Wijziging WBO, ISOVSO en WVO inzake afwijking bevoegdheidseisen leraren-in-opleiding; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25197, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

24-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25197 nr. 6

21-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingVorm LIO-schapReikwijdte experimentWettelijke constructieFinanciële gevolgenDiversenARTIKELEN Artikelen I, II en IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25197Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 197Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs inzake afwijking bevoegdheidseisen ten behoeve van leraren-in-opleidingnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 april 1997Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen inzake het onderhavige
wetsvoorstel. Ik ben de leden van de verschillende fracties erkentelijk voor
hun reactie. InleidingIn het hiernavolgende zal ik, mede namens mijn ambtgenoot van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, ingaan op de door de leden van de fracties gestelde
vragen. Voordat ik daartoe overga wil ik eerst een schets geven van het kader
waarin ik dit wetsvoorstel plaats.Directe aanleiding voor het starten van LIO-projecten is geweest het rapport
van de commissie «Toekomst Leraarschap» (commissie van Es). De
commissie adviseerde om een ontwikkeling in gang te zetten naar de school
als professionele arbeidsorganisatie, waarbinnen de leraar zich als professional
verder kan ontwikkelen. Eén van de fasen die in deze ontwikkeling van
de leraar te onderscheiden zijn, is die van leraar-in-opleiding (LIO). Zoals
bekend is het voorstel met betrekking tot de LIO in de kabinetsreactie «Vitaal
leraarschap» overgenomen als een goed instrument om de praktijkschok
bij beginnende leraren te verminderen. Bij de gedachtewisseling die sinds
1993 met uw Kamer heeft plaatsgevonden zijn verschillende mogelijke invullingen
van het LIO-schap aan de orde geweest. Dit heeft geleid tot de start van LIO-experimenten.
In eerste instantie (vanaf het schooljaar 1995–1996) zijn experimenten
gestart waarbij het LIO-schap de vorm heeft van een versterkte stage. Het
ligt in het voornemen om in het schooljaar 1997–1998 te starten met
experimenten waarbij het LIO-schap wordt vormgegeven met een leerarbeidsovereenkomst.
De LIO wordt bij die experimenten een werknemer als ieder ander personeelslid.
Het bijzondere van zijn functie is dat het werknemerschap is gekoppeld aan
een leersituatie in verband waarmee hij tijdens zijn LIO-schap wordt begeleid
door de PABO en door een ervaren leraar van de school waaraan hij werkzaam
is. De ervaringen die de LIO opdoet tijdens zijn (begeleide) periode als LIO
met een leerarbeidsovereenkomst dragen er naar mijn stellige overtuiging toe
bij dat de praktijkschok drastisch wordt verminderd ten opzichte van de huidige
situatie. Om de experimenten met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst
mogelijk te maken, is het noodzakelijk de onderwijswetten te wijzigen en daartoe
strekt het onderhavige wetsvoorstel. De vrees die door leden van verschillende
fracties wordt geuit dat hiermee een structurele invoering van de LIO met
een leerarbeidsovereenkomst zou worden ingevoerd, is naar mijn mening ongegrond.
Het wetsvoorstel is nadrukkelijk bedoeld om de voorgenomen experimenten mogelijk
te maken. Als de ervaringen met die experimenten zodanig zouden zijn, dat
zou worden besloten om niet op die weg door te gaan (hetgeen ik op dit moment
overigens niet verwacht) dan biedt het voorliggende wetsvoorstel de mogelijkheid
om op eenvoudige wijze de LIO met een leerarbeidsovereenkomst verder onmogelijk
te maken. Vorm LIO-schapDe leden van de fractie van de PvdA merken op dat tijdens het algemeen
overleg van 21 maart 1996 over vitale lerarenopleidingen de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen vooral problemen voorzag ten aanzien van de status
van de LIO in de werknemersvariant. Hij noemde problemen bij functiewaardering
en arbeidsongeschiktheid. Zij vragen hoe de overwegingen achter het wetsvoorstel
en de CAO zich tot elkaar verhouden en hoe de onduidelijkheden ten aanzien
van de status nu zijn opgelost. Verder vragen zij hoe de minister de bezwaren
beoordeelt dat het onderwijs met toevoeging van een LIO wel erg versnippert.
De leden van de fracties van CDA, VVD en D66 stellen vergelijkbare vragen
over de gevolgen van het LIO-schap voor de leerlingen.In het kader van de CAO (1996–1998) zijn afspraken gemaakt over
het aanwenden van kwaliteitsgelden voor een experiment met LIO's met een leerarbeidsovereenkomst
in het basisonderwijs. Vervolgens is in het overleg met de centrales van overheids-
en onderwijspersoneel overeenstemming bereikt over de rechtspositionele uitwerking
van het experiment. De rechtspositionele afspraken worden vastgelegd in het
Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel (RPBO). Een van die afspraken die
in het RPBO zal worden neergelegd betreft de functiewaardering: de LIO-functie
is een leerarbeidsplaats waarop uitsluitend een leraar in opleiding benoemd
kan worden. Het salaris dat behoort bij die functie is bij een normbetrekking
vastgesteld op f 1941,–. Over arbeidsongeschiktheid zijn geen specifieke
afspraken gemaakt voor de leraar in opleiding. Met andere woorden: in dit
opzicht geldt hetgeen ook voor al het andere personeel geldt.Het voorstel tot wetswijziging strekt er toe een afwijking van de bevoegdheidsregels
te creëren ten aanzien van de leraar-in-opleiding met een leerarbeidsovereenkomst.
Zonder deze afwijking zou het niet mogelijk zijn te starten met het experiment
LIO met een leerarbeidsovereenkomst, omdat het voor benoeming als leraar noodzakelijk
is dat de leraar voldoet aan de bevoegdheidseisen zoals die in de wet zijn
gesteld en de LIO met een leerarbeidsovereenkomst per definitie niet aan die
voorwaarden kan voldoen, omdat hij nog in opleiding is.Naar aanleiding van de opmerking over de versnippering merk ik het volgende
op. De wijze waarop de LIO wordt ingezet is een zaak van het bevoegd gezag.
Aangenomen moet worden dat het bevoegd gezag daarbij rekening houdt met onder
meer de eventuele gevolgen voor de leerlingen. In dat kader zal het een onwenselijke
versnippering vermijden. Het bevoegd gezag kan bijvoorbeeld als norm hanteren
dat niet meer dan twee groepsleerkrachten (waaronder tijdelijk een LIO) voor
een groep staan.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de praktijkschok (zo die
er al is) niet blijft bestaan, alleen nu niet aan het einde van de opleiding,
maar aan het begin of halverwege het vierde jaar en of het niet zo is dat
het enige voordeel hierin bestaat dat het LIO-schap op basis van een leerarbeidsovereenkomst een betaalde functie is. Tevens vragen zij
wat de gevolgen zijn voor de student.In het algemeen – de commissie Van Es signaleerde dit – is
het zo dat beginnende docenten, een abrupte overgang ervaren van opleiding
naar alledaagse praktijk. Als de praktijkschok als gevolg van het LIO-schap
eerder zou plaatsvinden dan nu voor beginnende, afgestudeerde, leraren het
geval is, is de opzet geslaagd. Tijdens de LIO-periode is immers sprake van
begeleiding door de lerarenopleiding en door een coach in de school, zodat
de praktijkschok deskundig wordt «opgevangen».Wat de voordelen van de LIO met de leerarbeidsovereenkomst ten opzichte
van de LIO-stagiair zijn, zal moeten blijken uit de evaluatie. Het voordeel
van de LIO met een leerarbeidsovereenkomst zal naar mijn mening niet alleen
zijn gelegen in het salaris, maar vooral ook in het feit dat in de leerarbeidsovereenkomst
de rechten en plichten worden geregeld voor alle drie betrokken partijen.
Ik verwacht dat die explicitering van rechten en plichten voor alle partijen
een meerwaarde zal opleveren. De positie van de student is in elk geval steviger.
Enerzijds door de rechtspositie en anderzijds door de expliciete vastlegging
van rechten en plichten met betrekking tot zijn leerproces. Verder vragen de leden van de CDA-fractie de mening van de minister over
geluiden uit het veld dat men blij is met «extra handen» in de
klas.Het doel van de LIO is niet «extra handen» in de klas, maar
het treffen van een goede voorbereiding van de student op diens latere beroepsuitoefening.
Als scholen, zoals dat nu ook vaak het geval is bij stagiairs van de lerarenopleiding,
het een prettige bijkomstigheid vinden dat er door de aanwezigheid van een
LIO op een bepaald moment extra handen in de klas komen die bepaalde didactische
werkvormen mogelijk maken, is daar niets op tegen. Dat laat onverlet dat de
leerdoelen van het LIO-schap voorop staan.De leden van de CDA-fractie stellen de vraag of de verplichting tot benoeming
na afloop van de LIO-periode blijft bestaan. Verder roept de gekozen constructie
bij genoemde leden een aantal vragen op, onder meer: wie bepaalt wat een specifieke
LIO-functie is en hoeveel LIO-functies mogen er in een school zijn, wie draait
op voor de wachtgeldconsequenties, hoeveel (eigen) wachtgelders kunnen door
de verplichtingen ten aanzien van de LIO geen beroep doen op bestaande vacatures.Omdat inmiddels is afgestapt van het voornemen om de LIO te benoemen in
een vacature geldt na afloop van de LIO-periode voor het bevoegd gezag geen
verplichting om de (dan ex-)-LIO te benoemen in een eventuele vacature. Indien
het bevoegd gezag een vacature heeft in een normfunctie leraar is het uiteraard
wel toegestaan daarop de inmiddels afgestudeerde «LIO» te benoemen
indien het bevoegd gezag geen zogenoemde «eigen wachtgelders»
heeft.Als de LIO na afronding van zijn opleiding (inclusief LIO-schap) niet
kan worden benoemd en ook geen andere passende arbeid verwerft, heeft hij
recht op een werkloosheidsuitkering indien hij voldoet aan de criteria die
in het Besluit Werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneel (BWOO) zijn gesteld
(gezien de arbeidsverleden-eis die in het BWOO is opgenomen is het niet waarschijnlijk
dat veel LIO's met een leerarbeidsovereenkomst na afloop van die overeenkomst
in aanmerking komen voor een werkloosheidsuitkering op grond van het BWOO).
Gegeven het karakter van het LIO-experiment sluit ik de mogelijkheid uit dat
de kosten van een werkloosheidsuitkering, die ontstaan wanneer de LIO niet
wordt benoemd, voor rekening komen van het bevoegd gezag. Vervolgens is het
de bedoeling om, net als voor het overige personeel in het basisonderwijs,
de financiering van eventuele werkloosheidsuitkeringen aan LIO's met een leerarbeidsovereenkomst
via het Participatiefonds te laten lopen. Daarbij ga ik er vanuit dat LIO's
voldoen aan de criteria die in het kader van de instroomtoets
voor het PF worden gesteld. Over dit aspect zal nog nader overleg worden gevoerd
met het PF. Bij bepaling van het budget voor loonkosten in het kader van het
experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst is rekening gehouden
met te verwachten wachtgeldkosten.Zoals hiervoor reeds is aangegeven wordt de LIO niet benoemd in bestaande
vacatures, maar wordt door ondergetekende in het kader van het experiment
extra formatie toegekend. Er is dus geen sprake van verdringing omdat zonder
benoeming van een LIO de formatie niet beschikbaar zou zijn.Naar aanleiding van de overige gestelde vragen het volgende. De extra
formatie wordt toegekend onder de voorwaarde dat het bevoegd gezag een specifieke
LIO-functie in het formatieplan opneemt. Een specifieke LIO-functie is –
zo wordt vastgelegd in het RPBO – een leerarbeidsplaats waarop uitsluitend
een leraar in opleiding kan worden benoemd. Hoofdkenmerk van die functie is
dat zij bestaat uit de twee elementen: werken en leren. Hoeveel van dergelijke
functies er in een school mogen zijn wordt niet in regelgeving vastgelegd.
De functies maken deel uit van de door het bevoegd gezag vast te stellen formatie.
Die formatie – vastgelegd in het formatieplan – behoeft instemming
van het personeelsdeel van de medezeggenschapsraad.De leden van de CDA-fractie merken op dat duale opleidingstrajecten zeker
een aantal voordelen hebben, maar zij kennen meer dan één vorm.
In dit kader informeren zij naar de inhoudelijke, onderwijskundige meerwaarde
van een betaald LIO-schap boven de al dan niet geëvalueerde stagevarianten
en boven het juniorproject zoals dat gestalte heeft gekregen aan de CHN. Zij
menen dat het in de memorie van toelichting beschreven verschil gekunsteld
en theoretisch is en verzoeken de minister zijn theoretische benadering met
praktijkgegevens te onderbouwen. De leden van de VVD-fractie vragen in dit
verband of de regering het bijvoorbeeld verantwoord acht om studenten logopedie
of fysiotherapie in het kader van een duaal traject een volledige eindverantwoordelijkheid
te geven voor de door hen te behandelen patiënten. Ook de leden van de
fractie van D66 zien geen essentieel verschil in het doel van een stage en
van een leerarbeidsovereenkomst en vragen waarom niet wordt doorgegaan met
versterkte stages.In reactie op deze vragen het volgende. De gedachte om de aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren door dualisering is niet nieuw.
De commissie Wagner (1981–1983) plaatste dit onderwerp reeds op de agenda.
De commissie Rauwenhoff stelde later (1990) zelfs voor álle beroepsopleidingen
te dualiseren. Het «Witboek Delors» (1993), het onlangs uitgebrachte
witboek «Onderwijzen en leren: naar een cognitieve samenleving»
en adviezen van onder meer de ARO en de commissie Van Veen onderstreepten
het belang van duale trajecten. Organisaties als de SER, MKB-Nederland, de
HBO-Raad, de ISO en de LSVb hebben zich achter deze visie geschaard.Er zijn diverse onderwijskundige redenen om het onderwijs te dualiseren
en er lopen verschillende activiteiten en initiatieven in vele onderdelen
van het hoger beroepsonderwijs (zie hierna, onder «Diversen»).
Dualisering heeft daarbij per definitie een buitenschools karakter, waarbij
de directe begeleiding geschiedt door de arbeidsorganisatie die de beroepsvorming
in de praktijk aanbiedt en de opleiding die zorg draagt voor de pedagogisch-didactische
begeleiding.Algemene doelstellingen van dualisering zijn:* voor de student:– oefenen van praktijkvaardigheden: dit spreekt voor zich; dit is
een doelstelling bij praktisch alle beroepsopleidingen; – beroepssocialisatie: zich de waarden en normen eigen maken van
het beroep waarvoor wordt opgeleid; dit komt vooral voor bij opleidingen voor
beroepen in dienstverlening, gezondheidszorg, welzijn en dergelijke;– reflexief leren werken: vraagstukken die zich in de praktijk van
de beroepsuitoefening kunnen voordoen leren onderkennen, herformuleren en
oplossen;– vergroting van zijn zelfstandigheid;– een gevarieerde leeromgeving bieden;* voor de opleiding/hogeschool:– bevorderen van de beroepsgerichtheid van de opleiding en uitwisseling
met de beroepspraktijk;– versterken van de gevoeligheid voor de ontwikkelingen in de markt;– bevorderen van een aantrekkelijk onderwijsaanbod;* voor de arbeidsorganisatie:– hbo-kwalificaties die beter afgestemd zijn op de behoeften van
de werkgever;– pre-selectie en werving;– innovatieve bijdrage van hbo-ers in hun arbeidsomgeving.Deze doelstellingen liggen ook ten grondslag aan het LIO-schap.In beginsel is dualisering mogelijk voor álle opleidingen in het
hoger beroepsonderwijs, ook voor bijvoorbeeld fysiotherapie en logopedie.
Immers in beroepsopleidingen moeten studenten in de eindfase van hun studie
met een behoorlijke mate van zelfstandigheid, maar nog steeds onder begeleiding
en coaching, handelingen kunnen verrichten die een goede voorafspiegeling
zijn van hun latere beroepsuitoefening. Zij moeten daarop goed worden voorbereid.Bij het juniorproject van de CHN gaat het om stages van circa acht weken.
De student blijft stagiair in de school, hoe intensief de stage ook kan zijn.Zoals eerder aangegeven, verwacht ik dat de invoering van de LIO met een
leerarbeidsovereenkomst meerwaarde heeft onder meer wat betreft de arbeidsproductiviteit
van de student/werknemer. De evaluatie van het experiment moet de nodige praktijkgegevens
opleveren om te kunnen bepalen of deze verwachting gerechtvaardigd is.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de voorgestelde constructie
geen gevaren oplevert voor de kwaliteit van het onderwijs. Zij merken op het
onwenselijk te vinden dat iemand na drie jaren lerarenopleiding reeds volledig
de verantwoordelijkheid voor een klas krijgt.Inderdaad is kenmerkend voor de LIO met een leerarbeidsovereenkomst dat
deze zelfstandig taken in de klas verricht en ook verantwoordelijkheid draagt
voor het gebeuren in de klas. Die zelfstandigheid moet echter wel worden geplaatst
in de totale context. De tijdens de LIO-periode toenemende zelfstandigheid
gaat steeds gepaard met begeleiding van de LIO met een leerarbeidsovereenkomst
door de PABO én door een ervaren leraar van de school waaraan de LIO
werkzaam is. Er is derhalve sprake van zeer deskundige begeleiding op de weg
naar die zelfstandigheid. Dat de hiervoor bedoelde – groeiende –
zelfstandigheid een risico zou opleveren voor de kwaliteit van het onderwijs
acht ik dan ook niet waarschijnlijk. Overigens bleek uit de tussenrapportage
van het ISOR-onderzoek dat zowel de LIO en de lerarenopleiders als de scholen
positief oordeelden over de vergrote zelfstandigheid van de LIO die in de
stage-projecten werd gerealiseerd. Tenslotte is het naar mijn mening goed
denkbaar dat de LIO met een leerarbeidsovereenkomst ook een positieve invloed
zou kunnen hebben op de kwaliteit van het onderwijs aan de school, gezien
het samenspel tussen opleidingsinstituut, LIO en de school. De leden van de VVD-fractie vragen op grond waarvan de regering verwacht
dat scholen in de praktijk bereid zullen zijn voldoende plaatsen en begeleiding
aan LIO's aan te bieden als zij dat – zoals blijkt uit het Inspectierapport
van 5 september 1995 – aan beginnende leraren al niet doen. Zij hebben
de voorkeur voor een beleid gericht op een positieve prikkeling van de begeleiding
van beginnende leraren door introductie van een LIO in de vorm van een junior-leraarschap.
Dit ware te combineren met seniorenbeleid. Door dit alles wordt naar het oordeel
van de leden van de VVD-fractie de praktijkschok verkleind. Hierop wordt een
reactie van de regering gevraagd.Allereerst meen ik te mogen constateren dat de leden van de VVD-fractie
mijn opvatting dat de praktijkschok moet worden verkleind, onderschrijven,
maar de opvatting dat een junior-leraarschap een meer positieve prikkel zou
zijn voor de begeleiding van beginnende leraren deel ik niet. Naar mijn mening
is de door de regering voorgestelde constructie bij uitstek een positieve
prikkel voor de begeleiding. De benoeming van een LIO door een bevoegd gezag
geschiedt immers op vrijwillige basis. Er is geen enkele verplichting voor
een bevoegd gezag om tot een dergelijke benoeming over te gaan. Heeft een
bevoegd gezag een LIO benoemd, dan brengt dat voor een bevoegd gezag verplichtingen
met zich mee, waarvan de begeleiding door een ervaren leraar niet de minst
belangrijke is.Het voorstel zoals dat door de VVD-fractie wordt gedaan wijkt qua inhoud
naar mijn mening nauwelijks af van de LIO met een leerarbeidsovereenkomst.
Het verschil is naar mijn mening alleen gelegen in het moment waarop die intensieve
begeleiding plaatsvindt. In het VVD-voorstel is dat na afronding van de studie
en in de door de regering voorgestelde constructie in het laatste jaar van
de opleiding. Naar mijn mening is een extra voordeel van het regeringsvoorstel
ten opzichte van de door de VVD-fractie voorgestelde variant dat de LIO zowel
wordt begeleid door de coach binnen de school als door het opleidingsinstituut.
Daarnaast blijft het overigens ook noodzakelijk dat de begeleiding van de
beginnende leraren wordt verbeterd. In het kader van Vitaal Leraarschap heb
ik eerder aan de Kamer gerapporteerd over initiatieven op dit gebied. Ik herhaal
hier echter wat ik eerder heb gesteld: het experiment met betrekking tot de
LIO wordt op 2 manieren vorm gegeven (stage- en werknemersvariant). Op basis
van de evaluatie van beide vormen zal uiteindelijk worden bezien welke variant
of varianten in een structurele situatie de voorkeur verdienen. Reikwijdte experimentDe leden van de PvdA-fractie vragen of de positieve en negatieve bevindingen
van het experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst in het basisonderwijs
in alle opzichten representatief zullen zijn voor de invoering in het speciaal
onderwijs en het voortgezet onderwijs. Ook de leden van de VVD-fractie vragen
naar de representativiteit van het experiment voor de andere sectoren.Ik kan me deze vragen voorstellen. Gezien de toch geringe omvang van het
experiment heb ik gemeend me te moeten beperken tot één soort
onderwijs. Mijn keuze is daarbij gevallen op het basisonderwijs. Deze keuze
is inhoudelijk ingegeven door de visitatie en de vervolgvisitatie bij de PABO,
waardoor meer zicht is ontstaan op de verbetering van de beroepsgerichte onderdelen
van het curriculum en op de verbetering van de relatie met het scholenveld.
Daarnaast heeft het gegeven dat ik in het primair onderwijs mogelijkheden
heb om via overleg met de CAO-partners tot regeling van de rechtspositie van
de LIO te komen, eveneens een rol gespeeld.De ervaringen die in het basisonderwijs zullen worden opgedaan op het
gebied van de leerarbeidsovereenkomst als zodanig, de selectie van de LIO,
de begeleiding door de coach binnen de school en door de lerarenopleiding
alsmede de beoordeling van de LIO zullen kunnen worden benut door de andere
sectoren.Naast deze overeenkomsten zullen er inderdaad ook verschillen zijn, bijvoorbeeld
waar het gaat om effecten van het LIO-schap op de schoolorganisatie. Een voorbeeld
hiervan is het effect van de LIO op het personeelsbeleid respectievelijk het
taakbeleid van de school. De situatie in de basisschool (bijvoorbeeld op het
vlak van schaalgrootte) verschilt hier van de scholen in de andere sectoren.De leden van de CDA-fractie vragen waarom – gezien de afspraken
met de bonden in het kader van de uitwerking van de CAO – de reikwijdte
van de wet niet beperkt blijft tot het basisonderwijs.De keuze voor een experiment in het schooljaar 1997/1998 uitsluitend in
het basisonderwijs maakt inderdaad deel uit van de afspraken met de personeelsorganisaties
over de uitwerking van de CAO. Ik heb echter gemeend de mogelijkheid te moeten
openhouden om ook in andere sectoren te kunnen experimenteren. Door de wet
zo te formuleren als die nu voorligt is daarvoor die ruimte gecreëerd
zonder dat daarvoor een nieuw wetgevingstraject behoeft te worden gestart. Wettelijke constructieDe leden van de PvdA-fractie achten de bepaling dat de in het wetsvoorstel
opgenomen regeling bij koninklijk besluit kan worden beëindigd, zinvol.De leden van de fracties van CDA en GPV zijn van oordeel dat intrekking
van bepalingen van een wet in formele zin bij wet dient te geschieden en niet
bij koninklijk besluit.Ik deel deze opvatting niet. Indien het parlement in het kader van dit
wetsvoorstel met deze handelwijze instemt is er formeel-juridisch geen enkel
bezwaar tegen om de intrekking bij koninklijk besluit te laten plaatsvinden.De leden van de fractie van het CDA stellen de vraag op welke wijze de
regering de evaluatie wil aanpakken.Ik zal het experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst in het
basisonderwijs (schooljaar 1997/1998) evalueren. De evaluatie wordt thans
ambtelijk voorbereid. Er worden vooraf onderzoeksvragen geformuleerd. Bovendien
betrek ik personeels- en besturenorganisaties en ouderorganisaties bij de
opzet. Daarnaast wordt een begeleidingsgroep gevormd met mensen uit de PABO's.
De onderzoeksresultaten zal ik u doen toekomen en die zullen vanzelfsprekend
een rol spelen bij de besluitvorming over het verdere traject met de LIO.De leden van de fractie van de VVD vragen naar de reden van het ontbreken
in het wetsvoorstel van een horizonbepaling, rechtstreeks gekoppeld aan de
evaluatie en van een inspraakmogelijkheid van de Kamer. Ook de leden van de
fractie van D66 geven te kennen dat naar hun oordeel beter kan worden begonnen
met het experiment om vervolgens naar aanleiding van de evaluatie eventueel
de wet in te voeren.Zoals reeds eerder vermeld in de inleiding is het voor de start van het
experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst noodzakelijk dat eerst
de wetgeving wordt aangepast. Het wetsvoorstel is ook nadrukkelijk bedoeld
om de voorgenomen experimenten mogelijk te maken. Als de ervaringen met die
experimenten zodanig zouden zijn, dat zou worden besloten om niet op die weg
door te gaan (hetgeen ik op dit moment overigens niet verwacht) dan biedt
het voorliggende wetsvoorstel de mogelijkheid om op relatief eenvoudige wijze
de LIO met een leerarbeidsovereenkomst onmogelijk te maken. Het spreekt voor mij vanzelf dat ik beslissingen over structurele invoering
of stopzetting van welke variant dan ook in de Kamer bespreek. Financiële gevolgenDe leden van de CDA-fractie vragen een nadere onderbouwing van de financiële
gevolgen van dit wetsvoorstel. Ook de leden van de VVD-fractie zouden graag
een helderder beeld krijgen van de financiële gevolgen, onder meer van
de te verwachten kosten van wachtgelden van LIO's en in welke mate middelen
uit de fiscale faciliteit voor werkgevers vrijkomen. Tevens willen de leden
van de CDA-fractie, evenals de leden van de GPV-fractie, weten hoe de bekostiging
van de PABO's verloopt als de studenten als LIO-werknemer op een basisschool
werkzaam zijn. Tenslotte willen zij graag duidelijkheid over het behoud van
de OV-jaarkaart.De financiële gevolgen van het experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst
zijn beperkt: in de reguliere bekostiging van de PABO's treedt geen wijziging
op en voor de scholen in het basisonderwijs is sprake van bekostiging van
de LIO-formatie uit additionele middelen. De door de leden van de fractie
van de VVD bedoelde fiscale faciliteit op grond van de Wet vermindering afdracht
loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (Stb. 1995, 635) is voor
wat betreft het onderwijs alleen van toepassing op de in artikel 14 van genoemde
wet aangeduide categorieën. Wel is artikel 7 van genoemde wet van toepassing.
Nu bij het experiment de LIO bekostigd wordt uit additionele middelen ligt
het naar mijn mening voor de hand dat deze fiscale faciliteit ten goede komt
aan het LIO-project.De wachtgeldeffecten zijn reeds aan de orde geweest in antwoord op een
van de vragen van de leden van de CDA-fractie onder «Vorm LIO-schap».Met betrekking tot de OV-jaarkaart wordt opgemerkt dat de LIO gedurende
zijn LIO-periode ingeschreven blijft als student en uit dien hoofde beschikt
over een reisvoorziening in de zin van de Wet op de studiefinanciering. DiversenDe leden van de PvdA-fractie stellen de vraag wanneer men de model-leerarbeidsovereenkomst
kan verwachten en tevens vragen zij of studenten nog een instantie krijgen
waar zij kunnen aankloppen indien betrokken instellingen zich inzake de begeleiding
er met een Jantje van Leiden af maken.Ik heb een voorbeeld van een leerarbeidsovereenkomst aangereikt om partijen
(LIO, school en lerarenopleiding) behulpzaam te zijn. Het is geen door mij
voorgeschreven model. Inmiddels heeft de LIO-projectcoördinatie op basis
van het voorbeeld zijn eigen model ontwikkeld. De LIO-projectleiders van de
PABO's hebben de intentie uitgesproken een gezamenlijk model na te streven.
De personeels- en besturenorganisaties zijn eveneens met elkaar in overleg
over een mogelijk model.Er wordt niet voorzien in een specifiek «klachtenbureau» voor
studenten. In het RPBO wordt vastgelegd dat de leerarbeidsovereenkomst tenminste
bepalingen moet bevatten over de begeleiding van de leraar-in-opleiding. Bovendien
stelt de LIO voor aanvang van de leerarbeidsovereenkomst een leer-werkplan
op (een plan waarin de leer- en werkactiviteiten worden vastgelegd). Dit plan
wordt goedgekeurd door de lerarenopleiding waar de LIO is ingeschreven en
door het bevoegd gezag van de instelling waar de leraar in opleiding is benoemd.Hiermee wordt een garantie voor begeleiding ingebouwd. De drie partijen
(de LIO, de school en de lerarenopleiding) moeten in de leerarbeidsovereenkomst,
met name in het onderdeel leerovereenkomst, hun afspraken ten aanzien van
de begeleiding expliciet vastleggen.Mocht een geschil ontstaan in de verhouding werkgever–werknemer
dan gelden daarvoor de gebruikelijke arbeidsrechtelijke beroepsmogelijkheden.
Betreft het een geschil in de verhouding opleidingsinstituut-student dan gelden
de in de WHW neergelegde beroepsmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld bij het
college van beroep voor de examens als het gaat om examens en tentamens.De leden van de fractie van het CDA vragen wat de consequenties van het
wetsvoorstel zijn voor de totale stagecomponent binnen de opleiding, de inrichting
van het totale opleidingstraject en het praktijkgestuurd leren. In dit kader
vragen de leden van de VVD-fractie zich af of de introductie van de LIO ertoe
zal leiden dat de theoretische component van de opleiding zal worden bekort.Het wetsvoorstel zelf heeft geen consequenties voor het totaal van de
opleiding van de PABO; het wetsvoorstel creëert alleen de mogelijkheid
dat de LIO met een leerarbeidsovereenkomst in het kader van het experiment
kan worden benoemd.Bij de nadere invulling van het experiment zullen de deelnemende PABO's
de omvang van de studielast voor de LIO voor alle deelnemende PABO's gelijkstellen,
nl. op 21 studiepunten (een half studiejaar). Dat aantal is ontleend aan het
Plan van Aanpak van het Procesmanagement Lerarenopleidingen. Over het totaal
van het curriculum zal het Procesmanagement Lerarenopleidingen te zijner tijd
voorstellen doen.Overigens is het niet zo dat de theoretische component van de opleiding
(per se) door het LIO-schap wordt bekort, net zo min als het LIO-schap ten
koste hoeft te gaan van de stages in de eerste drie leerjaren. De verhouding
theorie–praktijk zal door de vorm van «leren in de praktijk»
wel moeten worden herzien. De opleiding dient in de meeste gevallen waarschijnlijk
wel opnieuw te worden geprogrammeerd met het oog op de LIO-periode in het
laatste jaar. De eerste drie jaren van de opleiding, zowel de theoretische
als de praktijkcomponenten daarvan, dienen de student een goede «startcompetentie»
voor het LIO-schap op te leveren.Een andere vraag van de leden van de fractie van het CDA betreft de wijze
waarop de beoordeling van de LIO plaatsvindt en de consequenties van niet
goed/niet voldoende functioneren.Het is de formele verantwoordelijkheid van de lerarenopleiding om te toetsen
of de LIO voldoet aan de eindtermen van de opleiding inclusief het LIO-schap.
Het oordeel van de school over het functioneren van de LIO in de school zal
daarbij meewegen.Het is aan de opleiding om te bepalen welke consequenties worden getrokken
uit niet goed functioneren: de student krijgt zijn diploma of niet. Dit is
overigens geen wijziging ten opzichte van de huidige situatie.De leden van de VVD-fractie vragen een overzicht van de hbo-opleidingen
waarbij een duaal traject wordt toegepast. Zij willen eveneens de visie van
de regering op het soort hbo-opleidingen waarbij vanuit de aard van het beroep
een duaal traject niet passend zou zijn.Zoals hiervoor reeds vermeld komen in beginsel álle hbo-opleidingen
voor dualisering in aanmerking, immers de goede aansluiting van de opleidingen
bij het beroep is voor alle hbo-opleidingen cruciaal.Duale trajecten bestaan er momenteel in het kader van het experiment Coöperatief
hoger beroepsonderwijs op experimentele basis (coöp opleidingen) en in
het kader van het experiment «MKB-route». Het gaat dan om de volgende
opleidingen:accountancybedrijfseconomiebelastingen bestuurskundecommerciële economiebedrijfsinformaticatoegepaste huishoudwetenschappeneconomisch-juridische opleidingcommunicatiehoger hotelonderwijsjournalistieksmall businessinformatie- en communicatietechnologiehoger distributie onderwijssociaal-pedagogische hulpverleningmaatschappelijk werk en dienstverleningpersoneel en arbeidchemische laboratorium-opleidingmedische laboratorium-opleidinglaboratorium informatica en automatiseringanalytische proces- en laboratoriuminstrumentatielevensmiddelentechnologietechniek en natuurwetenschappenelektrotechniekbiotechniekciviele techniekDe leden van de VVD-fractie vragen de regering om een overzicht van de
verdeling van de stagecomponent over de opleidingsjaren van alle bestaande
lerarenopleidingen.Ik maak hier een onderscheid tussen de lerarenopleidingen voor het basis-
en die voor het voortgezet onderwijs. De vormgeving en verdeling van stages
over de lerarenopleidingen voor het basisonderwijs loopt weliswaar uiteen,
maar alle opleidingen starten in het eerste jaar met een praktijkcomponent,
die in de loop van de studie zwaarder wordt en uitmondt in een stevige stage
in het laatste jaar. Het LIO-schap in dat laatste jaar laat onverlet de mogelijkheid
voor de lerarenopleidingen om de praktijkcomponenten gedurende de gehele studie
per opleidingsinstituut verschillend vorm te geven. Het Procesmanagement Lerarenopleidingen
kijkt in het kader van de ontwikkeling van een gezamenlijk curriculum uiteraard
ook naar de vormgeving van de praktijkcomponent.Bij de lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs loopt de verdeling
en de omvang van de praktijkcomponent veel meer uiteen. De visitatiecommissie
tweedegraads lerarenopleidingen heeft in haar eindrapport «Kwaliteit
op 254 Percelen» opgemerkt dat er aanzienlijke verschillen in het stagebeleid
bestaan en dat dat vaak gevolgen heeft voor de kwaliteit van de opleiding.
Zo heeft zij bijvoorbeeld geconstateerd dat bij meerdere opleidingen de praktijkcomponent
pas later in de opleiding aanwezig is. Zij acht dat een onwenselijke verdeling:
bij voorkeur zou de praktijkcomponent al in het eerste jaar moeten starten.
De commissie heeft naar aanleiding van haar bevindingen een aantal aanbevelingen
in het kader van het stagebeleid geformuleerd. Ook hier zal het Procesmanagement
Lerarenopleidingen in het kader van de curriculumontwikkeling naar kijken.Verder stellen de leden van de VVD-fractie enkele vragen over de gevolgen
van het LIO-schap voor de opleidingen, onder meer of al deze ontwikkelingen
niet zullen leiden tot een vergroting van de onrust binnen de opleidingen.
Tevens vragen zij een overzicht van de betrokken PABO's en vragen zij zich
af waarom niet is gekozen voor een experiment op grond van de Experimentenwet.Gezien alle inspanningen die van de PABO's gevraagd worden, is een zekere
onrust bij deze instellingen begrijpelijk. Toch blijkt uit de tussenrapportage
een enthousiasme voor het LIO-project, steeds meer PABO's zijn zich aan het
oriënteren op de LIO en sluiten zich aan bij het landelijk project. 18
PABO's hebben er voor gekozen een projectplan in te dienen voor het experiment
met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst. Uiteindelijk zijn de volgende
instellingen uitgenodigd voor deelname aan het experiment (onder voorbehoud
van instemming door de Kamer met het onderhavige wetsvoorstel): regio
noord:Chr. Hogeschool Noord-Nederland, Noordelijke Hogeschool Leeuwarden,regio oostRijkshogeschool IJselland, Iselinge, educatieve
faculteit regio zuidHogeschool Limburg, Fontys PABO Eindhoven,regio zuidwestHogeschool Rotterdam & Omstreken, regio
middenP.C. Hogeschool «Marnix Academie», regio westHogeschool
van Alkmaar.In het onderhavige wetsvoorstel gaat het om het voorkómen van problemen
op het terrein van de bevoegdheidseisen voor alle scholen die een LIO met
een leerarbeidsovereenkomst benoemen. De Experimentenwet biedt daarvoor geen
basis.De leden van de fractie van D66 vragen of de regering in feite niet probeert
om het financiële probleem op te lossen dat is ontstaan doordat in de
CAO-onderhandelingen de 36-urige werkweek maar voor 80% wordt herbezet. Tevens
vragen zij waarom de LIO's niet meer behoeven te voldoen aan de bekwaamheidseisen.Het idee van een leraar in opleiding, d.w.z. dat de student voor het afstuderen
als echte leraar werkt, vindt zijn oorsprong in de adviezen van de commissie
Toekomst Leraarschap (maart 1993). De CAO-onderhandelingen over de 36-urige
werkweek (1996) staan daar los van.Juist het feit dat de LIO met een leerarbeidsovereenkomst nog niet is
afgestudeerd en hij derhalve nog niet voldoet aan de bekwaamheidseisen, maakt
het noodzakelijk dat in het kader van het experiment een afwijkingsmogelijkheid
van de bevoegdheidseisen (waarvan de bekwaamheidseisen deel uit maken) in
de wet wordt opgenomen. De overige vragen van de leden van de fractie van
D66 zijn in het voorgaande reeds aan de orde gekomen.De leden van de GPV-fractie vragen op grond van welke criteria de LIO-plaatsen
worden toebedeeld nu het aantal PABO's dat wil deelnemen het aantal beschikbare
plaatsen binnen het experiment overtreft. Daarnaast wordt de vraag gesteld
of de PABO's die niet kunnen meedoen met het experiment op achterstand komen.De omvang van het experiment is budgettair bepaald op 1000 LIO's met een
leerarbeidsovereenkomst. De aanvragen behelsden 2317 plaatsen LIO met een
leerarbeidsovereenkomst, zodat ik een selectie heb moeten maken. Naast de
vooraf vastgestelde randvoorwaarden waaraan alle projectplannen voldoen heb
ik daarvoor de volgende criteria vastgesteld:– spreiding over regio's,– ervaring met een eerdere vorm van het LIO-schap,– spreiding van onderwijskundige vormgeving en– de kwaliteit van de opleiding.Op grond van deze criteria zijn de hiervoor genoemde PABO's door mij uitgenodigd
voor deelname aan het experiment, uiteraard onder voorbehoud van instemming
door het parlement met het voorliggend wetsontwerp. Ik ga er van uit dat de
verworvenheden van de huidige, lopende projecten verder worden
ontwikkeld. Mijn inschatting is dat de PABO's die niet aan het experiment
zullen deelnemen, in elk geval voortgaan op de ingeslagen weg van de versterkte
stage. Bovendien wordt er zowel binnen de lopende projecten als bij het voorgenomen
experiment veel aandacht geschonken aan overdracht van kennis van PABO's aan
elkaar. ARTIKELEN Artikelen I, II en IIIDe leden van de CDA-fractie stellen een aantal vragen over de leerarbeidsovereenkomst
onder meer of voor de leerarbeidsovereenkomst een voorgeschreven model gaat
gelden en zo nee, waarom niet, of de bonden daarbij zijn betrokken, welke
afspraken er gemaakt zijn ten aanzien van de varianten in (de uitwerking van)
het CAO-overleg en wat de relatie is tussen de te kiezen invulling en het
aantal te behalen studiepunten.Er zal geen voorgeschreven model gaan gelden voor de leerarbeidsovereenkomst
(zie ook hiervoor). De bonden hebben – zonder dat dat een punt van discussie
is geweest – ingestemd met de constructie dat de begeleiding wordt vastgelegd
in de leerarbeidsovereenkomst. Voor het experiment met de LIO met een leerarbeidsovereenkomst
is gekozen voor twee varianten: een benoeming/aanstelling van 5 maanden in
een normbetrekking of van 10 maanden in een halve normbetrekking. Voor beide
varianten geldt een studielast van 21 studiepunten (840 uur studietijd).De leden van de fractie van de VVD vragen zich af of door de bepaling
dat de begeleiding moet plaatsvinden door een of meer ervaren leraren wel
voldoende is gegarandeerd dat de begeleiding structureel is en op grond van
welk criterium een leraar «ervaren» is. Tevens willen deze leden
weten op welke manier een koppeling wordt gelegd met seniorenbeleid en taakverlichting.Ik zie niet in waarom de voorwaarde dat begeleiding moet plaatsvinden
door een ervaren leraar minder garantie zou geven dat de begeleiding structureel
is. Een ervaren leraar is in beginsel elke leraar die ervaring heeft in het
begeleiden van stagiairs en beginnende leraren. In dit verband merk ik overigens
op dat het vormen en begeleiden van beginnende leraren een onderdeel is van
de normfunctie leraar. Bovendien bestaat nog de mogelijkheid van (bij)scholing
op het terrein van begeleiding. Ook in de lopende projecten wordt door de
lerarenopleidingen aandacht gegeven aan specifieke scholing van de begeleider
op de werkplek. In het kader van het experiment LIO met een leerarbeidsovereenkomst
is geen sprake van een rechtstreekse koppeling met seniorenbeleid en taakverlichting.
Op schoolniveau wordt de begeleiding vorm gegeven (en vervolgens vastgelegd
in de leerarbeidsovereenkomst). Het is uiteraard zeer wel denkbaar dat de
school in het kader van seniorenbeleid en taakverlichting kiest voor een gedeeltelijke
vrijstelling van de lessentaak voor de oudere leraar en hem in plaats daarvan
belast met de begeleiding van de LIO.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25197-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl