW, NWO, TNO, Koninklijke Bibliotheek, LF-TUD, AWT, COSNee––NeeJa           Contributies internationale verdragen23.01141 000144 000Via gezamenlijke
exploitatie met een aantal Europese landen betere benutting van dure investeringen
op het gebied van wetenschappelijk onderzoekCERN,
ESA, ESO, EMBC, EMBLNee––NeeJa           Exploitatiebijdragen23.0120 00020 000Participeren in hoogwaardig
technologisch-, informatica- en statistisch onderzoek via bijdragepostenGTI's, SURF, NIDI, WeTeN, STT, EG-LiaisonNee––NeeJa           Overige structurele
bijdragen23.011 0001 000Financiering van faciliteiten op het gebied van het geschiedkundig
onderzoekIISG, Centrum voor parlementaire geschiedenisNee––NeeJa           Nederlandse taal en cultuur23.041 6501 364Verantwoordelijkheid OCenW voor Nederlandse
taal en cultuur in het algemeen en de culturele samenwerking met Vlaanderen
in het bijzonderNederlandse TaalunieNee1994Rapport Andersen ConsultancyJa 2000 (behoudens
verlenging)Ja           Oost-Europa23.043 0002 600Stimulering van onderzoek/samenwerking
tussen Nederlandse (via NWO) en Oost-Europese onderzoekinstellingen op basis
van een Memorandum of understandingNederlandse
en Oost-Europese onderzoekinstellingenNee1997Rapport van evaluatiecommissieJa 2002Ja           Overige bilateriale samenwerking23.0411 7168 605Idem ten aanzien van Indonesië
en China op basis van een Memorandum of understandingIdem t.a.v. China en IndonesiëNee––Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Budget internationale faciliteiten (BIF)23.045 0554 255Internationalisering en
aantrekken van onderzoeksfaciliteiten–Nee––Ja 2001Ja           Multilaterale
samenwerking23.0415050Financiering van internationale en Europese coördinatie
mechanismenNederlandse onderzoekinstellingen/
internationale intermediaire organisaitesNee––NeeJa           Economie Ecologie Technologie23.0423 50023 500Doorbreken tegenstelling economie en ecologieSamenwerking onderzoeksinstellingen en bedrijvenNeeMonitoring door SenterRapportage SenterNeeJa           Fonds Economische Structuurversterking23.042200027 000Versterking kennisinfrastructuurDelft cluster, Watergraafsmeer en BiomadeNeeMonitoring door SenterRapportage SenterJa 2002Ja           Wet op de Studiefinanciering (WSF 2000) incl. reisvoorziening
WSF (Stb. 2000, 286)25.012 350 3002 376 400Vergroten/waarborgen van de
toegankelijkheid van het onderwijs Bijdragen in levensonderhoud en studiekosten
van studentenStudenten die aan de in de WSF gestelde
criteria voldoenNee––NeeNee           «WSF-leningen (Stb. 2000, 286)25.011 725 0001 632 370Vergroten/waarborgen van de toegankelijkheid van het onderwijsBijdragen
in levensonderhoud en studiekosten van studentenStudenten die aan de in de WSF gestelde criteria voldoenNee––NeeNee           Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS) Stb. 1995, 67625.01562 800649 100Waarborgen van de toegankelijkheid van het onderwijs voor financieel minder
draagkrachtigenOuders van leerlingen die aan de
in de WTS gestelde criteria voldoenNee––NeeNee           Podiumkunsten; «Wet op het specifiek
cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»Bekostigingsbesluit cultuuruitingen, Stb.
1994, 47327.01310327Die initiatieven subsidiëren die van zodanig artistiek belang zijn dat
dit een bijdrage levert aan de ontwikkelingen op het gebied van de podiumkunsten
in Nederland.Instellingen op het gebied van muziek,
muziekdramatische kunst, dans en toneel. Ja1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Film; «Wet op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»«Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.013334Die initiatieven subsidiëren die van zodanig
artistiek belang zijn dat dit een bijdrage levert aan de ontwikkeling van
de filmkunst in Nederland. Filmfestivals, filmmuseum,
filmproductiefonds, tijdschriften op het gebied van film, filmdistributeursJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Beeldende Kunst vormgeving en architectuur;
«Wet op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»«Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.01123145Die kunstenaars subsidiëren wier werk
van zodanig artistiek belang is dat dit een bijdrage levert aan de ontwikkeling
van de beeldende kunst, vormgeving en architectuur in NederlandKunstenaars/kunstinstellingenJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies amateurkunst en kunsteducatie; «Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»Bekostigingsbesluit cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.013637Bevordering van de pluriformiteit van amateurkunst en kunsteducatie
door middel van subsidiëring van incidentele en structurele initiatievenKunstenaars/kunstinstellingenJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Overige subsidies, toelagen en overige uitgaven kunsten; «Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»Bekostigingsbesluit cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.014212Spreiding van cultuurCulturele centra
met streekkarakter en diverse instellingenJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies op het terrein van het bibliotheekwerk; «Wet op het specifiek
cultuurbeleid, Stb. 1993, 193«Bekostigingsbesluit cultuuruitingen Stb.
1994, 473»27.0226 22623 986Mogelijk maken voor iedereen om zich kennis, informatie
en cultuur eigen te maken met behulp van openbaar toegankelijke collecties
boeken, tijdschriften en kranten en AV-mediaUitvoerende
instantiesJa1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief
SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens
verlenging)Ja           Besluiten blindenbibliotheken; «Wet op
het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»«Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.0226 16626 203Het beschikbaar stellen
voor visueel gehandicapten van lectuur en informatie in een aan hun handicap
aangepaste vormUitvoerende instantiesJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies op het terrein van de Nederlandstalige
en Friestalige letteren; «Wet op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993,
193»Bekostigingsbesluit cultuuruitingen Stb. 1994, 473«27.0223 85924 827Het behouden, ontwikkelen, ontsluiten en het doen participeren van de bevolking
in de Nederlandse en Friese letterenAlle deelnemers
op het terrein van de letterenJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Taalunieverdrag 1982; «Tractatenblad 1980, 147»Stb. 1981, 453»27.021 5621 562Bevordering van de integratie van Nederland en de Nederlandse
gemeenschap in België op het gebied van de Nederlandse taal en letterenNederlandse TaalunieJaPeriodieke evalutatie op basis van de resultaten
in de Interparlementaire commissie van de Nederlandse Taalunie–NeeJa           Subsidie exploitatie niet-rijksmusea; «Wet op het specifiek cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193»«Bekostigingsbesluit cultuuruitingen Stb. 1994,
473»27.03230 600268 300Subsidiëring van niet-rijksmusea en museale organisatiesNiet-rijksmusea en museale organisatiesNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidie behoud en beheer musea; «Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.037 1001 700De regeling heeft tot doel de achterstand
in het onderhoud van voorwerpen uit museum- of particuliere collecties in
te halen. Subsidie kan worden verkregen voor projecten voor behoud en beheer
van museale collectiesMusea en particulierenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998NeeJa           Bevordering aantrekkelijkheid en toegankelijkheid museale presentaties; «Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.031 8001 800De aantrekkelijkheid en toegankelijkheid
van musea te bevorderen zodat zoveel mogelijk bevolkingsgroepen de musea gaan
bezoeken. Subsidie kan verkregen worden door het organiseren van tentoonstellingen
die dit doel beogenMuseaNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Bewerking en ontsluiting van (deel)collecties musea; «Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.03600600Het financieel ondersteunen van documentatieprojecten
voor collecties van bijzondere culturele waarde. Subsidie kan verkregen worden
voor wetenschappelijke bewerking en ontsluiting van belangrijke (deel)collecties
van musea. De voorkeur gaat uit naar projecten waarbij sprake is van samenwerking
tussen instellingenMuseaNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Besluit rijkssubsidiëring onderhoud monumenten
(BROM); «Monumentenwet, Stb. 1988, 638 BROM, Stb. 1989, 259»27.0314 44014 440Het bevorderen van het onderhoud aan monumenten zodat restauratie voorlopig
niet nodig zal zijnMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998Ja 2006Ja           Besluit rijkssubsidiëring restauratie monumenten (BRRM);«Monumentenwet,
Stb. 1988, 638 BROM, Stb. 1989, 529»27.0378 20077 900Het stimuleren van de
restauratie van monumenten en kerkgebouwen in NederlandMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2006Ja           Beschikking bijdragen achterstallig onderhoud
historische parken, tuinen en buitenplaatsen; «Monumentenwet, Stb. 1988,
638»«Beschikking, Stb. 1983, 199 Stb. 1984, 194»27.03500500Het verstrekken
van bijdragen voor het wegwerken van achterstallig onderhoud aan historische
parken, tuinen en buitenplaatsen. Het gaat hier om natuurschoonwaarde, cultuurhistorische
waarde of recreatieve waarde, zoals het vergroten van de toegankelijkheidEigenaren van historische parken, tuinen en buitenplaatsenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief
SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2006Ja           Subsidies en activiteiten op het gebied van
de monumentenzorg«Wet op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193»«Bekostigingsbesluit
Cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.031 5001 500Bijdragen in de exploitatie van particulier
verenigingen en instellingen op het terrein van de monumentenzorgParticuliere verenigingen en instellingen op het gebied
van de monumentenzorgNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Schadevergoeding
Monumentenwet 1988;Monumentenwet, Stb. 1988, 63827.03400400De aanvrager van een (ver)bouwvergunning
voor een monument die als gevolg van de weigering van zijn vergunningsaanvraag
schade lijdt, kan een schadevergoeding ontvangen. Er is ook een mogelijkheid
tot schadevergoeding bij vertraging door vondst van archeologische objectenMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies aan organisaties op het gebied van oudheidkundig bodemonderzoek;«Wet
op het specifiek cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen Stb. 1994, 473»27.03300360Subsidies aan archeologische verenigingenArcheologische verenigingenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies archiefwezen; «Wet op het specifiek
cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.035 6005 700Bijdragen in de exploitatie van instellingen op
het terrein van de archievenInstellingen op het
gebied van de archievenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Investerings-
en werkgelegenheidsaspecten cultuur;«Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.031 9401 940Bevorderen van werkgelegenheid in de cultuursectorCulturele instellingenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Internationaal cultuurbeleid; «Wet op het specifiek cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit cultuuruitingen Stb. 1994,
473»27.073 8413 994Contributies, bijdragen ten behoeve van uitvoering culturele
activiteiten en programma's in internationaal verbandMultilaterale organisaties en veldorganisaties op cultuurterreinJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d.
5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Boekmanstichting; «Wet op het specifiek
cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.0701 787Fungeren als studiecentrum voor kunst, cultuur en beleid
door het beschikbaar stellen of toegankelijk maken van documentatie, het verrichten
van onderzoek en het stimuleren van debatAllen
die geïnteresseerd zijn in kunst, cultuur en beleidJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari
1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Kosten van onderzoek; «Wet op het specifiek
cultuurbeleid, Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit cultuuruitingen
Stb. 1994, 473»27.07985985Het doen verrichten van onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling
van het cultuurbeleidOganisaties die onderzoek
verrichten binnen het culturele veldJa1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureAangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 1998Ja 2000 (behoudens verlenging)Ja           Subsidies emancipatiebeleid cultuur; «Wet op het Specifiek Cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193» «Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994,
473»27.073754 375Bevordering van de vrouwenemancipatie in de culturele sectorInstellingen die zich bezighouden met het vraagstuk van emancipatie
en van culturele diversiteitJa––Ja 1998
(behoudens verlenging)JaBIJLAGE 7 EVALUATIE ONDERZOEKBinnen OCenW is er sprake van een centrale coördinatie en stimulering
van beleids- en evaluatieonderzoek. De beleidsdirecties zijn primair verantwoordelijk
voor het (doen) uitvoeren van beleids- en evaluatieonderzoek.De door OCenW bekostigde instellingen zijn zelfstandiger geworden, waardoor
in het toezicht vanuit het departement het accent komt te liggen op de effecten
en de doelmatigheid van het beleid en de financiële positie van instellingen.
Dit heeft tot gevolg dat, in het kader van de coördinatie van beleids-
en evaluatieonderzoek, meer dan voorheen het accent wordt gelegd op het (doen)
verrichten van ex post evaluatie en doelmatigheidsonderzoek en financiële
monitoring van instellingen.Eens per jaar verschijnt er een departementaal onderzoeksplan met het
voorgenomen en lopende onderzoek. Hierin zijn niet opgenomen onderzoeken die
het departement zelf uitvoert en die een intern karakter hebben.Verder omvat het onderzoeksplan de middelen voor de extern aangestuurde
onderzoeksprogramma's van de stuurgroep Beleidsgericht Onderzoek Primair Onderwijs
(BOPO), het Max Goote Kenniscentrum (MGK) en de Organisatie voor Strategisch
Arbeidsmarktonderzoek (OSA). Niet vermeld opgenomen zijn de onderzoeken van
de CFI, de Inspectie van het onderwijs, de Rijksarchiefdienst en het strategisch
onderwijsonderzoek dat wordt verricht in opdracht van de Programmacommissie
Onderwijs Onderzoek (PROO) bij de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk
onderzoek (NWO).Over de resultaten en het gebruik van de onderzoeken worden de bewindslieden
geïnformeerd door de departementale Werkgroep Beleidsonderzoek die de
coördinatie verricht.Eveneens jaarlijks stelt deze werkgroep een departementaal onderzoeksverslag
samen waarin kort wordt ingegaan op de resultaten en het gebruik van afgerond
onderzoek. Dit verslag wordt ook aangeboden aan de Algemene Rekenkamer –
in het kader van artikel 57 van de Comptabiliteitswet.In deze bijlage is een overzicht opgenomen van de in 1999 en volgende
jaren afgeronde, lopende en voorgenomen ex post evaluatie- en doelmatigheidsonderzoeken.
Bij deze onderzoeken is misbruik en oneigenlijk gebruik geen expliciet aandachtspunt.De onderzoeken die betrekking hebben op subsidie zijn nog eens in een
afzonderlijke tabel vermeld.StatusType onderzoekNummerDirectieOnderzoek/activiteitDoel van het onderzoek en titel rapportEinddatumAfgerondEx ante evaluatieSFB00007SFBProcesafspraken
bij onderhandelingen vervoersbedrijvenIs het zinvol
en mogelijk om voorafgaande aan de start van de inhoudelijke onderhandelingen
een aantal procesafspraken te maken over de wijze waarop de partijen met elkaar
omgaan?Zo ja, hoe zien die afspraken er dan uit?Titel rapport: «Procesafspraken
voor de onderhandelingen tussen het ministerie van Onderwijs, Cultuur &
Wetenschappen en de Openbaar Vervoersbedrijven over een nieuwe reisvoorziening
voor studenten».01-03-2000  OWB99004OWBEvaluatie
conservering (samen met Cultuur)Toetsen van de
uitgangspunten zoals geformuleerd in het Wetenschapsbudget 1997.Titel rapport:
«Metamorfose van papier naar digitaal».01-04-2000 Ex post evaluatieIB99002IBEvaluatie grenslanden: Duitslandprogramma
voor het hoger onderwijsInzicht krijgen in de
effecten van het Duitslandprogrammahoger onderwijs en input te verkrijgen
voor nieuw te formuleren beleid.Titel rapport: «In der Beschränkung
zeigt der Meister» de evaluatie van Duitslandprogamma voor hoger onderwijs.01-03-2000  OWB00003OWBEvaluatie ChinaDe evaluatie heeft tot doel de voortgang en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten
te beoordelen en aanbevelingen te doen met het oog op de samenwerking in de
toekomst.Titel rapport: «Evaluatie van de bilaterale onderzoeksamenwerking
tussen Nederland en de Volksrepubliek China».01-06-2000  OWB00005OWBEvaluatie RuslandDe evaluatie heeft
tot doel de voortgang en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten te
beoordelen en aanbevelingen te doen met het oog op de samenwerking in de toekomst.Titel
rapport: «Evaluation Report of the Dutch Russian Scientific Co-operation
1995– 1999». 01-06-2000  OWB00006OWBEvaluatie
HongarijeDe evaluatie heeft tot doel de voortgang
en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten te beoordelen en aanbevelingen
te doen met het oog op de samenwerking in de toekomst.Titel rapport: «Evaluation
of the Netherlands Hungarian Scientific Co-operation 1995–1999»01-06-2000  OWB00001OWBEvaluatie IndonesiëPG46 Wbu 2000 «bezien
in onderlinge samenhang».Titel rapport: «Evaluation Programme
Scientific Co-operation Netherlands-Indonesia 1995–2000».01-06-2000  OWB970003OWBMonitoring ICES-1Informeren van ICES over voortgang.Titel rapport: «Evaluatie Ices».01-05-2000LopendDoelmatigheidsonderzoekBVE99232-6BVEFiscale faciliteit beroepsbegeleidende
leerweg 1998Het onderzoek omvat drie deelvragen:a.
Wat is het afzonderlijke (netto-)effect van de fiscale faciliteit in de periode
1996 t/m 1998, totaal en gespecificeerd per sector?b. Welke motieven hebben
arbeidsorganisaties voor het niet aanbieden van arbeidsovereenkomsten aan
leerlingen op een beroepspraktijkvormingsplaats, en het niet gebruik maken
van de fiscale faciliteit voor leerlingen die wel een arbeidsovereenkomst
hebben?c. Welke oorzaken liggen ten grondslag aan de geconstateerde sectorale
verschillen en bedrijfsgrootteverschillen?01-07-2000  IB98003IBPISA (meerjarig internationaal-comparatief OESO-onderzoek)Het leveren van Nederlandse input voor OESO-onderzoek PISA. 1e cyclus 2001 Ex ante evaluatieACB99007CZ/DKEvaluatie Wet inkomensvoorziening kunstenaarsNagaan welke gegevens nodig zijn voor de evaluatie van het «flankerend
beleid».01-01-2002 Ex post evaluatieBVE99275BVEEvaluatie WEBEr
zijn 7 evaluatiethema's geformuleerd:1. Voldoet de WEB aan de maatschappelijke
vraag, aansluiting onderwijs-arbeid;2. Voldoen aan individuele vraag, toegankelijkheid,
positie deelnemer;3. Kwaliteit en niveau van het onderwijs- en educatieaanbod
en van de examens;4. Intern rendement, doelmatigheid van leerwegen en extern
rendement;5. Aansluiting tussen stelsels;6. Zelfsturend stelsel, autonomie
instellingen, kwaliteitszorg;7. Andere bestuurlijke verhoudingen, vermindering
bestuurslast.01-01-2002  HBO0010HBOMid term review
AXISDe stand van zaken van AXIS inventariseren
en aanbevelingen kunnen doen voor de resterende periode tot 2003.01-07-2000  VO99002VOEvaluatie
campagne veilige school1. Evaluatie van effect
van de campagne veilige school.2. De vergelijking in beeld brengen van de
situatie veilige school 1992 en 1993 ten opzichte van 1999.01-02-2001  WO98002WOEffect internationaal curriculumonderdeel op
de loopbaanNagaan of en in hoeverre internationaal
curriculum na afstuderen een positieve invloed heeft op de loopbaan.01-12-2000Nog te bestemmenEx post evaluatieIB99004IBTussentijdse evaluatie nationale
programma'sHet meten van het effect van de nationale
programma's op de internationale mobiliteit van leerlingen en docenten in
vo en bve en van schoolleiders in po.01-10-2000VoorgenomenAangestuurde externe programma'sPO00001POExtern onderzoeksprogramma PO 2000 (stuurgroep BOPO)Evaluatieonderzoek onderwijsachterstanden, Weer samen naar school, leerlinggebonden
financiering, groepsgrootte en kwaliteit01-01-2001 DoelmatigheidsonderzoekBVE00232-6aBVEFiscale faciliteit
BBL 1999 effectstudie (WVA)Het doel van het onderzoek
is de effectiviteit en efficiency te meten van de fiscale faciliteit (op grond
van de Wet afdrachtvermindering) die leerbedrijven kunnen krijgen wanneer
ze een leerarbeidsplaats verzorgen voor een bve-deelnemer in de beroepsbegeleidende
leerweg.01-09-2000  PO00007POBenchmark leerlingenvervoerOpzetten en uitvoeren benchmark leerlingenvervoer in gemeenten.01-08-2000  WO00006WOSplitsing kosten onderwijs en onderzoekZicht krijgen op onderscheid uitgaven voor onderwijs en
onderzoek in de instellingen01-12-2000 Ex ante evaluatieACB0024CD/DKEvaluatie flankerend beleid
Wet inkomensvoorziening kunstenaars (WIK)Dit onderzoek
omvat:1. Monitoring en evaluatie van het bereik van het flankerend beleid.2.
Evaluatie van het effect van dit beleid.3. Evaluatie van de doelmatigheid
van dit beleid.01-11-2000  HBO0001HBOSimulatie vouchersZicht krijgen op vermoedelijk gedrag van studenten
en instellingen bij een bepaalde vorm van het brede voucherexperiment.01-01-2001  PO00020PORuimtestudiesIn
kaart brengen van gevolgen voor huisvesting door onderwijskundige vernieuwingen,
aanpassen AmvB en eventueel budget gemeentefonds.31-12-2000  SFB00005SFBKwantitatief onderzoek voorkeuren reisvoorzieningValideren van de resultaten uit het gebruikersonderzoek.   SFB00010SFBEmancipatie effect rapportage WTOSEx ante oordeel over de effecten van WTS tweede fase op sekse, etniciteit
en inkomen.  Ex post
evaluatieAB00108ABEvaluatie van twee trajecten zij-instromersIn het kader van de tekortenproblematiek. Zo effectief
en efficiënt mogelijk de toegang van zij-instromers te reguleren.01-12-2000  AB00111AB(Eind)evaluatie nascholing 2000-2001Afsluiting van de monitoring van het gedrag van scholen
bij de besteding van het nascholingsbudget.01-07-2001  AB00505ABAnalyse van de uitstroom uit het wachtgeld (monitoring volumebeleid)Inzicht te krijgen op de effecten van bemiddeling door
intermediaire organisaties op de uitstroom uit het wachtgeld.01-12-1999  AB00509ABSpaarverlof (stand van zaken deelname po, vo
en bve)Inzicht in de deelname aan spaarverlof
in de sectoren po, vo en bve naar achtergrondkenmerken (spaarvariant, geslacht,
betrekkingsomvang). Inzicht in de redenen waarom het personeel al dan niet
aan spaarverlof deelneemt. Inzicht in de rol die de voorlichtingsactie heeft
gespeeld bij de gemaakte keuze.01-12-2000  ACB0033CZ/MLEvaluatie Stichting Omroep AllochtonenStichting
Omroep Allochtonen krijgt sinds 1997 instellingssubsidie in kader van de Cultuurnota
(daarvoor draaide men op projectsubsidies). STOA draagt als luis in de pels
bij aan ontwikkeling media- en minderhedenbeleid van OCenW. Minder zicht bestaat
op de waardering en resultaten van STOA bij omroepen en allochtone achterban.
Ook STOA zelf heeft behoefte aan een evaluatieonderzoek, als onderdeel van
een veranderingsproces binnen de organisatie.2001  ACB0036CZ/MLEvaluatie vaste boekenprijsHet voornemen
om de effecten van de vaste boekenprijs te evalueren staat sinds enkele jaren
op de onderzoeksagenda. Dat onderzoek zal moeten worden uitgevoerd in samenwerking
met het ministerie van Economische Zaken. Het betreft een politiek gevoelig
punt, niet alleen wat Nederland, maar ook wat de EU betreft. Voordat het onderzoek
plaatsvindt zal derhalve de staatssecretaris zich moeten uitspreken over de
wenselijkheid daarvan, en - eventueel - over de probleemstelling.2001  ACB0039CZ/MLEvaluatie
cultuurpunt BredaCultuurpunt Breda is een project
van de gemeente Breda, dat met financiële steun van de gemeente en OCenW
wordt uitgevoerd in en door de Openbare Bibliotheek Breda, maar waarbij vrijwel
alle culturele instellingen in Breda betrokken zijn. Doel van het project
is vergroting van publieksdeelname aan cultuur. Het project maakt daarbij
gebruik van nieuwe media (ict), en richt zich in het bijzonder op groepen
die niet of minder vanzelfsprekend gebruik maken van het culturele aanbod
in Breda. De evaluatie moet vooral een antwoord geven op de vraag of het Cultuurpunt
Breda inderdaad leidt tot grotere cultuurdeelname, meer in het bijzonder van
groepen met een relatief beperkte traditie van cultuurgebruik.2001  ACB0026CZ/DKGebruik instrumenten beeldende kunstbeleid 1988-1998Doorlopende monitoring van effecten van het beeldende
kunstbeleid.2001  BOA00005BOAWet evenredige vertegenwoordiging van vrouwenKwalitatief onderzoek in aanvulling op kwantitatieve
toetsing door inspectie (nader af te stemmen met inspectie en onderwijsbeleidsdirecties).01-02-2000  BVE00236-2BVEWet inburgering nieuwkomersDoelmatigheid en effectiviteit van de geïntegreerde regelgeving volgend
uit de Wet inburgering nieuwkomers (i.s.m. BZK).   HBO0006HBOEvaluatie
regeling internationale structurele samenwerking hogescholen 1997-2000Het evalueren van de regeling: antwoord krijgen op de
vraag in hoeverre deze stimuleringsregeling heeft bijgedragen aan de totstandkoming
van internationale structurele samenwerking en inventariseren van knelpunten
en succesfactoren.   HO0003HBO/WEvaluatie
decentralisatie arbeidsvoorwaardenOm deze toegezegde
informatievoorziening goed vorm te geven betekent dat een onderzoek naar de
huidige arbeidsvoorwaarden ho en de huidige situatie van de arbeidsvoorwaardenvorming.
Het is een vooronderzoek zowel inhoudelijk als procedureel om de effecten,
positieve en negatieve verschillen en discrepanties van de nieuwe situatie
vanaf 1-1-1999 t.o.v. de oude situatie te meten. In 2002 vindt een evaluatie
plaats (vergelijking stand van zaken 2000 en stand van zaken 2002) van de
realisatie van de doelstelling, het proces en de effecten van de decentralisatie.01-06-2002  HO0004HBO/WEvaluatie NUFFICDe werking van de overeenkomst te evalueren teneinde te bezien op welke manier
de relatie daarna vorm krijgt.31-12-2000  HO0008HBO/WEffect bindend studieadvies op rendement en studiebegeleidingpm   OWB00004OWBEvaluatie promotieregeling (STW)Bevordering contact KIS-MKB.01-01-2000  OWB00007OWBEvaluatie onderwijsonderzoekEx post
evaluatie.01-06-2000  PO00003POEvaluatie experimenten
kinderopvangInfo krijgen over mogelijkheden en
knelpunten rond flex-kinderopvang voor vervangers.01-06-2000  PO00009POVervolgmeting varende kleuters van 3½ - 7 jaarOnderzoek naar het effect van de nieuwe opzet van het onderwijs aan varende
kleuters op de resultaten van deze kinderen als zij in het regulier basisonderwijs
komen. De nieuwe opzet beoogt het onderwijs zo in te richten dat het vervangend
is voor het lesprogramma van groep 1 en 2 in het basisonderwijs, zie ook:
notitie «de baken verzetten», interne notitie «vernieuwd
onderwijs aan varende kleuters» van 16 maart 1998, Brief aan TK van
23 april 1998 (kenmerk PO/A/99/148504).01-03-2001  PO00019POEvaluatie campagne «De veilige school»Zicht krijgen op afname van de ontwikkelde instrumenten, gebruik in de klas
en waardering.01-10-2000  PO00028POEvaluatie onderwijs
telefoonZicht krijgen op gebruiken effectiviteit
onderwijstelefoon en relatie met kosten.01-09-2000  RZO00006RZOEvaluatie ParticipatiefondsVoldoen
aan afspraken met Tweede Kamer.31-12-2000  SFB00006SFBFeitelijk reisgedrag studenten met OV-kaartVerkrijgen
van inzicht in het feitelijk reisgedrag van studenten: aantal reiskilometers,
vervoermiddel, bestemming, doel, etc.   WO00001WOEvaluatie MUB (modernisering
universitaire bestuursorganisatie)Inzicht in de
werking van de MUB in relatie tot de primaire processen onderwijs en onderzoek.01-09-2001  WO00011WOEvaluatie programma's internationalisering WONagaan in welke mate de internationaliseringsprogramma's
van de overheid bijdragen aan het internationaliseringsbeleid van de instellingen
voor hoger onderwijs.01-12-2000  WO99002WOEvaluatie
experiment duale leerwegen in het woEvaluatie
experiment duale leerwegen in het wo: terugkijken en evt. aanbevelingen voor
de toekomst. 2001Evaluatie van subsidieregelingen NummerDirectieOnderzoek/activiteitDoel van het onderzoek en titel eindrapportEinddatumOWB00003OWBEvaluatie ChinaDe evaluatie heeft tot doel de voortgang en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten
te beoordelen en aanbevelingen te doen met het oog op de samenwerking in de
toekomst.Titel rapport: «Evaluatie van de bilaterale onderzoeksamenwerking
tussen Nederland en de Volksrepubliek China».01-06-2000OWB00005OWBEvaluatie RuslandDe evaluatie heeft tot doel de voortgang en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten
te beoordelen en aanbevelingen te doen met het oog op de samenwerking in de
toekomst.Titel rapport: «Evaluation Report of the Dutch Russian Scientific
Co-operation 1995–1999».01-06-2000OWB00006OWBEvaluatie HongarijeDe evaluatie heeft tot doel de voortgang en de resultaten van de samenwerkingsactiviteiten
te beoordelen en aanbevelingen te doen met het oog op de samenwerking in de
toekomst.Titel rapport: «Evaluation of the Netherlands Hungarian Scientific
Co-operation 1995–1999».01-06-2000OWB00001OWBEvaluatie IndonesiëPG46 Wbu 2000 «bezien in onderlinge samenhang».Titel rapport:
«Evaluation Programme Scientific Co-operation Netherlands-Indonesia
1995–2000».01-06-2000OWB.OWBEvaluatie promotieregeling (STW)Bevordering contact KIS-MKB01-01-2000HBO0006HBOEvaluatie regeling internationale samenwerking hogescholen
1997-2000Het evalueren van de regeling: antwoord
krijgen op de vraag in hoeverre deze stimuleringsregeling heeft bijgedragen
aan de totstandkoming van internationale structurele samenwerking en inventariseren
van knelpunten en succesfactoren. HO0004HBO/WOEvaluatie NUFFICDe werking van de overeenkomst
te evalueren teneinde te bezien op welke manier de relatie daarna vorm krijgt.31-12-2000WO00011WOEvaluatie
programma's internationaliseringNagaan in welke
mate de internationaliseringsprogramma's van de overheid bijdragen aan het
internationaliseringsbeleid van de instellingen voor hoger onderwijs.01-12-2000IB99004IBTussentijdse evaluatie
nationale programma'sHet meten van het effect
van de nationale programma's op de internationale mobiliteit van leerlingen
en docenten in vo en bve en van schoolleiders in po.01-10-2000ACB0033MLBEvaluatie
Stichting Omroep AllochtonenStichting Omroep Allochtonen
krijgt sinds 1997 instellingssubsidie in kader van de Cultuurnota (daarvoor
draaide men op projectsubsidies). STOA draagt als luis in de pels bij aan
ontwikkeling media- en minderhedenbeleid van OCenW. Minder zicht bestaat op
de waardering en resultaten van STOA bij omroepen en allochtone achterban.
Ook STOA zelf heeft behoefte aan een evaluatieonderzoek, als onderdeel van
een veranderingsproces binnen de organisatie.2001BIJLAGE 8 ECONOMISCHE EN FUNCTIONELE CLASSIFICATIESOverzicht a: Uitgaven en ontvangsten per (macro) economische
categorie (bedragen x f 1000) CodeOmschrijvingUitgavenOntvangsten  19992000200119992000200101Uitgaven nader te verdelen over hoofdgroepen 1 t/m 970048 70548 734   06Ontvangsten nader te verdelen over hoofdgroepen 1 t/m 90002 20228 6012990Totaal nader te verdelen70048 70548 7342 20228 601299        10Personeel en materieel355 709319 397242 168   11Beloning van werknemers359 044385 038363 390   12Overige goederen en diensten296 404332 840294 360   16Verkopen van goederen en diensten1 960 9841 735 5871 758 7592 650 6781 383 6931 262 0101Totaal output, intermediair verbruik, afschrijvingen
en beloning van medewerkers2 972 1412 772 8622 658 6772 650 6781 383 6931 262 010        26Rente   15 80011 0008 5002Totaal inkomen uit vermogen   15 80011 0008 500        31Subsidies (producenten)78 22584 09079 196   3Totaal primaire inkomensoverdrachten78 22584 09079 196           41Sociale uitkeringen (excl. sociale overdrachten in natura)2 343 6962 410 6372 751 325   43Overige      43ACentale overheid26 333 54428 670 82529 437 46070 92945 118173 84343CLokale overheid7 934 1268 651 2199 055 59212 17511 61010 01043DOndernemingen in de vorm
van vennootschappen777 122822 639296 851   43FInstellingen zonder winstoogmerk
t.b.v. gezinnen593 797581 021616 018   43GBuitenland160 666180 401180 190   43ZMeerdere sectoren6 062312 942– 406 264   47Overige inkomensoverdrachten      47ACentrale overheid   242 400298 557317 404        4Totaal secundaire inkomensoverdrachten38 149 01341 629 68441 931 172325 504355 285501 257        63Overige kapitaaloverdrachten      63ACentrale overheid106 304149 013107 001   63DOndernemingen in de vorm van vennootschappen0100100   63ZMeerdere sectoren      69Overige kapitaaloverdrachten      69ACentrale overheid   3 984006Totaal kapitaaloverdrachten106 304149 113107 1013 9840072Verstrekking van langlopende leningen      72EGezinnen1 452 3001 743 0211 611 935   7Totaal financiële
transacties op lange termijn (mutaties in financiële activa met lange
looptijd; bruto geregistreerd)1 452 3001 743 0211 611 935           82Aflossing van opgenomen langlopende
leningen   487 200501 338505 8228Totaal financiële transacties op lange termijn (mutaties in financiële
passiva met lange looptijd; bruto geregistreerd)   487 200501 338505 82298Kortlopende leningen   250 625268 387250 7789Totaal financiële
transacties op korte termijn (mutaties in financiële activa; netto geregistreerd)   250 625268 387250 778 TOTAAL42 758 68346 427 47546 436 8153 735 9932 548 3042 528 666Overzicht b: Uitgaven en ontvangsten per functionele classificatie
(bedragen x f 1000) CodeOmschrijvingUitgavenOntvangsten  19981999200019981999200001.1Algemeen bestuur148 815158 936148 402   01.5Ontwikkelingssamenwerking101 172101 672105 7262 5322 4202 42004.0Onderwijs algemeen850 4671 214 0801 086 3202 27015 373131 36504.2Primair
onderwijs9 785 01010 749 33811 359 00227 68936 27434 99904.30Secundair onderwijs algemeen531 730595 140574 27851 24277 65373 65304.33Algemeen voortgezet en voorbereidend wetenschappelijk
onderwijs166 310144 389149 114144202004.34Technisch onderwijs en
vak- en beroepsonderwijs3 520 6163 765 8543 869 41427 8193 3331 73304.35Gemeenschappelijke vormen van onderwijs7 542 8508 651 5988 934 7166 5231 2471 24704.36Buitengewoon/speciaal
secundair onderwijs1 309 3571 148 8781 238 7844 8136 0006 00004.37Andere vormen van secundair onderwijs231 974243 248246 3736050004.4Tertiair onderwijs4 570 1064 973 3644 656 9481 490 3251 560 6631 568 69904.40Tertiair onderwijs
algemeen78 04288 83998 548   04.43Universitair onderwijs4 700 6724 864 8184 858 8295020004.44Overig hoger onderwijs2 675 9562 807 1622 954 1034 487383804.5Overig onderwijs923 681937 875971 6051 8782 0002 00004.6Fundamenteel wetenschappelijk
onderzoek2 245 3762 368 1902 365 797193 033222 787245 63404.9Onderwijs nog nader te verdelen157 262428 847– 301 3239 8785 1665 16608.0Cultuur algemeen13 78831 74429 581   08.1Kunsten en oudheidkunde1 158 9301 327 6551 256 39029 36814 03189308.2Volksontwikkeling56 13460 73556 687   08.4Radio, televisie en pers1 960 9841 735 5871 758 7591 880 683601 000454 50013.9Uitgaven en ontvangsten
nader te verdelen over de hoofdgroepen 01 t/m 1329 45129 52618 7622 202299299 Totaal42 758 68346 427 47546 436 8153 735 9932 548 3042 528 666BIJLAGE 9 VOORLICHTINGSUITGAVENAlgemeenEen groot deel van de activiteiten van de directie Voorlichting van OCenW
is gericht op actieve openbaarmaking en toelichting van het beleid.Veel werkzaamheden op dit terrein hebben een regulier en continu karakter,
zoals persvoorlichting, publieksvoorlichting, het schrijven van toespraken
en adviseren over teksten, het OCenW-plein op internet en het blad Uitleg.
Daarnaast is er veel aandacht voor de interne communicatie, onder andere via
intranet en het personeelsblad Zin.Aan deze activiteiten wordt hieronder geen aparte aandacht besteed, omdat
ze bij het normale takenpakket van de directie behoren. Benadrukt zij echter
dat veruit het grootste deel van de capaciteit van de directie Voorlichting
wordt ingezet voor deze reguliere en continue werkzaamheden. Zoals uit de
toelichting op de salariskosten blijkt heeft slechts een klein deel van de
medewerkers (voornamelijk medewerkers campagnes) haar voornaamste taak in
de projectmatige werkzaamheden die hierna worden beschreven.Uitgaven van de directie VoorlichtingDe personele uitgaven en de zogenoemde programma-uitgaven, die vallen
onder de werkzaamheden binnen deze directie, zijn voor het begrotingsjaar
2001 de volgende:Bedragen x f 1000 4 692– Voorlichting via Internet280– Zin (intern
personeelsblad)300– Knipselkrant350– Uitleg en Gele Katern (regelingen)2 530– Publieksvoorlichting en publiekscampagnes**6 632– Voorlichting projecten beleidsdirecties1 207Totaal15 991* Uit de totale formatie van de directie Voorlichting worden de volgende
fte's toegerekend aan de activiteiten die volgens de voorschriften van het
ministerie van Financiën voor deze bijlage vallen onder voorlichtingsuitgaven:
1,4 fte's algemeen management, 6,3 fte's secretariaat en administratieve ondersteuning,
2,3 fte's bedrijfsondersteuning, 2 fte's drukwerkbegeleiding en distributie,
11 fte's woordvoerders/(senior) communicatie adviseurs/persvoorlichters, 2,8
fte's speechschrijvers/tekstadviseurs, 2 fte's internet/intranet, 6 fte's
publieksvoorlichting, 5,5 fte's campagnes en interne communicatie, 6 fte's
redactieleden Uitleg/Zin.** In dit overzicht is nog niet opgenomen de definitieve begroting voor
de geplande publiekscampagnes voor 2001; wel is al rekening gehouden met de
begrote kosten van de Lerarencampagne ter waarde van f 6 mln. Binnen
OCenW vindt nog overleg plaats over de allocatie van de aanvullende middelen
die nodig zijn om de wensen op het gebied van de campagnes te kunnen realiseren.Voorlichtingsprojecten en campagnes in 2001BudgetHet totaalbedrag voor voorlichting (inclusief de apparaatskosten en de
structurele voorlichtingsactiviteiten, zoals het wekelijkse blad Uitleg) bedraagt
bijna f 16 miljoen. Hiervan is f 9,6 miljoen nodig voor speciale
projecten, in een aantal gevallen met een massamediaal karakter. Van dit bedrag is f 2,2 miljoen afkomstig uit het budget van de directie
Voorlichting en ruim f 7,4 miljoen uit de programmabudgetten van de beleidsdirecties.De kosten voor deze speciale voorlichtingsprojecten zijn de laatste jaren
beduidend toegenomen, omdat steeds meer mediaruimte moet worden ingekocht
om doelgroepen voldoende te bereiken. Hiermee volgen de kosten van de voorlichting
de groei in advertentie-uitgaven die in het bedrijfsleven al geruime tijd
gaande is.Waar mogelijk wordt bij de uitvoering van communicatieprojecten samengewerkt
met intermediaire organisaties die hun publiek (ook) voorlichten over onderwijsbeleid
of de uitvoering daarvan. Een aantal van deze organisaties ontvangt subsidie.
Het is echter niet mogelijk na te gaan welk deel van deze subsidie wordt aangewend
voor voorlichting, omdat daarvoor niet apart wordt begroot. De regie van deze
communicatieprojecten is overigens wel in handen van de directie Voorlichting.Financiële relatie met andere directiesIn 2001 zal de financiële relatie tussen de directie Voorlichting
en de beleidsdirecties verder verzakelijken, zo mogelijk in de vorm van management-
en projectcontracten.Externe ondersteuningDe directie Voorlichting heeft voor 2001 geen plannen om externe adviseurs
in te huren om strategie en inhoud bij communicatieprojecten te ontwikkelen.
Planontwikkeling, coördinatie en uitvoering op hoofdlijnen blijft een
taak van de directie zelf. Voor de uitvoering van deze projecten wordt wel
met enige regelmaat een beroep gedaan op externe ondersteuning. Het betreft
hier voornamelijk communicatie-, reclame-, vormgevings- en onderzoeksbureaus
en tekstschrijvers.Projecten voor 2001Hieronder staan de thans voor 2001 voorziene projecten en campagnes. De
lijst is niet uitputtend; alleen de grotere projecten worden genoemd. Bovendien
is het eigen aan de dynamiek van politiek en voorlichting dat vrij plotseling
nieuwe onderwerpen kunnen opkomen waarvoor op korte termijn voorlichtings-inspanningen
nodig zijn.• LerarencampagneIn 2001 zal de grote massamediale campagne om het imago van leraren te
verbeteren worden voortgezet. De hoge kosten vloeien vooral voort uit de noodzaak
om extra reclamezendtijd te kopen, teneinde voldoende bereik onder jongeren
te realiseren. Op het moment van schrijven gaat deze campagne uitsluitend
over leraren in het voortgezet onderwijs. De bedoeling is in 2001 de campagne
te verbreden naar andere onderwijssoorten. In het najaar van 2000 zal een
apart plan worden gemaakt voor het gericht benaderen van zij-instromers. Dit
plan zal in 2001 zijn beslag krijgen. De Tweede Kamer zal via de stukken over
het algemene lerarenbeleid worden geïnformeerd over de voortgang van
de lerarencampagne.• Campagne voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo)De massamediale campagne over het vmbo zal worden voortgezet. In 2001
kiezen de eerste leerlingen voor hun leerweg en sector binnen het vmbo.Het belangrijkste doel van de campagne blijft vergroten van de naamsbekendheid
van het vmbo, maar er zal ook aandacht worden gegeven aan informatie
over de opleidingsmogelijkheden in het vmbo. Voor (vak)organisaties die zich
bezighouden met de invoering van het vmbo of daarover geïnformeerd moeten
worden, zal een digitaal platform worden geboden.• Voortijdig schoolverlatenIn aansluiting op het plan van aanpak voortijdig schoolverlaten dat door
OCenW is uitgebracht in 1999, wordt het communicatieplan voortijdig schoolverlaten
uitgevoerd. Het doel van de communicatie over voortijdig schoolverlaten is
uitwisseling van kennis en ervaring. In 2001 zal worden doorgegaan met de
site over voortijdig schoolverlaten en de elektronische nieuwsbrieven voor
het onderwijs en RMC-instellingen.• Informatie en communicatie technologie (ict)Belangrijkste thema's in 2001 zijn deskundigheidsbevordering van leraren
en het beheer. De onderwijskundige kennis van leraren over het gebruik van
ict is blijkens onderzoek nog niet voldoende. Wat betreft het kennisnet zal
het accent komen te liggen op het gebruik en de meerwaarde van kennisnet,
zodat gebruikers het kennisnet veelvuldig in de lessen gaan gebruiken en ook
meedenken met de verdere ontwikkeling van het netwerk.In januari 2001 wordt een bijeenkomst georganiseerd voor deelnemers (scholen
en instellingen) aan een ict-netwerkproject. Deze bijeenkomst is bedoeld om
voorlichting te geven aan alle deelnemers en om onderling ervaringen uit te
wisselen. Ook wordt in 2001 opnieuw een manifestatie georganiseerd voor leerlingen
uit het primair en voortgezet onderwijs, om elkaar te laten zien wat er op
school op ict-gebied wordt gedaan.• Onderwijsvoorlichting aan moeilijk bereikbare doelgroepenBinnen de directie Voorlichting is veel kennis opgebouwd over de informatievoorziening
aan moeilijk bereikbare doelgroepen, onder meer via kwalitatief onderzoek
naar het informatie zoekgedrag van allochtonen. In 2001 zal de directie Voorlichting
een plan van aanpak presenteren voor onderwijsvoorlichting aan allochtonen.• BVE-communicatiestrategieSamen met de directie Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) ontwikkelt
de directie Voorlichting een communicatiestrategie. De sector is vrij onbekend
bij het grote publiek en de gebruikte terminologie binnen deze sector is verwarrend
(roc, bbl, bol). De activiteiten van de «week van het leren» in
september 2000 en de «week van het beroepsonderwijs» in januari
2001 zijn belangrijke onderdelen in de uitvoering van de communicatiestrategie.• NOTIn januari 2001 vindt de tweejaarlijkse Nationale Onderwijs Tentoonstelling
(NOT) plaats. Tijdens de NOT worden ook de nationale onderwijsprijzen uitgereikt,
waarvoor het INOP (Instituut voor Nationale Onderwijs Promotie) in 2000 de
voorronden heeft georganiseerd.• Actieplan cultuurbereikDe verbreding van cultuurbereik gebeurt voor een belangrijk deel via convenanten
met provincies en gemeenten. Cultuur en School is hier onderdeel van. In 2001
zullen de contacten met deze convenantpartners worden ondersteund via diverse
communicatiemiddelen, variërend van e-mailbrieven tot conferenties. De
website Cultuur en School en het bulletin worden ondergebracht bij het «nieuwe»
LOKV.• BelvedereHet rijk en andere overheden zullen de cultuurhistorische elementen in
het landschap betrekken bij de inrichting van Nederland. Het kabinet heeft
hiertoe de nota «Belvedere» uitgebracht. Onder meer wordt voorlichting
gegeven over subsidiemogelijkheden. Daarnaast is aandacht voor een breed publiek
belangrijk. Dit gebeurt door aan te haken bij publieksevenementen, bij Cultuur
en School en VVV-excursieprogramma's.• InfodromeHet programmabureau Infodrome buigt zich over de vraag wat de maatschappelijke
gevolgen zijn van informatie- en communicatietechnologie, en welke beleidsmaatregelen
eventueel nodig zijn om die gevolgen bij te sturen. De directie Voorlichting
verzorgt de perscontacten, geeft strategische communicatieadviezen en brieft
een communicatiebureau dat het werk van het projectbureau Infodrome tactisch
en redactioneel ondersteunt. Ondermeer zal begin 2001 een grote conferentie
worden georganiseerd en zal de doelgroep van Infodrome worden verbreed. Eind
2001 volgt een slotconferentie.• MaltaAansluitend op het Verdrag van Malta komt er een landelijk systeem voor
kwaliteitszorg voor de archeologie. Voorlopig worden de doelgroepen of partners
geïnformeerd via bestaande kanalen, zoals bestuurlijke overleggen, jaarvergaderingen
van beroepsverenigingen en presentaties. Het is de bedoeling om in 2001 een
breder publiek te bereiken door aan te haken bij publieksevenementen, zoals
de open monumentendag, landelijke fietsdag of landelijke molendag, door opname
van het onderwerp in Cultuur en Schoolactiviteiten, en door speciale aandacht
voor gemeentelijke loketten waar vergunningen worden aangevraagd.• Voorlichting aan (buitenlandse) bezoekersIn 2001 zal de voorlichting aan (buitenlandse) bezoekers worden verbeterd
met enkele nieuwe multimediale voorlichtingsmiddelen.• Europees jaar van de talenHet jaar 2001 is door de Raad van Europa en de Europese Commissie aangemerkt
als Europees jaar van de talen. Op basis van een werkdocument worden activiteiten
ondersteund die het bewustzijn van de rijkdom aan taalkundige verscheidenheid
in de Europese Unie vergroten en de voordelen laten zien van vaardigheden
in meer dan een vreemde taal.• Voorlichting over verhuizingIn 2002 verhuist het ministerie naar de Hoftoren in Den Haag. Dit betekent
dat in 2001 een forse voorlichtingsinspanning nodig is gericht op de eigen
medewerkers.Terugblik op 1999Projecten en campagnesEnkele van de projecten/campagnes uit 1999:• de campagne om jongeren te werven voor de pabo is voortgezet. Daarnaast
is een tweede, grotere campagne begonnen om het imago van «werken als
leraar voortgezet onderwijs» te verbeteren. In dit kader zijn meerdere
onderzoeken naar het imago en zelfbeeld van leraren verricht;• ook is begonnen met een massamediale campagne die tot doel heeft
om de naamsbekendheid van het nieuwe schooltype vmbo te vergroten;• er zijn Turkse, Arabische en Engelse versies verschenen van de
onderwijsgidsen voor het basis- en voortgezet onderwijs;• het onderzoek naar de informatiestromen in het primair en voortgezet
onderwijs is afgerond. Daarnaast is de eerste «onderwijsmeter»
verricht, een grote enquête naar de opinies van Nederlanders over het
onderwijs;• voor het eerst heeft het departement een algemene overzichtsbrochure
over studiefinanciering uitgebracht en breed verspreid, als aanvulling op
het materiaal van de IBG. Deze zal voorlopig jaarlijks opnieuw worden uitgegeven;• er is deelgenomen aan enkele beurzen/manifestaties: de Uitmarkt,
de Nationale Onderwijstentoonstelling en de Studiebeurs;• de directie Voorlichting heeft in 1999 een centrale rol gespeeld
bij de introductie van een Intranet. In samenhang hiermee heeft Voorlichting
het personeelsblad volledig vernieuwd. Het aloude OCenWeekblad is opgevolgd door het nieuwe blad Zin.Digitale communicatieIn 1999 braken de digitale middelen definitief door in de voorlichting.
Naast brochures verschenen het afgelopen jaar een aantal thematische websites,
zoals www.leraar.nl en www.vmbo.nl. Dat is een gunstige ontwikkeling voor de voorlichting: zulke sites
bieden veel meer mogelijkheden voor actualiteit, doorverwijzing, en interactie
dan de traditionele brochures. Daar staat echter een zwaardere uitvoeringslast
tegenover. Deze «digitale brochures» zijn nooit af, maar moeten
steeds worden onderhouden en vernieuwd. Bovendien is het aantal publieksvragen
dat per e-mail het ministerie binnenkomt sinds begin 1999 bijna vertienvoudigd.
De drempel om de overheid een vraag te stellen wordt dus lager. Opnieuw een
goede ontwikkeling én taakverzwaring tegelijk: méér vragen,
méér antwoorden.De commissie Wallage, die zich momenteel buigt over de toekomst van de
overheidscommunicatie, zal zich ook expliciet bezighouden met deze ontwikkelingen.
De wijze waarop de directie Voorlichting wil omgaan met de genoemde taakverzwaringen,
zal mede afhangen van het rapport dat de commissie Wallage zal uitbrengen.BIJLAGE 10 CONVENANTEN<ConvenantDoelstellingBetrokken
partijenDatum van ondertekeningInwerkingtreding1 Decentralisatie arbeidsvoorwaarden-vorming
universiteitenDecentralisatie van de
primaire arbeidsvoor-waarden (met uitzondering van pensioenen, flexibele pensionering
en uittreding en de sociale zekerheid voor zover niet bovenwettelijk)Minister van OCenW, colleges van bestuur van
de universteiten, voorzitter VSNU, vier werknemersorganisaties1 juni 19991 januari 19992 Verzuimbegeleiding
en reïntegratie primair- en voortgezet onderwijs en pilot PoortwachterTerugdringing verzuimduur en preventie
afsprakenMinister van OCenW Staatssecretaris
Sociale Zaken en Werkgelegenheid22
mei 20001999–20023 Convenanten cultuurDe betreffende convenanten zijn opgenomen in de Cultuurnota 1997–2000
en worden daarom niet in deze bijlage gepresenteerd  1997–2000AFKORTINGENLIJST abaanvullende
beursABPAlgemeen Burgerlijk
Pensioenfondsaioassistent
in opleidingadvarbeidsduurverkortingalrachterstallig lager
rechtAPSAlgemeen Pedagogisch
StudiecentrumARAAlgemeen
RijksarchiefarboarbeidsomstandighedenarbvoarbeidsvoorzieningARKAlgemene RekenkamerATCAccountability, Toezicht
en Controleavoalgemeen
voortgezet onderwijsAWTAdviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid  bapobevordering arbeidsparticipatie ouderenbbbasisbeursbblberoepsbegeleidende leerwegbboberoepsbegeleidend onderwijsBNPBruto Nationaal Productbolberoepsopleidende leerwegbpvberoepspraktijkvormingbveberoepsonderwijs en volwasseneneducatieBZK(Ministerie van) Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties  cnominale cursusduurcaocollectieve arbeidsovereenkomstCASOCommissie Automatisering
Salarisadministratie OnderwijsCernEuropese organisatie voor kern- en hoge-energiefysicaCevoCentrale examencommissie
vaststelling opgaven CFICentrale Financiën InstellingenCinopCentrum voor innovatie van opleidingenCitoCentraal instituut voor toetsontwikkelingcjpcultureel jongerenpaspoortckvculturele en kunstzinnige
vormingColoCentraal
orgaan van de landelijke organen beroepsonderwijsCOSCommissie van Overleg SectorradenCWICentrum voor Wiskunde en InformaticaCWTSCentrum voor Wetenschap
en Technologie Studies  ECHOExpertise Centrum voor allochtonen
in het Hoger OnderwijsEETEconomie, Ecologie en TechnologieEMBCEuropese Moleculaire Biologie ConferentieEMBLEuropees Moleculair LaboratoriumESAEuropese ruimte agentschapESFEuropees Sociaal
FondsESOEuropese organisatie
voor astrologisch onderzoek op het zuidelijk halfrond EUEuropese Unieevcerkenning van elders verworven competentiesEZ(Ministerie van) Economische
Zaken  FBSformatiebudgetssysteemFESFonds Economische Structuurversterkingfreformatie rekeneenheidftefulltime equivalent
(formatie-eenheid)  GDGrondmechanica Delftgoagemeentelijk onderwijsachterstandenbeleidgsbgrote stedenbeleidgti'sgrote technologische
instellingen  havohoger algemeen voortgezet
onderwijshbohoger beroepsonderwijsHOOPHoger Onderwijs
en Onderzoek PlanHRMHuman Resources Management  IB-GroepInformatie
Beheer Groepibointerdepartementaal
beleidsonderzoekICESInterdepartementale Commissie Economische StructuurversterkingICNInstituut Collectie Nederlandictinformatie- en communicatietechnologieIEAInternational Association
for evaluation of Educational AchievementINLInstituut voor Nederlandse Lexicologieiobkin hun ontwikkeling bedreigde kleutersivboindividueel voorbereidend
beroepsonderwijs  KBKoninklijke Bibliotheekkeakleinschalig experiment achterstandsbestrijdingKNAWKoninklijke Nederlandse
Akademie van Wetenschappenksbkwalificatiestructuur beroepsonderwijsksekwalificatiestructuur educatie  LaksLandelijk actiecomité scholierenlbklandelijk beleidskaderLCWLes- en cursusgeldwetlgfleerlinggebonden financieringLICALandelijk Informatie Centrum Aansluiting vo-hbolioleraar in opleidingLNV(Ministerie van) Landbouw,
Natuurbeheer en Visserijloblandelijk orgaan beroepsonderwijslomleer- en opvoedingsmoeilijkhedenLSELandelijk Steunpunt Emancipatie  maomeer allochtone onderwijsgevendenMARINMaritiem Instituut Nederlandmavomiddelbaar algemeen voortgezet
onderwijsmbomiddelbaar
beroepsonderwijsMKB-NLMidden- en kleinbedrijf Nederlandmlkmoeilijk lerende kinderenmoamanagement, ondersteuning en arbeidsmarktmoumemorandum of understandingMSTCMaritiem Simulator Trainingscentrum
Terschelling  NANationaal ArchiefNCCNationaal ConserveringscentrumNIDINederlands Interdisciplinair
Demografisch InstituutNLRStichting Luchtvaartlaboratorium NOBNederlands Omroepproduktie BedrijfNOWTNederlands Observatorium
voor Wetenschap en TechnologieNT-2Nederlands als tweede taalNufficNederlandse organisatie voor internationale samenwerking
in het hoger onderwijsNWONederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek  oaltonderwijs in allochtone levende talenOesoOrganisatie voor economische samenwerking
en ontwikkelingOPDCOrthopedagogisch en Didactisch CentrumOUOpen Universiteitovopenbaar vervoer  PaboPedagogische
academie basisonderwijsP-beursPrestatiebeursPISAProgramme for International Student AssessmentPMPOProcesmanagement Primair OnderwijsPMVOProcesmanagement Voortgezet Onderwijspoprimair onderwijsponproject invoering onderwijsnummerppopersoneelvoorziening
primair onderwijspsrproject stelselwijziging rijkshuisvesting  R&DResearch
and DevelopmentRABKRijksacademie van Beeldende KunstenRADRijksarchiefdienstRDMZRijksdienst voor de Monumentenzorgrecregionaal expertise centrumrhcregionaal historisch centrumrlrentedragende leningrmcregionale meld en coördinatiefunctieROBRijksdienst voor
het Oudheidkundig Bodemonderzoekrocregionaal opleidingscentrumrstregulier schooltoezichtrvcregionale verwijzingscommissie  sbosecundair beroepsonderwijsSISWOStichting Interuniversitair instituut voor Sociaal-wetenschappelijk
Onderzoeksloasubsidiëring
landelijke onderwijsondersteunende activiteitenSPGStichting Parlementaire GeschiedenisStoebStudent op eigen benenSurfSamenwerking universitaire rekenfaciliteitensvcstudievoortgangscontrolesvospeciaal voortgezet
onderwijsSZW(Ministerie
van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid  TNONederlandse
organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoekts17-tegemoetkoming studiekosten
voor scholieren tot en met 17 jaar die voltijds voortgezet onderwijs of de
voltijdse opleidingen in de beroepsopleidende leerweg volgen (volgens hoofdstuk
2 van de WTS)  USZOUitvoeringsinstelling Sociale
Zekerheid voor Overheid en Onderwijs  vavoVoortgezet
algemeen volwassenenonderwijsvbovoorbereidend beroepsonderwijsVBTBVan beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingVeLoVereenvoudigd londostelselVFAVereenvoudiging Financiële
AdministratieVHTOStichting
Vrouwen en Hoger Technisch Onderwijsvictovmbo en ict in het onderwijsvmbovoorbereidend middelbaar beroepsonderwijsVNO-NCWVerbond van Nederlandse
Ondernemingen - Nederlandse Christelijke Werkgeversbondvo 18+tegemoetkoming studiekosten voor
voltijdsstuderenden van 18 jaar en ouder die voortgezet onderwijs volgen (volgens
hoofdstuk 3 van de WTS)vovoortgezet onderwijsvoavoorbereidende en ondersteunende activiteitenVSNUVereniging van Universiteitenvsovoortgezet speciaal onderwijsvsvvoortijdig schoolverlatenvvevoor- en vroegschoolse educatievwovoorbereidend wetenschappelijk
onderwijs  WEBWet educatie en beroepsonderwijsWeBuWetenschapsbudgetWECWet op de expertisecentraWeTeNStichting Wetenschap
en Techniek NederlandWHWWet op het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoekWIKWet inkomensvoorziening kunstenaarsWINWet inburgering nieuwkomersWLWaterloopkundig Laboratoriumwowetenschappelijk onderwijsWOVWet op de onderwijsverzorgingWPOWet op het primair
onderwijsWSFWet op de
studiefinancieringWSLOAWet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteitenWTSWet tegemoetkoming studiekostenWTS18+Tegemoetkoming
studiekosten voor studerenden die deeltijdsonderwijs volgen (volgens hoofdstuk
4 van de WTS)WVOWet
op het voortgezet onderwijs  zkooziektekosten
onderwijs- en onderzoekpersoneelTREFWOORDENREGISTER Aanvullende beurs 126, 127, 128, 130, 131, 238, 241Accreditatie 93, 96, 103, 200Achterstallig hoger recht 238Amateurkunst en kunsteducatie 147, 259, 260Apparaatskosten 36, 39, 40, 151, 152, 154, 155, 156, 159, 183, 209, 217,
229, 232, 247, 248, 264Arbeidsmarkt 4, 7, 8, 12, 13, 15, 19, 22, 23, 24, 25, 30, 31, 37, 50,
51, 61, 64, 65, 70, 73, 78, 79, 81, 82, 83, 84, 86, 88, 93, 94, 102, 103,
104, 111, 112, 116, 143, 163, 182, 190, 191, 198, 199, 200, 209, 243, 244,
251, 254, 255Arbeidsvoorwaarden 5, 14, 16, 23, 27, 41, 71, 79, 81, 105, 108, 143, 208,
226, 247Archeologie 147, 262, 265Archieven 11, 39, 40, 147, 158, 262, 264, 265Basisbeurs 126, 127, 128, 129, 130, 131, 138Basisonderwijs 14, 16, 32, 41, 42, 44, 48, 49, 52, 53, 54, 55, 56, 57,
58, 60, 100, 162, 165, 166, 168, 171, 173, 195, 198, 234, 235Bedrijfsvoering 34Beeldende kunst 147, 154, 155, 201, 259, 260Bekostigingsbesluit cultuuruitingen 147, 259, 261Beroepspraktijkvorming 83, 90Bestuursdepartement 36, 37, 38, 39, 151, 152, 169, 247, 248, 264Bibliotheken 121, 122, 147, 149, 225, 261, 262Bouwkunst en vormgeving 259Bve Raad 80, 81, 82, 83, 85, 243Centraal orgaan van de landelijke organen beroepsonderwijs (COLO) 81,
83, 200Collegegeld 100, 105, 109, 110, 138, 139Competentiemanagement 37Cultureel erfgoed 148, 149, 262Cultuur en school 11, 62, 72, 148, 260Cultuurnota 10, 11, 26, 27, 62, 147, 148, 149, 259, 260, 261, 262, 263,
264, 265, 269, 270Diplomatermijn 123, 128, 129, 138Educatie 24, 42, 45, 46, 59, 78, 79, 81, 82, 85, 86, 87, 88, 90, 178,
180, 187, 190, 192, 194, 209, 219, 221, 222, 234, 235, 245, 246, 251, 253,
254, 257Employability 8, 80, 85, 94Erkenning van elders verworven competenties (evc) 9, 32, 85, 94, 104,
199Europees Sociaal Fonds (ESF) 86, 189, 192, 193, 194Film 147, 259, 260, 267, 268Gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid (goa) 45, 57, 177Gewichtenregeling 45 Groepsgrootte en kwaliteit 14, 42, 43, 54, 59, 162, 164, 168, 171Hoftoren 38, 151, 254, 255Huisvesting 18, 26, 27, 53, 87, 88, 89, 91, 92, 98, 99, 101, 108, 110,
122, 151, 152, 154, 155, 156, 157, 159, 169, 172, 191, 192, 195, 204, 205,
207, 211, 229, 230, 234, 235, 236, 254, 255, 260, 262, 264Impuls beroepsopleidingen 29, 30, 31, 32, 88, 94, 100, 182, 183, 187,
188, 189, 199, 202, 203, 252Inburgering 78, 79, 80, 86, 87, 88, 90, 91, 187, 188, 189, 190, 194Informatie- en communicatietechnologie (ict) 4, 7, 8, 9, 11,
12, 13, 17, 20, 22, 26, 54, 59, 62, 72, 73, 78, 79, 82, 93, 95, 97, 104, 118,
142, 144, 145, 146, 165, 168, 169, 187, 188, 218, 219, 245, 246, 247, 258Inspectie 36, 96, 103, 152, 153, 154, 188, 247, 264Instituut voor Beeldcultuur 260Integrale rentedragende lening 133Internationaal cultuurbeleid 11, 147, 148, 269, 270Kennisnet 11, 17, 20, 26, 31, 35, 43, 72, 73, 79, 82, 88, 144, 145, 188,
189, 246Kunstonderwijs 32, 33, 96, 195, 197, 198, 203Kunstvakonderwijs 196, 197, 203Landelijke organen beroepsonderwijs 79, 85, 86, 88, 90Lectoren 24, 32Leerlinggebonden financiering 14, 25, 42, 43, 47, 51, 162, 167, 168, 171,
173Leerlingvolgsysteem 42Les- en cursusgeldwet 140Lesgeld 124, 125, 127, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 238, 240, 241, 242,
253Letteren 147, 219, 220, 261, 262Media en minderheden 148Mediawet 147, 265, 271Metamorfoze 262Monumenten 18, 147, 148, 154, 262, 263, 264, 265, 267Musea 11, 26, 147, 262, 264, 265, 267Nederlandse Taalunie 247, 249, 261, 262Nieuwe media 147Omroep 147, 265, 266, 271, 272Onderwijs in allochtone levende talen (oalt) 57, 173Onderwijskansenplan 25, 38, 42, 62Onderzoeksopdrachten 269Opscholing 94Ouders 14, 43, 47, 51, 52, 56, 70, 86, 124, 127, 134, 137, 171Ov-studentenkaart 27, 124, 128, 131, 132, 133, 137, 138, 239 Personeelsbeleid 5, 14, 15, 16, 22, 23, 43, 51, 52, 62, 65, 71, 81, 143,
182, 245Pers 266Podiumkunsten 259, 260Prestatiebeurs 238, 239Rechtspositionele uitkeringen 162, 198, 216, 244, 262Rentedragende lening 238, 241Rente-inkomsten 266, 272Rijksmuseum 18, 26, 27, 263, 264Speciaal basisonderwijs (sbo) 162, 164, 167, 170, 174, 175SPRONG 37Stelselwijziging 229, 254, 255, 260, 262, 264Stichting Omroep Allochtonen 261, 266Technocentra 31, 80, 83, 88, 89, 194Tegemoetkoming studiekosten 237, 238, 239Tempobeurs 238Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording (vbtb) 22, 34, 79, 80,
82, 254, 256Verdrag van Malta 264Vereenvoudiging financiële administratie 152Voor- en vroegschoolse educatie 13, 25, 46, 162, 166, 171, 173, 255Voorlichting 151, 152, 173, 177, 226, 228, 269Voortgezet speciaal onderwijs 162, 164, 169, 234Voortijdig schoolverlaten (vsv) 13, 14, 20, 31, 38, 45, 73, 74, 84, 85,
86, 89, 152, 188, 189, 193Vouchers 5, 183, 260Weer samen naar school (wsns) 42, 43, 47, 49, 162, 163, 167Wet behoud cultuurbezit (WBC) 264Wet op de studiefinanciering (WSF) 27, 28, 152, 214, 238, 239, 240Wet op het specifiek cultuurbeleid (WSC) 259, 261, 262, 265, 269, 273Wet primair onderwijs (WPO) 162, 164, 167, 172Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS) 238, 239Zij-instroom 16, 24, 43, 50, 62, 65, 70, 79, 81, 252BEGRIPPEN algemeen voortgezet onderwijsHet algemeen voortgezet onderwijs (avo) omvat
middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) en hoger algemeen voortgezet
onderwijs (havo). Middelbaar algemeen voortgezet onderwijs duurt 4 jaar en
is voor leerlingen van 12–16 jaar. Hoger algemeen voortgezet onderwijs
duurt 5 jaar, voor leerlingen van 12–17 jaar.  assistentopleidingDe assistentopleiding duurt een half tot één
jaar en leidt op tot niveau één van de beroepsopleidingen. Er
zijn vier niveau's, niveau één is het laagste niveau. Er zijn
geen vooropleidingseisen. Leerlingen zijn meestal vanaf ca. 16 jaar oud.  atheneumHet atheneum is één van
de drie schooltypen van het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (wvo)
voor leerlingen van 12–18 jaar. Er wordt op het atheneum geen Grieks
en Latijn gegeven. Andere schooltypen in het wvo zijn het gymnasium en het
lyceum. Zie beroepsonderwijs.  basisberoepsopleidingDe basisberoepsopleiding duurt twee tot drie jaar en leidt
op tot niveau twee van de beroepsopleidingen. Er zijn vier niveau's, het vierde
niveau is het hoogste niveau. Er zijn geen vooropleidingseisen. Leerlingen
die naar een basisberoepsopleiding gaan zijn ca. 16 jaar oud.  basisonderwijsBasisonderwijs wordt gegeven aan
scholen voor basisonderwijs en is bestemd voor leerlingen van 4 tot ongeveer
12 jaar. Het onderwijs omvat in principe acht aaneensluitende jaren. De overkoepelende
term voor basisonderwijs en speciaal basisonderwijs is primair onderwijs.  basisvormingVoorbereidend
beroepsonderwijs (vbo), middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo), hoger
algemeen voortgezet onderwijs (havo) en voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
(vwo) beginnen met een periode van basisvorming van drie jaar. Het doel is
een brede vorming te geven aan leerlingen tussen 12 en 15 jaar. Er is geen
strikte scheiding tussen algemene en technische vakken. Basisvorming is geen
schooltype, maar een inhoudelijke vernieuwing die geldt voor alle schooltypen
binnen het voortgezet onderwijs die aanvangen na het basisonderwijs.  beroepsonderwijsBeroepsonderwijs sluit aan op
het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) en het algemeen voortgezet onderwijs
(avo), en is voor leerlingen vanaf ca. 16 jaar. Vanaf augustus 1997 omvat
het beroepsonderwijs vier opleidingsniveau's: de assistentopleiding, de basisberoepsopleiding,
de vakopleiding en de middenkader- of specialistenopleiding. Alle opleidingen
bevatten een beroepsopleidende leerweg (beroepspraktijkvorming 20–60%)
en een beroepsbegeleidende leerweg (meer dan 60% beroepspraktijkvorming).  beroepspraktijkvormingHet
onderricht in de praktijk van het beroep  centraal examenHet centraal examen is een landelijk examen en voor alle scholen
gelijk. Het maakt samen met het schoolexamen deel uit van het eindexamen voor
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), hoger algemeen voortgezet
onderwijs (havo), middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) en de algemene
vakken in het voorbereidend beroepsonderwijs. Zie eindexamen.  certificaatVoor
een met succes afgerond vak of deelkwalificatie kan een certificaat worden
verkregen. Meerdere certificaten kunnen leiden tot een diploma, ter afsluiting
van een volledige opleiding. Certificaten zijn te behalen in het algemeen
vormend onderwijs, het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, het voorbereidend
beroepsonderwijs, educatie en beroepsonderwijs (vanaf 1–8-97) en de
Open Universiteit. Bij voldoende afsluiten van de opleiding schoolleiders
primair onderwijs wordt ook een certificaat behaald.  certificaateenheidHet middelbaar beroepsonderwijs (mbo) kent eindtermen
die aangeven wat de leerlingen aan kennis en vaardigheden moeten leren. Het
examenprogramma wordt vastgesteld op basis van de eindtermen en ingedeeld
in onderdelen die overeenstemmen met certificaateenheden. Certificaateenheden
hebben elk een betekenis in het kader van de beroepsuitoefening of doorstroming
naar het vervolgonderwijs. In het nieuwe mbo dat in augustus 1997 van start
is gegaan worden de certificaateenheden vervangen door deelkwalificaties.  deelkwalificatieHet middelbaar
beroepsonderwijs (mbo) kent eindtermen die aangeven wat de leerlingen aan
kennis en vaardigheden moeten leren. Het examenprogramma wordt vastgesteld
op basis van de eindtermen en ingedeeld in onderdelen die overeenstemmen met
deelkwalificaties. Deelkwalificaties hebben elk een betekenis in het kader
van de beroepsuitoefening of doorstroming naar het vervolgonderwijs. In het
oude mbo (tot augustus 1997) heetten de deelkwalificaties certificaateenheden.  diplomaBij het met succes
afronden van bepaalde opleiding wordt een diploma verkregen. Dit geldt voor
het algemeen vormend onderwijs (avo), het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
(vwo), educatie en beroepsonderwijs (na 1–8-97) en voor de deeltijd
opleiding tot leraar speciaal onderwijs.  dossierverklaringOp de Open Universiteit kan voor het met succes behalen van een
samenhangende combinatie van vakken van 500–600 uur een dossierverklaring
worden verkregen.  educatieEducatie
is gericht op het leren functioneren in de samenleving. Het omvat opleidingen
gericht op breed maatschappelijk functioneren, opleidingen Nederlands als
tweede taal en opleidingen gericht op sociale redzaamheid. Educatie is uitsluitend
voor volwassenen.  eindexamenHet eindexamen
van het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), hoger algemeen voortgezet
onderwijs (havo), middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) en de algemene
vakken in het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) bestaat uit twee delen:
het schoolexamen en het centraal examen. Het schoolexamen wordt door de school
georganiseerd en afgenomen; het centraal examen is een landelijk examen en
voor alle scholen gelijk. Zie ook centraal examen.  eindtermenDefinitie van de kennis, vaardigheden en competenties
die van deelnemers op elk van de kwalificatieniveau's worden verwacht  eindtoets basisonderwijsEindtoets voor het basisonderwijs,
die scholen kunnen gebruiken om hun resultaten te meten en te kunnen vergelijken
met andere scholen. Ongeveer 75% van de scholen gebruikt de eindtoets basisonderwijs
van het Instituut voor Toetsontwikkeling (Cito).examenEen examen
is een afsluiting van een opleiding of een deel van een opleiding. Het voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs (vwo), het hoger algemeen voortgezet onderwijs
(havo), het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) en de algemene
vakken in het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) zijn voltooid na het examen.
De meeste opleidingen in beroepsonderwijs en educatie kunnen worden afgesloten
met een examen of een staatsexamen. In het hoger onderwijs kan er aan het
eind van het eerste studiejaar een propedeutisch examen zijn. Na vier jaar
is er een afsluitend examen. Zie ook centraal examen.  getuigschriftDe afgestudeerden van een hoger beroepsopleiding
(hbo) of een opleiding in het wetenschappelijk onderwijs (wo) ontvangen een
getuigschrift. Hierop staat vermeld de studierichting en het vak. Indien een
lerarenopleiding is gedaan wordt ook de bevoegdheidsgraad vermeld. Bij het
hoger beroepsonderwijs worden ook vermeld: voltijd- of deeltijdopleiding,
de duur van de opleiding en de titel.  gymnasiumHet gymnasium is één van de drie schooltypen van het voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs (vwo) voor leerlingen van 12–18 jaar. Op
het gymnasium zijn Grieks en Latijn verplicht. Andere schooltypen in het vwo
zijn het atheneum en het lyceum.  hoger algemeen voortgezet onderwijsHoger algemeen voortgezet onderwijs (havo) is
één van de drie typen voortgezet onderwijs: middelbaar algemeen
voortgezet onderwijs (mavo), hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo) en
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo). Hoger algemeen voorgezet onderwijs
duurt vijf jaar, voor leerlingen van 12–17 jaar. Het bereidt leerlingen
hoofdzakelijk voor op het hoger beroepsonderwijs (hbo).  hoger beroepsonderwijsHoger beroepsonderwijs (hbo)
duurt vier jaar, en is bestemd voor studenten van 18–22 jaar. Het hbo
geeft een theoretische en praktische basis voor het uitoefenen van een beroep.
Het hbo is georganiseerd in zeven sectoren en wordt gegeven aan «hogescholen».
Het maakt samen met het wetenschappelijk onderwijs deel uit van het hoger
onderwijs.  hoger onderwijsHet hoger
onderwijs is voor studenten vanaf ongeveer 18 jaar en omvat het hoger beroepsonderwijs
(hbo) en het wetenschappelijk onderwijs (wo).  inburgeringInburgering is de eerste fase van integratie van nieuwkomers in de Nederlandse
samenleving. Hierbij wordt gestreefd nieuwkomers door een vlot en intensief
programma zo snel mogelijk een vorm van zelfredzaamheid te laten bereiken.
Het inburgeringstraject heeft een welzijns- en educatieve component. De educatieve
component is een programma dat kan bestaan uit onderwijs in Nederlands als
tweede taal, maatschappelijke oriëntatie en beroepenoriëntatie.  in hun ontwikkeling bedreigde kleutersOnderwijs voor in hun ontwikkeling bedreigde kleuters is een vorm van speciaal
basisonderwijs: het onderwijs is er afgestemd op de specifieke moeilijkheden
die jonge kinderen ondervinden bij het volgen van onderwijs. Iobk-onderwijs
wordt gegeven aan afdelingen, verbonden aan scholen voor speciaal basisonderwijs
en is voor kinderen van 3–7 jaar met ontwikkelingsproblemen.  individueel voorbereidend beroepsonderwijsHet individueel voorbereidend beroepsonderwijs
(ivbo) maakt deel uit van het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) en is bedoeld
voor leerlingen die veel hulp en individuele aandacht nodig hebben. Het ivbo
is onderwijs in de eerste fase van het voortgezet onderwijs en duurt vier
jaar, voor leerlingen van 12–16 jaar. Met ingang van 1 augustus 1998
is het ivbo veranderd in afdelingen voor leerwegondersteunend onderwijs. Zie
ook leerwegondersteunend onderwijs.  kwalificatieniveau beroepsonderwijsBinnen het middelbaar beroepsonderwijs bestaan
4 kwalificatieniveau's. Aan elk niveau is een opleiding verbonden. De niveau's
zijn: NiveauOpleidingDuur1Eenvoudige uitvoerende werkzaamhedenAssistentopleiding0,5–1 jaar2Uitvoerende werkzaamhedenBasisberoepsopleiding2–3 jaar3Volledige zelfstandige
uitvoering van werkzaamhedenVakopleiding2–4 jaar4Volledige zelfstandige uitvoering van werkzaamheden
met brede inzetbaarheid dan wel specialisatieMiddenkaderopleidingSpecialistenopleiding3–4
jaar1–2 jaarkwalificatieniveau educatieBinnen de educatie zijn zes kwalificatieniveau's,
die worden aangeboden via 4 soorten opleidingen: de opleidingen voortgezet
algemeen volwassenenonderwijs (vavo), de opleidingen Nederlands als tweede
taal (NT2) I en II, en de opleidingen gericht op breed maatschappelijk functioneren
en gericht op sociale redzaamheid (basiseducatie).  leer- en
opvoedingsmoeilijkhedenOnderwijs voor kinderen
met leer- en opvoedingsmoeilijkheden is een vorm van speciaal basisonderwijs:
het onderwijs is afgestemd op de specifieke moeilijkheden die kinderen ondervinden
bij het volgen van onderwijs. Speciaal basisonderwijs wordt gegeven aan aparte
scholen.  leerwegen: beroepsopleidende en beroepsbegeleidende
leerwegBinnen het middelbaar beroepsonderwijs
zijn twee leerwegen: de beroepsopleidende leerweg (bol) en de beroepsbegeleidende
leerweg (bbl). In de bol vindt de opleiding hoofdzakelijk op de school plaats,
minimaal 20% en maximaal 60% van de studieduur is een praktijkdeel. In de
bbl opleiding omvat de beroepspraktijkvorming minimaal 60% of meer van de
studieduur.  leerwegen: beroepsopleidende en beroepsbegeleidende
leerwegBinnen het middelbaar beroepsonderwijs
zijn twee leerwegen: de beroepsopleidende leerweg (bol) en de beroepsbegeleidende
leerweg (bbl). In de bol vindt de opleiding hoofdzakelijk op de school plaats,
minimaal 20% en maximaal 60% van de studieduur is een praktijkdeel. In de
bbl opleiding omvat de beroepspraktijkvorming minimaal 60% of meer van de
studieduur.  leerlingwezenHet
leerlingwezen is bestemd voor jongeren vanaf 16 jaar met of zonder diploma
van het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) of het middelbaar algemeen voortgezet
onderwijs (mavo). Leerlingen krijgen onderwijs en werken daarnaast in een
bedrijf of een praktijkleerplaats. In augustus 1997 is het leerlingwezen opgegaan
in de opleidingsniveau's van het beroepsonderwijs.  leerwegondersteunend onderwijsAfdeling binnen het vbo voor leerlingen die moeite hebben om het gewone lesprogramma
te volgen, en meer individuele begeleiding nodig hebben dan in het gewone
vbo (gericht op het verwerven van een diploma).  lyceumHet lyceum is één van de drie schooltypen van het voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs (vwo) voor leerlingen van 12–18 jaar. Op
het lyceum zijn Grieks en Latijn keuzevakken. Andere schooltypen in het voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs zijn het atheneum en het gymnasium.  middelbaar algemeen voortgezet onderwijsMiddelbaar
algemeen voortgezet onderwijs (mavo) is één van de drie typen
voortgezet onderwijs, naast het hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo)
en het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo). Mavo-onderwijs duurt
vier jaar, voor leerlingen van 12–16 jaar. De mavo bereidt leerlingen
voor op het beroepsonderwijs of de laatste twee jaar van het hoger algemeen
voortgezet onderwijs (havo).  middelbaar beroepsonderwijsMiddelbaar beroepsonderwijs (mbo) behoort tot
de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Onderwijs in het mbo duurt vier
jaar en is voor leerlingen van 16–20 jaar. Er worden zowel algemene
als beroepsgerichte vakken gegeven. In het mbo stromen leerlingen door naar
een baan of naar het hoger beroepsonderwijs (hbo). In augustus 1997 is het
mbo opgegaan in de opleidingsniveau's van het nieuwe beroepsonderwijs.  middenkaderopleidingDe middenkaderopleiding duurt
drie tot vier jaar en leidt op tot niveau vier van de beroepsopleidingen,
het hoogste niveau. Als toelatingseis gelden een diploma voorbereidend beroepsonderwijs
(vbo), middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) of drie jaar hoger
algemeen voortgezet onderwijs (havo) of voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
(vwo). Leerlingen zijn dan circa 15/16 jaar.  moeilijk lerende kinderenOnderwijs voor moeilijk lerende kinderen is een vorm van
speciaal basisonderwijs: het onderwijs is afgestemd op de specifieke moeilijkheden
die kinderen ondervinden bij het volgen van onderwijs. Speciaal basisonderwijs
wordt gegeven aan aparte scholen.  onderwijskundig rapportAan het einde van de basisschool krijgen de leerlingen
geen getuigschrift of diploma, maar een onderwijskundig rapport over de schoolvorderingen
en leermogelijkheden. Dit rapport wordt opgesteld door de directeur, na overleg
met het onderwijzend personeel, ten behoeve van de ontvangende school voor
voortgezet onderwijs. Een afschrift van het rapport wordt aan de ouders van
de leerlingen verstrekt. De minister van onderwijs, cultuur en wetenschappen
kan nadere voorschriften over dit rapport geven.  Open UniversiteitDe Open Universiteit is een instelling voor afstandsonderwijs,
die opleidingen biedt op het niveau van het wetenschappelijk onderwijs, voor
personen van 18 jaar en ouder. De Open Universiteit is vooral gericht op personen
die geen studie op de gebruikelijke manier kunnen of willen volgen.  opleidingen gericht op breed maatschappelijk
functionerenOpleidingen gericht op breed maatschappelijk
functioneren maken deel uit van de educatie en zijn gericht op het eindniveau
van de eerste fase van het voorgezet onderwijs (basisvorming). De opleidingen
zijn bedoeld als voorbereiding op een voortgezette opleiding, bijvoorbeeld
in het beroepsonderwijs. De opleidingen zijn uitsluitend voor volwassenen.
Zie ook educatie.  opleidingen gericht op sociale redzaamheidOpleidingen gericht op sociale redzaamheid maken
deel uit van de educatie, en richten zich op een niveau van minimale redzaamheid
op het gebied van taal, rekenen en sociale vaardigheden. De opleidingen zijn
uitsluitend voor volwassenen. Zie ook educatie.  opleidingen Nederlands als tweede
taalOpleidingen Nederlands als tweede taal maken
deel uit van de educatie, en zijn bedoeld voor niet-Nederlanders om hun taalvaardigheid
op een aanvaardbaar niveau te brengen. De opleidingen zijn uitsluitend voor
volwassenen. Zie ook educatie.  Pedagogische Academie BasisonderwijsEen pedagogische academie basisonderwijs verzorgt
de lerarenopleiding voor het basisonderwijs en valt onder het hoger beroepsonderwijs
(hbo). Zowel de voltijdopleidingen als de deeltijdopleidingen duren vier jaar.
De praktische studieduur bij de deeltijdopleiding verschilt, afhankelijk van
de vooropleiding. Het getuigschrift geeft een volledige bevoegdheid om les
te geven aan de basisschool in alle vakken en alle leeftijdsgroepen (4 tot
12 jaar).  praktijkonderwijsAfdeling
binnen het vbo voor leerlingen die veel moeite hebben om het gewone lesprogramma
te volgen, extra individuele begeleiding nodig hebben, maar niet in staat
worden geacht een diploma voor vervolgonderwijs te behalen.  primair onderwijsDit is de overkoepelende term
voor basisonderwijs en speciaal basisonderwijs. Deze term wordt gebruikt sinds
de invoering van de Wet op het primair onderwijs in augustus 1998. Zie ook
basisonderwijs en speciaal basisonderwijs.  scholengemeenschapEen scholengemeenschap bevat meerdere schooltypen voor voortgezet
onderwijs die samenwerken: middelbaar voortgezet onderwijs (mavo), hoger algemeen
onderwijs (vwo) en/of voorbereidend beroepsonderwijs (vbo). De overheid bevordert
het creëren van scholengemeenschappen.  schoolonderzoekHet eindexamen voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
(vwo), hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo), middelbaar algemeen voorgezet
onderwijs (mavo) en de algemene vakken in het voorbereidend beroepsonderwijs
(vbo) bestaat uit twee delen: het schoolonderzoek en het centraal examen.
het schoolonderzoek wordt door de school georganiseerd en afgenomen; het centraal
examen is een landelijk examen en voor alle scholen gelijk. Vanaf augustus
1998 is de term schoolonderzoek vervangen door de term schoolexamen. Zie ook
centraal examen, eindexamen.  speciaal basisonderwijsDit is sinds augustus 1998 de verzamelterm voor bepaalde
vormen van speciaal onderwijs, nl. scholen voor lom, mlk en iobk. Het speciaal
basisonderwijs vormt samen met het basisonderwijs het primair onderwijs.  speciaal onderwijsHet speciaal onderwijs (so) is voor leerlingen vanaf 3 à 4 jaar tot
circa 12 jaar. Het voortgezet speciaal onderwijs (vso) is voor leerlingen
van 12 tot maximaal 20 jaar. Speciaal onderwijs wordt gegeven aan aparte scholen.
Scholen voor speciaal onderwijs zijn afgestemd op de specifieke moeilijkheden
die kinderen kunnen ondervinden bij het volgen van onderwijs. Zie ook speciaal
basisonderwijs.  specialistenopleidingDe specialistenopleiding duurt één tot twee jaar en leidt tot
niveau vier van de beroepsopleidingen, het hoogste niveau. Om een specialistenopleiding
te kunnen volgen is een diploma vakopleiding voor eenzelfde beroep op beroepencategorie
vereist. Zie ook beroepsonderwijs.  studiehuisDe tweede fase van scholen voor voortgezet onderwijs (leerjaren 4–5
van het hoger algemeen voorgezet onderwijs (havo) en leerjaren 4–6 van
het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo)) zullen zich tot een studiehuis
ontwikkelen. Dit houdt in dat leerlingen in toenemende mate hun eigen studie
plannen en meer zelfstandig en in groepjes opdrachten uitvoeren. De rol van
de docent zal verschuiven van lesgeven naar begeleiden.  vakdiplomaDe opleidingen in het leerlingwezen
worden afgesloten met een landelijk erkend vakdiploma, uitgegeven door het
landelijk orgaan van de betreffende vakrichting.  vakopleidingDe vakopleiding duurt twee tot vier jaar en leidt
op tot niveau drie van de beroepsopleidingen. Er zijn vier niveau's, het vierde
niveau is het hoogste niveau. Als toelatingseis gelden een diploma voorbereidend
beroepsonderwijs (vbo), middelbaar algemeen voortgezet onderwijs (mavo) of
drie jaar hoger algemeen voorgezet onderwijs (havo) of voorbereidend wetenschappelijk
onderwijs (vwo). Leerlingen zijn dan ca. 15/16 jaar. Zie ook beroepsonderwijs.  volwasseneneducatieDe volwasseneneducatie
richt zich op het opleiden van cursisten voor een zelfstandige positie in
de samenleving en op de arbeidsmarkt. Tot de volwasseneneducatie worden gerekend:
het vormings- en ontwikkelingswerk, de basiseducatie, het onderwijs aan de
erkende onderwijsinstellingen en het voortgezet algemeen volwassenonderwijs
(vavo).  voorbereidend beroepsonderwijsHet voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) bestaat sinds 1992, en is in de plaats
gekomen van het lager beroepsonderwijs (lbo). Het voorbereidend beroepsonderwijs
duurt vier jaar en biedt algemene en op het beroep gerichte vakken, voor de
eerste fase van het voortgezet onderwijs. Het voorbereidend beroepsonderwijs
is voor leerlingen van 12–16 jaar.  voorbereidend middelbaar beroepsonderwijsHet voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
is op 1 augustus 1999 ingevoerd, en bestaat uit de schoolsoorten vbo en mavo
met vier leerwegen.  voorbereidend wetenschappelijk onderwijsVoorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo) is één
van de drie typen voortgezet onderwijs, naast het middelbaar algemeen voortgezet
onderwijs (mavo) en het hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo). De opleiding
duurt zes jaar, voor leerlingen van 12–18 jaar, en bereidt leerlingen
voor op de universiteit.  voortgezet algemeen volwassenenonderwijsVoortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo)
is één vorm van voortgezet onderwijs voor volwassenen. Het wordt
gegeven aan avondscholen of dag-/avondscholen. Dag-/avondscholen is onderwijs
dat volgens de wet avondonderwijs is, maar dat overdag gegeven wordt. In augustus
1997 is het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs opgegaan in de opleidingsniveau's
van het nieuwe beroepsonderwijs.  voortgezet onderwijsHet voorgezet onderwijs omvat het onderwijs dat wordt
gegeven na het basisonderwijs en het speciaal onderwijs, voor leerlingen vanaf
12 jaar. Het bestaat uit het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo),
het hoger algemeen voorgezet onderwijs (havo), het middelbaar algemeen voortgezet
onderwijs (mavo) en het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo). Vbo en mavo
duren vier jaar, havo vijf jaar en vwo zes jaar.  Voortijdig
schoolverlaterJongeren tot 23 jaar die geen onderwijs
volgen en die geen startkwalificatie hebben. Een startkwalificatie is ten
minste het diploma niveau 2 van het middelbaar beroepsonderwijs of het diploma
havo.  wetenschappelijk onderwijsHet wetenschappelijk onderwijs omvat zowel diepgaande theoretische studies
als specialistische training voor beroepen. De meeste opleidingen duren vier
jaar, er zijn echter beroepen waarvoor een langere opleiding noodzakelijk
is. Het wetenschappelijk onderwijs is voor studenten vanaf ongeveer 18 jaar,
en wordt gegeven aan 13 universiteiten. Toelating tot het wetenschappelijk
onderwijs is mogelijk na het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo)
en het hoger beroepsonderwijs (hbo). Het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk
onderwijs vormen samen het hoger onderwijs. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VIII-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl