Vaststelling begroting Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-VIII, nr. 64

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-VIII nr. 64

01-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoorzitter: Roefs Griffier: ArendsVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 94 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009nr. 64VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 december 2008De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 23 oktober 2008 overleg gevoerd met staatssecretaris
Dijksma van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap d.d. 21 mei 2008, inzake aanbieding rapportage
Inspectie van het Onderwijs inzake toezichtpilot naar voor- en vroegschoolse
educatie (VVE) in de vier grote steden (G4) (31 200 VIII, nr. 178).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: Roefs Griffier: ArendsVragen en opmerkingen uit de commissieDe voorzitter: Ik heet iedereen van harte
welkom bij dit overleg over de harmonisatie van peuterspeelzalen en kinderopvanginstellingen.
Er is een minuut of zes beschikbaar per spreker. Als het korter kan, dan mag
dat zeker. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Langkamp van de SP-fractie.Mevrouw Langkamp (SP): Voorzitter. Als een
kind met een taalachterstand aan de basisschool begint, dan haalt het deze
achterstand meestal niet meer in. Daarom is het van groot belang dat achterstanden
in een zo vroeg mogelijk stadium bestreden worden want dat bevordert de gelijke
kansen voor alle kinderen. Voor alle kinderen die dat nodig hebben, moet dan
ook voor- en vroegschoolse educatie beschikbaar zijn; op de peuterspeelzaal,
op het kinderdagverblijf en in groep een en twee van de basisschool. Voor
de bestrijding van segregatie zijn gemengde groepen op de peuterspeelzaal
en de kinderdagverblijven van groot belang. Het is daarom goed dat peuterspeelzalen
en kinderdagverblijven intensief gaan samenwerken en voorschoolse educatie
aanbieden aan de kinderen die dat nodig hebben. Wij geven er de voorkeur aan
dat dat gebeurt vanuit opvangcentra op buurtniveau. Ik stel op dit punt een
heel concrete vraag: hoe effectief zijn de VVE-programma’s
die op dit moment worden gebruikt in Nederland?Het nadeel van de focus op bestrijding van achterstanden is dat op dit
moment in de grote steden de peuterspeelzalen met achterstandsprogramma’s
steeds zwarter worden. Zwarte peuterspeelzalen met achterstandsprogramma’s
worden in toenemende mate gekoppeld aan in de praktijk meestal zwarte basisscholen.
Die scholen worden door de koppeling zwarter wat de segregatie bevordert in
plaats van tegengaat. Deze kinderen stromen vervolgens grotendeels door naar
zwarte vmbo’s waarmee de keten compleet is. Voorscholen zijn namelijk
niet populair bij witte ouders. Hoe bevordert de staatssecretaris dat er op
de peuterspeelzalen meer gemengde groepen ontstaan, ook op de peuterspeelzalen
waar voorschoolse educatie wordt aangeboden? In de Rotterdamse deelgemeente
Hillegersberg-Schiebroek hebben in een paar jaar tijd vier van de veertien
peuterspeelzalen de deuren moeten sluiten omdat er te weinig peuters met laagopgeleide
ouders wonen en zij dus geen subsidie meer kregen. Kan de staatssecretaris
garanderen dat het voor kinderen zonder achterstand mogelijk blijft om gewoon
twee dagdelen per week naar de peuterspeelzaal te gaan?Het signaleren van risico’s op taalachterstanden is van groot belang.
Daarbij moet zeker niet alleen naar het kind zelf worden gekeken maar ook
naar omgevingsfactoren. Wanneer is het instrument gereed waarmee consultatiebureaus
de risico’s op taalachterstand beter kunnen signaleren? Dit signaleren
is, in tegenstelling tot wat de staatssecretaris beweert, wel degelijk een
extra taak voor de consultatiebureaus. Uit onderzoek van de SP-fractie onder
300 jeugdartsen is gebleken dat de werkdruk in de jeugdgezondheidszorg gigantisch
hoog is als gevolg van alle extra taken die er de afgelopen jaren bij zijn
gekomen. Is de staatssecretaris bereid om met minister Rouvoet van Jeugd en
Gezin in overleg te treden over het voldoende toerusten van de jeugdgezondheidszorg
voor deze extra taak? De meeste ouders zijn graag bereid om mee te werken
aan het bestrijden van de achterstand van hun kind. Daarom zijn wij ook niet
overtuigd van de noodzaak van drang en dwang op dit punt. Hoe groot is het
probleem eigenlijk? Zijn er cijfers bekend van ouders die niet willen meewerken?Belangrijker is natuurlijk dat alle kinderen bereikt worden; 5%
van de kinderen wordt niet bereikt door consultatiebureaus. De SP-fractie
wil dat er zo snel mogelijk op huisbezoek wordt gegaan bij gezinnen die niet
komen opdagen op het consultatiebureau. Daarvoor is op dit moment echter veel
te weinig tijd. Ook op dit punt verzoek ik de staatssecretaris om te overleggen
met haar collega Rouvoet.De ouders zijn hard nodig bij het bestrijden van taalachterstanden en
het bevorderen van integratie. Hoe denkt de staatssecretaris over wat men
in Capelle a/d IJssel «ouderkamers» noemt? Dat zijn ruimtes bij
peuterspeelzalen waar ouders van kinderen bij elkaar komen om aan taal te
doen of te leren hoe zij moeten spelen met hun kinderen en waar ook aandacht
kan worden besteed aan opvoeding. Kunnen gemeenten VVE-gelden gebruiken voor
dat soort initiatieven? Met de «ouderkamers» kan worden bijgedragen
aan het versterken van de sociaalpedagogische functie van een buurt. Ook de
centra voor jeugd en gezin kunnen daarbij een rol vervullen. Ik hoor hierop
graag een reactie.Het is de bedoeling dat gemeenten die VVE-geld overhouden, dat besteden
aan het toegankelijk houden van het peuterspeelzaalwerk. Hoe houdt de staatssecretaris
daarbij de vinger aan de pols? Hoe weet zij dat gemeenten dat daadwerkelijk
doen?De ggd’s moeten toezicht houden en handhaven in de kinderopvangcentra.
Zij doen dat nu al in de kinderopvang, maar zij kampen met capaciteitsproblemen.
Kunnen zij de uitbreiding van hun taak wel aan?Het is goed dat landelijk vastgelegd wordt aan welke kwaliteitseisen peuterspeelzalen
moeten voldoen. De SP-fractie is voorstander van het opnemen van
kwaliteitseisen in de wet. Waarom worden er echter alleen minimumeisen vastgelegd?
Waarom worden niet alle kwaliteitseisen vastgelegd? Op peuterspeelzalen wordt
voor een deel met vrijwilligers gewerkt. Welke kwaliteitseisen worden daaraan
gesteld?De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Sterk
van de CDA-fractie.Mevrouw Sterk (CDA): Voorzitter. Hoe vroeger
taalachterstanden worden weggewerkt, hoe groter de kans dat kinderen een succesvolle
schoolcarrière doorlopen. Daaraan twijfelt niemand. Daarom is het ook
goed dat alles op alles wordt gezet om dit voor elkaar te krijgen. De winst
is immers groot als het lukt. Net is door mijn collega al gevraagd welke programma’s
echt effectief zijn. Ik heb op onderwijsachterstanden.nl gekeken en daarop
staat dat centrumgerichte programma’s beter zijn dan thuisgerichte programma’s.
Vooral programma’s die gericht zijn op ouder en kind, wat ik ontzettend
belangrijk vind, laten meer resultaten zien als in de oudercomponent opvoedingsondersteuning
centraal staat. Ik ben benieuwd of de staatssecretaris kan aangeven hoe dat
op dit moment staat in het land. Welke programma’s worden aangeboden
en zitten daar deze componenten in? Die blijken immers het meest effectief
te zijn.De staatssecretaris wil in 2011 de doelgroep voor 100% bereiken
en 2011 nadert met rasse schreden. Waar staan wij met het bereik van de doelgroep?
Kan de staatssecretaris aangeven hoeveel beroepskrachten nodig zijn om te
voldoen aan het 100% bereiken van deze doelgroep? Is de bijscholing
van de tienduizend personeelskrachten daarvoor wel voldoende? De staatssecretaris
overlegt met de G4, die aangeven dat zij meer middelen nodig hebben om door
middel van dwang- en drangmaatregelen ouders te bereiken. De CDA-fractie betreurt
het dat de beloften in het coalitieakkoord om te komen tot een verbrede leerplicht
zo moeilijk blijken na te komen. Natuurlijk moeten wij altijd proberen om
de ouders vrijwillig te laten meewerken. Als echt blijkt dat ouders moeilijk
of niet te bereiken zijn of gewoon niet willen meewerken, kan er echter naar
dergelijke middelen gegrepen worden. Kan de staatssecretaris aangeven aan
welke middelen zij denkt in relatie tot onbereikbare ouders? In de brief over
de aanpak van 12-minners kondigde de minister onderzoek aan naar de mogelijkheid
om druk uit te oefenen op onwillige ouders via de kinderbijslag. Maakt die
mogelijkheid onderdeel uit van de besprekingen in dit kader?De CDA-fractie onderschrijft overigens het belang om consultatiebureaus
de taak te geven om vroeg te signaleren. Dan is het natuurlijk van groot belang
om ouders erbij te betrekken. Als kinderen op tweejarige leeftijd nog geen
Nederlands spreken, dan is de kans groot dat de ouders dat ook onvoldoende
doen. Op welke manier wil de staatssecretaris dit toetsen? Aan de hand van
welke criteria wordt dat vastgelegd? Wij hebben ooit gesproken over een peutertoets,
maar daar zijn wij gelukkig van af. Hoe komt het instrument dat de staatssecretaris
wil ontwikkelen eruit te zien en wanneer kunnen wij het tegemoet zien?De staatssecretaris stelt 20 mln. beschikbaar om de toegankelijkheid voor
kinderen tot de VVE te vergroten. Zij stelt dat de ouderbijdrage daarmee komt
op het niveau van de kinderopvang. Bij de kinderopvang geldt echter een inkomensafhankelijke
regeling. Geldt dat ook voor de peuterspeelzaal? Zijn er harde afspraken gemaakt
met de gemeenten om dit extra geld, dat via de regeling Onderwijsachterstanden
wordt uitgekeerd, daadwerkelijk te steken in die ouderbijdrage?In de brief wordt geschreven over de stimuleringsregeling die er op grond
van de motie-Hamer/Sterk moest komen om meer samenwerking te stimuleren tussen
peuterspeelzalen en kinderopvang. Deze regeling ligt er nu, zo blijkt. Kan
de staatssecretaris aangeven tot welke initiatieven dat leidt?Naast de pilots in Oost-Groningen starten er pilots in Drenthe en Zuid-Limburg.
Kan de staatssecretaris aangeven waar deze pilots op gericht zijn? Wat is
de looptijd van deze pilots en wanneer vindt er een evaluatie plaats?De CDA-fractie is positief over de resultaten met betrekking tot de toezichtpilot
naar de VVE en de G4. Wel zijn er nog twee grote kritische punten. Het eerste
is het gegeven dat er nauwelijks sprake is van doorlopende leerlijnen naar
groep drie en verder. Dat is zorgelijk en dat doet natuurlijk een deel van
de inspanningen die eerder gedaan zijn tekort. Waarschijnlijk is dat in andere
gemeenten niet anders en daarom ondersteunt mijn fractie de inzet om te komen
tot de agenda Focus op de VVE. Wanneer is deze rond en wanneer wordt deze
ingezet? Volgens mij mag er geen moment verloren gaan. Gezien de taalachterstandenproblematiek
is het belangrijk om geen moment te verliezen.Het tweede kritische punt betreft de onbekendheid met de effectiviteit
van de VVE voor kinderen in groep drie. Daarin moet snel verbetering komen.
De staatssecretaris gaat daarover het gesprek met de griffier aan, maar waarom
beperkt zij zich tot de G4? Waarom worden andere gemeenten daar niet bij betrokken?Er wordt gewerkt aan een betere inbedding van de VVE in het curriculum
van de lerarenopleiding. Dat is goed want dat levert beter gekwalificeerde
krachten op. Daarbij zou het ook goed zijn als leraren voor een deel afkomstig
waren uit de doelgroep. Wat doet de staatssecretaris op dat punt?De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Dezentjé
Hamming.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Voorzitter. Om ervoor te zorgen dat in 2011 de taalachterstand van leerlingen
aan het eind van de basisschool ten opzichte van 2002 met 40% is gereduceerd,
krijgen alle kinderen met het risico op taalachterstand VVE aangeboden. Dat
lijkt een mooie zaak, maar volgens de pilot is het moeilijk om eenduidig aan
te tonen dat VVE werkt. Sterker nog, in de OCW-begroting staat dat het streven
gericht is op deelname aan VVE van iedereen die dat nodig heeft, maar dat
er nu een terugloop is van 65% naar 63%. Dat lijkt niet veel,
maar het is toch een slechte ontwikkeling. Ik wijt dat aan de vrijblijvendheid
van dit systeem. De staatssecretaris weet dat er een motie-Rutte is over verplichte
voor- en vroegschoolse educatie, ook voor ouders, als die dat nodig hebben.
Ik merk op dat er meer druk achter gezet zou moeten worden dan aanvankelijk
door de andere partijen is bepleit. Ik hoop dat er wat meer steun komt van
de Kamer voor minder vrijblijvendheid en meer verplichting. Daar is ook echt
niets mis mee. Het is allemaal veel te belangrijk en iedereen moet het zich
aantrekken dat kinderen met een gelijke kans aan de start van de basisschool
verschijnen. Een taalachterstand op de basisschool is niet meer in te halen.
Ook dat is bewezen.Het is niet aan te tonen dat VVE werkt omdat niet expliciet is gemaakt
wat de opbrengsten moeten zijn van voor- en vroegschoolse educatie. Verder
wordt er niet gemeten; het ingangsniveau voordat de educatie begint, wordt
niet gemeten en de opbrengst na de educatie wordt niet gemeten. Mijn fractie
vindt dat er eigenlijk een peutervolgsysteem moet worden ingevoerd, net als
het leerlingvolgsysteem, om te weten of VVE effect heeft en de miljoenen goed
besteed worden. Ik denk overigens niet eens zozeer aan het belang van de belastingbetaler
als wel aan dat van de kinderen. Je moet meten om te weten of het beleid effectief
is.Ik herhaal: weg met de vrijblijvendheid. Hoe wordt met de aanpak van de
staatssecretaris nu, op dit moment, bepaald of iemand een risico op taalachterstand
loopt? Is het voorstel voor een omgevingsanalyse, een constatering op het
consultatiebureau, niet veel te gemakkelijk en te vrijblijvend? Ik heb daar
nog geen goed gevoel bij. Wat gebeurt er als een kind nog helemaal niet op
een consultatiebureau komt? Dat mis je dan ook. Wat gebeurt er
als ouders niet willen meewerken? Dat is al eerder aan de orde geweest. Ik
vind dat die drangmaatregelen pittig mogen zijn.Kinderen die onder toezicht van de rechter zijn gesteld, kunnen volgens
de staatssecretaris door de gezinsvoogd worden doorverwezen naar de jeugdgezondheidszorg
waar kan worden vastgesteld of sprake is van een taalachterstand. Een kind
kan dan VVE krijgen, maar de ouders kunnen daar niets mee doen. Sterker nog,
zij kunnen daartegen in beroep gaan bij de kinderrechter. Dit is echt een
raar verhaal. Ik vraag er aandacht voor dat dat anders geregeld wordt.Wat is het gevolg voor kinderen en peuters in speelzalen en kinderopvang
die geen VVE nodig hebben? Wordt een peuterspeelzaal voor ouders van kinderen
met VVE goedkoper dan voor ouders van kinderen zonder VVE? De eerste groep
krijgt immers een tegemoetkoming van het Rijk. De staatssecretaris zegt dat
zij de financiële toegankelijkheid van peuterspeelzalen voor ouders van
kinderen die geen VVE nodig hebben, wil vergroten door met de VNG af te spreken
dat gemeenten eventueel vrijvallende middelen inzetten om peuterspeelzaalwerk
toegankelijk te houden. Ook dat is echter vrijblijvend. Op welke tegemoetkoming
kunnen die ouders rekenen?De staatssecretaris wil de teruggang in het aantal deelnemers in de peuterspeelzalen
onderzoeken en heeft daarom een onderzoek aanbesteed. Wat is de onderzoeksvraag?
Wanneer kan de Kamer de resultaten van dat onderzoek verwachten? Wat is eigenlijk
het doel van dit onderzoek? Is het niet duidelijk dat de concurrentie met
de kinderopvanginstellingen in feite te groot is omdat de financiering verschillend
wordt? Ziet de staatssecretaris niet het risico dat peuterspeelzalen alleen
nog maar toegankelijk worden voor peuters met VVE omdat die een ouderbijdrage
krijgen? Waar gaat de 6,25 mln. precies naartoe die bedoeld is voor meer samenwerking
tussen peuterspeelzalen en de kinderopvang?De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Kraneveldt.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Voorzitter.
De Partij van de Arbeid strijdt al jaren voor goede kwaliteit, betere toegankelijkheid
en verdere professionalisering van de kinderopvang en het peuterspeelzaalwerk.
In de toekomst moeten kinderdagverblijven en peuterspeelzalen geïntegreerd
worden. Mijn collega Mariëtte Hamer heeft aan het einde van de vorige
kabinetsperiode een wetsvoorstel daartoe ingediend. Daarin worden de huidige
kinderopvang, het peuterspeelzaalwerk en de VVE geïntegreerd tot kindercentra
waarin aandacht is zowel voor een liefdevolle en veilige opvang als voor het
stimuleren van de ontwikkeling van het kind. De integratie van voorzieningen
voorkomt vroegtijdige segregatie tussen kinderen die enerzijds naar de dagopvang
gaan en anderzijds naar het peuterspeelzaalwerk dan wel de voorschool. Mijn
partij zit in een coalitie en heeft in dat verband afspraken gemaakt. Het
wetsvoorstel wordt aangehouden in afwachting van de harmonisatieplannen van
de staatssecretaris. Die zijn inmiddels bekend en die beschouw ik als een
stap in de goede richting. Mijn fractie beoordeelt de plannen van de staatssecretaris
in het kader van het stap voor stap dichterbij brengen van het doel tot uiteindelijke
integratie van allerlei kindvoorzieningen. Ook het wetsvoorstel dat uit de
beleidsbrief van de staatssecretaris voortkomt – voor wanneer staat
dat overigens gepland? – zal daarop worden beoordeeld. Mijn fractie
legt dat naast de eigen plannen en zal kijken waarin wij elkaar kunnen vinden
en waar er misschien nog een schepje bovenop kan worden gedaan.Ik heb vandaag vooral een aantal opmerkingen en ik stel vragen over de
richting die de staatssecretaris en ook mijn fractie op willen. Er zijn knelpunten
in de VVE en het peuterspeelzaalwerk die wij moeten oplossen om de harmonisatie
echt te laten lukken en de gestelde beleidsdoelen echt te bereiken. De staatssecretaris
spreekt in haar brief over mogelijke dwangen drangmaatregelen
voor ouders die moeilijk te bereiken zijn en niet willen. Welke maatregelen
worden er nu al genomen en zijn er mogelijk en welke maatregelen zijn extra
nodig? Kortom, waar denkt de staatssecretaris aan?Gemeenten kunnen ervoor kiezen om naast de peuterspeelzalen geld te geven
aan de kinderopvang om VVE-programma’s te volgen. Natuurlijk zeggen
wij: hoe meer VVE, hoe beter, het liefst natuurlijk aan alle kinderen, want
ook kinderen zonder taalachterstand hebben ongetwijfeld baat bij VVE-programma’s.
Gelet op de beschikbare budgetten is echter toch de vraag gerechtvaardigd
of er een risico is op versnippering, terwijl al het geld juist moet worden
ingezet voor de doelgroepkinderen. Ziet de staatssecretaris dat gevaar ook?
Gemeenten moeten met de kinderopvang rond de tafel gaan zitten om de VVE aldaar
te bevorderen. Ziet de staatssecretaris ook voor zichzelf, op landelijk niveau
misschien, een rol weggelegd om met de kinderopvangbranche, bijvoorbeeld via
een convenant, afspraken te maken over bijvoorbeeld VVE-streefcijfers? Dat
zou met elkaar kunnen worden opgebouwd. Is de staatssecretaris al in gesprek
met de branche? Is zij daartoe bereid?Mevrouw Langkamp zei al iets over de «verzwarting» van de
peuterspeelzalen. Zij zijn gekoppeld aan de basisschool. Die staat in een
bepaalde wijk en dan zie je het al gebeuren dat via de peuterspeelzalen de
basisscholen aan de voorkant verzwarten. Wat gaat de staatssecretaris doen
om dat te voorkomen en welke instrumenten hebben gemeenten eigenlijk voor
spreiding? Om gemeenten in staat te stellen om zo veel mogelijk kinderen naar
de VVE te krijgen, wil de staatssecretaris meer bestedingsruimte geven binnen
de specifieke uitkeringen. Wat betekent dat precies? Wat is die extra ruimte?
Ik heb begrepen dat dat te maken heeft met de G4 en de rest, maar ik weet
dat niet zeker. Wat kan er nu niet wat straks wel kan?Met de VNG is een bestuursakkoord gesloten over de regierol van de gemeenten,
over de inzet van VVE en over de kwaliteitsverbetering van het peuterspeelzaalwerk.
Een akkoord is mooi, maar daarmee is niet gegarandeerd dat de onderwijswethouders
in de steden het geld daadwerkelijk krijgen van de gemeenteraad of hun wethouder
van Financiën. Heeft de staatssecretaris er een idee van hoeveel van
het bedoelde geld in het afgelopen jaar ook echt aan het juiste doel is uitgegeven?
Ik hoop dat daarvan een rooskleurig beeld bestaat.Ik kom te spreken over de kosten van de ouders. Wat kost de deelname aan
de peuterspeelzaal de ouders per kind nu eigenlijk? Weet de staatssecretaris
of de kosten van peuterspeelzaalwerk een belemmering vormen voor ouders om
kinderen naar de peuterspeelzaal te sturen? Voor VVE moet met ingang van 1 januari
2009 een ouderbijdrage gaan gelden die vergelijkbaar is met die voor de kinderopvang.
Wat betekent dat nou precies? Het lijkt mij ingewikkeld om dat op een relatief
korte termijn op een goede manier te realiseren. Gaat dat wel lukken? Ik weet
niet hoe ik die operatie op mijn netvlies moet hebben.Het punt van de kwalificatie van de leidsters sla ik over en ik ga direct
verder met de leidster-kindratio. Op dit punt heeft de beleidsbrief in sommige
gemeenten verwarring gezaaid, zo heb ik gehoord van een aantal wethouders.
Die verwarring moet worden weggenomen. Ik hoor graag op twee punten verheldering.
De leidster-kindratio van één leidster op maximaal acht kinderen
wordt ten onrechte door sommigen gelezen als een maximale groepsgrootte van
acht kinderen. De maximale groepsgrootte wordt echter nergens in de brief
genoemd. Die wordt kennelijk overgelaten aan de gemeenten. Klopt dat? Waarom
wordt dat niet opgenomen in het landelijk kwaliteitskader, misschien overeenkomstig
de maximale groepsgrootte van vijftien kinderen die in de modelverordening
is opgenomen? Wij spreken over kinderen van twee tot vier jaar. Dat lijkt
mij bij het waarborgen van de basiskwaliteit een essentieel punt. Op het punt
van de leidster-kindratio wordt er door politiek, ambtenaren, uitvoerende
organisaties en allerlei betrokkenen van uitgegaan dat met «leidster»
beroepskracht bedoeld wordt. Zo is die kreet in het verleden ook vaak
gebruikt. Bij navraag bleek echter – ik heb begrepen dat de gemeente
Haarlem langs is geweest bij het ministerie – dat het ministerie met «leidster»
niet verwijst naar beroepskwalificaties. Een leidster-kindratio van één
op acht houdt in dat er ten minste twee personen moeten worden ingezet op
maximaal zestien kinderen. Dat zegt niets over de vraag of dat beroepskrachten
of begeleiders moeten zijn. Ik vind dat niet helder uit de brief naar voren
komen. Ik hoor dus graag duidelijkheid over de vraag wat een «leidster»
is. Is dat een beroepskracht of een vrijwilliger? Wat is precies de groepsgrootte?Mevrouw Sterk (CDA): Pleit u voor een leidster-kindratio
van één op vijftien?Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Nee,
voor een maximale groepsgrootte. Als er wordt gesproken van een leidster-kindratio
van één op acht denkt men vaak dat de groepsgrootte maximaal
acht is. Daar wordt echter nergens iets over gezegd. Wij denken dat het voor
de basiskwaliteit verantwoord zou zijn om een maximale groepsgrootte vast
te stellen. Daarover vraag ik de mening van de staatssecretaris.Er komt een basisdatabestand VVE. Wat is het doel hiervan, waar wordt
het ondergebracht en welke data komt daarin te staan?Ik stel ook graag nog een vraag over de inrichtingseisen voor binnen-
en buitenruimten. Die worden niet meegenomen in het landelijk kwaliteitskader.
Ik begrijp dat; kinderen zijn maar een paar uur per dag op een locatie dus
daar kunnen wellicht niet al te hoge eisen aan worden gesteld. Toch gaat het
wel vaak om kinderen van drie hoog achter, zo zeg ik maar heel zwart-wit,
die minder vaak buiten komen en wellicht juist het buiten spelen op de peuterspeelzaal
extra hard nodig hebben. Misschien moet om die reden vanuit het landelijk
kwaliteitskader toch wel iets over de binnen- en buitenruimte gezegd worden.
Dat is echter een punt dat meegenomen moet worden bij de behandeling van het
wetsvoorstel.Het wettelijk kader van het peuterspeelzaalwerk valt volgens mij nog steeds
onder de Welzijnswet van 1994. Uit een oud stuk dat in mijn map zit, begrijp
ik dat het ooit de bedoeling was om het peuterspeelzaalwerk bij de WMO onder
te brengen. Ik hoor dat het daar nu al in zit. In dat geval gaat deze vraag
over en ben ik klaar.De voorzitter: Het woord is aan de heer Dibi.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks
voelt zich steeds eenzamer worden in haar strijd voor goede en betaalbare
opvangvoorzieningen voor kinderen. Eenzaam, maar niet alleen. Buiten het parlement
is de steun voor onze visie namelijk enorm. Wij hebben meer dan 80 000
handtekeningen opgehaald met de actie Handen af van de kinderopvang. De boze
ouders, gastouders en leidsters uit de kinderopvang vulden het Plein terwijl
hier in het parlement de steun langzaam afbrokkelde. Ik heb het natuurlijk
niet over iedereen, maar over wie ik het wel heb, ga ik het nu hebben. Eerst
liet de PvdA ons in de steek; de partij die combinatie van zorg en arbeid
onvoorwaardelijk zou moeten steunen, gaat akkoord met forse bezuinigingen
op de kinderopvang. Daarmee is kinderopvang als basisvoorziening als onhaalbaar
terzijde geschoven. Wat schetst mijn verbazing? Ook de VVD blijkt te zwalken.
Terwijl wij samen met Ineke Dezentjé Hamming ten strijde trokken tegen
de onzalige bezuinigingsplannen, stelt haar politiek leider schaamteloos dat
kinderopvang eigenlijk geen overheidstaak is. Het is de vraag of zo’n
regeling voor kinderopvang wel in stand moet worden gehouden, zei hij letterlijk.
In het verkiezingsprogramma stelden beide partijen nog iets heel anders, namelijk
dat kinderopvang een basisvoorziening moet zijn. Daar gaat het uiteindelijk
over vandaag: het recht van kinderen op opvang die bijdraagt aan hun ontwikkeling en rust en duidelijkheid biedt voor ouders die arbeid
en zorg willen combineren.Voorzitter. De voorzitter van de MOgroep bepleit een wettelijk recht op
opvang. Dat dwingt de overheid, net als bij basisscholen, de opvang van kinderen
voor iedereen toegankelijk en professioneel te maken. Wij steunen dat pleidooi.
Is de staatssecretaris bereid, de mogelijkheden te verkennen? Opvang van kinderen
als basisvoorziening is iets voor de langere termijn. De harmonisatie van
kinderopvang en peuterspeelzalen zien wij als stappen op weg daar naartoe.
De harmonisatie van de kinderopvang en de peuterspeelzalen is een breed gedragen
wens en daarom heeft fractievoorzitter Hamer van de PvdA er zelfs een initiatiefwetsvoorstel
voor ingediend enkele jaren geleden, zoals mevrouw Kraneveldt al memoreerde.
Dat wetsvoorstel heeft zij aangehouden in afwachting van de plannen van het
kabinet. De vraag is nu wat de staatssecretaris precies verstaat onder harmonisatie.
Mevrouw Hamer was er in haar wetsvoorstel namelijk heel helder over. Het ging
haar om de integratie van peuterspeelzalen en kinderopvangcentra. Ik hoorde
mevrouw Kraneveldt net al iets zeggen over coalitie en compromissen sluiten.
Begrijp ik goed dat dat wetsvoorstel onhaalbaar is gebleken in de onderhandelingen?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Ik stel graag nog even een vraag over het vorige punt. Ik kwam er niet tussen
maar ik voel mij toch uitgedaagd om daarop te reageren. De opmerkingen van
mijn fractievoorzitter moeten natuurlijk gezien worden in het licht van een
zeer lange termijn waarin je gaat voor een heel kleine overheid, waarin een
aantal kerntaken zijn weggelegd voor justitie, veiligheid et cetera. Wij strijden
onverkort voor het behoud van goede kinderopvang, met name in het kader van
de combinatie van arbeid en zorg. Gisteren kwam de beantwoording van mijn
vragen daarover binnen. Daaruit blijkt dat ook in geval van ziekte en vakantie
kinderopvangtoeslagen worden verstrekt. Ik hoor graag of GroenLinks daarachter
staat. Ook voor winkelen bij de Bijenkorf is een kinderopvangtoeslag te krijgen.
Houdt GroenLinks in dat kader vol dat kinderopvang een basisvoorziening moet
zijn voor alles en iedereen, betaald door de belastingbetaler?De heer Dibi (GroenLinks): Wij zijn tegen
oneigenlijk gebruik maar vóór kinderopvang als basisvoorziening.
Dat is mijn antwoord. Ik weet niet wat uw reactie was op wat u waarschijnlijk
ook via de media hebt meegekregen. Ik neem in elk geval aan dat u uw politiek
leider flink de les hebt gelezen toen hij zo’n onverantwoorde uitspraak
deed.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Helaas kan ik daar nu geen boekje over opendoen.De heer Dibi (GroenLinks): Dan hebben wij
het daar later over.Voorzitter. Mevrouw Hamer pleit terecht voor een volledige integratie.
Wij constateren allemaal de zorgelijke ontwikkeling dat de segregatie al toeslaat
als kinderen twee jaar zijn. Kinderen van hoog opgeleiden gaan naar de kinderopvang
en achterstandskinderen gaan naar de peuterspeelzalen. Dat is onacceptabel.
Ook het kabinet vindt de toenemende segregatie een zorgelijke ontwikkeling.
Het beleid is echter slap; er moet toegegroeid worden naar harmonisatie, wat
dat ook mag betekenen en gemeenten mogen zelf aard en tempo bepalen. Dan weet
ik niet meer wat die stip aan het einde van de horizon moet zijn waar gemeenten
naartoe moeten werken. Ik hoor graag een concreet en afrekenbare doelstelling
van de staatssecretaris.Het kabinet gaat dezelfde kwaliteitseisen stellen en ervoor zorgen dat
ouders niet meer kwijt zijn aan peuterspeelzalen dan aan kinderopvang. Dat
is mooi, maar dat noem ik geen harmonisatie. Er blijft een apart wettelijk
kader bestaan voor kinderopvang en peuterspeelzalen. In het coalitieakkoord
is niet afgesproken dat er meer samenwerking wordt gestimuleerd, maar dat
de regelgeving, inclusief financiële tegemoetkoming, wordt geharmoniseerd.
Het is mij echter totaal niet duidelijk wat het kabinet daarmee wil zeggen.
Het is alleen duidelijk dat het kabinet wil dat alle kinderen uit de doelgroep
worden bereikt door de voor- en vroegschoolse educatie. In dat kader sluit
ik mij aan bij de vraag van mevrouw Kraneveldt; in januari moeten ouders al
een eigen bijdrage betalen. Hoe reëel is dat? Wat is die eigen bijdrage?
Wat is het plan van aanpak?Het streven om alle kinderen uit de doelgroep te bereiken, is mooi. Hoe
zien de kinderdagverblijven en de peuterspeelzalen er echter over vijf jaar
uit in de visie van de staatssecretaris? Bestaan zij dan nog naast elkaar
of zijn er dan tussenvormen gekomen? Vallen zij dan onder dezelfde wet of
niet? Ik hoor graag een reactie hierop.Ik hoor overigens ook graag een reactie op het voorstel van de Onderwijsraad.
Ik was daar bijzonder van gecharmeerd. De Onderwijsraad wil één
toegankelijke leeropvang nabij de onderwijsvoorzieningen; vier dagdelen per
week voor alle kinderen in de leeftijd van twee en drie jaar. De staatssecretaris
zegt dat dat financieel gezien onmogelijk is voor deze kabinetsperiode. De
Onderwijsraad stelt voor om dan alvast met driejarige kinderen te beginnen.
Wat vindt de staatssecretaris daarvan?De staatssecretaris zegt zelf dat de huidige maatregelen ruimte bieden
voor verdergaande harmonisatie op termijn. Wat is die verdergaande harmonisatie
precies? Heeft de staatssecretaris er zicht op hoe ouders hiertegen aankijken
en hoe ouders de opvangvoorzieningen van de toekomst voor zich zien? Is zij
bereid om dat te peilen?Ik stel tot slot een vraagje over de voor- en vroegschoolse educatie.
Ik hoor dat de wethouders ook op dit punt meer bevoegdheden willen. Ik word
inmiddels duizelig van alle bevoegdheden die wethouders willen. Vaak blijkt
dat zij een bepaalde bevoegdheid al lang hebben maar daar geen gebruik van
maken en dat «bevoegdheid» eigenlijk synoniem is aan «meer
geld». De staatssecretaris is hierover met de wethouders in gesprek.
Ik hoor graag of wij te maken hebben met een groot probleem. Kan de wethouder
concreet aangeven hoeveel ouders weigeren om mee te werken aan het wegwerken
van de taalachterstand van hun kinderen? Ik ben er namelijk van overtuigd
dat verreweg de meeste ouders het beste willen voor hun kind. Het komt aan
op de tijd en de vaardigheden om hun in alle rust uit te leggen waarom het
zo belangrijk is dat kinderen op jonge leeftijd Nederlands leren en worden
voorgelezen. Ik hoor graag een reactie van de staatssecretaris. Ik sluit mij
aan bij de vraag van de PvdA-fractie over de maximale groepsgrootte en bij
de vraag van mevrouw Sterk waarom een en ander beperkt wordt tot de G4. Er
zijn ook andere gebieden in Nederland waar de taalachterstand schrijnend is.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Ik stel graag nog een vraag aan de heer Dibi. De motie-Rutte hield in dat
bij een taalachterstand verplicht voor- en vroegschoolse educatie gevolgd
wordt. Ik hoor de heer Dibi daar nu krachtig voor pleiten terwijl hij destijds
tegen de motie heeft gestemd. Ik weet niet wat de ommekeer heeft veroorzaakt.De heer Dibi (GroenLinks): Ik ben nog steeds
tegen die motie. Ik zeg dat wij er nog totaal geen zicht op hebben hoeveel
ouders al dan niet willen meewerken aan die taalondersteuning. Pas als dat
bekend is, kan daar beleid op worden losgelaten. Ik denk dat de meeste ouders
zullen meewerken en dat dwang en drang niet nodig zullen zijn. Als veel ouders
niet meewerken, dan moet de mogelijkheid onderzocht worden om bepaalde drangmaatregelen
in te vullen. Ik ben echter nog steeds geen voorstander van het alleen maar
roepen van «verplicht» omdat dat lekker klinkt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Die gegevens zijn volgens mij bekend. Uit de onderwijsbegroting blijkt dat
37% niet meedoet aan die programma’s terwijl de inzet gericht
is op 100% dekking. Daar pleit de heer Dibi ook voor. Nu is het nog
te vrijblijvend. Die 100% dekking bereik je alleen met het verplicht
stellen, wat de VVD heeft geïnitieerd, overigens ondersteund door PvdA
en CDA. Ik weet niet wat u wilt met het onderzoek. U wilt ook 100%
bereiken en dat is alleen te bereiken met verplichtstelling.De heer Dibi (GroenLinks): Ik wil dat alle
ouders en leerlingen de mogelijkheid krijgen om van taalondersteuning gebruik
te maken. Als 37% niet meewerkt, dan wil ik weten waarom zij niet meewerken.
Er zijn hoogopgeleide ouders die dat gewoon niet willen en die zelf willen
bepalen hoe zij hun kind opvoeden. Mocht het om ouders gaan van kinderen met
een taalachterstand die niet mee willen werken, dan wil ik in dit stadium
nog geen verplichting invoeren maar wel onderzoeken waarom zij dat niet willen.
Ik denk nog steeds dat, als aan die ouders in alle rust wordt uitgelegd wat
het belang is van die taalondersteuning, zij die niet meer zullen weigeren.Mevrouw Sterk (CDA): Soms heb ik het idee
dat GroenLinks in een andere wereld leeft dan ik. Wij moeten met elkaar constateren
dat er enerzijds een heel grote groep is die het vrijwillig doet en er anderzijds
een groep ouders is die zich daar niets van aantrekt omdat zij er geen belang
bij hebben. Ik vind dat u er een heel grote mond over hebt dat het allemaal
beter moet met de kinderopvang en dat GroenLinks de enige partij is die zich
daar druk over maakt. Maar u maakt zich er klaarblijkelijk onvoldoende druk
om, want u bent niet eens voorstander van een verplichting. Als die verplichting
wordt ingevoerd, maken die kinderen pas echt kans op een goede toekomst.De heer Dibi (GroenLinks): Mijn partij is
ook een van de weinige die zich echt druk maken over de kinderopvang. Dat
is wat anders dan waar wij het nu over hebben. Ik vind VVE zeker niet minder
belangrijk; die is heel belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Ik ga
echter niet over op een verplichting. Er zijn op heel veel terreinen, ook
op het gebied van opvoedingsondersteuning, allerlei pilots die uitwijzen dat
je ouders kunt verleiden als je met hen in gesprek treedt en dat taboe eraf
haalt. Ouders hebben nu het gevoel dat de overheid achter de voordeur wil
ingrijpen en het kind wegneemt als het niet goed gaat. Ik vind dat de overheid
hen meer moet benaderen in de trant van: wij willen u helpen bij de opvoeding
van uw kind. Dat is beter dan: als u niet meewerkt, krijgt u een boete of
volgt een andere consequentie. Naar mijn mening is dat niet het eerste pad
dat de staatssecretaris zou moeten volgen. Eerst verleiden en als dat onvoldoende
werkt, mogelijk een verplichting. In dit stadium ben ik echter nog steeds
tegen een verplichting.De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Koşer
Kaya.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter.
Ik zal geen wedstrijdje doen «wie komt het best voor de kinderopvang
op». Ik zeg wel: de beste stuurlui staan aan wal. Het is gisteren laat
geworden dus ik ga direct in op de harmonisatie en het rapport. Het politieke
punt dat mijn fractie wil maken, komt wel aan de orde bij de behandeling van
het wetsvoorstel. Daar zeg ik gelijk achteraan: waar zouden wij zijn zonder
Tofik Dibi?Harmonisatie van de peuterspeelzalen en de kinderopvang is een goed streven.
Ik hoop echter wel dat wij te zijner tijd een stappenplan krijgen met betrekking
tot het halen van die horizon. Ik ga puntsgewijs in op het rapport. Dat is
met name gericht op de G4; er is veel minder zicht op wat er in de rest van
Nederland gebeurt. Ik zou daar graag meer over willen horen want
in de G4 is een heel andere situatie aan de orde dan in de middelgrote steden,
de kleine steden en de dorpskernen. Ik denk niet dat perfect beleid voor harmonisatie
kan worden gemaakt op basis van alleen de G4.Ik kom te spreken over de kwaliteit van de uitvoering van de VVE. Er is
veel geïnvesteerd in certificering van peuter- en kleuterleidsters. Dat
is ook aangegeven; er staat zelfs dat de taalcomponent hooguit nog verbeterd
kan worden op verschillende plekken omdat gebleken is dat de VVE nog onvoldoende
is ingebed in het curriculum van lerarenopleidingen. Ik begrijp dat de staatssecretaris
daar het een en ander voor wil doen, maar de financiering is natuurlijk erg
belangrijk. Ik hoor daar graag een en ander over want als je daar geen financiering
aan vastkoppelt, dan zal dat niet lukken.In het rapport staat dat peuterspeelzalen en met name basisscholen de
VVE als een apart traject zien. Er wordt van uitgegaan dat, als aan de voorwaarden
van gemeenten wordt voldaan en de leidsters gecertificeerd zijn, alles in
orde is. Dat lijkt mij erg kort door de bocht. Als wij harmonisatie willen
en streven naar een geïntegreerde dag voor kinderen, dan kan dit niet
het einddoel zijn. Dan moet daar een integrale visie op komen. Ik begrijp
dat de staatssecretaris met VNG en schoolleiding en besturen om de tafel wil
zitten en dat is allemaal mooi, maar ik wil wel weten wat haar inzet is.Er zijn aanzienlijke verschillen bij voorscholen ten aanzien van kwaliteitszorg.
Dat komt volgens het rapport door de verschillende opvattingen die overkoepelende
welzijnsorganisaties hebben over VVE. Hoe geeft de staatssecretaris vorm aan
het toezicht? Het toezicht is cruciaal ten aanzien van de kwaliteitszorg.
Ik hoor daarop graag een antwoord. Kunnen de doelgroepkinderen die VVE hebben
gehad gewoon mee in groep drie? Hoe effectief is dat? De inspectie zegt dat
dat niet gemeten is. Ook daar zijn veel vragen over die onbeantwoord zijn
gebleven. Het is onduidelijk welke kinderen in groep drie VVE hebben gehad
en hoe mogelijke effecten doorspelen. Ook daarvan wil ik van de staatssecretaris
weten hoe zij daaraan vorm geeft voor de toekomst. Waarom is ook dat beperkt
tot de G4?Over de dwangmaatregelen hebben verschillende collega’s vragen gesteld.
Ik hoor graag of de reden dat ouders niet meedoen gelegen is in onwil, in
het feit dat zij onvoldoende erover weten of omdat er onvoldoende prikkels
zijn. Dat is voor mij nog onduidelijk. Pas als dat beantwoord is, kan er een
verplichting worden ingesteld, niet eerder. Ik vraag de staatssecretaris om
dat uit te zoeken voordat zij allerlei dwangmaatregelen opstelt met de gedachte
dat het dan wel goed komt.Over de ratio leidster-kind heeft collega Kraneveldt vragen gesteld. Ik
sluit mij daar kortheidshalve bij aan.Nu komt volgens mij de crux van het verhaal. Gelet op het belang van een
goede en brede ontwikkeling van het jonge kind pleit de Onderwijsraad voor
een breed toegankelijke leeropvang voor alle twee- en driejarigen. Als ideaal
ziet de Onderwijsraad vier dagdelen leeropvang als voorziening voor alle twee-
en driejarigen, dus niet alleen voor kinderen uit taalachterstandsituaties.
Ik zie een punt in de segregatieverhalen die voorbij zijn gekomen. Als niet
voor alle kinderen een dergelijk aanbod wordt gedaan, zal het niet effectief
zijn. Zo begrijp ik in elk geval het rapport. Dat zou niet beperkt moeten
worden. Waarom is dat wel het geval? Als dat alleen om financiële redenen
is, dan zou ik toch zeggen: beter het geheel dan half werk. Inzetten op een
deel van de oplossing kan uiteindelijk veel duurder uitvallen. De Onderwijsraad
wil meer aandacht voor een rijk programma voor kinderen maar ziet helaas geen
samenhangend programma tussen VVE, basisschool en curriculum voor kinderopvang.
Ik vind dat een van de grootste punten in dit geheel; die samenhang moet er
zijn. Vanmiddag spreken wij over de tussenschoolse opvang, dus daar zal ik
nu niet over spreken, maar die maakt daar ook onderdeel van uit. Hier moet
echt volledig op worden ingezet. Het welslagen van de VVE is
daarvan afhankelijk. De Onderwijsraad wil een forse inzet op het jonge kind,
verbetering van programma’s voor nul- tot zesjarigen en monitoring van
de resultaten van leeropvang. Ik begrijp dat de staatssecretaris het eens
is met de analyse, maar niet de mogelijkheid ziet om dat in deze kabinetsperiode
te doen. Ik vraag de staatssecretaris toch, omdat dat niet alleen voor de
kinderen van belang is, maar ook voor de toekomst, de veiligheid, de ontwikkeling
en de emancipatie van alle groepen die daarbij horen, om nu al daarop in te
zetten zodat wij straks niet de nadelige gevolgen daarvan ondervinden.Ik kom op mijn laatste punt. Het budget voor harmonisatie wordt primair
op twee punten ingezet: kinderen met taalachterstand en harmonisatie van peuterspeelzalen.
Waarom slechts daarop? De Onderwijsraad wil dat het personeel dat met kinderen
gaat werken zo hoog opgeleid mogelijk is en heeft een plan gemaakt van de
wijze waarop daar vorm aan kan worden gegeven. De staatssecretaris zegt dat
daar nadelen aan kleven, maar wil dat wel uitzoeken. Wanneer komt daar een
reactie op? Het lijkt mij van belang om zo goed mogelijk opgeleide en zo goed
mogelijk inzetbare krachten hebben, niet alleen voor de kinderopvang maar
ook voor de doorstroom. Ik kan mij voorstellen dat iemand na een paar jaar
wil doorgroeien naar iets anders. Die mogelijkheid moet er zijn. Als een en
ander wordt beperkt tot de kinderopvang, dan is die slag niet te maken. In
de kenniseconomie waar wij naartoe gaan, zullen wij de zeilen veel meer moeten
bijzetten.De voorzitter: Het woord is aan de heer Van
der Vlies.De heer Van der Vlies (SGP): Mevrouw de voorzitter.
Wij bespreken vandaag de verschillende sferen waarin onze kinderen opgroeien
en de vraag hoe deze sferen met elkaar samenhangen of moeten samenhangen.
Een belangrijke ontwikkeling daarin is de uitbreiding van educatieve programma’s.
Dat lijkt een vrijwel autonome en vanzelfsprekende ontwikkeling waarbij evenwel
nog wel wat vragen mogelijk zijn. Zo brengt de Onderwijsraad de verschoolsing
van de vrije tijd onder de aandacht in het advies Een rijk programma, op pagina
61, paragraaf 3.11. De kern daarvan is dat de vrije ontwikkeling van
het zeer jonge kind niet mag worden weggedrukt door allerlei educatieve programma’s.
Wat is de visie van de staatssecretaris op deze ontwikkeling?Voordat ik mij inhoudelijk op het onderwerp stort, stel ik eerst de vraag
wat de voorgestelde harmonisatie precies inhoudt. De staatssecretaris spreekt
van peuterspeelzalen en kinderopvanginstellingen die naar elkaar toegroeien.
Als dat in kwalitatief opzicht verstaan wordt, dan begrijp ik dat best. Het
coalitieakkoord wekt in vergelijking daarmee echter enige verwarring. Daarin
staat namelijk, op pagina 51, dat er verandering moet komen in de situatie
dat de diensten van opvang en educatie in peuterspeelzalen en kinderopvanginstellingen
gescheiden worden aangeboden. Hier wordt de indruk van institutionele versmelting
gewekt. Ik hoor graag enige opheldering: wat is het eindbeeld? Enkele collega’s
hebben zich daar al over uitgelaten.Daarbij gaat het ook om de verantwoordelijkheidsverdeling, met name ten
aanzien van de VVE. Die is mij nog niet helder. Het woord «educatie»
suggereert dat scholen hiervoor verantwoordelijk zijn, maar tegelijk wordt
die taak door allerlei andere instellingen uitgevoerd. Buitenschoolse opvang
is juist geen taak voor scholen maar is hen wel in de schoenen geschoven.
Die discussie is evenwel gevoerd. De Onderwijsraad signaleert een verwatering
van de positie van de verschillende actoren. Gaat de staatssecretaris een
meer eenduidige indeling bieden?Het kabinet kiest zijn uitgangspunt in de keuzevrijheid van ouders; geen
verlaging van de leerplicht en niet alle kinderen worden verplicht om aan
VVE deel te nemen. Dat is naar mijn mening een goede zaak. Ouders zijn namelijk zelf verantwoordelijk voor de ontwikkeling van hun kind.
Als zij het laten afweten, dan moet er aandrang plaatsvinden. Mijn fractie
is geen voorstander van dwang.Mevrouw Sterk (CDA): Zegt u: als die aandrang
niet helpt, laat dan maar zitten?De heer Van der Vlies (SGP): Zo kent u mij
niet.Mevrouw Sterk (CDA): Daarom verbaast het mij
ook een beetje dat u zegt dat als laatste instrument niet die verplichting
moet worden gebruikt.De heer Van der Vlies (SGP): Ik erken dat
ik die vraag een keer moet beantwoorden, maar net als de heer Dibi vind ik
dat wij eerst moeten gaan voor drang. In het uiterste geval moet er worden
gedacht aan dwang. Daarna zien wij verder. Als je spreekt over dwang, dan
heb je een hele winkel in te richten. Dat moet immers handhaafbaar zijn. De
vraag dient zich aan wat de overheid dan doet bij permanente weigerachtigheid.
Met welk mandaat treden wij die privéruimte binnen? Dat is een heel
principiële vraag. Wij zullen daar met elkaar een antwoord op moeten
vinden. Dat moet zorgvuldig gebeuren. Ik ben daar pas aan toe als ik de absolute
overtuiging heb dat in het belang van het kind ingegrepen moet worden met
het gezag van de overheid vanuit het verplichtende kader dat er dan onverhoopt
zou komen. Dat is een lijn die ik al vaker heb verwoord. Je kunt wel zeggen «wij
gaan een verplichting invoeren» maar ik heb nogal eens gezien dat verplichtingen
struikelden op onmacht. Dan ben je terug bij af en dan is het kwaad nog erger
dan dat wat moest worden opgeheven.Ook de meningen over VVE zijn vooralsnog nogal verdeeld. Het gaat er bij
de keuzevrijheid om dat alle keuzen voldoende worden gefaciliteerd. Daar moet
op worden gelet, maar daar schort het hier en daar nog aan. Mijn fractie maakt
zich in toenemende mate zorgen over de positie van peuterspeelzalen. De positie
van peuterspeelzalen staat onder druk terwijl het belang ervan juist groter
is dan dat van de kinderopvang. Spelen en ontmoeten zijn namelijk de klassieke
functies van peuterspeelzalen; motieven die volledig aan het kind ten goede
komen. Economische belangen en oudergerelateerde belangen zoals arbeidsparticipatie
spelen daar lang niet altijd een rol bij. De SGP-fractie is daarom voorstander
van een eigenstandige positie van peuterspeelzalen, vooral voor kinderen die
niet aan die VVE hoeven deelnemen, dan wel in het onverhoopte geval dat net
genoemd is, willen deelnemen.Uit de brieven van de staatssecretaris kan geconstateerd worden dat de
financiële nadruk ligt op peuterspeelzalen die uitgerust zijn op VVE.
Bij gemeenten wordt die tendens ook geconstateerd. Gewone peuterspeelzalen
worden door gebrek aan financiële ondersteuning onaantrekkelijk ten aanzien
van kinderopvang en moeten daardoor soms sluiten. Ik vind dat jammer. Er ontstaat
op deze manier oneerlijke concurrentie. Mijn fractie vraagt dan ook om deze
ongelijkheid uit de wereld te helpen. Als de peuterspeelzalen aan dezelfde
kwaliteitseisen moeten voldoen, dan is het logisch dat zij in hetzelfde wettelijke
kader worden opgenomen. Ik hoor hierop graag een reactie. Uit onderzoek van
Sardes van juni 2007 blijkt dat veel ouders niet kiezen voor de peuterspeelzaal
vanwege VVE. Wat zegt dat de staatssecretaris? Wat doet zij om de onbekendheid
van ouders met de invulling van het programma in de peuterspeelzalen te verkleinen?Eerder dit jaar heb ik aandacht gevraagd voor de behoefte aan differentiatie
binnen de pabo. De Onderwijsraad voert dat pleidooi ook, mede in dit kader.
Afzonderlijke trajecten voor bovenbouw en onderbouw doen recht aan de kinderen
en maken het basisonderwijs tevens aantrekkelijker voor jongens. Dat kan men
vervelend vinden maar dat is de harde werkelijkheid. Naar onze
mening is ook in de instroomeisen van de differentiaties enig onderscheid
mogelijk in tegenstelling tot wat de Onderwijsraad daarover stelt. Het lijkt
namelijk niet noodzakelijk om dezelfde eisen in alle opzichten aan rekenvaardigheden
te stellen voor onder- en bovenbouw. Dat is een voorzichtige opmerking maar
ik denk dat dat wel te verdedigen is. Wordt dit aspect ook meegenomen in het
aangekondigde onderzoek? Ik weet dat de staatssecretaris daarmee bezig is.Antwoord van de staatssecretarisStaatssecretaris Dijksma: Voorzitter. Ik heb
mijn antwoorden opgebouwd volgens een aantal blokken. Ik begin met harmonisatie;
wat is de visie, waar wil ik naartoe? Dan ga ik als vanzelfsprekend verder
met kwaliteit van VVE en het bereik van VVE. Vervolgens zeg ik iets over het
toezicht en ten slotte over wetgeving en planning. Dat zijn de grote blokken.Ik denk dat het terecht is dat de Kamer vraagt: wat betekent nu eigenlijk
harmonisatie en waar wilt u naartoe? Misschien is het aardig om daar iets
over te vertellen aan de hand van wat er gebeurde toen ik begon als staatssecretaris.
Ik begon natuurlijk met aan de ene kant het coalitieakkoord en aan de andere
kant het initiatiefwetsvoorstel van mevrouw Hamer. Ik ben toen gaan verkennen
in hoeverre het mogelijk is om dat initiatiefwetsvoorstel als basis te nemen
voor wetgeving in deze kabinetsperiode. Daarbij bleken twee dingen. Aan de
ene kant bleek dat er heel veel draagvlak is in het veld, zowel bij peuterspeelzalen
als bij opvangorganisaties om te kijken hoe men meer met elkaar te maken kan
hebben. Aan de andere kant bleken er aarzelingen te zijn, onder meer bij gemeenten,
omdat de ontwikkeling van peuterspeelzaalwerk en kinderopvang in de grote
steden wezenlijk verschilt van die op het platteland. Zeker bij wethouders
is er aarzeling om onmiddellijk tot een totaal geïntegreerd instituut
over te gaan. Nog voordat er financieel allerlei problemen waren rond de volledige
integratie van alle voorschoolse voorzieningen, waren er inhoudelijk al haakjes
waarover nagedacht moest worden. Inmiddels is het noodzakelijk om gelet op
de financiële situatie waarin het kabinet zit, keuzes te maken over wat
er eerst gedaan moet worden. Met de heer Dibi zeg ik dat er heel veel geld
naar de kinderopvang moet. Dat gebeurt ook; niet alleen wordt het bedrag van
700 mln. geïnvesteerd dat aan het begin van de kabinetsperiode is genoemd,
maar ook heb ik van het kabinet een forse extra ondersteuning uit de algemene
middelen gekregen om tot 2011 de groei te faciliteren. Ik wilde dat toch even
gezegd hebben. Tegen de heer Dibi zeg ik dan ook: u staat niet alleen, ik
sta naast u.Op het punt van de inhoud is het goed om jezelf af te vragen: wat is het
belangrijkste? Ik heb dat gedaan en ben tot de conclusie gekomen dat de inhoudelijke
integratie per saldo het belangrijkste is. Wat wil je kinderen bieden? Wij
willen alle kinderen van nul tot vier jaar een programma bieden dat staat
als een huis, dat kwalitatief echt op orde is en dat ervoor zorgt dat zij
hun behoeften beantwoord zien. In sommige situaties betekent dat dat er meer
educatie moet worden aangeboden dan in andere situaties. Wij moeten bij alles
wat wij doen ook in de gaten houden dat het om kwetsbare kinderen gaat die
niet alleen moeten leren maar ook gewoon kind moeten kunnen zijn. Ik ben dat
zeer met de heer Van der Vlies eens. Kinderen moeten ook gewoon kunnen spelen.
Die ruimte is essentieel. Dat betekent dat je heel voorzichtig moet zijn met
wat je inhoudelijk aanbiedt; in de programma’s moet vooral rekening
worden gehouden met de kinderen en moet worden gelet op hun ontwikkelingen
en mogelijkheden. Ik heb voor deze periode daarom als prioriteit gekozen voor
het inhoudelijke, over de hele linie, van het aanbod in een kinderdagverblijf
tot dat in een peuterspeelzaal dan wel een volledig geïntegreerde vorm
van beide, ervoor zorgen dat de kwaliteit op orde is, programma’s worden
aangeboden waar zij nodig zijn en alle kinderen die daar in elk geval van
moeten kunnen profiteren, die programma’s ook daadwerkelijk krijgen.
Dat is de visie. De institutionele vorm die daarbij kan horen, namelijk de
totale versmelting, wordt mogelijk gemaakt; alle mogelijke drempels worden
geslecht. Die ontwikkeling vindt wel plaats van onderop, omdat ik rekening
wil houden met de ontwikkelingen in zowel de G4 als in Limburg. Ik was laatst
in Limburg en daar worden sommige peuterspeelzalen alleen gerund door vrijwilligers.
Als ik met een druk op de knop zeg dat daar vanaf morgen een basisvoorziening
moet staan met alleen professionals, dan wordt een ontwikkeling van onderop
om zeep geholpen. Ik vind dat onverstandig en heb daarom gekozen voor maatwerk
en voor ruimte voor ontwikkeling. Waar institutionele ontwikkeling mogelijk
en misschien soms ook noodzakelijk is, doe ik er alles aan om elke drempel
te slechten. Met het voorstel dat voorligt, kunnen wij daarbij een heel eind
komen.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Dit is precies
het punt dat ik net maakte: de ouders moeten in alle vrijheid de keus hebben
en de versmelting moet ook maatwerk bieden. Tegelijkertijd weten wij over
de G4 nu wel een hele hoop, maar niet over de rest van Nederland. Mijn vraag
was juist daarop gericht. Hoe zorgt u ervoor dat wij meer zicht hebben op
hoe het in de rest van Nederland gaat zodat daar maatwerk kan worden geboden?
Wij moeten straks wel een wetsvoorstel beoordelen.Staatssecretaris Dijksma: U hebt daar helemaal
gelijk in. Om die reden zullen de pilots over 100% bereik VVE niet
alleen in de G4 plaatsvinden, maar ook in Oost-Groningen, Zuidoost-Drenthe
en in Limburg. Om heel goede inhoudelijke redenen zijn die gebieden uitgekozen.
Ten eerste kan daarmee een goed beeld worden geschetst van de ontwikkelingen
in de voorschoolse voorzieningen. Ten tweede is het voorkomen van onderwijsachterstanden
in die gebieden minstens zo problematisch als in de G4. Een heleboel mensen
weten dat niet. Wij weten dat wel. Om die reden hebben wij in het coalitieakkoord
en het beleidsprogramma afgesproken dat wij ook aan die gebieden aandacht
besteden. Wij monitoren dat ook. Dat levert informatie op die ons helpt bij
het ontwikkelen van het wetsvoorstel.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Wanneer krijgen
wij ongeveer het beeld als het gaat om die gebieden in de Kamer?Staatssecretaris Dijksma: Wij hebben de bestuurlijke
akkoorden voor de pilots net met al die regio’s gesloten. Die zijn inmiddels
allemaal getekend; Zuidoost-Drenthe heb ik deze week in mijn tas gehad, dus
die hebben een «go» gekregen. Dat betekent dat men nu aan de gang
is. De discussie over de toeleiding – hoe zorgen wij ervoor dat wij
echt alle kinderen bereiken die wij willen bereiken – wordt op dit moment
volop gevoerd. In Oost-Groningen is men heel nadrukkelijk bezig met de jeugdgezondheidszorginstellingen
om die toeleiding vanaf het consultatiebureau naar bijvoorbeeld de voorschoolse
programma’s in de peuterspeelzaal of de kinderdagverblijven op orde
te krijgen. Daarbij loopt men vanzelf natuurlijk tegen een aantal problemen
aan. Wij kunnen daar weer van leren. Wij krijgen terug vanuit die regio’s
wat er aan de hand is. Wij krijgen ook twee keer per jaar, tot 2010, tussentijds,
updates van hoe het ermee staat, waar men tegenaan loopt en welke oplossingen
daarvoor worden gevonden.Mevrouw Koşer Kaya (D66): In 2010 krijgen
wij dus de eerste berichten.Staatssecretaris Dijksma: Nee, tot 2010. Twee
keer per jaar.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Dan neem
ik aan dat het wetsvoorstel niet naar de Kamer komt voordat dat in de Kamer
is afgehandeld.Staatssecretaris Dijksma: Daarmee kom ik aan
het einde terecht. Dat doen wij wel. Het is een proces waarin een aantal basiszaken,
minimumeisen, wordt vastgesteld. Daar is ook breed draagvlak en overeenstemming
over. Het wetsvoorstel biedt ruimte voor maatwerk en daarom kunnen wij het
ons veroorloven om het wetsvoorstel per 1 januari 2010 te laten ingaan.Wat gebeurt er dan met dat wetsvoorstel? Wij zijn daar op dit moment mee
bezig. Het is belangrijk om een aantal voorstellen, zoals de Kamer gedaan
heeft, te horen want die kunnen wij daarin meenemen. Wij gaan de gelijkschakeling
van de minimale kwaliteitseisen tussen peuterspeelzalen en kinderopvang bewerkstelligen.
Dat betekent niet dat iedereen organisatorisch helemaal gelijk moet zijn.
Op het punt van de financiering betekent het dat wij ervoor willen zorgen
dat uiteindelijk de situatie voor ouders zoveel mogelijk gelijk is. Wij zorgen
ervoor dat de gemeenten vanaf 2009 via de AMvB onderwijsachterstanden
voortaan geld van het Rijk krijgen voor VVE. Voor de doelgroep hoeft de toegankelijkheid
van de VVE-voorzieningen dan niet meer op last van de gemeente te worden gefinancierd.
Er hoeft dus niet vanaf 2009 een bijdrage betaald worden door ouders
die hoger is dan voor kinderopvang zou zijn.De heer Dibi (GroenLinks): Ik realiseerde
mij dat nadat ik de vraag had gesteld.Staatssecretaris Dijksma: Goed, dan zeg ik
het nog even voor iedereen die zich dat nog niet realiseert. Wij willen dat
het vanaf 2009 voor de doelgroepkinderen en hun ouders veel aantrekkelijker
wordt om mee te doen aan VVE-programma’s, zodat de financiële drempel
die nu nog gevoeld wordt er dan niet meer is. Uiteindelijk willen wij ervoor
zorgen dat het inhoudelijk aanbod goed is en er kruisbestuiving kan plaatsvinden
van organisaties over en weer. Peuterspeelzalen zijn van oudsher goed in het
ontwikkelen en aanbieden van met name educatieve programma’s, terwijl
de kinderopvangorganisaties veel kaas hebben gegeten van het op een goede
en kwalitatieve manier opvangen van grotere groepen kinderen, ook voor langere
tijd.De heer Dibi (GroenLinks): Ik snap heel goed
dat de inhoudelijke harmonisatie prioriteit moet krijgen. Dat betekent echter
wel dat er niets gebeurt aan de toenemende segregatie. U zegt dat er in het
veld, ook bij wethouders, aarzeling is om niet alles meteen volledig te integreren.
U geeft het voorbeeld van Limburg, waar integratie de situatie voor vrijwilligers
onmogelijk zou maken. U laat in uw brief wel een opening om op termijn verdergaande
harmonisatie te realiseren. Als wij het niet in Den Haag in één
keer van bovenaf willen opleggen, kunnen wij dan niet werken met pilots? Kunnen
wij een aantal gebieden aanwijzen waar met die volledige integratie wordt
geëxperimenteerd?Staatssecretaris Dijksma: Dat doen wij al
op basis van een motie van de leden Hamer en Sterk. Daar is ook een bedrag
voor beschikbaar gesteld. Er zijn op dit moment 200 aanvragen binnengekomen
van peuterspeelzalen en kinderdagverblijven die gezamenlijk tot volledige
integratie willen komen. Wij gaan die volgen en zorgen er in die zin voor
dat de institutionele versmelting van onderop een schwung extra krijgt van
ons, met middelen van ons.De Kamer heeft gevraagd waarom er minimumeisen worden gesteld. Dat vloeit
voort uit hetgeen ik net al zei. In het peuterspeelzaalwerk bestaat een traditie
van werken met vrijwilligers. Die traditie kent heel goede en interessante
kanten en die willen wij daarom niet laten verdwijnen. Als VVE wordt aangeboden,
dan geldt echter wel de minimumeis die ook nu al geldt voor alle peuterspeelzalen,
namelijk dat er minstens met twee professionele beroepskrachten wordt gewerkt.
Die eis laten wij niet los. Als van vandaag op morgen wordt gezegd
dat er geen vrijwilligers meer mogen werken in het peuterspeelzaalwerk, dan
zet de downgrading van het peuterspeelzaalwerk zich in ras tempo voort en
ik ben daar geen voorstander van. Ik heb de indruk dat de Kamer daar ook geen
voorstander van is.Hoe zit het met de scholing van nieuwe leidsters? Dit komt aan de orde
in het ondersteuningstraject, dat wij al vanaf 2009 verder vormgeven.
Er is een budget beschikbaar van 15 mln. om met name de leidsters in het peuterspeelzaalwerk
verder te ondersteunen in hun scholing en ontwikkeling. Het is nodig om dat
op veel meer plekken in het land vorm te geven.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Het
is een vraag die ik ook zou kunnen stellen in het volgende AO, over tussenschoolse
opvang. Als het gaat om de scholing van leidsters, is helder wat dan onder
scholing wordt verstaan? Mag daar van alles onder vallen? Of is helder dat
wij daarmee bepaalde scholing beogen? Je kunt je voorstellen dat iemand maar
een certificaat uitgeeft en dat dat er ook onder zou vallen. Is dat helder?Staatssecretaris Dijksma: Dat is helder, want
dat is de SPW3-opleidingseis. Die is glashelder.Mevrouw Koşer Kaya heeft gevraagd wanneer de Kamer een reactie
krijgt over de ontwikkeling van de leidsters. Wanneer wij het wetsvoorstel
indienen, zal ik u daarover nader informeren. Dan kunt u een beter beeld krijgen
hoe ver wij zijn. Er is al een heleboel gebeurd. In deze periode volgen 10 000
mensen het opleidingsprogramma «VVersterkt»; zij zijn er hard
mee bezig.Wat gaan wij per 1 januari doen? De financiële harmonisatie,
het inzetten van middelen via de onderwijsachterstanden-AMvB, gaat voor de
G31 al in vanaf 1 januari 2009; voor de overige gemeenten geldt
het vanaf 1 augustus 2009. Wij komen met een AMvB, waarin ook die
20 mln. aan middelen zit. U vraagt of iedereen de tijd heeft om het goed in
te voeren. Wij denken dat op deze manier die tijd er is, zoals wij ook bestuurlijk
hebben afgesproken. De G31 kunnen dat zo spoedig mogelijk en de rest volgt
later in hetzelfde jaar 2009.Mevrouw Kraneveldt vraagt wat de gemiddelde bijdrage aan een peuterspeelzaal
is voor ouders per kind. Dat verschilt van gemeente tot gemeente. Gemeenten
zijn verantwoordelijk voor de peuterspeelzalen. Dit valt sinds enige tijd
onder de Wmo. De gemiddelde ouderbijdrage is ongeveer € 450, zo
schatten wij. Dat is voor ouders met kinderen die aan VVE moeten deelnemen
een forse drempel. Dat is precies de reden waarom wij die drempel graag willen
slechten. Wij denken dat je daarmee een grotere doelgroep kunt bereiken in
vergelijking met nu.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Het
is wel bekend wat de gemiddelde ouderbijdrage is, € 36 per maand.
Maal elf of twaalf kom je op ongeveer die bedragen. Maar Regioplan zegt zelf
dat eigenlijk niet goed inzichtelijk is wat ouders daarvoor krijgen. Je kunt
wel een bedrag noemen, maar om hoeveel dagdelen en hoeveel uren gaat het dan?
Dat heeft Regioplan in het onderzoek niet helder kunnen maken. Dat is van
belang, want zo’n gemiddelde zegt niets als je niet weet wat ouders
daarvoor krijgen. Dan kan het best in de papieren gaan lopen.Staatssecretaris Dijksma: Daar hebt u gelijk
in. Daarom is een van de onderdelen van de bestuurlijke afspraak met de gemeenten
dat VVE-programma’s altijd vier dagdelen worden aangeboden. Er zijn
nog andere randvoorwaarden om de effectiviteit van VVE-programma’s hoog
te houden, maar dit is er een van. Ouders krijgen dan meer zicht op «waar
voor hun geld».Wij investeren in deze periode 60 mln. per jaar in de versterking van
de peuterspeelzalen. Wij hebben met de gemeenten afspraken gemaakt om ervoor
te zorgen dat die middelen goed worden ingezet. Er zijn ook vrijvallende middelen.
Wij weten dat zij op dit moment ongeveer 200 mln. per jaar besteden aan peuterspeelzaalwerk.
Dat is overigens meer dan zij feitelijk moeten doen. Gemeenten zijn wat dat
betreft ook zelf flink bezig om ervoor te zorgen dat de voorschoolse voorziening
op orde is. Wij hebben met hen afgesproken dat zij de vrijvallende middelen,
doordat wij bijvoorbeeld een deel van de doelgroepkinderen voor onze rekening
nemen, inzetten voor de kinderen die geen extra educatie nodig hebben, die
niet een taalachterstand hebben en van wie beide ouders niet arbeid en zorg
combineren en dus via de Wet kinderopvang rechten hebben. Zij maken zich er
sterk voor dat de peuterspeelzalen toegankelijk blijven voor die groep, met
name de kinderen van de zogenaamde «kostwinnersgezinnen». Het
is belangrijk dat wij op die manier aan alle kinderen recht doen. Het betekent
dat wij niet nu de volledige financiële harmonisatie voor onze rekening
kunnen nemen. U weet zelf heel goed waarom dat in deze periode niet mogelijk
is. Maar ik hoop wel dat wij via deze afspraken de toegankelijkheid voor alle
kinderen waarborgen. Wij zullen de gemeenten voortdurend daarop aanspreken.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Die toegankelijkheid
heeft toch ook direct met de kosten voor de ouders te maken? Dus in hoeverre
kun je van toegankelijkheid spreken?Staatssecretaris Dijksma: De gemeenten betalen
nu zelf de toegankelijkheid voor de kinderen met een taalachterstand. Die
groep nemen wij over. Wij storten, min of meer geoormerkt, ieder jaar 20 mln.
extra in de onderwijsachterstanden-AMvB. Over de middelen die zij niet meer
hoeven uit te geven, heb ik met hen afgesproken dat die worden ingezet om
voor de groep ouders die geen kinderen heeft met een taalachterstand, de kostwinnersgezinnen,
de bijdrage op peil te houden zodat de kosten ook voor die groep nooit een
reden kunnen zijn om niet deel te nemen aan peuterspeelzaalwerk.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Er zijn heel
veel kinderen die weliswaar thuis Nederlands spreken, maar wel uit sociaaleconomisch
zwakke gezinnen komen. Een van de ouders kan werken, maar qua taal zijn die
kinderen misschien ook niet klaar voor de lagere school. Die stelt u afhankelijk
van een eventueel overblijven van een budget. Ik vind dat onacceptabel.Staatssecretaris Dijksma: Ik vind dat mevrouw
Koşer Kaya de werkelijkheid nu echt onrecht aandoet.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik probeer
dat niet te doen, maar ik wil het wel begrijpen.Staatssecretaris Dijksma: Een nieuwe poging.
Op dit moment kunnen ook die kinderen al naar het peuterspeelzaalwerk gaan.
Heel veel gemeenten kiezen er ook voor, terecht, om voor die doelgroep de
peuterspeelzalen zo goedkoop mogelijk te laten zijn. Het is nu eenmaal gemeentelijk
beleid; het valt onder de gemeentelijke autonomie. Wij helpen gemeenten nu
om de kosten die zij hebben aan het peuterspeelzaalwerk aanmerkelijk te verlagen.
Daarnaast zien zij sowieso dat de kosten dalen, doordat er via de Wet kinderopvang
door het Rijk voor veel meer kinderen wordt betaald. Ik heb met hen afgesproken
dat zij desalniettemin hetzelfde bedrag beschikbaar houden voor het peuterspeelzaalwerk.
Die pot met geld kunnen zij extra inzetten om ook voor de groep die u nu noemt
het peuterspeelzaalwerk toegankelijk te houden. Eigenlijk wordt het voor de gemeenten alleen maar makkelijker, omdat het Rijk steeds meer financiële
verantwoordelijkheid van hen overneemt. Ook nu wordt die doelgroep niet door
het Rijk betaald.Mevrouw Koşer Kaya (D66): De praktijk
is altijd weerbarstiger dan wij hier bespreken. Ik heb er geen zicht op wat
dat budget zou kunnen zijn. Kan de staatssecretaris aangeven hoeveel geld
er overblijft om eventueel voor die gezinnen te gebruiken? Ik denk dat wij
hen in de kou laten staan, als wij nu niet helder hebben hoe wij die sociaaleconomisch
zwakke gezinnen kunnen helpen.Staatssecretaris Dijksma: In elk geval gaat
er nu van onze kant 20 mln. extra voor de doelgroep naar de gemeenten. Als
men dat bedrag al uitgaf, hoeft men het nu niet meer uit te geven. Daarnaast
geven wij de gemeenten heel veel extra middelen om de kwaliteit van de peuterspeelzalen
verder te verhogen. Ook voor de opleidingen voor leidsters of voor het regelen
van de leidster-kindratio storten wij geld richting de gemeenten. Het is een
fors bedrag oplopend tot 60 mln. dat gemeenten extra krijgen voor peuterspeelzaalwerk
en dat zij niet meer zelf hoeven uit te geven. Met hen is afgesproken dat,
omdat zij vrijvallende middelen zullen krijgen, zij die zullen gebruiken om
de toegankelijkheid hoog te houden voor alle kinderen, dus ook die kinderen
die nog niet voor rekening van het Rijk komen. Wij gaan daarvoor modelverordeningen
afspreken. Ook op dat terrein oefenen wij maximaal invloed uit, ook richting
gemeenten, hoe je dat naar ouders toe vorm kunt geven.Mevrouw Sterk (CDA): Hoe hard zijn die afspraken
nu echt dat het op deze manier wordt uitgekeerd? Je hebt kostwinnersgezinnen
en kostwinnersgezinnen. In de kinderopvang is sprake van een inkomensafhankelijke
regeling. In hoeverre wordt ook hiermee rekening gehouden?Staatssecretaris Dijksma: Heel veel gemeenten
hebben zelf ook een inkomensafhankelijke regeling voor het peuterspeelzaalwerk,
maar niet allemaal. Dat is ook hun beleidsvrijheid en daar treden wij nu niet
in. De gemeenten gaan over hun eigen peuterspeelzaalwerk. Wij zijn dat niet
aan het nationaliseren.Mevrouw Sterk (CDA): Dat is op zichzelf prima,
maar u geeft nu expliciet een budget aan de gemeenten om de doelgroepkinderen
te bereiken. Ik vind dat er best een voorwaarde aan vast mag zitten dat het
inderdaad terechtkomt bij die ouders die dat niet kunnen betalen.Staatssecretaris Dijksma: Dat is vanzelfsprekend.
Ik heb dat met de gemeenten afgesproken en wij zien daar ook op toe. Wij zien
altijd toe op de besteding van middelen die naar de onderwijsachterstanden-AMvB
gaan. Dat doet de onderwijsinspectie.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Waar kunnen ouders op rekenen die geen kind hebben dat gebruikmaakt van VVE?
Ik hoor spreken over een modelverordening. Als er vrijvallende middelen zijn,
willen wij niet dat die naar nieuwe lantaarnpalen gaan, maar naar de toegankelijkheid
van de peuterspeelzaal. Welke garantie hebben wij en wat gaat naar die ouders
toe? Ik begrijp dat het niet vrijblijvend is, maar ik heb nog niet de overtuiging
dat het goed zit.Staatssecretaris Dijksma: Wij moeten als bestuurslaag
nog leren om ook te zien dat de gemeenteraad gaat over gemeentelijk beleid.
Zoals u mij op de huid zit, hoop ik dat de gemeenteraadsleden dat bij hun
wethouders doen. Ik heb alles gedaan wat in mijn vermogen ligt om waterdichte
bestuurlijke afspraken te maken. Verder dan dat kan ik niet gaan, want ik heb geen andere mogelijkheden dan bijvoorbeeld via het oormerken van
geld – dat doen wij voor zover ik daarover kan gaan – en via bestuurlijke
afspraken, die zijn gemaakt en ondertekend. Ik heb gedaan wat ik kan doen
om het zo stevig mogelijk neer te zetten. Nu zal in de praktijk moeten blijken
of gemeenten zich daaraan houden. Maar dat betekent natuurlijk niet dat wij
achterover gaan zitten. Wij houden ook zelf een vinger aan de pols; dat doen
wij allang. Onlangs hebben wij dat bijvoorbeeld gedaan door de onderwijsinspectie,
overigens met toestemming en op uitdrukkelijk verzoek van de onderwijswethouders
van de G4, eens te laten kijken hoe het zit met de doorlopende leerlijn in
hun steden. Besteedt men wel voldoende middelen aan bijvoorbeeld peuterspeelzaalwerk
of aan VVE en waar schort het dan aan? Onder andere daar kwamen wij erachter
dat het probleem misschien niet eens zozeer voorschools zat, maar vroegschools.Mijn volgende blok is de kwaliteit van de VVE. Wij gaan naar een verdubbeling
van het budget in deze kabinetsperiode met ruim over de 200 mln. voor dit
onderwerp. Dat betekent dat je ook mag zorgen dat de kwaliteit op orde is.
Er zijn effectieve programma’s. Wij hebben al een aantal programma’s
laten beoordelen. Piramide is een van die effectieve programma’s. De
elementen die mevrouw Sterk benoemt die daarbij van belang zijn, zie je voor
een deel in die programma’s terug. Wij stimuleren – ik bespreek
dat op dit moment bijvoorbeeld met minister Vogelaar – dat er steeds
meer samenhang komt in datgene wat wordt aangeboden. Aan de ene kant zie je
dat gemeenten bijvoorbeeld inburgeringsprogramma’s hebben. Aan de andere
kant zijn de kinderen van deze inburgeraars doelgroepkind. Kun je gemeenten
stimuleren om ook in samenhang te kijken wat er wordt aangeboden? Dat zijn
precies dezelfde gesprekken die wij nu al hebben. De gemeenten hebben daarin
een belangrijke regierol, want zij zijn naar de ouders toe verantwoordelijk
voor inburgering. Wij proberen de gemeenten meer kracht te geven om die regierol
op te pakken. Dat is een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel. Via de
lokale educatieve agenda proberen wij hun wettelijke mogelijkheden te vergroten
om meer partners aan tafel te krijgen en stevigere afspraken te maken over
de doorlopende leerlijn. Dat zit in het wetsvoorstel en dat krijgt u in het
voorjaar.Wij proberen alle kinderen te bereiken. Dat gebeurt via een omgevingsanalyse.
Het RIVM is daar op dit moment mee bezig. Ik verwacht dat in december het
instrument naar ons toe komt. Voor een belangrijk deel wordt niet alleen gekeken
naar het kind zelf, omdat het toetsen van kinderen heel lastig blijkt te zijn.
De ontwikkeling van kinderen op die leeftijd gaat met sprongen. Als je een
wetenschappelijk correct instrument zoekt dat als het ware vaststelt dat er
een taalachterstand is, dan moet je meer doen dan naar kinderen kijken. Sterker
nog, dan doe je er verstandig aan om vooral naar de omgeving van het kind
te kijken, omdat dat een veel betrouwbaardere voorspeller van onderwijsachterstand
is dan het kind zelf. Dat instrument wordt nu ontwikkeld. Wij hebben met minister
Rouvoet afgesproken dat dit wordt opgepakt via de jeugdgezondheidszorginstellingen,
de consultatiebureaus.Bereik en kwaliteit lopen hierbij door elkaar heen. Hoe moeten wij ervoor
zorgen dat wij uiteindelijk alle groepen kinderen bereiken die wij moeten
bereiken? Dat begint met een instrument om hen op te sporen. Dat is er nog
niet, maar dat hebben wij eind dit jaar. Vervolgens moeten wij ervoor zorgen
dat het instrument gehanteerd wordt. Daarover hebben wij afspraken met Jeugd
en Gezin en dat zal vorm krijgen via de consultatiebureaus. Dan moeten wij
ervoor zorgen dat het aanbod op orde is. Je kunt mensen niet vragen om te
komen als je je eigen «act» niet «together» hebt.
De gemeenten moeten er in ras tempo voor zorgen dat er een uitbreiding komt
van het aantal plekken waar kinderen daadwerkelijk VVE kunnen volgen. Daarover
hebben wij nu afspraken met hen. Als je de doelgroep 100% wilt bereiken,
moet je eerst 100% aanbod realiseren.Vervolgens gaan wij kijken – dat onderzoek ligt er al – waarom
sommige ouders nog niet komen. Dat is een belangrijk gegeven. Dat onderzoek
is uitgevoerd door Sardes. Daaruit bleek dat de kostenfactor een belangrijk
probleem was. Dat probleem lossen wij in 2009 op, want wij zorgen ervoor dat
die kosten geen reden voor ouders meer hoeven te zijn om hun kind niet te
laten meedoen aan deze programma’s. Dan zul je nog altijd nog een groep
overhouden die je niet kunt bereiken. Daarover ben ik met de wethouders van
de G4 in gesprek. U weet dat de opkomst bij de consultatiebureaus heel groot
is, dus er is geen betere route om mensen te bereiken. Daarnaast kun je nog
met drang komen. Een goed voorbeeld is Boxtel, waar huisbezoeken worden gedaan
door wijkverpleegkundigen of mensen van de jgz-organisaties. Er zijn ook voorbeelden
zoals Almere, waar men zelfs de wethouder op bezoek laat gaan. Er is nu heel
veel creativiteit om ook via de route van drang maximaal ervoor te zorgen
dat iedereen die mee moet doen ook meedoet.Ik heb samen met de collega’s Rouvoet en Vogelaar laten onderzoeken
hoe je andersom via de route van de verbrede leerplicht iets kunt doen. Het
kabinet heeft er niet voor gekozen om voor alle kinderen in Nederland de leerplicht
te verlagen. Als je 100% op de juridisch meest eenvoudige manier wilt
bereiken, moet je dat doen. Dan moet je zeggen: alle kinderen vanaf twee gaan
voortaan naar een voorschoolse vorm van educatie. Dat is echt geen route;
daar is volgens mij niemand voor. Ik ben er echt niet voor om dat te doen.
Dat is namelijk met een kanon te werk gaan terwijl je met een klein instrument
van maatwerk aan de slag moet.Vervolgens hebben wij gezegd: zou partiële leerplicht kunnen? Dat
blijkt niet goed mogelijk te zijn, want dan moet je namelijk een wetenschappelijk
heel hard instrument hebben om kinderen en hun ouders te verplichten om te
komen opdraven. Omdat het niet in het kind opspoorbaar blijkt te zijn –
de wetenschappers hebben mij nu uit-en-te-na verteld dat wij dat niet via
die route kunnen doen – is er niet een juridisch goed houdbaar instrument
om ouders iets verplicht te laten doen met een brede leerplicht, als je hun
kinderen niet leerplichtig laat zijn. Tussen droom en daad staan wetten in
de wet en praktische bezwaren. Daarom heeft de heer Van der Vlies gelijk dat
het ongelooflijk ingewikkeld is om via de route van een juridische verplichting
ouders te dwingen om te komen. Dan moet je als het ware de route andersom
bewandelen. Ik ben daarover voortdurend in gesprek met bijvoorbeeld de wethouders
van de G4. Dan blijkt, zo zeg ik de heer Dibi na, dat zij vaak al een heleboel
mogelijkheden hebben die soms nog niet gebruikt worden. Voor zover er nog
juridische instrumenten zijn, bijvoorbeeld de ondertoezichtstelling, zeggen
wij: als je toch een gezin en een kind onder toezicht hebt, neem dan ook meteen
het probleem van de taalachterstand mee. Het zou heel raar zijn om dat niet
ook in stelling te brengen. Op die manier zijn wij bezig met een zo goed mogelijke
uitvoering van de motie-Rutte. Ik hoop dat u ziet dat wij er alles aan hebben
gedaan om dat serieus op te pakken, maar wij kunnen niet dwars door de wet
heen breken. Mensen hebben rechten en daar kun je niet zomaar doorheen. Als
je dat al doet, moet je er eerst voor zorgen dat jij je verhaal op orde hebt.
Wij zijn nu heel hard aan het werk om ons verhaal op orde te hebben.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
In de motie-Rutte uit 2006 is gevraagd om een wettelijk kader om dat verplicht
te stellen. Hadden wij dat toen gedaan, dan hadden wij die wet in 2007 gehad
en hadden wij – laten wij realistisch zijn – 99% bereik
allang kunnen realiseren. Ik betreur dat.Ik heb nog een vraag over de opbrengst, doelstellingen en eindtermen van
VVE. De staatssecretaris heeft het over de doorlopende leerlijn die moet deugen;
dat staat ook in de motie. Maar dan moet je toch denken aan een soort eindterm,
wat misschien een zwaar woord is: als je VVE hebt gehad, waarmee moet je dan
aan de start van de basisschool komen? Je moet daar toch een
beeld bij hebben, want je stopt er geld in. Voorafgaand daaraan zul je toch
een simpel peutervolgsysteem moeten hebben. Die systemen zijn er. Ik ben het
met de staatssecretaris eens dat momentopnamen geen goed beeld geven, maar
een peutervolgsysteem doet dat juist wel. Denkt de staatssecretaris daar ook
aan? Dat is echt nodig om ook een kwaliteitsslag te maken en niet alleen een
kwantiteitsslag.Staatssecretaris Dijksma: Ik zit even na te
denken wie de vorige verantwoordelijk staatssecretaris of minister was die
de motie-Rutte had moeten uitvoeren. Maar uiteindelijk zou die tegen exact
dezelfde problemen zijn aangelopen als ik. Wat de motie precies vraagt, blijkt
in de praktijk een stukje weerbarstiger dan de heer Rutte en de medeondertekenaars
toen wellicht hadden gewenst. Dat is geen kwestie van onwil, maar soms merk
je dat niet elke wet waarvan je denkt dat je die morgen kunt hebben een mogelijkheid
blijkt te zijn. Dat heb ik net geprobeerd uit te leggen. Wij hebben alle instrumenten
onderzocht om te kijken of zo’n wettelijk kader te maken is, maar wij
zijn er tot nu toe niet in geslaagd tenzij je met heel rigoureuze maatregelen
zou komen. Het meest rigoureuze voorbeeld is dat je een leerplicht voor alle
kinderen van twee instelt. Ik kan mij niet voorstellen dat de heer Rutte dat
destijds beoogd heeft. Het is niet alleen een kwestie van geld, maar de vraag
is ook of je dat wilt. Ik wil dat niet.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
En mijn eerste vraag over de eindtermen?Staatssecretaris Dijksma: Ik denk dat het
goed is om bij het wetsvoorstel daarop terug te komen. Het gaat er volgens
mij om dat je afspreekt dat er een vorm van overdracht is tussen een voorschoolse
voorziening en een basisschool en dat uiteindelijk in beeld wordt gebracht –
dat verkennen wij nu in het wetsvoorstel – waar een kind staat, ook
als het VVE volgt en hoe het verder komt op de basisschool. Je bewerkstelligt
als het ware dat het gesprek, dat in de praktijk gelukkig al heel veel plaatsvindt,
tussen peuterspeelzalen of kinderdagverblijven enerzijds en de basisscholen
anderzijds er is in de overdracht van het kind van voorschool naar vroegschool.
Dat is de doorlopende leerlijn, die daarbij het anker is. Ik vind dat je dat
altijd langs de kant van de inhoud moet doen. Je moet langs de kant van de
doorlopende leerlijn in beeld brengen: waar staan kinderen nu en hoe gaan
wij verder in de vroegschoolse educatie? Daar was voor ons een belangrijk
punt van zorg, want de terugloop die mevrouw Dezentjé constateerde
zagen wij inderdaad niet in de voorschoolse voorziening, maar in de basisschool.
Wij zagen dat, sinds het bedrag voor VVE in de lumpsum van de scholen zit,
er als het ware een terugval optrad in het aantal kinderen dat daadwerkelijk
te maken kreeg met VVE in de basisschool. Het is heel belangrijk dat je die
effecten niet laat uitdoven, want anders is al het werk voor niets geweest.
Om die reden heb ik de «Agenda Focus op vroegschoolse educatie»
vastgesteld met scholen, gemeenten en andere partners. De PO-Raad is daarbij
betrokken. Wij hebben er eenmalig 20 mln. voor uitgetrokken, voor dit jaar
nog omdat er inderdaad geen tijd te verliezen is en voor volgend jaar in afwachting
van de nieuwe gewichtenregeling, zodat alle scholen die doelgroepkinderen
hebben een extra impuls krijgen om ook op dit punt hun mannetje te staan en
te leveren wat er geleverd moet worden.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Nog steeds hoor ik de staatssecretaris niet zeggen wat dat niveau moet zijn
eind VVE. Als die voor- en vroegschoolse educatie wordt uitgevoerd omdat er
een taalachterstand is, wat moet dan het niveau zijn als doelstelling om fatsoenlijk
te kunnen meedraaien op de basisschool? Moeten wij daarvoor niet ook iets vastleggen, dus niet alleen aantallen dagdelen en leidsters, maar
juist ook waar het kwalitatief op moet uitkomen?Staatssecretaris Dijksma: Het lastige is dat
wij nu in het basisonderwijs net beginnen met dit debat. Wij zijn met de referentieniveaus,
in navolging van de commissie-Meijerink, met het onderwijsveld bezig om voor
het eerst in Nederland te bepalen wat kinderen nu moeten kennen en kunnen
aan het eind van groep acht. Ik kan u verzekeren dat het een hele toer is
om dat zo te doen dat de leraren het gevoel hebben dat zij daarin eigenaarschap
hebben, dus dat het ook hun referentieniveaus zijn en niet weer een bedenksel
vanuit Den Haag is. Wij zijn daarmee bezig en het zal er vanzelfsprekend toe
leiden dat je een beter beeld krijgt als je terugtelt: als je weet waar kinderen
moeten staan in groep acht, wat betekent dat dan bijvoorbeeld voor hun positie
in groep drie? Die discussie wordt op dit moment volop gevoerd. Maar geef
het veld nu de tijd, conform de aanbevelingen van de commissie-Dijsselbloem,
om zich dat als het ware eigen te maken en samen met ons te kunnen bepalen
wat een reële opbrengst van VVE is. Wij weten natuurlijk al wat het moet
doen, namelijk dat kinderen ontvankelijk kunnen zijn om, als zij in groep
drie en soms al wat eerder beginnen met lezen, dat daadwerkelijk te kunnen
doen. Het is erop gericht dat wij de achterstand van soms wel twee jaar die
kinderen hebben zo veel mogelijk goedmaken. Maar wij moeten wel altijd kijken
hoe kinderen in elkaar zitten. Als je het versimpelt tot één
mal en één niveau waaraan iedereen moet voldoen, dan doe je
niet alleen het onderwijs, maar vooral ook individuele kinderen heel veel
onrecht. Het punt is dat je als het ware per individu er steeds maximaal uit
moet halen wat erin zit. Wij willen met deze programma’s leraren en
leidsters in staat stellen om dat nog veel beter te doen dan nu soms gebeurt.
Het opbrengstverhogend werken is op dit moment de kern van de hele onderwijsagenda.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik ben het
ermee eens dat steeds meer ouders en hun kinderen die niet goed Nederlands
spreken meedoen in die VVE-programma’s en dat je daartoe allerlei initiatieven
ontplooit. Dat is hartstikke goed. Ik ben nooit persoonlijk in een debat,
maar laat ik hier iets persoonlijks zeggen. Ik was zes jaar toen ik naar Nederland
kwam en volgens mij heb ik heel fatsoenlijk meegedaan op school. Sterker nog,
toen hadden zij niet allerlei regeltjes waardoor je extra geld kreeg voor
taallessen. Ik kan mij ook niet herinneren dat ik apart werd genomen om taalles
te krijgen. Mijn juffrouw Van Tilburg, die lieve schat, zei: Fatma, hier heb
je een stapel boeken, ga maar lekker lezen. Ik ging lekker lezen en dat ging
heel snel. Mijn punt is dit. Er spreekt hier een enorm maakbaarheidsgedachte
uit en daar geloof ik niet in. Ik geloof niet in die maakbaarheidsgedachte
dat je altijd alle kinderen in de VVE kunt krijgen. Stel dat hier een Pools
gezin met een kind van nul tot vier bij het consultatiebureau komt. Zij zien
dat het een gezond kind is, maar die ouders zeggen: wij willen dat mijn kind
eerst vier jaar de Poolse taal spreekt, daarna leert hij of zij wel op school.
Gaat u hen dan verplichten om toch taallessen te nemen? Begrijp mij niet verkeerd.
Ik vind het geweldig om zo veel mogelijk mensen te ontwikkelen naar de VVE,
maar ga je dat verplichten? Dat is toch heel essentieel.Staatssecretaris Dijksma: Ik heb zojuist aangegeven
waarom dat laatste stuk tot en met de verplichting wettelijk niet kan. Maar
ik vind wel dat je er alles aan moet doen om deze kinderen wel die voorschoolse
educatie te bieden. Als wij deze kinderen niet in zo’n VVE-programma
hebben, is de kans immens dat zij op hun vierde een achterstand oplopen van
al twee jaar. Die achterstand maken zij nooit meer goed. Zij worden de rest
van hun leven met die achterstand geconfronteerd, als zij ervoor kiezen om
zich in onze samenleving te wortelen. Ik vind dat je van mensen die van elders komen ook mag vragen dat zij er alles aan doen om hun kinderen
de toekomst te geven die zij in Nederland moeten opbouwen. Daar hoort bij
dat je je kind de Nederlandse taal leert.Mevrouw Koşer Kaya (D66): Eens! Mijn
punt is: stel dat de ouders het niet willen, wat gaat u dan doen? Komen er
dan wel dwangmaatregelen, bijvoorbeeld via kinderbijslag?Staatssecretaris Dijksma: Volgens mij is zojuist
helder geworden dat het wetstechnisch niet mogelijk is om zo’n maatregel
te nemen, omdat je de leerplicht moet gebruiken als onderliggende basis omdat
een partiële leerplicht niet mogelijk is. Dat zou je eventueel willen
doen: alleen een leerplicht voor deze doelgroepkinderen. Maar dan blijkt dat
het instrument waarmee je hen als het ware toeleidt naar een VVE-programma
niet een juridische basis biedt om een zo vergaande verplichting op te leggen.
Je kunt wel met drang heel ver komen, zoals ook in de brief staat. Maar een
wettelijke verplichting is niet mogelijk tenzij je bereid bent om vrij rigoureuze
maatregelen daaronder te leggen. Dat zou betekenen dat je bijvoorbeeld een
leerplichtverlaging voor alle kinderen accepteert. Ik heb dat onderzocht,
maar met een andere invalshoek dan u, omdat ik wel wilde weten of je inderdaad
zo ver zou kunnen gaan om het af te dwingen. Dat kan dus niet.Mevrouw Langkamp (SP): Ik wil nog even terug
naar de signalering van taalachterstanden. Ik vond dat u iets te gemakkelijk
voorbijging aan de belangrijke taak die het consultatiebureau – in de
toekomst het centrum voor jeugd en gezin – daarbij zou moeten vervullen.
U zegt: er komt een instrument en dan kunnen zij aan de slag. Maar het debat
dat u net had met mevrouw Koşer Kaya toont volgens mij aan dat er nog
veel overtuigingskracht nodig zal zijn oftewel tijd voor de mensen, de wijkverpleegkundigen
en de jeugdartsen op de consultatiebureaus, om ouders ervan te overtuigen
dat het in het belang van hun kind is dat het VVE gaat volgen.Staatssecretaris Dijksma: Daar was ik net
aan toegekomen. U hebt gevraagd of ik met minister Rouvoet spreek. Dat doe
ik inderdaad. De omgevingsanalyse wordt uitgevoerd op basis van gegevens die
de jgz al heeft, dus dat is geen nieuwe informatie. Dat maakt ook dat het
niet al te bureaucratisch en wat eenvoudig kan blijven. Maar het extra geld
dat wij beschikbaar stellen voor VVE kan ook worden ingezet om de toeleiding
en de werving te verbeteren. Dat betekent dat het geoorloofd is om het hieraan
te besteden, dus daar hebben wij geen problemen mee. Het hangt ook een beetje
af van de gemeente in kwestie. Sommige hebben het al heel goed op orde, dus
die zullen dat VVE-geld liever voor een aantal andere zaken willen inzetten.
Dit is precies wat men mij gevraagd heeft: waarom zijn die middelen breder
inzetbaar? Dat is om ervoor te zorgen dat bijvoorbeeld de toeleiding of de
kwaliteit nog steviger ingezet kan worden. Je kunt ook maatwerk bieden, zodat
je niet over de hele linie weer met een bedrag naar bijvoorbeeld alle consultatiebureaus
hoeft te gaan. Maar als er zich een probleem voordoet, kan dat wel opgelost
worden.Er is gevraagd hoe ik het toezicht ga vormgeven. Als het om VVE gaat,
zal de onderwijsinspectie toezicht houden. Wij hebben op basis van de pilot
met de G4 een soort toezichtkader laten ontwikkelen. Dat gaan wij nu breed
uitzetten in Nederland. Vooral op het punt van de doorlopende leerlijn gaan
wij ervoor zorgen dat meer en meer in beeld komt dat het niet verwatert, dat
het centrumgerichte programma’s zijn en dat ouderbetrokkenheid daarbij
een rol speelt. Het zijn allemaal dingen die van groot belang zijn voor de
kwaliteit. Die zullen ook nu aan de orde komen.Er is gevraagd hoe de planning van het wetgevingstraject er precies uitziet.
Ik hoop dat wij het wetsvoorstel eind van het jaar in de ministerraad
hebben, in het voorjaar bij uw Kamer en in het najaar bij de Eerste Kamer.
Dan zou het toch fantastisch zijn, als het per 1 januari 2010 in het
Staatsblad staat. Wij hebben ook een implementatietermijn afgesproken. Dat
betekent dat de wet per 1 augustus 2010 in werking treedt. Er is dus
nog tijd voor de instellingen tussen het moment waarop de wet in het Staatsblad
staat en het moment waarop er werkelijk aan gewerkt moet worden. Maar ik kan
mij voorstellen dat, naarmate meer en meer blijkt dat er draagvlak is voor
deze richting, er al op geanticipeerd wordt. Dat doen wij al met bijvoorbeeld
verschillende vormen van subsidies die wij geven om de leidsters beter uit
te rusten, de integratie van de instituties te ondersteunen via de motie-Hamer/Sterk
et cetera. Ik denk dat wij in staat zijn om met dit voorstel langs de inhoudelijke
lijn samenhang te brengen in de voorschoolse voorzieningen en dat het mogelijk
is om voor kinderen in Nederland een heel stevig programma neer te zetten.
Dan maakt het eigenlijk niet zoveel uit waar dat programma wordt gegeven,
of dat nu in een kinderdagverblijf, een peuterspeelzaal of een samensmeltingsvorm
van beide is. Het gaat er ook om dat wij heel goed kijken naar bijvoorbeeld
de segregatie. De Kamer heeft dat aan de orde gesteld en daar ben ik ook zeer
alert op. Het maakt ook onderdeel uit van de afspraken die ik met de gemeenten
heb gemaakt. Een van de effectiviteitscriteria van VVE is dat er gemengde
groepen zijn. Ook via die lijn proberen wij gemeenten zo ver te krijgen om
zo veel mogelijk gemengde groepen te creëren. Daarmee moeten wij een
bescheiden poging doen om de segregatie zo veel mogelijk te lijf te gaan,
want dat vind ik met u hard nodig.Nadere gedachtewisselingMevrouw Langkamp (SP): Voorzitter. Volgens
mij zitten de voorstellen van de staatssecretaris en de gedachten van de SP
hierover redelijk op dezelfde lijn. Wij hebben net gesproken over drang- en
dwangmaatregelen. Heeft de staatssecretaris er enig zicht op hoe groot het
probleem is van onwil bij ouders om hun kind naar de voorschool te sturen,
indien men denkt dat dit nodig is?Mevrouw Sterk (CDA): Voorzitter. Ik dank de
staatssecretaris voor de beantwoording. Ik ben blij met de uitspraak dat versmelting
mogelijk moet zijn en dat wij daarvoor barrières moeten wegnemen, maar
dat het bepaald geen dogma is. De CDA-fractie vindt dat een heel belangrijke
amendering van het wetsvoorstel van Mariëtte Hamer. Ik durf te stellen
dat de staatssecretaris op de goede weg is met datgene wat in VVE-land moet
worden veranderd, al blijf ik een beetje hangen bij de vraag of wij in staat
zullen zijn om de hele doelgroep 100% te bereiken, zoals is afgesproken.
Ik leg mij er vooralsnog niet bij neer dat dit niet het geval zal zijn met
de huidige maatregelen. Het denken op dit punt zal door moeten blijven gaan.
Als wij wel in staat zijn om mensen te verplichten een inburgeringscursus
te volgen omdat zij de taal niet spreken, dan zou het toch ook mogelijk moeten
zijn om die kinderen die de taal dan logischerwijs ook niet spreken verplicht
naar de VVE te sturen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Voorzitter. Bij dat laatste sluit ik mij zeer aan. De staatssecretaris heeft
gezegd dat het opbrengstverhogend werken van de VVE de kern van alles is.
Uiteraard is het dat ook. Dat geldt niet alleen voor het onderwijs als zodanig,
maar ook voor het bij het begin beginnen: de voor- en vroegschoolse educatie
waar dat nodig is. Daarom verbaast het mij des te meer dat niet expliciet
duidelijk is gemaakt wat de opbrengst van de VVE moet zijn. Ik begrijp heel
goed dat je dat per kind moet bekijken. Maar nu je er toch mee bezig bent
en ook de referentieniveaus op de basisschool aan de orde zijn, zul je toch
ook een soort beginniveau moeten formuleren. Dat betekent tegelijkertijd het
eindniveau van de voor- en vroegschoolse educatie. Ik vraag er toch de
aandacht van de staatssecretaris voor om dat aspect mee te nemen. Als je er
niet vroeg mee begint, zie je wat er nu gebeurt, namelijk dat het kind op
de basisschool qua taal- en rekenniveau twee jaar achterstand heeft. Dat is
toch onbestaanbaar. Naarmate je dat beter aanpakt door bij het begin te beginnen,
zijn de vervolgresultaten en de referentieniveaus beter haalbaar.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Voorzitter.
Ik dank de staatssecretaris voor de antwoorden. Niet al mijn vragen zijn beantwoord,
dus ik herhaal er een paar uit de eerste termijn.Ik heb al gezegd hoe wij met de wet-Hamer in de hand en straks met de
wet van de staatssecretaris zullen omgaan. Wij gaan kijken of wij er zo veel
mogelijk in kunnen krijgen van het einddoel dat wij willen. Maar ook de wet-Hamer
zegt natuurlijk niet: met een druk op de knop moeten wij dat allemaal geregeld
hebben, als wij tot integratie zouden kunnen overgaan. Die wet zegt ook: je
moet het allemaal zorgvuldig doen, want je hebt een beginsituatie en je wilt
niet kwijtraken wat je hebt; ik denk aan het verhaal van de vrijwilligers.
Ook wij zijn uiteraard voor het zorgvuldig invoeren van een aantal zaken.Er stonden nog drie vragen open, over de leidster-kindratio, de maximale
groepsgrootte en de definitie van het begrip «leidster». Wij hoeven
er nu niet uitgebreid op in te gaan, maar ik heb helder aangegeven waar wij
aan denken. Ik denk dat het goed is dat u dat heel helder neerzet in het wetsvoorstel,
zodat over het begrip «leidster» geen misverstand kan bestaan
of daarmee een vrijwilliger of een beroepskracht wordt bedoeld. Het is ook
zeer van belang dat wij die ratio en de groepsgrootte goed neerzetten. Daarin
kun je straks heel vrije keuzes maken, maar je kunt er in het kader van de
kwaliteit ook wat verder in gaan. U kent mijn partij als een partij die daar
misschien wat verder in gaat, maar dat zien wij tegen die tijd wel.Ik had nog een vraag gesteld over de binnen- en de buitenruimte, maar
dat zien wij ook wel bij het wetsvoorstel.Ik heb ook een vraag gesteld over het basisdatabestand VVE. Wat is dat
nu precies en wat komt erin?Ik wil toch nog iets zeggen over de «warme overdracht». Ik
heb van veel organisaties van peuterspeelzalen begrepen dat het vaak eenrichtingsverkeer
is: wij geven wel het hele dossier aan de basisschool, maar wij krijgen eigenlijk
nooit een vraag over het kind terug van die basisschool; onze kennis die wij
met een kind twee, drie jaar hebben opgebouwd, wordt nauwelijks gebruikt door
basisscholen. De aangenomen motie van mij vraagt ook om doorontwikkeling van
VVE-programma’s na de vroegschool. Ik denk dat het heel belangrijk is
dat er in uw contacten met het primair onderwijsveld ook wordt besproken hoe
het po veel meer kan doen aan het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen.
Natuurlijk kun je daarbij aansluiten bij het dossier doorlopende leerlijnen
rekenen en taal. Die beginnen tenslotte ergens. Mevrouw Dezentjé zegt:
dan eindigt VVE blijkbaar ook ergens. Zonder nu alles te willen dichtregelen
denk ik wel dat wij een goede verbinding kunnen leggen met dat dossier. Als
het veld over doorlopende leerlijnen rekenen en taal gaat nadenken en allerlei
referenties voor de basisschool gaat neerleggen, waarom zou je ook niet kunnen
vragen of het eens kijkt naar VVE, niet om alles vast te leggen, maar wel
om de gedachten daarover extra te stimuleren? Dat lijkt mij helemaal niet
zo gek.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Ik
dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Ik zie nog steeds een groot
verschil tussen de initiatiefwet van mevrouw Hamer en datgene wat ik nu op
papier zie. Ik begrijp wel dat de staatssecretaris heeft gekeken naar het
draagvlak in het veld, de politieke haalbaarheid en de portemonnee. Dat zijn
allemaal zinnige argumenten. Wij zijn er nog lang niet, maar ik heb toch het
gevoel dat de staatssecretaris een opening maakt. Ik zie ook een opening in
de pilots. Ik stelde net een vraag over die pilots, maar volgens
mij heb ik mij niet goed uitgedrukt. Zit daar ook de constructie van de Onderwijsraad
in: de breed toegankelijke leeropvang vier dagdelen per week voor alle kinderen?
Zou het niet heel interessant zijn om met zo’n pilot te gaan werken?
Ik denk dat het de enige manier is om de segregatie echt tegen te gaan. De
staatssecretaris noemde net zelf haar eigen poging al bescheiden. Dat ben
ik helemaal met haar eens. Ik denk dat er meer nodig dan alleen een bescheiden
bestrijding van de segregatie.Ik kon mij helemaal vinden in haar reactie op het verplichten. Je wilt
uiteindelijk dat iedereen meedoet en je zet ook alles op alles, maar dat kan
niet. Ik vond de vergelijking van mevrouw Sterk met de inburgering interessant,
want ook daar zie je dat de meeste mensen niet meedoen vanwege de kostendrempel.
Ik hoop dat, nu die belemmering is geslecht, wij naar een zo hoog mogelijk
percentage gaan. Ik denk ook dat het consultatiebureau een goede weg is, omdat
bijna iedereen daar naartoe gaat.Niet beantwoord is mijn vraag over het wettelijk recht op opvang dat mevrouw
Brouwer, de nieuwe voorzitter van de MOgroep, heeft voorgesteld. Is de staatssecretaris
bereid de mogelijkheden te verkennen van zo’n wettelijk recht op opvang?Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter.
Het is een kwestie van keuzes maken als het gaat om de VVE en de begeleiding
van kinderen naar de VVE. De Onderwijsraad zegt heel duidelijk: het belang
van een goede en brede ontwikkeling van het jonge kind brengt met zich dat
je een breed toegankelijke leeropvang voor alle twee- en driejarigen nastreeft.
Ik vind het jammer dat die keuze door dit kabinet niet is gemaakt, hoewel
de PvdA hier wel altijd voor heeft gepleit. Ik vind het buitengewoon jammer
dat dit nu wordt losgelaten.Verder ben ik van mening dat alle ouders het beste voor hun kind willen.
De benadering is daarbij cruciaal en een integraal en samenhangend programma
ook. Ook daarover zegt de Onderwijsraad dat dit nog te wensen overlaat. Ik
vraag de staatssecretaris om dit punt nog een keer mee te nemen. Ik zal het
wetsvoorstel met name beoordelen op deze twee punten, de begeleiding van de
kinderen naar de VVE en de harmonisatie. Ik wil dat de staatssecretaris daarop
inzet. Ik vind het nogmaals jammer dat het niet voor alle kinderen geldt.
Die keuze had ik gemaakt, zeker voor de toekomst van deze kinderen. Als je
dat werkelijk zo belangrijk vindt, als je werkelijk zo veel mogelijk kinderen
naar de toekomst wilt begeleiden, dan zou je ook die keuze moeten maken.Er is nu budget voor kinderen die een taalachterstand hebben. Gelukkig,
want zonder dat budget krijg je het ook niet voor elkaar. Stel dat kinderopvang
en VVE juist die kinderen naar zich toe trekken, omdat zij daar extra geld
voor krijgen. Zal dat dan niet juist ervoor zorgen dat met name die kinderen
bij de VVE zijn en dat er geen gemengde groepen zijn? De staatssecretaris
zegt dat het juist gemengde groepen worden. Ik vraag mij af of het niet de
andere kant opgaat, omdat er ook een financieel kaartje aan hangt.De heer Van der Vlies (SGP): Voorzitter. Ik
wil de staatssecretaris graag dankzeggen voor haar beantwoording. Ik heb twee
noties. De eerste is: drang ja, dwang nee, in ieder geval vooralsnog nee.
Laat dat een ultieme sluitpost zijn, als dat onverhoopt nodig zou worden.
De redenen zijn duidelijk. Die heb ik geprobeerd over het voetlicht te brengen,
maar ze zijn ook door de staatssecretaris helder neergezet. Ik steun haar
daar echt in. Inderdaad, het perspectief op succes van die drang is er best
wel, als ook de kostenfactor wordt geëlimineerd enzovoort.Wat de tweede notie betreft, sluit ik mij maar even aan bij wat ik gelukkig
de staatssecretaris aan het begin hoorde zeggen: een kind moet wel kind kunnen
zijn. Ik zou er toch nog even aandacht voor willen vragen: alsjeblieft
niet meer educatieve elementen en dus verschoolsing dan hard nodig is voor
het opheffen en wegwerken van achterstanden, want dat trekt mijn fractie zich
wel aan. Wij moeten ons daarop bezinnen en er iets aan doen, maar liever niet
meer dan dat. Ik werd toch wat ongerust, toen ik enkele van mijn collega’s
hoorde zeggen: verplichting, peutervolgsystemen, eindtermen. Het woord «eindterm»
viel eventjes aan het eind van het VVE-traject op de brug naar het basisonderwijs.
Dan vraag ik mij af: waar zijn wij nu toch werkelijk mee bezig? Dat kan ik
nog eerder begrijpen vanuit de traditie van de socialisten dan van de liberalen.
Ik zeg het maar eerlijk. Daarom was die opmerking van de heer Rutte helemaal
nog niet zo gek. Ik begreep dat, maar dan moet je niet alles dichtregelen
en optuigen. Laten wij daar nu toch mee oppassen. Een kind moet ook nog eens
een keer kind kunnen zijn. Als er inherent aan een zekere thuissituatie een
voorsortering is op onderwijsachterstand, dan ben ik best bereid om er mee
beleid op te ontwikkelen. Maar laten wij niet doorslaan.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Ik neem aan dat de heer Van der Vlies zeer voor gelijke kansen voor kinderen
aan de start van de basisschool is. Daar is alles op geënt. Het is mijn
bedoeling om een zo goed mogelijke opbrengst van de VVE te krijgen, zodat
die kinderen gelijke kansen hebben en niet met taalachterstanden bij de basisschool
verschijnen. Dat haalt niet alleen het niveau van de rest van de klas naar
beneden, maar het is ook juist voor het individuele kind zo verschrikkelijk.
Het kind blijven staat natuurlijk voorop. Ik heb de laatste tijd heel veel
werkbezoeken afgelegd. Ik heb gezien dat het fantastisch gaat en ook dat het
fantastisch samengaat.De heer Van der Vlies (SGP): Ik wil hier uiteraard
graag genuanceerd op reageren. Gelijke kansen; dat heb ik zo vaak gehoord.
Wij zijn er bij wijze van spreken mee begonnen met de middenschool, toen het
nog ging over het voortgezet onderwijs. Daarna is het basisonderwijs gekomen.
Nu is het het voorschoolse traject en straks hebben wij de wieg ook nog te
pakken, als u begrijpt wat ik bedoel. Voor mij ligt er ergens wel een grens
van het maakbare en het realiseerbare waar wij met elkaar aan moeten willen
beginnen. Ik leg er maar een notie naast, niet om de zorgpunten weg te nemen,
want die val ik wel bij. Ik zeg niet dat er niks moet gebeuren, maar wij moeten
niet doorslaan.Staatssecretaris Dijksma: Voorzitter. Verschillende
leden hebben gevraagd hoe groot de onwil bij ouders is. Ik adviseer u toch
om het rapport van Sardes daarover te lezen onder de eenvoudige titel «Waarom
wel, waarom niet?». Het belangrijkste punt daarbij zijn de kosten. De
onwil is niet zo groot. Er is een gebrek aan informatie en een enorme drempel
als het om de pecunia gaat. Wij kunnen die zo spoedig mogelijk per 2009 veranderen,
omdat wij aan de ene kant via de jgz alle ouders onder de aandacht brengen
dat, als hun kind een doelgroepkind is, zij recht hebben op VVE en aan de
andere kant de betaalbaarheid voor ouders gaan regelen. Wat dat betreft, denk
ik dat wij een hele stap verder komen. Maar wij houden het wel in de gaten,
omdat wij volgen of die deelname ook echt met stappen omhoog gaat. Als ik
het gevoel heb dat het stagneert, ben ik de eerste die zich weer bij u meldt.Mevrouw Dezentjé heeft gezegd dat het opbrengstverhogend werken
de kern moet zijn. Dat is ook zo. Wij doen er ook onderzoek naar, bijvoorbeeld
longitudinaal onderzoek. Wij kijken ook met cohortonderzoek hoe het gaat met
deze kinderen. De doelstelling is dat kinderen zonder onderwijsachterstand
aan de basisschool beginnen. Dat willen wij natuurlijk ook volgen. Uiteraard
kijken wij in het kader van de referentieniveaus hoe het precies zit met de
VVE. Ik denk dat je toch van twee redeneringen tegelijk zou moeten uitgaan.
Aan de ene kant moet je heel precies meten, want meten is weten. Aan de andere
kant gaat het om een groep kinderen die, ook gezien hun leeftijd,
letterlijk en figuurlijk sprongen maken. Dat is niet allemaal te vangen in
de lijn van dat onderzoek. Je moet een omgeving aanbieden die kinderen van
huis uit nooit zouden krijgen, waarin je hen als het ware een talig programma
biedt, spelenderwijs, waarmee zij zich kunnen ontwikkelen. Dat betekent dat
je ook ouders erbij betrekt. Bijvoorbeeld het voorlezen van een boekje voor
het slapen gaan; dat zijn nu net de dingen die je deze ouders vaker wilt meegeven.
Het gaat erom dat zij dat gaan doen en dat zij er ook toe in staat zijn. Daarom
is die samenhang met bijvoorbeeld inburgering van belang. Maar er moet altijd
rekening worden gehouden met het kind. Ik hoop tussen u uit te komen, omdat
wij rekening houden met kinderen, met al hun kwetsbaarheden en met hun ontwikkeling,
maar ook zien dat er nu eenmaal een groep kinderen is die in deze samenleving
niet datgene krijgen waar zij recht op hebben. Wij moeten hun dat bieden.
Ik vind dat ook de taak van de rijksoverheid. Daarom heeft de heer Rutte ook
echt ongelijk, maar dat weet mevrouw Dezentjé als geen ander.Mevrouw Kraneveldt zegt dat er onhelderheid is. Iemand is vrijwilliger
wanneer deze persoon niet aan de beroepskwalificaties van minimaal SPW3 voldoet.
Dan doet het er eigenlijk niet toe of iemand wel of geen geld krijgt in zo’n
situatie. Een leidster kan inderdaad een vrijwilliger of een beroepskracht
zijn, maar een beroepskracht is altijd iemand die minimaal SPW3 heeft. Wij
stellen eisen. Als er VVE wordt gegeven, moeten er altijd twee professionals
op zo’n groep zitten, dus geen vrijwilligers. Je kunt VVE niet geven
in een situatie waarin ook vrijwilligers zijn.Haar suggestie om naast de leidster-kindratio ook te kijken naar de maximale
groepsgrootte neem ik mee. Wij zullen dat verkennen. U hoort bij het wetsvoorstel
wel of het werkbaar is.Zij heeft gevraagd naar het basisdatabestand. Het NJi heeft een databank
met effectieve VVE-programma’s en ook met info voor mensen die daarvan
gebruikmaken. Er zijn ook veel aanvragen, zo heb ik begrepen, van programma’s
om in aanmerking te komen. Die worden onderzocht. Wij zijn bezig om het bereik
te vergroten van programma’s die als effectief worden gezien.Er is inderdaad een subsidieregeling om de harmonisatie zo veel mogelijk
van onderop verder op gang te brengen. Per concreet project is € 35 000
beschikbaar voor samenwerking tussen peuterspeelzalen en kinderdagverblijven
om een gezamenlijk programma aan te bieden op lokaal niveau. Er hebben zich
nu 200 concrete projecten gemeld. Ook als wij niet vanuit Den Haag zouden
verzinnen dat die institutionele samenwerking of samensmelting belangrijk
is, zie je dat, als je het vrijlaat en het stimuleert, van onderop als vanzelf
wel stormloopt. Als je de mensen de ruimte geeft, is er heel veel animo voor
om in die vorm samen te werken. Dat lijkt mij een uitstekende route.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA): Ik
heb in eerste termijn gevraagd ook gevraagd of de staatssecretaris voor zichzelf
een rol weggelegd zag om op landelijk niveau in de gesprekken met de kinderopvangbranche
, als je toch over allerlei dingen op het gebied van kwaliteit enzovoort praat,
ook de VVE mee te nemen om ook op landelijk niveau vanuit die branche zelf
te stimuleren dat zo veel mogelijk branchegenoten VVE gaan doen. Misschien
helpen wij hier ook gemeenten mee om die gesprekken daar een schwung te geven.Staatssecretaris Dijksma: Het is belangrijk
om vast te stellen dat wij de gemeenten nadrukkelijk in de positie brengen,
ook met het wetsvoorstel, om dat gesprek met de kinderopvanginstellingen aan
te gaan. Via de lokale educatieve agenda wordt het aantal partners uitgebreid.
Dat betekent dat ook de kinderopvangorganisaties aan tafel komen. Het is niet
zo dat ik dat werk zou moeten doen, want dat geld zit ook bij de gemeenten.
Wij gaan wel voortdurend het gesprek met deze organisaties aan. Wij hebben
bijvoorbeeld met de MOgroep vastgesteld dat er ook heel veel bereidwilligheid
is bij de kinderopvangorganisaties om VVE-programma’s aan te bieden.
Wij hebben met het veld een programma in voorbereiding waarbij wij ook de
pedagogische kwaliteit van met name de leidsters in de kinderopvang versterken.
Wij zijn dus bezig om op dat terrein heel veel werk te doen. Dat geeft eigenlijk
al als vanzelf aan dat de wil daar er is. Wij gaan geen streefcijfers afspreken,
maar allerlei andere dingen doen wij.De heer Dibi vraagt of wij een concreet project hebben à la het
voorstel van de Onderwijsraad. Nee, dat hebben wij niet. Ik wil wel nadenken
over de vraag of wij voor een volgend jaar nog meer die kant op kunnen om
ergens een project in die geest te doen, maar dan moet ik gewoon kijken wat
er kan, ook wetstechnisch. Daar kom ik bij de indiening van het wetsvoorstel
of misschien al iets eerder op terug. Wij kijken daarnaar. U hebt in ieder
geval heel helder weergegeven waarom wij het niet breed uitvoeren.Voor de buitenschoolse opvang hebben wij al een wettelijk recht. Voor
alle ouders die arbeid en zorg combineren hebben wij ook een wettelijk recht.
Ik zou tegen mevrouw Brouwer willen zeggen: laten wij ervoor zorgen dat alle
mensen die zich nu melden bij haar instellingen daadwerkelijk dat wettelijk
recht kunnen effectueren. Laten wij vaststellen dat er op dit moment nogal
wat wachtlijsten zijn voor alle mensen die graag van hun wettelijk recht gebruik
willen maken.De heer Dibi (GroenLinks): Ik zal het doorgeven.Staatssecretaris Dijksma: Dank u wel.Mevrouw Koşer Kaya zegt dat het ongelooflijk belangrijk is om ook
de gemengde groepen te stimuleren. Zelfs in de grote steden, als men het zou
willen, is het nu al niet mogelijk om het alleen met doelgroepkinderen te
doen. Wij hebben afspraken gemaakt met de steden om ervoor te zorgen dat die
gemengde groepen er komen, omdat ik het met u eens ben dat het waanzinnig
belangrijk is. Die kruisbestuiving tussen kinderen is bijna onbetaalbaar.
Wij proberen er alles aan te doen om dat extra te stimuleren.De voorzitter: Ik dank de staatssecretaris
voor haar antwoorden. Wij hebben twee toezeggingen genoteerd:– bij de indiening van het wetsvoorstel in het voorjaar van 2009
wordt de Kamer geïnformeerd over de scholing van de leidsters;– er komt een AMvB onderwijsachterstanden, inwerkingtreding 1 augustus
2009.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap,ArendsXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (ChristenUnie), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk),
Van Leeuwen (SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD),
Langkamp (SP), Jasper van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand
(PvdD) en Dibi (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (ChristenUnie), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Sterk (CDA), Vietsch
(CDA), Schinkelshoek (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Dijken
(PvdA), Hamer (PvdA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP),
Jonker (CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Van Bommel
(SP), Leijten (SP), Timmer (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Halsema
(GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-VIII-64.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl