Zorg en maatschappelijke ondersteuning; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg inzake de samenhang tussen de Wmo, de Wwb, de Wsw en de WIJ
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST142081
 2009-2010
 
 29 538
 Zorg en maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 
 Nr. 
 112
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 25 maart 2010
 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de (toenmalige) staatssecretarissen van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de brief van
12 oktober 2009 inzake de samenhang tussen de Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo), de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
en de Wet investeren in jongeren (WIJ) (Kamerstuk 29 538, nr. 108).
 De op 23 november 2009 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met
de door de betrokken ministers bij brief van 24 maart 2010 toegezonden
antwoorden hieronder afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Smeets
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Clemens
 
 Inhoudsopgave blz.
 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 2
 II. Reactie van de ministers 6
 I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de inhoud van de brief over de samenhang tussen de Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo), de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
en de Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze leden zijn een groot voorstander
van de maximale benutting van de combinatiemogelijkheden van deze wetten,
zowel inhoudelijk als financieel. Participatie van zoveel mogelijk burgers
door een diversiteit aan mogelijkheden, kwaliteit van de inhoud en efficiënt
inzetten van de middelen zijn daarbij voor de leden van het CDA-fractie uitgangspunt.
Genoemde leden hebben een aantal vragen naar aanleiding van de inhoud van
de brief.
 
 Het is van belang om de samenhang tussen de beleidsterreinen van de Wmo,
Wwb, Wsw en WIJ goed te organiseren. Nu zijn gemeenten divers qua samenstelling
en geografische ligging. De leden van de CDA-fractie vragen of kleine plattelandsgemeenten
dezelfde mogelijkheden kunnen benutten als grotere steden om deze samenhang
goed te organiseren. In hoeverre geeft regionale samenwerking deze gemeenten
juridisch en financieel gelijke kansen om samenhang te realiseren?
 
 In de brief melden de bewindslieden dat er soms nog financiële en
juridische belemmeringen zijn bij het leggen van verbindingen tussen de genoemde
wetten. Welke belemmeringen zijn dit? Liggen deze belemmeringen zowel op het
landelijke als het lokale niveau? Hoe kunnen de belemmeringen zo snel mogelijk
worden opgelost?
 
 Uit de brief blijkt dat er jaarlijks rond de 15 000 mensen nodig
zijn voor de vervanging van het verloop in de thuiszorg. In verband met de
vergrijzing zal dit aantal nog groeien. Er is dus een verbinding te maken
tussen het opleiden van werkzoekenden en de thuiszorg om in deze vacatures
te kunnen voorzien. De leden van de CDA-fractie vragen hoeveel mensen er inmiddels
door deze verbinding aan het werk zijn als hulp in het huishouden. Wat zijn
de eventuele belemmeringen voor gemeenten om hier niet actief mee aan de slag
te gaan?
 
 Voor de leden van de CDA-fractie moet het aanbod van alfahulpen volledig
worden benut. Alfahulpen zijn een waardevol onderdeel in het totale zorgaanbod.
Deze leden willen weten of na de wetswijziging de gemeenten nu actief en objectief
informatie geven over de alfahulpconstructie. Heeft het kabinet daar al zicht
op?
 
 In de brief wordt gesteld dat de alfahulp een tussenstapje kan zijn naar
een baan bij een thuiszorgorganisatie. Volgens de leden van de CDA-fractie
moet de alfahulp ook een zelfstandig onderdeel in het zorgaanbod kunnen zijn.
Hoe zorgt het kabinet ervoor dat dit aanbod in stand blijft? Hoe worden mensen
die kiezen voor het beroep alfahulp door de gemeenten begeleid om het te worden
of te blijven?
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of in het kader van de samenhang tussen
de vier genoemde wetten nu ook wordt gewerkt aan een integrale indicatiestelling.
Hoe staat het hiermee en met de samenwerking tussen gemeenten, het Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ) en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV)? Is het inmiddels mogelijk dat door middel van het webloket Regelhulp.nl,
inwoners van gemeenten die aangesloten zijn bij Regelhulp.nl daadwerkelijk
metéén formulier meerdere voorzieningen tegelijk kunnen aanvragen?
Hoeveel gemeenten doen nu mee aan Regelhulp.nl? Zullen in 2010 alle gemeenten
aangesloten zijn op het webloket Regelhulp.nl? Kunnen dan tevens de landelijke
voorzieningen van het CIZ en het UWV digitaal via Regelhulp worden aangevraagd?
 
 Wat de jongeren betreft, melden de bewindslieden dat voor het krijgen
van werk of het vervullen van een stageplaats in de zorg of het welzijnswerk,
de branche Verpleging en Verzorging Thuis (VVT) in 2009 en 2010 circa 6000
jeugdige werklozen of met werkloosheid bedreigde werknemers aan een baan in
de branche zal helpen. Het jaar 2009 zit er bijna op. Hoeveel jongeren zijn
er inmiddels concreet aan werk geholpen en op welk niveau?
 
 Verschillende gemeenten hebben activeringscentra opgezet voor uitkeringsgerechtigden.
Ook loopt er een empowerment programma in 25 gemeenten gericht op allochtone
vrouwen. Welke concrete resultaten leveren deze activiteiten op voor de participatie
van deze doelgroepen?
 
 In Tilburg werkt het project Wonen Zorg Service in de Wijk (WZSW). Uit
de brief wordt niet duidelijk of het hier gaat om betaalde of om onbetaalde
arbeid. Als er sprake is van enige betaling, zit er dan het risico in van
oneigenlijke concurrentie met de lokale vakhandel? Zo ja, hoe kan dit worden
voorkomen?
 Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over participatie op de arbeidsmarkt
en in het maatschappelijk verkeer. Deze leden hebben nog wel een aantal vragen.
 
 Met betrekking tot de samenhang en voorbeelden daarvan bij gemeenten:
heeft het kabinet een idee hoeveel gemeenten concreet gebruik maken van de
samenhang? Worden de mogelijkheden over het algemeen voldoende gezien en benut?
Hoeveel gemeenten maken gebruik van de in de brief genoemde voorbeelden? Vindt
het kabinet het nodig en is het bereid nog meer te doen om gemeenten te stimuleren
om gebruik te maken van een samenhangende aanpak met betrekking tot de vier
wetten, met als doel de participatie nog meer te vergroten? Zonder een blauwdruk
op te leggen, zou het kabinet wellicht sterker richting kunnen geven aan de
samenhang?
 
 Verder willen de leden van de PvdA-fractie weten of het mogelijk is om
in het kader van de verschillende wetten gebruik te maken van één
indicatiestelling. Dus, één diagnose, één overkoepelende
beoordeling waarbij mogelijkheden op grond van alle vier de wetten samen worden
beoordeeld. Is het kabinet van mening dat één indicatie een
extra bijdrage kan leveren om de participatie van mensen te verbeteren? Hoe
zou één zo’n indicatie in de praktijk kunnen worden vormgegeven?
 
 Ten aanzien van de instroom van alfahulpen in de functie van hulp in de
huishouding zijn de leden van de fractie van de PvdA verheugd om te zien dat
het kabinet de verbinding die gemeenten kunnen leggen tussen de Wwb
en de Wmo, zoals genoemd in de motie Wolbert c.s. (Kamerstuk 31 795,
nr. 27), herkent. Deze leden zijn het eens met de opmerking van de bewindspersonen
dat gemeenten niet alleen zouden moeten leiden naar alfahulpposities, maar
beter nog rechtstreeks naar werken in loondienst. Zij begrijpen dat een apart
plan voor de instroom van specifiek alfahulpen niet nodig is omdat gemeenten
vaak een brede benadering kiezen. Genoemde leden lezen dat het kabinet voornemens
is om reeds aanwezige kennis en opgedane ervaringen op dit vlak breder te
verspreiden en willen graag weten op welke wijze en op welke termijn het kabinet
dit gaat uitvoeren. Verder vragen de leden van de PvdA-fractie of hier opnieuw
een goede verbinding wordt gelegd met de aanbestedingsadviezen voor de hulp
in de huishouding in het kader van de Wmo.
 Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
 De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de samenhang
tussen de gedecentraliseerde taken voor zorg, inkomensvoorziening en werkgelegenheid
voor mensen met een arbeidsbeperking. Er wordt in de samenhang tussen deze
wetten voornamelijk gesproken over het overeenkomstige karakter met betrekking
tot participatie. Deze leden stellen vast dat hier een erg rooskleurig en
voornamelijk eenzijdig verhaal gehouden wordt. Zij stellen de vraag of deze
wetten opnieuw en zorgvuldiger kunnen worden omschreven. Waarom is bijvoorbeeld
weggelaten dat de Wwb ook een plicht tot inkomensvoorziening voor de gemeente
heeft? Waarom is bijvoorbeeld weggelaten dat de Wmo naast een participatiewet
ook een compensatiewet is, waarbij de compensatie een recht is en de gemeente
die afdoende moet regelen? Waarom is weggelaten dat de Wsw ook een wet is
die mensen met een arbeidsbeperking in staat moet stellen om ze op een beschutte
plaats aangepast werk te laten doen?
 
 De leden van de SP-fractie zien zeker dat er samenhang is tussen de verschillende
wetten. Het is natuurlijk prima als iemand uit de bijstand gere-integreerd
wordt in de thuiszorg. Deelt het kabinet de mening van deze leden dat dit
wel veronderstelt dat er een opleiding is gevolgd en dat er volgens de CAO
betaald moet worden? Is het kabinet werkelijk van mening dat werken als alfahulp
een adequate stap is op de zogenaamde participatieladder? Wat is er sociaal
aan om iemand de zekerheid van een bijstandsuitkering te laten inruilen voor
een contractloze betrekking waarbij geen werkgeverspremies voor bijvoorbeeld
ziekte en vakantie worden afgedragen, en waarbij ook omtrent bijscholing geen
rechten zijn?
 
 In de brief wordt de stelling geponeerd dat werk de beste manier is om
armoede te voorkomen. De leden van de SP-fractie willen hier de kanttekening
plaatsen dat het werk in de thuiszorg behoorlijk wordt onderbetaald. Kan het
kabinet weergeven wat het verschil is tussen de verdiensten van een alfahulp,
een huishoudelijk verzorgster in FWG 10 en FWG 15, ook in relatie tot een
uitkering van bijvoorbeeld een alleenstaande moeder?
 
 De leden van de SP-fractie sluiten ook niet uit dat iemand met een arbeidsbeperking
kan doorgroeien naar iemand die werkt in de huishoudelijke zorg. Hier geldt
het vaker genoemde principe van maatwerk. Genoemde leden vragen of het kabinet
de voorwaarden deelt dat de mensen die in de (thuis)zorg gedetacheerd worden
een opleiding moeten hebben gedaan en het duidelijk is dat zij het werken
onder tijdsdruk en zonder ondersteuning aankunnen. Alsmede het gegeven dat
het alleen werken bij mensen thuis geen bezwaar is voor degene die gedetacheerd
wordt. Hoe dienen gemeenten om te gaan met het gegeven dat mensen die werken
in de Wsw een CAO hebben, die afwijkt van de CAO in de zorg? Is dit verschil
gewenst, of stelt het kabinet iets anders voor?
 De leden van de SP-fractie verzetten zich tegen de stelling dat de huishoudelijke
verzorging schoonmaakwerkzaamheden zijn. Het werken in het huishouden bij
zwakkere mensen – zij hebben niet voor niets een indicatie voor hulp –
is specialistisch werk. Erkent het kabinet dit?
 
 De beschreven participatieladder is een sympathiek uitgangspunt om mensen
te activeren in de samenleving. Uiteraard moet er – via maatwerk –
gepoogd worden om iedereen in de samenleving te activeren en mee te laten
doen. Dat moet met oog voor de mens die het betreft, maar zou best een collectieve
voorziening kunnen zijn. De gegeven opsomming van activiteiten spreekt niet
van condities waaronder werkzoekenden ingezet kunnen worden voor klusjes in
en rond het huis of kinderopvang, verlichting van mantelzorgers en de veiligheid
in de buurt. Geldt hier het credo dat mensen echt salaris voor echt werk krijgen,
en in die zin een arbeidscontract hebben met de bijbehorende rechten en plichten?
Geldt hier ook het credo dat men zorgt dat mensen afdoende zijn opgeleid om
het werk goed te kunnen doen? Ook iets als het helpen met sporten als vrijwilliger
vereist wel kennis van het menselijk lichaam en het oog houden voor veiligheid
in de sporthal of op het sportveld. Graag vernemen de leden van de SP-fractie
hierop een reactie.
 
 De instroom in vrijwilligerswerk is natuurlijk een eerste stap. Wel willen
de leden van de SP-fractie wijzen op het gevaar dat mensen ook hier weer kunnen
blijven «hangen» en dat het erop lijkt alsof iemand met behoud
van uitkering verplicht vrijwilligerswerk doet voor langere tijd. Wanneer
er een tekort is aan vrijwilligers is het aantrekkelijk om mensen niet te
laten doorgroeien als zij daar wel aan toe zijn. Ziet het kabinet nog meer
van dit soort gevaren? Deze leden zien dit gevaar ook bij mensen die vanuit
de bijstand in een alfahulpconstructie worden gere-integreerd.
 
 Het kabinet spreekt over het inzetten van leerwerkplekken en stages in
de zorg en het welzijnswerk. Jongeren die bij de gemeente aankloppen voor
een bijstandsuitkering moeten het leerwerkaanbod aanvaarden voordat zij aanspraak
kunnen maken op een inkomensvoorziening. Kan het kabinet garanderen dat elke
jongere die bij de gemeente aanklopt een baan, opleidingsplek of een combinatie
van beide krijgt? Zo ja, hoe beoordeelt het kabinet de signalen van scholen,
gemeenten en leerwerkbedrijven die aangeven dat zij jongeren naar huis moeten
sturen, omdat er geen leerwerkplekken meer voorradig zijn? Hoeveel leerwerkplekken
gaat het kabinet creëren en op welke termijn? Ziet het kabinet mogelijkheden
om publieke banen te scheppen in de zorg, het onderwijs (conciërges)
en in het onderhoud van wijken en buurten (wijkcentra), zodat met name jongeren
hun opleiding kunnen afmaken en gegarandeerd zijn van een leerwerkplek? Kan
dit worden toegelicht?
 
 De verschillende wetten hebben in gemeenten vaak ook verschillende loketten.
De leden van de SP-fractie juichen het toe dat er wordt gekeken naar integratie
van deze loketten waardoor er integraal naar iemand gekeken kan worden bij
een hulpvraag aan de gemeente. Genoemde leden vragen het kabinet naast het
inspireren van gemeenten tot dit soort stappen, ook te waarschuwen voor gevaren
van kortzichtige kruisbestuiving. Het zou juist tegengesteld werken als mensen
in de thuiszorg gaan werken tegen een lager loon, omdat dit de verplichte
re-integratie is, en mensen die al jaren in de thuiszorg werken worden verdrongen.
Op deze wijze is de druk op het inkomen van laagbetaalde beroepen wel vaker
georganiseerd. Graag vernemen de leden van de SP-fractie hierop een reactie.
 Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
 De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de staatssecretarissen
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en hebben daarover een aantal vragen en opmerkingen.
 
 Er wordt een relatie gelegd met de motie Wolbert c.s. die beoogt dat mensen
uit de Wwb instromen als alfahulp. Hoe zien de beide staatssecretarissen dat?
Werkzoekenden moeten een traject of opleiding volgen. Worden mensen gedwongen
om als alfahulp te gaan werken? Worden mensen gedwongen om werkzaamheden te
gaan doen bij de allerzwaksten in deze samenleving? Worden ouderen overgegeven
aan ongemotiveerde alfahulpen die het werk moeten doen? Wie gaan die cursussen
betalen? Gaat dat van het geld af dat bestemd is voor de Wmo?
 In het voorbeeld uit Apeldoorn wordt gesteld dat de mensen geen onderdeel
meer uitmaken van het uitkeringenbestand, maar het re-integratiebureau wordt
wel door de gemeente betaald, dus is er niet gewoon sprake van het verschuiven
van de kosten? Wat zijn de kosten van al die activeringscentra en de empowerment
programma’s voor allochtone vrouwen? Is het niet goedkoper om mensen
te verplichten te werken op straffe van een korting op de uitkering?
 De leden van de PVV-fractie zijn geschokt door de zinvolle dagbesteding
die aan langdurig verslaafden wordt geboden, terwijl ouderen hun dagbesteding
kwijtraken. Laat men iedereen die kan werken aan het werk sturen dan kunnen
de miljoenen die aan de re-integratienonsens worden uitgegeven gebruikt worden
voor zinnige dingen.
 
 Tot slot hebben de leden van de PVV-fractie de vraag of het op termijn
de bedoeling is dat de gelden voor de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ als één
geheel naar de gemeenten gaan en er helemaal geen controle meer is op de bestedingen.
 Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake de samenhang tussen de Wmo,
Wwb, Wsw en de WIJ. De bewindslieden schetsen een positief beeld, gemeenten
pakken zelf in een aantal gevallen op om de overlap en de grenzen tussen de
verschillende wetten te slechten. Het kabinet wil hier een ondersteunende
rol in spelen, omdat het in de kern erop neer komt dat bestuurders in de gemeente
zelf hun regierol moeten oppakken. Toch ontbreekt in de brief het kabinetsbrede
standpunt aangaande de overlap tussen de verschillende wetten. En niet onbelangrijk,
de verschillende financieringsstromen die hieraan ten grondslag liggen. Heeft
het kabinet hier in brede zin over nagedacht en zo ja, welke richting is men
van zins in te slaan?
 II. REACTIE VAN DE MINISTERS
 We gaan op bovenstaande vragen en opmerkingen themagewijs in.
 Algemeen
 De leden van de SP-fractie stellen de vraag of de onderhavige wetten opnieuw
en zorgvuldiger kunnen worden omschreven en vragen waarom bijvoorbeeld is
weggelaten dat de Wwb ook een plicht tot inkomensvoorziening voor de gemeente
heeft, de Wmo naast een participatiewet ook een compensatiewet
is (waarbij de compensatie een recht is en de gemeente die afdoende moet regelen)
en de Wsw ook een wet is die mensen met een arbeidsbeperking in staat moet
stellen om ze op een beschutte plaats aangepast werk te laten doen?
 
 
 De brief gaat in op de participatie van mensen en het
bevorderen hiervan door verbindingen te leggen tussen de daarvoor van belang
zijnde wetten. Hierbij is ingegaan op de daarvoor relevante onderdelen van
desbetreffende wetten. De aangehaalde wetten omvatten inderdaad meer dan de
participatie bevorderende onderdelen.
 
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet een standpunt heeft
over overlap tussen de verschillende wetten, en de verschillende financieringsstromen
die hieraan ten grondslag liggen. De leden van de PVV-fractie hebben de vraag
of het op termijn de bedoeling is dat de gelden voor de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ
als één geheel naar de gemeenten gaan en er helemaal geen controle
meer is op de bestedingen.
 
 
 In de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ staat participatie centraal.
De Wwb en WIJ richten zich hierbij op de werkzoekende; de Wsw op het laten
participeren van mensen met een beperking; de Wmo op mensen die een belemmering
ervaren in de participatie in de maatschappij en in de zelfredzaamheid. Er
is in de praktijk beperkt overlap tussen deze wetten. De wetten kunnen elkaar
wel versterken. Zo kan voor iemand waarvoor regulier werk nog een stap te
hoog is, vrijwilligerswerk in de Wmo helpen om iemand ervaring op te laten
doen, dagritme op te bouwen, een werkzoekende in zijn eigen kracht te zetten.
Daarmee kan vrijwilligerswerk onderdeel zijn van een re-integratietraject.
 
 
 
 De Wmo-middelen zitten grotendeels in de algemene uitkering
van het gemeentefonds. Daarnaast zitten de middelen voor hulp bij het huishouden
in een integratie-uitkering. Daarmee zijn alle Wmo-middelen – binnen
de randvoorwaarden van de Wmo – reeds vrij besteedbaar. Gemeenten kunnen
sinds 1 januari 2009 met het Participatiebudget re-integratievoorzieningen,
inburgeringsvoorzieningen, educatie-opleidingen en combinaties van deze voorzieningen
financieren voor een brede doelgroep. Dit vergroot de mogelijkheden voor gemeenten
om tot integrale beleidsvorming en dienstverlening te komen. Ten behoeve van
de participatie van geïndiceerde mensen met een beperking ontvangen gemeenten
jaarlijks een Wsw-budget om een vastgesteld aantal Wsw-plaatsen te realiseren.
Er zijn op dit moment geen plannen om deze financiering op enigerlei wijze
samen te voegen dan wel de gelden voor de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ als een geheel
naar de gemeenten te doen laten gaan.
 
 
 
 Er is wel degelijk controle op de verschillende gelden.
Voor een deel is deze decentraal: de gemeenteraad controleert of de gemeente
de middelen op het terrein van de Wmo, het participatiebudget en de Wsw goed
heeft ingezet.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of kleine plattelandsgemeenten dezelfde
mogelijkheden kunnen benutten als grotere steden om de samenhang tussen de
beleidsterreinen van de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ goed te organiseren. In hoeverre
geeft regionale samenwerking deze gemeenten juridisch en financieel gelijke
kansen om samenhang te realiseren?
 
 
 Er zijn tal van mogelijkheden om dwarsverbanden tussen
de Wmo, Wwb, Wsw en WIJ te leggen, zoals ook de genoemde voorbeelden in de
brief van 12 oktober 2009 laten zien. Dit vraagt om maatwerk. De mogelijkheden hiertoe zijn afhankelijk van de lokale situatie, maar vooral
ook van de ambitie, durf en wil van individuele wethouders. Een grotere gemeente
kan daarbij het voordeel van schaal hebben. Hier is het makkelijker om iets
te organiseren als het alleen voor een grotere groep rendabel is. Bijvoorbeeld
als de ontwikkelingskosten hoger zijn. Een kleinere gemeente kan daarentegen
het voordeel hebben van betere contacten tussen burgers, gemeente en bedrijven.
Daarnaast kunnen kleinere gemeenten samenwerken met andere gemeenten in de
buurt en gebruik maken van kennis van grotere gemeenten. Uit de in de brief
genoemde bijeenkomst met wethouders van elf gemeenten (die in omvang varieerden)
is ook niet gebleken dat schaalgrootte een belemmering zou zijn voor het leggen
van verbindingen.
 
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat de bewindslieden in de brief
melden dat er soms nog financiële en juridische belemmeringen zijn bij
het leggen van verbindingen tussen de genoemde wetten. De leden vragen welke
belemmeringen dit zijn? Hoe kunnen de belemmeringen zo snel mogelijk worden
opgelost?
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen met betrekking tot de samenhang en
voorbeelden daarvan bij gemeenten: heeft het kabinet een idee hoeveel gemeenten
concreet gebruik maken van de samenhang.
 
 
 In de brief van 12 oktober 2009 staat dat wethouders
aangeven dat er in de perceptie van gemeenten soms belemmeringenvan financiële
of juridische aard spelen bij het leggen van verbindingen tussen de bedoelde
wetten. Aangegeven werd dat er in de praktijk meer mogelijk bleek te zijn
dan in eerste instantie werd aangenomen. Betrokken wethouders gaven aan dat
het eerst en vooral gaat om visie, ambitie en creativiteit. We zijn niet op
de hoogte van belemmeringen die interessante opties van samenhang in de weg
staan. Er zijn al veel initiatieven en er komen ook steeds nieuwe initiatieven
bij.
 
 
 
 Vanwege het decentrale karakter van de diverse wetten
en in het kader van de beperking van administratieve lasten wordt vanuit het
Rijk niet integraal bijgehouden of en in welke mate gemeenten de genoemde
voorbeelden toepassen.
 
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of de mogelijkheden met betrekking
tot de samenhang tussen de wetten over het algemeen voldoende gezien en benut
worden. Vindt het kabinet het nodig en is het bereid nog meer te doen om gemeenten
te stimuleren om gebruik te maken van een samenhangende aanpak met betrekking
tot de vier wetten met het doel de participatie nog meer te vergroten, vragen
deze leden zich af. Zonder een blauwdruk op te leggen, zou het kabinet wellicht
sterker richting kunnen geven aan de samenhang? De leden van de PvdA-fractie
lezen dat het kabinet voornemens is om reeds aanwezige kennis en opgedane
ervaringen ten aanzien van het leggen van verbindingen tussen Wmo en Wwb breder
te verspreiden en willen graag weten op welke wijze en op welke termijn het
kabinet dit gaat uitvoeren. Verder vragen de leden van de PvdA-fractie of
hier opnieuw een goede verbinding wordt gelegd met de aanbestedingsadviezen
voor de hulp in de huishouding in het kader van de Wmo.
 
 
 Zoals hierboven ook aangegeven, zijn de mogelijkheden
voor het leggen van verbindingen sterk afhankelijk van de lokale situatie;
van zowel de vraag van burgers naar diensten, de mogelijkheden van uitkeringsgerechtigden
en bijvoorbeeld het contact met bedrijven en instellingen. Het is zowel ten
principale als praktisch gezien vooral aan gemeenten zelf om hiermee aan de
slag te gaan. Het kabinet heeft de indruk dat de mogelijkheden
met betrekking tot samenhang over het algemeen voldoende worden gezien. Gemeenten
hebben hierbij ook alle belang. Op het terrein van de Wwb, Wsw, WIJ en Wmo
kunnen doelmatigheidswinsten worden behaald, onder meer door het verkleinen
van de afstand tot de arbeidsmarkt van werkzoekenden, vermindering van de
uitkeringslasten, waarbij tegelijkertijd de (maatschappelijke) participatie
en het welzijn van de burgers kunnen worden verhoogd. Een goede uitwerking
vraagt soms ook kennis over goede voorbeelden bij andere gemeenten. Het vraagt
ook visie voor een langere periode; uitkeringsgerechtigden kunnen voor een
langere periode intensieve begeleiding nodig hebben.
 
 
 
 Het kabinet wil extra richting geven. Op het Wmo-congres
over Welzijn Nieuwe Stijl (van 24 september 2009) heeft de toenmalige
staatssecretaris van VWS aangegeven voornemens te zijn om in 2010 in overleg
met de VNG een aantal nieuwe handreikingen op te stellen. Deze handreikingen
(die via de reguliere kanalen, zoals de website www.invoeringwmo.nl, worden
verspreid) zien op het versterken van de samenhang en samenwerking tussen
partijen op lokaal niveau.
 
 
 In deze handreikingen zal ook aandacht worden besteed
aan innovatieve vormen van het selecteren van diensten. In de recente aanbestedingen
van huishoudelijke hulp bij gemeenten zijn in de bestekken goede voorbeelden
te vinden van ketensamenwerking.
 
 Jongeren
 De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet kan garanderen dat elke
jongere die bij de gemeente aanklopt een baan, opleidingsplek of een combinatie
van beide krijgt? Zo ja, hoe beoordeelt het kabinet de signalen van scholen,
gemeenten en leerwerkbedrijven die aangeven dat zij jongeren naar huis moeten
sturen, omdat er geen leerwerkplekken meer voorradig zijn? Hoeveel leerwerkplekken
gaat het kabinet creëren en op welke termijn?
 
 
 De WIJ verplicht gemeenten om elke jongere die een
aanvraag indient voor een werkleeraanbod, ook daadwerkelijk een aanbod te
doen dat uiteindelijk moet leiden tot de duurzame arbeidsparticipatie van
de jongere. Gemeenten die structureel niet of onvoldoende aan deze verplichting
voldoen, lopen het risico dat hun zogenoemde I-deel niet toereikend zal zijn
door de financiële prikkel die, conform de Wwb, in de WIJ is ingebouwd.
Indien een leerwerkplek niet direct beschikbaar is, is het aan de gemeente
om een ander werkleeraanbod te doen, binnen de mogelijkheden van de WIJ, dat
bijdraagt aan de weg tot duurzame arbeid van de jongere. Dit kan bijvoorbeeld
scholing, trainingen of een zorgaanbod zijn. Door de belangrijke functie die
gemeenten hebben bij het begeleiden van jongeren naar een reguliere arbeidsplaats,
hebben zij verschillende instrumenten op handen om richting werkgevers in
te zetten. Bijvoorbeeld een loonkostensubsidie om jongeren tijdelijk te ondersteunen
bij de arbeidsinschakeling. In deze tijd van crisis is het Actieplan Jeugdwerkloosheid
ingezet onder ander voor het creëren van extra leerwerkplekken die ook
benut kunnen worden in het kader van de uitvoering van de WIJ.
 
 
 
 In het kader van het Actieplan Jeugdwerkloosheid zijn
extra financiële middelen toegekend aan de 30 convenantregio’s –
waar een Werkpleinplusvestiging is – waarmee de verantwoordelijke partijen
(gemeenten, kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven, UWV WERKbedrijf
en onderwijsinstellingen) extra leerwerk-, stage- en traineeplaatsen en (leer)
banen kunnen realiseren. Tot op heden zijn er vier sectorarrangementen tot
stand gekomen waarbij in totaal bijna 12,5 duizend plekken voor jongeren gecreëerd
kunnen worden. Daarnaast worden extra activiteiten van de kenniscentra
gefinancierd als onderdeel van het zgn. stage- en leerbanenoffensief. Naar
inschatting van Colo – een vereniging van 17 samenwerkende kenniscentra
voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven – zijn er ca. 26 000 16-
en 17-jarige mbo-studenten in de bbl, op een totaal van ruim 500 000
mbo-studenten. Colo volgt voor alle categorieën mbo-studenten de ontwikkelingen
met betrekking tot de beschikbaarheid aan stage en leerwerkplekken. De regio’s
worden daarnaast gemonitord om te bezien of zij erin slagen voldoende stage-,
leerwerk- en traineeplaatsen en (leer) banen aan te bieden.
 
 
 De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet mogelijkheden ziet om
publieke banen te scheppen in de zorg, het onderwijs (conciërges) en
in het onderhoud van wijken en buurten (wijkcentra), zodat met name jongeren
hun opleiding kunnen afmaken en gegarandeerd zijn van een leerwerkplek? Kan
dit worden toegelicht?
 
 
 Bij de decentralisatie van verantwoordelijkheden past
het niet om door het Rijk daarbij extra publieke banen in de zorg en het onderwijs
te scheppen. Het is aan gemeenten en UWV om te bezien of iemand (tijdelijk)
op een leerwerkplek ervaring op kan doen. Zij hebben hiervoor ook de middelen.
Wel komen instellingen die zorg leveren in het kader van de Zorgverzekeringswet,
de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten of de Wet op de Jeugdzorg in aanmerking
voor een vergoeding uit het VWS Stagefonds voor de realisatie van stageplaatsen
voor leerlingen die een verpleegkundige, verzorgende of sociaalagogische opleiding
volgen.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen hoeveel jongeren de branche Verpleging
en Verzorging Thuis (VVT) inmiddels concreet aan werk heeft geholpen en op
welk niveau?
 
 
 Er lopen verschillende projecten specifiek gericht
op de zorgsector. Het plan van Actiz om in 2009 en 2010 circa 6 000 jeugdige
werklozen of met werkloosheid bedreigde werknemers aan een baan te helpen,
heeft als zodanig echter geen doorgang gevonden. De financiering van het plan
was een probleem, in de zin dat Actiz er vanuit ging dat een groot deel van
de kosten door de overheid gedragen zou worden en de eigen bijdrage vanuit
de sector slechts beperkt was. Dit neemt niet weg dat er op regionaal en lokaal
niveau concrete afspraken gemaakt kunnen worden over het plaatsen van deze
groepen in de VVT-sector. Met Actiz en andere zorgpartijen wordt gesproken
over het plaatsen van jeugdige werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers.
Op dit moment bestaat nog geen volledig beeld van het aantal geplaatsten.
 
 Hulp bij het huishouden/Opleiding
 De leden van de CDA-fractie willen weten of na de wetswijziging de gemeenten
nu actief en objectief informatie geven over de alfahulpconstructie. Heeft
het kabinet daar al zicht op?
 
 
 De wetswijziging Wmo i.v.m. de alfahulpen is met ingang
van 1 januari 2010 in werking getreden. Het kabinet heeft gemeenten hulp
geboden bij de voorlichting via handreikingen en voorlichtingsbijeenkomsten.
Het is nog niet bekend hoe dat in de praktijk uitwerkt. Ik heb echter nog
geen negatieve signalen ontvangen. Een en ander zal in de loop van het jaar
gemonitord worden.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe het kabinet ervoor zorgt dat het
aanbod van alfahulpen in stand blijft? Hoe worden mensen die kiezen voor het
beroep alfahulp door de gemeenten begeleid om het te worden of te blijven?
 
 
 Er bestaan duidelijke kaders voor mensen die onder
de regeling dienstverlening aan huis willen werken. Daaronder valt ook de
alfahulp. De wetswijziging Wmo beoogt geenszins verandering te brengen in
deze kaders. Na de introductie van de Wmo werden veel burgers ongevraagd,
onwetend en ongewenst werkgever van een alfahulp. De wetswijziging stopt deze
ongewenste situatie door de burger die – na goede informatievoorziening
door de gemeente – kiest voor ondersteuning in natura te vrijwaren van
alle verplichtingen die bij werkgeverof opdrachtgeverschap horen. De wetswijziging
beschermt voorts die medewerkers die de facto gedwongen werden om hun vaste
dienstverband op te zeggen en «kiezen» voor een alfahulp-constructie.
In die zin zorgt de wetswijziging Wmo ervoor dat de «zuivere»
alfahulp weer terugkeert, zoals dat voor de introductie van de Wmo het geval
was in de zin dat zowel alfahulp als burger bewust kiezen voor de voor- en
nadelen die aan het werken via de alfahulp-constructie verbonden zijn.
 
 
 De vraag om een alfahulp is een keuze van de burger
die gekozen heeft voor het persoonsgebonden budget. Het is ook aan de werkzoekende
om te bepalen of deze er voor kiest om als alfahulp te willen werken.
 
 
 Volgens de leden van de CDA-fractie is er een verbinding te maken tussen
het opleiden van werkzoekenden en de thuiszorg om in deze vacatures te kunnen
voorzien. Zij vragen hoeveel mensen er inmiddels door deze verbinding aan
het werk zijn als hulp in het huishouden en wat de eventuele belemmeringen
voor gemeenten zijn om hier niet actief mee aan de slag te gaan?
 
 
 Het kabinet onderschrijft het belang van het opleiden
van werkzoekenden voor de zorg, daar waar mogelijk.Vanuit het perspectief
van leren en werken worden in verschillende regio’s projecten uitgevoerd
gericht op de zorg sector, inclusief de thuiszorg. Het gaat daarbij om o.a.
de opleiding helpende tot startkwalificatieniveau waarin tot medio 2009 circa
2000 leerwerktrajecten zijn uitgevoerd en helpende zorg & welzijn met
circa 2500 leerwerktrajecten. De monitor 2010 zal dit beeld actualiseren.
 
 
 Er is eind 2009 een regionale infrastructuur voor samenwerking
UWV en zorgsector opgezet in de 30 arbeidsmarktregio’s waar ook de convenanten
jeugdwerkloosheid gelden. Het gaat hierbij om samenwerking, veelal in een
Branche servicepunt zorg, tussen UWV en gemeenten op de werkpleinen, met de
onderwijsinstellingen en de (samenwerkingsverbanden van) zorgwerkgevers in
de regio. De Branche servicepunten zorg bevinden zich nog in een fase van
implementatie. Wel zijn in elke regio ambities geformuleerd voor in-, door-
en uitstroom van mensen in de zorgsector. In deze regionale zorgnetwerken
wordt voor de doelgroep jongeren verbinding gezocht met de uitdagingen die
voortkomen uit het convenant jeugdwerkloosheid.
 
 
 De leden van de SP-fractie verzetten zich tegen de stelling dat de huishoudelijke
verzorging schoonmaakwerkzaamheden zijn. Zij vragen of het kabinet erkent
dat het werken in het huishouden bij zwakkere mensen – zij hebben niet
voor niets een indicatie voor hulp – specialistisch werk is.
 Tevens vragen zij of het kabinet de mening van deze leden deelt dat re-integratie
in de thuiszorg wel veronderstelt dat er een opleiding is gevolgd en dat er
volgens de CAO betaald moet worden? De leden van de SP-fractie vragen of het
kabinet de voorwaarden deelt dat de mensen die in de (thuis)zorg gedetacheerd
worden een opleiding moeten hebben gedaan en het duidelijk is dat zij het
werken onder tijdsdruk en zonder ondersteuning aankunnen. Alsmede het gegeven
dat het alleen werken bij mensen thuis geen bezwaar is voor degene die gedetacheerd
wordt. Wie gaan de cursussen betalen? Gaat dat van het geld af dat bestemd
is voor de Wmo?
 
 
 De hulp bij het huishouden in het kader van de Wmo
wordt geleverd aan burgers die een beperking ondervinden in hun zelfredzaamheid.
Die dient te worden gecompenseerd. Voorop staat dat de werkzaamheden van de
hulp bij het huishouden voldoen aan kwaliteitseisen. Zo geldt de Kwaliteitswet
op grond waarvan de Inspectie een toezichthoudende taak heeft. In dat licht
is onlangs met alle betrokken partijen een kwaliteitsdocument opgesteld. Alle
partijen die meedingen naar een opdracht van een gemeente moeten aan dezelfde
kwaliteitseisen – uit het kwaliteitsdocument en eventueel aanvullende
eisen uit de aanbesteding – voldoen.
 
 
 
 De medewerkers van de leveranciers, zowel thuiszorgaanbieders
als schoonmaakbedrijven, moeten aan deze kwaliteitseisen voldoen. Iemand die
problemen heeft met het leggen van sociale contacten, stuur je niet zomaar
naar hulpbehoevende burgers toe. Dit is zowel niet prettig voor degene die
de hulp krijgt, als voor degene die de hulp moet bieden. Het aan het werk
helpen en houden van mensen levert de meeste kans op succes wanneer het werk
past bij de kennis en vaardigheden van de betrokkene. Als medewerkers niet
aan de kwaliteitseisen voldoen, zal aanvullende opleiding nodig zijn. Dit
zal niet voor iedereen nodig zijn en zal – indien opportuun –
maatwerk vragen.
 
 
 
 Gemeenten kunnen in het kader van een re-integratietraject
beoordelen of iemand bijscholing nodig heeft om werk te aanvaarden. Zij kunnen
hiertoe – naar eigen bevinding – het participatiebudget inzetten,
voor iedereen van 18 jaar en ouder en onder bepaalde voorwaarden ook voor
jongeren van 16 en 17 jaar, en er uitzicht bestaat op werk danwel een concrete
baan.
 
 
 De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet werkelijk van mening
is dat werken als alfahulp een adequate stap is op de zogenaamde participatieladder?
 Wat is er sociaal aan om iemand de zekerheid van een bijstandsuitkering
te laten inruilen voor een contractloze betrekking waarbij geen werkgeverspremies
voor bijvoorbeeld ziekte en vakantie worden afgedragen, en waarbij ook omtrent
bijscholing geen rechten zijn?
 
 
 Het kabinet is van mening dat iemand die in staat is
om te participeren op de arbeidsmarkt, daartoe ook daadwerkelijk stappen zet.
Werkzaam zijn als alfahulp kan volgens het kabinet daadwerkelijk de afstand
tot de arbeidsmarkt verkleinen.
 
 
 
 Zoals ook in de brief van 12 oktober 2009 is aangegeven,
heeft een dienstverband van een thuishulp bij een thuiszorginstelling praktische
voordelen ten opzichte van het starten als alfahulp. Zo biedt een dienstverband
van een thuishulp bij een thuiszorginstelling meer zekerheden om een duurzaam
economisch zelfstandig bestaan te waarborgen dan het aan de slag gaan als
alfahulp. Bedacht zij dat sommige mensen ook de voorkeur geven aan werken
als alfahulp. Het kan zijn dat iemand bijvoorbeeld meer vrijheid bij het werken
wil hebben, of iemand kan vanwege de privé-situatie, werk beter combineren
met werkzaamheden als alfahulp dan in een baan met een vast werkrooster.
 
 
 
 Overigens heeft een alfahulp wel degelijk een contract.
De alfahulp is niet in loondienst bij een zorgaanbieder, maar hij werkt wel
als werknemer voor een opdrachtgever. De opdrachtgever is de werkgever van
de werknemer. Dit betekent dat er sprake moet zijn van een gezagsverhouding.
Een alfahulp kan ook met meerdere opdrachtgevers een contract hebben. Een
alfahulp heeft een arbeidscontract met de opdrachtgever voor maximaal 3 dagen
per week voor klussen in en om het huis. De alfahulp valt onder de bescherming
van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Dat wil
zeggen dat hij/zij recht heeft op minstens het (evenredig deel van het) wettelijke
minimumloon en minstens de vakantietoeslag en het (evenredige) aantal vakantiedagen
dat in de WML is geregeld. Verder heeft de alfahulp (op grond van het Burgerlijk
Wetboek) ook recht op doorbetaling van het loon bij arbeidsongeschiktheid
gedurende zes weken.
 
 
 De leden van de PVV-fractie vragen of mensen worden gedwongen om als alfahulp
te gaan werken of werkzaamheden te gaan doen bij de allerzwaksten in deze
samenleving? Worden ouderen overgegeven aan ongemotiveerde alfahulpen die
het werk moeten doen?
 
 
 Mensen worden niet gedwongen om als alfahulp te gaan
werken vanuit een dienstverband bij een thuiszorginstelling. Hier is juist
een einde aan gemaakt door de wetswijziging Wmo, die met algemene stemmen
door uw Kamer is aangenomen. Daarnaast legt de WWB een bijstandsgerechtigde
weliswaar de verplichting op om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid
te verkrijgen en te aanvaarden. Of het werk als alfahulp in een individueel
geval als zodanig wordt beschouwd, wordt door de gemeente afgestemd op de
persoonlijke omstandigheden van het individu, conform het principe van maatwerk.
 
 
 De leden van de PVV-fractie geven aan dat in het voorbeeld uit Apeldoorn
wordt gesteld dat de mensen geen onderdeel meer uitmaken van het uitkeringenbestand,
maar het re-integratiebureau wordt wel door de gemeente betaald, dus is er
niet gewoon sprake van het verschuiven van de kosten?
 
 
 Het aangehaalde voorbeeld van Apeldoorn laat zien hoe
een bijstandsgerechtigde via een kortdurende opleiding en een detacheringsperiode
van een half jaar, uitstroomt naar regulier werk. In zijn algemeenheid geldt
dat over de detacheringsperiode afspraken tussen gemeenten, re-integratiebedrijf,
zorgaanbieder en uitkeringsgerechtigde gemaakt kunnen worden. Afhankelijk
van de kwaliteiten van de gedetacheerde mensen kan een vergoeding van de inlener
worden gevraagd. Er is derhalve geen sprake van verschuiving van kosten.
 
 Activering
 De leden van de SP-fractie vragen of bij de activiteiten die in kader
van de participatieladder worden verricht het credo geldt dat mensen echt
salaris voor echt werk krijgen, en in die zin een arbeidscontract hebben met
de bijbehorende rechten en plichten? Geldt hier ook het credo dat men zorgt
dat mensen afdoende zijn opgeleid om het werk goed te kunnen doen?
 
 
 Uitstromen naar regulier werk is voor sommige mensen
niet direct mogelijk omdat bijvoorbeeld de afstand tot de arbeidsmarkt nog
te groot is. Dit kan betekenen dat iemand eerst nog een re-integratietraject
moet volgen, praktijkervaring moet opdoen of zich moet bijscholen en pas daarna
klaar is voor de stap naar de arbeidsmarkt. Voor anderen zal eerst gewerkt
moeten worden aan het krijgen van structuur in het leven en is het opbouwen
van sociale vaardigheden een stap die nog moet worden gemaakt. Vanuit de individuele
omstandigheden van de klant zal op maat een voorziening kunnen worden aangeboden.
Op het moment dat de werkzoekende een reguliere baan heeft gevonden, passen
daar de normale arbeidsvoorwaardelijke rechten en plichten bij.
 
 
 De leden van de PVV-fractie vragen wat de kosten zijn van al die activeringscentra
en de empowerment programma’s voor allochtone vrouwen? Is
het niet goedkoper om mensen te verplichten te werken op straffe van een korting
op de uitkering?
 
 
 Activeringscentra en empowerment programma’s
kunnen onderdeel zijn van de gemeentelijke instrumentaria om mensen te activeren.
Het kabinet heeft, gelet op de decentralisatie en de daarbij behorende derapportage,
geen zicht op de kosten die gemeenten daarvoor maken. De Wwb legt de verplichting
op aan werkzoekenden werk te zoeken en te aanvaarden. De ervaring leert dat
mensen die aangewezen zijn op activeringstrajecten, op zo een afstand tot
de arbeidsmarkt staan dat voor hen betaald werk nog niet tot de mogelijkheden
behoort. Juist door hen te activeren kunnen ze een eerste stap richting werk
zetten.
 
 
 De leden van de SP-fractie zijn van mening dat – wanneer er een
tekort is aan vrijwilligers – het aantrekkelijk is om mensen niet te
laten doorgroeien als zij daar wel aan toe zijn. Ziet het kabinet nog meer
van dit soort gevaren? Deze leden zien dit gevaar ook bij mensen die vanuit
de bijstand in een alfahulpconstructie worden gere-integreerd.
 
 
 Wij zien dat gevaar niet zo. Noch in de twee gegeven
voorbeelden noch in het algemeen. De prikkel in de Wwb zorgt er voor dat gemeenten
mensen begeleiden naar regulier werk. Door iemand te laten uitstromen, kan
er immers bespaard worden op de uitkeringslasten. Daarenboven zijn er nog
verschillende (nieuwe) manieren om het aanbod van vrijwilligers te vergroten.
Daar zet het kabinet ook op in. We verwijzen daarvoor graag naar de beleidsbrief «Voor
Elkaar» (Kamerstukken II 2007/08, 30 169, nr. 11).
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen welke concrete resultaten activiteiten
zoals activeringscentra opleveren voor de participatie van deze doelgroepen?
 
 
 Gemeenten die een activeringscentrum hebben opgezet,
laten weten dat zij dat doen met het oog om werkzoekenden die een grote afstand
tot de arbeidsmarkt hebben, weer actief te maken. Een aantal door hen genoemde
concrete resultaten zijn: het activeren van langdurig werkzoekenden, uitstroom
naar werk, lagere instroom van jongeren in de bijstand, het empoweren van
de werkzoekenden en erbij horen. Daarnaast kan met de activiteiten die worden
uitgevoerd ook de participatie en zelfredzaamheid van burgers waar klusjes
worden uitgevoerd, worden bevorderd. Mensen kunnen meer uit hun isolement
worden gehaald, boodschappen kunnen worden gedaan voor mensen die slecht ter
been zijn etc.
 
 
 De leden van de CDA-fractie willen weten of – als er sprake is van
enige betaling bij het project Wonen Zorg Service in de Wijk (WZSW) –
er dan het risico inzit van oneigenlijke concurrentie met de lokale vakhandel?
Zo ja, hoe kan dit worden voorkomen?
 
 
 De activiteiten worden uitgevoerd in de vorm van vrijwilligerswerk
of met behoud van uitkering. De begeleiders hebben een betaalde baan. De activiteiten
betreffen eenvoudige klussen. De activiteiten zijn niet bedoeld om in concurrentie
te treden met de lokale vakhandel. Het gaat bijvoorbeeld om ondersteuning
bij kleine reparaties, het vervangen van lampen, of helpen bij het boodschappen
doen. Veelal wordt hiermee ook niet in concurrentie getreden. Toch is, zeker
bij klussen met een hoger volume en regelmaat, de concurrentie met de markt
en een eventuele oneerlijke concurrentie die daaruit volgt wel een aandachtspunt
voor gemeenten.
 
 Regelhulp/integrale indicatiestelling
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe het staat met de integrale indicatiestelling
en met de samenwerking tussen gemeenten, het Centrum Indicatiestelling Zorg
(CIZ) en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV)? De leden
van de PvdA-fractie willen weten of het mogelijk is om in het kader van de
verschillende wetten gebruik te maken van één indicatiestelling.
Dus, één diagnose, één overkoepelende beoordeling
waarbij mogelijkheden op grond van alle vier de wetten samen worden beoordeeld.
Is het kabinet van mening dat één indicatie een extra bijdrage
kan leveren om de participatie van mensen te verbeteren? Hoe zou één
zo’n indicatie in de praktijk kunnen worden vormgegeven?
 
 
 De inschatting is dat het instellen van één
indicatiestelling lastig is te realiseren, gelet op het feit dat indicaties
meerdere doelen dienen. Hiervoor zij ook verwezen naar eerdere brieven hierover aan de Kamer. Wel zijn wij overtuigd dat de
klantvriendelijkheid voor de burger verbeterd kan worden. In een brief van
2 september 2009 over verminderen Regeldruk
is de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de
stroomlijning van indicatieprocessen in zorg en sociale zekerheid. In de brief
van 7 december 2009 bent u geïnformeerd over de resultaten en aanbevelingen
van het Programma Stroomlijning Indicatieprocessen (STIP). Kort samengevat
kan de conclusie worden getrokken dat het programma STIP heeft aangetoond
dat het stroomlijnen van indicatieprocessen in zorg en sociale zekerheid een
meerwaarde oplevert voor de cliënten met een meervoudige problematiek.
Zij blijken meer tevreden over de integrale dienstverlening van de samenwerkende
uitvoeringsorganisaties en het daardoor tegelijkertijd reduceren van de administratieve
lasten. VWS en SZW willen aan de samenwerking dan ook een vervolg geven en
daarbij voortbouwen op resultaten die daarin behaald zijn. Naar aanleiding
van de brief van 7 december 2009 over resultaten en aanbevelingen van
het Programma Stroomlijning hebt u schriftelijke vragen gesteld (22 januari
2010). In de antwoorden wordt dieper op dit onderwerp ingegaan.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of het inmiddels mogelijk is dat door
middel van het webloket Regelhulp.nl, inwoners van gemeenten die aangesloten
zijn bij Regelhulp.nl daadwerkelijk met één formulier meerdere
voorzieningen tegelijk kunnen aanvragen? Hoeveel gemeenten doen nu mee aan
Regelhulp.nl? Zullen in 2010 alle gemeenten aangesloten zijn op het webloket
Regelhulp.nl? Kunnen dan tevens de landelijke voorzieningen van het CIZ en
het UWV digitaal via Regelhulp worden aangevraagd?
 
 
 Mensen die aangewezen zijn op regelingen uit verschillende
domeinen (onder meer gehandicapten en ouderen die een beroep doen op zowel
de zorg als de sociale zekerheid) moeten veel formulieren invullen en zijn
veel tijd kwijt met het aanvragen van voorzieningen. Vaak moeten zij dezelfde
gegevens bij verschillende instanties aanleveren. Om deze reden zijn in het
kader van het Programma Stroomlijning Indicatieprocessen in Zorg en Sociale
Zekerheid (STIP) o.a. het project Regelhulp http:///gestart.
 
 
 
 Op Regelhulp.nl kunnen meerdere aanvragen voor voorzieningen
op één dynamisch formulier online worden ingevuld en vervolgens
verzonden naar CIZ, UWV of een aangesloten gemeente.UWV is actief betrokken
bij de ontwikkeling van Regelhulp, zowel wat betreft de informatiefunctie
als de aanvraagfunctie. Voor het UWV geldt dat een aanvraag op Regelhulp invullen
wel kan, maar het verzenden digitaal nog niet mogelijk is. Voor de WSW is
al wel geruime tijd een formulier beschikbaar in Regelhulp dat digitaal kan
worden verstuurd. Per 15 februari 2010 zijn 211 gemeenten aangesloten
of bezig met aansluiten op Regelhulp. De actuele stand van zaken is steeds
beschikbaar op www.implementatieregelhulp.nl. De doelstellingen en aanpak
van het project zijn erop gericht om eind 2010 alle gemeenten aangesloten
te hebben op Regelhulp.
 
 Loonbetaling/CAO
 De leden van de SP-fractie vrezen dat als mensen in de thuiszorg gaan
werken tegen een lager loon, omdat dit de verplichte re-integratie is, mensen
die al jaren in de thuiszorg werken worden verdrongen. Zij geven aan dat de
druk op het inkomen van laagbetaalde beroepen op deze wijze wel vaker is georganiseerd.
Graag vernemen de leden van de SP-fractie hierop een reactie. De leden van
de SP-fractie vragen verder of het kabinet kan weergeven wat het verschil
is tussen de verdiensten van een alfahulp, een huishoudelijk verzorgster in
FWG 10 en FWG 15, ook in relatie tot een uitkering van bijvoorbeeld een alleenstaande
moeder?
 
 
 In de thuiszorg gelden CAO’s, die door sociale
partners zijn afgesloten. Zij hebben daarin ook overeenstemming bereikt over
de loonparagraaf. De beloning wordt gebaseerd op een in de hele zorg gebruikt
functiewaarderingssysteem. De CAO’s bevatten ook bepalingen die een
goede toepassing van de functiewaardering waarborgen.
 
 
 Een bijstandsuitkering voor een alleenstaande ouder
van 21 jaar en ouder, bedraagt vanaf 1 januari 2010 € 909,33
netto per maand. Een alfahulp valt onder de bescherming van de Wet Minimumloon
(WML). Het WML is vanaf 1 januari 2010 € 1407,60 bruto
per maand voor een werknemer van 23 jaar en ouder bij een volledig dienstverband.
Functiewaarderingsgroep (FWG) 10 loopt in de cao-VVT (verpleging, verzorging
en thuiszorg) tot € 1527,89 bruto per maand. FWG 15 loopt tot € 1899,01
bruto per maand.
 
 
 Gezien de tekorten op de arbeidsmarkt voor de (thuis)zorg
acht het kabinet kans op verdringing klein.
 
 
 De leden van de SP-fractie vragen hoe gemeenten dienen om te gaan met
het gegeven dat mensen die werken in de Wsw een CAO hebben, die afwijkt van
de CAO in de zorg? Is dit verschil gewenst, of stelt het kabinet iets anders
voor?
 
 
 In het kader van de Wsw zijn enerzijds mensen werkzaam
op wie de Wsw-CAO van toepassing is. Zij werken ofwel in het sw-bedrijf (beschut)
of zij worden door het sw-bedrijf gedetacheerd bij een reguliere werkgever.
Anderzijds is het ook mogelijk – en gezien het uitgangspunt van de Wsw
om mensen met een Wsw-indicatie zo regulier mogelijk te laten werken ook wenselijk –
dat mensen met een Wsw-indicatie werken op een zogenaamde «begeleidwerken
plaats». Dat wil zeggen dat de Wsw-geïndiceerde in dienst is bij
een reguliere werkgever die compensatie ontvangt voor de verminderde productiviteit
(loonkostensubsidie) en eventuele aanpassing en/of begeleiding op de werkplek.
In dit laatste geval is de CAO van de desbetreffende reguliere werkgever (branche)
van toepassing.
 
 
 N.a.v. de parlementaire behandeling «Tijdelijke
wet loondispensatie» van 20 januari jl. is door de toenmalige staatssecretaris
van SZW toegezegd, samen met de werkgevers en werknemers, belemmeringen in
de Wsw CAO in kaart te brengen.
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vlies, B.J. van der (SGP), Kant, A.C. (SP), Ferrier, K.G. (CDA),
Joldersma, F. (CDA), Vries, J.M. de (CDA), Miltenburg, A. van (VVD), Smeets,
P.E. (PvdA), voorzitter, Schippers, E.I. (VVD), Timmer, A.J. (PvdA), Smilde,
M.C.A. (CDA), Koşer Kaya, F. (D66), Willemse-van der Ploeg, A.A.M.
(CDA), Schermers, J.P. (CDA), Wolbert, A.G. (PvdA), Bouwmeester, L.T. (PvdA),
Gerven, H.P.J. Van (SP), Zijlstra, H. (VVD), Ouwehand, E. (PvdD), Leijten,
R.M. (SP), Agema, M. (PVV), Veen, E. Van der (PvdA), Wiegman-van Meppelen
Scheppink, E.E. (CU), Sap, J.C.M. (GL), Roos-Consemulder, B. De (SP) en Harbers,
M.G.J. (VVD).
 Plv. leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Velzen, K. van (SP), Atsma, J.J.
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout, J.D.M.P. (CDA), Ormel, H.J. (CDA), Verdonk,
M.C.F. (Verdonk), Dijken, M.J. van (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink,
I. (VVD), Arib, K. (PvdA), Vietsch, C.A. (CDA), Ham, B. van der (D66), Uitslag,
A.S. (CDA), Omtzigt, P.H. (CDA), Vermeij, R. (PvdA), Heerts, A.J.M. (PvdA),
Langkamp, M.C. (SP), Krom, P. de (VVD), Thieme, M.L. (PvdD), Luijben, A.P.M.
(SP), Mos, R. De (PVV), Yücel, K (PvdA), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Halsema,
F. (GL), Wit, J.M.A.M. de (SP) en Neppérus, H. (VVD).
 
 
 Kamerstukken II, 2007/08, 29 515/31 224, nr. 225 en Kamerstukken
II 2007/08, 29 515/31 224, nr. 245.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 515, nr. 295.