Mobiliteitsbeleid; Verslag van een Notaoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31305, nr. 123

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31305 nr. 123

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31305Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 211 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 305Mobiliteitsbeleidnr. 123VERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEGVastgesteld 18 februari 2009De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
heeft op 16 februari 2009 overleg gevoerd met minister Eurlings van Verkeer
en Waterstaat en staatssecretaris Huizinga-Heringa van Verkeer en Waterstaat
over de MobiliteitsAanpak.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,JagerDe griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,SneepStenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Verkeer en WaterstaatMaandag 16 februari 2009 11.00 uurDe voorzitter: Van HeugtenAanwezig zijn 9 leden der Kamer, te weten:Aptroot, Cramer, Van Heugten, Koopmans, Madlener, Roefs, Roemer, Van der
Staaij en Vendrik,en de heer Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat, en mevrouw Huizinga-Heringa,
staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, die vergezeld zijn van enige ambtenaren
van hun ministerie.Aan de orde is de behandeling van:de brief van
de minister van Verkeer en Waterstaat d.d. 16 september 2008 over de
Nationale Mobiliteitsmonitor 2008 (29644, nr. 92);de brief van
de minister van Verkeer en Waterstaat d.d. 8 september 2008 over de MobiliteitsAanpak
(31305, nr. 70);de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 26 september 2008 over het voorstel van de Taskforce Mobiliteitsmanagement
(31305, nr. 75);de brief van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat d.d. 18 juni 2008 met een reactie op vraag van Tweede Kamerlid
De Krom, gesteld tijdens het spoeddebat van 12 juni 2008 (23645, nr.
220);de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat
d.d. 18 juni 2008 over de eenmalige impuls om structureel het klimaat
voor het streekvervoer te verbeteren (23645, nr. 219);de brief
van de minister en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 19 juni
2008 over de diverse regelingen die er bestaan ten aanzien van het vervangend
vervoer op de gedecentraliseerde treindiensten (29984, nr. 141);de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 20 juni
2008 ter herstel van de brief van 18 juni 2008 (23645, nr. 220) (23645,
nr. 223);de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat d.d.
23 juni 2008 ter aanbieding van het rapport Mobiliteitsbalans 2008; congestie
in perspectief van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) (31305,
nr. 41);de brief van de minister en de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat d.d. 22 oktober 2008 met de kabinetsreactie op het voorstel
van de Taskforce Mobiliteitsmanagement (31305, nr. 79);de brief
van de minister en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 22 oktober
2008 ter aanbieding van de MobiliteitsAanpak (31305, nr. 80);de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 4 november
2008 met een overzicht van projecten die onder het Actieprogramma Regionaal
Openbaar Vervoer vallen (23645, nr. 262);de brief van de minister
en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 19 juni 2008 over
verlenging van de benoeming van mevrouw Jeltje van Nieuwenhoven tot 1 oktober
2008, met samenvatting van het voortgangsverslag OV-ambassadeur (23645, nr.
222);de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat
d.d. 28 november 2008 over de Brede Doel Uitkering (BDU) verkeer en vervoer
(31700-XII, nr. 16);de lijst van vragen en antwoorden inzake
de brief van 22 oktober 2008 over de MobiliteitsAanpak, de Dynamische
Beleidsagenda en de resultaten van de Quick Scan Gedecentraliseerde Spoorlijnen
(31305, nr. 80) (31305, nr. 98);de brief van de minister van
Verkeer en Waterstaat d.d. 15 oktober 2008 met de kabinetsreactie op
het advies van de Algemene Energieraad, Raad voor Verkeer en Waterstaat en
de VROM-raad: "Een prijs voor elke reis" (31305, nr. 77);de brief van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer d.d. 6 november 2008 over het onderzoek naar Transport
Emissies van Alle Modaliteiten (STREAM) (onderzoek milieubelastende emissies
verschillende vervoerswijzen) (31700-XI, nr. 9);de brief van
de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat d.d. 1 december 2008 over
de aanpak weesfietsen bij stationsstallingen (31700-XII, nr. 17);de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat d.d. 2 december 2008
over de toezeggingen gedaan in het algemeen overleg Groei op het Spoor (29984,
nr. 161).De voorzitter:Goedemorgen. Wij hebben tot 17.00 uur vanmiddag de tijd voor dit notaoverleg.
Op die harde eindtijd zal ik namens de commissie aansturen. Er
is een spreektijdverdeling gemaakt over de fracties. In de eerste termijn
beperken de sprekers zich wat mij betreft tot vier interrupties. Woordvoerders
met korte en snelle interrupties krijgen een interruptie extra, woordvoerders
met lange en breedvoerige interrupties krijgen een interruptie minder.Het woord is aan de heer Koopmans.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Ik feliciteer namens iedereen de staatssecretaris van harte
met haar verjaardag. Dat wil echter niet zeggen dat wij onze kritiek achterwege
laten. Dat cadeau krijgt de staatssecretaris nog!De regering heeft een stuk uitgebracht waarin de minister en de staatssecretaris
een vergelijking maken met de ambitie om de Olympische Spelen te organiseren.
Hink-stap-sprong is ook een Olympische sport. Is de minister het met mij eens
dat de Nota Mobiliteit de hink is, de MobiliteitsAanpak de stap en dat de
sprong ligt in het verlengde MIRT 2020-2028? Daaruit volgen immers middelen
voor het perspectief om de mobiliteit te verankeren in een uitvoeringsprogramma
in plaats van alleen maar in een papieren programma. Wij hebben daar bij de
begrotingsbehandeling al een voorschot op genomen. De MIRT-behandeling is
al weer twee maanden geleden. Wij zijn benieuwd of minister en staatssecretaris
een tipje van de sluier kunnen oplichten over hun gesprekken met de minister
van Financiën over het verlengen van het MIRT tot 2028.De minister spreekt van een bereikbaarheid van olympisch niveau. Hij merkt
daarbij op dat voor de mobiliteit geldt dat meedoen niet genoeg is. Wij moeten
winnen. Hulde voor deze insteek! De CDA-fractie gaat deze uitdaging ook aan.
De minister is echter in zijn stukken vergeten dat wie de Olympische Spelen
mag organiseren ook de Paralympics mag organiseren. Wij vragen de minister
om in de stukken meer aandacht te besteden aan toegankelijkheid. Ik ben benieuwd
of de minister nader kan ingaan op de toegankelijkheid voor iedereen die het
lichamelijk wat minder heeft getroffen dan wij.In de MobiliteitsAanpak worden tien concepten gepresenteerd die ons duidelijk
moeten maken hoe de mobiliteit de komende decennia vormgegeven wordt. Kan
de minister ons vertellen wat in zijn ogen de exacte waarde is van die concepten?
Zijn het maar ideeën of worden die verder vastgelegd in het MIRT? Kan
de minister scherper ingaan op wat een robuust mobiliteitssysteem is? Kan
de minister dat concreet maken? Ik kom daar straks bij een passage over de
MKBA's nader op terug.De samenhang met de ruimtelijke ordening is van groot belang. Wij kunnen
immers de groei van de mobiliteit alleen goed sturen als wij de ruimtelijke
inrichting van Nederland zodanig vormgeven dat wij geen problemen voor de
toekomst creëren. Daarvoor is in de Kamer ook de motie-Van Heugten aangenomen
waarin staat dat in de MIRT-aanpak ook een "ruimtelijke infrapot"
moet zitten, om het zo maar even te noemen. Kan de minister bevestigen dat
minister Cramer daarvoor al stappen heeft gezet? Ik stel de vraag in deze
vorm omdat de minister weet dat het niet onze bedoeling is om geld uit de
infragelden over te hevelen naar de ruimtelijke ordening. De MobiliteitsAanpak is opgesplitst in drie delen. Ik zal mijn betoog
ook in drie delen houden. Allereerst de korte termijn tot en met 2012; een
belangrijk punt in de nota is de constatering dat de verschillende vormen
van vervoer elkaar aanvullen. Samen met de minister zeggen wij altijd: wij
moeten investeren in en-en-en-en, dus in zowel het openbaar vervoer, als in
wegen, betere mobiliteitsmanagement, beprijzen, enzovoort. Daarom is interactie
en informatievoorziening van groot belang. Jan Mastwijk en ik hebben hierover
al eens een notitie uitgebracht: De reiziger op een dwaalspoor. Wij kennen
de reactie van de minister daarop, maar ik word graag geïnformeerd over
de actie die de minister daarop ondernomen heeft. Waar hangen er al betere
borden en hoe zit de informatievoorziening nu precies in elkaar? Wij weten
dat er geld voor wordt uitgetrokken, maar de treinreiziger ziet nog maar weinig
verbeteringen.Een groot deel van de mobiliteitsaanpak heeft natuurlijk te maken met
het hoofdwegennet, en dat is terecht. Dat is de hoofdader van de samenleving
en onze economie. Wij vinden het bijzonder dat de files in de afgelopen maanden
in een enorm tempo zijn afgenomen. Dat heeft natuurlijk te maken met de economische
teruggang. Kan de minister echter bij een aantal trajecten scherper analyseren
waarom en op welke wijze files sneller zijn afgenomen dan puur en alleen de
economische teruggang is geweest? Zitten er in het wegensysteem misschien
meerdere knoppen waaraan gedraaid kan worden – ik doel dan op toeleiding
en dergelijke – waardoor het aantal files kan worden teruggebracht?
Zitten er leermomenten in waar wij misschien wat mee kunnen, ook als het weer
drukker wordt door een ooit weer groeiende economie?Wij hebben bij de behandeling van de spoedwet al laten weten voorstander
te zijn van een structurele regeling en uitbreiding ervan naar provinciale
en regionale wegen. Ik vond het heerlijk om vanochtend te lezen dat mevrouw
Roefs niet gaat voor aanpakken maar voor doorpakken. Ik kom daar bij haar
inbreng ongetwijfeld nog even op terug. In de afgelopen maanden dacht ik wel
eens: doe eens wat meer mee. Dat wetsvoorstel hadden wij eerder, sneller en
beter volledig ingevoerd kunnen hebben.Geld is ook van belang voor de periode tot 2012. Kennis en risicokapitaal
van het bedrijfsleven zijn noodzakelijk. Kan de minister inzicht geven in
het aantal projecten dat is aangewezen voor pps? Ik ben er natuurlijk ook
benieuwd naar of er in de afgelopen periode van zijn kant of van de kant van
de minister van Financiën nog nadere gesprekken zijn geweest met de pensioenfondsen.
Zoals bekend, vinden wij dat de Nederlandse pensioenfondsen wel een onsje
of tien meer zouden kunnen besteden in Nederland; voor het ABP geldt dat het
slechts 5% van de middelen in Nederland besteedt.Ook de commissie-De Waal is in het kader van de MobiliteitsAanpak actief
geweest. Intussen zijn er ongeveer tien convenanten gesloten. Wij willen graag
een wat uitgebreidere toelichting op die convenanten, met name op het totaal
aan ideeën dat daarin zit. In het advies van de commissie-De Waal zitten
veel fiscale voorstellen. Op 1 januari 2009 zijn er daar nog maar twee
van ingevoerd. De verhuiskostenregeling is wat verruimd, net zoals de mogelijkheid
om thuis te telewerken. Wij zien graag dat de minister uit het rapport van
De Waal verschillende voorstellen haalt en er met ons voor zorgt dat een aantal
van die voorstellen op 1 januari 2010 en 1 januari 2011 zijn omgezet
in nieuw fiscaal beleid. Ik wil daaraan drie punten toevoegen.
Ten eerste vinden wij dat de scooter daarin een plaats moet krijgen. Wij spraken
laatst met de algemeen directeur van Siemens Nederland. Dat bedrijf heeft
een heleboel mensen in dienst, in Den Haag bijvoorbeeld 1400 man, en heeft
80 parkeerplekken. Dat lukt de directeur doordat hij zijn mensen op een heleboel
manieren stimuleert om geen gebruik te maken van de auto. De scooter speelt
daarin mogelijkerwijs een rol. Daarnaast gaf hij zijn medewerkers een bedrag
per maand als zij geen parkeerplaats wilden. Daarover moet echter weer belasting
worden betaald. Ten tweede wil ik de bewindspersonen dus oproepen om er samen
met staatssecretaris De Jager over na te denken of dat soort bedragen onbelast
mogen worden uitgekeerd, om te voorkomen dat er in Nederland 6 miljoen parkeerplaatsen
moeten worden aangelegd. Ten derde hebben bedrijven en regio's allerlei maatwerkoplossingen
en is het misschien goed om ook fiscaal eens te kijken of maatwerkoplossingen
mogelijk zijn. De mobiliteitsproblematiek in Amsterdam is namelijk anders
dan die in Appingedam.Over het streekvervoer wil ik een aantal opmerkingen maken, die met name
gaan over het beleid van de staatssecretaris. Afgelopen herfst is de motie-Mastwijk
aangenomen, die gaat over de verbetering van het sociale veiligheidsklimaat
in het streekvervoer. Over de uitvoering van deze motie horen wij verschillende
geluiden. Wij zijn erg benieuwd welke middelen de decentrale overheden tot
nu toe op welke manier hebben aangewend in het licht van deze motie.De Kamer heeft inzake de BDU-middelen brief gekregen van het IPO. Daarbij
spelen twee dingen. De regio's zeggen dat de Nota Mobiliteit en de MobiliteitsAanpak
niet kunnen worden uitgevoerd met de BDU-middelen die ervoor staan. Daarnaast
zeggen zij dat er een circus is ontstaan, dat zij bestuurlijke drukte noemen.
De staatssecretaris gaat rond en maakt overal afspraken. Daar waar er geld
komt, zal men wel tevreden zijn. Daar waar geen geld komt, spreekt men toch
van te veel bestuurlijke drukte. Er gaat ook weer 60 mln. naar trams in Amsterdam-West.
Wij hebben geprobeerd om dat na te zoeken, maar hebben niet kunnen vinden
wat het nu eigenlijk inhoudt. Graag horen wij van de staatssecretaris wat
er gebeurt. Bij de behandeling van de begroting hebben wij gezegd dat wij
hiermee toch wat moeite hebben. Er zitten bezwaren aan. Dankzij de verschrikkelijke
motie-Roefs zitten wij in drie steden met een onnodig duur gemeentelijk vervoerbedrijf.
Daardoor wordt in een aantal regio's in onze ogen te duur en onvoldoende goed
openbaar vervoer geleverd. Je ziet dat het in een aantal andere regio's lukt
om geweldige verbeteringen aan te brengen. Ik hoor graag een reactie van de
staatssecretaris op de kritiek van het IPO.Over het grensoverschrijdende deel van het regionale spoor komen wij in
een ander debat te spreken. Ook hebben wij afgesproken dat wij in relatie
tot de initiatiefnota van collega Atsma een separaat debat houden over het
fietsbeleid. De delen van de brieven die daarover gaan, parkeert onze fractie
in elk geval tot dat debat.De MobiliteitsAanpak kent een hoofdstuk tot 2020. Het is mooi om te zien
dat de periode in de inleiding al wordt opgerekt tot 2028, alsof het kabinet
onze motie al kende ten tijde van het schrijven van de nota, maar dat terzijde.Mijn bijdrage over de lange termijn begin ik met het spoor. Dat ben ik
aan mijn stand verplicht, want anders zegt mevrouw Roefs dat ik dat niet belangrijk
vind. Welnu, wij vinden het spoor wel belangrijk en daarom waren wij verrast
om van de nieuwe directeur van NS bij diens eerste publieke optreden te horen
dat het spoorboekloos rijden eind dit jaar niet gaat lukken. Er is echter
geld beschikbaar, en de minister gaat er krachtig voor. Wij hebben het hoogfrequent
spoor juist naar voren gehaald in het MIRT, ten nadele van andere projecten.
Daarom vragen wij de minister: hebt u al een interessant kennismakingsgesprek
gehad met de heer Bert Meerstadt en wat is het resultaat daarvan?Een project uit het programma Hoogfrequent Spoor dat in de verdrukking
is gekomen, is het traject-Oost, dat wil zeggen Utrecht-Arnhem. Bij het afblazen
van de HSL-Oost is het traject-Oost daarvoor in de plaats gekomen. Nu zijn
wij dat er weer uit aan het fietsen; in het MIRT is het naar achteren geschoven.
Wij vinden dat niet zo'n goed idee en stellen de minister voor om weer een
onderzoek uit te voeren naar de HSL-Oost. Wij denken dat dit past in een eigentijdse
aanpak van het spoor. Wij vinden om drie redenen dat de situatie nu anders
is dan ten tijde van het afblazen van het project in 2001 door minister Netelenbos.
De eerste reden is dat er in de afgelopen tien jaar een sterke groei is geweest
van het aantal reizigers op het spoor, en voor de komende tien jaar wordt
die groei ook voorzien. Dat is prima, maar die reizigers moeten natuurlijk
wel een plek krijgen, in een internationaal concept. In de tweede plaats is
er, met het oog op de vermindering van de CO2-uitstoot, vandaag
de dag een toegenomen waardering voor het spoor in relatie tot de auto of
het vliegtuig. De derde reden is dat er, meer nog dan indertijd werd verwacht,
economische verbindingen zijn ontstaan tussen Nederland en Midden- en Oost-Europa.
Naast het olympische ideaal van de minister en het kabinet zijn dit redenen
om de HSL-Oost weer eens goed te onderzoeken en te bezien of het mogelijk
is om die te financieren in de verlengde MIRT-periode van 2020 tot 2028.De heerRoemer(SP)Ik heb vanmorgen met nogal wat verbazing gelezen dat de CDA-fractie met
dit punt zou komen. Waarom wilt u mogelijk vele miljarden aan een nieuw HSL-drama
besteden? Waarom besteedt u dat vele geld niet aan het optimaliseren van ons
huidige spoorwegnet, zodat wij al onze reizigers kunnen vervoeren, inclusief
5% groei? Ook zouden wij het bestaande spoor zo moeten verbeteren dat
daar met 200 km/u overheen kan worden gereden.De heerKoopmans(CDA)Ik heb het over de periode van 2020 tot 2028. Wij moeten nog een precieze
bestemming geven aan enkele tientallen miljarden. Tot 2020 is er op grond
van de Nota Mobiliteit en als gevolg van aanpassingen door het kabinet een
fors bedrag beschikbaar voor onderhoud aan het spoor en het op orde brengen
van stations. Er wordt 4,5 mld. uitgetrokken voor het project Hoogfrequent
Spoor, dat wil zeggen spoorboekloos rijden. Het kan best zijn dat wij in de
periode van 2020 tot 2028 het spoorboekloos rijden nog een stationnetje doortrekken;
daar doe ik niet zo moeilijk over. Maar in hoofdlijnen komt het spoor op orde
met de plannen die het kabinet tot nu toe heeft gepresenteerd. Ik vind dat
wij moeten nadenken over nieuwe ambities en nieuwe verbindingen die noodzakelijk
zijn. Ik heb daarvoor drie redenen genoemd, van situaties die nu anders
zijn dan in 2001, toen de minister van Verkeer en Waterstaat het desbetreffende
besluit nam.De heerRoemer(SP)Wij hebben net het drama van de HSL-Zuid achter de rug, dus ik vind dat
het van lef getuigt dat u over de HSL-Oost begint. Wij hebben de HSL-Oost
echter niet eens nodig. Als wij het spoor geschikt maken voor snelheden van
200 km/u, is dat voor een land als Nederland meer dan genoeg. Het is een illusie,
mijnheer Koopmans, om te denken dat het spoor met het geld dat nu beschikbaar
is voor een paar corridors en wat perronuitbreidingen, voor 2020 optimaal
verbeterd kan zijn en dat wij daarmee de capaciteit in het hele land voldoende
uitgebreid zullen hebben. Voor nog niet de helft, mijnheer Koopmans. Wij mogen
zelfs hopen dat wij niet nog veel meer nodig hebben.De heerKoopmans(CDA)Gebrek aan lef heb ik niet. Politiek is niet voor bange mensen. Ik vind
ook dat wij met elkaar moeten nadenken over vergezichten. Daar gaat dit debat
voor een deel ook over. Die neem je met elkaar door en daar maak je mogelijk
keuzes in. De HSL-Zuid heeft door een aantal aanwijsbare redenen op investeringsgebied
vertraging opgelopen en rijdt nog steeds niet. Het zijn redenen die wij allemaal
kennen. De HSL-Zuid rijdt nog niet, terwijl vergelijkbare lijnen in de rest
van Europa wel rijden, maar daarom ga ik niet zeggen: ik kijk alleen maar
naar het Nederlandse stuk en omdat die daar nog niet rijdt, gaan wij geen
HSL-Oost in onderzoek nemen. Natuurlijk zeg ik dat niet. Het lijkt mij een
heel goed idee om dat te doen. Tegelijkertijd zeg ik dat er tussen 2020 en
2028 nog veel geld te verdelen is. Dit zou een van de voorstellen kunnen zijn.
Dat vinden wij overigens niet voldoende, want wij vinden ...De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Tot nu toe kan ik mij behoorlijk goed vinden in het pleidooi
van de heer Koopmans. Het spreekt mij buitengewoon aan. Hij heeft zinvolle
teksten, onder andere over de HSL-Oost. Ik wil graag precies weten wat hij
bedoelt. Om die 4,5 mld. te financieren, is een deel van het geld er al uitgehaald.
Ook bij het laatste MIRT zijn weer gelden uit dat budget gehaald om andere
zaken te kunnen financieren. Bedoelt de heer Koopmans voorlopig om eerst dat
geld terug te krijgen? Of wil hij echt de studies die wij op enig moment in
de jaren negentig hebben laten liggen, weer oppakken en ervoor zorgen dat
wij die discussie weer op de agenda krijgen?De heerKoopmans(CDA)Het laatste. Een deel van het oosttracé wordt gebruikt voor het
hoogfrequente spoor en het is niet onze bedoeling om dat deel van het geld
terug te halen dat de minister gebruikt voor het hoogfrequente spoor. Nee,
dit is een voorstel voor de periode 2020 tot 2028.Het lijkt mij goed als wij de minister laten reageren op de mogelijkheden
die hij ziet op verbindingen van het Noorden van Nederland met het Duitse
ICE-netwerk in Bremen en Hamburg. Het blijft in die zin interessant. Het zou
zeker deze minister niet mogen overkomen dat de nota nog vol zit met kaartjes
die aan de grens eindigen. Niet afknippen ter hoogte van Zwolle. De wereld
draait niet door, maar de wereld gaat door over de grens. Wij zijn benieuwd
of de minister nog nieuws te melden heeft over de HST Connect Eindhoven-Heerlen-Aachen
en Eindhoven-Venlo-Düsseldorf. Dan kom ik te spreken op de wegen. Wij zijn het erg eens met de inzet
van de minister om te komen tot een netwerk van minstens vier rijstroken tussen
de grote steden en versterking van de provinciale wegen die daar parallel
aan of die ertussen liggen. Wij zien dat er met name bij provinciale wegen
sprake is van een grote afwaardering. De snelheden gaan van 100 naar 80 en
van 80 naar 60 of nog verder naar beneden. Wij vinden verkeersveiligheid heel
belangrijk, maar de minister is in onze ogen slim genoeg om met de regionale
overheden manieren te vinden om de verkeersveiligheid te verbeteren, zonder
dat de doorstroming belemmerd wordt.De voorzitter:Kunt u afronden?De heerKoopmans(CDA)Ja, bijna. Ik pak twee minuten van mijn spreektijd in tweede termijn.
De minister schrijft in zijn MobiliteitsAanpak: meer aandacht voor de robuustheid
van het mobiliteitssysteem vraagt op projectniveau om een betere verankering
van het begrip MKBA. Daarin zouden wij de robuustheid van een systeem meer
willen meewegen. Wij zijn benieuwd hoe de minister dat wil doen. Ik herhaal
dat wij, naast de aan te leggen vierbaanswegen, voor de periode 2020-2028
de Westfrisiaweg, de N35, de A1 en de A67 graag als prioriteit zien.Voorzitter. Dan het traject tot 2040. De minister geeft een vluchtige
doorkijk door de ogen van een forens. Ik heb het allemaal proberen te volgen,
maar het lijkt op een beeld van de gebroeders Das. Wij kennen die futurologen,
maar ik heb iets meer met de gebroeders Bever. Die kiezen een verstandiger
aanpak. Wat is precies de waarde van die doorkijk?De heerMadlener(PVV)Ik heb het verhaal van het CDA aangehoord. Het gaat over 2028 en 2040.
Het is allemaal op de lange tot zeer lange termijn. Ik weet niet of wij het
nog zullen meemaken; velen van ons waarschijnlijk niet. Wij zitten in een
economische crisis. Wij moeten infrastructuur aanleggen. Het kabinet heeft
beloftes gedaan. De minister heeft twee jaar geleden al beloofd om 80 kilometerzones
af te schaffen. Waar blijft het allemaal? Ik zie er helemaal niets van! Sorry,
maar de heer Koopmans bedrijft pure luchtfietserij. Hij laat de ene ballon
na de andere op. Nu moet er weer een Sloomst komen, terwijl er nog geen trein
over de Sluit rijdt. Het moet mij van het hart dat ik vind dat de heer Koopmans
een belachelijk verhaal heeft gehouden. Hij moet het over de problemen van
nu hebben, zoals de kredietcrisis, en de belofte van het kabinet om iets aan
de files te doen. Het is nu tijd om te investeren, maar daar hoor ik de heer
Koopmans niet over. Dat is onbegrijpelijk. Waarom hebt u het hier niet over,
mijnheer Koopmans?De heerKoopmans(CDA)Ik heb het volgende probleem met de heer Madlener. Het maakt niet uit
waar het debat over gaat. Het kan gaan over vandaag, morgen of 2040. Het kan
gaan over het spoor, de luchtvaart of de binnenvaart. Het maakt niets uit,
want hij heeft maar één tekst: wij moeten vandaag aan de slag.
Wij hebben intensief deelgenomen aan tal van debatten, zoals de behandeling
van de Spoedwet wegverbreding. Wij hebben er mede voor gezorgd dat er 30 wegen
versneld worden aangelegd. Dat is belangrijk.Mijnheer Madlener, ik had graag gezien dat u uw rug rechtgehouden had
in de procedurevergaderingen waarin het erom ging of die spoedwet voor veel
meer wegen mocht gelden. Maar nee, u ging mee in de "Raad van State-juristerij".
Dat is oude politiek van uw kant, zeer oude politiek. U moet dat mij niet
verwijten. Wij waren toen en zijn nu voor spoedwetten voor meerdere trajecten.
Blijft u ons daarin steunen, dan zullen wij eerder wegen kunnen aanleggen,
maar dan moet u geen last krijgen van een slappe rug. Ook bij de begrotingsbehandeling
hebben wij op tal van fronten voorstellen aangenomen gekregen waardoor op
veel plaatsen regionale middelen aan rijksmiddelen konden worden gekoppeld.
Ik zal niet alle projecten noemen die daardoor versneld kunnen worden gerealiseerd.
Ik volsta met de Buitenring en de N18.Dat doen wij met alle plezier. Wij hebben antwoorden voor vandaag, voor
morgen, voor over tien jaar en voor over twintig jaar. De heer Madlener heeft
gelijk met zijn opmerking over 2040. Ik heb al gezegd dat ik daarbij ook een
beetje de draad kwijt raak. Dat gevoel delen wij. Wat dat betreft, zit ik
meer op de lijn van Ed en Willem Bever.De heerMadlener(PVV)Ik krijg geen antwoord op mijn vraag. Ik ben de politiek ingegaan om iets
te veranderen, om iets aan de vastgelopen mobiliteit te doen. Er gebeurt niets.
Wij zitten nu twee jaar met dit kabinet te leuteren. Vandaag hebben wij weer
een leuterdebat, maar er gebeurt niets. Natuurlijk is het heel interessant
wat er in 2040 gedaan moet worden, maar het is nog veel interessanter wat
er in deze kabinetsperiode wordt gedaan. Ik houd het heel simpel. Er is beloofd
dat de 80 kilometerzones worden afgeschaft als daardoor files worden veroorzaakt.
Ik zie er helemaal niets van. De minister kan zelfs de lampjes van de 80 kilometersignalering
niet uitzetten. Ik wil weten waar het CDA staat. Wat kunnen wij de komende
twee jaar nog verwachten?De heerKoopmans(CDA)Dat hebben wij in een aantal debatten laten weten. Wij zijn groot voorstander
van het dynamisch maken van maximumsnelheden. De minister is daar ook mee
bezig, maar hij moet daarvoor de wet wijzigen. Op een aantal trajecten worden
de maximumsnelheden dynamisch. Wij zijn daar groot voorstander van. Van investeringen,
de 30 spoedwettrajecten, zijn wij groot voorstander. Wij zullen de minister
op dat punt steunen. Wij vinden dat dit op nog veel meer plaatsen moet gebeuren.
Nogmaals, blijf ons daarin steunen.De heerAptroot(VVD)Ik heb twee korte vragen. Is onderzoek naar de HSL-Oost net zo'n CDA-publiciteitsstunt
als het tulpeiland in de Noordzee, waar wij nooit meer wat van hebben gehoord?U spreekt steeds over de periode 2020-2028, maar hoeveel geld bent u bereid,
extra uit te leggen voor het opheffen van de knelpunten in wegen en spoor?
U kunt de VVD-tegenbegroting steunen waarin vanaf nu per jaar 500 mln., dus
0,5 mld., jaar in jaar uit, wordt vrijgemaakt voor de infrastructuur. U komt
met lijstjes met wensen, luchtballonnen, maar er zit niet één
concreet voorstel in.De heerKoopmans(CDA)Dat is grote flauwekul. Toont u mij aan wat een luchtballon is.De heerAptroot(VVD)Een onderzoek lost niets op. De periode 2020-2028 nu in een plan opnemen
en een paar wegen erbij lossen voor 2020 geen extra knelpunten op. Het is
allemaal geriedel en geleuter, maar het lost niets op.De heerKoopmans(CDA)Het is te bizar voor woorden. Een Tweede Kamerlid dat zijn taak serieus
neemt, vindt dat een kabinet ook op langere termijn moet sturen. Tot nu toe
geldt de Nota Mobiliteit tot 2020. Daarvoor hebben wij in de vorige kabinetsperiode
keuzes gemaakt. Als het over infrastructuur en ruimtelijke keuzes gaat, is
dat echt geen bizar lange termijn. Dat is een korte termijn. Je moet plannen
maken en onderzoeken doen, zorgen voor draagvlak, wet- en regelgeving en inpassing.
In verschillende debatten, ook dat over Ruding, hebben wij gesproken over
de vraag of via voorfinanciering middelen naar voren gehaald kunnen worden
uit die periode. Nogmaals, tot 2020 hebben wij alles belegd conform de Nota
Mobiliteit, geschreven door mevrouw Peijs en de heer Zalm. Maar dit kabinet
heeft dat gelukkig overgenomen. Wij doen er alleen nog 4,5 mld. extra middelen
voor het spoor bij. Ook zijn er op de begroting nog een aantal potten bij
gedaan. Dat zijn concrete plannen. Om hier te zeggen: ik ga hier lekker niet
nadenken over de periode 2020-2028, dan wens ik u veel succes met uw werk
hier! Natuurlijk moeten wij erover nadenken. Dat mogen wij niet alleen overlaten
aan een aantal ambtenaren hoog in een toren, maar daar heb je ook volksvertegenwoordigers
voor nodig. Zij maken opmerkingen, zetten gevoelens en ideeën neer. Er
is geen sprake van luchtfietserij. Dat is een serieus voorstel: aansluiten
bij het Europese netwerk op dat punt. Daar gaat het om.De heerVendrik(GroenLinks)Kan de heer Koopmans mij uitleggen wat er mis is met een aantal ambtenaren
hoog in een toren?De heerKoopmans(CDA)Ik ben nog tegen de heer Aptroot vergeten te zeggen dat ik hoop dat het
met het onderzoek rondom de HSL zo gaat als met het tulpeiland. Dat is geëindigd
in de commissie-Veerman met een rapport over de wijze waarop Nederland de
komende periode weerbaar gemaakt moet worden op het gebied van klimaat. Daar
is het mee begonnen. Het tulpeiland van de heer Atsma is de aanzet geweest
voor dat gehele traject, en dat is goed. Ik hoop oprecht dat er eenzelfde
werking is.Mijnheer Vendrik, er is helemaal niets mis met een aantal goede ambtenaren
die bij elkaar zitten in een toren, maar laten wij het bestuur van dit land
niet alleen daaraan overlaten. Het is ook aan de volksvertegenwoordiging om
daarover, in elk geval in reactie op de plannen die het kabinet zelf heeft
voorgelegd, maar ook vanuit de samenleving, ideeën naar voren te brengen.MevrouwRoefs(PvdA)Voorzitter. Afgelopen vrijdag was ik met een collega op werkbezoek in
Roelofarendsveen. Ik begaf mij om kwart voor vier in de auto richting Noord-Limburg.
Mijn collega werd op station Schiphol afgezet voor de trein naar Enschede.
Toen ik op de A12 in een 17 km lange file stond tot aan Maanderbroek, wetende
dat mij nog eenzelfde aantal stond te wachten bij de brug bij Ewijk, kreeg
ik een telefoontje van mijn collega. Zij zat met wijn en pinda's in de restauratiewagen
van de ICE richting Duitsland.Dit soort verleidingspogingen helpt om mensen te laten besluiten om uit
de auto en in het ov te stappen. De mobiliteitsaanpak en het mobiliteitsmanagement
moeten in onze ogen bol staan van verleidingen. Er worden vele suggesties
gedaan, maar wordt er nu ook doorgepakt? Wat is er sinds november 2008, sinds
het verschijnen van de Mobiliteitsagenda gebeurd? Anders dan de heer Koopmans
vraag ik mij nog steeds af of er in het nieuwe Belastingplan verruimde verhuiskostenregelingen
worden opgenomen en of de onbelaste vaste reiskostenvergoeding inmiddels verruimd
is. Een ov-kaart voor iemand met een auto van de zaak die ook voor privédoeleinden
ter beschikking staat, zal geen consequenties hebben voor de fiscale bijtelling.
Is dat al geregeld? De minister noemt 1 januari 2009 als ingangsdatum.
Het kan zijn dat ik het fout heb, maar ik heb niets gezien, in ieder geval
niet in het laatste Belastingplan.Ik ga even door met mijn vragen naar concrete invullingen. Iedereen spreekt
overduidelijk uit dat er meer P&R-plekken moeten komen. Is er nu al een
toptienlijst voorhanden met een plan van aanpak om ze daadwerkelijk te realiseren?De PvdA is zeer gecharmeerd van het persoonlijk mobiliteitsbudget. Wat
moet er nog gebeuren om dat echt voor elkaar te krijgen? Heeft de minister
er een plan voor?Ergens kom ik de zin tegen: het kabinet vertrouwt erop dat alle partijen
zich ervoor zullen inzetten om de voorstellen van de taskforce-De Waal tot
een succes te maken, zodat de ministeriële regeling op basis van de Wet
milieubeheer niet meer nodig is. Gaan wij alleen met convenanten werken, maar
wel op regionaal niveau verplichtend zoals de SER wil? Hoe moet ik mij dat überhaupt
voorstellen? Een convenant is niet verplichtend. Hoe lang duurt het dan voor
de hele uitrol over de regio's heeft plaatsgevonden?Het kabinet schrijft dat het de voorkeur geeft aan voorstellen voor het
niet vrijblijvend regelen van mobiliteitsmanagement vanuit het bedrijfsleven.
Zo'n zin moet je drie keer lezen, maar dan weet je eigenlijk nog niet goed
waar je aan toe bent. Kortom, kan de minister opheldering verschaffen en duidelijker
maken hoe hij een en ander voor zich ziet? Vooralsnog zien wij nog niet dat
hiermee invulling is gegeven aan de motie-Van der Ham/Dijksma over een minder
vrijblijvende aanpak van vervoersmanagement.De Mobiliteitsagenda is eigenlijk slechts een optelsom van alle plannen
en al het geld dat al klaar lag op de toegevoegde gelden van de A6/A9 na.
Het is mooi dat wij dat hebben. Het is een mooi boekwerk en een fijn naslagwerk.
Maar het lukt ons nog steeds niet om het gegoochel met cijfers volkomen te
volgen. Duidelijkheid komt blijkbaar in de Voorjaarsnota en in de begroting
2010.Maar nu de mobiliteitsdoorpak, want daar gaat het in feite om. De staatssecretaris
geeft een enorme impuls aan het regionale ov. De 50/50-financiering zorgt
ervoor dat er draagvlak is. Wel zijn wij bang – de heer Koopmans noemde
het al – voor veel "papiergeneuzel", nu er weer allerlei bestuursovereenkomsten
moeten worden getekend. Wij roepen de staatssecretaris dan ook op om hiervoor
te waken.Ik geef een voorbeeld om aan te geven waar wij naartoe willen. Uit het
actieprogramma Regionaal ov komt geld beschikbaar voor het doortrekken van
RandstadRail naar stedenbaanstation Bleizo. Dat is prachtig, want Bleizo is
in de eerste plaats een overstapplek van voortransportmiddel – de fiets,
de auto, de bus, de lightrail – naar de trein. De vervoersknoop Bleizo
speelt een belangrijke rol in de ketenmobiliteit. Zou het niet mogelijk zijn
om bij zo'n vervoersknoop ook andere financiële middelen aan te wenden
zoals uit het actieprogramma Spoor of uit de algemene mobiliteitsaanpak, bijvoorbeeld
om kwalitatief hoogwaardige busroutes en P&R-voorzieningen inclusief ontsluitende
routes aan te leggen, zodat je nog meer inhoud geeft aan zo'n vervoersknoop?
Als wij namelijk alleen kunnen uitgaan van de middelen voor een basisstation
laten wij in de ogen van de Partij van de Arbeid kansen liggen. Zo zijn er
vast in heel Nederland meer nieuwe regionale vervoersknopen die nog een extra
impuls verdienen. Is de staatssecretaris bereid, de kansen tot bundeling van
middelen die bij dit soort vervoersknopen liggen te bestuderen? Alleen op
die manier tillen wij de huidige plannen naar een hoger niveau. Ik hoef maar
te wijzen op de enorme toename van het aantal reizigers met RandstadRail om
aan te tonen dat daar de toekomst ligt. Verder vraag ik de staatssecretaris
nog meer te investeren in de aanleg van vrije bus- en trambanen en nieuwe
perrons voor bussen en trams. Al eerder hadden wij het daarover, toen wij
het hadden over de snelbussen. Wij zouden voorzieningen kunnen treffen bij
afslagen van snelwegen en in de buurt van bedrijventerreinen, waar sowieso
geen trein komt.Minister Eurlings gaat voor de schop in de grond en een robuust onderliggend
wegennet. Voor de 30 spoedwettrajecten kan dat hopelijk straks ook. De PvdA
heeft niets tegen een robuust onderliggend wegennet, als het maar duurzaam
veilig wordt gemaakt en als de belangen van voetgangers en fietsers niet uit
het oog worden verloren. Dat is helaas vaak wel het geval. Als het aantal
oversteekplaatsen afneemt wordt het voor de fietser omrijden, met vaak als
oplossing toch maar de auto nemen, of met gevaar voor eigen leven op de oude
plek blijven oversteken. Dat moeten wij niet willen. Graag veel meer aandacht
hiervoor. Sowieso moet er bij ontsnippering van ons landschap veel meer gebeuren
voor de wandelaars, dat is ook mobiliteit. Het is een heel slecht voorbeeld
dat, nu de A73 er al ligt, de noodverbanden voor de wandelpaden, waaronder
het Pieterpad, nog moeten worden aangelegd. Wandelpaden en ommetjes horen
ook in de planvorming. Wat gaat de minister daaraan doen?Kan de minister aangeven hoe nu in de praktijk wordt omgegaan met de zevensprong
van Verdaas? Wij horen of zien er niet veel meer van. Wij willen hier extra
benadrukken dat dit instrument bij elke nieuw aan te leggen weg moet worden
ingezet, waarvan verslag moet worden gedaan, ook als wij haast hebben en ook
als er een economische crisis is. Een heel mooi plaatje, die minimaal tweemaal
vier rijstroken in de Randstad, maar wel pas na toepassing van de zevensprong
van Verdaas. De belangrijkste vraag ligt zelfs nog voor de afweging die via
de zevensprong moet worden gemaakt, namelijk bij de integrale afweging. Waar
komt die nieuwe woonwijk, dat nieuwe bedrijventerrein, die nieuwe jachthaven,
welke verkeersstromen brengen die met zich mee en is het dan wel de beste
plek? In alle overleggen, of het nu Staf Depla bij WWI of Roos Vermeij bij
VROM is, steeds benadrukken wij die integrale afweging, maar de werkelijkheid
is halsstarrig. Binnenstedelijk bouwen heeft nog steeds niet de voorkeur.
Wij gaan nog steeds bouwen in de Zuidplaspolder, terwijl er geen mobiliteitsvoorzieningen zijn, wij leggen nog steeds bedrijventerreinen aan zonder
ov-voorzieningen. Ik vraag de minister nogmaals hoe hij vorm geeft aan de
integrale aanpak. Het is niet alleen een zaak van ruimtelijke ordening, maar
ook en misschien nog wel meer van de minister van Verkeer en Waterstaat, want
die wil de files oplossen. Als wij het over mobiliteitsaanpak hebben op de
middellange en de lange termijn, begint dat met een integrale aanpak.De heerCramer(ChristenUnie)Op zich ben ik het eens met een belangrijk deel van het betoog van mevrouw
Roefs. Maar zij triggerde mij toen zij sprak over de Zuidplaspolder en de
bedrijventerreinen. Is zij voor een strakkere sturing vanuit Den Haag om dit
te organiseren?MevrouwRoefs(PvdA)VROM heeft het instrument van de SER-ladder, bijna hetzelfde als de zevensprong
van Verdaas. Wij zijn er groot voorstander van dat die SER-ladder goed wordt
toegepast, om situaties als bij Edco in Limburg te voorkomen, waar dat niet
is gebeurd, terwijl de werkzaamheden toch door mochten gaan.De heerCramer(ChristenUnie)Ik onderschrijf dat wel, maar dit was niet helemaal een antwoord op mijn
vraag. Nu zijn de methodes voor de regio's vrijblijvend. Vindt mevrouw Roefs
dat de rijksoverheid daarbij stringenter moet sturen?MevrouwRoefs(PvdA)Precies om de reden die de heer Cramer nu noemt, heeft de Partij van de
Arbeid indertijd tegen de Nota Ruimte gestemd. Wij vinden dat het rijksbelang
boven het provinciale en het gemeentelijke belang moet gaan. Daarvoor hebben
wij de SER-ladder, en die moeten wij toepassen. Vervolgens moeten wij ook
het lef hebben om "nee" te zeggen.De heerRoemer(SP)Het verhaal van mevrouw Roefs is mij voor een groot deel uit het hart
gegrepen. Zolang ik in de Kamer zit, roepen wij al om een integrale benadering.
Nu zit ik nog niet zo heel erg lang in de Kamer, namelijk twee jaar, maar
het kabinet heeft het in die twee jaar nog niet voor elkaar gekregen om de
integrale benadering vast te leggen. Meerdere Kamerleden blijven hier immers
over mopperen. Vindt mevrouw Roefs niet net als de heer Cramer dat het hoog
tijd is om dit "harder" vast te leggen?MevrouwRoefs(PvdA)Ik denk niet dat wij dit harder moeten vastleggen, want wij hebben daar
het instrumentarium voor. De Kamer zal er wel veel meer op moeten toezien.
Ik heb de minister van Verkeer en Waterstaat daartoe niet voor niks opgeroepen.
Ik heb namelijk almaar het gevoel dat wij de verantwoordelijkheid daarvoor
te veel neerleggen bij de minister van VROM. De heer Koopmans roept dat geen
geld van Verkeer en Waterstaat naar Ruimtelijke Ordening mag gaan. Daarmee
richt je je niet op het integrale, maar op de sectoren en juist dat wil ik
doorbreken.De heerRoemer(SP)Dan draai ik de vraag om: welk antwoord verlangt mevrouw Roefs nu van
de minister?MevrouwRoefs(PvdA)Ik verlang van de minister dat wij bij alle voornemens op het vlak van
wijken en ontwikkeling van ruimte in Nederland laten zien dat de zevensprong
van Verdaas is toegepast en dat wij de mobiliteit die door deze nieuwe ontwikkeling
ontstaat, ook aankunnen. Kunnen wij die niet aan, dan verwacht ik dat de minister
aangeeft welke oplossing beter is.De heerKoopmans(CDA)Mevrouw Roefs begrijpt toch wel dat ik dat niet roep, maar dat dit is
vastgelegd in het regeerakkoord. Daarin staat dat de Nota Mobiliteit wordt
uitgevoerd. Bovendien is daarin afgesproken dat de minister van VROM 1 mld.
krijgt voor de uitvoering van de Nota Ruimte. Dat geld is bestemd voor de
integrale aanpak. Geeft de minister van Verkeer en Waterstaat zijn geld uit,
dan is het heel goed om integrale afwegingen te maken. Dat is echter wat anders
dan geld dat beschikbaar is gesteld voor infrastructuur, bovenop de keuze
die is gemaakt in de Nota Mobiliteit, nog te besteden aan ruimte.MevrouwRoefs(PvdA)Dat de heer Koopmans niet wil schuiven tussen potjes, duidt erop dat er
juist geen sprake is van een integrale aanpak. Wij hebben niet voor niks van
het MIT een MIRT gemaakt. Dat betekent dat een integrale afweging moet worden
gemaakt. In mijn ogen wordt daar nog te weinig inhoud aan gegeven.De conclusies van de drie raden in Een prijs voor elke reis luidt dat
de overheid een veel krachtiger CO2-beleid zou moeten voeren. Anders
is de gehele ruimte voor CO2-emissie rond 2050 in beslag genomen
door de transportsector. Het lijkt mij dat de minister iets met deze conclusie
moet doen. Eigenlijk heb ik daar nog heel weinig van gezien.Vorig jaar hebben wij eenmalig 16 mln. vrijgemaakt voor de commerciële
vervoersmaatschappijen om het klimaat voor het streekvervoer structureel te
verbeteren. Er zouden afspraken worden gemaakt: brandstofclausules, basisafspraken
over indexering en verdere vergroening. Hoe staat het daarmee? Is dit geld
al door de decentrale overheden naar de vervoersmaatschappijen doorgesluisd?
Ik heb begrepen dat het nog staat te wachten om doorgesluisd te worden. Dat
is niet voor het eerst.De heerVendrik(GroenLinks)Ik wil even terug naar de vraag over "Een prijs voor elke reis".
Wat vindt de Partij van de Arbeid dat er in deze kabinetsperiode zou moeten
gebeuren om dat angstwekkende toekomstvisioen van een almaar groeiende transportsector
met almaar meer uitstoot radicaal te keren? Wat moet deze minister doen in
deze kabinetsperiode?MevrouwRoefs(PvdA)Wij moeten het programma Schoon en Zuinig ook echt uitvoeren. Ik kom hierop
terug. Ik verwacht het een en ander aan stappen als wij het hebben over de
maatregelen rondom de economische crisis.De heerVendrik(GroenLinks)In januari 2008 lag Schoon en Zuinig er al, en dat wisten die raden ook,
maar desondanks komen zij met een aantal zeer krachtige aanbevelingen aan
het kabinet. Het is dus niet genoeg. Er moet meer gebeuren om dat toekomstvisioen
dat zij schetsen te vermijden. Ik herhaal mijn vraag wat er dan moet gebeuren.MevrouwRoefs(PvdA)In het rapport wordt een hele serie opties genoemd, zoals P&R, carpoolen
en andere dingen die in mijn termijn al aan de orde zijn geweest. Ik verwacht dan ook het een en ander van de minister. Als wij kijken
naar het verhaal in Europa over het internaliseren van externe kosten verwacht
ik ook het een en ander voor Schoon en Zuinig.Informatievoorziening over mobiliteit is cruciaal. De ontwikkeling van
de auto/ov-planner bleef tot nu toe steken door de scheiding van publieke
en private belangen. Is deze impasse nu opgelost? De overheid trekt 30 mln.
uit voor het project reisinformatie. Hoe wordt rekening gehouden met een bijdrage
van commerciële partijen zoals leveranciers van routenavigatiesystemen?
Wat denken we dat er van die kant kan komen?De komende tijd spreken we nog heel vaak over mobiliteit: naar aanleiding
van de wetgevingsnota-Elverding, de nieuwe Tracéwet, de modernisering
van de MER, de Voorjaarsnota en natuurlijk de versnellingsagenda, het pakket
maatregelen dat wordt ingezet vanwege de economische crisis. Ik snap dat de
minister en de staatssecretaris daarop niet vooruit willen lopen, maar ik
wil toch de volgende verwachtingen uitspreken: dat de binnenvaart er niet
zo bekaaid vanaf komt als nu lijkt in de nota Mobiliteitsaanpak; dat het lijstje
van minister Eurlings niet alleen maar wegen bevat, maar een overgrote dosis
spoorprojecten en onderhoud van het spoor; dat de staatssecretaris volop heeft
ingezet op slimme ov-projecten, vooral in de Randstad; dat gebruik wordt gemaakt
van de verlenging van het MIRT en dat met concrete maatregelen wordt ingezet
op terugdringing van CO2 in de transportsector.De heerVendrik(GroenLinks)Mag ik mevrouw Roefs commentaar vragen op het volgende voorbeeld? Stel
dat deze bewindslieden van de partijleider van mevrouw Roefs 1 mld. extra
te besteden krijgen, boven alles wat in 2009 en 2010 is afgesproken? Mag ik
de PvdA dan zo verstaan dat daarvan 950 mln. naar spoor en binnenvaart gaat
en misschien nog 50 mln. naar een kleine trajectverbreding die per ongeluk
over de rand van de tafel is gevallen? Is dat ongeveer de verhouding waar
de Partij van de Arbeid aan denkt?MevrouwRoefs(PvdA)We hebben natuurlijk een heleboel plannen in het MIRT staan. Dat lijk
me voldoende wat wegen betreft. Het grote probleem is niet dat er geen plannen
zijn of geen middelen, maar het feit dat we vastlopen in procedures. Ik heb
niet het idee dat we allemaal nieuwe wegen moeten plannen, en als we die zouden
plannen, zou dat na 2020 moeten, maar ik zie echt een wereld te winnen in
beter regionaal ov, vooral in de Randstad.De heerVendrik(GroenLinks)Dan wordt het nog beter. Stel dat er 1 mld. komt, dan gaat er dus niets
naar wegen en alles naar openbaar vervoer en binnenvaart, als het aan de PvdA
ligt? Zie ik het zo goed, mevrouw Roefs?MevrouwRoefs(PvdA)Dat klinkt heel goed, maar ik ben in de PvdA niet de enige die hierover
gaat.De heerVendrik(GroenLinks)O, wie gaat er dan nog meer over?MevrouwRoefs(PvdA)We zijn met drieëndertigen.De heerVendrik(GroenLinks)U bent toch de woordvoerder?MevrouwRoefs(PvdA)Ja, maar als er 1 mld. te verdelen is, staan ze natuurlijk met z'n allen
op de stoep. Dat ga ik dus niet zomaar toezeggen, maar laat duidelijk zijn
dat er ontzettend veel wegenplannen op de plank liggen. Daar moeten wij dus
mee door.De heerRoemer(SP)Je zou op dit onderdeel bijna roepen "Mevrouw Roefs partijleider",
maar dat even ter zijde.MevrouwRoefs(PvdA)U zit gewoon te charmeren.De heerRoemer(SP)Ja, als ik u daarmee kan binnenhalen voor het steunen van goede voorstellen,
moet ik dat natuurlijk blijven proberen.Voorzitter. De SP-fractie vindt het lastig om vandaag met het kabinet
te spreken over een mobiliteitsaanpak, omdat wij het gevoel hebben dat het
kabinet onvoldoende in staat blijkt om de mobiliteit echt aan te pakken. Het
uitgangspunt "mobiliteit mag" blijft fier overeind, maar de invulling
hiervan – zoals die in de Nota Mobiliteit staat – wordt nauwelijks
voortvarend bekeken. Als dat wel zou gebeuren, zou de aanpak van de mobiliteit
er wat ons betreft immers anders uit zien. Dan zouden wij beseffen dat collectiviteit
kan leiden tot meer mobiliteit. Minister Eurlings komt altijd krachtig over,
maar het krachtigste van de mobiliteitsaanpak zijn tot nu toe de woorden en
de plannen. In mooie woorden en in mooie voornemens kunnen wij nu eenmaal
niet vervoerd worden.Nederland mist het doorpakken bij wat echt nodig is, het op onderdelen
maken van andere keuzes voor de komende periode en een echte integrale visie
voor de middellange en langere termijn. Een mobiliteitsaanpak vereist een
integrale visie. Nu wij gaan kijken naar de periode tot 2028 zullen wij de
visie voor die periode moeten aanpassen. Ik wil dan ook graag van de minister
weten welke visie hij daarop heeft. Ik wil daartoe graag een aanzet geven
waarop geen copyright ligt; kopieer dus gerust! Ik denk gewoon even met de
minister mee. In 2028 heeft Nederland de Olympische Spelen. Jawel, ik droom
daarbij graag met het kabinet mee. Dit sportevenement en het volksfeest zullen
duizenden sporters, begeleiders en bezoekers trekken. Met een goed mobiliteitssysteem
hoeft Nederland zich daarover geen zorgen te maken. Een openbaarvervoernet
zoals wij kennen in de grotere steden, zal uitgerekt worden naar de gehele
Randstad. Lightrail zorgt ervoor dat hoogfrequent alle woonkernen met elkaar
verbonden zijn, zoals nu de metro's de wijken in Amsterdam en Rotterdam verbinden.
Natuurlijk is deze lightrail aangesloten op het metronet, zodat reizigers
niet telkens over moeten stappen om op de plaats van bestemming te komen.
Wij hanteren een goed en snel openbaarvervoernet, zoals Parijs dat al enigszins
kent met de metro en de RER. Wij doen dat echter op een grotere schaal: de
Randstad als één geheel. Het moet niet alleen gaan om makkelijk
reizen van Amsterdam-Noord naar Amsterdam-West, maar ook om makkelijk reizen
van Almere-Oost naar Den Haag-West.Van de Olympische Spelen willen wij uiteraard niet alleen een Randstadfeestje
maken. Ook in de rest van het land moet meegedaan worden. Als wij het Olympisch dorp na 100 jaar laten terugkeren in Nederland, moet het zwembad volgens
de regels van het olympisch comité op maximaal 45 minuten reistijd
liggen. Eindhoven is natuurlijk onze zwemstad. Een goed treinennet moet zorgen
voor een korte reisafstand. Daarbij moet het gaan om treinen die 200 km/u
hoogfrequent rijden tussen alle grotere steden. Verder moet er buiten de Randstad
een goed spoornet komen dat de steden verbindt, met daartussen bussen die
de dorpen goed verbinden: geen buslijnen die de provinciegrenzen volgen, maar
buslijnen die de reiziger brengen waar hij moet zijn. Ook de buslijnen moeten
dus worden aangepast aan deze tijd, ook wat comfort en prijs betreft.Dit openbaarvervoernet maakt niet alleen de olympische droom realiseerbaar,
maar zorgt er ook voor dat het openbaar vervoer weer echt aantrekkelijk wordt.
Daar wil iedereen gebruik van maken: luxe, snel en overal naartoe vervoerd
worden waar je wilt zijn. De wegen breken wij natuurlijk niet af, want niet
alles kan met openbaar vervoer, maar dit openbaar vervoer zal wel meer ruimte
op wegen geven. Zonder een treiterende filebelasting komen wij dan af van
de ergste filelast. Dat klinkt heel aantrekkelijk. Ik hoop dat de minister
die visie gaat steunen.Helaas kiest het kabinet met haar zogenaamde "mobiliteitsaanpak"
onvoldoende voor het integraal aanpakken van mobiliteit. Het kabinet kiest
slechts voor doorgaan op dezelfde vastgelopen weg. In termen van geld ziet
het er wat ons betreft ontluisterend uit. De verdeling in miljarden tussen
wegen, spoorwegen en vaarwegen zou wat ons betreft een andere moet zijn. Hoezo
verstandig mobiliteit bevorderen? Waar is de integrale aanpak? Juist goederen
moeten wij veel meer over vaarwegen vervoeren en personen waar het kan met
het openbaar vervoer.De minister probeert mooie sier te maken met extra geld voor het spoor.
Hoezo extra? Het geld haalt hij voor het grootste deel uit het spoorvervoer
om het weer terug te geven. Nauwelijks extra geld voor het spoor dus. Alleen
het geld dat de reizigers opbrengen wordt uitgegeven. Met echt nieuw geld
voor het spoor of wegen naar het spoor hadden wij de Zuiderzeelijn niet geschrapt,
de lijn Breda-Utrecht kunnen omarmen – hoe staat het daar overigens
mee – en waren wij allang begonnen met capaciteitsuitbreiding van het
spoor via spoorverdubbeling en inhaalsporen en was er sneller werk gemaakt
van invoering van een beter beveiligingssysteem, waardoor de capaciteit ook
fors toeneemt. Naast de corridors geeft de minister geen enkele duidelijkheid
over waar het overige spoor op korte termijn aan toe is. Ik wijs daarbij nogmaals
op de plannen die de SP bij de begrotingsbehandeling aan de minister heeft
gegeven. Het kan dus wel, maar dan moet er wel voor gekozen durven worden.De heerKoopmans(CDA)De heer Roemer heeft het over een totaalpakket dat nu en niet in 2028
moet worden uitgevoerd. Voor de Zuiderzeelijn hebben wij 1 mld. extra nodig,
voor de lijn naar Breda 4,5 mld. Dat wordt dus 5,5 mld. Welke wegen wil hij
in deze periode niet aanleggen? Welke verschuivingen wil hij aanbrengen?De heerRoemer(SP)Ik zou sowieso andere keuzes hebben gemaakt bij de forse verbreding van
de snelwegen rond Amsterdam. Ik zou de A4 Midden-Delfland niet laten doorgaan.
Dat scheelt miljarden. De kilometerheffing kunnen wij schrappen. Dat levert
ook miljarden op. Ik weet dus wel een paar miljard te halen.Vervelend is dat het kabinet nauwelijks aandacht heeft voor het openbaar
vervoer in de steden en in het buitengebied. Waar blijft bijvoorbeeld het
project van de snelwegbussen, volgens de ruim aangenomen motie van anderhalf
jaar geleden? De staatssecretaris blijft alles overlaten aan andere overheden,
die daar onvoldoende geld voor hebben en die helemaal geen zicht hebben op
de beschikbaarheid in gebieden waar de reiziger heen moet. Zij laat het ook
over aan vervoersbedrijven die gewoon aanbestedingen willen winnen om winst
te maken en aan allerlei tussenlagen die mooie baantjes verdelen of gouden
bergen verdienen, zoals alle juridische adviseurs en onderzoeksbureaus in
het aanbestedingstraject. Dit kunnen wij oplossen. De minister heeft daarbij
een paar keuzes. De gemakkelijkste is natuurlijk om paal en perk te stellen
aan de marktwerking of nog liever om die terug te draaien. Ook kunnen minister
en staatssecretaris de aanbestedingen in eigen hand nemen, met grote vervoersregio's
langs logische lijnen om de samenhang te bewaken. Ook kan een basismobiliteit
ingevoerd worden met minimale normen voor de beschikbaarheid van openbaar
vervoer. Ik ben benieuwd welke keuzes het kabinet durft te maken. Of wil het
kabinet de problemen gewoon laten voortbestaan? Op deze manier pakt het kabinet
geheel niets aan en laat zij lagere overheden aanmodderen en het openbaar
vervoer steeds verder uithollen. Na de lokale miskleunen van RandstadRail
en Noord/Zuidlijn is het nog maar de vraag of lokale overheden voortaan nog
durven investeren in nieuwe ov-verbindingen zonder dat het kabinet daarvoor
garant staat. Met de continue vrees van bezuinigingen op het geld voor het
openbaar vervoer via de BDU stimuleert het kabinet verdere ontwikkelingen
in het openbaar vervoer natuurlijk ook niet.De mobiliteitsproblemen op de weg nemen momenteel iets af. Helaas niet
door regeringsbeleid, maar door de economische recessie. De uitdaging is natuurlijk
om de kansen die de recessie biedt te grijpen. Hoe voorkomen wij dat na de
recessie opnieuw een forse toename van de filedruk te zien is? Die uitdaging
ligt voor ons, zeker op de korte termijn.Nu bijna een jaar geleden kwam de SP met de notitie Van stilstand naar
vooruitgang, die aantoonde dat filebelasting helemaal niet nodig is om het
verkeer fors beter te laten doorstromen. Wij bieden alternatieven voor de
file in de vorm van openbaar vervoer, vaarwegen, thuiswerken, veiligere snelwegen,
aangepaste snelheden, kortere reisafstanden en echt mobiliteitsmanagement.
De voorstellen liggen er, klaar om gebruikt te worden. Stop dus met deze vorm
van kilometerheffing en gebruik dat geld om de mobiliteit in Nederland echt
een dienst te bewijzen.Tot onze grote tevredenheid slaat de Taskforce Mobiliteitsmanagement grotendeels
dezelfde richting in als de notitie van de SP. De verhuiskostenregeling en
de openbaarvervoerkaart zijn eerste, goede zetten van de regering. Daar blijft
het echter tot nu toe wel een beetje bij. Een reactie van de regering op mobiliteitsmanagement
klinkt goed, maar wat wordt er concreet gedaan? Wij kennen allemaal het belang
ervan, maar wat doet de regering op de korte termijn om dit te bevorderen?
Het persoonlijk managementbudget lijkt goede kansen te bieden.
De regering heeft hiertoe een handreiking gegeven. Is er zicht op of deze
handreiking voldoende is? Hetzelfde geldt voor flexibele werktijden; de overheid
speelt daarbij als grote werkgever slechts een rol, maar dat is natuurlijk
mager. Gelukkig is aangegeven dat het vervolg wordt bewaakt. Wanneer horen
wij wat de concrete stappen en gevolgen zijn van deze taskforce?De fiets ontbreekt vrijwel helemaal terwijl deze juist een erg populair
vervoermiddel is. Dat past goed in die sportieve gedachte van de Olympische
Spelen en is goed als toeristische attractie en voor de gezondheid. Waarom
ontbreekt dit belangrijke vervoermiddel in de MobiliteitsAanpak? Juist met
de fiets is het probleem met de gebrekkige ruimte te minimaliseren. Daar is
ook de luchtkwaliteit bij gebaat. Bovendien wordt de mobiliteit op korte afstanden
ermee bevorderd. Is de minister bereid om de fiets op te nemen in mobiliteitsplannen?
Het gaat dan niet alleen om stationsfietsenstallingen maar ook om overige
fietsenstallingen en de strijd tegen de fietsendiefstal. Wat worden de plannen
daarvoor? Overigens ben ik er ook benieuwd naar wanneer de minister eindelijk
met het vervolg op Ruimte voor de fiets komt.Nederland in beweging krijgen vergt keuzes, maar het kabinet maakt niet
de keuze voor beter gebruik en uitbreiding van de capaciteit. Het kabinet
zet in op beide. Dat kan, en misschien moet dat ook wel, maar dan moet er
wel een logische en integrale benadering aan vooraf gaan. Via een mobiliteitsladder
zouden wij duidelijkere prioriteiten kunnen en moeten stellen om vervolgens
verantwoorde en samenhangende keuzes te maken. Ik denk daarbij aan de volgende
volgorde: ruimtelijk beleid, mobiliteitsmanagement, openbaar vervoer optimaliseren,
benutting van infrastructuur uitbreiden, bestaande infrastructuur verbeteren
en pas tot slot nieuwe infrastructuur aanleggen. Wat vindt de minister van
dit rijtje? Kan dit hem niet verder helpen bij zijn keuzes?Voorzitter. Ik hoop niet dat dit mijn enige debat met het kabinet is in
deze periode over integrale visie op mobiliteit. Dat is niet zozeer omdat
ik deze minister graag tot 2020 op Verkeer en Waterstaat aantref, maar meer
omdat ik hoop dat het kabinet vandaag geïnspireerd raakt tot het komen
tot een nieuwe visie. Een visie waarmee wij de mobiliteit echt integraal aanpakken.De heerAptroot(VVD)Voorzitter. Ik noem een paar feiten. Dat is misschien wel nodig na drie
fracties alleen over het openbaar vervoer te hebben gehoord. Het personenvervoer
in reizigerskilometers vindt voor 75% met de auto plaats, driekwart.
Het goederenvervoer in tonkilometers: 46% over de weg en 36%
via de binnenvaart; het spoor levert hieraan helaas slechts een bijdrage van
6%. De files zijn in 2006 met 12% gegroeid en in 2007 met 8%.
Desondanks is de luchtkwaliteit verbeterd; de uitstoot NOx is in
2006 met 5% gedaald en in 2007 met 3%. Ook is de aanwezigheid
van fijnstof in de lucht niet gegroeid. De conclusie luidt dan ook: auto-
en vrachtautovervoer zijn en blijven essentieel. Wanneer wordt dat eens erkend
door de regering en de coalitie? Ondanks de toegenomen vertragingen verbetert
de luchtkwaliteit en blijft het fijnstofgehalte gelijk. De auto's en de vrachtauto's
worden schoner en dat werkt. Als de vertragingen verdwijnen door het weghalen
van de knelpunten in het wegennet, dan zal de luchtkwaliteit, ook als gevolg
van de verdere ontwikkeling van auto's en vrachtauto's, enorm verbeteren. Het kabinet heeft mooie, dikke nota's geschreven. Als nieuwe woordvoerder
op dit terrein liet ik alle stukken nog maar eens bij elkaar op een stapeltje
leggen om in het weekend mee te nemen ter voorbereiding op dit overleg. Het
was een enorme stapel; je wordt er knettergek van. Het doel is op zich goed:
Nederland in beweging krijgen. Wij hebben de Nota Mobiliteit en de Taskforce
Mobiliteitsmanagement, en dan komt het kabinet nog met het geweldige idee
van de kilometerprijs, de kilometerheffing, om mensen aan te zetten tot andere
keuzes. Het spoor wordt zwaar gesubsidieerd met 4,5 mld. extra. De VVD-fractie
vindt dat zij, in tegenstelling tot het kabinet, toch een beetje nuchter en
realistisch moet blijven. Mensen laten zich niet de auto uit pesten of praten.
Goed openbaar vervoer is belangrijk, maar wij kunnen er niet mee toe om met
een slakkengangetje nog wat wegen aan te leggen en te verbreden, zoals het
kabinet wil. Spreiden over de dag is volgens ons wel mogelijk, maar dat is
een taak en verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. De Staat is
echt verantwoordelijk voor de infrastructuur. Wij moeten stoppen met allerlei
flutplannetjes. Vandaag komt er weer dergelijk dwingelandijplannetje van GroenLinks,
terwijl dat helemaal niet onze bevoegdheid is. Laten wij nu gewoon eens aan
het werk gaan.Dan nog even de stand van zaken met betrekking tot de kilometerheffing
oftewel Anders Betalen voor Mobiliteit. 1. Het systeem wordt veel duurder.
Alles wijst erop dat er veel meer dan 5% aan exploitatiekosten zullen
zijn. Het wordt een veelvoud daarvan en dus veel weggegooid geld. 2. De belofte
was dat de automobilist er niet op achteruit zou gaan. Echter, het kabinet
heeft de lasten voor de automobilist inmiddels al met 1 mld. verhoogd. De
belofte wordt niet waargemaakt. 3. Rekeningrijden wordt een gigantische investering.
Het kost 3,5 mld. aan kastjes, computers en dat soort dingen. 4. De Europese
Unie is bezig met het eurovignet. Als wij nu een eigen systeem invoeren, zou
dit straks strijdig kunnen blijken met wat de EU voorschrijft, zodat al het
geld is weggegooid. 5. Wij verwachten enorme problemen. 8 miljoen kastjes
moeten worden geplaatst, elke maand moeten 8 miljoen facturen worden verstuurd
en er is een gedifferentieerd systeem met aparte tarieven voor drukkere wegen,
voor vervuilde gebieden en tijdens de spits. Buitenlandse auto's zullen aan
het systeem ontsnappen. Het wordt na de Betuweroute en de HSL weer een enorm
debacle. Het zal met miljarden worden overschreden en wij krijgen er bijna
niets voor druk.Mijn fractie blijft zich tegen zo'n derde mislukt project verzetten. De
investering van 3,5 mld. dient te worden gebruikt voor het wegnemen van verkeersknelpunten.
Er is 4,5 mld. extra voor het spoor en 35 mln. extra voor de wegen. Doe nu
deze 3,5 mld. bij de wegen en ga door met de verbetering van het openbaar
vervoer. Kom met een goede sloopregeling voor oude, vervuilende personenauto's
en vrachtauto's. Dat helpt echt.Met betrekking tot de Taskforce Mobiliteitsmanagement hebben wij de indruk
dat de effectiefste maatregelen ontbreken. De regering kan op eenvoudige wijze
helpen om beter met mobiliteit om te gaan. 1. Geen cao's meer algemeen verbindend
verklaren waarin strakke werktijden of dagvensters worden voorgeschreven,
zoals in veel bedrijven tussen 08.00 uur en 18.00 uur. Laat het aan de mensen
in de bedrijven over wanneer zij werken. Dat geeft spreiding en zal de files
dus doen verminderen. 2. Verhoog, zoals de VVD in haar tegenbegroting deed, de kilometervergoeding voor woon-werkverkeer. Dan kunnen mensen ook
buiten de gebruikelijke werktijden bedrijfsterreinen bereiken. Dat is nu met
het openbaar vervoer vaak niet mogelijk. 3. Verlaag de overdrachtsbelasting,
want dan wordt het financieel aantrekkelijker om dichterbij het werk te gaan
wonen.Het is niet nieuw dat de VVD fors wil investeren in wegen. Zij vindt dat
het Rijk, de provincies en de gemeenten dit samen moeten doen.De heerKoopmans(CDA)Ik was nog even bezig om de door de heer Aptroot genoemde maatregelen
achter elkaar te zetten. Zit daar niet wat inconsistentie in? Enerzijds verwijt
de heer Aptroot GroenLinks dat zij per wet een recht op thuiswerken wil afdwingen.
Hij zei dat niet wij, maar de werkgevers en werknemers dat moeten doen. Anderzijds
draagt hij de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op om cao's niet
verbindend te verklaren als er niet instaat wat wij hier willen. Dat is toch
een beetje inconsistent?De heerAptroot(VVD)Nee. Wij zeggen dat het de verantwoordelijkheid is van werkgevers en werknemers
en dat het eigenlijk per bedrijf moet worden ingevuld. Dat is de essentie
van ons verhaal. Daarom moeten er geen cao's zijn die het de leiding en de
werknemers van een bedrijf onmogelijk maken om andere werktijden te hanteren.
De bindende dingen moeten er dus uit worden gehaald. Laat men het zelf invullen.
Wij zeggen dus niet hoe zij het moeten doen, maar wij zorgen er wel voor dat
de ouderwetse knellende voorschriften verdwijnen, zodat men het per bedrijf
kan invullen.De heerKoopmans(CDA)Ik probeer het echt te doorgronden. De heer Aptroot geeft de minister
toch opdracht om daarin eisen te stellen. Zijn eis is dat er geen dwingende
regels in mogen. Laat dat nu gewoon over aan het bedrijfsleven, dat zijn handtekening
al dan niet zet onder een cao.De heerAptroot(VVD)Hierin blijkt een verschil tussen CDA en VVD. Als het CDA het heeft over
het bedrijfsleven, dan moeten alle werkgevers in de bedrijfstak met de bonden
een afspraak maken. Dat wordt voor iedereen dwingend voorgeschreven. Wij zeggen
nu juist: laat het aan het bedrijfsleven zelf over en laat men per bedrijf
invulling geven aan de wijze waarop men met werktijden en mobiliteit omgaat.
Het CDA wil via de organisaties in het maatschappelijk middenveld één
dwingende regel voor iedereen binnen de bedrijfstak, maar wij zeggen: doe
dat nu niet en laat het per bedrijf over aan de mensen die daar werken.De heerKoopmans(CDA)U gaat helemaal voorbij aan uw eigen punt, want u zegt: de minister moet
een cao niet algemeen verbindend verklaren. Of die nu geldt voor een hele
sector of voor een individueel bedrijf, het blijft een cao. U zegt: die moet
niet algemeen verbindend worden verklaard. Dat is uw punt. Daarmee stelt u
Haagse regels voor bedrijfsleven en vakbonden.De heerAptroot(VVD)Nee hoor, wij willen juist minder opleggen. De heer Koopmans weet heel
goed dat er maar weinig cao's per bedrijf zijn. De meeste gelden voor bedrijfstakken,
waardoor duizenden en tienduizenden bedrijven worden gebonden. Wij zeggen:
zorg ervoor dat dit niet gebeurt en laat men het per bedrijf bezien. Maar
voor het CDA is het heel moeilijk om de verantwoordelijkheid over te laten
aan de mensen die in de bedrijven werken, in plaats van aan een paar grote
organisaties.MevrouwRoefs(PvdA)U had het over verhoging van de reiskostenvergoeding. Zou u de redenering
die u daarbij had nog eens kunnen herhalen?De heerAptroot(VVD)Als je files wilt vermijden door flexibele werktijden in te voeren, wordt
het voor medewerkers onmogelijk om met het openbaar vervoer naar hun werk
te gaan, omdat vele bedrijventerreinen in ons land buiten de nu bestaande
werktijden geen openbaar vervoermogelijkheden hebben. Dat is een van de redenen
waarom de kilometervergoeding zou moeten worden verhoogd. Ook de medewerkers
in de thuiszorg zouden dat willen, want zij kunnen vaak niet anders reizen
dan met particulier vervoer. Het aardige is dat de verhoging van de kilometervergoeding
ook wordt gesteund door de FNV, een organisatie die voor de Partij van de
Arbeid niet onbekend is.Voorzitter. Wij willen weten wanneer er wordt gestart met de 30 wegtrajecten
van de Spoedwet wegverbreding. Wij hebben de indruk dat de minister aan het
duiken is. Er zou in deze kabinetsperiode worden gestart met de 30 projecten.
Tien zouden er klaar zijn. In een interview dat ik las heeft de minister het
niet over 2011, maar 2012. Hij schuift dus alweer een jaar, en dat is onaanvaardbaar
voor de VVD. Wij willen een actuele planning, waarin staat welk traject wanneer
wordt aanbesteed en wanneer de bouw start. Als de minister die nu niet kan
geven, verwachten wij deze nog deze week schriftelijk.De minister heeft beloofd dat hij de laatste minister is die zich nog
zal bezighouden met de A4-Noord, achter Delft langs. Hij rondt het project
af en laat de asfalteermachines rijden. Graag krijg ik een toezegging dat
hij de eerdere toezegging gestand doet, want ook daaromtrent is het stil.MKB Nederland heeft goed werk verricht door een lijst op te stellen met
55 knelpunten in het provinciale wegennet. Wij vinden dat MKB Nederland gelijk
heeft met de vaststelling dat investeringen in provinciale wegen achterblijven
en eigenlijk bijna nihil zijn. Het Rijk en de provincies hebben het de afgelopen
jaren laten afweten. Wij willen een gezamenlijke inspanning. Wij willen die
inspanning niet volgens de lijstjes van wenselijkheid, maar volgens die van
realiseerbaarheid. Wij zeggen: begin nu te bouwen wat er gebouwd kan worden.
Ook het Rijk heeft de afgelopen jaren elk jaar een kleine miljard in de pot
laten zitten, niet omdat wij niet wilden, maar omdat het door procedures niet
kon.Wij willen dat de volgende zeven punten worden geregeld:1. Trek 500 mln. per jaar extra uit voor wegen en spoorwegen. Dit is keurig
gedekt in de tegenbegroting van de VVD.2. Er komt geen kilometerheffing. De 3,5 mld. wordt gebruikt voor infrastructuur.3. Laten het Rijk en de provincies de projecten aanpakken die uitgevoerd
kunnen worden en waarvan alle procedures zijn afgerond. Ik geef een voorbeeld:
Het schijnt dat alle bezwaren rond de A28 Meppel-Zwolle zijn afgehandeld.
Dit project staat wat later in het schema, maar wij zeggen: gewoon nu doen.4. De 30 projecten van de Spoedwet wegverbreding moeten nu echt worden
gerealiseerd.5. Geef de provincies meer vrijheid om te realiseren wat zij kunnen. Wij
moeten dus niet telkens aan de strakke lijstjes vasthouden in het kader van
de financiering uit de BDU; gewoon bouwen wat kan en na afloop van het jaar
verantwoording afleggen en definitief afrekenen.6. Ik heb de 55 knelpunten in het provinciale wegennet genoemd.7. Het lijkt ons aardig dat de regering eens met de provincies gaat praten,
in de zin dat, als de provincies de energiebedrijven zouden verkopen, zij
de honderden miljoenen en miljarden die dit oplevert vooral gebruiken om te
investeren in infrastructuur. Een alternatief is natuurlijk om het terug te
geven aan de burgers, maar je hoort nu dat er allemaal leuke dingen op het
gebied van cultuur gebeuren. Het is aan de provincies om daarover te beslissen.
Een beetje overtuigingskracht vanuit het kabinet zou niet verkeerd zijn.Met betrekking tot het milieu zien wij veel mogelijkheden in het programma
Auto van de toekomst. Wij zien milieuvooruitgang niet in het verminderen van
mobiliteit, maar gewoon in innovatie. Wat dat betreft, vinden wij de komst
van Euro 6 heel belangrijk. Wij zijn er voorstander van dat wij in Europa
blijven pleiten voor het versnellen van de invoering van nieuwe milieunormen.Ik wil de aanbesteding van bussen in het openbaar vervoer nog een keer
noemen. Het stoort de VVD-fractie zeer dat er in een aantal regio's –
ik noem Haaglanden en Nijmegen – blind wordt gesteld dat er aardgasbussen
moeten worden aangeschaft, zonder dat men een objectieve aanbesteding heeft
op basis van normen. Onder de druk van de lobby van een enkele busleverancier
en van milieufanaten die steeds "aardgas" roepen, worden veel duurdere
bussen aangeschaft. Wij vinden dat aanbestedingen objectief horen te zijn
en dus uit moeten gaan van normen in plaats van producteisen. Ik heb daar
al eerder vragen over gesteld, maar men gaat maar gewoon door. Wij denken
dat de regering nu aan zet is. Overigens vinden wij een aantal maatregelen
van het kabinet op milieugebied heel positief. De regeling omtrent zuinige
auto's, het vrijstellen van bpm en dergelijke zijn goed en blijken effectief
te zijn. Wat nog ontbreekt, maar daar praten wij in een ander overleg wel
over, is een goede sloopregeling.Er wordt 1 mld. geïnvesteerd in regionaal spoor en het programma
hoogfrequent spoort kent een budget van 4,5 mld. Wij steunen de regering in
die plannen. Dat is goed, maar wij vinden het wel gek dat er allemaal nevenprogramma's
zijn, zoals het klantenbindingsprogramma van NS. Zijn al die zaken nu wel
zinvol? De enige manier om klanten te binden, is gewoon een goed aanbod. De
collega's hebben daar ook een aantal goede voorstellen voor gedaan. Er is
behoorlijk aandacht voor fietsparkeerplaatsen, maar het auto parkeren bij
de stations schijnt langzamerhand vergeten te zijn. Als wij automobilisten
uit de auto willen halen, dan kan dat vaak alleen in combinatie met openbaar
vervoer. Wij denken dat hier wat meer aan zou kunnen gebeuren.Collega De Krom heeft afgelopen jaar vragen gesteld over de manier waarop
de maatregelen van het Rijk met hun financiële consequenties doorvertaald
worden naar de streekvervoerders. Er was een programma – mevrouw Roefs
heeft erover gesproken – om het streekvervoer een beetje te helpen.
Het omvatte een brandstofclausule, indexering en een verdere vergroening van
het wagenpark en er was 16 mln. mee gemoeid. Met twee van de zeven stadsregio's
zijn goede afspraken gemaakt. Ik sluit mij aan bij de vragen van mevrouw Roefs
over de vorderingen daarin.Tot slot: het gaat spannend worden, vooral als het kabinet binnenkort
in het kader van de kilometerheffing met een kilometerprijs komt. Dan krijgt
de burger eindelijk te horen wat voor rekening hij gepresenteerd krijgt. Wij
willen graag duidelijkheid van de minister. Wat ons betreft is de enige echte
duidelijkheid dat die onzinnige plannen worden ingetrokken en dat de 3,5 mld.
goed in knelpunten in de wegen en in het ov worden geïnvesteerd.De voorzitter:Dank u wel. Voor degenen die zich afvragen hoe het met een middagpauze
zit: wij proberen de eerste termijn van de kant van de Kamer af te ronden.
Dat zal iets voor 13.00 uur gebeuren en dan hebben wij een lunchpauze van
minimaal een half uur. Het woord is aan de heer Cramer.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Met de MobiliteitsAanpak is de Nota Mobiliteit aangescherpt.
Het miljard voor het regionale ov en 90 mln. voor regionaal spoor als uitwerking
van een motie van de ChristenUnie zijn voorstellen waar de fractie van de
ChristenUnie zeer content mee is. Hulde. De plannen van het kabinet sluiten
goed aan op het pleidooi van de ChristenUnie om mobiliteit meer te bezien
als ketenoplossing. Op welke termijn denken de bewindspersonen dat deze aanpak
ook effectief kan gaan worden? Ik weet genoeg projecten die uit de verlenging
van het MIRT gefinancierd zouden kunnen worden. Ik denk maar even bijvoorbeeld
aan mooie projecten zoals een spoorlijn Utrecht-Breda of een HSL-Oost. Wij
moeten het echter eerst hebben over de kaders. Volgens het kabinet vormt de
MobiliteitsAanpak de inhoudelijke basis voor de verlenging, maar wat wordt
daarmee precies bedoeld? Wat betreft de ChristenUnie komt er voor het nieuwe
geld van de MIRT-verlenging ook een nieuwe verdeelsleutel. Ik wil daarvoor
drie criteria noemen. Meer integraal en minder sectoraal. Collega Roefs zei
ook al dat de zevensprong van Verdaas moet worden toegepast, inclusief afspraken
over locatie- en concentratiebeleid. Er moet ook structureel een substantieel
bedrag komen voor ruimte en voor de grote infrastructuur voor regionaal openbaar
vervoer. In dat kader kan ik het niet nalaten om een project zoals Stedenbaan
als een prachtig voorbeeld daarvan te noemen. Het tweede criterium is voldoende
budget voor de aanleg van spoor bovenop de nu geplande 4,5 mld. Als derde
criterium noem ik duidelijke afspraken over de budgettaire ruimte per jaar
met een goede verhouding tussen quick wins en langetermijnprojecten.Er is 30 mln. extra voor fietsbeleid. Dat kan direct worden uitgegeven.
Tot hoever wordt het tekort aan stallingen bij stations met dit geld teruggebracht?
De NS stelde recent dat het gratis stallen van fietsen rondom stations in
de toekomst niet meer mogelijk zal zijn. De fietsenstalling moet juist meer
worden gezien als het verlengde van de treinreis en zou dus gratis moeten
zijn. Het probleem van de weesfietsen kan worden voorkomen door het stallen
alleen gratis te maken voor bijvoorbeeld de eerste drie dagen.Nog deze kabinetsperiode wordt er door de staatssecretaris 500 mln. geïnvesteerd
in hoogwaardig openbaar vervoer en daarnaast is er nog 90 mln. als gevolg
van de motie over de quick scan voor het regionaal spoor. Dat is een geweldige
impuls. De fractie van de ChristenUnie heeft een motie ingediend waarin wordt
gevraagd om een visie op te stellen op de verdere doorontwikkeling. Er liggen
nog veel kansen voor het realiseren van snelle busbanen en lightrail. Hoe
staat het met de uitvoering van de genoemde motie?Bovenop de Nota Mobiliteit komt er 4,5 mld. voor het spoor en is de groeiambitie
verhoogd tot 5%. Dit is een trendbreuk van dit kabinet. Of, zoals de
president-directeur van de NS vorige week vrijdag zei: een renaissance op
het spoor, daar ben ik trots op. Dat was ook hard nodig gezien de groei de
afgelopen en de ons inziens scheve verdeling in het aanlegbudget tussen de
weg en het spoor. Wij moeten daarnaast wel verder kijken. Voor de ChristenUnie
staat vast dat na de 4,5 mld. nieuwe investeringen op het spoor nodig zijn.
Graag daarop de reactie van de bewindspersonen.Het oplossen van het mobiliteitsprobleem in Nederland is niet alleen een
taak van de overheid, maar ook van bedrijven en van werkgevers- en werknemersorganisaties.
Wij kunnen allemaal ons steentje daaraan bijdragen. De Kamer doet dit al jaren
door de vergaderingen pas na 10.00 uur te laten beginnen en regelmatig door
te gaan tot in de late uurtjes.De heerAptroot(VVD)Ik wil wel om 7.00 uur beginnen.De heerCramer(ChristenUnie)Dat kan ook.Ten behoeve van het draagvlak voor het mobiliteitsmanagement moet voorkomen
worden dat er te veel freeriders zijn. Wanneer kunnen wij bij de eerste monitoring
in 2010 spreken over een succes? Uitgangspunt was een reductie van 5%
van het aantal autokilometers, maar ten opzichte waarvan? Nu wordt er gesproken
over de te verwachten effecten per regio. Ik krijg de indruk dat het alleen
om de kilometers van deelnemende bedrijven gaat. Dan is er echter geen drive
meer om bedrijven en regio's te laten aansluiten. De fractie van de ChristenUnie
stelt voor, een landelijke doelstelling vast te stellen en de ministeriële
regeling wel van stal te halen voor alle bedrijven met meer dan 50 werknemers
die niet mee willen doen in convenanten.Voor het halen van de CO2-doelen is meer nodig dan alleen de
Euro 6-normen. Met de kredietcrisis is er nu een kans om innovaties in de
autosector te stimuleren en de marktintroductie van elektrisch vervoer te
versnellen. Ik roep de minister op om maatregelen hiervoor op korte termijn
te onderzoeken en om dit tevens met de Europese collega's af te stemmen. De
kredietcrisis moet worden gebruikt voor een duurzame sprong voorwaarts en
niet voor nationaal protectionisme.Ook op het spoor zou meer kunnen. In de feitelijke vragenronde is gesteld
dat de milieueffecten van elektrificatie van regionale lijnen beperkt onderscheidend
zijn. De CO2-uitstoot van de elektrische trein is volgens CE Delft
echter zo'n 40% lager dan van een dieseltrein. Dat lijkt mij wel degelijk
onderscheidend. In de MobiliteitsAanpak staan alleen CO2-doelen
van de NS. Ik lees niets over ProRail. De ChristenUnie is ervan overtuigd
dat een hogere ambitie haalbaar is als gekeken wordt naar het hele spoorsysteem.
Ik roep het kabinet op om hierover afspraken met de spoorsector te maken. De ChristenUnie pleit voor meer uniforme afspraken voor vervangend vervoer
bij het regionale spoor, zodat de reiziger altijd en overal weet waar hij
aan toe is. Ook hier gaat het om een ketenbenadering. Ik stelde eerder Kamervragen
over een gestrande trein bij Harderwijk waarin passagiers drie uur opgesloten
zaten. Ik snap niet waarom reizigers in de trein moeten blijven zitten als
de stroom is uitgeschakeld. Heeft de evaluatie van dit incident al wat opgeleverd?
Begin januari hebben in Zeeland passagiers uren in de vrieskou op het perron
gestaan. Door de omroep aangekondigde treinen kwamen niet. De informatievoorziening
moet in dit soort gevallen echt beter. Ik verzoek de minister om ook dit geval
te evalueren en met de vervoerders tot een draaiboek te komen.Het robuuste vaarwegennetwerk spreekt ons erg aan. De maatregelen die
de staatssecretaris heeft genomen om de onderhoudsachterstand in te lopen
en om de mogelijkheden uit te breiden, zijn daarbij ook van toepassing, evenals
het klimaatcrisisbestendig maken van de vaarwegen. Het is een regelrecht succes
van de staatssecretaris dat dit netwerk robuust moet zijn, dus in plaats van
de bos bloemen die collega Koopmans uitdeelt voor zijn tulpeiland, moet dit
compliment toch echt naar het voorstel van de staatssecretaris. Op haar initiatief
heeft de regering al voor de zomer van 2007 de commissie-Veerman ingesteld.
Dat is toch een ander verhaal dan dat van de heer Koopmans. Ik heb wel een
vraag aan de staatssecretaris over de binnenvaart. Is de einddatum van 2028
voor het vaarwegennetwerk niet te ver weg om echt een rol te kunnen spelen
in het wegnemen van de druk op het goederenvervoer over de weg?De heerMadlener(PVV)Voorzitter. Soms ga je met plezier naar je werk en soms met tegenzin.
Vandaag ging ik met tegenzin, en ik stond niet eens in een file.De heerVendrik(GroenLinks)Is vandaag een dagje thuiswerken een optie?De heerMadlener(PVV)De files lossen zichzelf nu enigszins op door de economische crisis, maar
dat moet ons niet blij maken.Voorzitter. Dit debat heeft weer een ontzettend hoog leutergehalte. Ik
keek hiernaartoe rijdend eens om mij heen en vroeg mij af wat er nu eigenlijk
gebeurt. Waar zijn ze aan de weg aan het werken? Waar worden de beloftes van
Eurlings ingelost? Op het traject hiernaartoe, zo'n 65 km, zag ik helemaal
niets gebeuren, en ik zie in de stukken ook eigenlijk niets.De heerCramer(ChristenUnie)En je reed gewoon door?De heerMadlener(PVV)Ik reed nu wel door.De heerCramer(ChristenUnie)Dan is er ook niks nodig.De heerMadlener(PVV)Het lijkt of er nu niets nodig is, maar ik ben bang dat als de economische
crisis achter de rug is, wij weer met dezelfde ellende te maken hebben. Overigens
waren er vorige week nog erg veel files, bijna elke dag 300 tot 400 km. Het
is echt tijd dat er wat gebeurt. Het laat zo op zich wachten. Wij horen allemaal
mooie plannen voor 2028, olympische ambities, maar ik wil zo
graag dat wij nu laten zien wat wij gaan doen. Dat wij nu laten zien dat het
kabinet opkomt voor de transporteurs en voor de economie en de belofte om
infrastructuur versneld aan te leggen ook echt waarmaakt. Elke keer weer vraag
ik, en ik word daar ook best wel moe van, waar de plannen blijven. Waarom
wachten? Waarom wachten tot de economische crisis weer voorbij is? Iedere
week is er een. Kom nu eens met die plannen. Niet wachten op deze of de volgende
voorjaarsnota. Mijn verhaal is duidelijk: ik vind dat er te weinig gebeurt.
Ik zie niets. Ik hoor allerlei plannen voor 2028, maar ik wil het nu ergens
anders over hebben.De VVD heeft het mooie staatje gemaakt van de wijze waarop de mobiliteit
wordt ingevuld. De auto is gewoon enorm belangrijk. Gelukkig maakt die auto
ook een enorme technische ontwikkeling door. Straks rijden wij allemaal in
een elektrische auto. Vandaar dat ik herhaal dat het investeren in wegen,
een investering in de toekomst is. Die auto moet je niet weg willen denken.
Je moet de automobilist niet pesten, maar faciliteren. Ik ben het dus met
de VVD eens. Ik roep nogmaals op om de wegen, die wij zo nodig hebben, ook
aan te leggen.Wanneer worden de 80 kilometerzones opgeheven? Twee jaar geleden heeft
de minister bij zijn aantreden gezegd dat hij daar snel werk van ging maken.
Voor het omzetten van een knop was er weer een wet nodig. Niemand begrijpt
dat, maar de minister misschien wel. De minister heeft gezegd dat het twee
jaar zou duren. Hoe staat het er nu mee? Ik verwacht dat deze lichten snel
uitgezet worden op de plekken waar daardoor files worden veroorzaakt, zoals
op de A13.Het uitwijken naar Duitsland om te gaan vliegen veroorzaakt veel extra
kilometers. De minister heeft gezegd, de tickettaks af te zullen schaffen.
Hoe staat het daarmee? Ik heb dat nog niet gezien.De heerCramer(ChristenUnie)Dat komt er ook niet.De heerMadlener(PVV)Binnenkort bespreken wij de Tracéwet. Zal de minister een verkorte
procedure voorstellen? Zo nee, dan zal ik een amendement daarvoor indienen,
maar de minister kan dit beter snel in het kabinet regelen.Wij moeten het hebben over het onderzoek naar de HSL-Zuid, mijnheer Koopmans,
en niet over de HSL-Oost. De kosten zijn al enorm overschreden en nu gaat
de exploitatie ook nog eens flink de mist in. Daar moet inderdaad een onderzoek
naar komen; dat steunen wij.Ik kom bij de Olympische Spelen van 2028. De Olympische ambitie van de
minister is op zichzelf prima: vierbaanswegen tussen de steden. Fantastisch,
ik werd echt enthousiast. Maar toen ik de datum erbij zag, 2028, was ik ineens
minder enthousiast. Ik heb een motie ingediend om dat naar voren te halen:
niet de Olympische Spelen 2028, maar de wereldkampioenschappen voetbal in
2018, tien jaar eerder. De motie werd helaas niet gesteund door het CDA, dus
zoveel lef en ambitie heeft het CDA niet. Maar ik wil het herhalen. Is de
minister bereid om 2018, de WK voetbal, als uitgangspunt te nemen voor die
prachtige plannen? Dat duurt nog heel lang, maar een termijn van tien jaar
kunnen wij in ieder geval nog een beetje overzien.Kan de staatssecretaris mij vertellen hoe het staat met de motie binnenvaart
van onze hand om de kansen te onderzoeken van het nieuwe Seine-Scheldekanaal
voor de binnenvaart? Dat kanaal, dat nu wordt gegraven, lijkt grote kansen
te bieden voor de binnenvaart. Wij moeten er nu op inspelen, wij moeten nu
al nadenken: biedt dat nieuwe kanaal kansen, zo ja welke en hoe moeten wij
onze infrastructuur daarop aanpassen?Ik heb nog een concrete vraag aan de minister. Wij hebben ieder jaar een
file top-50. Ieder jaar zie je daarin dezelfde trajecten voorkomen waar die
enorme files staan. Is hij bereid die file top-50 tot beleidsinzet te maken
en ieder traject in die file top-50 van plannen te voorzien om de files aan
te pakken? Hij kan daar bij de Voorjaarsnota mee beginnen door voor ieder
traject dat in die file top-50 voorkomt te vertellen wat hij op korte termijn
gaat doen. Dat lijkt mij een fantastische inzet. Iedereen kan dan heel duidelijk
in de eigen file zien waar het kabinet en de minister mee bezig zijn, compleet
met data et cetera. Uiterste datum is dan niet 2028, maar 2018.Dat de dertig spoedwettrajecten nu al vertraging oplopen, is een slechte
zaak.Als wij nog niet eens kunnen regelen dat er voldoende gratis fietsenstallingen
bij de stations zijn, zijn wij natuurlijk geen knip voor de neus waard. Ik
wil mijn buurman bijvallen: maak dat gewoon gratis en zorg ervoor dat er genoeg
fietsenstallingen zijn. Zo moeilijk moet dat toch niet zijn?De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter. Wij spreken vandaag niet alleen over knelpunten op de korte
termijn, maar ook over de mobiliteitsambities op de langere termijn. Het is
goed om in dat kader kritisch over onze uitgangspunten na te denken. Zou er
niet eens een geschiedenisboekje worden geschreven, zo vroeg ik mij af, waarin
de auteur zijn verbazing uitspreekt over onze eeuw, waarin zo veel rust, ruimte,
landschap, energiebronnen, schone lucht en ook mensenlevens, verkeersslachtoffers,
zijn opgeofferd louter aan mobiliteit? De MobiliteitsAanpak neemt de enorme
drang tot mobiliteit als uitgangspunt; de rol van de overheid is vooral faciliterend.
Zou het geen meerwaarde hebben gehad, als de welhaast absolute mobiliteitsvrijheid
en onafhankelijkheid inhoudelijk ter discussie waren gesteld en er gekozen
zou worden voor het concept "Verantwoord mobiel" met de gedachte
dat het op de langere termijn ook een keer ophoudt? Graag krijg ik een reactie
op deze kritische reflectie op de uitgangspunten.De heerVendrik(GroenLinks)Dit is natuurlijk een bijzonder uitdagende gedachte. Bedoelt de heer Van
der Staaij dat wij in de toekomst gaan naar een systeem van persoonlijke vervoersrechten:
je mag als burger 10, 20, 50.000 km per jaar reizen en dat is het dan; als
je over hebt verhandel je dat en als je tekort komt moet je bijkopen? Is dat
een idee?De heerVan der Staaij(SGP)Die verhandelingsgedachte kom je al tegen in nota's. Ik wil mij niet vastleggen
op een bepaalde vorm. Ik hoor de VVD al zuchten: vreselijk. Je kunt zeggen
dat alles maar moet kunnen, maar is dat op de langere termijn een redelijk
uitgangspunt? Of is dat meer om te kijken wat goed scoort? Houdt het niet
eens op in ons kleine, dichtbevolkte land? Welke consequenties verbind je
daaraan?De heerKoopmans(CDA)Een half jaar geleden ging de VVD naar de kant van groenrechts, waarvan
ik vandaag overigens niets meer heb gemerkt! Het idee van de heer Van
der Staaij lijkt wel wat op groenrechts, want uiteindelijk zul je dan iemand
moeten aanwijzen die minder gebruik mag maken van de mobiliteit. Wie zijn
dat? Amsterdammers?De heerVan der Staaij(SGP)Een concreet voorbeeld: als ik vanuit een dorp 20 km van Den Haag vandaan
met de auto naar Den Haag kom, is dat dan op den duur nog hanteerbaar en doenlijk?
Nu heb je 's avonds laat nog nauwelijks een alternatief, want het ov is dan
erg laagfrequent. Misschien moet je in bepaalde regio's bepalen dat niet iedereen
met de auto naar het werk kan komen, maar dan zal dat als consequentie moeten
hebben dat er een hoogwaardig en hoogfrequent ov-alternatief moet komen. Dan
maak je dus een keuze, terwijl wij nu te makkelijk doen alsof alles mogelijk
is en iedereen zelf moet kunnen kiezen. Is het doenlijk dat de A12 op dat
kleine stukje tussen Zoetermeer en Den Haag altijd door iedereen kan worden
gebruikt?De heerKoopmans(CDA)U vindt dat de uitvoerende macht voor die mensen mag gaan kiezenDe heerVan der Staaij(SGP)In essentie beperken wij de keuzevrijheid van mensen enorm door de modaliteiten
in de vorm van het aantal wegen en het ov. Indirect ben je altijd bezig de
individuele keuzevrijheid in te perken.De heerKoopmans(CDA)Indirect is logisch, maar wilt u het direct doen?De heerVan der Staaij(SGP)Indirect is logisch, maar zeggen wij dat altijd hardop? Moet dat niet
bespreekbaar worden gemaakt? In een bepaald dichtbevolkt gebied moeten vooral
de ov-mogelijkheden de norm zijn. Als je dat hardop durft te zeggen, kun je
ook hogere eisen stellen aan het ov.De heerRoemer(SP)Een interessante gedachte, maar ik probeer het zuiver te krijgen. Bedoelt
u dat wij de totale mobiliteit moeten gaan verminderen? Of bedoelt u dat wij
ons vooral moeten richten op de individuele mobiliteit, dus rijden in de auto?
U houdt wel een pleidooi voor hoogwaardig ov, maar dan pleit u eigenlijk voor
verschuiving van de auto naar collectief vervoer, waar ik mij veel bij kan
voorstellen. Maar als u vindt dat wij minder mobiel moeten worden, geldt dat
ook voor het ov, zodat mensen dichter bij hun werk moeten gaan wonen. Kunt
u iets duidelijker zijn: is het een verschuiving, of moeten wij minder mobiel
worden?De heerVan der Staaij(SGP)Beide. Als je kijkt naar de problemen op langere termijn zul je het dichter
bij het werk wonen in het kader van transportpreventie moeten gaan stimuleren.
Tegelijkertijd moet je binnen het aanbod van mobiliteit kijken hoe dat kan
worden verruimd.De heerRoemer(SP)Een groot deel vind ik heel interessant, want dat roepen wij ook, zeker
als het gaat om verschuiving naar meer collectief vervoer. Maar zou het dan
niet logisch zijn als wij van de SGP-fractie vanaf nu meer terughoudendheid
mogen verwachten als het gaat om aanleg van nieuwe wegen?De heerVan der Staaij(SGP)Niet helemaal, of helemaal niet, want misschien moet ik juist zeggen dat
wij in het verleden altijd heel erg op die mix hebben ingezet, maar ons te
weinig sterk hebben gemaakt voor de aanpak van infrastructurele knelpunten.
Wij zitten nu in grote delen van het land met een situatie waarin er nauwelijks
goede ov-alternatieven zijn, terwijl de mensen wel in de file staan en wachten
tot er een baan bij komt.De heerMadlener(PVV)Het pleidooi van de heer Van der Staaij leidt uiteindelijk tot grote steden.
Als je in de stad woont, woon je dicht bij je werk en dan is er minder mobiliteit.
Vindt de heer Van der Staaij het gewenst dat iedereen in de stad woont en
werkt en zich niet te veel verplaatst? Heel veel mensen willen niet in de
stad wonen en voelen zich veel lekkerder op het platteland, met een beetje
ruimte om zich heen. Vindt de heer Van der Staaij dat slechte mensen of zo?De heerVan der Staaij(SGP)Dat is wel een heel grappige vraag, want ik woon in een dorp en volgens
mij woont de heer Madlener in de stad.MevrouwRoefs(PvdA)Hij is verhuisd.De heerVan der Staaij(SGP)Oké. Dan is het fijn dat de heer Madlener het kan waarderen dat
het ook buiten de stad goed leefbaar is.Vanuit het dorp waar ik woon, kun je prima in zes minuten RandstadRail
bereiken en vervolgens kun je met het openbaar vervoer naar Den Haag. Daar
is echter wel wat voor nodig. Er moet zelfs worden nagedacht over de slimme
fietspaden, die het een stuk eenvoudiger maken. Dat "spul" moet
wel rijden met een hoge frequentie, maar dan heb je ook een fantastisch alternatief.
Ik denk dat heel veel mensen de mogelijkheden om op een snelle manier van
A naar B te reizen op een rijtje zetten en daarbij helemaal niet zo gebonden
zijn aan de auto.De heerMadlener(PVV)Ik begrijp dit pleidooi niet. Mensen die niet in de stad wonen, krijgen
vaak per definitie te maken met reistijd. Het werk bevindt zich immers in
de steden. De heer Van der Staaij moet naar zijn werk in Den Haag reizen,
en ik moet dat ook. Hij kiest zelf voor de manier waarop hij dat doet. Hij
kan die 65 km ook iedere dag lopen, maar ik denk niet dat hij dat gaat doen.
Deze afstand heb je gewoon te overbruggen; die kilometers moet je reizen.
Hij wil de keuze beïnvloeden, maar het moet neem ik aan toch wel een
vrije keuze blijven.De heerVan der Staaij(SGP)Het moet een vrije keuze blijven. Wij gaan de mensen niet voorschrijven
hoe zij moeten reizen, maar je kunt wel verleiden. Als je een goed openbaarvervoernet
aanlegt, zoals de RandstadRail die ik net noemde, is het een stuk aantrekkelijker
om daarvan gebruik te maken. Ik ben dus niet voor moraliseren – gaat
u allemaal met het openbaar vervoer – terwijl er in een bepaald gebied
geen goede alternatieven zijn. Ik wil wel per gebied de beste verplaatsingswijze
stimuleren.De gepresenteerde MobiliteitsAanpak borduurt voort op de Nota Mobiliteit
en vormt in een aantal opzichten een aanscherping en aanvulling. Er wordt
extra ingezet op landelijke infrastructuur, die ook hard nodig is. De inzet
op vaarwegen vinden wij nog aan de bescheiden kant. De Nota Mobiliteit
hecht veel waarde aan een uitgekiend ruimtelijk beleid om mobiliteit te verminderen.
Waarom wordt daar niet een extra slag gemaakt, op het gebied van fiscale maatregelen
of op het terrein van transportpreventie? Deze keer wil ik vooral de klemtoon
leggen op een nog steviger inzet op regionaal openbaar vervoer. Ik zie overigens
dat daar het nodige aan gebeurt en dat waardeer ik ook.Juist bij het regionale vervoer is nog veel te winnen. Ik verwijs kortheidshalve
naar de inhoudsvolle reactie van de provincie Zuid-Holland. Terecht wordt
daarin de vinger gelegd bij het feit dat de mobiliteitsaanpak niet primair
werkt vanuit de gebiedsbenadering die nodig is. Niet de vervoersvraag moet
leidend zijn, maar juist de ambitie om regionaal openbaar vervoer op te plussen
tot een samenhangend netwerk van openbaar vervoer in de stedelijke netwerken.
Juist in dichtbevolkte gebieden, zoals Zuid-Holland, is veel te winnen. Aanzetten
zijn er genoeg, maar de samenhang is nog onvoldoende. Er moet voortvarend
worden gewerkt aan de RijnGouweLijn West, maar ook aan het programma Stedenbaan
of aan het viersporig maken van het traject Den Haag-Rotterdam.Het is helder dat de staatssecretaris het belang van een goed regionaal
openbaar vervoer erkent, maar door de decentrale overheden is erop gewezen
dat er een kloof gaapt tussen de ambities en de financiële middelen die
de decentrale overheden ontvangen. Het IPO heeft becijferd dat deze tekorten
ongeveer 600 mln. per jaar bedragen. Hoe wordt dit opgelost?Daarnaast lijkt er een sluipende centralisatie te zijn, die niet spoort
met de intentie van de Nota Mobiliteit. Er zijn bezuinigingen doorgevoerd
bij de brededoeluitkering. Nu komt er extra geld beschikbaar, maar dat loopt
niet via de BDU en is vooral geoormerkt of voorzien van allerlei scherpe criteria.
Is dit geen bewuste beleidsmatige koersverlegging?In de MobiliteitsAanpak wordt geopteerd voor het zogenaamde concept "robuust
wegennet". Dit impliceert onder meer een verplaatsing van verkeer van
de rijkswegen naar het onderliggende wegennet. Dit zal gaandeweg moeten worden
uitgewerkt. Een belangrijk onderdeel waarvoor ik aandacht vraag, zijn de effecten
van dit concept voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers.
Ook de SWOV heeft expliciet gewezen op de mogelijke consequenties van dit
concept voor de verkeersveiligheid. Hoe zal dit worden meegenomen en verwerkt?De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Omdat de tijd schaars is, sla ik mijn algemene deel over.
Ik verwijs naar de behandeling van de begroting en van het MIRT, waarbij ik
in algemene zin mijn kritiek heb gegeven namens de fractie van GroenLinks
op het mobiliteitsbeleid van deze bewindslieden.Mijn fractie zou wensen dat dit kabinet in het kader van de crisisaanpak
komt met een snelle green deal. Ook al moet er bezuinigd worden, je weet nooit
wat de heer Bos in de plooien van zijn jaszak heeft zitten. Stel dat er 1
mld. of 2 mld. op tafel komt, is de minister van Verkeer en Waterstaat het
dan eens met mevrouw Roefs dat dit bedrag volledig naar spoor en binnenvaart
gaat? In de mist van het kabinetsberaad hoor ik de asfaltmachine alweer brommen,
maar dit signaal van de PvdA biedt hoop. Steunt minister Eurlings mevrouw
Roefs?Mijn tweede vraag betreft de kabinetsreactie op de taskforce van de heer
De Waal. De taskforce was prima, maar de kabinetsreactie was een tikje mager.
Deze was niet onmiddellijk helemaal verkeerd, maar op één punt
zien we een omissie, namelijk dat de werkgevers in Nederland wel wat indringender
erop aangesproken mogen worden om filebestrijdend bezig te zijn, omdat zij
zelf een grote verantwoordelijkheid hebben in verband met woon-werkverkeer
van hun werknemers en het verplaatsen van allerlei spullen die deel uitmaken
van hun bedrijvigheid.Ik heb twee verzoeken aan het kabinet. Ten eerste verzoek ik de bewindslieden
om contact op te nemen met de staatssecretaris van Economische Zaken, die
is belast met het buitengewoon belangrijke dossier maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Ik heb de staatssecretaris ook al eens gevraagd om de bijdrage
van Nederlandse bedrijven om het Nederlandse wegennet te ontlasten deel te
laten uitmaken van de aanpak in het kader van de brede mvo-agenda. Vraag niet
alleen wat u voor die bedrijven kunt doen, zeg ik tegen minister Eurlings,
vrij naar Kennedy, maar ook wat zij voor dit land kunnen doen als bijdrage
aan het bestrijden van files en als follow-up bij de taskforce-De Waal.Ten tweede presenteer ik een nieuw voorstel voor een wet op het thuiswerken.
Wij willen dat werknemers in Nederland ongeveer een dag per week het recht
krijgen om thuis te werken, mits geen zwaarwegend bedrijfsbelang dat in de
weg staat. We zullen dit wetsvoorstel uiteraard indienen bij de Raad van State,
die daarover adviseert en dan komt het hier terug. Via de voorzitter geef
ik twee exemplaren aan beide bewindslieden. Misschien kan er ondertussen een
kopietje worden gedraaid voor de collega's, maar het kleurenexemplaar gaat
natuurlijk naar het kabinet. Wij hopen te zijner tijd natuurlijk op een positieve
reactie van het kabinet, maar eerst is het woord aan de Raad van State en
de Kamer.De heerAptroot(VVD)Het plan van GroenLinks is al in de media duidelijk naar voren gekomen.
Medewerkers krijgen het recht om een dag te telewerken en het bedrijf heeft
een zware bewijsplicht om te bewijzen dat dit niet kan. In de praktijk gebeurt
dit veel. Waarom moet er een extra wet voor komen? Dat is weer extra wet-
en regelgeving. In het mkb is er toch een probleem met de bewijslast. Alleen
al met betrekking tot verkeer en vervoer betekent uw alternatieve begroting
3,6 mld. lastenverzwaring. Ook het door u gewenste extra ouderschapsverlof
zou extra regeldruk betekenen, maar is gelukkig door de Kamer afgewezen. U
blijft echter bezig met eenzijdig ondernemers pesten. Wanneer houdt dat nou
eens op bij GroenLinks?De heerVendrik(GroenLinks)Als ondernemers ergens blij mee zouden moeten zijn, is het dat wij de
files echt aanpakken, in tegenstelling tot de VVD.De heerAptroot(VVD)U bezuinigt op de wegenaanleg.De heerVendrik(GroenLinks)U weet een klein beetje geld vrij te spelen voor de weg en wilt vervolgens
de kilometerheffing afschaffen. Daardoor creëert u een gat van 7 mld.
aan extra mobiliteitsbehoefte. Dat lost u niet op. Met de VVD worden de files
alleen maar erger en worden de bedrijven alleen maar moeilijker bereikbaar.
Ik zou dus zeggen: mijnheer Aptroot, zing nou even een toontje
lager. Wij zeggen niet dat werkgevers ten koste van alles een recht hebben
om thuis te werken, maar het gaat nu allemaal uit van bedrijven die de ruimte
al bieden. Dat is een omissie in de kabinetsreactie op het rapport-De Waal.
Dat is allemaal prima; daar doet het wetsvoorstel niets aan toe of af. Als
het al gebeurt, is dat uitstekend, maar duizenden bedrijven en honderdduizenden
werknemers in dit land hebben op dit punt nog een ouderwetse werkgever tegenover
zich. Dan kun je een wet zoals deze, een heel mooie, kleine en bescheiden
wet, gebruiken om een cultuurverandering teweeg te brengen. In die wet leg
je dan als norm vast dat werknemers het recht hebben om een dag per week thuis
te werken. Als daarop een uitzondering gemaakt moet worden omdat het bedrijfsbelang
dat vraagt, is dat oké. In dit overvolle land waarin wij veel te veel
in de auto zitten en veel te veel heen en weer rijden, behoort de regel echter
te zijn dat mensen in de toekomst steeds meer niet alleen de mogelijkheid
hebben om buiten de deur op flexibele werktijden te werken, maar ook steeds
meer de mogelijkheid hebben om vaker zelf de locatie te kiezen waar zij werken.
Dat is de vernieuwing met dit wetsvoorstel. Dat richt zich precies op de werkgevers
die niet willen. Die worden daarmee aangepakt.De heerAptroot(VVD)Ik zou willen dat maandag de vaste thuiswerkdag van de heer Vendrik was,
want dan had hij hier deze flauwekul niet naar voren kunnen brengen. De werkgeversorganisaties
hebben gezegd dat zij niet willen dat dit dwingend wordt opgelegd, met bewijslast
voor de werkgever. Ook de vakbeweging heeft gezegd dat de overheid dit niet
moet afdwingen. De enige die dwingeland wil zijn, is dus GroenLinks. Wanneer
houdt dat een keer op?De heerVendrik(GroenLinks)Als er een groot maatschappelijk belang is ten gunste van de vrijheid
van werknemers ... Het is heel gek dat aan een liberaal zoals de heer Aptroot
moet worden uitgelegd dat het hier gaat om het bevorderen van de vrijheid
van miljoenen werknemers. Een groot aantal van die werknemers heeft op dit
punt helaas tot op de dag van vandaag een onwillige werkgever tegenover zich.
Wij vergroten de keuzevrijheid van mensen. Zij moeten niets, maar krijgen
een recht als dat in hun situatie past en uitkomt en als dat de files helpt
te reduceren. Dan krijgen zij een recht om van die vrijheid gebruik te maken.
Ik begrijp echter dat de liberalen van de heer Aptroot alleen bezig zijn met
de vrijheid van de werkgevers in dit land en nooit met de vrijheid van de
werknemers. Daarom wordt het tijd voor evenwicht en is het tijd voor dit wetsvoorstel.Mijn derde punt is de ruimtelijke ordening, die ontbreekt in de langetermijnvisie
van dit kabinet. Ik noem drie zorgwekkende ontwikkelingen, ten eerste de opkomst
van weidewinkels. Naarmate wij die meer toestaan aan de randen van de stad
of zelfs in grotere kernen op het platteland, waar dozen ontstaan voor de
verkoop van spullen aan het winkelende publiek – op zondag of op een
andere dag; dat maakt even niet uit – wordt er steeds meer nieuwe mobiliteit
uitgelokt. Niemand let daarop let en niemand gaat daarover, maar het gebeurt
en heeft desastreuze consequenties voor de mobiliteit van morgen. Het kabinet
zwijgt echter.Het tweede zorgwekkende punt is dat steden kampen met het probleem dat
het, hoezeer zij ook compact willen bouwen, altijd fijner, leuker, attractiever,
prettiger en een stuk makkelijker is om weer uit te breiden en de steden dus
groter te maken. Ook op dat punt moet het kabinet de gemeenten helpen om de
stad in te breiden en niet steeds uit te breiden, met als gevolg nieuwe mobiliteitsbehoeften.De derde zorgwekkende ontwikkeling betreft het bouwen bij stations. Ik
kom al jaren langs station Sloterdijk. Het verrast mij al die tijd hoeveel
plek daar nog is en, voor zover er al gebouwd is, hoeveel kantoren daar op
dit moment leegstaan. Ook daar past dus een verantwoordelijkheid van het Rijk:
zorg ervoor dat er zo veel mogelijk mobiliteitsvriendelijk gebouwd wordt in
dit land. Neem daarvoor de regie.Een ander punt is de gezamenlijke brief van de stichting Natuur en Milieu
en het KNV. Het gaat om dertien punten, waarvan er een door mij zo-even is
genoemd. Ik vind echter alle punten uitstekend. Ik teken zo bij het kruisje.
Doet het kabinet dat ook? Graag een reactie op de dertien uitstekende punten
in deze brief. Deze bijzondere combinatie moet ook door het kabinet worden
gewaardeerd.Het vierde punt is het klimaatbeleid, dat deze minister als een graat
in de keel steekt. De CO2-uitstoot van vrachtwagens en luchtvaart
is niet onder controle te krijgen. Je weet bij deze minister ook niet of die
dat wel wil. De drie raden schetsen een buitengewoon dramatisch toekomstbeeld
in Een prijs voor elke reis. Laten wij het zoals het is, dan wordt alle beschikbare
CO2-ruimte in Europa voor 100% opgevreten door de transportsector.
Dat vraagt volgens de raden om een veel gerichter en krachtdadiger beleid,
voorbij Schoon en Zuinig. Waar blijven de toezeggingen?Een bijzonder punt in dit verband is de vliegtaks. In de brief van oktober
van het kabinet, een reactie op het rapport van de drie raden, wordt de vliegtaks
nog genoemd. Wij doen toch iets, staat er dan. Wordt de vliegtaks een beetje
afgeschaft of een klein beetje afgeschaft, een klein beetje meer afgeschaft
of helemaal afgeschaft? Wij zijn dan weer terug bij af. De minister weet vervolgens
weer niets op de mat te leggen bij het CO2-beleid. De minister
moet niet achteruit, maar vooruit. Hoe zit het nu? Leg dat eens uit.De voorzitter:Afronden alstublieft.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter, ik pak een minuutje af van mijn tijd voor de tweede termijn.De minister kent ons pleidooi voor investeren in het spoor. Hoe staat
het met de laatste plannen? De economische recessie zal het superdividend
dat bij de NS wordt weggepakt voor de spooragenda wellicht doen verdampen.
Een ander punt is het spoorboekloos rijden. Dat staat ineens op de tocht.
Ik heb een interessant pleidooi van de directeur van ProRail gelezen voor
een spoedwet voor spoorwegverbreding. Kijk, dat zijn mensen waarmee wij kunnen
praten. Neemt de minister dit pleidooi over?Bij de behandeling van de begroting voor 2009 heb ik al met de staatssecretaris
gesproken over het ondersteunen van het regionaal openbaar vervoer. Daar ligt
een gigantisch potentieel. Er is een motie aangenomen van mijn voorganger,
de heer Duyvendak, die het kabinet vraagt om meer aan te sluiten en om meer
te doen. Wij draaien echter rond in cirkels. Ik vraag het kabinet om dit onderdeel
te maken van de Green Deal. Ik vraag het kabinet om de plannen die er liggen
in Nijmegen, Maastricht, Kampen en Zwolle, voor een snelle uitrol
van trams in deze middelgrote steden, te ondersteunen. Ik krijg echter weer
dezelfde reactie als bij de begrotingsbehandeling: het halve miljard voor
spoorinitiatieven is op. Dat is niet goed genoeg. Ik vraag om een extra inzet
van het kabinet. De steden wachten op het kabinet. In de middelgrote steden
kan voor de trams de schop de grond in.De vergadering wordt van 13.04 uur tot 13.45 uur geschorst.MinisterEurlingsVoorzitter. Excuses voor mijn late binnenkomst. "Ziekte is een keuze"
zegt onze DG Mobiliteit altijd en daar heeft hij gelijk in, maar het hindert
soms wel een beetje.Ik zal allereerst ingaan op de reden van de mobiliteitsaanpak en de plaats
ervan ten opzichte van tal van andere beleidsinitiatieven. Vervolgens ga ik
in op inhoudelijke aandachtspunten die mijn portefeuille raken. Daarna kan
het woord zo gezwind als mogelijk is worden doorgegeven aan de jarige staatssecretaris.
Ik begin met de opgave die wij hebben, juist in deze tijd, om een robuust
mobiliteitssysteem te ontwikkelen. Ik zal daarin vier speerpunten benoemen:
ruimte en mobiliteit, het samenhangend openbaar vervoer ook in relatie tot
het spoorboekloos rijden, een robuust wegennet en ten slotte mobiliteitsmanagement
en een bewuste mobiliteitskeuze.We leven in een moeilijke tijd; dat behoeft geen enkele toelichting. Het
is een tijd van recessie en van economische achteruitgang. Dat mag echter
op geen enkele manier onze ambitie voor de toekomst van Nederland verbloemen.
Wij willen Nederland klaar maken voor de groei van de toekomst. Daarom moet
juist nu al hetgeen worden gedaan wat ons in staat stelt om de groei van morgen
vol te grijpen. Dan zit Nederland, wanneer Europa weer in een spiraal van
economische groei komt, in de positie om een groot deel van die groei naar
zich toe te halen. Een toekomst dus van verdere groei van welvaart van ons
land. Daarvoor zijn een goede infra en ruimte voor mobiliteit een absolute
randvoorwaarde. Zonder goede infra geen grote economische groei. Uit ieder
onderzoek blijkt hoe belangrijk die infra voor Nederland distributieland is.
Dat de files nu wat afnemen – ik hoorde iemand zeggen dat de files waren
toegenomen in het afgelopen jaar maar ze zijn afgenomen – doet niets
af aan de grote lijn van de afgelopen jaren dat de mobiliteit structureel
groeit. Het is een wetmatigheid dat bij economische groei ook altijd de mobiliteit
groeit. Wij proberen die relatie natuurlijk te verminderen met mobiliteitsmanagement,
maar bij het nastreven van economische groei moet ook een groeiende mobiliteit
geaccommodeerd worden.Ons mobiliteitssysteem heeft nu te weinig kwaliteit. Onze ambities moeten
verder reiken dan hier en daar wat knelpunten oplossen. Ik heb eerder het
beeld gebruikt van Nederland als een land dat veel te veel als een brandweermannetje
achter brandjes aanloopt; het brandje woedt al een jaar of tien en dan beginnen
wij het met schuim te blussen in de hoop dat het dooft. Wij moeten gewoon
een gebouw ontwerpen voor de toekomst dat brandbestendig is. Dat betekent
dat wij files en mobiliteitsknelpunten voor moeten zijn in plaats van elke
keer jaren te laat achter de problemen aan te lopen en met deeloplossingen
voor de korte termijn wat te bereiken. Als wij overigens de groei van de toekomst
willen grijpen, dan moeten wij beseffen dat andere landen ook niet stil zitten.
Het gaat om de relatieve positie.Wat zijn de feiten? Het hoofdwegennet in de Randstad verwerkt 17.400 voertuigen
per rijstrook. Dat is veel en veel meer dan vergelijkbare Europese regio's.
In vergelijkbare regio's is trouwens het onderliggend wegennet vijf keer zo
uitgebreid, aldus TNO. Bij ons is sprake van een overbereden hoofdwegennet
en te weinig net eronder. Ons hoofdwegennet heeft trouwens ook de meeste op-
en afritten in Europa. Door het intensieve gebruik en het ontbreken van een
back-up is ons hoofdwegennet erg kwetsbaar geworden. Dat is een probleem voor
het totale wegennetwerk. In andere landen is er vaak een alternatief, een
parallelle verbinding. In ons land is die er nauwelijks en in de Randstad
eigenlijk helemaal niet. Het is een analyse die dus zeer geldt voor de Randstad,
maar op veel punten ook voor de regio's buiten de Randstad. In Frankrijk kun
je, als je de omgeving van Nancy-Metz hebt gehad en bij de eerste tolpoort
komt, de Route Nationale nemen. De Route Nationale is in Frankrijk een tamelijk
serieus back-upnetwerk waar je ook op de langere afstand redelijk kunt doorrijden.
Het zijn lange routes door het land heen. Dat is in ons land absoluut niet
het geval.De dreiging van een onsamenhangend ov-netwerk, waarvoor de OESO ons nadrukkelijk
heeft gewaarschuwd, ook in relatie tot een kwetsbaar wegennet, is een onacceptabel
risico. Daarom moeten wij zowel in het ov als op de weg werken aan meer samenhang.
Die samenhang moet robuust en duurzaam zijn. Het gaat daarbij trouwens niet
alleen om samenhang binnen het openbaar vervoer, maar nadrukkelijk ook om
samenhang tussen alle vervoersvormen. Het is echt en-en, niet in de zin van "wij
doen een beetje hier en een beetje daar", maar in de zin van dat wij
veel meer gaan kijken hoe wij het een in het ander kunnen laten overlopen.
Ik heb het voorbeeld wel eens genoemd van de poorten in de Randstad. Dat is
echt een voorbeeld van modern denken van NS: trek de automobilisten van de
weg af op het moment dat zij de file dreigen in te gaan. Tegelijkertijd gaat
het nog veel verder. In de verkenning van Utrecht en omgeving wordt de trein
bijvoorbeeld nadrukkelijk als een alternatief voor de weg ingebracht en op
effect bekeken, dus niet als doel op zich, maar op effect. Het gaat erom wat
het beste is om de problemen in dat gebied op te lossen. Zo willen wij op
lange termijn de mobiliteitsbehoefte blijven faciliteren, schoon, zuinig en –
zo zeg ik met een vriendelijke knipoog tot de heer Vendrik – met zo
min mogelijk CO2-uitstoot.De voorzitter:De heer Roemer wil een vraag stellen. Ik heb eerst nog een punt van huishoudelijke
aard. Wij mikken erop dat de eerste termijn van de regering om 15.30 uur is
afgerond. Ik kijk ook even naar de bewindspersonen of zij hun spreektijd daarbinnen
kunnen proberen te verdelen. Ik stel voor dat wij vier interrupties per Kamerlid
doen, waarbij u met korte en puntige interrupties een bonus krijgt van één.
Zijn uw interrupties lang, inhoudelijk en beschouwelijk, dan gaan wij terug
naar drie.De heerAptroot(VVD)Een punt van orde: er stond twee uur voor de beantwoording van de regering
in eerste termijn. Laten wij dat nu eens proberen. Ik hoor heel
veel inleiding, maar ik zou gewoon graag antwoord op de vragen willen. Dat
moet in twee uur kunnen.De voorzitter:Dat is precies de reden waarom ik de bewindspersonen vroeg, hun spreektekst
en de beantwoording tegen 15.30 uur af te ronden.De heerRoemer(SP)De minister had het over een samenhangend ov-netwerk. Steeds als wij het
daarover hebben, komt hij niet verder dan de samenhang tussen het autogebruik,
fietsgebruik en treingebruik. Een samenhangend ov-netwerk betekent echter
vooral een samenhang van het gehele openbaar vervoer. Daar zitten wij nu juist
met 26 kikkers in een kruiwagen, of met nog veel meer. Juist daar is de complete
samenhang heel ver te zoeken. Ik had gehoopt dat de minister daar nu eens
werk van zou maken.MinisterEurlingsDat doe ik zeker. De staatssecretaris doet dat vanuit haar portefeuille
ook nadrukkelijk. Ik kom er later in mijn verhaal op terug, met verwijzing
naar de opmerking van de heer Roemer. Dat is het probleem van een inleiding;
ik ga zo dadelijk de diepte in.De heerRoemer(SP)Voorzitter. Ik neem aan dat ik mijn vervolgvraag dan ook straks kan stellen.De voorzitter:Akkoord.MinisterEurlingsVoorzitter. Het is van groot belang om de ambitie die ten grondslag ligt
aan de MobiliteitsAanpak vandaag met de Kamer te bespreken en vast te stellen.
Want waar hebben wij het hier over? Wij hebben het hier over het beantwoorden
van de vraag die zo ongeveer op de eerste dag van mijn ministerschap in een
krant, ik meen NRC Handelsblad, werd gesteld. Zijn de doelstellingen van de
Nota Mobiliteit nog wel te halen of vormen zij een papieren werkelijkheid
en weet iedereen dat het terugdringen van de files niet realistisch is? Onze
constatering is tweeërlei. De eerste constatering is dat wij er met ongewijzigd
beleid niet komen. Wij zullen er dus een schep bovenop moeten doen. De tweede
constatering is dat Nederland meer nodig heeft dan het bereiken van de doelstellingen
van de Nota Mobiliteit. Daarom pakken wij door en daarom leggen wij de ambitie
op een hoger niveau. Dat vind ik van belang in dit debat. Ik kom nog op de
financiën terug, maar wij hebben nu extra geld. Het is het eerste stukje
van de puzzel. Die puzzel gaan wij de komende jaren steeds verder leggen.
Moet die puzzel zich op het hogere niveau bevinden, of kunnen wij de ambitie
laag houden? Ik zeg: laten wij met elkaar de ambitie op het hogere niveau
vaststellen wat betreft de reistijden en de integraliteit. Ik ga nog nader
in op alle onderdelen hiervan. De door de Kamer gedragen ambitie is hard nodig,
niet alleen om burgers en bedrijven vertrouwen te geven met een consequente
en daadkrachtige aanpak, maar met name om vanaf nu echt richting te geven
aan alle beslissingen die wij nog moeten nemen.Ik ga nu in op de vier speerpunten. De eerste is ruimte en mobiliteit.
In de omgeving van Utrecht werken wij met een nieuwe MIRT-verkenning. Datzelfde
geldt voor Rotterdam. Ruimte en mobiliteit gaan echt samen; dat zeg ik mevrouw
Roefs na. Dit betekent: betere besluiten en meer synergie. Zo willen wij het
ook gaan doen in de gebiedsagenda's die wij de Kamer dit najaar in den brede
zullen sturen. Ik heb dat ook afgesproken met mevrouw Vermeij in het debat
dat wij hebben gevoerd over het spelregelkader voor het MIRT. In het kader
van "Elverding" is de gebiedsgerichte benadering heel nadrukkelijk
in beeld. Ook de zeven elementen van de mobiliteitsladder van de heer Verdaas
worden opgenomen in de gebiedsgerichte integrale verkenningen, dat wil zeggen
in de gebiedsagenda's en de nationale markt- en capaciteitsanalyse, de NMCA.
De ladder bevat alle relevante elementen die bij een integrale analyse serieus
moeten worden meegenomen.Het tweede punt is het samenhangend ov en het spoorboekloos reizen. Tegen
de heer Roemer zeg ik dat het ov echt een impuls verdient. Wij willen dat
onder andere realiseren door een spoorboekloos systeem in een groot gebied
en door spinnenwebstructuren in het ov die goed op het spoor zijn aangesloten.
Ik zal een paar concrete vragen beantwoorden, maar voor de staatssecretaris
is dit voor een groot gedeelte een kernpunt van haar inbreng.Het derde punt is het robuuste wegennet. Wij hebben geconstateerd dat
het hoofdwegennet overkwetsbaar is. Het wordt veel drukker bereden dan waar
dan ook in Europa en er zijn veel minder alternatieven dan waar dan ook elders
in Europa. Ook hebben wij veel meer op- en afritten. Het piept en kraakt dus
aan alle kanten. Als wij de files van de toekomst willen vermijden en als
wij willen voorkomen dat onze opvolgers weer op een A4 Leiderdorp stuiten –
een idiote flessenhals, die structureel fileknooppunt nummer 1 of 2 van het
land is – dan zullen wij volgens een bepaald profiel die verbindingen
moeten maken. Wij komen er niet met een paar meter driebaans, dan vierbaans
en dan weer tweebaans. Dan loopt het verkeer continu onnodig vast op het hoofdwegennet
zelf. Dat is slecht voor de bereikbaarheid en slecht voor het milieu. Dat
zal de heer Vendrik mij toch moeten nageven. Er is niets voor om op het wegennet
zelf allemaal opstoppingen en flessenhalzen te laten bestaan. Het hoofdwegennet
heeft op veel plaatsen in ons land nog dezelfde wegstructuur als in 1965,
zelfs in de Randstad: flessenhalzen. Op sommige plekken is wel wat gedaan,
maar met lapmiddelen. Daar heb je het weer: met de brandblusser achter de
ellende aan. Op andere stukken is weer niets gedaan en daar ontstaan dan problemen.
Daarom zeggen wij nu: een robuust wegennet betekent gewoon: twee keer vier
rijstroken in de Randstad en twee keer drie rijstroken tussen de Randstad
en de landsdelen.Tegen de heer Madlener zeg ik: het is niet zozeer maar een plannetje waar
wij in 2020 eens mee beginnen en dat klaar moet zijn in 2028. Het is de marsroute
voor alle beslissingen die wij vanaf nu gaan nemen, als de Kamer – wat
ik hoop – de hogere ambitie kan accorderen. Vanaf nu is dat dan gewoon
de manier waarop wij werken, zowel qua wegennet als qua integraliteit met
het ov. Verder noem ik de kwaliteit van het ov. Het spoorboekloos rijden moet
als het kan op veel meer plekken worden ingevoerd dan langs de vier corridors.
De staatssecretaris zal straks ingaan op het regionale ov. Dat is het hogere
ambitieniveau dat wij met deze mobiliteitsaanpak willen vaststellen.De heerMadlener(PVV)Ik heb nadrukkelijk mijn steun uitgesproken voor uw "olympische ambitie".
Maar 2028 is pas over 20 jaar. Het moet toch ook in 10 jaar kunnen? Als u
nu echt ambitie hebt, zegt u: wij doen het gewoon in 10 jaar.
Dat is de VOC-mentaliteit, om maar een kreet van het CDA te noemen. Kunt u
op zijn minst uitzoeken of het sneller kan en wat het kost, en dat aan de
Kamer voorleggen? Dan kunnen wij daarover met elkaar spreken.MinisterEurlingsIk probeerde zojuist tegen de heer Madlener te zeggen dat wij helemaal
niet wachten tot 2028. Wij beginnen daar nu gewoon mee. Als u de A6/A9 neemt –
ik vroeg het net nog even na, wij zijn het plan verder aan het uitwerken –
dan zijn daar wegstukken bij van twee keer zes. Sommige neigen zelfs naar
twee keer tien.De heerVendrik(GroenLinks)Pardon?MinisterEurlingsKijk, ik dacht al even: het duurt een paar seconden! Ik zie toch een glimlach
op het gezicht van de heer Vendrik.De heerVendrik(GroenLinks)Deze snelweg is dan ook geschikt voor gebruik door Schiphol, begrijp ik?MinisterEurlingsWat ik wil zeggen is: wij beginnen vanaf nu om meer vanuit het netwerk
te denken. Wij gaan gewoon de ambities hoger zetten. Dat doen wij niet alleen
rond die vier corridors, maar ook kijkend naar het ov, om de heer Vendrik
een beetje gerust te stellen. Het gaat niet alleen om die vier corridors.
Wij zijn met NS aan het bezien waar wij in het land naar hogere frequenties
kunnen gaan. Dit jaar rijden er 100.000 extra treinen. Wij willen dat blijvend
accommoderen en samen met de heer Meerstadt bezien hoe wij de ov-prestatie
verder kunnen opvoeren. Dat moet simpelweg vanuit de constatering dat als
wij de economische groei van de toekomst willen pakken – en dat willen
wij volgens mij van links tot rechts in de Kamer, want zonder economische
groei kun je geen goed milieu- of sociaal beleid voeren en is je hele welvaartsstaat
aan erosie onderhevig – dan heeft zeker een land als Nederland mobiliteit
nodig. Natuurlijk doen wij dat vervolgens zo groen en zo afgewogen als mogelijk.De voorzitter:Dan snappen wij allemaal weer waar de nummering van de A6, de A9 en de
A10 vandaan komt. De heer Vendrik had nog een vraag.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. De minister spreekt mij rechtstreeks aan in verband met zijn
pijler van het robuuste wegennet. Hij zegt dat het wegnemen van de flessenhals
ook het milieu dient. Waarom laat de minister in zijn weergave van wat die
operaties betekenen, stelselmatig twee substantiële effecten weg die
vorig jaar ook uit het rapport van CE naar voren zijn gekomen, dat is opgesteld
in opdracht van KNV? In eerste instantie treedt bij het wegwerken van flessenhalseffecten
een positief effect op het milieu op, maar die wordt in tweede instantie volledig
en meer dan teniet gedaan door de extra mobiliteit die het opruimen van flessenhalzen
aantrekt. Elke flessenhals die je verwijdert, leidt bovendien tot een knelpunt
verderop. Kijkt u naar de A4 Midden-Delfland. Dat wordt één
grote pan op het Kethelplein straks. Of het gaat weer een punt verderop knellen,
bij de ingang naar de steden. De grote steden kijken niet voor niets met grote
zorg naar uw plannen, minister Eurlings. Het gaat daar dan weer vastlopen.
U kunt de groeiende automobiliteit in dit land niet eindeloos accommoderen.
U wandelt van knelpunt naar knelpunt. Dat is niet oplossen, het is verplaatsen
van files. Reageert u daar nu eens op!MinisterEurlingsMet alle graagte. Uw pleidooi geeft nu juist aan waarom het zo belangrijk
is dat u deze maandag geen thuiswerkdag hebt gekozen en dat u hier met ons
deze vergadering aangaat. Dat is nu net de kern van de nieuwe aanpak. Wij
moeten inderdaad voorkomen dat je een flessenhals oplost met je brandblussertje,
terwijl je er 20 km verderop weer een volgende hebt. Wij moeten de hele corridor
bekijken. Het tweede punt is dat VNG en IPO, de vertegenwoordigers van de
gemeenten en de provincies, heel enthousiast waren, met name omdat de aanhechting
van het hoofdwegennet op het onderliggende wegennet zo'n belangrijke plek
krijgt, ook in het landelijke beleid. U hebt dus gelijk met uw constatering,
mijnheer Vendrik, maar juist om dat in de toekomst te voorkomen, pakken wij
het dus structureler aan met de MobiliteitsAanpak. Dat is nu precies wat wij
aan het doen zijn en ik verwacht daar positieve effecten van. Wij voorkomen
zo immers de suboptimale benadering van een probleempje oplossen hier en jaren
later weer een probleempje oplossen daar.De heerVendrik(GroenLinks)Opnieuw negeert de minister het punt dat met hij met zijn aanpak van steeds
meer wegen uitbreiden, meer stroken aanleggen en de Spoedwet wegverbreding
ook weer meer mobiliteit uitlokt. Lok je meer mobiliteit uit, dan heb je de
files die je gisteren wilde bestrijden, morgen weer terug, misschien op een
ander punt, maar het netto-effect is hetzelfde: je houdt de files, je verplaatst
ze alleen maar en dat kost miljarden aan overheidsgeld. Graag een reactie
van de minister.MinisterEurlingsIk heb eerder gezegd dat ik zeer voor milieubeleid ben, maar dat dit de
mobiliteit niet mag frustreren. In de eerste plaats moet een goed alternatief
geboden worden, dus een goed openbaar vervoer. In de tweede plaats moet de
gebruiker betalen. Iemand die extreem veel rijdt, moet een iets groter deel
van de lasten opbrengen dat iemand die heel weinig rijdt. Ook dat helpt. In
de derde plaats is TNO op ons verzoek bezig om de CO2-effecten
van de MobiliteitsAanpak te onderzoeken. Ik kan niet vooruitlopen op de resultaten
daarvan. Het definitieve rapport komt over een maand of twee, in april, maar
de eerste resultaten zijn uitermate bemoedigend. Een duidelijke reductie van
de CO2-uitstoot als gevolg van het totale pakket van maatregelen
is niet alleen nodig – daarover zijn wij het eens – maar lijkt
ook zeer realiseerbaar. Differentiatie in de kilometerprijs naar CO2-uitstoot blijkt bovendien zeer effectief, zeker als dit gekoppeld wordt
aan technologische vernieuwingen in voertuig en infrastructuur.Je moet mensen voldoende stimuleren om een goede keuze te maken. Dat is
meer dan alleen het advies om de auto eens te laten staan. Als men een nieuwe
auto wil kopen, moet er een stimulans zijn om een goede auto aan te schaffen.
Er moeten ook goede afspraken met de werkgevers worden gemaakt over het mijden
van de spits. Op die manier kan een goede mobiliteit wel degelijk hand in
hand gaan met een goed duurzaamheidsbeleid. Wij moeten voorkomen dat milieubeleid
wordt vertaald in het continu dwarsbomen of afknijpen van mobiliteit.
Wij moeten geen cultuur creëren waarin je blij bent met flessenhalzen
omdat mensen daardoor worden ontmoedigd om te reizen. Dat kan natuurlijk je
opvatting zijn, maar dan moet je ook niet klagen over de crisis. Dan moet
je zeggen dat die slechte economische situatie nog heel lang mag duren. Maar
als je echt economische groeit wilt, zul je het van een wat moderner milieubeleid
moeten hebben. Een milieubeleid waarbij men zich verkneukelt over tal van
flessenhalzen in de mobiliteit, is naar mijn stellige overtuiging geen milieubeleid.De heerAptroot(VVD)Ik ben het eens met de woorden van de minister, maar ik wil het over de
daden hebben. Hij gebruikt de begrippen "integraal" en "in
samenhang". Rond Utrecht wordt het bekeken. Rond Rotterdam wordt het
bekeken. Mijn betoog was erop gericht om keiharde data te horen. Wanneer wordt
de noordtak van de A4 afgerond? Wanneer worden de 30 spoedtrajecten uitgevoerd?
In een interview met de minister las ik dat er alweer een jaar vertraging
zal optreden. Wanneer worden samen met de provincies de 55 provinciale knelpunten
aangepakt? Wij hebben genoeg mooie woorden gehoord en nu willen wij daden.
Die ontbreken nog.MinisterEurlingsDan mag u blij zijn dat u in deze periode woordvoerder op dit terrein
bent. Maakt u uw borst maar nat. Ik kom straks graag terug op alle vragen
die hierover zijn gesteld, maar ik geef nu alvast een voorbeeld. Deze week
zal het OTB over de A4 bij Leiderdorp naar buiten komen. Er wordt wel degelijk
doorgepakt. U weet dat de Eerste Kamer de spoedwet nog moet behandelen. Ik
hoop dat dit in maart gebeurt. Het is duidelijk dat wij tot dat moment niet
stilzitten. De wet treedt met terugwerkende kracht in werking. Wij zijn volop
bezig om langs de nieuwe lijn door te pakken. De A4 bij Leiderdorp is het
icoon van alle file-ellende. Daarom zeg ik met plezier dat ik deze week het
OTB naar buiten laat gaan. Er zal nog veel meer volgen. Ik ga ervan uit dat
de Eerste Kamer de spoedwet aanneemt. Daarna zal ik met alle graagte de tijdpaden
van de tientallen projecten melden. De heer Koopmans heeft mij daar tijdens
een procedurevergadering naar gevraagd. Kortom, het wordt nog leuk.De heerAptroot(VVD)Wij hopen dat het lukt met de 30 trajecten, de 55 provinciale knelpunten
en de doortrekking van de A4. Als dat het geval is, krijgt de minister lof
en applaus van ons. Het is echter allemaal nog procedureel. Een ontwerptracébesluit
is leuk, maar wij willen lijstje met data van de momenten waarop de schop
de grond ingaat bij al die projecten. Dat hoeft overigens niet vandaag. Vanmorgen
las ik in de krant dat de minister het al niet meer over deze kabinetsperiode
heeft en dat hij al een jaar is opgeschoven. Houdt hij zich aan de afspraak
dat al die 30 projecten in uitvoering worden genomen en dat er 10 nog in deze
kabinetsperiode, dus uiterlijk in 2011, zijn afgerond?MinisterEurlingsDat is inderdaad onze marsroute. Ik had bij het ontbijt de krant van wakker
Nederland voor me. Ik keek ook even op van wat er op pagina 3 stond, maar
dat gebeurt soms. Ik ben niet gewend om dingen te zeggen waar ik even later
weer van wegloop. Mijn ambitie is: 30 schoppen de grond in en 10 projecten
klaar in deze periode.De heerKoopmans(CDA)Ik hoop dat u betere zin kreeg van pagina 1.MinisterEurlingsJa, het bericht rechtsboven over de supersnelle trein. Ik zie de heer
Cramer ook met plezier knikken.De heerCramer(ChristenUnie)De minister antwoordt vrij uitgebreid op verschillende vragen, maar ik
worstel met de volgorde in zijn beantwoording. Op vragen van collega Roefs
en mij zegt hij dat het voorstel van Verdaas over de SER-ladder wordt betrokken
bij de beoordeling. Op korte termijn vindt er discussie plaats over de voorstellen
van de commissie-Elverding. Dat is dus een soort van integrale benadering
vooraf. Daarnaast zegt de minister echter met een vrij stellige absoluutheid
dat de wegen er ook komen. Dat is nog maar de vraag, want dat zal van dat
soort processen afhangen. De integrale beoordeling zal leiden tot de beste
oplossingen. Dat kan de weguitbreiding zijn, maar dat hoeft niet per se. Ik
worstel dus met de wijze waarop de minister dit nu formuleert.MinisterEurlingsIk hoop dat ik kan uitleggen wat ik bedoeld heb. Ik noemde Utrecht en
Rotterdam als plaatsen waar de verkenning zeer integraal zal plaatsvinden.
Dat is van belang. Ik heb vorige week vanuit de trein tussen Leeuwarden en
Buitenpost via het draadloze internet het startsein gegeven voor de verkenning
in Rotterdam. Jeannette Baljeu zat aan de andere kant van de verbinding. Wij
gaan breed kijken, maar aan het eind van het jaar proberen wij door te pakken,
want rond Rotterdam loopt het helemaal vast. Wij kijken naar wegen, naar oeververbindingen,
maar ook naar openbaar vervoer. Dit in reactie op de vraag of met het ov een
groot deel van de mobiliteit kan worden opgevangen. Hetzelfde gebeurt rondom
knooppunt Utrecht. Dat is dus een kant van het verhaal. Het gaat dan om knooppunten
waar alles vastloopt.Een andere vraag is wat er tussen knooppunten in gebeurt, of het nu over
de trein of over de weg gaat. Het is zeer onlogisch dat er tussen twee stations
in, op een gedeelte van het spoor veel capaciteit is en op een ander gedeelte
extreem weinig. Bij uitzondering kan dat wel eens, omdat de dienstregeling
op die wijze net in elkaar gevlochten kan worden, maar ideaal is het allerminst.
Hetzelfde geldt voor de weg. Het is heel gek dat er tussen twee knooppunten
in flessenhalzen zijn. Op de weg kun je uitgaan van een soort standaardprofiel,
maar het effect van het openbaar vervoer zal bij de beantwoording van de vraag
over de wijze waarop met de knooppunten, de meest kwetsbare plekken, wordt
omgegaan integraal worden meegenomen. Dat is een andere manier van denken.
Dat doen wij bij de knelpunten rond Utrecht en ook Rotterdam. Dat zijn de
eerste mooie testcases om na te gaan hoe dit uitwerkt. Integraal en breed
kijken leidt ook tot participatie, en dat is maar goed ook. Als er voor sommige
oplossingen geen draagvlak is, is dat ook een helder signaal.De heerCramer(ChristenUnie)Ik begrijp wel waar de minister naartoe wil, maar hij laat achterwege
dat in de afweging andere modaliteiten kunnen helpen bij het oplossen van
het probleem van de wegen. 5% minder autoverkeer zal waarschijnlijk
al een drastische oplossing zijn voor de fileproblematiek. Dan is de infrastructuur voldoende en hoeft deze niet robuuster te worden. Daarover hoor ik
de minister niet. Hij volgt een soort tweesporenbeleid, maar de sporen komen
nergens bij elkaar, en dat vind ik jammer.MinisterEurlingsWij moeten vol inzetten ook op de rol van het ov. Ik heb eerder gezegd
dat ik met name denk aan de grote corridors tussen de landsdelen en de Randstad,
maar ook binnen de Randstad zelf. Het ov speelt daar een grote rol. Het kan
daar ook nog sterk toenemen. Als wij dat niet doen, dan kan het standaardprofiel
tussen stedelijke netwerken in wel eens veel te klein zijn tussen 2020 en
2028. Wij hebben het dus volop nodig. U kunt mij daar altijd op aanspreken,
ook in de uitwerking. Wij investeren niet voor niets 4,5 mld. in de corridors.
Dat is veel geld. Ik heb in een discussie met de heer Samsom, enkele debatten
geleden, erop gewezen dat de heer Veenman, president-directeur van de NS,
er ook van overtuigd is dat met de 4,5 mld. zes intercity's en zes stoptreinen
per uur op een traject mogelijk moet zijn. Hij denkt ook dat er vraag voor
is. Wij zullen moeten bezien of er vraag voor is en of 4,5 mld. daarvoor voldoende
is. Als dat niet het geval is, dan staan wij weer voor een andere vraag. Ik
wil hiermee aangeven dat wij echt doorpakken op het spoor. Er zijn al wensen
en ideeën geuit voor extra investeringen als er extra geld is. Die discussie
gaan wij voeren. Wij hebben dat kei- en keihard nodig. Wij willen echter af
van de flessenhalsbenadering in de zin van: knijp maar weer af en een stukje
hier en een stukje daar. Wij proberen meer samenhang tot stand te brengen
tussen de stedelijke gebieden.MevrouwRoefs(PvdA)Ik kom terug op de zevensprong van Verdaas of de mobiliteitsladder. Ik
herinner mij dat wij die steeds hebben toegepast bij de netwerkanalyses. Dat
is een van de redenen waarom iedereen zo enthousiast is over de oplossingen
rondom Eindhoven. Dat is zo goed in beeld gebracht en daar gaan wij dus precies
aanleggen wat nodig is. De minister verwijst naar bijvoorbeeld de startnotitie
over Utrecht, waarin zichtbaar is hoe wordt omgegaan met de zevensprong van
Verdaas. Als wij over de wetgevingsnota-Elverding praten, hoop ik dat wij
heel goed op een rij zetten wat wij van een dergelijke startnotitie verwachten.
In de startnotitie is inderdaad de zevensprong van Verdaas beschreven, maar
de halve startnotitie gaat over stap 7 en niet over stap 1, 2, 3 enzovoorts
en de afweging. Het is voor mij heel belangrijk dat er nog een opening is
voor de wijze waarop wij ermee omgaan. Ik ben ook benieuwd naar antwoord van
de minister, want dit is een zeer aangelegen punt. Wat dit betreft ligt ook
een motie klaar.MinisterEurlingsMevrouw Roefs heeft gelijk als zij bedoelt dat alle zeven stappen aandacht
verdienen en dat in een bepaalde volgorde moet worden geanalyseerd wat mogelijk
is. Dat wil echter niet zeggen dat je in elke situatie allereerst je heil
hoe dan ook moet vinden in stap 1 of stap 2. Je moet die stappen wel afwegen
en aangeven waarom je in een bepaalde situatie vindt dat het echt niet op
een andere manier kan worden opgelost. Er is dus wel een bewijslast; je moet
goed uitleggen waarom je vindt dat stap 1, stap 2 of stap 3 niet voldoende
soelaas biedt. Je kunt dus ergens anders op uitkomen. Het is geen wet van
Meden en Perzen. Ik heb al eerder gezegd dat de beprijzing die wij willen, niet is beprijzen
in plaats van bouwen. Anders – ik heb er een gekscherend interruptiedebat
met de heer Vendrik over gehad – zou je in de spits € 100
per kilometer kunnen rekenen en dan heb je geen probleem meer. Dan staat het
land wel echt stil, maar om een andere reden. Je zult dus de zaken altijd
in balans moeten zien. Al die stappen moeten wel tot hun recht komen. Daarmee
maakt de regering zich kwetsbaar, niet alleen tegenover de volksvertegenwoordiging,
maar ook tegenover de bevolking. Dat zij kan laten zien om welke reden zij
in een bepaalde situatie wat meer in de ene stap ziet dan in de andere is
de grote meerwaarde, in de zin dat je niet sluipenderwijs sommige misschien
betere of gemakkelijker oplossingen over het hoofd ziet of wegmoffelt. De
bewijslast ligt bij de regering om elke keer aan te tonen dat zij alle stappen
in volgorde bekijkt op een mogelijke oplossing.Wat Utrecht betreft weet je gewoon dat je uiteindelijk niet om een capaciteitsuitbreiding
heen kunt. Wij hebben echter wel alle stappen geanalyseerd. Vervolgens is
de vraag dan waar die capaciteitsuitbreiding moet worden gerealiseerd. Het
is duidelijk dat er in de regio bepaalde voorkeuren en "anti-voorkeuren"
zijn.MevrouwRoefs(PvdA)Stap 4 is de invloed van kilometerbeprijzing bekijken. Het is overigens
nog de vraag of wij dat de oplossing vinden. In de startnotitie staat dat
de gevoeligheidsanalyse nog moet worden gemaakt, maar vervolgens worden zeker
vijf alternatieven genoemd voor wegen. Dat is stap 7. Ik zie dus de volgorde
niet. Ik zie echt niet hoe in de startnotitie de zevensprong van Verdaas wordt
toegepast.MinisterEurlingsTen eerste zullen wij bij de echte verkenning van Elverding bekijken hoe
wij u beter daarvan kunnen overtuigen. Ten tweede zal er altijd pragmatisme
in moeten blijven, als wij tenminste de effecten van Elverding ook echt willen
bereiken. Je moet jezelf niet een halfjaar bewijslast per stap opleggen, voordat
je naar de volgende stap door kunt gaan. Dat is de relativering bij de zevensprong.
Wel moet écht voorkomen worden dat bij een dergelijke grote beslissing,
die niet alleen financieel maar ook ruimtelijk met alles wat erbij hoort,
heel veel effect heeft, niet oprecht en afdoende is geanalyseerd of het op
een andere manier had kunnen worden opgelost. En men weet dat rond Utrecht
iedere keuze gevoelig zal zijn, de ene misschien wat gevoeliger dan de andere.
De kern is dus om heel bewust ook de andere zaken te bekijken, voordat je –
ik zeg het gekscherend – met de oogkleppen op richting meer asfalt gaat.
Bij de uitwerking van Elverding zal ik erop letten dat het stap na stap beter
tot zijn recht komt. Maar ook dan blijft pragmatisme nodig om te voorkomen
dat wij dadelijk, na het werk van Peter Elverding, weer in de vertraging raken.
Ik vind wel dat u gelijk hebt dat je al die stappen overtuigend moet kunnen
beantwoorden.De heerRoemer(SP)Ik vind dat het een beetje verwarrend wordt. De minister zegt nu heel
mooi: wij moeten en-en-en, wij moeten die stappen allemaal achter elkaar doen.
In de praktijk zie ik dat echter niet terug. Wat is een integrale aanpak van
het mobiliteitsvraagstuk, als je die stappen allemaal zou willen volgen? Dan
kijk je hoeveel filedrukvermindering wij bereiken door andere zaken
te regelen, door de plannen van De Waal uit te werken en door het openbaar
vervoer fors uit te breiden. Aan het eind van het verhaal kijk je wat er nog
nodig is aan infra. Rondom Amsterdam doen wij precies het tegenovergestelde.
Eerst gaan alle wegen naar 10-, 20- of 25-baans. Ik weet niet hoe breed de
minister ze wil hebben; maar het wordt met de week meer en erger. Daarna kijken
wij naar verbetering van openbaar vervoer, rechtstreekse verbindingen tussen
Amsterdam en Almere en noem maar op, terwijl wij nog helemaal niet weten wat
de effecten daarvan zijn. Eigenlijk moet de minister zeggen: ik stop nu met
het hele project van wegen verbreden rondom Amsterdam, ik ga de rest volgens
diezelfde ladder doen zoals mevrouw Roefs vraagt en vervolgens gaan wij kijken
wat wij strikt nodig hebben. Ik kan hem op een briefje meegeven dat wij dan
miljarden overhouden.MinisterEurlingsWas het maar zo mooi, dan hadden wij hier een fijne dag. Dan zou ik waarschijnlijk
ook vanzelf van mijn griep af zijn, maar helaas, zo snel klaart de hoofdpijn
niet op. In dit voorbeeld zie je precies de uitdaging. "Integraal"
betekent dat de planvorming voor het ov en de planvorming voor de weg samen
moeten rennen in plaats van samen moeten remmen. Bij de A6/A9 was al jaren
geleden bekend dat hoe dan ook de hele weg vastzat en dat er sowieso iets
aan de weg moest gebeuren. Dat is een conclusie van een voorganger van de
minister van VROM geweest. De heer Winsemius heeft geanalyseerd dat er sowieso
ook iets aan de weg moest gebeuren. Als het zo verslonsd is, ga je en-en doen,
maar moet je niet meer kunstmatig het een op het ander laten wachten. De mensen
waren echt toe aan een oplossing en ook de regio: de stad Amsterdam, de stad
Amstelveen en alle gemeenten eromheen ...De heerVendrik(GroenLinks)Diemen was dolenthousiast.MinisterEurlingsAbsoluut. Het is goed dat de heer Vendrik Diemen noemt. Men heeft inderdaad
ingestemd met de plannen die er bij de begrotingsbehandeling lagen. Ik ben
daar natuurlijk zeer content mee. Ik heb veel middagen met de gemeentebestuurders
doorgebracht om daar een bescherming te creëren die echt bovenwettelijk
is en waarop veel mensen in Nederland jaloers zullen zijn. En dat is maar
goed ook.Bij de A6/A9 was sowieso bekend dat er echt iets aan die weg moest gebeuren.
Vervolgens pakken wij stevig door met het ov. Dat was niet slechts een keer.
Wij komen dit jaar alweer te spreken over de tweede klap in de positieve zin
van het woord. Wij gaan met het ov verder. Er zullen weer honderden miljoenen
weggezet worden. Dan gaat het niet alleen over de hoofdlijn, maar ook over
de aantakkingen richting die hoofdlijn, zodat je op de hoofdspoorverbinding
Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad kunt geraken. Maar het zou jammer zijn
als integraliteit zich zou vertalen in nog verdere vertraging. Wij hebben
het net nodig om in deze periode door te pakken.De heerRoemer(SP)Het is niet jarenlang bekend dat er iets aan de weg moet worden gedaan;
het is jarenlang bekend dat er een probleem is op het gebied van mobiliteit.
De minister pakt er vervolgens een ding uit. Hij gaat enorm veel banen asfalt
erbij leggen en verwijst vervolgens de rest van het mobiliteitsvraagstuk naar
een later plan. Ik vertraag niet. De minister pakt er maar een onderdeel uit
en dat is selectief shoppen. Ik kan hetzelfde argument geven. Jaren geleden
was ook bekend dat Almere heel slecht met het openbaar vervoer bereikbaar
was en dat er veel te weinig banen in de Flevopolder werden gecreëerd
om het groeiende aantal mensen op te vangen dat daar ging wonen. De minister
pakt het nog steeds niet integraal aan. Dat is de kern van de discussie van
vandaag. Op deze manier blijven wij leuk potjes noemen – de minister
noemt heel graag al die potjes – maar is er van enige echte samenhang
nog steeds geen sprake. Ik hoop dat wij dat na vandaag eindelijk eens omgooien.MinisterEurlingsDat ben ik fundamenteel met u oneens. Ik zou het heel gek vinden als integraliteit
zich in de praktijk zo vertaalt dat je een constatering van de toenmalige
milieuminister Winsemius dat er sowieso wat moet gebeuren aan de weg daar,
in de prullenbak gooit. Ik ben bang dat integraliteit dan door mensen echt
aan de kant wordt gegooid. Je moet niet afremmen, je moet snel tot integrale
planvorming komen. U weet dat er heel veel gebeurt in het ov van Schiphol
naar Lelystad. Het traject naar Almere gaat naar twaalf treinen per uur. Alsjeblieft,
dat is niet niks, dat is giga! Wij pakken door met een nieuwe tranche van
honderden miljoenen. Maar moet nu werkelijk de constatering van zoveel jaar
geleden dat er aan de weg daar iets moet gebeuren, jarenlang worden vertraagd
onder het mom van integrale benadering? Ik denk dat het laatste juist inhoudt
dat je moet versnellen. Maar wellicht kun je bij Utrecht en/of Rotterdam een
heel stuk van de druk op de weg wegnemen door extra dingen in het ov te doen,
waar heel nadrukkelijk naar wordt gekeken. Bij Amsterdam-Almere weet je gewoon
dat daar zoveel doorgaand verkeer is dat daar iets aan de weg moet gebeuren.
Dat is niet mijn constatering, maar die van de toenmalige milieuminister Winsemius.
Hij heeft dat klip en klaar geanalyseerd en met deze Kamer gewisseld. De mensen
daar willen oplossingen zien, zij het niet alleen op de weg.Er is verwezen naar een artikel in de krant over een poging van de spoorsector
om al op korte termijn extra treinen te laten rijden tussen Amsterdam en Eindhoven.
De schriftelijke vragen hierover van de heer Cramer moet ik nog beantwoorden,
maar ik kan wel een tipje van de sluier oplichten. Zoals bekend wordt met
een aantal planstudies gewerkt aan de uitbreiding van de capaciteit op deze
corridor en nog drie andere om hoogfrequent spoorvervoer mogelijk te maken.
De spoorsector heeft geprobeerd om vooruitlopend op het realiseren van extra
spoorcapaciteit alvast extra treinen te laten rijden op de genoemde corridor.
Gebleken is echter dat dat niet goed kan op het huidige spoor. Dit geeft alleen
maar de grote noodzaak aan van de 4,5 mld. die wij hierin investeren. Men
had het idee dat dat met een beetje passen en meten wel kon worden bereikt
op het huidige spoor, maar dat blijkt niet zo te zijn, aangezien het te druk
is. Daarom doorpakken met die planstudies. In de schriftelijke beantwoording
zal ik daar verder op ingaan.Hoe staat het met de HSL-Oost? Ik heb daarover goede gesprekken gevoerd,
onder andere met gedeputeerde Van Haaren. Wat hebben wij met haar afgesproken?
Eerste stap is frequentieverhoging op de corridor Utrecht-Arnhem,
in combinatie met een vlotte doorstroming van de ICE naar Duitsland, waarbij
het er met name om gaat dat de treinen volgens schema ongehinderd kunnen rijden,
wat nu een groot probleem is. Dit wordt bezien in de lopende planstudie voor
deze corridor. Voor de zomer van 2010 zullen hierover besluiten worden genomen.
Wij kunnen dan ook bezien of dit aanleiding is voor verdere stappen na 2020.
Daarbij wordt gedacht aan verhoging van de frequenties en van de kwaliteit
van de verbindingen. Op de heel korte termijn gaat het om het gebruik van
het bestaande spoor, niet om een nieuwe lijn, aangezien de ICE ook zal stoppen
in Arnhem, een van de Nieuwe Sleutelprojecten. Verhoging van de maximumsnelheid
tot bijvoorbeeld 160 km/u of meer is tot nu toe op deze corridor niet effectief
gebleken. Dit bleek uit de uitgebreide studies in het kader van de HSL-Oost
en de kabinetsbesluiten daarover. Daarom zit dit nu niet in stap 1. Wij hebben
samen met mevrouw Van Haaren gezegd: laten wij nu eerst zorgen dat stoptreinen
en intercity's elkaar niet meer in de weg zitten, zodat men daar 130 kan rijden.
Er werd gesproken over verlenging van het MIRT, maar dat zal zich eerst nog
moeten materialiseren: first things first. Maar als dat komt, ben ik best
bereid om in lijn met wat er is gevraagd te kijken of, als wij richting 2010
gaan en de eerste stap vastpinnen, onze inzichten met betrekking tot de snelheidsverhoging
kunnen worden geactualiseerd om te zien of er niets mogelijk is in die richting.
In die zin kan ik de heer Koopmans daarin tegemoetkomen. Hij ging in zijn
pleidooi echter ook al uit van de premisse dat er extra geld is. Ik ken de
motie van de PvdA en het CDA, waarin wordt gevraagd om het MIRT te verlengen
tot 2028. Dat is echter nog niet gematerialiseerd in besluitvorming ter zake.
Als dat gebeurt, is er wellicht sprake van een wat andere situatie.De heerKoopmans(CDA)Dit is maar een heel klein beetje en betreft slechts het bestaande plan.
Wij hebben uit het MIRT de aanpassing van het bestaande spoor gehaald, ter
financiering van die 4,5 mld. Ik hoor u nu niet zeggen dat u daarop terugkeert.
Daar heb ik overigens ook niet voor gepleit. Ik wil het graag iets preciezer
horen.MinisterEurlingsU verwees zelf al naar mevrouw Netelenbos. Het beeld was toen dat een
paar minuten reistijdverkorting een paar miljard zou kosten. Wij hebben daarop
gezegd dat wij ons geld wel beter konden besteden. Wij hebben nu gekozen voor
een hogere frequentie, met om de aantal minuten een trein langs die belangrijke
corridor. Daar verwacht ik veel van: 5% groei enzovoort. Maar laten
wij nu – ervan uitgaande dat het MIRT verlengd wordt en dat er meer
mogelijkheden komen – richting de besluitvorming rond de eerste stap,
de exercitie opnieuw maken en kijken wat de kosten en baten zijn van een mogelijke
snelheidsverhoging. Ik wil het op die manier meenemen. Of dat anders uitpakt
en voor welke fase, dat weet ik niet, maar ik wil het wel constructief oppakken
en niet zeggen: toen was het beeld gitzwart en laat ik maar gitzwart houden
en het sowieso afserveren. Wij zullen tegen die tijd wel opnieuw moeten kijken
wat de kosten en baten daarvan zijn. Ik zeg daarbij, vanuit de premisse die
de heer Koopmans zelf naar voren heeft gebracht, dat wij niet afdoen aan het
plan voor een hoogfrequent spoor, die 4,5 mld., en dat er sowieso, ook als
er betere kosten en baten zouden zijn, geld gevonden moet worden. De heer
Koopmans verwees zelf al naar de discussie over de verlenging van het MIRT.
Ik denk dat ik hiermee aangeef het redelijk serieus op te pakken. Ik heb de
woorden van de heer Meerstadt ook gehoord, maar wij kennen de cijfers van
een aantal jaren geleden. Wij zullen daarom opnieuw moeten kijken naar de
kosten en baten.De heer Koopmans heeft terecht aandacht besteed aan nog meer grensoverschrijdend
vervoer. Hij weet dat ik daar een groot voorstander van ben. Medio maart staat
een AO gepland over dit onderwerp. Daarbij ligt de initiatiefnota van de heren
Koopmans en Cramer voor. De verbinding vanuit Groningen met Duitsland heeft
onze aandacht. In het najaar van 2008 heeft Noord-Nederland het initiatief
genomen om een verkenning te starten naar een mogelijke verbetering van de
spoorverbinding Groningen-Leer-Oldenburg. Het starten van deze verkenning
heb ik ondersteund, onder meer door daarover een brief te sturen aan minister-president
Wulf van Niedersachsen en zo het overleg hierover tussen Noord-Nederland en
de Duitse collega's mede op gang te helpen. Dat heb ik ook met de Kamer afgesproken.
Ik zal altijd, waar dat nodig is, er als minister in positieve zin ingaan
als het helpt met de contacten met de Duitse deelstaat of de Belgische vrienden.
Over de uitkomsten van de verkenning zal worden overlegd met Noord-Nederland
om te zien of en op welke wijze verdere ondersteuning door het ministerie
aan de orde is. Dat proces loopt dus.Verder is gevraagd naar HST Connect Eindhoven-Heerlen-Aachen, respectievelijk
Venlo-Mönchengladbach. Wij komen hier in maart ook op terug. Ik kan wel
zeggen dat op dit moment betrokken overheden en vervoerders aan businesscases
van beide varianten van deze verbinding uitwerken. Die zullen naar alle waarschijnlijkheid –
ik heb dat gehoord bij de opening van het transferium in Heerlen – vrij
binnenkort gereed zijn. Als die gereed zijn, zullen betrokken partijen keuzes
maken over de verdere invulling van de verbinding, routeplanning, realisatie
enzovoort. Bij de ontwikkeling van deze verbinding heb ik nadrukkelijk al
meerdere malen mijn steun uitgesproken, onder andere op een bijeenkomst in
Eindhoven, waar de heer Koopmans ook aanwezig was. Mochten de reeds betrokken
partijen meer steun van mijn kant vragen, dan zal ik dat nadrukkelijk met
een positieve grondhouding bezien. Ik kom hier dus graag nog eens op terug.Mevrouw Roefs, de heer Aptroot en anderen vroegen naar de P&R-plekken.
Hoeveel worden er nu eigenlijk gerealiseerd? In het Actieplan Spoor is, zoals
u weet, opgenomen dat er tot 2012 tussen de 7500 en 10.000 extra parkeerplaatsen
zullen komen. Dat is dus grosso modo in deze periode. Hiervoor is 30 mln.
beschikbaar. Wij hebben reeds een voorlopig overzicht van de NS gekregen met
daarop de stations waar extra plekken hard nodig zijn. Op dit moment wordt
samen met de decentrale overheden nog eens geïnventariseerd wat hun wensen
en plannen zijn, zodat het beeld van Utrecht en Den Haag ook echt overeenkomt
met hetgeen de decentrale overheden in hun regio meemaken. Vervolgens zullen
wij samen met de decentrale overheden, die ook meefinancieren, en de NS definitief
bepalen om welke plekken het zal gaan. Dat kan ik de Kamer in maart laten
weten. Dat is dus al volgende maand. Er wordt echt hard gewerkt. Dit is van
belang om de automobilisten naar het station te trekken, zodat zij vanaf daar
het grootste deel van hun reis met de trein kunnen vervolgen.Bij de behandeling van de milieueffectrapportage in december 2008 heeft
de heer Cramer in de vorm van een notitie aanvullende vragen gesteld over
het spoorproject Breda-Utrecht. De Kamer heeft mij om een reactie gevraagd
omdat moest worden gestemd over moties van de heren Cramer, Roemer en Vendrik.
Ik heb toen aangegeven de aanvullende vragen van de heer Cramer goed te zullen
bekijken en dus niet hals over kop, hul-euver-trul, zoals men dat in het zuiden
zegt, te reageren. De moties zijn vervolgens aangehouden. De Kamer kan de
antwoorden op de aanvullende vragen van de heer Cramer binnenkort verwachten.De heerRoemer(SP)Is dit alles wat de minister hierover vandaag zegt?MinisterEurlingsJa.De heerVendrik(GroenLinks)Komen deze voor de carnaval of daarna?MinisterEurlingsDe carnaval is al in het land. Als de griep niet had toegeslagen, zat
deze misschien zelfs al in het bloed. Het zal na de carnaval zijn, mijnheer
Vendrik. Het duurt niet meer lang. Het is een groot onderwerp en ik heb de
Kamer toegezegd hierop serieus te reageren. Ik heb ook begrepen dat de heer
Cramer het goed vond dat wij hierbij de diepte in gingen.De heerAptroot(VVD)Vooral met de carnaval!MinisterEurlingsAls deze vergadering in het zuiden had plaatsgevonden, zou dit als een
uitlokking worden gezien tot een carnavalsact tijdens de optocht. Het is bekend
dat politici, volksvertegenwoordigers en anderen tijdens de carnaval nogal
eens worden uitgebeeld, en dat is niet altijd positief.De spoorplannen van de SP voor de toekomst zijn bekend. Ik mocht deze
bij de begrotingsbehandeling ontvangen. Ik ben er toen al in de schriftelijke
beantwoording op ingegaan. Bij de MER-behandeling heb ik een nadere reactie
op een aantal punten toegezegd. Die reactie zal uiterlijk in maart, dus binnen
een paar weken, worden gegeven. Duidelijk is dat wij het op onderdelen met
elkaar eens zijn, maar op een aantal punten zullen wij echt andere keuzen
maken. Dat is niet erg. Iedere partij, en iedereen hier aan tafel, maakt zo
zijn eigen afweging. Wij zullen wel helder aangeven waarom wij het op sommige
punten anders zien.De ChristenUnie is ervan overtuigd dat een hogere ambitie voor CO2 haalbaar is als het hele spoorsysteem wordt bekeken. De heer Cramer
roept het kabinet op hierover afspraken te maken met de sector. In 1997 zijn
door de spoorwegen en de oude NS-dochters afspraken gemaakt volgens de systematiek
van de meerjarenafspraken. Deze lopen tot 2010. De partijen die deelnemen
aan deze afspraken zijn NS Reizigers, ProRail, NS Spoor en NedTrain. Er zijn
dus al afspraken met ProRail gemaakt. De bedrijven binnen de spoorsector hebben
de volgende resultaatsverplichtingen op zich genomen: een efficiencyverbetering
van 10% op tractie-energie en een efficiencyverbetering van 16%
op de facilitaire energie. 5% van de tractie-energie zal in 2010 hoe
dan ook duurzaam zijn ingekocht. Deze meerjarenafspraken zijn tot nu toe succesvol.
De doelstelling van 11% verbetering – dit is het gewogen gemiddelde
van 10% op tractie-energie en 16% op facilitaire energie –
is al in 2004 gerealiseerd. Daarmee is een belangrijke eerste stap gezet.
NS heeft vervolgens in 2004 besloten om zichzelf een hogere doelstelling op
te leggen. De eerder afgesproken efficiencyverbetering is van 11% verhoogd
naar 20%. In 2008 is het aandeel groene stroom in dit verband al op
10% gekomen. Gezien deze resultaten kan geconcludeerd worden dat de
afgesproken aangescherpte doelstellingen – dubbel zo goed als eerder
is afgesproken – in 2010 worden gehaald. Daarnaast heeft de NS zich
tot doel gesteld om ondanks de groei van het spoorvervoer de CO2-uitstoot
in 2020 met 20% verminderd te hebben ten opzichte van 1990. Men is
over de CO2-reductie dus even enthousiast als ik en velen hier.De heerVendrik(GroenLinks)Dan is er ten minste één vervoerssector die zijn CO2-doelen haalt. Dat is winst. Ik neem aan dat de minister hierover veelvuldig
spreekt met de spoorwegen. Goed voorbeeld doet goed volgen. Is hij bereid
om de invoering van klimaatneutrale kaartjes met de NS te bespreken, waarbij
reizigers de mogelijkheid hebben de CO2-uitstoot te compenseren
die onvermijdelijk ook aan het treinverkeer vastzit?MinisterEurlingsIk wil best aan de Nederlandse Spoorwegen voorleggen of men dat als een
optie ziet, maar ik weet niet of dit haalbaar is. In dit verband is het ook
wel grappig om te melden dat dit al kan in de luchtvaartsector. Dat moet toch
ook bij u tot enig enthousiasme leiden. De KLM loopt hierin voorop en is een
toonvoorbeeld van groen vliegen. Als je daar een kaartje koopt via internet,
staat er dat je voor één euro zoveel CO2-neutraal
vliegt en intercontinentaal voor een euro of acht. Dit is ook een bedrijf
waarvan de groei geheel CO2-neutraal is. Dat hebben zij vorig jaar
met het Wereld Natuur Fonds afgesproken. Chapeau! Ik bekijk graag of dit ook
mogelijk is bij de Spoorwegen. Ik weet alleen niet waar dat per kaartje toe
zal leiden. Ik zal graag kond doen van de reactie van de Spoorwegen op deze
vraag.De heerKoopmans(CDA)Ik zou tegen de minister zeggen: zou u dat wel doen? Moet het treinkaartje
nog ingewikkelder worden gemaakt? Het is al niet goedkoop. De trein loopt
niet altijd precies waar je wilt. Ze serveren geen koffie, geen nootjes, geen
wijn, en nu gaat u ook nog boomstammen op de weg ernaartoe leggen. Dat zou
ik niet doen, maar dat even als vraag.MinisterEurlingsDe vraag was om deze vraag door te geleiden en dat doe ik an sich graag.
Het is inderdaad de vraag of dit doenlijk is. De NS doet veel op klimaatterrein,
bijvoorbeeld aan klimaatbossen, etc. Dit geeft de NS weer eens de kans om
dat aan te geven. Ik wil de NS graag in staat stellen om nog eens krachtig
neer te zetten waar men mee bezig is. Mocht men zelf heil zien in zoiets,
dan kan dat worden aangeboden. Ik weet dat de NS op tal van vlakken goed bezig
is en dat zal dan worden benadrukt. Mijn bedoeling was niet om te vragen om
onmogelijke operaties.De heerCramer(ChristenUnie)Een belangrijk onderdeel in het plan van de NS is om energie terug te
leveren, maar dat cijfer is een beetje opgepimpt. Dat is zo theoretisch
geformuleerd dat het in de praktijk niet haalbaar zal blijken te zijn. We
hebben er een beetje problemen mee dat daarmee wordt geschermd. Ik heb ook
gezegd dat een elektrische trein een 40% lagere CO2-uitstoot
heeft dan een dieseltrein. Mijn vraag is of er niet meer moet worden ingezet
op het overgaan van diesel- naar elektrische treinen. De minister heeft deze
vraag wat ontwijkend beantwoord, maar ik denk dat dit een wezenlijke bijdrage
is aan het bereiken van de doelstellingen; bovenop de 20% die de minister
noemt, maar die ook al in de planning zat.MinisterEurlingsIk weet dat er met cijfers een Q&A is voorbereid, dus ik kom er zo
op terug, als u dat goed vindt.De heerAptroot(VVD)De heer Vendrik wil het spoor CO2-neutraal maken en de heer
Cramer zegt terecht dat elektrische in plaats van dieseltreinen daarbij kunnen
helpen. Zou het niet verstandig zijn, gezien het feit dat het kabinet toch
al een aantal draaien aan het nemen is, om te regelen dat het spoor op den
duur volledig draait op elektriciteit uit kernenergie? Dan is de CO2-uitstoot nul.De voorzitter:De minister kan volgens mij doorgaan met zijn beantwoording.De heerAptroot(VVD)In zijn antwoord over de ticketbelasting is hij aan het draaien, dus misschien
komt hier ook iets positiefs uit.MinisterEurlingsIk ben geen milieuwetenschapper. Volgens mij is kernenergie redelijk CO2-neutraal, maar heeft ze weer andere nadelen. De afspraken binnen de
coalitie hierover zijn bekend, net als de opmerkingen die na de coalitievorming
door collega's zijn gemaakt. De heer Vendrik vroeg naar mijn weten niet om
het hele spoor klimaatneutraal te laten zijn, maar op welke manieren de CO2-uitstoot kan worden gecompenseerd, als mensen dat willen. Om de vraag
wat te verbreden: op welke manieren doet de NS dat zelf? Ik wil daar graag
een reactie op vragen van de NS en dan communiceer ik daarover.Er is gevraagd naar het investeren van 4,5 mld. in het spoor. Dit is absoluut
nodig. De vervolgstappen zijn in de Mobiliteitsaanpak genoemd: het verder
uitbreiden van hoge frequenties op langere en nieuwe corridors, goede internationale
verbindingen, etc. Deze internationale verbindingen profiteren sowieso van
die viersporigheid, bijvoorbeeld wanneer de ICE minder achter de boemel hoeft
te hangen.De heer Cramer heeft het wachten van reizigers in de trein bij verstoringen
zoals in Harderwijk en in Zeeland genoemd.Bij echte calamiteiten stelt de NS steeds meer de reizigers centraal in
plaats van het logistieke proces van de treinen. Denk bijvoorbeeld aan het
als stoptrein gaan rijden van intercity's, zodat mensen bij alle stations
worden opgehaald of afgezet. Dan redt men wat er te redden valt en wordt er
geprobeerd om mensen toch nog te vervoeren. Daarnaast blijft de veiligheid
natuurlijk centraal staan. Mensen moeten dus in de trein blijven als bijvoorbeeld
het risico van aanrijding bestaat of als de elektriciteit een gevaar vormt
bij draadbreuken. Dan gaat de veiligheid altijd voor alles. De NS heeft contracten voor busvervoer bij uitval van treinen door calamiteiten.
Bij Harderwijk zaten er echter ongeveer 1400 mensen in de trein. Zo veel buscapaciteit
kon niet worden geboden. Als men echt veel te weinig bussen heeft voor de
reizigers, wil men voorkomen dat er een grote scrimmage ontstaat bij het openen
van de busdeuren. Daarom heeft men ervoor gekozen om dat niet als oplossing
in te zetten. Ik kan wel zeggen dat de NS elke calamiteit evalueert, dus ook
het voorval in Zeeland.In 2008 waren er van de 1,4 miljoen treinen overigens 450 langer dan een
uur gestremd. In 50 van die treinen zaten na een uur nog reizigers. Het gaat
dus om 50 treinen op 1,4 miljoen treinen ofwel ongeveer 30 keer op 1 miljoen.
Het heeft de aandacht. Het is inderdaad onfortuinlijk als mensen zolang moeten
vastzitten, maar je kunt het systeem niet inrichten op iedere calamiteit.
Als er echt onveiligheid is, laat je mensen liever even in de trein zitten
zolang het risico bestaat dat zij anders gewond raken of erger. Ik heb echter
niemand iets anders horen beweren.De heerCramer(ChristenUnie)Volgens mij viel het bijvoorbeeld in Harderwijk wel mee met het risico
van gewond raken. Het was voor de passagiers echt volstrekt onduidelijk waarom
zij er niet uit mochten, want de stroom was uitgeschakeld. Er was dus geen
veiligheidsprobleem. Je zult de mensen in ieder geval moeten informeren. Dat
gebeurt veel te weinig. Misschien hebben de mensen een alternatieve reismogelijkheid.
Het bellen van een taxi zal ook wel beperkingen hebben, maar nu zitten ze
gewoon vast en lijken ze opgesloten te zitten.MinisterEurlingsDat ben ik volstrekt met u eens. Ik heb gezegd dat bij Harderwijk niet
de stroom, maar het te lage aantal bussen het probleem was. Omdat de daar
beschikbare bussen nooit 1400 reizigers konden opvangen, koos men ervoor om
geen ruzie bij de bussen te creëren en om iedereen te laten wachten.
Ik ben het er volstrekt mee eens dat in zo'n situatie de informatievoorziening
perfect moet zijn. Mensen moeten weten wat er aan de hand is en dat de trein
zo vol zit dat je echt te weinig bussen kunt organiseren. Dat vind ik echt
een punt van aandacht. De staatssecretaris en ikzelf werken heel hard aan
een betere informatievoorziening. Wij hebben eerder de percentages genoemd
die op dit punt nog veel te laag zijn in de trein. Wij hebben bij de taakverdeling
voor dit debat afgesproken dat vooral de staatssecretaris zal ingaan op de
informatievoorziening. Zij komt daar dus straks op terug, maar het moet absoluut
beter. Als je mensen echt uitlegt wat er aan de hand is en waarom een keuze
wordt gemaakt, krijg je veel meer draagvlak dan wanneer mensen zich in de
trein ergeren en geen idee hebben waarom zij daar zitten en hoe lang het nog
gaat duren.De heerCramer(ChristenUnie)In de trein in Harderwijk was de ventilatie uitgevallen omdat er geen
stroom op stond. Dan sluit je mensen op in een bijna luchtdicht pakhuis. Dat
is ook behoorlijk vervelend. Er zijn ook nogal wat regionale verschillen in
de aanpak. Er moet dus beter gecoördineerd worden. Daar mag de staatssecretaris
ook antwoord op geven.MinisterEurlingsHet lijkt mij beter om het antwoord niet te verknippen. Het
raakt beide beleidsterreinen, maar wij hebben ervoor gekozen dat de staatssecretaris
op dit punt antwoordt. Zij komt daar straks dus op terug.Wat vind ik van het pleidooi van ProRail voor een soort spoedwet voor
het spoor? In de kabinetsreactie op de adviezen van Elverding is al aangegeven
dat wij die adviezen ook gaan toepassen op andere modaliteiten dan de weg.
De Elverding-benadering gaat dus ook zeker voor het spoor gelden, ook voor
de regio. Ik heb nadrukkelijk toegezegd dat wij ook zullen bekijken hoe wij
regionale projecten kunnen versnellen. Wij bekijken nog of dit betekent dat
er echt een spoedwet komt voor het spoor of dat dit kan binnen de standaard
Elverding-benadering die wij binnenkort presenteren, dus binnen de verandering
van de structurele wetgeving. Wij komen rap met de voorstellen om de wetten
in den brede aan te pakken, volgens mij eind maart of zo.De heerKoopmans(CDA)Ik moet u er voor de tweede keer aan herinneren dat er al een toezegging
ligt of dat er al een motie is aangenomen – ik weet het niet meer precies,
maar het is een van beide – die inhoudt dat ook het spoor in de spoedwet
komt. Dat moet ook echt. Doe dat nou maar, want anders gaan wij het spoor
erin amenderen. Ik heb het over de nieuwe Tracéwet die eraan komt,
de "snelle".MinisterEurlingsWij moeten niet twee dingen door elkaar halen. Heel binnenkort komen wij
met voorstellen om de Tracéwet structureel aan te pakken. Het spoor
hoort daar natuurlijk absoluut bij. Op dit moment bezien wij of wij daarnaast
ook nog een extra wet voor het spoor moeten maken en wij bekijken ook wat
wij op het gebied van de regionale projecten kunnen, maar wij doen wat wij
hebben toegezegd. Wij komen er dus zeker aan tegemoet. Ik moet wel zeggen –
dat is een gelukje bij een ongelukje – dat de vertraging bij spoorprojecten
meestal niet lijkt te zitten in procedures, maar dat wil niet zeggen dat wij
de wetgeving niet zodanig kunnen stroomlijnen dat dit in de toekomst kan worden
uitgesloten. Met de vier grote planstudies wordt het echt serieus, dan is
het niet meer een stukje berm of iets dergelijks maar gaat het echt over nieuwe
rail langs een grote corridor. Ik wil dan ook graag voorkomen dat wij daarbij
op problemen stuiten.Ik heb nog wat goed nieuws, met name voor de heer Vendrik, want de Nederlandse
Spoorwegen, Financiën en Verkeer en Waterstaat hebben goede afspraken
gemaakt over het superdividend. Deze afspraken worden nu verder uitgewerkt.
Het behoud van de kredietwaardigheid van de onderneming is een belangrijke
factor, is dat ook altijd geweest en die wordt nog eens geverifieerd. Het
superdividend betreft overtollig vermogen en is dus bedrijfseconomisch gezien
een kwestie van de balans. De crisis heeft daar minder impact op. Natuurlijk
wel op de winst- en verliesrekening van het bedrijf, maar daar neemt NS nu
ook maatregelen voor. Het superdividend verdampt dus niet door de crisis,
wel kan de toekomstige winst onder druk komen te staan. De 4,5 mld. voor hoogfrequent
spoor is dus al met al niet in gevaar.Het is bekend dat de winst van NS echt niet alleen van de treinkaartjes
komt, maar ook van heel veel andere aanpalende activiteiten. Wij hebben het
superdividend van Schiphol gehad, en de eerste tranche daarvan is niet in
infra gestoken. Ik heb al eerder gezegd dat ik het echt prima vind dat ook
de winst van de real estate-activiteiten van NS, van de winkeltjes en alles
wat daarbij hoort, wordt geïnvesteerd in extra capaciteit voor het spoor.
Ik vind dat echt prima, want dat geld had ook voor heel andere dingen kunnen
worden gebruikt. Het had kunnen worden afgeroomd voor ik weet niet wat. Nee,
dat geld van met name de niet-spooractiviteiten gaat de regering investeren
in het spoor. Ik vind het prima en ben er echt blij mee dat wij gedurende
deze regeringsperiode zo'n groot bedrag voor het spoor hebben kunnen vrijspelen.De heerVendrik(GroenLinks)Zie ik dan goed dat het plaatje nog steeds is dat er voor het programma
hoogfrequent spoor 4,5 mld. komt, dat daarvan slechts 2,8 mld. echt nieuw
geld is – het andere deel is oud spoorgeld dat hiervoor benut wordt –
en dat van die 2,8 mld. 2 mld. van NS komt? Ziet het spoorwegplaatje van deze
minister er zo uit?Stel, om het plaatje wellicht nog wat te verbeteren, dat deze minister
in het kader van crisisbestrijding, of wat GroenLinks liever de green deal
noemt, de ruimte krijgt om versneld extra geld in te zetten voor infrastructuur –
ik noemde het voorbeeld van 1 mld. in 2009-2010 – zou hij dan bereid
zijn om dat gewoon een-op-een naar het spoor te brengen?MinisterEurlingsAls wij de mobiliteitsaanpak als leidend plan nemen en er alles in laten
samenkomen – dus afgezien van het feit dat wij een aantal plannen, waaronder
spoorplannen, al apart hebben gepresenteerd – dan hebben wij in totaal
7,2 mld. aan nieuwe maatregelen waarvan 4 mld. echt nieuw budget is ten opzichte
van de Nota Mobiliteit. Die 2,8 mld. is helemaal nieuw gevonden geld voor
het spoor. Die 4 mld. in totaal die nu in het spoor wordt geïnvesteerd
met dat nieuwe programma hoogfrequent spoor gaat volgens ons heel veel opleveren.
Hoe het verder verdeeld is – waar wordt die 4 mld. gevonden en hoe zit
met de 2,8 mld.? – daar wil ik niet op vooruitlopen, want wij zitten
nu in de extraverificatie van de cijfers. Ik vind het wel zo zorgvuldig en
netjes om daarmee pas naar buiten te treden als wij die laatste slag gemaakt
hebben. Maar heb vertrouwen, ondanks de crisis: wij gaan gewoon investeren
in het spoor, en maken daarmee onze coalitiebelofte volgens mij meer dan waar!
Ik wil niet vooruitlopen op de vraag of wij extra geld krijgen in deze tijd
en waar dat geld dan naartoe gaat. Laat de regering eerst zien wat het beste
antwoord op de crisis kan zijn.De heerVendrik(GroenLinks)Ik begrijp voortdurend van deze minister dat de schop snel de grond in
moet. Het is een handelsmerk van deze minister om in principe op van alles
en nog wat vooruit te lopen. Waarom doet hij dat hier dan niet? Op het punt
van crisisbestrijding kan hij mogelijk geld voor infrastructuur krijgen. Ik
hoor dan toch graag waar dat ongeveer naartoe zou kunnen gaan.MinisterEurlingsU kunt dat graag horen en ik waardeer de poging, maar wij wachten toch
maar gewoon even af wat uit het kabinet komt. U weet trouwens dat los van
de discussie over hoe met de crisis moet worden omgegaan, die 30 schoppen
in de kast staan voor de wegprojecten. Die spoedwet treedt zo dadelijk in
werking. Bovendien wordt 4,5 mld. weggezet.De heerVendrik(GroenLinks)Met die wegen komt het wel goed bij u. Daar ben ik niet bang voor. Het
gaat nu even over het spoor.MinisterEurlingsVoor het spoor geldt: 4,5 mld. en vier grote corridors. Dat mag u toch
enige geruststelling geven, ongeacht wat er nog aan extra kabinetsreactie
op die crisis komt? Laat wat er gezegd is het begin zijn van een nieuwe manier
van denken over nieuw spoor. Het is namelijk een nieuw denken. Wij hebben
heel lang gedacht dat er geen nieuw spoor meer hoefde te worden aangelegd.
Nu leggen wij nieuw spoor aan, ondanks de crisis. Op de vraag of er iets extra's
komt en wat dat is, wil ik nu niet vooruitlopen.De voorzitter:Ik kijk naar het aantal vragen dat de minister te beantwoorden heeft.
Ik verzoek de leden om het aantal interrupties te beperken zodat de minister
zoveel mogelijk kan doorgaan met zijn beantwoording.MinisterEurlingsVoorzitter. De fietsenstalling en de fiets moeten zeker gezien worden
in het kader van de verlenging van de treinreis. Er wordt fiks ingezet op
het vergroten van stallingen en de mobiliteitsaanpak, voortvloeiend uit het
Actieplan Groei op het Spoor. Veel stations in Nederland hebben echter te
maken met ruimtebeperking. Dat geldt vooral voor de stations in de stad, waar
de omgeving volgebouwd is en ruimte kostbaar is. Ik vind het goed dat door
de NS alle mogelijke oplossingen voor de fietser, om die zoveel mogelijk te
faciliteren en het capaciteitstekort op te lossen, worden verkend. Daarnaast
is er ook een variant waarbij het stallen de eerste of de tweede dag gratis
is en voor elke volgende dag moet worden betaald. Er zijn dus inderdaad concepten
die verkend worden. Ik vind dat ook een vernieuwende manier van denken. Iemand
die snel komt en gaat, wordt gefaciliteerd. Iemand die zijn fiets weken laat
staan, betaalt. Voorlopig voorzien onze plannen in een uitbreiding van het
aantal fietsenstallingen en het samen met gemeentes actief aanpakken van het
weesfietsenprobleem. De optie om daarbij betaald stallen mee te nemen, kan
wat mij betreft verkend worden. Voorzitter, ik kan nog van alles en nog wat
zeggen over versterking van het fietsbeleid maar me dunkt dat de staatssecretaris
daar beter op kan antwoorden.Ik heb zojuist een brief gestuurd naar de Kamer over de HSL-Zuid, waarin
ik nadrukkelijk heb aangegeven dat het rapport van PwC voor ons de onderbouwing
was van de situatie rond de HSL op dit moment. Ik heb het idee dat er daarmee
nog maar weinig vragen over de huidige situatie over blijven, maar dat laat
ik aan de inschatting van de Kamer over. Het ligt al vertrouwelijk of het
ligt binnenkort vertrouwelijk ter inzage, maar ik heb de brief in elk geval
vorige week ondertekend.Ik kom te spreken over het mobiliteitsmanagement en de convenanten. Ik
vraag om excuses voor mijn aarzeling. Ik ben er wat minder bij dan normaal.
Ik hoor mijzelf de hele tijd praten. Ik hoop dat het niet te veel verveelt.
Laat ik eerst op de vragen ingaan. Daarna vertel ik het algemene verhaal waarmee
ik had willen beginnen. Ik doe het dus een beetje door elkaar heen; sorry
daarvoor.De heer Aptroot had het over het niet langer verbindend verklaren van
een cao. De eerste marsroute van de regering is het uitvoeren van de adviezen
van de commissie-De Waal. Daar zijn wij stevig mee bezig. Ik zal de Kamer
dadelijk nog wat data hierover geven. Bovendien denken wij dat het verhogen
van de woon-werkvergoeding het woon-werkverkeer juist kan vergroten, omdat
mensen dan misschien verder van hun werk gaan wonen en het minder erg vinden
om iedere dag flinke stukken op en neer te rijden. Met een goede intentie
zou je dan het tegenovergestelde bereiken van wat je beoogt, namelijk meer
woon-werkverkeer in plaats van minder. Ik benadruk overigens dat deze voorstellen
op het terrein van SZW en Financiën liggen. Zelf wil ik in ieder geval
focussen op het snel in werking laten treden van datgene wat Lodewijk de Waal
heeft bedacht.De heerAptroot(VVD)Ik had het gekoppeld aan het feit dat bedrijfsterreinen buiten de spits
vaak niet bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Ook heb ik voorgesteld
om de overdrachtsbelasting te verlagen, wat sowieso in het kader van de recessie
al hard nodig is, zodat mensen gemakkelijker de stap zetten om dichterbij
hun werk te gaan wonen. Het is wel een totaalpakket.MinisterEurlingsDe adviezen van De Waal vormden een totaalpakket. Ik heb het idee dat
wij met de snelle stappen die wij daarin hebben gezet, het mobiliteitsmanagement
echt faciliteren. Ik kan in ieder geval zeggen dat het kabinet alle toezeggingen
die zijn gedaan in reactie op de taskforce, al per 1 januari 2009 heeft
gerealiseerd. Het gaat daarbij onder meer om een optimalisatie van de verhuiskostenregeling
en een verruiming van de regeling voor de onbelaste vaste reiskostenvergoeding
voor woon-werkverkeer. Een werknemer behoudt zijn vaste woon-werkvergoeding
als hij ten minste 60% van de tijd daadwerkelijk die reis maakt. Er
zijn geen fiscale consequenties meer voor iemand met een auto van de zaak
die gebruikmaakt van het openbaar vervoer, bijvoorbeeld met de NS-Business
Card. Dat is echt belangrijk, want mensen die nu eenmaal zo'n leasebak op
de oprit hadden staan, gingen altijd met de auto, ook al zouden zij misschien
veel liever met de trein zijn gegaan. Dat is dus voorbij. In het geval van
een auto van de zaak kunnen kosten zoals parkeerkosten onbelast worden vergoed
door de werkgever.In reactie op het verzoek van de heer Koopmans om meer maatwerk meld ik
dat wij momenteel overleg hebben met een aantal werkgevers om pilots op te
starten met een persoonsgebonden mobiliteitsbudget. Maatwerk in optima forma,
zo zou ik zeggen. Het maatwerk waarover ook de heer Aptroot sprak, komt daar
dus tot zijn recht. Wanneer wij de zaken nader hebben uitgewerkt, wil ik nog
eens met de heer De Waal, die vanuit zijn werk het totaal overziet, bekijken
hoe overtuigend het pakket uitwerkt. Vooralsnog lijkt dit echter ruim afdoende
te zijn om zijn doelstellingen te kunnen behalen. Mocht er later toch meer
nodig zijn, dan zal er overleg zijn met de staatssecretaris van Financiën,
met de bewindspersonen van SZW en met alle andere collegae die hierbij betrokken
zijn. Wij hebben datgene wat de heer De Waal ons heeft voorgelegd, in ieder
geval met gezwinde spoed uitgewerkt.MevrouwRoefs(PvdA)De succesvolle onderdelen van het mobiliteitsmanagement worden nu in zes
regio's worden toegepast. Hoe gaat het nu verder? Wij zullen dit toch ooit,
het liefste zo spoedig mogelijk, in het hele land moeten doen.MinisterEurlingsIn zes regio's worden werkgevers extra gestimuleerd door regionale overheden
om met extra pakketten te komen. De maatregelen die ik zojuist noemde, gelden
voor het hele land. Daarmee zijn wij nu al veel breder aan het stimuleren
dan in die zes regio's. Zoals bekend komen wij met een tweede tranche voor
mobiliteitsmanagement, waarvoor ook andere regio's zich inmiddels hebben gemeld.Dan het maatschappelijk ondernemen van de staatssecretaris van Economische
Zaken. Ik zeg tot de heer Vendrik dat mobiliteitsmanagement op zich al onderdeel
is van het beleid inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen van een aantal
grote werkgevers. Maar ik ben bereid om met de heer Heemskerk contact op te
nemen om na te gaan of congestiebestrijding door werkgevers meer structureel
een plaats kan krijgen in de aanpak van maatschappelijk verantwoord ondernemen
en daarmee een aangrijpingspunt is om het verder te pushen. Ik neem dit op
en kom erop terug bij de Kamer.De heerVendrik(GroenLinks)Wij praten binnenkort, vlak na het krokusreces, met de staatssecretaris
van Economische Zaken over maatschappelijk verantwoord ondernemen, dus dan
zullen wij ervoor zorgen dat zijn beleid in uw voordeel wat verder opknapt.
Zo werken wij lekker samen.MinisterEurlingsWaarvoor mijn grote dank. Heel mooi! Het wordt nog eens wat tussen ons.Voorzitter. De Taskforce Mobiliteitsmanagement zal tot medio 2010 aan
de slag gaan met de uitvoering van tal van maatregelen. Op landelijk niveau
zullen de aanbevelingen van de Stichting van de Arbeid in nauwe samenwerking
met de vakbonden verder worden geïmplementeerd. Er wordt een aantal pilotprojecten
opgestart. Door middel van deze projecten wordt onder andere bewerkstelligd
dat mobiliteitsmanagement meer wordt ingebed in de arbeidsvoorwaarden. Op
regionaal niveau zullen de concrete uitvoeringsconvenanten worden uitgewerkt.
De taskforce zal er met het secretariaat op blijven toezien dat de voortgang
erin blijft. Ook communicatie en kennisuitwisseling behoort tot de taken van
de taskforce.Ik vind dat dit de lijn is die wij moeten volgen. Het loopt nu goed. Na
jaren praten gebeurt het nu gewoon. Werkgevers gaan er vol in. Ik houd wel
een regeling als stok achter de deur, en mijn collega van VROM doet dat ook.
Ik zou echter alles wat er gebeurt verder willen stimuleren met de tweede
tranche. Ik wil daarover communiceren en de grote groep bedrijven die meegaat
ook echt profileren. Ik vind dat wij pas tot een regeling zouden moeten komen
als ineens zou blijken dat het allemaal niet werkt, maar op dit moment heb
ik geen enkele vrees dat het enthousiasme dat er is zich niet verder zal voortzetten.
Jarenlang is er alleen maar gepraat, maar nu komt men echt los. Dit leidt
tot veel meer positivisme en resultaat dan een bureaucratische regel, waarbij
inspecteurs moeten gaan controleren hoeveel er aan mobiliteitsmanagement wordt
gedaan, met een systeem van strafpunten – u kent allemaal dat soort
dingen wel. Het is prachtig in de Haagse theorie, maar in de praktijk is het
vaak een draak. Daarom houd ik een stok achter de deur, maar zolang mijn force
majeur vooruit gaat, vind ik dit de betere lijn.MevrouwRoefs(PvdA)Ik meen te hebben gelezen dat wij in zomer van 2010 op de hoogte worden
gesteld van de vorderingen. Kan dit eerder? Ik hecht er heel sterk aan en
als dit geen resultaat heeft, moeten wij het gaan afdwingen.MinisterEurlingsTot 2010 heeft de taskforce een belangrijke rol in de verdere uitwerking
wordt er druk op de ketel gehouden. Laat ik met u afspreken dat ik, als de
resultaten van de tweede tranche mobiliteitsmanagement bekend zijn, de Kamer
nader informeer over de stand van zaken in alle regio's. Dan zullen wij een
paar momenten met elkaar hebben waarop wij de vinger aan de pols houden. Dat
zeg ik u graag toe.Dan kom ik nu op het initiatiefwetsvoorstel Wet op het thuiswerken van
de fractie van GroenLinks. Op zichzelf genomen zijn wij een groot voorstander
van het stimuleren van plaats- en tijdonafhankelijk werken. Dat is goed voor
de bestrijding van congestie en voor de bestrijding van emissies, zo hoor
ik de heer Vendrik ook denken. Het is ook van belang voor de arbeidsparticipatie
en de combinatie van arbeid en zorg. Zoals reeds is gesteld in de brief van
19 november 2008 van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
vinden wij dat het maken van afspraken hierover primair een verantwoordelijkheid
is van de sociale partners. Ondersteuning door het kabinet van ontwikkelingen
op dit gebied verdient onze sterke voorkeur boven wetgeving. Dit is geheel
in lijn met de wijze waarop de heer Lodewijk de Waal heeft geopereerd: partijen
bij elkaar brengen en de win-winsituatie laten zien. Ik kan mij herinneren
dat de heer Peter Bakker bij de persconferentie over de kilometerbeprijzing
zat... het is echt waar, mijnheer Aptroot, die man is enthousiast, belt u
hem een keer.De heerAptroot(VVD)Iedereen heeft recht op zijn eigen foutjes.MinisterEurlingsEr waren er meer dan hij alleen. Maar goed, hij heeft een aantal werkplekken
gemaakt voor zijn bedrijf langs de autosnelweg, zodat mensen, voordat zij
in de file geraken, daar al een paar uur kunnen werken en dan kunnen doorrijden.
Hij legde uit dat dit niet alleen in het belang is van de werknemers, maar
ook in zijn eigen belang, want mensen verliezen zo veel minder tijd. Dat is
de win-winsituatie die wij krachtig zouden willen stimuleren.Voorzitter. Ik zit in de onfortuinlijke positie dat ik mij echt niet lekker
voel vandaag. Zou de staatssecretaris nu haar beantwoording kunnen doen, zodat
ik op het einde de voor mij resterende punten behandel?StaatssecretarisHuizinga-HeringaVoorzitter. Het is een wat abrupt einde en ik weet niet wat dit oplost,
want om 17.00 uur is dit overleg toch afgelopen, dacht ik? Ik zal ingaan op
de ambities op het gebied van mijn vier onderwerpen, te weten openbaar vervoer,
specifiek het stedelijk openbaar vervoer, de reisinformatie, de fiets en de
vaarwegen.Ik begin met het openbaar vervoer. Samen met de minister werk ook ik aan
een samenhangend ov-systeem dat twee pijlers heeft, namelijk spoorboekloos
rijden op de drukke corridors in de brede Randstad en samenhangende stedelijke
ov-netwerken met een spinnenwebstructuur, zoals wij dat genoemd hebben, met
hoge frequenties en natuurlijk ook een comfortabel openbaar vervoer.
De spinnenwebstructuur is met name nodig om ook in te zetten op de tangentiële
verbindingen binnen de stedelijke netwerken. Uit onderzoek is namelijk gebleken
dat dit de plekken zijn in het openbaar vervoer waar de vraag het grootst
is. Daar is het soms zelfs zo dat als je een bepaalde lijn aanlegt en het
aanbod er dus is, de vraag vanzelf volgt. Op deze twee pijlers ben ik samen
met de regio's en de vervoerders bezig met het openbaar vervoer.Het kabinet geeft in de MobiliteitsAanpak aan, de groei van het regionale
ov te willen ondersteunen en versnellen. Dan gaat het om sneller, vaker en
zonder omwegen. De stedelijke ov-netwerken moeten aansluiten op de afspraken
voor verstedelijking. Met de decentrale overheden heb ik een analyse gemaakt
op welke plekken groei de meeste kans heeft. Een belangrijke stap is het gezamenlijke
actieprogramma Regionaal openbaar vervoer. Dat is geen eindpunt, maar een
eerste stap. Het is een beginpunt om in 2028 te komen tot een openbaar vervoer
van topkwaliteit. Later zal ik daarop ingaan in mijn bijdrage.In zijn motie vraagt de heer Cramer de regering om voor de zomer van 2010
samen met de decentrale overheden met een visie te komen op de verdere ontwikkeling
van het regionaal ov in de stedelijke netwerken. Die motie zie ik als een
steun in de rug om mijn visie op het regionale ov en de MobiliteitsAanpak
verder uit te werken. Wat mij betreft, moet die uitwerking zich toespitsen
op een aantal gebieden. In 2028 zullen de stedelijke gebieden met name in
de Randstad, de Brabantse Stedenrij en de regio Arnhem/Nijmegen verder gegroeid
zijn. Ook in het zuiden en het oosten van het land verwacht ik de nodige economische
ontwikkelingen, in en rond die stadsgewesten moeten fijnmazige snelle netwerken
ontstaan van trein, bus, tram en metro, waardoor wij aan de toenemende vraag
naar vervoer kunnen voldoen.Naast deze spinnenwebachtige structuren van de grootstedelijke agglomeraties
bouwen wij ook de verbindingen tussen deze agglomeraties uit. Als aanvulling
daarop zullen er strategische overstappunten moeten komen. Dan denk je aan
P&R-terreinen. Zo kunnen reizigers, als hen dat beter uitkomt, kiezen
en de reis opdelen in gebruik van verschillende modaliteiten. Zij kunnen bijvoorbeeld
eerst een stuk met de auto reizen en dan, als zij dichter bij de stad zijn,
overstappen op openbaar vervoer.Mevrouw Roefs heeft in haar bijdrage gevraagd of ik bereid ben om te investeren
in knooppunten zoals bijvoorbeeld Bleizo, eveneens om de bundeling van modaliteiten
te ondersteunen. Ik ben een groot voorstander van overstappunten zoals Bleizo.
Zij zullen kwalitatief zo goed moeten zijn dat je gemakkelijk kunt overstappen.
Een ander goed voorbeeld vind ik het station Rotterdam Alexander. Daar is
een grote P&R-voorziening. Vanuit het Actieplan Groei op het Spoor zijn
hiervoor middelen gereserveerd. Er is gevraagd of ik kijk naar verschillende
potjes, of ik niet alleen de verschillende modaliteiten bundel, maar ook verschillende
financiële stromen. Ja, dat gebeurt dus ook op deze manier. Voor Rotterdam
Alexander wordt eveneens vanuit het Actieplan Groei op het Spoor geld gereserveerd.
Mevrouw Roefs vroeg ook wanneer nu eens doorgepakt wordt en wat er sinds november
2008 is gedaan. Op het gebied van het stedelijk ov denk ik wel duidelijk te
hebben gemaakt dat daar heel veel in gang is gezet. De reiziger wordt steeds
meer verleid tot een alternatief voor de auto en er is ook een heel aantal
positieve resultaten. Op 6 april gaat hier in Den Haag het project voor
tramlijn 9 van start. De metro in Rotterdam rijdt frequenter, evenals de treinen
in de Achterhoek en de bussen in de regio Amsterdam. Er is de afgelopen tijd
veel werk verzet. Samen met de decentrale overheden heb ik vastgesteld wat
er de komende jaren moet gebeuren.Eind 2008 heeft de Kamer het Actieprogramma Regionaal OV ontvangen. Dat
bevat een extra impuls van meer dan 1 mld., verdeeld over 50 projecten. Eind
vorig jaar heb ik met regionale bestuurders daarover afspraken gemaakt tijdens
de MIRT-overleggen. Met de meeste overheden zijn inmiddels bestuursovereenkomsten
gesloten. Mevrouw Roefs sprak in dit verband over papieren rompslomp. De heer
Koopmans had het over bestuurlijke drukte. Ik denk dat daar geen sprake van
is. De bestuurlijke afspraken zijn gemaakt en de decentrale overheden gaan
aan de slag. Ik heb al gezegd dat 6 april de schop de grond ingaat vlak
bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Ik kan het uit mijn raam zien.
Ik moet zeggen dat dit erg stimulerend is. Ik heb met de betrokkenen afgesproken
dat de voortgang tweejaarlijks in het bestuurlijk overleg wordt besproken.
Zo blijf ik de uitvoering goed volgen. Alle 50 projecten starten voor 2013.De heerKoopmans(CDA)Niet ik, maar het IPO noemde het bestuurlijke drukte. De partners waar
u mee aan tafel zit, vinden het bestuurlijke drukte.StaatssecretarisHuizinga-HeringaVan de overheden waarmee ik deze afspraken gemaakt heb, krijg ik op geen
enkele manier terug dat er veel bestuurlijke drukte is. Zij zeggen wel: wat
mooi en goed dat het Rijk op deze manier tempo wil maken.De heer Koopmans heeft naar de verbetering van de westelijke tramlijnen
in Amsterdam gevraagd. Alle projecten zijn goed gescand op zowel de kosten-batenanalyse
als op reizigersgroei. In Brabant verwacht men 10% reizigersgroei.
In Arnhem/Nijmegen verwacht men 60% meer reizigers en op een bepaalde
lijn in Groningen zelfs 400%. Dit is ook in Amsterdam nagegaan. In
Amsterdam komen meer trams die sneller kunnen rijden, waardoor de reistijd
wordt verkort. Het project is geselecteerd op een uitstekende kosten-batenverhouding.
Men verwacht dat een reizigersgroei van 1,5 miljoen personen in de tram. Dat
komt overeen met een groei van 8%. Dat willen we natuurlijk graag.Mevrouw Roefs vraagt of ik wil investeren in vrije tram- en busbanen.
De BDU is ook bedoeld voor de financiering van vrije bus- en trambanen. Mochten
de kosten van een effectief project de BDU-grenzen overschrijden, dan ben
ik bereid om na te gaan of ik daar middelen voor vrij kan maken.De heer Vendrik heeft gevraagd wanneer ik vaart maak met het aanleggen
van trams, bijvoorbeeld in Nijmegen. Hij heeft deze vraag een aantal malen
eerder gesteld. Ook toen heb ik gezegd dit zeker te zullen meenemen bij de
visie op het regionaal openbaar vervoer die in de zomer van 2010 verschijnt.
Een positieve kosten-batenanalyse blijft een belangrijke toetssteen.Naast het Actieprogramma Regionaal OV heb ik in 2008 ook de quick scan
regionaal spoor uitgevoerd. Die hebben wij in september 2008 bij de behandeling
van het MIRT uitgebreid besproken.De heerRoemer(SP)Gaat u niet in op de aangenomen motie over snelwegbussen?StaatssecretarisHuizinga-HeringaDat onderwerp heb ik bij het kopje "Diversen" ondergebracht.
Daar kom ik straks op terug.De heer Cramer is ingegaan op het regionaal spoor. Ik heb met ProRail
afspraken gemaakt over een aantal lijnen waarop de capaciteit tekortschiet
of de treinen niet goed op tijd rijden. De uitwerking daarvan bespreek ik
in mei aanstaande met de betrokken decentrale overheden. Ik wil dan afspraken
maken over een gezamenlijke financiering. Natuurlijk zal ik de Kamer over
de uitkomsten daarvan informeren.Het Aanvalsplan Reisinformatie zal richtinggevend en vernieuwend zijn.
Er zijn heldere speerpunten en een duidelijk ambitieniveau. Wij willen ondersteunen
dat van persoon tot persoon de beste keuze gemaakt kan worden. Daarbij staat
mij reisinformatie voor ogen waarbij zowel de kosten en de duur van de reis
als de belasting van het milieu worden weergegeven. Inmiddels lopen er op
de korte termijn een aantal acties. In het kader van het Actieplan Groei op
het Spoor wordt de informatievoorziening op en rond de 50 grootste stations
onder handen genomen door zogenaamde informatieteams. Er wordt nagegaan op
welke wijze de verschillende informatie op de verschillende borden bij elkaar
gebracht kan worden en helderder en overzichtelijker voor de reiziger gepresenteerd.De NS ontwikkelt samen met de stads- en streekvervoerders informatieborden
met actuele informatie voor trein, metro en bus. In 2008 zijn er op een aantal
stations panelen geplaatst, waaronder Den Helder, Alkmaar, maar ook Amsterdam
Bijlmer ArenA.Omdat zowel mijn collega-bestuurders van decentrale overheden als ikzelf
hechten aan goede informatievoorziening hebben wij in het NMB afgesproken
om reisinformatie in alle concessies op te nemen. De vervoerders blijven wel
in de eerste plaats verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan hun
klanten. Er wordt in dat kader gewerkt aan de oprichting van de Nationale
Databank Wegverkeergegevens.Voor de automobilisten vermeldt Rijkswaterstaat de reistijden in plaats
van de filelengte op de DRIP's, de borden langs en boven de rijkswegen. Dat
is gestart in het midden van het land. Vanaf 2010 zal overal in het land de
reisinformatie op deze manier wordt gegeven.Voor het openbaar vervoer zijn afspraken gemaakt over reisinfo die door
alle vervoerders geleverd zal worden. De oprichting van de Nationale Databank
Openbaar Vervoer zal daarvan het resultaat zijn. In het Aanvalsplan Multimodale
Reisinformatie zal ik een brede aanpak laten zien, opgesteld naar aanleiding
van het rapport De reiziger op een dwaalspoor. Hierover is al eerder met de
heer Koopmans gesproken. Dit voorjaar/begin zomer zal ik hiermee komen. Hierin
staan gezamenlijke afspraken over de kwaliteit en de volledigheid van de reisinformatie.Mevrouw Roefs heeft gevraagd welke bijdrage commerciële partijen
aan de ov-reisinfosystemen leveren. 9292 ov investeert jaarlijks 6 mln. De
NS geeft in het kader van 5% groei op het spoor 25 mln. uit en heeft
nog een 125 mln. te besteden. De ANWB geeft circa 2 à 3 mln. per jaar
uit aan info over de weg. Ik heb geen inzicht in de investeringen die de VerkeersInformatieDienst,
TomTom, google en andere plegen.MevrouwRoefs(PvdA)Is er inmiddels een oplossing gevonden voor de scheiding tussen publiek
en privaat, als het om 9292ov gaat?StaatssecretarisHuizinga-HeringaDaar zijn wij nog mee bezig. Dit hangt samen met de Nationale Databank
Openbaar Vervoer. Over zo'n twee maanden kom ik hierop bij de Kamer terug.
Het ziet er goed uit, maar wij moeten de puntjes nog even op de i zetten.Voorzitter. De fiets is een onmisbare schakel in de mobiliteitsaanpak.
Fietsen is gezond, zoals de heer Roemer zei, goed voor het milieu, maar ook
essentieel om Nederland bereikbaar te houden. Zonder de fiets zou ons land
verstopt raken. Vandaar ook dat de fiets een belangrijke rol speelt in de
MobiliteitsAanpak. Hij is er zelfs een cruciaal onderdeel van. Ik stimuleer
goede regionale fietsroutes en de uitbreiding van fietsenstallingen, die de
fiets nog aantrekkelijker moeten maken voor het woon- en werkverkeer. Hiervoor
wordt 50 mln. uitgetrokken. Tijdens de begrotingsbehandeling is daar nog eens
20 mln. bovenop gekomen. Voor het spoor was al 15 mln. gereserveerd. In totaal
is er in de MobiliteitsAanpak 85 mln. gereserveerd voor de fiets. Ik heb al
gezegd dat een deel ervan wordt geïnvesteerd in de weesfietsenaanpak
en in fietssnelwegen. Daardoor komen er echt aantrekkelijke routes voor mensen
die willen fietsen. Zij hebben dan niet te veel last van vlak langs hen scherende
auto's of gaten in het wegdek. Slecht verlichte fietspaden en al dat soort
dingen worden aangepakt op de routes die aantrekkelijk zijn voor werknemers
om te volgen naar de plek waar zij werken.De heer Roemer vroeg zich af wanneer er een vervolg komt op Ruimte voor
de fiets. Dat vervolg komt nog voor de zomer. Ik zal ook de initiatiefnota
van de heer Atsma bij dat vervolg betrekken.Mevrouw Roefs heeft gevraagd of er op de snelwegen afslagen komen ten
behoeve van de snelwegbussen. De heer Roemer vroeg naar de stand van zaken
bij de snelwegbus. Dit voorjaar komt er een pilot met snelwegbussen in de
regio Utrecht. Die pilot zal moeten uitwijzen of de snelwegbus een effectief
middel is om de bereikbaarheid te verbeteren. Die pilot zal ongeveer drie
jaar duren. Een onderdeel ervan is het gebruikmaken van de vluchtstroken op
de A12 en de A27 en van de afslagen naar de bedrijventerreinen. Op grond van
de resultaten van de pilot kunnen wij besluiten of er een vervolg komt in
de vorm van een netwerk snelwegbussen.De heren Koopmans en Van der Staaij hebben gevraagd of met de mobiliteitsaanpak
die ik zojuist beschreef, en het actieprogramma openbaar vervoer geen sprake
is van een koersverlegging bij de BDU. De heer Van der Staaij vroeg of wij
daarmee niet teruggaan naar centralisatie. Dat is niet aan de orde. Om aan
te geven waarmee wij bezig zijn, kan ik het best de woorden aanhalen die de
heer Koopmans in een interruptiedebat uitsprak. Hij zei: wij hebben rijksgeld,
dat leggen wij bij regionaal geld en dat gebruiken wij om versnelling te realiseren.
Dat gebeurt overal in de mobiliteitsaanpak, dat gebeurt ook in de aanpak in
het actieprogramma ov. In samenspraak met de decentrale overheden is gekozen
voor bepaalde trajecten, waarvan wij weten dat wij heel veel kunnen bereiken
als wij die met voortvarendheid aanpakken. Het is zonde om dat te laten liggen.
Voor 2013 beginnen die 50 projecten. Wij gaan bekijken hoe wij in deze kabinetsperiode
met die projecten aan de slag kunnen. Het gaat er niet om dat wij de regie
weer naar het Rijk toetrekken. Het betekent wel dat Rijk en regio
samen bekijken hoe wij snelheid kunnen creëren en voortvarend kansen
kunnen grijpen waar zij voor het oprapen liggen. Dat doen wij met deze aanpak.Ik zeg dat ook in reactie op de kritiek van de heer Roemer, die vond dat
er weinig gebeurt. Ik zou zeggen: nee, er gebeurt heel veel. Kijk naar het
actieprogramma ov. Daar waar kansen zijn, pakken wij die en beginnen wij eraan.
Dat is niet papier en dat zijn geen woorden, dat zijn gewoon daden. Ik kom
inderdaad volgend jaar met een visie op het regionaal ov. Dan bekijken wij
hoe wij ermee verdergaan. De Kamer heeft daarom gevraagd in een motie van
de heer Cramer.De heren Koopmans en Aptroot hebben gevraagd wat er is gebeurd met de
impuls van 16 mln. die ik aan het streekvervoer heb gegeven. Ook mevrouw Roefs
vroeg naar de besteding. De decentrale overheden maken afspraken met de vervoerders
over de besteding van het geld. Men weet dat het geld is gegeven om een aantal
zaken aan te pakken, zoals betere afspraken in de concessies over brandstofprijzen
en vergroening van het wagenpark. Er worden nu afspraken gemaakt om de indexering
over 2008 te verhogen tot ruim 3%. De inzet van de decentrale overheden
voor na 2008 is om er gemeenschappelijk afspraken over te maken. Over de brandstofclausules
zijn in de meeste concessies afspraken gemaakt. De resterende concessies volgen
bij het verlenen van nieuwe concessies. Dan zullen afspraken over brandstof
worden gemaakt. Over de vergroening van het wagenpark zijn in veel concessies
afspraken gemaakt. Ook hierbij is het uitgangspunt dat bij het opnieuw aanbesteden
van de overige concessies nieuwe afspraken worden gemaakt.Er zijn nog opmerkingen gemaakt over de vaarwegen. Voor de binnenvaart
werk ik aan een netwerk van vaarwegen en havens dat nu en in de toekomst betrouwbaar
en goed bereikbaar is. Dat betekent dat het vaarwegennet goed onderhouden
moet zijn. Ik heb u vorig jaar al toegezegd dat ik dat onderhoud naar voren
haal van 2018 naar 2016. Dan is dat weggewerkt.De heer Cramer vroeg of 2028 niet te laat was om vaarwegambities gerealiseerd
te krijgen. In de Nota Mobiliteit heb ik voor de periode tot aan 2020 al circa
10 mld. ter beschikking gesteld om de voor vaarwegen belangrijke knelpunten
aan te pakken. Binnen dat begrotingskader zit een groot deel van mijn inspanningen
de komende jaren in het versneld wegwerken van achterstallig onderhoud. Vanaf
2011 zullen daarnaast ook de budgetten voor de aanleg van vaarwegen flink
toenemen. Met deze NoMo-budgetten wordt een goede invulling gegeven aan het
oplossen van de knelpunten op de vaarwegen.In het kader van de mobiliteitsaanpak is daaraan 62 mln. toegevoegd ten
behoeve van quick wins binnenhavens en ook om decentrale overheden te helpen
bij het oplossen van knelpunten bij de regionale binnenhavens. Afhankelijk
van het verdere succes daarvan zal ik bekijken of een derde tranche nodig
is. Bij elkaar is dit een effectieve aanpak van de vaarwegknelpunten. De financiering
van de aanpak van de knelpunten op de vaarwegen en van de extra ambities voor
het verder robuust maken van het vaarwegennet na 2020 kunnen wij bezien bij
de verlenging van het MIRT tot 2028.Ik denk dat dit ook een antwoord is in de richting van de heer Van der
Staaij. Hij vergeleek die bedragen en vroeg of de vaarwegen er niet wat magertjes
van af kwamen. Hij moet echt kijken naar de huidige inspanningen voor de vaarwegen,
zoals genoemd in de binnenvaartbrief. De 62 mln. van de mobiliteitsaanpak
komt daar nog eens bovenop. Al met al denk ik dat de doelstelling voor de
vaarwegen ambitieus is. Wij gaan er zeker voortvarend mee aan de slag.Ten slotte heeft de heer Madlener gevraagd naar de stand van zaken van
de motie-Agema. In deze motie wordt de regering verzocht om de mogelijkheden
en beperkingen van het toekomstige Schelde-Seinekanaal in kaart te brengen.
Ik heb hier een antwoord van twee A4'tjes. Ik stel voor dat ik u dit schriftelijke
antwoord toezend, zodat het kan worden betrokken bij het debat in maart over
de stand van zaken van moties en toezeggingen.De heerAptroot(VVD)Ik had nog een vraag gesteld over de aanbesteding en aanschaf van bussen,
waarbij blind wordt gekozen voor aardgas zonder een objectieve afweging te
maken op basis van uitstoot.StaatssecretarisHuizinga-HeringaHet is de verantwoordelijkheid van de decentrale overheden om hun eisen
in de aanbestedingstrajecten te formuleren. In het kader van het rijksproject
Duurzaam Inkopen worden daarvoor wel criteria opgesteld in overleg met de
decentrale overheden. Ons uitgangspunt is dat in principe alleen functionele
eisen worden gesteld aan het wagenpark, maar er zijn toch verschillende decentrale
overheden die in hun concessies afspraken maken en de eis "aardgas"
stellen.Overigens is het goed om hier nog te memoreren dat ik 10 mln. ter beschikking
heb gesteld voor de ontwikkeling van schone bussen. Dan wordt gekeken naar
heel veel verschillende manieren om de bussen schoner te maken: aardgas, waterstof,
een andere soort motor. Er worden van die 10 mln. heel veel verschillende
dingen gefinancierd, waardoor je er echt inzicht in krijgt wat de beste techniek
is, als je op termijn naar echt haalbare schone bussen toe wilt. De uitkomsten
van die pilots kunnen helpen bij een verdere vergroening van het ov.De heerAptroot(VVD)Ik ben deels tevreden. U zegt dat er objectief moet worden aanbesteed:
er mogen wel normen worden gesteld, maar je mag niet na één
aanbesteding al naar één leverancier toegaan. Kunt u samen met
de minister van EZ deze overheden op de vingers tikken? Zij sluiten namelijk
allerlei mogelijke leveranciers uit. Verder heb ik gezegd dat innovatie heel
goed is, maar ik adviseer u te kijken of door een goede Nederlandse busbouwer
een bus kan worden gebouwd.StaatssecretarisHuizinga-HeringaNogmaals, functionele eisen zijn het uitgangspunt. Op uw verzoek wil ik
daar nogmaals aandacht aan besteden en de decentrale overheden daarop wijzen.
Maar die 10 mln. wordt besteed aan pilots om te kijken hoe je de bussen echt
schoon krijgt, en daar zijn ook Nederlandse bedrijven bij betrokken. Wij krijgen
daarmee een goed overzicht van en inzicht in de mogelijkheden om te investeren.
Met die 10 mln. moet voorkomen worden dat je je middelen op een bepaalde manier
inzet, waarna je achteraf tot de ontdekking komt dat er veel betere manieren
waren om hetzelfde te bereiken. De uitkomsten daarvan zullen wij zeker gebruiken
bij aanbevelingen voor nieuwe concessies.De voorzitter:De minister vervolgt zijn beantwoording in eerste termijn.MinisterEurlingsVoorzitter. De filezwaarte is in januari volgens de Dienst Verkeer en
Scheepvaart met 17% afgenomen tot het niveau van 2006. De twee belangrijkste
oorzaken van deze daling zijn het droge weer, maar natuurlijk ook de afname
van het verkeer op de weg als gevolg van de financiële crisis. Met name
het zware vrachtverkeer is in omvang sterk afgenomen. Het effect van de crisis
op de omvang van het personenverkeer is nog niet in deze mate zichtbaar. Als
de financiële crisis doorzet, zal de congestie ook daardoor verder afnemen.
Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid heeft geprognosticeerd dat in dat
geval het reistijdverlies in 2009 en 2010 met zo'n 2,5% kan afnemen.
Ik ben het met de Kamer eens dat wij allereerst niet moeten hopen dat de crisis
zo lang duurt, maar dat wij ons bovenal niet moeten laten afleiden van het
feit dat je mobiliteitsbeleid niet alleen voor komend jaar maakt. Het land
staat nog steeds vast, er is nog steeds veel fileleed op de weg en in de trein.
Wij moeten ervan uitgaan dat de toekomst weer groei brengt. Daarom is het
goed ver vooruit te kijken en je beleid te baseren op de vraag zoals wij die
over een paar generaties verwachten.Een deel van de aanbevelingen van de commissie-Ruding over pps in de wegenbouw
is inmiddels ingevoerd. Zo is het voor projecten boven de 60 mln. nu standaard
dat er een public private comparator (ppc) wordt uitgevoerd. Die 60 mln. is
een lagere grens dan oorspronkelijk het geval was. Ik heb eerder in het bijzijn
van de heer Ruding gezegd dat dit zal leiden tot meer deal flow, dus meer
kennis van en ervaring met pps bij overheid en markt. Jaarlijks zullen tussen
de acht en tien projecten worden getoetst. Recentelijk zijn in ieder geval
de pps-projecten A15 Maasvlakte-Vaanplein op 19 december 2008, maar ook
de A12 Utrecht-Maarsbergen-Veenendaal op 26 januari van dit jaar aangekondigd.Een ander onderdeel van de aanbevelingen is het gebruik van fondsen. Een
DBFM-fonds (Design-Build-Finance-Maintain) met steun van institutionele beleggers
kan een stimulans voor pps-infraprojecten betekenen. Financiële middelen
kunnen worden aangeboden en transactiekosten kunnen worden verlaagd. Institutionele
beleggers lijken bereid te zijn middelen te fourneren, mits wel wordt voldaan
aan een aantal randvoorwaarden. Zo moeten er voldoende deal flow zijn, lage
transactiekosten en natuurlijk beheersbare risico's (triple A). Een interdepartementale
werkgroep onder leiding van het ministerie van Financiën bespreekt met
pensioenfondsen de wederzijdse randvoorwaarden. Ik moet zeggen dat ik deze
ontwikkeling zeer toejuich en dat ik vanuit mijn eigen verantwoordelijkheid
mijn uiterste best doe – ik heb hier recent nog een gesprek over gehad
met de heer Brinkman – om een situatie te creëren, waarin Nederlandse
pensioenfondsen ook in Nederland investeren in dit soort DBFM-projecten, maar
misschien ook in een fonds waarmee geld voor de toekomst een stuk naar voren
kan worden gehaald. Het kan heel interessant zijn om, als de MIRT-periode
wordt opgerekt, nu al extra dingen te kunnen doen. Daar vinden veel gesprekken
over plaats. Ik hoop dat, ondanks of misschien wel juist door de moeilijke
situatie waarin wij nu zitten – ook pensioenfondsen hebben het moeilijk –
eenieder extra gemotiveerd is om dit soort vernieuwende wegen in te slaan.
Het zou voor ons land heel goed zijn als onze grote pensioenfondsen ook echt
de mogelijkheid zien en de kans grijpen om in ons land in infra te investeren.
De operationalisering van een DBFM-fonds zal naar verwachting ongeveer een
jaar vergen. Wij proberen dat zo snel mogelijk te doen. Bij het naar voren
halen van infra zie ik voor zo'n "pensioenfondsfonds" een belangrijke
rol weggelegd. Ik hoop dat dat gaat lukken.De heer Koopmans heeft terecht gevraagd naar het criterium robuustheid.
Willen wij nadenken over een aanpassing van de methodiek, waarbij met de uitkomst
van bijvoorbeeld een kosten-batenanalyse minder zwart-wit wordt gefocust op
de vraag wel of niet aanleggen, maar veel meer op de vraag hoe het ene project
zich verhoudt tot het andere en wat het toevoegt aan het totale netwerk. Ik
vind dat een terechte vraag. Ik kan mij de OV SAAL-discussie nog herinneren,
waar een groot stuk viersporig werd en een ander stuk niet. Dat krijg je als
het wordt opgeknipt. Ik vind, zeker als je het over een robuust netwerk hebt,
dat die meerwaarde in termen van betrouwbaarheid en uitwijkmogelijkheden,
ook in de analyses moet worden meegenomen. Daarom ben ik blij te kunnen melden
dat aan het CPB en het KIM (Kennisinstituut voor Mobiliteit) intussen opdracht
is verleend om robuustheid beter in de kosten-batenanalyses te gaan verwerken.
Dit zou moeten leiden tot een aanpassing van de zogenaamde OEI-leidraad, die
bij het opstellen van kosten-batenanalyses wordt gevolgd. Kortom, het is in
gang gezet en het element robuustheid zal dus in die zin wel degelijk economisch
worden gewaardeerd. Dat is wat wij willen, want anders rekenen wij de robuustheid
toch weer kapot als het op een concreet project aankomt.De heer Madlener heeft gesproken over de 80 kilometerzones. Daar zijn
wij mee aan de slag gegaan. Ik heb de Kamer in de brief van 23 juni –
dat is dus geen twee jaar, maar een dik half jaar geleden – aangegeven
dat wij op de noordbaan van de A20 Rotterdam en de A12 Voorburg de stad uit
zullen gaan experimenteren met dynamische maximumsnelheden. Dat gaan wij overigens
op nog drie plaatsen doen. Met de A1 richting Amsterdam zijn wij al begonnen.
Daar gaat nu buiten de spits, als het rustig is, de snelheid van 100 km/u
naar 120 km/u. Bij de A20 bij Rotterdam en de A12 Voorburg de stad uit is
in het verleden 80 km/u ingesteld. Juist op die plekken lijkt dat te leiden
tot een verminderde doorstroming. Ik heb gezegd dat ik, zodra de file weg
is, de snelheid naar 100 km/u wil. Mede namens mijn collega van VROM zeg ik
wel dat wij in een experiment gaan kijken hoe het uitwerkt. Het is onze stellige
overtuiging dat dit kan zonder dat het tot meer overlast leidt voor de omwonenden.
Dat geven de theoretische exercities mee. Wij gaan nu gewoon kijken hoe het
werkt, zodat wij eind 2010 de evaluatie naar de Kamer kunnen sturen. Ik heb
gezegd dat als het goed werkt en wij er vertrouwen in hebben, wij het breder
in Nederland zullen introduceren. Maar dat hangt wel af van de uitkomsten
van de evaluatie.Wat is hier nu het grote voordeel van? Ik heb de wetten ook maar meegekregen,
zoals ik die heb meegekregen. Ik ben druk doende om dat hele juridische pandemonium
te veranderen. Omdat mijn ambtsvoorganger een verkeersbesluit heeft genomen
om de snelheid naar 80 km/u terug te brengen, moeten wij nu weer een nieuw
verkeersbesluit nemen als wij de snelheid op 100 km/u willen stellen. Als
wij een nieuw verkeersbesluit nemen, moeten wij het totale pallet
aan maatregelen, procedures en dergelijke doorlopen. Het is veel gemakkelijker
om een knip te maken. Als het druk is, mag er 80 km/u worden gereden en als
het rustig is 100 km/u. Dat experiment gaan wij nu doen en wij zullen kijken
hoe het in de praktijk uitwerkt. Maar laten wij eerlijk zijn, de Kamer weet
net zo goed als ik, dat als je in de spits Den Haag uitrijdt, 80 km/u wel
een heel goede grap is, want dat haal je never nooit. Als het rustig is en
je door zou kunnen rijden, wordt de snelheid echter 100 km/u.De heerMadlener(PVV)Kan de minister de datum noemen waarop dit begint? Ik wacht hier nu al
twee jaar op. Dan kunnen wij wat zien.MinisterEurlingsDat zal dit jaar gebeuren. De plaatsvervangend directeur-generaal zegt
mij dat volgende week voorlichting wordt gegeven aan de omwonenden.De heer Madlener vroeg naar de verkorte procedure voor de Tracéwet.
De Tracéwet kent al een verkorte procedure, die reeds bij veel van
de reguliere wegenprojecten wordt doorlopen. Daarnaast is de Spoedwet wegverbreding
opgesteld. Nu gaan wij de Tracéwet zelf aanpakken. Het is dus en-en-en.
De regionale projecten zijn niet tracéwetplichtig. Eigenlijk zou dit
alle projecten moeten kunnen versnellen of op zijn minst voor vertraging moeten
kunnen behoeden. In feite is dit bij ieder project eerder regel dan uitzondering.Mij is gevraagd naar een versnelde aanleg van de N23 Westfrisiaweg, een
provinciale weg, door het Rijk. Die is niet aan de orde, maar de gezamenlijke
provincies hebben wel een rijksbijdrage gevraagd voor hun project. Ik heb
eerder gemeld dat in overleg met de gedeputeerden van Noord-Holland, van Flevoland
en van Overijssel op 26 november 2008 is besloten dat wij net als bij
de N35 kiezen voor een gefaseerde aanpak, stap voor stap. De kosten-batenanalyses
geven daartoe ook aanleiding. Op basis van de resultaten zal opnieuw bestuurlijk
overleg plaatsvinden. Net zoals bij de N35 zal ook hier het eindresultaat
stap voor stap worden bereikt.Met het Actieprogramma wegen worden sowieso 23 knelpunten uit de file-top
50 aangepakt. Deze maatregelen zullen in 2012 zijn uitgevoerd. Wij hebben
de spoedwetprojecten, et cetera. Als men met een project begint, zal ik zelf
nadrukkelijk aangeven welk project uit de file-top 50 het hier betreft. Een
groot gedeelte daarvan zal de komende tijd worden aangepakt.De Kamer heeft zich al uitgesproken over de verlenging van het MIRT. De
regering moet hier nog invulling aan geven. Het gaat erom dat wij de ambitie
hebben om de robuustheid van de mobiliteitssystemen te vergroten. Wij willen
een gezonde financiële basis voor alle onderdelen van de mobiliteit:
het ov, de wegen en de schakels daartussen. Ik denk dat het van belang is
om niet van tevoren verdelingen te maken – zoveel gaat daarnaartoe en
zoveel gaat daarnaartoe – maar om goed met elkaar af te spreken dat
wij de ambitie hoog leggen. Mocht het MIRT worden verlengd, dan zullen wij
uit-en-te-na komen te spreken over de projecten die hieronder zullen vallen.
Sommige Kamerleden hebben hierop al een nadrukkelijk voorschot genomen door
ideeën naar voren te brengen.Anders betalen voor mobiliteit is hier niet echt aan de orde. Mij zijn
vragen gesteld over de Hofstra-heffing. Het mag duidelijk zijn dat niet meer
geld wordt opgehaald dan met de huidige vaste belastingen. Het mag ook duidelijk
zijn dat de 5% voor ons staat. Anders wordt getemporiseerd. Ik heb
eerder gezegd dat de exploitatiekosten, die de heer Aptroot in zijn eerste
termijn noemde, steeds dichter in de buurt komen van de 5%.Er kunnen verschillende meningen zijn over de kilometerbeprijzing en je
kunt ook van mening veranderen. Ik heb er zelf wat minder moeite mee, omdat
ik vind dat iedereen zijn eigen afweging moet maken. Ik heb al eerder geprobeerd
de fictie weg te nemen dat het probleem is opgelost als je dit systeem afschaft.
Dan heb je een nieuw probleem gecreëerd. Het gaat om wat je met een vlakke
heffing aan mobiliteit zou kunnen winnen. Als je dat niet doet met de kilometerprijs,
moet je miljarden extra investeren. Laten we ons niet rijk rekenen met het
beeld dat we zoveel extra kunnen aanleggen dat het probleem is opgelost, als
we die investering niet hoeven te doen. Nee, dan kun je minder aanleggen dan
wat de kilometerprijs aan problemen zou oplossen, dus het probleem wordt niet
kleiner maar groter. Iedereen moet zelf zijn keuze maken. Ik hecht er zeer
aan om te blijven bij de principes die zijn vastgepind: niet meer betalen,
maar anders betalen en draagvlak. Deze zullen voor mij altijd vooropstaan
en daar wijk ik niet vanaf.Daarbij is ook van belang dat in het coalitieakkoord wordt uitgegaan van
de principes van Nouwen, dat het geld dat je ophaalt met dit systeem, via
een infrafonds weer terugvloeien in investeringen in de mobiliteit; niet alleen
via wegen, maar op sommige punten ook via het openbaar vervoer. Dat was de
verbreding die gezocht is. Het is wel van belang voor het draagvlak om daaraan
vast te houden en dat geld via een infrafonds terug te laten komen. Ik denk
dat het draagvlak bij de automobilist hierdoor wordt vergroot.Wat betreft het CO2-beleid houden we vast aan Schoon en Zuinig.
Naar mijn stellige overtuiging zijn we goed op streek. Ik heb bij de begrotingsbehandeling
verschillende cijfers genoemd voor wat we aan megatonnen verwachtten. Ik heb
ook gezegd dat het op sommige vlakken moeilijk is, maar op sommige vlakken
echt meevalt. Daar scoren we beter dan we hadden gedacht. We komen na wat
we met de collega van VROM in Schoon en Zuinig hebben afgesproken.Daarbij zetten we ook heel stevig in op innovaties. TNO heeft onderzocht
welke innovaties mogelijk zijn. Voorbeelden zijn verdere efficiencyverbetering
van de verbrandingsmotor en aandrijving, inzet van duurzame biobrandstoffen,
de sterke groei van elektrische voertuigen, waaronder het zogenaamde plug
in-concept, voertuigen met brandstofcel of waterstof, betere voertuigefficiency
door gewichtsreductie, zuinige en stille banden, waarover komende woensdag
het nodige zal plaatsvinden in Rotterdam, en intelligente voertuigsystemen.
Dat staat allemaal in de plannen van Schoon en Zuinig van dit kabinet.De heer Koopmans had het nog over een vluchtige doorkijk door de ogen
van een forens. Hij noemde de gebroeders Das en daarna de gebroeders Bever.
Ik heb liever gewoon met Bob de Bouwer te maken, die van de generatie van
mijn jongste broer is. Ik denk dat er de komende tijd niet voldoende gebouwd
kan worden. Hoe het ook zij, het gaat erom in beeld te houden wat de perspectieven
voor de toekomst betekenen voor onze mobiliteit. We hebben een plan dat heel
veel jaren leidend moet zijn voor het stellen van ambities, en dan moet men
ons toestaan dat we ons af en toe een beetje verliezen in vergezichten,
etc. We moeten ook onze eigen geest een beetje blijven prikkelen.De aannemer van de A2 bij Eindhoven heeft ons voorgerekend dat er nog
steeds serieuze vraag kan ontstaan, ook al is in het eisenbestek opgenomen
om voldoende wegcapaciteit te creëren. De heer Koopmans vroeg of de minister
met de aannemer in gesprek is om overlast zo veel mogelijk te beperken. Om
de hinder tijdens de werkzaamheden zo veel mogelijk te beperken heeft Rijkswaterstaat
onder andere de volgende maatregelen genomen. Voor de werkwijze is een aannemer
geselecteerd die het project een jaar eerder dan gepland oplevert, het slim
bouwen. RWS heeft in samenwerking met NS en ProRail station Best opgewaardeerd
naar een intercitystation met ruime parkeergelegenheid, eenvoudig om de A2
op dat stuk te mijden en over te stappen op de trein. Daarnaast is de Minder
Hinder Pas ontwikkeld en wordt in de regio Eindhoven en Den Bosch aan werknemers
de Wegwijs A2 Pas aangeboden door de werkgevers. Het is de bedoeling om reizen
en werk zo te organiseren dat reizen over de A2 overbodig is. Daarnaast zijn
er carpoolfaciliteiten, leenfietsen et cetera. Het belangrijkste is dat deze
hele set maatregelen tot nu toe vruchten afwerpt. De gevreesde extra files
als gevolg van de wegwerkzaamheden zijn tot op heden nagenoeg uitgebleven.
Doorstroming heeft continu de aandacht. Naast de gesprekken die de RWS over
de doorstroming voert, wordt ook contact onderhouden met de NS en de werkgevers
in de regio om waar mogelijk extra maatregelen te nemen. Tot nu toe ziet het
er niet slecht uit, maar dit blijft onze aandacht hebben, want er moet daar
nog het nodige gebeuren.De heer Cramer vroeg om meer elektrificatie van treinen. Veel treinen
zijn al elektrisch. Sommige decentrale treinen rijden nog met diesel. Diverse
vervoerders hebben de afgelopen tijd nieuw materieel gekocht dat al meer energiezuinig
is. Omdat de spoorsector de gestelde CO2-doelen al zeer heeft verscherpt –
bijna een verdubbeling: de gewogen gemiddelde verlaging is verhoogd van 11%
naar 20% – zien wij geen noodzaak om het elektrificeren nu expliciet
te verplichten. Dat zou namelijk ook betekenen dat je een aantal spoorlijnen
direct moet elektrificeren. Dat vergt forse investeringen, maar wij hebben
de ChristenUnie, ook in reactie op de nota Slimmer, Sneller en Zuiniger, al
laten weten dat ProRail een energiebeleidsplan 2010-2020 opstelt dat voor
deze zomer beschikbaar is. Daarmee krijgen wij nader inzicht als wij vooruitkijken
naar 2020: wat betekent het als je inzet op meer treinen die efficiency als
belangrijk kwaliteitskenmerk hebben? En is dat dan voldoende of moet er heel
veel in nieuwe elektrificatie worden geïnvesteerd? Dit komt dus voor
de zomer bij de Kamer terug.Over de vliegtaks hebben wij anderhalve week geleden uit en te na met
de Kamer gesproken. Daarbij ging het vooral om het zorgpunt van de concurrentiepositie
van Schiphol en de Nederlandse luchtvaart. Het heeft geen zin om daar nu nader
op in te gaan. Eén opmerking: het is qua milieubeleid enigszins onvolkomen
als wij de vlag hoog in de stok zouden hijsen met het gegeven dat 500.000
reizigers niet meer naar Schiphol gaan maar met de auto heel ver het buitenland
in reizen om daar het vliegtuig te nemen. Met het oog op de bestrijding van
de CO2-uitstoot heeft dat iets onvolkomens. Maar goed, zoals bekend
zijn wij bezig met een interdepartementaal onderzoek. Dat wordt vast vervolgd.De heerVendrik(GroenLinks)Als men daardoor korter vliegt, is er natuurlijk niets aan de hand.MinisterEurlingsWij werken trouwens ook al aan korter vliegen. Daartoe voeren wij de functional
airspace blocks in: 10% korter vliegen, 10% minder CO2. Dat zou zelfs de heer Vendrik heel enthousiast moeten maken over de
luchtvaart van de toekomst.De heer Van der Staaij vroeg om mobiliteitsgroei als uitgangspunt te nemen
voor "Verantwoord mobiel". Mobiliteit is een groot goed, zowel voor
economische als voor sociale ontplooiing. Mensen willen hun familie, vrienden
en kennissen kunnen opzoeken. In de periode waarin ik woordvoerder was, zei
mevrouw Netelenbos: "Mobiliteit mag". Dat is iets anders dan terugdringen.
Het is echter van belang dat mensen echt keuzes kunnen maken, een alternatief
hebben en beter openbaar vervoer hebben. Als zij dan toch de auto nemen, moeten
zij ook het verschil voelen tussen heel vaak de auto nemen of veel minder.
Dat is een groot voordeel van de variabilisatie van kosten. Als je een auto
hebt en alle vaste lasten sowieso betaalt, is het verschil per kilometer veel
geringer dan wanneer je geen vaste kosten betaalt maar gewoon per kilometer
afrekent. Dat is ook van belang voor het realistisch gehalte van het alternatief,
want bij de trein betaal je alleen variabele kosten. Als je de kosten per
kilometer enigszins vergelijkbaar wilt maken voor de klant, helpt het als
je niet meer al die vaste kosten van de auto betaalt, maar gewoon per variabele
kilometer afrekent. Ik denk dat wij daarmee een grote sprong zetten in het
stimuleren van verantwoorde en bewuste keuzes als mensen voor de keuze staan
of zij gaan reizen en zo ja, op welke manier.Ik denk dat ik daarmee aan het eind van de beantwoording ben gekomen.
Ik ben vast heel veel vergeten, zeker vandaag, maar dat hoor ik graag.De voorzitter:We gaan snel door naar de tweede termijn. Daarin kunnen moties worden
ingediend. Ik stel voor dat wij na de tweede termijn van de commissie kort
schorsen, zodat de bewindslieden de reacties op de moties kunnen voorbereiden
en dat wij dan eerst de moties voor mevrouw Huizinga behandelen. Ik probeer
dan om toch zo dicht mogelijk bij 17.00 uur te eindigen.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Dank aan de bewindslieden voor hun beantwoording. Ik heb nog
enkele puntjes en een tweetal moties.Allereerst zou ik van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat een
brief willen over de keuzes, de onderbouwing daarvan en de besteding van die
70 mln. voor de tram in Amsterdam, want dat is mij nog onvoldoende helder.Van de minister zou ik graag een brief willen hebben over de 2 mld. Hij
duidde erop dat dit het resultaat was van overleg met de minister van Financiën,
maar ik zou dat graag nog wat preciezer hebben. Ook krijgen wij graag een
overzicht van de middelen in het kader van de mobiliteitsaanpak tot aan 2013,
maar ook daarna, dus meer een jaarshift waarin wij precies kunnen zien hoe
veel centen er beschikbaar zijn. Uit de begroting noch uit de mobiliteitsaanpak
zelf kunnen wij dat niet halen.Mijn eerste motie gaat over de HSL-Oost. In mijn ogen gaf de minister
in zijn beantwoording een beetje ruimte, maar het kwam toch te veel neer op
het huidige beleid. Daarom de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering in de MobiliteitsAanpak spreekt van goede
internationale verbindingen;overwegende dat de mobiliteit en de internationale samenhang met de landen
ten oosten en zuiden van Nederland sterk blijven toenemen;verzoekt de regering om opnieuw onderzoek te verrichten naar de aanleg
van een hogesnelheidslijn tussen Utrecht, Arnhem en Oberhausen voor de periode
2020-2028,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koopmans en Cramer. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 106 (31305).De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. De tweede motie heeft de bedoeling om met name dat criterium "robuustheid"
scherper in regelgeving opgenomen te krijgen, om een uitspraak te doen over
de mobiliteitsaanpak en om uiting te geven aan onze mening dat er sprake moet
zijn van een integrale afweging bij verkeer- en vervoerinvesteringen en om
die keuzes met name af te stemmen op ruimtelijke ontwikkelingen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering in de motie-Koopmans/Samsom (31700-XII,
nr. 21) wordt opgeroepen, de MIRT-periode te verlengen naar 2028;overwegende dat investeringen in verkeer en vervoer de economische structuur
van Nederland versterken en dat deze versterking noodzakelijk is om Nederland
een betere concurrentiepositie te verschaffen ten opzichte van andere landen;overwegende dat deze investeringen in samenhang met de andere investeringen
in het ruimtelijke domein worden gedaan om een optimale synergie in dit domein
na te streven;verzoekt de regering, verkeer- en vervoerinvesteringen voor de diverse
modaliteiten integraal af te stemmen op ruimtelijke ontwikkelingen, zodat
optimale keuzes worden gemaakt waarbij de regio's goed worden betrokken;verzoekt de regering, bij de besluitvorming over infraprojecten tevens
aan te geven hoe daarbij het criterium "robuustheid van het wegen- en
spoornet" wordt meegewogen;verzoekt de regering, daarmee de Mobiliteitsaanpak als aanvulling op de
Nota Mobiliteit te verankeren in het beleid en, indien nodig, de juridische
randvoorwaarden daarvoor te creëren;verzoekt de regering, hierover uiterlijk op 1 juli 2009 nader te
berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koopmans en Roefs. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 107 (31305).De heerAptroot(VVD)Ik zou even willen vragen wat deze woordenbrij voor de periode tot 2028
voor de komende tien, vijftien jaar aan problemen oplost.De heerKoopmans(CDA)Ik ga niet het hele debat overdoen, maar het lost heel veel problemen
op. Na de mobiliteitsnota die wij hebben vastgesteld, legt het vast de mobiliteitsaanpak
met daarin veel plannen en centen verankerd, spoedwetprojecten, de hele handel.
Ik maak mij er eigenlijk een beetje boos over, want u doet net alsof wij hier
geen debatten en gesprekken over hebben gehad. Tegelijkertijd geeft het aan
dat er voor ons sprake moet zijn van een goede afweging van projecten, ook
in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen. Ten slotte zit erin dat het van
groot belang is dat, als je keuzes maakt rondom wegen, het criterium "robuustheid"
daarbij een rol speelt. Bij de keuze rond Utrecht of Eindhoven, ook een mooi
voorbeeld, moet dan niet worden gezegd: wij kunnen er maar langs één
kant voorbij en wij doen dus alleen daarvoor wat berekeningen. Met de aanleg
van een rondweg zou het systeem veel robuuster worden. Die optie zit niet
in de CPB-berekeningen en de MKBA's. Wij vinden dat dat veel zwaarder moet
wegen omdat files juist ontstaan als de robuustheid in het geding is. Dat
is van groot belang om Nederland rijdend te houden en hier en daar te maken.
Dat is de inzet van deze motie.De heerMadlener(PVV)De motie klinkt als een ballon die langzaam leegloopt. Op het punt van
robuustheid wijs ik u op het TNO-rapport dat zojuist is verschenen waarin
staat dat de Tweede Maasvlakte niet robuust ontsloten is en waarin wordt gepleit
voor de Oranjetunnel. U bent lid van een kabinet dat de Tweede Maasvlakte
niet robuust ontsluit. Waar bent u nu mee bezig?De heerKoopmans(CDA)Juist vanwege dat soort onderzoeken is het noodzakelijk om de motie te
ondersteunen. Op ruimtelijke ontwikkelingen als de Maasvlakte moet de wegenstructuur
goed worden aangepast. Dat is tot nu toe onvoldoende gebeurd, dat ben ik met
u eens. Zeker rond Rotterdam is sprake van een onvoldoende robuust systeem.
Ik roep u op om deze motie te steunen. Als deze wordt aangenomen,
dan helpt dat een aantal regio's fors uit de brand.De heerVendrik(GroenLinks)Het klonk als een heel pittige motie voor de minister op een dag als vandaag.
Kan de heer Koopmans bevestigen, want dat hoorde ik niet helemaal, dat in
de motie de suggestie besloten ligt van het gedachtegoed van die mobiliteitsladder?
Zie ik dat goed of zie ik dat niet goed?De heerKoopmans(CDA)Ja, dat ziet u goed.De heerVendrik(GroenLinks)Waar zit hem dat dan precies in?De heerKoopmans(CDA)Dat zit in het dictum. Ik heb de motie nu even niet voor mij liggen. In
het dictum staat dat er sprake moet zijn van een integrale afweging. Als je
kiest voor infrastructurele investeringen, dan moet je ook kijken naar die
ruimtelijke ontwikkelingen. Die moet je niet los zien van elkaar. De motie
is geen directe, scherpe ladder van Verdaas in de wet, maar wij vinden wel
dat een dergelijke aanpak door het kabinet verstandig is. Voor ons is het
verstandig bij het bepalen van de verdere invulling van 2020 tot en met 2028.MevrouwRoefs(PvdA)Voorzitter. Ik vraag de minister allereerst om antwoord te geven op de
vragen over de positie van de wandelaars en de positie van het langzaam verkeer
bij het robuust maken van het onderliggend wegennet. Een van de belangrijkste
zaken in dit debat was integraliteit in het kwadraat. Ik heb de minister veel
horen zeggen over integraliteit tussen modaliteiten; de weg, het spoor en
de bus. Ik heb echter niet zo goed gehoord hoe hij de integraliteit afweegt
ten opzichte van bijvoorbeeld ruimtelijke ordening. Ik heb er behoefte aan
om dat nog in een motie neer te leggen. Dat is de motie die ik straks ga voorlezen.Ik ga graag nog even in op de motie die zojuist door de heer Koopmans
is ingediend en die door mij is ondertekend.De heerAptroot(VVD)Een nieuwe poging lijkt mij welkom.MevrouwRoefs(PvdA)Daar was al het een en ander over gevraagd. In de motie staat: MobiliteitsAanpak
als aanvulling op de Nota Mobiliteit te verankeren in het beleid. Ik noem
het voorbeeld van twee keer vier, een robuust systeem, natuurlijk na toepassing
van de ladder of de zevensprong van Verdaas. Het criterium van de robuustheid
moet worden meegewogen. Dat wil zeggen dat wij moeten vaststellen wat "robuust"
betekent. Het roept een hoop vragen op. Ik denk dat wij er gewoon voor moeten
zorgen dat het eenduidig wordt. Wellicht kunnen wij nog kijken of wij andere
woorden kunnen kiezen om hetzelfde te bereiken.De heerVendrik(GroenLinks)Nu wordt het voor mij eerlijk gezegd onduidelijker. Ik vroeg de heer Koopmans
zonet of de mobiliteitsladder, die een duidelijke prioriteit aangeeft in wat
je als eerste moet doen indien zich in een bepaalde regio een mobiliteitsvraagstuk
aandient, onverkort in de motie staat. Ik had inderdaad goed begrepen dat
dit niet een-op-een het geval is. Er is wel integraliteit, maar geen prioriteit.
Nu begrijp ik echter uit een bijzin van mevrouw Roefs dat dit wel degelijk
de bedoeling van de motie is. Hoe zit het nu?MevrouwRoefs(PvdA)Wat dat betreft, zit er helemaal geen licht tussen. Juist vanwege de vraag
die de heer Vendrik stelt, wil ik een motie indienen over de mobiliteitsladder.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat voor bedrijventerreinen de SER-ladder als afwegingskader
wordt gebruikt;overwegende dat voor mobiliteitsbeleid met de mobiliteitsladder een dergelijk
afwegingskader beschikbaar is voor de prioritering van investeringen en maatregelen
voor een economisch en duurzaam resultaat;overwegende dat deze mobiliteitsladder ook is toegepast bij de regionale
netwerkanalyses maar niet is opgenomen in de mobiliteitsaanpak;verzoekt de regering, de mobiliteitsladder, ook bekend als de zevensprong
van Verdaas, op te nemen in het MIRT-spelregelkader,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roefs en Cramer. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 108 (31305).De heerVendrik(GroenLinks)Dus daar waar mevrouw Roefs onder de motie van de heer Koopmans staat,
is zij nog niet voor de mobiliteitsladder van de SER. Nu zij zelf een motie
indient, is zij er wel voor.MevrouwRoefs(PvdA)Nee. In de motie-Koopmans/Roefs staat "verzoekt de regering, verkeer-
en vervoersinvesteringen voor de diverse modaliteiten integraal af te stemmen
op ruimtelijke ontwikkelingen". Dat is de integraliteit tussen Verkeer
en Waterstaat en VROM, die er wel degelijk moet zijn. Een voorbeeld daarvan
is het verhaal van bouwen in de Zuidplaspolder en ervoor zorgen dat er mobiliteitsmogelijkheden
zijn. Stel dat er ergens een verkeersprobleem is. Je hebt dan al besloten
dat er een verkeersprobleem is, maar je moet dan alleen nog besluiten hoe
je het oplost. Dan gebruik je de mobiliteitsladder.De heerRoemer(SP)Voorzitter. Voor de duidelijkheid: wij hebben het er nu over hoe wij in
de toekomst Nederland in beweging krijgen en houden. Daarvoor is wat ons betreft
een veel integralere aanpak noodzakelijk. In het rechtstreekse debat met de
minister is duidelijk geworden dat wij daarover fundamenteel van mening verschillen.
Voor de SP-fractie blijft het nu veel te veel een kwestie van losse projecten
naast elkaar, zonder het effect van het een op het ander te overzien. Daardoor krijg je voorbeelden zoals dat van de regio Amsterdam, waar eerst
een heleboel wegen worden aangelegd, vervolgens wordt gekeken wat er met de
rest moet worden gedaan, de onderlinge effecten niet worden bekeken en er
achteraf waarschijnlijk wordt geoordeeld dat er veel te veel is aangelegd
en dat er miljarden hadden kunnen worden uitgespaard.Kansen op en met het spoor blijven in onze ogen een ondergeschoven kindje,
ook al wordt er nu eindelijk geïnvesteerd. Laat ik dat erbij zeggen,
want dat laatste hebben wij jarenlang niet gedaan. Daar waar wij blij zijn,
moet dat ook gezegd kunnen worden. Willen wij dit echter tot een meerwaarde
maken in de mobiliteitsketen, dan zullen wij met elkaar toch meer moeten doen.
Ik stimuleer de minister nog maar eens om ons spoorplan te lezen. Wie weet
welke effecten dat dadelijk zal hebben. Je weet het maar nooit!Een opmerking van de minister over de kilometerheffing heeft mij wederom
getriggerd: het is duurder als je niets doet. Dit systeem is wat mijn fractie
betreft gewoon veel te ingewikkeld en veel te duur. Ook betwijfelen wij of
het wel de effecten zal hebben waarop wordt gehoopt. Juist om die reden heeft
de SP een integraal en op hoofdlijnen compleet alternatief geschreven. Wij
doen niet niks, als die opmerking al voor de SP bedoeld was. Integendeel,
wij hebben een heel uitgebreid alternatief geschreven. Daar bovenop hebben
wij nog een uitgebreid spoorplan geschreven, omdat wij vinden dat wij heel
duidelijk moeten zijn over ons antwoord op mobiliteitsvraagstukken. Dat is
heel compleet en heel concreet. Een waarschuwing of een verwijt dat in zijn
algemeenheid door de minister wordt geuit, beschouw ik niet als een opmerking
die bedoeld is voor de SP.Ik vind het heel spijtig dat wij vandaag niet wat meer zicht hebben gekregen
op het uitstel van de beantwoording wat betreft het traject Breda-Utrecht.
Het lijkt erop dat, als wij maar lang genoeg wachten, de voordelen van gelijke
aanleg weg zijn en dan kan een en ander niet eens meer meelopen. Als het de
bedoeling van de minister is dat van uitstel afstel komt, begint hij daarin
te slagen. Ik hoop niet dat ik die conclusie moet trekken, en dat de minister
in tweede termijn dat gevoel bij mij kan weg krijgen.Tot slot kom ik op het regionaal vervoer. Als iets een lappendeken is,
dan is het wel het regionaal vervoer. Wij hebben een kruiwagen vol kikkers,
die er om de beurt uitspringen. Er zijn lijnen getrokken op basis van provinciegrenzen,
en soms dat zelfs niet eens. Dan weer is er een stadsregio waar men met allerlei
andere beleidsregels en uitgangspunten werkt, waardoor het voor de reiziger
alleen maar lastiger wordt om er nog iets van te begrijpen. Wij vinden dat
erg jammer. Op dat punt schelen wij fundamenteel met het kabinet van mening;
wij hadden het graag heel anders gezien.De staatssecretaris heeft een heel belangrijke toezegging gedaan op het
punt van de snelwegbus, waarvoor dank. Ik ben haar daarvoor zeer erkentelijk
op haar verjaardag. Ik zou de staatssecretaris wel willen vragen of wij een
brief kunnen krijgen waarin staat hoe het er ongeveer uit gaat zien en waarom
gekozen is voor de regio Utrecht en niet voor de regio waar het idee vandaan
is gekomen. Dan kunnen wij bezien wat het uiteindelijk gaat worden. Ik ben
uiteraard wel blij dat het nu gaat komen.Toch hebben wij de behoefte om op het vlak van het regionaal vervoer een
tweetal moties in te dienen, in de hoop dat alle kleine beetjes helpen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat collectief vervoer op de wegen voor minder filevorming
zorgt dan individueel vervoer;constaterende dat doelgroepstroken voor collectief vervoer op zowel de
rijkswegen als het onderliggende wegennet zullen leiden tot een verbetering
van het collectieve vervoer;verzoekt de regering, het collectief vervoer op de wegen te bevorderen
door met een landelijk plan te komen om meer doelgroepstroken voor collectief
vervoer op drukke wegen te krijgen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 109 (31305).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er nu een sterke scheiding is tussen metrovervoer en lightrail,
terwijl een combinatie hiervan goede kansen biedt om gebieden rondom grote
steden rechtstreeks te verbinden met de grote stad;verzoekt de regering, te onderzoeken welke kansen het samengaan van metrovervoer
met lightrail kan bieden, en nog dit jaar met voorstellen hiertoe te komen,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 110 (31305).De heerAptroot(VVD)Voorzitter. Wij blijven tegen de kilometerheffing. De minister geeft wat
ons betreft onjuiste informatie als hij zegt dat er geen sprake is van lastenverzwaring,
want het kabinet heeft vorig jaar en dit jaar de lasten voor de automobilist
en het vrachtverkeer al met 1 mld. verhoogd. Eerst fors verhogen en dan bij
de invoering zeggen dat de lasten niet extra omhoog gaan; welnu, "niet
extra" zou nog eerlijk zijn, maar de lasten zijn structureel met 1 mld.
per jaar verhoogd. Zie nu eens wat er met de transportbranche gebeurt, niet
alleen door de economische teruggang, maar ook door die idiote lastenverhoging.Met het openbaar vervoer komt het onder dit kabinet in grote lijnen wel
goed. Er worden miljarden extra ingestoken. Wij zijn daar niet tegen, maar
wij constateren wel dat dit extra geld er niet is voor wegenaanleg. De wegenaanleg is absoluut het stiefkind, en als ik de debatten hier
zo beluister, en wat de coalitiepartijen inbrengen, denk ik dat de liefde
voor de automobilist is omgeslagen in het pesten van de automobilist.Ik heb gevraagd of er niet een gezamenlijke inspanning zou kunnen komen
van het Rijk en de provincies. Ik denk dat dit nodig is, want overal ligt
er geld op de plank. Wij hebben strikte lijstjes waarop staat welke wegen
wij in welk jaar aanleggen. Ik denk dat wij zouden moeten bezien welke plannen
kunnen worden uitgevoerd omdat de procedures daarvoor zijn doorlopen. Ik dien
op dat punt de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er jaar op jaar geld voor wegenaanleg en wegaanpassingen
op de plank blijft liggen;overwegende dat de economie een impuls nodig heeft;verzoekt de regering, samen met de provincies te bezien welke wegenaanleg
en wegaanpassingen op korte termijn kunnen worden gerealiseerd en deze met
spoed in uitvoering te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Aptroot. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 111 (31305).De heerAptroot(VVD)Daarbij wil ik herhalen wat ik in eerste termijn heb gezegd en waar ik
geen antwoord op heb gekregen: in het kader van de BDU krijgen de provincies
ook geld en is er cofinanciering. Wij willen graag dat de provincies veel
meer vrijheid krijgen. Nu staat er één op het lijstje, daar
is Verkeer en Waterstaat mee akkoord gegaan en het is ook in lijn met de motie,
terwijl een ander traject, dat misschien een jaar of twee later gepland stond
of nieuw is ontwikkeld, wel kan worden uitgevoerd. Op de trajecten van het
lijstje worden er misschien nog een paar jaar vertraging opgelopen door alle
ellendige procedures. Geef de provincies de vrijheid en laat ze dat achteraf
maar verantwoorden.Tot slot ben ik tevreden met de toezegging van de minister dat wij een
lijstje krijgen met betrekking tot P&R, de parkeerplaatsen bij de stations
voor automobilisten.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Dank aan beide bewindspersonen voor de toch wel vrij uitgebreide
beantwoording. Ik heb er niet veel vragen tussen zitten die niet echt beantwoord
zijn. Een vraag hangt nog in de lucht. Ten aanzien van de visie die je hebt
op de aanpak van de mobiliteit viel mij op dat de minister telkens weer de
flessenhals in het wegennet tegenover de ontwikkelingen in het spoorwegnet
stelde. Ik probeerde juist om een tree daarboven te blijven hangen en om integraal
naar de aanpak te kijken. Wat er dan uitkomt, is goed. Ik vind dat daaraan
te weinig aandacht werd besteed. Ik wil drie moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er aanzienlijke milieu- en bereikbaarheidswinst geboekt
kan worden met mobiliteitsmanagement;overwegende dat het voldoen aan zowel doelen voor luchtkwaliteit als klimaat
aanvullende maatregelen vraagt;overwegende dat de huidige regionale convenanten zich eerst als effectief
moeten bewijzen;constaterende dat de Wet milieubeheer voorschrijft dat ieder bedrijf een
zorgplicht heeft voor minder emissies door verkeer van en naar de werkplek;verzoekt de regering, de druk maximaal op te voeren, zodat de convenanten
effectieve maatregelen opleveren en voor na de evaluatie (uiterlijk gereed
medio 2010) de mogelijkheid open te houden om de mogelijkheid uit te werken
om alle bedrijven met meer dan 50 werknemers die niet meedoen aan een convenant
mobiliteitsmanagement, te laten vallen onder de ministeriële regeling
die nu achter de hand wordt gehouden voor als de convenanten geen succes blijken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer en Roefs. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 112 (31305).De heerVendrik(GroenLinks)Begrijp ik het goed dat u in de overwegingen van deze motie stelt dat
er extra inspanningen gedaan moeten worden om de klimaatdoelen op het gebied
van verkeer en vervoer te halen, terwijl ik zojuist begreep van de minister
dat het kabinet lekker bezig is en dat het helemaal op schema ligt?De heerCramer(ChristenUnie)Ik denk dat de motie duidelijk is. Wij vinden dat je een stok achter de
deur moet hebben om het wat dwingender te kunnen aanpakken als de klimaatdoelen
onvoldoende gehaald worden op basis van de convenanten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er verschillende regelingen zijn voor vervangend vervoer
bij verstoringen bij gedecentraliseerde spoordiensten;overwegende dat reizen in het ov onderdeel is van de mobiliteitsketen
waar voor één reis gebruikgemaakt kan worden van zowel het hoofdrailnet
als gedecentraliseerde spoordiensten;overwegende dat voor de reiziger duidelijk moet zijn wat hij kan verwachten
bij verstoringen, ongeacht de vervoerder of vervoerders wiens diensten worden
gebruikt;verzoekt de regering, in overleg met de decentrale overheden, ProRail
en NS te komen tot een landelijke regeling voor vervangend vervoer en verbetering
van de informatievoorziening richting de reiziger tijdens verstoringen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer, Koopmans en Roefs. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 113 (31305).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat spoorvervoerders grootverbruikers zijn van energie;constaterende dat NS de absolute CO2-uitstoot in 2020 met 20%
wil verminderen ten opzichte van 1990 door energiebesparing en een hoger aandeel
duurzame stroom;overwegende dat verdere energiebesparing mogelijk is door onder andere
intelligente rijadviezen, aanpassing spoorbogen, elektrificatie en teruglevering
van energie;verzoekt de regering, een integraal onderzoek te doen voor het complete
spoorsysteem (infrastructuur, beveiliging en treinen) naar mogelijkheden voor
verdere energiebesparing, inclusief een kosten-batenanalyse,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer en Koopmans. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 114 (31305).De heerMadlener(PVV)Voorzitter. Het voordeel van elektrische treinen is dat zij goed op kernenergie
kunnen rijden. Wat dat betreft, hebben wij misschien vandaag nog wat bereikt.De minister zegt geen brandjes te willen blussen. Op vijftig plekken is
echter al twintig jaar brand. Op die plekken staan gedurende die tijd heel
vaak files. Ik vraag de minister om die brandjes juist wel te blussen met
een pakket maatregelen waarover goed is nagedacht. Wij moeten verder kijken
dan onze neus lang is en slimme maatregelen nemen. De knelpunten waar vaak
lange files staan, moeten worden aangepakt. Daarom dien ik de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de file-top 50 als leidraad te gaan gebruiken voor
de fileaanpak en per filetraject een plan van aanpak op te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 115 (31305).De heerMadlener(PVV)Op veel trajecten zal er al een aanpak ontwikkeld zijn, maar ik wil dat
die projecten in kaart worden gebracht. Ik wil zien wat de minister per filetraject
wil doen.Het debat van vandaag was een beetje filosofisch. Wij hebben over de periode
tot 2040 gesproken, terwijl wij het vooral moeten hebben over de dagelijkse
ellende.De voorzitter:U bent bijna door uw spreektijd heen. U heeft nog net voldoende tijd om
een motie voor te lezen.De heerMadlener(PVV)Ik heb snel een motie in elkaar geflanst. Het volgende punt irriteert
mij. Wij hebben het nu over integraal denken en over mobiliteit en ruimtelijke
ordening . Dat is natuurlijk al jaren het streven, maar het gebeurt niet.
De Tweede Maasvlakte is daar een prachtig voorbeeld van. Die wordt aangelegd
zonder dat er is nagedacht over de ontsluiting. Dit wordt bevestigd in een
zojuist door TNO uitgebracht rapport. Daarom de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ruimtelijk beleid en mobiliteitsbeleid beter op elkaar
moeten worden afgestemd;constaterende dat de Tweede Maasvlakte onvoldoende ontsloten is/wordt
voor wegverkeer;verzoekt de regering, een wegenontsluitingsplan voor de Tweede Maasvlakte
op te stellen waarvan een tweede oeververbinding deel uitmaakt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 116 (31305).De heerMadlener(PVV)Gelet op alle grote woorden van de andere fracties, in ieder geval van
die van het CDA, neem ik aan dat deze motie breed gesteund zal worden.De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor de beantwoording.
Ik heb nog twee korte opmerkingen, want de minister is grieperig, de staatssecretaris
is jarig en mijn spreektijd is zeer kort.Verantwoord mobiel is en blijft voor ons het uitgangspunt en dus niet
onbeperkt mobiel. Wij zullen daarover nog wel eens doorspreken, maar concreet
vinden de minister en ik elkaar in de kilometerheffing. Dat is voor ons een
vitaal onderdeel van de mobiliteitsplannen.Tot slot het regionaal openbaar vervoer. De staatssecretaris zegt dat
daarbij centralisatie niet de intentie is. Dat onderken ik, maar het blijft
een risico dat dit wel het effect kan zijn.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ook ik dank de bewindslieden voor hun antwoorden, hoewel sommige
antwoorden last hadden van griep, maar dat is wel vaker bij dit soort debatten.Ik ben in eerste termijn nog iets vergeten te zeggen over de elektrische
auto. Ik druk de minister van Verkeer en Waterstaat op het hart dat er een
prachtige motie van GroenLinks en VVD is aangenomen en vraag hem met de uitvoering
daarvan echt haast te maken. Er ligt prachtige technologie op de plank in
Delft. De handen van de werkloze werknemers bij NedCar in Born jeuken om een
nieuwe productielijn aan te vatten. Er zijn andere producenten in Nederland
die naar het buitenland gaan, tot in Azië toe, om daar zaken te doen,
deals te sluiten met nationale overheden om de productie van elektrische auto's
op gang te brengen. Kabinet, kom uit je stoel en voer die motie uit. Er staan
wat vage intenties, ongetwijfeld goed bedoeld, in de stukken van het kabinet,
maar er moet letterlijk veel gas gegeven worden. Graag een goudgerande toezegging
van de minister van Verkeer en Waterstaat.Mijn tweede punt betreft de tram in de middelgrote steden. Ik heb goed
begrepen dat de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat nog in de richting
van de zomer met nadere plannen, met nieuwe stukken komt. Ik wil haar een
mooie, prachtige, schitterende motie voorhouden. Zij luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het kabinet in het Actieprogramma Regionaal OV 460 mln.
beschikbaar heeft gesteld voor de tram;constaterende dat dit hele bedrag gereserveerd is voor tramprojecten in
de grote steden, maar dat ook buiten de Randstad goede plannen bestaan om
de tram weer te laten rijden;spreekt uit dat de vergevorderde plannen om een tram te laten rijden in
Maastricht en Nijmegen en tussen Zwolle en Kampen waar mogelijk door het Rijk
gesteund dienen te worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vendrik, Roemer, Roefs, Koopmans,
Cramer en Van der Staaij.Zij krijgt nr. 117 (31305).De heerVendrik(GroenLinks)Dit zijn de moties waar je het voor doet op zo'n dag!Voorzitter. Mijn fractie blijft buitengewoon nieuwsgierig naar de antwoorden
op de vragen over de spoorlijn Breda-Utrecht. Laat ze van olympische kwaliteit
zijn, minister!De voorzitter:Hiermee is de tweede termijn van de kant van de Kamer afgerond. Ik schors
de vergadering voor 15 minuten. Om 16.50 uur beginnen wij weer. Ik vraag ook
de bewindspersonen om weer op tijd aanwezig te zijn.De vergadering wordt van 16.38 uur tot 17.01 uur geschorst.De voorzitter:Ondanks de wat ziekelijke toestand van de minister en de verjaardag van
de staatssecretaris, druk ik toch een welgemeend ongenoegen namens de Kamerleden
uit. Wij hadden afgesproken om 16.50 uur te beginnen en wij zijn nu ruim tien
minuten over dat tijdstip heen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaVoorzitter. De heer Koopmans wil graag weer een brief ontvangen met een
onderbouwing van het project in Amsterdam in het Actieplan regionaal OV. Dat
wil ik natuurlijk heel graag doen. Het is een prachtig plan. Ik stel mij voor
dat ik de Kamer de onderbouwing stuur van alle 50 projecten, want daar geur
ik graag mee. De heer Koopmans krijgt die dus van mij.De heer Van der Staaij heeft opgemerkt dat de bedoeling niet was dat deze
aanpak in het actieplan ov zou leiden tot centralisatie en vraagt of dit niet
de uitwerking zal zijn. Ik denk van niet. Natuurlijk heeft ook de rijksoverheid
behoefte aan een goed samenhangend ov-systeem en het tegengaan van de lappendeken.
Dan is het soms nodig om met de decentrale overheden te bekijken hoe het moet
worden aangepakt. De decentrale overheden hebben de projecten aangedragen
waarvan zij denken dat die in dit kader, als er versnelling kan zijn en extra
geld van het Rijk, het meest voldoen aan de criteria. De decentrale overheden
nemen dus hun verantwoordelijkheid en bekijken samen met het Rijk hoe het
het best kan worden aangepakt. Het is geen centralisatie, het is wel samen
kijken naar de problemen en samen kijken hoe die snel kunnen worden opgelost.De heerRoemer(SP)Ik krijg wel graag in tweede termijn een bevestiging dat de brief over
de bussen er komt.StaatssecretarisHuizinga-HeringaDat is goed, het staat ook in mijn papieren.De voorzitter:Bij dezen heeft de heer Roemer dus de bevestiging.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk kom vervolgens bij de moties.Het dictum van de motie-Roemer op stuk nr. 109 luidt: "verzoekt de
regering het collectief vervoer op de wegen te bevorderen door met een landelijk
plan te komen om meer doelgroepstroken voor collectief vervoer op drukke wegen
te krijgen". Er is onderzoek gedaan naar de doelgroepstroken. Daaruit
is gebleken dat die weinig effectief zijn. Dus komen met een landelijk plan
is echt iets wat ik moet ontraden. Als er nieuwe informatie op dit gebied
is, ben ik natuurlijk bereid om ernaar te kijken. Dan nemen wij het mee. Zoals
het er nu voor staat, is een landelijk plan volgens de informatie die ik nu
heb, niet effectief. Het gaat dus echt te ver. Ik ontraad daarom aanneming
van deze motie.In de motie-Roemer op stuk nr. 110 wordt de regering verzocht "te
onderzoeken welke kansen het samengaan van metrovervoer met lightrail kunnen
bieden en nog dit jaar met voorstellen hiertoe te komen". De kansen bij
het samengaan van metrovervoer en lightrail wil ik zeker onderzoeken. Waar
het ov nu een lappendeken is en wij moeten bekijken hoe wij er een samenhangend
systeem van kunnen maken, wil ik juist om die lappendeken te voorkomen dat
onderzoek naar het samengaan van metrovervoer en lightrail betrekken bij de
visie op het regionaal vervoer waarmee ik in de zomer van 2010 kom. Dan kan
het in een overzichtelijk geheel worden gezet. Dus kansen bekijken, ja. Nog
dit jaar met voorstellen komen, nee. Ik wil mogelijke voorstellen betrekken
bij de visie op het regionaal ov waarmee ik in de zomer van 2010 kom, juist
om een lappendeken te voorkomen. Ik ontraad aanneming van de motie in deze
vorm. Maar als "en nog dit jaar met voorstellen hiertoe te komen"
wordt gewijzigd in "en daarop terug te komen in het kader van de visie
op het regionaal ov", beschouw ik de motie als ondersteuning van het
beleid.De heerRoemer(SP)Ik zal overwegen of ik de motie op enigerlei wijze kan aanpassen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk kom bij de motie van de heer Cramer op stuk nr. 113, waarin de regering
wordt verzocht in overleg met de decentrale overheden, ProRail en NS te komen
tot een landelijke regeling voor vervangend vervoer en verbetering van de
informatievoorziening richting de reiziger tijdens verstoringen. Ik mis in
deze motie de decentrale vervoerders. Die zouden toegevoegd moeten worden
in het dictum. Iedere vervoerder heeft een aparte vervangingsregeling. Ik
ben zeker bereid in overleg te treden met de decentrale overheden, de decentrale
vervoerders, NS en ProRail om te kijken of daarin meer gestroomlijnd kan worden.
U moet wel bedenken dat bestaande concessies niet opengebroken kunnen worden.
Ik ben zeker bereid met deze partijen te gaan praten, maar mijn verzoek is
dan wel om de motie volledig te maken en in het dictum de decentrale vervoerders
toe te voegen.De heerCramer(ChristenUnie)Ik zal dat overwegen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaDe laatste motie waarop ik reageer is die van de heer Vendrik op stuk
nr. 117, waarvan het dictum luidt: spreekt uit dat de vergevorderde plannen
om een tram te laten rijden in Maastricht en Nijmegen en tussen Zwolle en
Kampen waar mogelijk door het Rijk gesteund dienen te worden. De heer Vendrik
heeft er een aantal malen aandacht voor gevraagd en ik heb ook al een aantal
malen geantwoord dat het zeker mijn beleid is. Wanneer ik in de zomer van
2010 met de visie op het regionaal ov kom, zal ik ook kijken wat wij nog meer
kunnen doen en welke trajecten en projecten, als ze voldoen aan de kosten-batenanalyse
en wanneer ze effectief zijn, in aanmerking komen voor steun door het Rijk.
In het dictum staat wat ik doe en wat ik de heer Vendrik al een aantal malen
heb geantwoord. Het is een mooie motie, maar in het licht van mijn beleid
is ze overbodig.MinisterEurlingsVoorzitter. Ik ben mevrouw Roefs een antwoord verschuldigd over de wandelpaden.
De aanleg van wandelpaden is op zichzelf geen landelijke verantwoordelijkheid,
maar van decentrale overheden. Met name provincies spelen hierin een rol.
Het ministerie van LNV is systeemverantwoordelijk voor het landelijk routenetwerk
van wandelpaden. Daarvoor staat het ook budget ter beschikking. Bij Verkeer
en Waterstaat ligt met name de verantwoordelijkheid voor het doorsnijden van
wandelpaden, zoals mevrouw Roefs terecht heeft opgemerkt. In de Nota Mobiliteit
staat er het nodige over vermeld. Een essentieel onderdeel is dat bij alle
beheerders van wegen, spoorwegen en vaarwegen in den brede, dus ook wandelpaden,
nadrukkelijk de medeverantwoordelijkheid wordt gelegd om bij de aanleg en
aanpassing van infrastructuur kruisende routes voor fiets- en wandelverkeer
zo veel mogelijk in stand te houden. Dat is een nadrukkelijk uitgangspunt.
Hierover is overleg met belangenorganisaties van wandelaars en fietsers. Hiermee
zijn de voorwaarden gecreëerd om bij de aanleg of aanpassing van infra
altijd een serieuze afweging te maken en de consequenties voor wandelpaden
mee te nemen. Daarmee lijken mij voldoende garanties aanwezig bij een kadernota
zoals inzake de mobiliteitsaanpak dat die wandelpaden kunnen worden meegenomen.
Het komt altijd op de uitvoering aan, maar de gevolgen voor het doorkruisen
zijn wel degelijk een belangrijk onderdeel van de visie die in de mobiliteitsaanpak
staat vermeld.De heer Vendrik sprak over de elektrische auto. Vanuit mijn verantwoordelijkheid
voor Verkeer en Waterstaat beschouw ik het rijden op elektriciteit als een
erg kansrijke optie om ervoor te zorgen dat auto's in de toekomst schoner,
stiller en klimaatvriendelijker worden. Wij zien om ons heen veel goede initiatieven
op dat punt, waarvan ik het mooie vind dat met zo'n elektrische lotus het
beeld van het gemotoriseerde boodschappenkarretje ver achter ons ligt. Elektrisch
rijden kan ook heel erg leuk en sportief zijn. Inderdaad kunnen er weinig
boodschappen achterin die auto, maar goed, met zo'n auto wil je vaak op en
neer naar de winkel! Regelmatig word ik benaderd door elektriciteitsbedrijven,
grote autofabrikanten of decentrale overheden die graag aan de slag willen
met dit soort elektrische auto's. Ik wil dat momentum graag gebruiken door
ook als rijksoverheid kansrijke initiatieven in de markt te ondersteunen om
gezamenlijk de elektrische auto's de grootste kans van slagen te geven. Dat
vraagt om een duidelijke, ambitieuze visie en concrete maatregelen van het
kabinet.Daarom ben ik op dit moment als antwoord op de genoemde motie-Vendrik/De
Krom, ingediend bij de begrotingsbehandeling in december, druk
bezig samen met mijn collega's een plan van aanpak van versnelde marktintroductie
van elektrische auto's te maken. Ik verwacht de Kamer dit plan van aanpak
in mei van dit jaar toe te kunnen zenden. In het plan van aanpak zal het kabinet
zijn ambities schetsen om Nederland de komende jaren te maken tot een internationale
proeftuin voor elektrisch rijden en om de jaren daarna door te groeien naar
grootschalige marktintroductie. In het plan van aanpak zal worden ingegaan
op wat daarvoor nodig is, zoals ontwikkeling van voldoende oplaadinfrastructuur,
een goed fiscaal beleid en slimme arrangementen tussen overheden en marktpartijen,
waarbij bijvoorbeeld overheden als launching customer kunnen optreden. In
het plan van aanpak zal ook een stimuleringsregeling proeftuin elektrisch
rijden worden aangekondigd, die nog voor de zomer zal worden geopend. Met
die proeftuin wil ik kansrijke pilotprojecten financieel ondersteunen. Doel
daarvan is om in de praktijk concrete leerervaringen op te doen met de introductie
van elektrische automobielen. De aanpak is nodig om te voorkomen dat een al
te overhaaste introductie van elektrische auto's op grote schaal op een fiasco
uitloopt, bijvoorbeeld omdat auto's nog onvoldoende betrouwbaar zijn of in
de praktijk niet goed voldoen. De elektrische auto is te perspectiefrijk om
dat risico te lopen. Voor de proeftuin elektrisch rijden zal ik de komende
twee jaar zo'n 10 mln. ter beschikking stellen. Dit als antwoord voor dit
moment. Het onderwerp komt terug in het plan van aanpak dat in mei naar de
Kamer komt. Samen met collega's ben ik ermee bezig, waarbij ik ook de fiscale
kant van de zaak heb genoemd. Ik hoop de heer Vendrik en anderen te hebben
overtuigd van de serieuze manier waarmee wij dit onderwerp oppakken.De heerVendrik(GroenLinks)Dit nodigt uit tot een heel debat, maar dat gaan wij nu niet voeren. Ik
hoop echt dat het meer begin dan eind mei wordt, zodat wij nog voor de zomer
hierover met het kabinet kunnen spreken. Nogmaals, er is een actueel probleem
rond NedCar. Ik hoop zeer dat de regering bereid is tot desnoods licht onorthodoxe
stappen om te kijken of werkgelegenheid bij NedCar behouden kan blijven. Directie
en werknemers willen de elektrische auto in productie gaan nemen, maar het
is ook wachten op steun van dit kabinet, in welke vorm dan ook, om te zorgen
dat perspectief wordt geboden. Ik wil die boodschap heel indringend onder
de aandacht van de minister brengen. Wij zullen daar nog vaker op terugkomen.MinisterEurlingsIk had gehoopt dat mijn uitvoerige antwoord niet zou zijn gezien als een
oproep tot debat, maar meer als een oproep tot lof. Ik denk dat de regering
echt heel serieus omgaat met hetgeen u hebt gesteld. Of het nu begin of eind
mei is, als wij het hebben over al die prachtige reacties op uw motie zou
half mei nog zeer voortvarend zijn, waarmee wij in Europa redelijk voorop
lopen.Ik vind het wat ver gaan – ik zeg dat als iemand die in productietechniek
aan de TU is afgestudeerd – als de overheid de rol van producent op
zich gaat nemen. Dat is niet helemaal de bedoeling. Zoals bekend zijn er andere
initiatieven, zoals in Heerlen, waar ook aan een elektrische auto wordt gewerkt.
Ik vind dat wij als overheid de randvoorwaarden moeten scheppen, bijvoorbeeld
als het gaat om de infrastructuur. Ik zeg net dat je overal moet kunnen inpluggen.
Verder gaat het dan om fiscale voordelen, zodat het fiscaal heel aantrekkelijk
wordt om ermee te beginnen, het stimuleren van innovatie, het doorontwikkelen
opdat de producten betrouwbaarder worden, en wellicht ook de rol van launching
customer. Dat zijn vier richtingen waarin de overheid heel goed werk kan doen
om de randvoorwaarden optimaal te maken en te zorgen dat het op een gegeven
moment en masse een groot succes kan worden. Wij doen dit alles, zodat over
een aantal jaren de elektrische auto als een zeer reëel alternatief voor
de brandstofauto kan gaan functioneren. Ik zie echter niet echt een rol weggelegd
voor de overheid om zelf productie te gaan draaien, in welke fabriek dan ook.
Dat moet de markt zelf oppakken.MevrouwRoefs(PvdA)Volgens mij heb ik nog geen antwoord gekregen op mijn vraag over het langzaam
verkeer en het robuust maken van het onderliggend wegennet.De heerRoemer(SP)Moet ik conclusies trekken uit het feit dat de minister niet is ingegaan
op mijn verhaal rond de spoorlijn Breda-Utrecht?MinisterEurlingsOp de vraag van mevrouw Roefs kom ik graag terug als ik ben ingegaan op
de ingediende moties.Over Breda-Utrecht heb ik gezegd dat ik binnenkort met antwoorden zal
komen. Juist het feit dat wij nog aan het kijken zijn, kan als een sprankje
hoop worden gezien. Wij hebben namelijk niet direct gezegd dat het te weinig
oplevert en te veel kost. Wij zijn er nog nadrukkelijker naar gaan kijken.
Wij komen snel met de uitkomsten daarvan. Het lijkt mij niet erg opportuun
om het nu af te doen met kwart antwoorden. Het is echter geen vooropgezet
trucje om van uitstel afstel te maken. Het is een serieuze manier om nog een
keer te bekijken of wij dingen over het hoofd hebben gezien en of wij niet
op een betaalbare manier – ook al zou de spoorlijn er dan niet direct
komen – in de toekomst die spoorlijn wel kunnen aanleggen. Dat zijn
de kleuren waar wij naar kijken. Ik kom daar binnenkort op terug.De motie-Koopmans/Cramer op stuk nr. 106 gaat over de HSL-Oost. Ik heb
al gezegd dat daar in het verleden nogal stevige conclusies met de Kamer over
zijn getrokken. Een betere dienstregeling voor de ICE Amsterdam-Frankfurt
maakt sowieso onderdeel uit van de planstudie Utrecht-Arnhem. Wat dat betreft,
krijgt ook de ICE-verbinding in de huidige plannen al aandacht. Wij willen
in de manier waarop wij de viersporigheid naar Arnhem vorm gaan geven, er
ook echt voor zorgen dat die ICE betrouwbaar kan rijden. Het probleem is nu
dat die vaak "achter de boemel" hangt en dat de hele dienstregeling
daardoor in het honderd loopt. Dat is dus al een hele verbetering ten opzichte
van nu. Ik begrijp echter dat de heer Koopmans dat niet genoeg vindt. Hij
ziet voor zich dat in de toekomst de trein meer up speed richting Duitsland
kan en van Duitsland terug naar de Randstad. Hij plaatste deze motie zelf
ook in het perspectief van de verlenging van het MIRT. Dat vind ik belangrijk,
omdat wij anders de financiering niet zouden hebben. Als wij die verlenging
erdoor krijgen, waar hij zelf in een motie met de PvdA toe heeft opgeroepen,
ben ik bereid om toe te zeggen om een HSL-Oost te betrekken in het onderzoek
naar mogelijke projecten voor de periode 2020-2028 en een nieuwe check te
doen op datgene wat mevrouw Netelenbos destijds in negatieve
zin geconcludeerd heeft en nog eens te kijken of, als je naar de verdere toekomst
kijkt en naar de marktprognoses, er niet toch een modus is te vinden op basis
waarvan dit project alsnog kansrijk zou zijn. Laten wij echter niet te snel
het verwachtingenpatroon te hoog opvoeren, want de conclusies waren toen gitzwart.
Als je wat verder vooruit kijkt, is het echter de vraag of de conclusies nu
weer zo zouden zijn. Als wij de verlenging van het MIRT erdoor krijgen, ben
ik bereid dat onderzoek opnieuw te doen. Op het moment dat wij richting 2010
bepalen wat wij met de corridor gaan doen, zal ik de Kamer ook de conclusies
van dat onderzoek presenteren voor de periode 2020-2028. Als ik de motie zo
mag opvatten, wil ik haar van een positief oordeel voorzien. Ik zie de heer
Koopmans knikken. Ik ga er dan ook van uit dat hij daarmee akkoord gaat.De tweede motie van de heer Koopmans, die door mevrouw Roefs is meeondertekend,
gaat onder andere in op het belang van een integrale afstemming. Daarover
heeft mevrouw Roefs nadrukkelijk gesproken. In deze motie wordt de regering
verzocht om bij de besluitvorming de robuustheid nadrukkelijk mee te wegen.
Ook wordt zij verzocht om de mobiliteitsaanpak als aanvulling op de Nota Mobiliteit
te verankeren in het beleid en, indien nodig, zelfs de juridische randvoorwaarden
daarvoor te creëren. Het is een motie met een stevige doorwerking. Dat
houdt in dat het ambitieniveau van de mobiliteitsaanpak de jure ook in alle
afwegingen die wij nog moeten maken, nadrukkelijk zijn rol zal moeten spelen.
Daardoor is dit een belangrijke motie. Ik beoordeel deze positief omdat zij
de mobiliteitsaanpak tanden geeft bij het creëren van deze robuustheid
en integraliteit.De voorzitter:Dit is de motie-Koopmans/Roefs op stuk nr. 107.MinisterEurlingsDe motie-Roefs/Cramer op stuk nr. 108 over de SER-ladder zie ik als een
soort stok achter te deur voor het uitbrengen van een startnotitie. Ik heb
vooral de interruptiedebatten met mevrouw Roefs op mij laten inwerken. Zij
heeft in haar eerste en tweede termijn nadrukkelijk aangegeven hoe belangrijk
zij het vindt dat wij breed bekijken of alles goed wordt meegenomen zodat
het geen praatjes voor de vaak worden. Nu zit ik er wel mee dat het MIRT-spelregelkader
puur betrekking heeft op een proces en dus geen inhoud heeft. Dat is even
moeilijk. Ik heb hierover gediscussieerd met een collega van mevrouw Roefs,
mevrouw Vermeij, toen wij het MIRT-spelregelkader hebben vastgesteld. Ik wil
aanbevelen om een en ander nadrukkelijk te laten neerslaan bij de aanpassing
van de Tracéwet in het kader van Elverding. Binnenkort bereiken de
plannen daarvoor de Kamer. Die gaan over de inhoud. Dan spreken wij dus over
de inhoud aan de hand van een startnotitie: hoe gaan wij dat doen, wat moet
erin zitten en welke vinkjes moeten sowieso worden gezet? Dat maakt het veel
krachtiger. Het lijkt mij dat ik de inhoud van de motie versterk als ik deze
zo mag lezen dat wij een en ander gaan invullen bij de aanpassing van de Tracéwet.
Daarbij is het nadrukkelijk van belang dat alle zeven onderdelen van de zevensprong
afdoende tot hun recht komen. Dat zei mevrouw Roefs zojuist tegen de heer
Vendrik. Het is niet per definitie bij elk project de prioriteitsvolgorde.
Ook dat zei mevrouw Roefs zojuist tegen de heer Vendrik toen zij daartoe werd
uitgedaagd. Dat vind ik van belang. Deze prioriteitsvolgorde staat niet altijd
vast, maar wel moeten steeds alle zeven onderdelen van de zevensprong van
een afdoende inhoudelijke analyse zijn voorzien. Als ik het zo mag uitleggen
en ik kan dit als zodanig in de voorstellen voor de Tracéwet laten
neerslaan, want daar kan ik het veel beter in verwerken dan in een MIRT-spelregelkader,
dan kan ik over deze motie positief adviseren. Ik zie mevrouw Roefs knikken,
dus ik ga ervan uit dat dit zo kan.De voorzitter:Het lijkt mij dat mevrouw Roefs de motie op dit punt zal aanpassen.MevrouwRoefs(PvdA)Ik zal de motie aanpassen. Ik zat nog even te denken over de prioriteitsvolgorde.
Het is een zevensprong die uiteindelijk eindigt met "alle andere stappen
zijn genomen, er moet dus een weg worden aangelegd".MinisterEurlingsIk wil zeggen dat de prioriteitsvolgorde geen wet van Meden en Perzen
is. Anders gaan bijvoorbeeld alle grondbeginselen van de beprijzing van de
commissie-Nouwen op de helling. Dan zou je bij wijze van spreken eerst tot
het gaatje moeten gaan om met beprijzing de boel op te lossen. Dan is de sky
al heel snel de limit. Het is altijd een combinatie van benutten, bouwen en
beprijzen, in goede balans, zoals wij in de kabinetsstandpunten over beprijzing
hebben vastgelegd. Dan moet je wel iedere keer de analyse maken of je dit
zo of zo kunt oplossen, maar dat wil nog niet zeggen dat je altijd de prioriteit
in die volgorde moet leggen, dat je altijd tot het uiterste gaatje moet gaan
met het ene instrument, voordat je dat andere instrument gebruikt. De antwoorden
bij die analyse kunnen van project tot project verschillen, maar ik vind wel
dat je al die zeven analyses moet doen. Dan moet je dus ook kwetsbaar tegenover
het parlement en de samenleving aangeven waarom je in de eindafweging zegt
dat wij bij beprijzing tot hier gaan, bij bouwen tot hier en bij dat tot hier.
Dat is geen wet van Meden en Perzen, maar maatwerk.De heerVendrik(GroenLinks)Ik kijk nog even indringend naar mevrouw Roefs. Is dit inderdaad de uitleg
van haar motie? De zevensprong van Verdaas of de mobiliteitsladder is wel
bedoeld om hiërarchie en prioritering aan te brengen en te zeggen: als
wij een mobiliteitsvraagstuk in een regio hebben, volgen we de volgende stappen.
Pas in allerlaatste instantie, als het echt niet anders kan, komt er asfalt
aan te pas, maar eerst nemen we andere maatregelen, en wel in deze volgorde.
Zo is de mobiliteitsladder bekend. Anders krijgen we nu ineens een soort horizontale
ladder, waar eigenlijk geen enkele analytische, politieke of bestuurlijke
kracht meer van uitgaat. Dan reutel je een eind in de rondte en dan kijk je
wat naar management en een beetje kilometerheffing en als het uitkomt, pak
je ook nog een stuk asfalt mee. Dan heeft het toch geen betekenis meer?MevrouwRoefs(PvdA)Wat mij betreft zit er wel degelijk een hiërarchische volgorde in,
maar de minister heeft wel een punt dat je, als je bij de stap kilometerheffing
komt, kunt zeggen dat je de weg niet hoeft aan te leggen als je het spitstarief
verhoogt naar € 3 per kilometer. Laat heel duidelijk zijn dat er
een hiërarchische volgorde in zit. We hebben overigens nog steeds niet bepaald hoe we het effect van de kilometerheffing gaan wegen. De minister
heeft gezegd dat we een gevoeligheidsanalyse doen, maar we zijn het er nog
lang niet over eens wat deze inhoudt en hoe je deze uitrekent. Voorlopig is
het wat mij betreft de ladder van Verdaas, dus er zit een hiërarchie
in.De heerVendrik(GroenLinks)Dus wel hiërarchie en wel prioritering, maar de minister legt de
motie op een andere manier uit.De heerCramer(ChristenUnie)Een horizontale ladder is ook een brug, dus dat werkt ook.De heerKoopmans(CDA)Denkt mevrouw Roefs dat volgens gedeputeerde Verdaas van Gelderland de
verbreding van de A1 en de aanpak van de N18, de N35 en de A15, waar het college
van GS telkenmale voor heeft gepleit, als gevolg van deze motie niet de ladder
op moeten maar de roetsjbaan afgaan? Dat is even de vraag.De heerCramer(ChristenUnie)De Roefsbaan.MevrouwRoefs(PvdA)Ik weet als geen ander dat Co Verdaas als gedeputeerde met zijn ambtenaren
bij ieder project de zevensprong toepast. Ik ben ervan overtuigd dat de projecten
die de heer Koopmans noemt, de zevensprong met alle egards doorstaan.MinisterEurlingsDie projecten doorstaan de test alleen maar als er geen rabiate hiërarchie
is. Ik hecht eraan om dat zo te zeggen, omdat de voorgangers van de heer Vendrik
deze discussie ook hebben gevoerd bij de Nota Mobiliteit, en daarin is het
ook niet zo neergeslagen. Volgens het coalitieakkoord is de Nota Mobiliteit
het uitgangspunt van ons beleid, dus je kunt niet rabiaat een hiërarchie
aanbrengen, want dan zou je die verbreding niet hoeven te doen. Dan zet je
er gewoon een vet tarief op per kilometer en dan ben je er ook uit, zo simpel
is het. Ik vind het van belang, en dat was ook de kracht van het interruptiedebat,
om wel heel serieus te bekijken of je dat op een andere manier kunt oplossen.
Daarom leg ik de motie uit zoals ik deze uitleg. Als je standaard zegt dat
het ene hoe dan ook belangrijker is dan het andere, kom je in een knel waar
je niet uitkomt. Dat is ook de lijn die de provincie van de heer Verdaas niet
volgt, want daar kijkt men ook heel afgewogen naar de oplossing van een specifiek
probleem. Ik vind wel en dat kwam ook goed naar voren in de eerste termijn
van mevrouw Roefs dat moet worden voorkomen bij de analyse, dus bij de startnotitie
dat je de indruk wekt dat nauwelijks enige aandacht is besteed aan vijf van
de sporten van de ladder en je direct doorknalt naar en alles zet op de twee
andere sporten. Alle zeven elementen moeten serieus worden geanalyseerd waarna
kan worden gezegd waarom bij dat project daar of daar de prioriteit ligt.
Andere mensen kunnen dan zeggen dat die afweging naar hun mening onvoldoende
is gemaakt. Een standaard volgorde is niet in de Nota Mobiliteit gekomen,
maar toen speelde die discussie ook. De heer Vendrik en zijn voorgangers hebben
dat wel geprobeerd, maar dat is niet gelukt. De Nota Mobiliteit is uitgangspunt
van het regeringsbeleid, maar als je zegt dat alle zeven elementen volledig
tot hun recht moeten komen, echt grondig moeten worden geanalyseerd, dan vind
ik dat in lijn met hetgeen mevrouw Roefs naar voren bracht. Als ik het zo
mag uitleggen en mag laten neerslaan waar het hoort, in de nieuwe Tracéwet,
dan wil ik deze motie graag van een positief oordeel voorzien. Het gaat dus
om verkenning, de startnotitie en Elverding. Dat alles moet neerslaan in het
voorstel waarmee wij binnenkort komen. Zo willen wij het in wetgeving vastpinnen
en dan kan het niet meer voorkomen dat wij aan een van de onderdelen van die
zevensprong niet voldoende aandacht besteden, want iedere keer zullen wij
dan moeten verantwoorden waarom hier wel en daar niet.De voorzitter:Ik zie dat enkele leden een interruptie willen plaatsen. Dit is geen derde
termijn en ik denk dat nu wel voldoende gewisseld is wat de uitleg van de
motie moet zijn, zowel door de indieners als door de minister. Op basis daarvan
kunt u allen uw oordeel over de motie vormen.De heerRoemer(SP)Ik wil toch nog wel graag een opmerking maken.De voorzitter:We gaan er geen derde termijn van maken!De heerRoemer(SP)Nee, het is ook geen vraag. De ladder van Verdaas wordt nu zo breed geïnterpreteerd
dat wij ons moeten afvragen of hij dan nog wel enige waarde heeft.De voorzitter:Het is ook geen ladder maar de zevensprong van Verdaas. Volgens mij zit
er ook wel een punt in waarom het geen ladder is genoemd. Ik denk echter dat
wij er nu voldoende over hebben gewisseld en ik vraag de minister dan ook
de volgende motie te bespreken.MinisterEurlingsMaar ik hecht eraan om nogmaals te zeggen dat precies dezelfde discussie
bij de Nota Mobiliteit speelde en dat de meerderheid van de Kamer het toen
ook zo heeft willen internaliseren in beleid, maar ik vind dat het nu bij
Elverding extra nadrukkelijk voor de verkenning dient te worden vastgelegd.Voorzitter. Ik zou de motie van de heer Aptroot op nr. 111 positief willen
bejegenen, maar ik heb nog wel een aantal opmerkingen. In de eerste plaats
is de eerste overweging niet correct. Dat moet de heer Aptroot wel tot grote
tevredenheid stemmen, want dit jaar geven wij het geld voor wegaanleg en wegaanpassingen
gewoon uit. Het is een beetje nieuw en een beetje wennen, want heel veel jaren
is dat niet gelukt, ook niet in veel jaren waarin zijn en mijn partij samen
in de regering hebben doorgebracht, maar nu lukt het wel.In de tweede overweging staat dat de economie een impuls nodig heeft.
Ik wil niet vooruitlopen op de reactie van het kabinet op de economische crisis.
Maar dit alles gezegd hebbend, wil ik gaarne in de MIRT-ronde van dit voorjaar
met de provincies bespreken welke projecten zij kunnen versnellen en hoe wij
elkaar daarbij zouden kunnen helpen. Als de heer Aptroot mij mijn opmerkingen
over de eerste twee overwegingen toestaat – de eerste is absoluut niet
correct – dan wil ik deze motie graag positief bejegenen. Na de MIRT-ronde
van dit voorjaar komen wij er dan wel op terug.De heerAptroot(VVD)Als wij het over de strekking en de bedoelingen maar eens zijn. Het is
mogelijk dat er nu bij het Rijk niets blijft liggen, maar ik heb wel indicaties
dat er in sommige provincies wat blijft liggen. Maar goed, ik heb in ieder
geval begrepen dat de minister bereid is om de motie uit te voeren.MinisterEurlingsJa!De voorzitter:Nee, mijnheer Roemer, alleen de indieners!De heerRoemer(SP)Kom op, voorzitter, wij kunnen wel krap in de tijd zitten, maar als er
staat "met spoed" zou ik in ieder geval wel willen weten wat er
precies wordt bedoeld. Gaan wij nu ineens alle zorgvuldigheid overboord gooien
of willen wij alleen maar het ambtelijk apparaat harder laten werken? Wat
is dit nu voor een antwoord op een motie? Het wordt zo toch volstrekt onduidelijk?De heerAptroot(VVD)Ik vond het een prima antwoord!De voorzitter:De minister heeft geantwoord in hoeverre hij bereid is deze motie uit
te voeren.De heerRoemer(SP)Ik wil van de minister weten wat hij bedoelt met spoed en of hij alle
gemaakte afspraken gewoon naast zich neerlegt.MinisterEurlingsWij leven nog altijd in een rechtsstaat en wij kennen in ons land een
traditie van zorgvuldigheid bij het omgaan met bijvoorbeeld milieubelangen.
Wij hebben bij de procedure voor de spoedwet gezien dat het juridische en
cijferfetisjisme nog niet altijd direct als een milieubelang kan worden gezien.
Althans, dat was de conclusie van Peter Elverding. Daarom moest er een spoedwet
komen waarmee wij dingen kunnen versnellen. Nu heeft de premier in zijn nieuwjaarsrede
de provincie en lagere overheden opgeroepen om te kijken waar versneld kan
worden. De heer Koopmans heeft recent bij de behandeling van de spoedwet gevraagd
of er ook een spoedaanpak is voor provincies. Ik vind het echt wel de moeite
waard om in lijn met de motie van de heer Aptroot de provincies aan te spreken
om te bezien waar zij kunnen versnellen en daarbij meteen het juridisch instrumentarium
onder de loep te nemen. Ik vind dat een goede lijn. Natuurlijk kom ik aan
het eind van de ronde met de provincies weer bij de Kamer terug. Dan zal de
Kamer moeten afwegen of er sprake is van een goede balans of niet. Daarover
zullen wij natuurlijk met elkaar moeten spreken, maar ik vind het aangaan
van die uitdaging wel een goede lijn.De leden Cramer en Roefs hebben een motie ingediend over mobiliteitsmanagement
op stuk nr. 112. Ik vind dit in principe een belangrijke motie omdat zij nadrukkelijk
een stok achter de deur positioneert. Wij moeten ervoor oppassen dat wij op
het moment dat de karavaan begint te lopen niet continu die knuppel boven
de leden van de karavaan houden, anders gaan zij misschien duiken en zich
ingraven. Dat is nu net niet wat wij willen. Wij moeten elkaar daarin zien
te vinden. Het punt is niet dat er zoveel uitgewerkt moet worden, want er
ligt een regeling op stapel: een regeling van VROM en V&W voor een puntensysteem.
Er zijn wel veel bezwaren. Ik zeg de Kamer dat ik het veel beter vind als
het bedrijfsleven zelf zijn verantwoordelijkheid neemt. Ik juich het zeer
toe dat wij niet met die bureaucratische toestand hoeven te beginnen. Mag
ik de motie zo lezen dat het erom gaat de mogelijkheid open te houden voor
alle bedrijven? Dan wil ik de motie graag positief bejegenen. Als wij nu allemaal
dingen zouden moeten uitwerken, terwijl het bedrijfsleven net doet wat wij
zoveel jaar gehoopt hebben – men gaat er echt voor – dan vind
ik het een ondankbaar signaal. Dat is net de balans. Als ik dat "uitwerken"
kan doorstrepen en de nadruk ligt op het openhouden van de mogelijkheid, waarbij
in de communicatie met het bedrijfsleven erop gewezen wordt dat men moet doorpakken
omdat die regeling er nog ligt, kan ik de motie positief bejegenen. Er ligt
gewoon een regeling, dus wij hoeven niets meer nader uit te werken. Ik zou
het vreemd vinden als wij op het moment dat de karavaan begint te rollen die
extra knuppel gaan inzetten. Maar de knuppel is er en die ligt gewoon in het
hoenderhok.De heerCramer(ChristenUnie)Naar mijn overtuiging staat in de motie wat de minister nu duidt.De heerKoopmans(CDA)Is de minister niet bang voor miljoenen aan administratieve lasten als
gevolg van deze motie?MinisterEurlingsIk zeg nogmaals met klem dat ik er gewoon van uitga dat er geen regeling
nodig is. Ik vind het alleszins beter. Nu het bedrijfsleven rent, ben ik ervan
overtuigd dat men blijft rennen en dat men nog harder gaat rennen. Ik moedig
dat aan en ik stimuleer dat met een tweede tranche. Ik hoop dus van ganser
harte dat wij nooit welke bureaucratische Haagse regel dan ook nodig hebben.
Maar de heer Cramer vindt die stok achter de deur belangrijk, zodat men gemotiveerd
blijft om door te pakken. Als ik de motie zo mag uitleggen, dat ik niet allemaal
nieuwe regelingen moet uitwerken, maar dat die stok achter de deur er wel
is, zodat ik tegen het bedrijfsleven kan zeggen dat het moet doorpakken omdat
het anders met die stok achter de deur te maken krijgt, dan vind ik die motie
prima. Dat heeft de heer Cramer mij zojuist bevestigd. Maar liever nooit een
regeling. Ik heb er vertrouwen in dat die regeling niet nodig is, omdat het
bedrijfsleven meer dan ooit zijn verantwoordelijkheid neemt. Dat vind ik echt
toe te juichen.De heerVendrik(GroenLinks)Steunt de minister ook de tweede overweging in deze motie? Ik vraag dit
niet voor niets. Vorige week hadden wij een debat met de minister van VROM
over luchtkwaliteit en ik kan zeggen dat zij dit echt niet voor haar rekening
neemt. Als het gaat over klimaat, moet ik zeggen dat ik deze minister tot
nu toe daar nooit in die bewoordingen over heb gehoord. Ik vraag hier een
serieus antwoord op.MinisterEurlingsWij hebben nog geen kilometerbeprijzing. Die maatregel komt dus nog; hij
maakt integraal onderdeel uit van Schoon en Zuinig. Ik moet op mijn vlak nog
heel wat maatregelen doorvoeren om überhaupt aan de Schoon en Zuinig-afspraken
tegemoet te komen.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Zo wordt het mij te dol.MinisterEurlingsDe heer Cramer knikt nu instemmend.De voorzitter:Nee, dit gaan wij zo niet doen. Dit soort discussies over de moties ...MinisterEurlingsIk snap wel dat de Kamer iedere keer om nieuwe maatregelen vraagt, maar
ik heb altijd gezegd dat wij de maatregelen die in Schoon en Zuinig worden
aangekondigd, met elan zullen uitvoeren. Zo heb ik dit ook gezien. Heel veel
maatregelen staan nog in de kinderschoenen. De kilometerbeprijzing is nog
niet eens begonnen.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Nu maak ik echt bezwaar en ik word eerlijk gezegd ook een
beetje boos. Wij hebben dit debat alle vele malen met de minister gevoerd.
Ik heb al vaak ...De voorzitter:Nee, mijnheer Vendrik ik sta dit niet toe.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Staat u mij toe. Dit is een te belangrijke zaak en ik laat
mij niet zo maar wegzetten.De voorzitter:Ik sta dit niet toe. Wij hebben eerder gesproken over de moties bij de
indiening ervan. U kon bij die gelegenheid over dit onderwerp spreken. Dat
u nog nader met de minister van gedachten wilt wisselen over dit onderwerp
is goed mogelijk, maar dat kan niet nu naar aanleiding van deze motie.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ik vraag u ruimte voor nog een zin, want ik kan met dit antwoord
geen genoegen nemen. Tot nu toe heeft de minister altijd tegen mij gezegd
dat het pakket maatregelen voldoende is voor Schoon en Zuinig. Hier staat
dat er iets extra's moet gebeuren en nu zegt de minister dat de maatregelen
die hij nog moet treffen, die extra maatregelen zijn. Dat is flauwekul.De voorzitter:De minister is hier al op ingegaan en hoeft niet meer te reageren op deze
interruptie. Ik vraag hem door te gaan met de beoordeling van de volgende
motie.MinisterEurlingsDe heer Cramer knikte bij mijn uitleg en ik vind dat ook heel logisch.
Het hele mobiliteitsmanagement is ook een onderdeel van beleid. Wat beoogt
hij met zijn motie? Dat het hier blijvend van komt en dat dit zich verbreedt.
Dit betekent dus dat de maatregel die is aangezegd, moet worden doorgevoerd.
Dit geldt ook voor de kilometerbeprijzing. Die is aangezegd, maar is er nog
niet. Wij zullen daar nog over spreken. Wij mogen niet denken dat wij er nu
al zijn. Om Schoon en Zuinig uit te voeren, moeten wij doorpakken met onze
maatregelen en moeten wij van theorie naar praktijk overgaan. Dit is nu precies
waartoe wij zijn gemotiveerd.Ik ga verder met de motie-Cramer/Koopmans over de spoorvervoerders als
grootverbruikers van energie, nummer 9 bij de indiening.De voorzitter:Dat is de motie op stuk nr. 114.MinisterEurlingsIn reactie op de notitie van de ChristenUnie Sneller en zuiniger, heb
ik al gezegd dat ProRail voor de zomer een energiebeleidsplan zal opstellen
voor de periode 2010-2020. Dit beleidsplan is voor de zomer van 2009 gereed,
dus binnen enkele maanden. Hierin moet een belangrijk deel van wat er in de
motie wordt gevraagd, worden ingevuld. ProRail heeft al laten weten dat ook
de kosten en baten van met name de aanpak van spoorbogen in beeld worden gebracht.
Met een verwijzing naar het beleidsplan dat ProRail zal opstellen kan ik een
positief oordeel uitspreken over deze motie.De heer Madlener heeft een motie ingediend over de file top vijftig als
leidraad. Dit was de tiende motie die werd ingediend.De voorzitter:Dit is de motie op stuk nr. 115.MinisterEurlingsIk vind die motie als zodanig sympathiek, want daarin wordt gevraagd om
concreet duidelijk te maken wat er wordt gedaan bij verschillende moeilijke
punten. Een probleem is wel dat in de motie wordt gesuggereerd dat wij nieuwe
plannen van aanpak per knelpunt moeten opstellen, terwijl wij voor bijna al
die knelpunten al heel druk bezig zijn, bijvoorbeeld via bestaande plannen
uit het MIRT, de spoedprojecten en/of het mobiliteitsmanagement. Dit zit dus
al in de pijplijn. Ik stel voor dat wij deze motie zo oppakken – en
nu kijk ik even opzij of dit bureaucratisch wel kan – dat wij bij de
verschillende projecten uit het MIRT-projectenboek aangeven, bijvoorbeeld
dit is fileknooppunt 10 of fileknooppunt 15 uit de top vijftig, en op die
manier een link leggen tussen wat wij beleidsinhoudelijk doen en hoe dit neerslaat
op de top vijftig van de ernstigste files in ons land. Als ik de motie zo
mag uitleggen, geef ik er graag een positief oordeel over.De heerMadlener(PVV)De minister mag de motie zo uitleggen. Ik vind dit een verbetering van
het MIRT en dit maakt het voor de burger duidelijker wat er wordt gedaan om
zijn knooppunt aan te pakken.MinisterEurlingsAls de motie door de Kamer wordt aangenomen, zullen wij haar op die manier
uitvoeren.De volgende motie van de heer Madlener heeft betrekking op de Maasvlakte
en is als elfde motie ingediend.De voorzitter:Dit is de motie op stuk nr. 116 en die is inmiddels mede ondertekend door
de heer Koopmans.MinisterEurlingsDit debat neemt een onverwachte wending. Ik vind het een sympathieke motie.
De Tweede Maasvlakte zal tussen 2013 en 2032 stap voor stap in bedrijf worden
genomen. Bij de besluitvorming is nadrukkelijk aandacht besteed aan de bereikbaarheid.
De aanleg van de A15 Maasvlakte/Vaanplein zal het vervoer over de weg faciliteren.
Daarnaast zal er vervoer via de binnenvaart en het spoor worden geregeld.
Rotterdam loopt echt voorop in de "model split". Behalve naar de
A15 Maasvlakte/Vaanplein wordt er ook een brede verkenning uitgevoerd naar
de Rotterdamse bereikbaarheid. Ik heb in dat kader vorige week met VVD-wethouder,
Jeanet Baljeu, het startsein gegeven voor Rotterdam Vooruit, de eerste echte
brede verkenning à la Elverding. Het is overigens een laagdrempelige
verkenning, want burgers kunnen via internet hun ideeën naar voren brengen. Alles wordt serieus genomen, een werkwijze die wij tot nu
toe niet hebben gezien.Ik verwacht veel van pps. Ik heb de partijen dan ook uitgedaagd om met
private initiatieven en voorstellen voor gezamenlijke financiering te komen.
Ook op dit punt zal deze verkenning dus vooruitstrevend zijn. Het enige punt
is dat wij normaal gesproken twee jaar uittrekken voor een verkenning à
la Elverding en wij die verkenning nu in één jaar proppen. Het
is wel vreemd ik in een motie wordt gevraagd om een conclusie trekken op het
moment dat de verkenning van start gaat. Dat vind ik een moeilijk punt, ook
al kan ik de conclusie wel onderschrijven. Ik heb immers al vaker gezegd dat
ik een tweede ontsluiting heel belangrijk vind. Ik kan mij indenken dat de
indieners deze inspirerende motie daarom in het belang van de verkenning boven
de markt laten zweven door haar aan te houden, totdat de verkenning goed op
streek is. Het is immers vreemd om mensen te vragen een open verkenning uit
te voeren als de politiek al een conclusie heeft getrokken.De heerMadlener(PVV)Voorzitter. De heer Koopmans en ik laten de motie boven de markt zweven.
Wij houden de motie dus aan.De voorzitter:Op verzoek van de heer Madlener stel ik voor, zijn motie (31305, nr. 116)
van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.MinisterEurlingsDeze inspirerende motie zweeft dus boven de markt.Mevrouw Roefs vroeg naar het robuust onderliggend wegennet en de belangen
van kwetsbare weggebruikers als voetgangers en fietsers. Verbetering van het
onderliggend wegennet en het op verzoek robuuster maken ervan op verzoek van
de regio mogen niet leiden tot slechtere voorzieningen voor voetgangers en
fietsers. Het is de bedoeling om te komen tot duurzaam veilige voorzieningen.
De verbetering van de terugvalfunctie van een onderliggende weg en eventueel
de verhoging van de maximumsnelheid tot 100 km/u mogen dan ook niet ten koste
gaan van de positie van voetgangers en fietsers. Hun positie mag niet verslechteren,
sterker nog: het is de bedoeling dat die verbetert ten opzichte van de oude
80 km/u-weg met al zijn doorkruisingen. Daar laat de veiligheid namelijk veel
te wensen over. Het moet natuurlijk wel binnen veilige financiële grenzen
kunnen worden gerealiseerd. Mevrouw Roefs kan een en ander overigens nalezen
op pagina 37 van de Mobiliteitsaanpak.De heerKoopmans(CDA)Ik heb de minister een brief gevraagd over de 2 mld. De minister heeft
al gezegd dat de minister van Financiën daarover bijna een akkoord heeft
bereikt, maar ik houd desondanks vast aan mijn verzoek. Verder ontvang ik
graag een brief over de besteding van het geld van de Mobiliteitsaanpak. Hoeveel
geld gaat met andere woorden in welk jaar naar welk traject?MinisterEurlingsIk zeg beide brieven toe. Ik vraag de heer Koopmans wel om mij enige tijd
te geven voor de brief over de 2 mld. voor het hoogfrequent spoor. Ik wil
namelijk de laatste verificatie kunnen afronden. Als die check gereed is,
zal ik de Kamer spoorslags over het bereikte akkoord informeren.De heerKoopmans(CDA)Het zou goed zijn om te horen dat die cheque gedekt is.MinisterEurlingsDie cheque is gedekt en dat blijft ondanks de crisis ook zo.De voorzitter:Ik bedank de minister voor de beantwoording in tweede termijn.De minister en de staatssecretaris hebben negen toezeggingen gedaan. Ik
zal die nu niet herhalen, want u kunt ze terugvinden in het verslag. Wij zullen
aanstaande donderdag over de moties stemmen.Sluiting 17.51 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Mastwijk (CDA), Jager (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van
der Ham (D66), Haverkamp (CDA), Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer (PvdA),
Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie), Roemer (SP), Koppejan (CDA),
Vermeij (PvdA), Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter, Ouwehand
(PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA) en De Rouwe (CDA).Plv. leden: Halsema (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD),
Bilder (CDA), Hessels (CDA), Atsma (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya
(D66), Sterk (CDA), Neppérus (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Jacobi (PvdA),
Besselink (PvdA), Anker (ChristenUnie), Van Leeuwen (SP), Knops (CDA), Depla
(PvdA), Agema (PVV), Verdonk (Verdonk), Thieme (PvdD), Lempens (SP), Waalkens
(PvdA), Van Heugten (CDA) en De Krom (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31305-123.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl