De toekomst van het landelijk gebied; Verslag algemeen overleg van 4 april 2002 over toekomst Landelijk Gebied, advies van de RLG en plattelandsontwikkelingsprogramma Nederland
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28181, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28181 nr. 2

18-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28181Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 181De toekomst van het landelijk gebiednr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 april 2002De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 4 april 2002 overleg gevoerd met minister Brinkhorst
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en staatssecretaris Faber van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij over:– de brief van de minister en de staatssecretaris
van LNV d.d. 9 januari 2002 over de brief m.b.t. de toekomst van het
Landelijk Gebied (28 181, nr. 1);– de brief van de minister van LNV d.d.
29 maart 2001 over de reactie op het advies van de RLG «LNV tussen
Europa en de regio» (27 400-XIV, nr. 86);– de brief van de minister van LNV d.d.
27 maart 2002 inzake uitvoering plattelandsontwikkelingsprogramma Nederland
(28 800-XIV, nr. 78).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Waalkens (PvdA) merkt op dat het platteland
voortdurend aan dynamische processen is onderworpen. Iedere tijdspanne laat
zijn sporen op het platteland achter, waardoor elk gebied zijn eigen identiteit
heeft. De laatste 30, 40 jaar is het platteland als productieruimte uitgebaat.
Er is geforceerd uit de natuur geoogst, aangestuurd door het Europees gemeenschappelijk
landbouwbeleid. Dat is heel goed zichtbaar. Van sommige ontwikkelingen heeft
de samenleving nu spijt. Elementen die zich niet verdroegen met het platteland
zijn weer weggehaald. De productieruimte transformeert thans vaak naar een
consumptieruimte. Zijn fractie heeft bij de behandeling van de Vijfde nota
ruimtelijke ordening een scherp pleidooi gehouden om stad en platteland niet
als tegenpolen maar als complementaire ruimtegebruikers te beschouwen. Zij
heeft ervoor gepleit de stedelijke bebouwing binnen strakke lijnen te houden,
want anders gaat de open ruimte verloren.Naar de waarneming van de heer Waalkens is er een tweedeling in de agrarische
sector aan het ontstaan, een volstrekt economisch georiënteerde land-
en tuinbouw, die nog kan groeien in een grootschalig landschap en een meer
multifunctionele landbouw, die een synergie van activiteiten opbouwt. Het
toedelen van de ruimte vereist keuzes, waarbij men zich moet laten
leiden door kwaliteitscriteria van landschap, natuur, agrarische producten
en productieomstandigheden. Hij is het eens met het kabinet dat de eerste
pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet worden omgezet naar de
tweede pijler, om de transformatie van het platteland te kunnen financieren.
Ervan uitgaande dat het totale budget niet groter wordt, is een herverdeling
van gelden noodzakelijk. De keuzes zijn bij de opzet van de Agenda 2000 nog
onvoldoende gemaakt. Bij de mid-term review moeten verdere keuzes worden gemaakt,
bijvoorbeeld door modulatie vanaf 2003. De heer Waalkens is er bijna
zeker van dat de modulatie zal worden versneld en een verplichtend karakter
zal krijgen. Hij onderkent dat door de netto betalingspositie Nederland kwetsbaar
is, maar er is nog te weinig gedaan aan hervormingen op het Nederlandse territoir
en niet alleen in de Europese dimensie. Het kabinet heeft de ruimte die daarvoor
aanwezig was niet benut. Hij is daarover teleurgesteld. Natuurlijk is de herverdeling
een pijnlijk proces, want traditionele posities worden erdoor aangetast. Het
beleid is tot nu toe opgezet vanuit een generiek kader, waardoor er onvoldoende
ruimte is voor experimenten. Er is een volstrekt wantrouwen ontstaan tussen
het platteland en de overheid. Er moet nieuwe ruimte komen voor experimenten.
Hij verwijst naar activiteiten in Waterland en Noordoost-Friesland om aan
te geven hoe moeilijk het is om ruimte te vinden binnen de generieke regelgeving.
Hij zou een deel van het generieke budget en de generieke regelgeving willen
afsnijden om experimenteerruimte te maken. Velen op het platteland zijn vastgelopen
in het moeras van de regelgeving, hoe noodzakelijk regelgeving ook is. De
hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet worden gebruikt,
maar er is een juridisch schaakspel ontstaan. Het beleid is veel te veel geschreven
vanuit wantrouwen. Het actieplan voor communicatie moet worden gebruikt om
dat te verbeteren. Hij wenst het huidige en het volgende kabinet moed toe
om de vereiste keuzes te maken.De heer Geluk (VVD) is niet erg onder de indruk
van de brief van de minister over de toekomst van het platteland, omdat die
brief weinig toevoegt en al helemaal geen duidelijke agenda voor de toekomst
omvat. In de brief over de POP-gelden wordt gelukkig iets meer duidelijk over
het voorgenomen beleid. Er moet zijns inziens echter nog veel meer gebeuren.In het landelijk gebied, waar 6 miljoen mensen wonen, zijn onmiskenbare
veranderingen gaande. Integratie en diversificatie van functies zijn aan de
orde van de dag. De agrarische bevolking neemt af, er komen agrarische gebouwen
vrij, de betrokkenheid van de samenleving bij de natuur neemt toe en hier
en daar vindt verstening plaats. Er is een productie van land- en tuinbouwproducten
met een exportwaarde van meer dan 40 mld euro. Nederland is derde op de wereldranglijst.
Ongeveer 10% van de Nederlandse bevolking vindt werkgelegenheid in het agrocomplex,
voor een groot deel in het landelijk gebied. Circa 75% van de oppervlakte
wordt gebruikt voor akkerbouw en veehouderij. De directe steun vanuit Europa
voor de landbouw zal echter minder worden. Door de afname van die geldstroom
en de toename van de regelgeving staan boer en tuinder onder een geweldige
druk, hetgeen zonder meer gevolgen heeft voor de kwaliteit van het landelijk
gebied. De heer Geluk maakt zich hierover zorgen, maar in de brief over de
toekomst van het landelijk gebied staan niet meer dan enkele obligate opmerkingen.
Het kabinet heeft de economische consequenties niet berekend, maar begint
met de kwaliteit voorop te stellen. Het wil een duurzame ontwikkeling, maar
die is alleen mogelijk als de financiën gezond zijn. Een financiële
paragraaf ontbreekt. Er wordt verwezen naar niet vastgestelde nota's, zoals
het structuurschema Groene ruimte 2 (SGR 2), dat ook niet financieel is onderbouwd.
Wel wordt naar ICES-gelden verwezen, maar die zijn al ver overtekend. Bovendien
is de PvdA-fractie niet eens bereid om, bijvoorbeeld door privatisering van Schiphol of door extra gasboringen, het ICES-fonds verder te vullen.
Ook de voorgestelde modulatie moet worden gecofinancierd.Goed beleid is door de regering ingezet op het punt van de EHS en de reconstructie
van de veehouderijgebieden. De herstructurering van de glastuinbouw heeft
helaas sterke vertraging opgelopen door het niet beschikbaar komen van de
lokatie Cromstrijen. De grondprijzen zijn sterk gestegen, maar dat biedt geen
structurele oplossingen. Donkere wolken pakken zich samen boven de landbouw.
De vele initiatieven tot verbreding zijn aan de late kant en zullen wellicht
onvoldoende blijken. De voorziene schaalgrootte is te gering. Veel nieuwe
technologieën voor productievermeerdering zijn nog onbereikbaar of pakken
slechts een deel van de problemen aan. De initiatieven zijn te versnipperd,
men wil er te veel doelen mee dienen en rekent met onrealistische termijnen.
Simpelheid en helderheid zijn vereist. Alle oplossingen van crises in vroegere
tijden dragen een en hetzelfde kenmerk, de mobiliteit van grond. Daarvan is
op het ogenblik geen sprake, onder andere door de hoge grondprijzen. Landinrichting
is een goed instrument om weer wat vaart in de grondmobiliteit te krijgen.
Er moet een drieslag plaatsvinden van landinrichting, natuurbeleid en ingezette
reconstructies.Aan beleid voor de vrijkomende bedrijfsgebouwen is tot nu toe helaas niets
gebeurd. Als ondernemers er iets mee willen wordt dat door de gemeenten geblokkeerd,
omdat er geen goed landelijk beleid is.De heer Ter Veer (D66) is blij dat nog de
gelegenheid gecreëerd kom worden om over de toekomst van het landelijk
gebied te debatteren. Onder Paars 1 is er ook wel eens over gesproken. Iedereen
was toen nog in de ban van het boek Hoe God verdween uit Jorwerd. De actualiteit
van dat boek heeft een ander perspectief gekregen, door de ontwikkelingen
sindsdien. Hij vraagt of andere natuurbeherende organisaties niet, net als
de nieuwe directeur van Staatsbosbeheer in de Volkskrant voornemens is, meer
zullen moeten doen dan alleen natuurterreinen beheren. Hij refereert aan de
artikelenserie in de Volkskrant waarin wordt beschreven hoe de stad het platteland
overneemt. Hij herinnert ook aan het gesprek met prof. Schnabel. Hij vraagt
of de regering commentaar zou willen geven op de belangwekkende ontwikkelingen
die in de artikelenserie worden omschreven. De conclusie van prof. Van der
Ploeg dat LNV er niet meer voor de boeren zou zijn, maar voor 16 miljoen Nederlanders,
gaat hem te ver. Hij zwaait de bewindslieden lof toe voor hun beleid, al was
het maar voor het project Huizen voor stallen, een bewuste impuls van honderden
miljoenen, die geweldige veranderingen op het platteland teweegbrengen. Zijns
inziens gebeurt er wel degelijk veel.Het aanleggen van retentiegebieden voor water beschouwt de heer Ter Veer
als een modegril. Voor de benedenloop van de grote rivieren kan hij zich de
noodzaak daarvan goed voorstellen, maar dat men in Middelstum een aantal boerenbedrijven
onder water wil zetten in plaats van een nieuw gemaal te installeren, zou
door de bewindslieden in een coördinerende rol eens goed bekeken moeten
worden. Hij vindt dat er nog heel weinig geld omgaat in POP en in de leaderprojecten.
Hij is bang dat veel van het geld al weer verdampt door overheadkosten. Hij
blijft van mening dat er radicaal moet worden gestopt met ruilverkavelingen.
Zijn fractie zal moties om die te bevorderen zeker niet steunen. Hij ziet
geen verband tussen grondmobiliteit en ruilverkavelingen. Allerlei ruilverkavelingen
die al zijn afgerond, moeten nu in verband met nieuwe milieuplannen en natuurinrichtingsplannen
weer ongedaan worden gemaakt.De heer Ter Veer constateert dat de provincies op het gebied van de plattelandsontwikkeling
buitengewoon ambitieus zijn. Zij proberen de multifunctionaliteit, met landbouw,
natuur en recreatie, in een zo goed mogelijke samenhang te brengen. Een coördinerende
rol voor de bewindslieden van LNV, bijvoorbeeld voor een landschapsstrategie,
lijkt hem onvermijdelijk. Hij is erkentelijk voor de coördinerende rol
die het departement speelt bij het creëren van een nieuw
perspectief voor de Veenkoloniën. Bij de presentatie in Stadskanaal heeft
hij mogen opmerken dat de PvdA lovende woorden spreekt over de landbouw in
dat gebied, dus er gloort hoop.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA) vindt dat met
economische concurrentiekracht, ecologische duurzaamheid, sociale cohesie
en culturele identiteit is gekozen voor een goede beleidslijn. Zij vindt het
terecht dat de groene ruimte wordt opgevat als een multifunctionele ruimte
voor iedereen. Zij verwacht dat door de andere functies de bestaans- en ontwikkelingsmogelijkheden
voor de boeren in het gedrang komen. Haars inziens verdient de agrarische
sector een meer prominente plaats, als strategische voedselproducent, maar
ook als beheerder van meer dan 60% van het landelijk gebied en als drager
bij uitstek van de culturele identiteit van het platteland. Andere factoren
zullen nog leiden tot extra ruimtebehoeftes van de agrarische sector, hetgeen
zij onvoldoende terugvindt in de stukken. Zij heeft de indruk dat die sector
toch nog steeds wordt beschouwd als een sector die ruimtelijk toch geen toekomst
meer heeft. Voor de ruimtelijke ordening in het landelijk gebied wil haar
fractie vasthouden aan de volgende uitgangspunten: functiecombinatie indien
mogelijk, bundeling, concentratie en eventueel bedrijfsverplaatsing, indien
noodzakelijk, maar dan wel met een goed flankerend beleid. Zij wil geen uitrookbeleid,
maar is het eens met de Raad voor het landelijk gebied dat zoveel mogelijk
moet worden ingezet op basis van kwaliteitseisen, het «ja, mits»-principe.
Het vastleggen van gebiedsspecifieke basiskwaliteitseisen en het ontwikkelen
van een kwaliteitsindex voor geplande ontwikkelingen moet snel plaatsvinden.Evenals het kabinet huldigt de fractie van mevrouw Schreijer-Pierik het
principe dat in de groene ruimte gestreefd moet worden naar de juiste balans
tussen conserveren en ontwikkelen. Te zware planologische beschermingsregimes
zullen landbouw en economische ontwikkelingen te veel inperken. De gewenste
beheersfunctie van de landbouw, de recreatieve sector en dus ook de vitaliteit
van het platteland komen dan in het gedrang. Haar fractie is dan ook bezorgd
over het opvoeren van weer nieuwe gebiedscategorieën, die bestaande categorieën
deels overlappen. Dat werkt verwarrend en frustreert het uitvoeren van reeds
bestaand beleid. Zij dringt er met klem op aan niet verder te gaan met nieuwe
categorieën. Zij dringt ook aan op krachtige voortzetting van het bestaande
reconstructiegebiedenbeleid, met de nodige middelen. Geformuleerd beleid en
daaraan verbonden beleidscategorieën moeten langdurig voortgezet worden,
evenals de daarvoor vereiste budgetten, voordat nieuw beleid op de rails wordt
gezet. Eigenlijk zou er eerst een evaluatie van SGR 1 moeten komen voordat
SGR 2 wordt uitgebracht.Mevrouw Schreijer-Pierik hoopt dat het aangekondigde integrale beleids-
en actieprogramma voor de toeristische en de recreatiesector, dat er al lang
had moeten zijn, duidelijkheid over de plaats en ontwikkelingsmogelijkheid
van de recreatiesector brengt. Zij vindt de inzet van de rijksoverheid nog
te defensief, gericht op de beperking en hoofdzakelijk afgeleid van verbrede
landbouw, natuur- en waterbeleid. Zij vraagt om snelle duidelijkheid over
de mogelijkheden voor hoogwaardige en duurzame agrarische bedrijvigheid, ook
wat betreft de ruimteclaims. In het SGR 2 worden voor natuurgebieden, waterberging,
robuuste verbindingszones tussen de natuurgebieden en ecologische hoofdstructuur
enorme aantallen hectares gereserveerd. De provincies moeten ook werken aan
natuurdoeltypenkaarten. Uit al die claims komen belemmeringen voor de landbouw
voort.Het thema economische concurrentiekracht van het platteland krijgt naar
de smaak van mevrouw Schreijer-Pierik geen aandacht. Uitgangspunt voor het
beleid moet zijn het bereiken van een in Europees perspectief concurrerend
productiekostenniveau. Er moet dus worden opgepast met allerlei
de kostprijs verhogende eisen. Het concept van groene diensten voor de landbouw
is niet voldoende uitgewerkt. De bedrijfseconomische gevolgen van de voornemens
van het kabinet zijn onduidelijkheid en de financiering hangt in het luchtledige.
De boeren mag niet een verplichte dienst zonder geld worden opgelegd. Voor
de niet grondgebonden landbouw pleit zij voor functiecombinatie waar mogelijk.
Bedrijfsverplaatsingen en eventuele saneringen moeten gepaard gaan met reële
schadeloosstellingen. Voor een reconstructie in het hele land is er veel te
weinig geld.De heer Van der Vlies (SGP) vindt dat de brief
over de toekomst van het landelijk gebied weliswaar veel inventariseert, maar
weinig over het traject van initiëring tot concretisering vermeld. Het
is eigenlijk een beleidsarme brief. Dat is soms verwijtbaar, maar niet altijd,
omdat afstemming moet plaatsvinden met andere beleidssegmenten en internationale
dimensies. In de schaarse ruimte die het landelijk gebied biedt moet veel,
hier en daar te veel, tegelijk gebeuren. Het scheiden en verweven van functies
zal altijd een zoektocht zijn, waarbij een balans moet worden gevonden. Er
moet geproduceerd blijven worden, want anders kan er niet meer worden geconsumeerd.
Hij wijst bovendien op de exportfunctie van de agrarische sector. Hij zou
graag zien dat voor bepaalde processen inmiddels instrumenten werden aangewezen
en geld beschikbaar werd gesteld. Hij vraagt zich af of er nog wel tijd is
om af te wachten hoe Brussel zal handelen met de POP-gelden, met de modulatie
enz. Zijn stelling is dat de beste dienst die het landelijk gebied bewezen
kan worden is te zorgen voor een vitale boerensector. Dat is volgens hem een
onbetwist historisch element. Als de boerenstand daar niet langer zeker van
kan zijn, ontstaat verrommeling. Hij vraagt hoe de verklaring dat het verminderen
van steun en bescherming voor de landbouw met kracht moet worden voortgezet
moet worden opgevat. Zijn fractie is niet blind voor de ontwikkelingen, maar
waarschuwt tegen het al te gemakkelijk uitzetten van beleidslijnen die ten
koste gaan van de landbouwfunctie. Indien de nieuwe ontwikkelingen niet van
de nodige middelen kunnen worden voorzien of indien zij vastlopen in Brussel,
moeten daaraan consequenties worden verbonden en moet er pas op de plaats
worden gemaakt. Hij erkent dat hier een spanningsveld aanwezig is met de noodzaak
om snel te handelen. Hij heeft op voorhand niet de overtuiging dat het bestaande
budget voldoende is. Een beleidsintensivering houdt in dat er geld moet worden
vrijgemaakt. Dat kan alleen in een macrofinancieel kader. In het verkiezingsprogramma
van de SGP is 400 mln euro voor plattelandsontwikkeling vrijgemaakt. Het CPB
vindt die financiële paragraaf deugdelijk. Een dergelijke reservering
voor het landelijk gebied heeft hij in andere verkiezingsprogramma's nog niet
aangetroffen.De heer Van der Vlies erkent dat de landbouw meer en meer een beheersfunctie
krijgt, maar die kan niet tegen de economische functie worden weggestreept.
Door gebiedsgerichte aanpak zal tot functiebijstellingen moeten worden gekomen.De heer Van der Vlies heeft de indruk dat ondanks eerdere afspraken POP-gelden
nog steeds gebruikt worden voor de aankoop van natuurgebieden. Hij daagt het
kabinet uit om de voorgenomen modulatie om te zetten in win-winsituaties.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) is het met het
kabinet eens dat het plattelandsbeleid moet worden verweven met de dagelijkse
landbouwpraktijk, maar zij voegt daar nog aan toe dat zonder een fors plattelandsbeleid
de toekomst voor de Nederlandse en de Europese landbouw somber wordt. Zij
stelt overigens vast dat gewenste veranderingen nog niet in gang zijn gezet.
De minister heeft de MKZ-crisis op een doortastende manier afgerond, helaas
niet op een manier waar zij blij mee was, maar hij heeft als een bureaucraat
in hart en nieren de ene nota na de andere uitgebracht. In haar ogen is het
momentum voor echte vernieuwing onvoldoende gebruikt. Niemand
zal ook tegen de inhoud van de brief over het landelijk gebied zijn, maar
er zal niet veel veranderen in het landschap en de boerengezinnen als de brief
wordt uitgevoerd. Iedereen vond het rapport van de commissie-Wijffels baanbrekend,
maar de Kamer heeft tot nu toe alleen brieven en verwijzingen naar andere
nota's gekregen. Bij veel mensen is inmiddels doorgedrongen dat de landbouw
drastisch moet veranderen, hetgeen enorme gevolgen zal hebben voor het landelijk
gebied en zijn bewoners. Voorzieningen als winkels en postkantoren verdwijnen
daar in hoog tempo. Het openbaar vervoer wordt steeds vaker weggesaneerd.
Werkgelegenheid en huisvesting staan onder druk. Fiets- en wandelroutes worden
steeds vaker gehinderd door nieuwe infrastructuur, schaalvergroting en verkaveling.
De stad vreet langzamerhand het open landschap op. Strakke rode contouren
zijn noodzakelijk. Boeren dienen te worden betaald voor het leveren van groene
diensten.Omdat er naar haar mening structureel te weinig aandacht is voor het landelijk
gebied stelt mevrouw Van Gent voor, een ombudsman voor het platteland aan
te stellen, die gevraagd en ongevraagd adviseert en onderzoek doet. Groene
koplopers in de landbouw die aanlopen tegen de bureaucratie van ministeries
en provincies kunnen er terecht. Bewoners en bezoekers van het landelijk gebied
krijgen een aanspreekpunt. Problemen worden vroegtijdig gesignaleerd. De ombudsman
kan een intermediair zijn tussen het platteland en de landelijke of regionale
politiek. In Engeland blijkt een dergelijke organisatie, met de zogenaamde
countryside agencies, goed te werken. Nodig is een laagdrempelige voorziening,
die een diversiteit van problemen aankan, niet alleen die van de landbouw.
Andere instanties, zoals het Innovatiepunt Wageningen, de Raad voor het landelijk
gebied en provincies moet natuurlijk niet voor de voeten worden gelopen.Mevrouw Van Gent zou graag zien dat het kabinet nog dit jaar een experiment
startte met groene en sociale diensten van boeren betaald door de overheid.
Daarmee kunnen boeren en boerinnen inspelen op de veranderingen in de maatschappij.
De ombudsman kan hier bemiddelen, stimuleren en adviseren en de belangen van
de bewoners en gebruikers van het platteland behartigen. Dit moet aanvullend
worden gezien op het agrarisch natuurbeheer. Het leveren van groene diensten
past in het omschakelen naar duurzame landbouw, draagt enerzijds bij aan het
beheer van het landschap en leidt anderzijds tot een goede inkomenspositie
voor boeren en boerinnen. De groene diensten kunnen gefinancierd worden door
de modulatie van landbouwsubsidies. De minister herhaalt in de brief zijn
toezegging dat hij in 2003 met een voorstel voor modulatie komt. Zij vraagt
wat de stand van zaken inmiddels is. Zij beseft dat een goede afstemming met
Europa moet plaatsvinden, maar meent dat er alvast kan worden geëxperimenteerd.Mevrouw Van Gent kan zich in grote lijnen vinden in de brief over het
plattelandsontwikkelingsprogramma. Zij vraagt of door het wegvallen van de
bijdrage uit Brussel de grondverwerving en de voortgang van de realisatie
van de EHS niet in gevaar komen. Misschien kan het budget op een andere wijze
worden aangevuld.Antwoord van de regeringDe minister merkt op dat in Nederland heel
lang geen aandacht is gegeven aan het plattelandsbeleid als zodanig. In Europa
heeft Nederland tot ver in de jaren negentig exclusief ingezet op prijs- en
marktbeleid. In Oostenrijk bijvoorbeeld wordt 40% van de fondsen die uit Brussel
voor de agrarische sector beschikbaar komen besteed aan plattelandsbeleid
en 60% aan prijs- en marktbeleid. In Nederland wordt 95% besteed aan prijs-
en marktbeleid. Pas sinds 1999 hebben de nationale politiek, Kamer en kabinet
en LTO Nederland de aanscherping van het plattelandsbeleid als doelstelling
genomen. Op jaarbasis komt 1,1 mld euro voor Nederland uit de
eerste pijler en 58 mln euro uit de tweede pijler. In oktober 1999 kwam 33
mln uit de tweede pijler. Toen is na overleg met de heer Fischler dat bedrag
verhoogd. In de periode 1994–1999 was er een structurele onderuitputting,
door de Kamer geaccordeerd, niet alleen door het ontbreken van cofinanciering,
maar vooral door het ontbreken van valabele projecten. Behalve de verhoging
is in 1999 de toezegging verkregen dat in 2003 bij de mid-term review van
de gelden voor plattelandsontwikkeling tot een herschikking zou worden overgegaan
als Nederland op een hoger percentage zou willen uitkomen.In de brief over de toekomst van het platteland is gepoogd de samenhang
van alle aspecten van de plattelandsontwikkeling aan te geven. De kwaliteit
van het landelijk gebied is het uitgangspunt voor het plattelandsbeleid. Tegen
die achtergrond is van groot belang dat de beleidsdoelen scherp worden gesteld.
De minister zou het erg waarderen indien de Kamer zijn inzet voor de betrokkenheid
van de agrarische ondernemers onderschreef. Het zou nuttig zijn als daar uitspraken
over kwamen. Daarop kan dan de instrumentatie worden geënt.Er is in de afgelopen periode gesaneerd, maar de afgelopen jaren zijn
ook het agrarisch natuurbeheer, het natuuroffensief, de sociaal-economische
plannen voor de mestproblematiek, uitgemond in de Reconstructiewet, en het
plattelandsontwikkelingsprogramma ter hand genomen. Vanaf 2002 zal geen
grondverwerving met POP-gelden meer plaatsvinden om ruimte te scheppen voor
de agrarische dimensie. De toepassing van cross compliance, een aanzienlijke
groei van de biologische landbouw en wezenlijke veranderingen door de ruimte-voor-ruimteregeling
hebben gestalte gekregen. Vier vierkante kilometer aan oude stallen is opgeruimd,
ter voorkoming van verrommeling van het landelijk gebied. Elk gebied heeft
zijn eigen problematiek, maar het accent is gelegd bij de grootste knelpunten.
Er is niet alleen gesaneerd, er worden ook voorwaarden geschapen voor vernieuwingen
die overal op gang komen.De minister wil een realistisch beeld van de plaats van de landbouw op
het platteland. In de afgelopen dertig jaar is de rol van de landbouw als
beheerder van het landelijk gebied niet geweldig afgenomen. Er is een teruggang
geweest van 2,1 miljoen ha naar 1,9 miljoen ha. Volgens de Vijfde nota ruimtelijke
ordening wordt voor de komende twintig jaar een verdere ontwikkeling van 140 000
ha voorzien. In die vijftig jaar zal de Nederlandse bevolking meer dan verdubbeld
zijn, maar is er een afname van maximaal 20%. Het beeld dat de boer verjaagd
wordt van het platteland, is onjuist. De economische waarde van de primaire
landbouw in het landelijk gebied is op het ogenblik echter minder dan 10%,
terwijl het aandeel van de totale agrocluster ongeveer 30% is. De recreatie
heeft een aandeel van meer dan 10% en de dienstverlening van meer dan 40%.
De veranderingen in de landbouw moeten zorgvuldig worden bewaakt, maar het
kabinet hecht wel degelijk veel waarde aan de landbouw als economische factor.
De minister verwijst naar de brief over de implementatie van de ideeën
van de commissie-Wijffels, die mevrouw Van Gent kennelijk niet heeft kunnen
lezen. Hij wil de condities voor een sterke, maar anders georiënteerde,
landbouw handhaven. De agrarische export is nog steeds van wezenlijke betekenis,
maar de betekenis ervan moet niet worden overtrokken. De toegevoegde waarde
van de productie wordt voor een belangrijk deel verkregen in de volgende schakels
van de keten, die ook bijdragen tot het versterken van het platteland.Een hoog percentage van de Nederlandse landbouw zal sterk marktgericht
blijven. Op dit moment vindt 60% van de productie door de Nederlandse landbouw
al ongesubsidieerd plaats. Voor de verbrede landbouw is zeker ruimte, maar
die zal ten opzichte van de puur economische landbouw klein blijven, misschien
20% van de hele sector. De dorpskernen zijn vooral aangewezen op de andere
economische sectoren in het landelijk gebied.De groene diensten door de agrarische sector zullen een belangrijk element zijn, dat mede kan worden gefinancierd door de verschuiving
van de eerste naar de tweede pijler. De eerste pijler van het PLB bevat een
totaal landbouwbudget voor zeven jaar van 240 mld euro. Per jaar is dat ongeveer
38 mld euro, waarvan Nederland 1,1 mld euro krijgt. Modulatie zal een afroming
inhouden van de gelden voor de primaire producent, die zich daar ook vaak
tegen verzet. Doel is echter dat die naar het plattelandsbeleid worden teruggesluisd.
Er is een studie verricht naar de effecten van het afnemen van de gelden voor
markt- en prijsbeleid voor Nederland. Die leidde tot vijf hoofdconclusies.1. Ook bij een aanzienlijk lagere steun blijft een belangrijke landbouwsector
over, vooral melkveehouderij.2. De concurrentiepositie van de verwerkende industrie is goed.3. Er zijn grote structurele gevolgen, waaronder schaalvergroting, maar
de boer verdwijnt niet.4. Sommige sectoren zullen het moeilijk krijgen, vooral de akkerbouw.
Bijvoorbeeld voor de Veenkoloniën worden ruimschoots op tijd structuurversterkende
maatregelen genomen. De minister is erkentelijk voor de motie-Waalkens/Snijder-Hazelhoff
die uit het debat daarover voortkwam.5. Er is een beleid nodig om ongewenste effecten op dierenwelzijn, landschap,
ketensamenwerking enz. te neutraliseren. Die elementen maken de agenda voor
de toekomst uit.De minister verwacht dat Nederland in Europa, zeker na de uitbreiding,
een netto betalingspositie zal blijven behouden. Het belang van Nederland
bij de Europese Unie mag zijns inziens niet alleen afgewogen worden aan de
hoeveelheid geld die Nederland uit de diverse potten krijgt. Hij ziet wel
een goede reden om erop in te zetten dat de Nederlandse interne structuren
versterkt worden om het bedrag uit de tweede pijler, nu 58 mln euro, sterk
te doen groeien. Met de provincies is nu structureel een heel goede samenwerking
tot stand gekomen.De minister erkent dat een groot aantal regelingen in het verleden sterk
verkokerd waren, naar zijn gevoel doordat er geen coördinerend ministerie
voor plattelandsbeleid is. Hij ziet daarin een veel betere oplossing dan in
de aanstelling van een ombudsman voor het platteland, die misschien marginaal,
voor individuele gevallen, oplossingen kan aanreiken. Zijn coördinerende
rol voor het project Veenkoloniën is een bewust experiment. In een structuur
met een coördinerend ministerie kan de relatie met de medeoverheden beter
gestalte krijgen. Een goed voorbeeld is dat van de mestverwerking. Het succes
van het beleid daarvoor is nu volstrekt afhankelijk van bestemmingsplannen
en inrichtingsplannen van provincies en gemeenten. De individuele boer kan
van de verkokering in zo'n geval horendol worden, maar een ombudsman bereikt
op dat punt helemaal niets. Een nieuw kabinet zal inhoud moeten geven aan
de coördinerende rol. Er wordt ook aan gewerkt om administratieve lasten
die op een aantal terreinen economische ontwikkelingen belemmeren te doen
vervallen.De minister zegt de heer Waalkens toe dat, nu het aspect modulatie wordt
uitgewerkt, het creëren van mogelijkheden om te experimenteren in het
plattelandsbeleid serieus wordt genomen. Hij vindt overigens de milieucoöperaties
geen goed voorbeeld. Agrarische natuurverenigingen zijn heel belangrijk, maar
het is niet mogelijk om collectieve afrekenmogelijkheden te scheppen voor
de mestsituatie van individuele boeren.Voor het beleid ter versterking van de economische concurrentiekracht
van de agrarische sector verwijst de minister naar de reactie van het kabinet
op het rapport van de commissie-Wijffels, de brief van 27 maart over de implementatie
van de voorstellen van de commissie-Wijffels, de Reconstructiewet en de Beleidsbrief
innovatie.De staatssecretaris citeert de artikelenserie
van de Volkskrant regelmatig. Het antwoord op de daarin beschreven problematiek
wordt haars inziens gegeven in het structuurschema Groene ruimte
en in de Vijfde nota ruimtelijke ordening. Gewenste ontwikkelingen op het
platteland betreffen de rol van de agrariër als beheerder van de groene
ruimte. In het SGR wordt voorgesteld dat deels te financieren met publiek
geld. Zij ziet geen heil in experimenten op dat punt. Eigenlijk is de hele
regeling agrarisch natuurbeheer al een experiment. Het noodzakelijke vervolg
daarop komt in deel 3 van het SGR. De hectares die in het SGR voor verschillende
doelen worden gereserveerd mogen niet zonder meer bij elkaar worden opgeteld,
want er zijn veel overlappingen, door multifunctioneel gebruik. Natuur, recreatie,
waterberging en landbouw kunnen vaak samengaan.Andere organisaties dan Staatsbosbeheer beperken zich ook niet tot het
beheren van natuurterreinen. De staatssecretaris wijst de heer Geluk erop
dat voor de nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur 2 mld is uitgetrokken.
In die nota is al vastgesteld dat de aandacht voor het landschap moet worden
vergroot. Dat gebeurt door wat inmiddels heet de ontwikkelingsgerichte landschapsstrategie.
Gemeenten en provincies krijgen daarmee handvatten om het landschap een opknapbeurt
te geven. Samen met de provincies worden nu een toetsingskader en een leidraad
gemaakt. Met de heer Geluk meent zij dat de landinrichting een belangrijk
instrument zal blijven.De economische potentie van recreatie en toerisme is groot. Mevrouw Schreijer
heeft het actieprogramma Recreatie en toerisme, op 21 maart naar de Kamer
gezonden, kennelijk nog niet gezien. De belangrijkste doelstellingen zijn
daarin aangegeven en er worden acties uitgezet. Bij kwaliteit en toegankelijkheid
van het landelijk gebied horen investeringen in voorzieningen.De eerlijkheid gebiedt de staatssecretaris om te zeggen dat de sociaal-culturele
dimensie van de plattelandsontwikkeling nog uitwerking behoeft. Zij wijst
op een interessant artikel in de Volkskrant over de afname van het dialect,
die in verband blijkt te staan met een afname van culturele identiteit, maar
ook van de biodiversiteit.Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Gent (GroenLinks) acht bestuurlijke
afstemming essentieel voor een goed, innovatief en praktisch beleid. Met nota's
kan geen groen en duurzaam plattelandsbeleid worden gemaakt. Daarvoor moeten
concrete stappen worden gezet. Een ombudsman voor het platteland kan daarin
een goede rol spelen. Zij komt daar zeker op terug. Dat kan heel goed aansluiten
bij een coördinerend ministerie. Zij vraagt welke experimenten op welke
termijn worden begonnen.De heer Van der Vlies (SGP) vraagt of niet
eerst het sociaal-cultureel beleid, flankerend beleid, voor het platteland
op gang moet zijn voordat bepaalde instrumenten in gebruik worden genomen.
Hij noemt het voorbeeld van Albrandswaard.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA) waarschuwt
tegen de leegloop van dorpen op het platteland. Zij vraagt hoe de staatssecretaris
denkt over de provinciale landschappen en het maken van natuurdoeltypenkaarten.
Zij vreest dat straks geen bedrijfsvoering meer mogelijk is in bepaalde gebieden.De heer Geluk (VVD) ziet een ombudsman voor
het platteland nog niet zo zitten, want hij verwacht dat een nieuwe instelling
weer leidt tot meer bureaucratie. Er zijn al vele organisaties die de belangen
van het platteland behartigen. De situatie op het Engelse platteland verschilt
totaal van die op het Nederlandse platteland.Hij stemt graag in met de suggestie om tot een coördinerend ministerie
voor het platteland te komen. Al onder minister Apotheker is hij begonnen met het vragen van aandacht voor vrijkomende agrarische bebouwing,
een knelpunt in het landelijk gebied.De heer Waalkens (PvdA) hoopt op korte termijn
meer duidelijkheid te krijgen over experimenteerruimte en het praktischer
maken van regelingen.De minister wil niet zelf experimenteren,
maar dat moet in het veld gebeuren. Omdat landbouwpolitiek prijs- en marktpolitiek
was werd het gebiedsgericht beleid sterk centralistisch. Daar is extra ruimte
nodig. Hij hoopt in juni daarover aan de Kamer te berichten.Het hergebruik van vrijkomende bedrijfsgebouwen moet vooral worden geregeld
in bestemmingsplannen. Er moet per gebied maatwerk worden verricht. Een coördinerend
minister voor het platteland zou dit thema met de gemeenten kunnen aansnijden,
maar de uitwerking moet decentraal gebeuren.De staatssecretaris erkent dat het vreemd
is dat het sociaal-cultureel beleid voor het platteland wat onderbelicht is
gebleven. De Commissie dagindeling van het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid beziet hoe op het platteland voorzieningen gecreëerd
kunnen worden door het combineren van taken. Dat moet leiden tot beleidsaanbevelingen
voor versterking van het platteland.Delen van de provinciale landschappen kunnen binnen de rode contour vallen
en andere delen binnen de groene contour. Voor de overige landelijke gebieden
moet een gebiedsgerichte landschapsstrategie worden opgezet. Daar moeten onder
heel stringente voorwaarden bepaalde ontwikkelingen mogelijk zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,Ter VeerDe griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij,De Lange XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Stellingwerf (ChristenUnie),
M. B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD),
Passtoors (VVD), Th. A. M. Meijer (CDA), Hermann (GroenLinks),
Geluk (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Oplaat
(VVD), Schoenmakers (PvdA), Udo (VVD), Herrebrugh (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD) en Bolhuis (PvdA).Plv. leden: Van Vliet (D66), Depla (PvdA), Ravestein (D66), Zijlstra (PvdA),
Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Van Middelkoop (ChristenUnie),
Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66), Verbugt (VVD), Cornielje
(VVD), Rietkerk (CDA), Pitstra (GroenLinks), Kamp (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), Van Wijmen (CDA), Buijs (CDA), Weekers (VVD), Dijksma (PvdA),
O. P. G. Vos (VVD), Te Veldhuis (VVD), Dijsselbloem (PvdA)
en Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28181-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl