Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006; Brief minister bij het Onderwijsverslag 2004-2005 en Inspectierapport Ontstaan en ontwikkeling zeer zwakke scholen in basisonderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VIII, nr. 221

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VIII nr. 221

25-04-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBeleidsreactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit op het
Onderwijsverslag 2004–2005 van de Inspectie van het Onderwijs1 Inleiding2 Technisch lezen en rekenenTechnisch lezenRekenen3 Onderwijsprestaties en Cito-eindtoets4 Zeer zwakke scholen en risicovolle scholen5 Eerder signaleren van problemen, meer samenwerken,
betere zorg en veiligheid6 Doorlopende leerlijnen7 Voortijdig schoolverlaten en rendement BVE-sector8 Bèta en techniek in het onderwijs9 Toegankelijkheid HO10 Onderwijspersoneel11 Het groene onderwijsVMBO-groenMBO-groen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30300-VIII, nr. 221 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30300-VIII, nr. 221 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006nr. 221BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 april 2006Hierbij bied ik u aan, mede namens de minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit en staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Rutte, het Onderwijsverslag 2004–2005 van de Inspectie van het onderwijs1, het inspectierapport «Ontstaan en ontwikkeling
van zeer zwakke scholen in basisonderwijs»1
en onze gecombineerde beleidsreactie op het onderwijsverslag en het rapport.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenBeleidsreactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit op het
Onderwijsverslag 2004–2005 van de Inspectie van het OnderwijsInhoudsopgave blz.   1.Inleiding2 2.Technisch lezen en rekenen33.Onderwijsprestaties en Cito-eindtoets5 4.Zeer zwakke scholen en risicovolle scholen5 5. Eerder signaleren van problemen, meer samenwerken,
betere zorg en veiligheid8 6.Doorlopende leerlijnen97.Voortijdig schoolverlaten en rendement BVE-sector108.Bèta en techniek in het onderwijs109.Toegankelijkheid HO12 10.Onderwijspersoneel1311.Het groene onderwijs141 InleidingDe Inspectie van het Onderwijs geeft ook dit jaar weer een gedetailleerd
en herkenbaar beeld van de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs. Ik wil
hier dan ook mijn waardering uitspreken voor het Onderwijsverslag 2005.Uit het Onderwijsverslag 2005 blijkt dat het over het algemeen goed gaat
met het onderwijs in ons land. Er zijn belangrijke positieve ontwikkelingen
gaande. Maar er zijn ook problemen, soms van een hardnekkige aard. Voor die
problemen moet er een adequate oplossing komen.Er zijn diverse voorbeelden van wat er goed gaat. Ik noem er enkele:– 88% van de basisscholen scoort op of boven het niveau dat
op grond van de leerlingenpopulatie verwacht mag worden– Meer dan 90 procent van de scholen maakt voor taal, lezen en rekenen
gebruik van methoden die de kerndoelen volgen– Net als vorig jaar beschikt meer dan 70% van de basisscholen
over een goed functionerend systeem van zorg en begeleiding– Het aantal zeer zwakke scholen neemt af– Het aantal leerlingen dat een havo/vwo-diploma haalt groeit relatief
snel.– Innovaties in het VMBO en MBO komen veel beter van de grond– De kwaliteit van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie
is stabiel gebleven en vertoont zelfs lichte verbetering. Van de onderzochte
opleidingen voldoet 96% aan de minimale kwaliteitseisen en het aantal
zwakke opleidingen daalt.– OCW en het Platform Beta/techniek doen veel moeite om in de nabije
toekomst meer afgestudeerden te krijgen in deze studierichtingen.Maar zoals gezegd zijn er ook problemen die opgelost moeten worden:– In het primair onderwijs neemt het aantal zeer zwakke scholen
af, maar de problemen waarmee deze scholen kampen worden volgens de Inspectie
hardnekkiger– Het technisch lezen in het basisonderwijs kan op sommige punten
beter– De overgang van leerlingen van primair- naar voortgezet onderwijs
en van vmbo naar mbo moet beter– Voor leerlingen met ernstige gedragsproblemen schiet de zorgcapaciteit
van de meeste scholen tekort– Voortijdig schoolverlaten is een aanhoudend punt van zorg.In het onderwijsverslag is er weinig aandacht voor ICT in het onderwijs.
Desondanks hecht ik er aan er hier op te wijzen dat ICT een krachtig hulpmiddel
kan zijn om belangrijke vraagstukken in het onderwijs aan te pakken. Daarbij
kan het gaan om de leerprocessen zelf, maar ook om knelpunten bij de instellingen.
Een voorbeeld daarvan is het terugdringen van verzuim en uitval. Met ICT kan
het onderwijs meer inspirerend en interactiever worden gemaakt, leerstof en
leerwegen kunnen gemakkelijker worden aangepast aan individuele behoeften,
en ook de ondersteuning van het onderwijs door administratieve functies kan
op een hoger plan worden gebracht.In deze beleidsreactie op het Onderwijsverslag 2005 leest u wat ik (en
mijn collega de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), wat het
Ministerie van OCW er aan doet om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van het
Nederlandse Onderwijs gewaarborgd blijft én waar nodig verbeterd. Dat
doen we in de volle overtuiging dat elke leerling uniek is: elke leerling
telt.2 Technisch lezen en rekenenTechnisch lezenDe Inspectie heeft de afgelopen jaren haar zorgen geuit over achterblijvende
leesprestaties van een groep leerlingen in het basisonderwijs. Ook dit jaar
stelt de Inspectie vast dat de kwaliteit van het leesonderwijs op sommige
scholen onvoldoende is, vooral op het gebied van technisch lezen. Uit wetenschappelijk
onderzoek is gebleken dat alle leerlingen bij technisch lezen tot goede prestaties
kunnen komen, ongeacht hun sociale of etnische achtergrond. Prestatieverschillen
hebben vooral te maken met de manier waarop het onderwijs in lezen gegeven
wordt.Ik neem de conclusies van de Inspectie over technisch lezen ter harte.
Overigens blijkt uit internationaal vergelijkend onderzoek (PIRLS/PISA) dat
Nederlandse leerlingen uitstekend scoren op het gebied van begrijpend lezen.
Begrijpend lezen is overigens niet hetzelfde als technisch lezen. Technisch
lezen betreft de vaardigheid om woorden te kunnen lezen. Begrijpend lezen
betekent dat je met begrip teksten kunt lezen. Bovendien moeten we niet vergeten
dat voor een deel van de leerlingen die onvoldoende kunnen lezen na afloop
van de basisschool, een hoger niveau op intellectueel gebied gewoon niet haalbaar
is.De afgelopen jaren heeft het Expertisecentrum Nederlands verschillende
activiteiten uitgevoerd, vooral op het gebied van begrijpend lezen en leesmotivatie.
Daarnaast lopen er initiatieven op het gebied van VVE, interactief taalonderwijs,
het Aanvalsplan Laaggeletterdheid en het Masterplan Dyslexie. De onderzoeksgegevens
van de Inspectie, zijn voor mij echter aanleiding om – naast de al lopende
activiteiten – extra in te zetten op de verbetering van technisch lezen.
Ik ga het volgende doen om het taalonderwijs te verbeteren:– De inspectie zal scholen die zwak presteren op het gebied van
taalonderwijs direct aanspreken. Scholen moeten verbeterplannen opstellen
waarmee leraren en leerlingen geholpen worden betere resultaten te halen op
het vlak van technisch lezen.– Ik stimuleer kennisoverdracht, want scholen kunnen veel van elkaar
leren. Een nationaal netwerk van projectleiders van goedlopende leesvaardigheidprojecten
kan hierbij een centrale rol spelen.– De pilots taalonderwijs onderwijsachterstanden worden uitgevoerd
om meer inzicht te krijgen in effectief taalbeleid in het primair
onderwijs (waaronder technisch lezen).– Verdere en bredere samenwerking met het Expertisecentrum Nederlands
en met verschillende projecten (o.a. Beginnend lezen & Omgaan met Verschillen
en Lees Impuls (Speciaal) Basis Onderijs), landelijke en regionale instellingen
voor onderwijsadvies, pabo’s, schoolbesturen en gemeenten.– Ik ga met de sectororganisaties een gezamenlijke ambitie voor
verbetering van technisch lezen formuleren. Doel is dat zoveel mogelijk leerlingen
aan het einde van het (speciaal) basisonderwijs leesniveau AVI-9 beheersen.
Hiervoor kijk ik ook naar de succesvolle aanpak in Engeland en Canada om te
zien of die ingrediënten voor succes ook iets voor het Nederlandse onderwijs
kunnen betekenen.– Bij de inspanning om technisch lezen te verbeteren zijn ook de
lerarenopleidingen van belang. De bekwaamheidseisen voor leraren die vanaf
augustus 2006 gelden bieden voldoende aanknopingspunten voor visiterende en
beoordelende instanties (VBI’s) om de kwaliteit van de pabo’s
ook op dit punt vast te leggen.– Voor zwakke technische lezers is het van belang dat aandacht voor
het technisch lezen in (vooral) het VMBO wordt voortgezet. Er kan aangesloten
worden bij de initiatieven voor leerlingvolgsystemen van het basisonderwijs
in het voortgezet onderwijs. Dat stelt het VO beter in staat aan te sluiten
op het niveau waarmee de leerling de school betreedt.RekenenOnlangs is het PPON rapport (Periodieke Peiling Onderwijsniveau Nederland)
gepubliceerd over het niveau van het reken- en wiskundeonderwijs aan het eind
van de basisschool. Het rapport laat zien dat zich op het gebied van inzicht
in getallen en getalrelaties, hoofdrekenen, schattend rekenen en procenten
een duidelijk positieve ontwikkeling aftekent. Een negatieve ontwikkeling
doet zich voor bij de aanpak van bewerkingen die leerlingen «op papier»
moeten oplossen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen).Om precies te achterhalen hoe het komt dat leerlingen op het gebied van
bewerkingen achteruit gaan, is nader onderzoek noodzakelijk. Al eerder heb
ik de Onderwijsinspectie gevraagd komend schooljaar extra aandacht aan rekenen
te besteden. De resultaten worden gepubliceerd in het Onderwijsverslag 2008.
Maar de uitkomsten van het PPON rapport zijn voor mij aanleiding om de Inspectie
te vragen eerder te starten met een onderzoek onder een kleine steekproef
van basisscholen en in het najaar van 2006 hierover te rapporteren. Op die
manier komt snel meer informatie beschikbaar over wat er mis gaat. Ook zal
ik op korte termijn acties in gang zetten om scholen te informeren en te ondersteunen
bij het reken- en wiskundeonderwijs in het algemeen en bewerkingen in het
bijzonder. Het resultaat van het PPON onderzoek is bovendien voor mij aanleiding
om in het najaar van 2006 een (inter)nationale discussie te organiseren over
het reken- en wiskundeonderwijs en de prioriteiten die daarbinnen moeten worden
gesteld.Over de verbetering van de rekenvaardigheid van (aankomend) Pabo-studenten
heb ik goede afspraken gemaakt met de HBO-raad. Pabo-studenten zullen met
ingang van het komende studiejaar bij aanvang van de studie een diagnostische
toets afleggen. Daarna kunnen zij zo nodig hun deficiënties wegwerken.
Aan het einde van het eerste jaar wordt opnieuw getoetst. Wanneer het resultaat
onvoldoende is, wordt een bindend studieadvies gegeven en kunnen deze studenten
de opleiding niet vervolgen. Ook wordt onderzoek uitgevoerd naar de aard van
de problemen die aankomend studenten hebben op het terrein van reken(- en
taal)vaardigheid: gaat het om een fundamenteel probleem (ontbrekende
kennis) of om een onderhoudsprobleem (weggezakte kennis) en zal in samenspraak
met het VO- en BVE-veld en met de Pabo’s worden nagegaan welke maatregelen
er op korte en op langere termijn genomen kunnen worden. Voor 1 juni
2006 zal ik het Parlement over de uitkomsten informeren.3 Onderwijsprestaties en Cito-eindtoetsDe Inspectie wijst in het Onderwijsverslag op het belang van onderwijsprestaties
in de beoordeling van de scholen. Deze opvatting komt terug in de nieuwe besturingsfilosofie,
die wordt beschreven in de Governancebrief. Hierin staat dat scholen zich
moeten kunnen verantwoorden over wat zij doen en wat hun opbrengsten zijn.
De Inspectie brengt de onderwijsprestaties in kaart via de schoolscore op
genormeerde, methodeonafhankelijke toetsen. Dit is in de meeste gevallen de
Cito-eindtoets. Daarbij wordt gekeken of de scores op het niveau liggen dat
op grond van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht.Een schoolscore die is gebaseerd op de scores van álle leerlingen
geeft het beste beeld van de opbrengsten van de school. De Inspectie constateert
dat scholen een toenemend aantal leerlingen niet laat deelnemen aan de Cito-eindtoets.
Dat geeft een minder goed beeld van de opbrengsten van de school.In het plenaire debat over het wetsvoorstel onderwijsachterstanden heb
ik met uw Kamer gesproken over het gebruik van de Cito-eindtoets. De leden
Hamer (PvdA), Jungbluth (GroenLinks), Kraneveldt (LPF), Vergeer (SP) en Eski
(CDA) hebben een motie ingediend waarin de regering wordt verzocht te onderzoeken:– wat de oorzaken zijn van het steeds vaker uitsluiten van deelname
aan de Cito-eindtoets en hoe dit kan worden voorkomen;– hoe voor scholen het dilemma kan worden opgelost tussen zo volledig
mogelijke deelname aan de Cito-toets en de angst voor het schoolimago;– wat de mogelijkheden zijn van een monitor Primair Onderwijs, zodat
scholen zich valide en transparant kunnen verantwoorden.Dankzij deze motie verricht de Inspectie onderzoek naar het gebruik van
de Cito-eindtoets. In aanvulling daarop laat ik onderzoeken wat de mogelijkheden
zijn om de opbrengsten van een school inzichtelijk te maken. In dit onderzoek
zullen verschillende instrumenten – zoals een monitor Primair Onderwijs –
worden getoetst op uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en draagvlak. Uitgangspunt
hierbij is dat er zoveel mogelijk moet worden aangesloten bij de instrumenten
die de scholen nu al hanteren. Ik wil dat de lasten voor scholen zo min mogelijk
zijn. Aan de hand van de resultaten van die twee onderzoeken zal ik rond de
zomer een beleidsstandpunt aan u voorleggen.4 Zeer zwakke scholen en risicovolle scholenDe Inspectie constateert dat het basisonderwijs de afgelopen jaren vooruitgang
heeft geboekt in de kwaliteit van het leerstofaanbod, zorg en begeleiding.
Het aantal zeer zwakke basisscholen neemt af. Op bijna 2 procent van de basisscholen
is de kwaliteit echter nog uitdrukkelijk onder de maat. Naast zeer zwakke
scholen onderscheidt de Inspectie risicovolle basisscholen:– Risicovolle basisscholen zijn scholen die gedurende drie jaren
resultaten boeken die onvoldoende zijn (vergeleken met scholen met een vergelijkbare
leerlingenpopulatie) of ze scoren onvoldoende op leerstofaanbod, onderwijsleerproces
en zorg en begeleiding.– Zeer zwakke scholen zijn scholen waarbij zowel de opbrengsten
als twee van de drie genoemde aspecten door de Inspectie (leerstofaanbod,
onderwijsleerproces en zorg en begeleiding) onvoldoende zijn bevonden.De Inspectie heeft een verdiepingsonderzoek uitgevoerd naar achtergronden
van zeer zwakke scholen. Dit rapport «Ontstaan en ontwikkeling van zeer
zwakke scholen in het primair onderwijs» wordt u gelijktijdig met het
Onderwijsverslag aangeboden.Het onderzoek biedt inzicht in de factoren die van invloed zijn op achterblijvende
kwaliteit van scholen en op wat er nodig is om de kwaliteit te verbeteren.
Er is gebruik gemaakt van kwantitatieve gegevens (de resultaten van het toezicht
op het primair onderwijs) in de periode 1998–2002 (periode voor de WOT)
en de periode 2003–juli 2005. Naast het kwantitatieve onderzoek heeft
de Inspectie op 13 zeer zwakke basisscholen casestudies uitgevoerd. De belangrijkste
conclusies uit het onderzoek zijn dat zeer zwakke scholen een aantal overeenkomstige
kenmerken hebben:– Een zeer zwakke school ontstaat altijd op basis van meer risicofactoren.
De cumulatie van verschillende factoren in combinatie met specifieke contextgegevens
vormt de oorzaak voor de onvoldoende onderwijskwaliteit. Ondanks overeenkomstige
kenmerken zijn er ook de nodige verschillen. In het onderzoek zijn kenmerken
en risicofactoren naar voren gekomen die tot nu toe niet op de voorgrond zijn
getreden. Bijvoorbeeld de invloed van sociaal geografische factoren, de rol
van het bestuur en de invloed van het pedagogisch-didactische concept– Er moet meer aandacht worden besteed aan de cruciale rol van het
management en het bestuur bij het ontstaan van zeer zwakke scholen en bij
het vermogen van een zeer zwakke school om zich te verbeteren– Kenmerken van het onderwijsproces en de organisatie van de school
hebben een zekere voorspellende waarde voor het op termijn zeer zwak worden
van een school– In de contextkenmerken van de zeer zwakke scholen lijkt zich een
verschuiving voor te doen van scholen in de grote steden naar kleinere scholen
buiten de grote steden, waar externe impulsen voor verandering ontbreken.– Zeer zwakke scholen kunnen zelf in belangrijke mate bijdragen
aan de verbetering van de achterblijvende onderwijskwaliteit door verbeteringen
in het onderwijsproces, de kwaliteitszorg en de organisatie van de school– Zeer zwakke scholen zijn gebaat bij een onafhankelijke en effectieve
externe ondersteuning– De problematiek van de huidige zeer zwakke scholen is aanzienlijk
ernstiger dan die van de zeer zwakke scholen uit de periode 1998–2002.– Zeer zwakke scholen hebben gemiddeld een periode van 2 tot 3 jaar
nodig om de onderwijskwaliteit weer op een aanvaardbaar niveau te brengen.Kenmerken in het onderwijsproces en in de organisatie van de school hebben
een voorspellende waarde voor het op termijn zeer zwak worden van een school.
Er moet daarom meer aandacht worden besteed aan de cruciale rol van het management
en het bestuur bij het ontstaan van zeer zwakke scholen en bij het vermogen
van een zeer zwakke school om zich te verbeteren. Zeer zwakke scholen zijn
gebaat bij een goede en effectieve externe ondersteuning.In het afgelopen jaar heb ik afspraken gemaakt met de Inspectie over een
effectieve aanpak van zeer zwakke scholen en risicovolle scholen. Daardoor
intensiveert de Inspectie het toezicht op risicovolle scholen in het primair
onderwijs en wordt voor zeer zwakke scholen een strakke procedure
gehanteerd. Deze maatregelen staan in de brief over de effectieve aanpak van
zeer zwakke scholen (Kamerstukken 2005/2006, 30 300
VIII, nr. 82) en zijn ook besproken in het Governancedebat van afgelopen
februari. Op basis van de resultaten van het verdiepingsonderzoek zullen OCW
en Inspectie de aanpak van zeer zwakke scholen aanscherpen om daarmee de verschillende
risicofactoren goed te kunnen beheersen. De Inspectie bezoekt de zeer zwakke
scholen frequent. Deze scholen moeten maatregelen nemen om de kwaliteit van
het onderwijs te verbeteren. Als dat niet gebeurt, of als het niet tot substantiële
verbetering leidt, volgt melding aan mij. Ik zal in die situaties bestuurlijke
maatregelen nemen, zoals vermeld in de hierboven genoemde brief.Op scholen met aanzienlijke kwaliteitsrisico’s (risicovolle scholen),
die (nog) niet zeer zwak zijn, houdt de Inspectie de vinger aan de pols. Na
twee jaar voert de Inspectie opnieuw een periodiek kwaliteitsonderzoek (pko2)
uit. Door de vroegsignalering bij risicovolle en zeer zwakke scholen, één
van de versnellingsmaatregelen waarover ik u in november 2005 geïnformeerd
heb, worden scholen met risico’s sneller in beeld gebracht en kan sneller
worden gereageerd. OCW en Inspectie zullen nu ook de resultaten van het verdiepingsonderzoek
benutten voor verdere ontwikkeling van risicoprofielen zoals die in het geintegreerd
toezicht gebruikt worden. Ook zal het toezichtinstrumentarium rondom bestuur
en management worden aangescherpt. De Inspectie krijgt steeds beter zicht
op de kwaliteiten en problemen van de verschillende scholen en kan efficiënter
en sneller ingrijpen.De uitvoering van de motie Lambrechts/Jungbluth om ouders goed te informeren
helpt hierbij. De Inspectie vraagt de school om in haar bestuurlijke reactie
op de beslissing dat de school zeer zwak is aan te geven op welke wijze zij
de ouders heeft geïnformeerd. Als de Inspectie dit niet voldoende vindt
informeert zij de ouders zelf.De Inspectie heeft al eerder geconstateerd dat er voor schoolverbetering
geen kant-en-klare recepten klaarliggen. Zeer zwakke scholen vertonen gemeenschappelijke
kenmerken, maar verschillen ook aanzienlijk van elkaar. Scholen die zich willen
verbeteren, zullen op basis van een door team en ouders gedeelde visie moeten
kiezen voor een integrale, samenhangende, planmatige en resultaatgerichte
aanpak. Juist zwakke scholen zijn vaak niet in staat op eigen kracht tot zo’n
aanpak te komen. Concrete ondersteuning door bestuur en onderwijsondersteunende
instellingen is dus onmisbaar. Ook een expliciete verplichting om regelmatig
verantwoording af te leggen blijkt een noodzakelijke voorwaarde voor schoolverbetering.
Het is verheugend om te zien dat de besturenorganisaties nu uitdrukkelijk
hun verantwoordelijkheid nemen. Zij gaan de zeer zwakke scholen in het primair
onderwijs ondersteunen in de opstelling en uitvoering van een verbeterplan.
Aandachtspunt bij de ondersteuning van scholen is het gebruik van instrumenten
waarmee scholen zélf in staat worden gesteld vroegtijdig inzicht te
krijgen in de risico’s die zij lopen.Een deel van de ondersteuning door besturenorganisaties bestaat uit gerichte
ondersteuning van individuele scholen. Daarnaast zal in overleg met de organisaties
worden bezien of in de pilots meervoudige publieke verantwoording aandacht
kan worden besteed aan de problematiek van zeer zwakke scholen. In deze pilots
gaat het om het ontwikkelen van effectieve vormen van verantwoording die bijdragen
aan kwaliteitsverbetering en de ontwikkeling van goed bestuur. Aandacht voor
de problematiek van zeer zwakke scholen geeft inzicht in het verfijnen van
instrumenten voor verbetering van de kwaliteit en goed bestuur.Het verdiepingsonderzoek van de Inspectie geeft inzicht in de achtergronden
van het ontstaan van zeer zwakke scholen. Tegelijkertijd zijn er nog
vragen die openstaan en die de Inspectie via vervolgonderzoek wil beantwoorden.
Bijvoorbeeld waarom de problemen erger zijn geworden op de huidige zeer zwakke
scholen,wat de kenmerken van risicovolle scholen zijn en wat veranderingen
in de bestuurlijke context in het primair onderwijs in de afgelopen jaren
voor een effect hebben op zeer zwakke scholen. Halverwege 2007 levert ITS
een onderzoek naar effectieve bestuurlijke contexten voor zeer zwakke scholen.
Op basis van deze onderzoeken wil ik – in overleg met de besturenorganisaties –
het instrumentarium zonodig aanscherpen.5 Eerder signaleren van problemen, meer samenwerken,
betere zorg en veiligheidDe Inspectie schrijft in het onderwijsverslag dat scholen te maken hebben
met een groeiend aantal leerlingen dat extra zorg en begeleiding nodig heeft.
Dit aantal neemt toe in primair en het voortgezet onderwijs en in cluster
4 van de expertisecentra. Het onderwijs is vooral niet goed ingesteld op leerlingen
met zware gedragsstoornissen. Leraren hebben vaak moeite om met zorgleerlingen
om te gaan. De Inspectie stelt dat een toenemend aantal scholen gericht werkt
aan de kwaliteit van de eigen zorg en participeert in een zorgnetwerk. Het
aantal leerlingen met een indicatie voor speciaal onderwijs/leerlinggebonden
financiering groeit vooral in cluster 4.OCW faciliteert scholen om zorgproblemen aan te kunnen pakken:– Er wordt extra geïnvesteerd in de versterking van de leerlingbegeleiding
in het primair en voortgezet onderwijs. Scholen krijgen de mogelijkheid om
een eerstelijns voorziening in de school in te richten om problemen vroegtijdig
te signaleren en om tijdige doorverwijzing te realiseren. Er is voor het primair
onderwijs structureel € 6 miljoen per jaar beschikbaar voor scholen
in grote steden met veel gewichtenleerlingen, en € 44 miljoen voor
alle scholen voor voortgezet onderwijs.– Er is extra geïnvesteerd in voorzieningen voor gedragsmoeilijke
leerlingen die (tijdelijk) niet in het onderwijs te handhaven zijn. Er is
structureel € 19 miljoen per jaar beschikbaar voor het creëren
van zogenaamde reboundvoorzieningen. Daarnaast worden 1 000 extra plaatsen
in het ZMOK-onderwijs gerealiseerd (€ 15 miljoen).Deze maatregelen worden getroffen in het onderwijssysteem. Aanvullend
daarop is het heel belangrijk dat de school kan rekenen op de medewerking
van ouders, lokale instellingen (maatschappelijk werk, jeugdgezondheidszorg
en leerplicht), bureau jeugdzorg en politie. Voor problemen die de school
niet zelf kan oplossen wordt, dankzij Operatie Jong, gezorgd voor een sluitend
zorgnetwerk in en om scholen via de zorgadviesteams (ZAT’s). Op die
manier kan op basis van signalen uit de school snel passende hulp worden geboden.
Het aantal ZAT’s is flink toegenomen (PO 63%, VO 91%,
BVE 65%). Toch heeft een deel daarvan nog niet voldoende interventiekracht,
doordat er lokale partijen ontbreken. Daarom wordt er ook dit jaar hard gewerkt
aan het ondersteunen van scholen en gemeenten zodat ze bestuurlijke afspraken
met lokale partijen kunnen maken.De maatregelen die worden ondernomen om scholen te ondersteunen in hun
zorgbeleid maken het ook mogelijk voor scholen een veilig schoolklimaat te
realiseren. Veiligheid in het onderwijs, waaronder het bevorderen van tolerantie
en het tegengaan van discriminatie, vraagt om blijvende aandacht en investeringen
van alle betrokkenen. De Inspectie geeft aan nog onvoldoende inzicht te hebben
in met name de homotolerantie in het onderwijs. Daarom heb ik in de Veiligheidsmonitor
VO, die dit jaar voor het eerst wordt uitgevoerd, hiervoor specifieke
aandacht gevraagd. De resultaten van deze eerste monitor zijn rond de zomer
beschikbaar.Op 1 augustus 2006 treedt de Wet op de Beroepen in het Onderwijs
(Wet BIO) in werking. Centraal staat de bekwaamheid van de professional en
het blijven onderhouden van die bekwaamheid. Bij die bekwaamheidseisen is
extra aandacht besteed aan zorg. De lerarenopleidingen moeten opleiden tot
die bekwaamheidseisen. Ik zal extra middelen voor professionalisering toevoegen
aan de lumpsum, zodat scholen meer financiële ruimte hebben om de competenties
van hun personeel te vergroten.6 Doorlopende leerlijnenIk deel de mening van de Inspectie dat over de gehele linie, van primair
tot hoger onderwijs, verbeteringen nodig zijn in doorlopende leerlijnen. De
Onderwijsinspectie noemt hiervoor de flexibiliteit van het systeem op de scharnieren
(de doorstroom van leerlingen van de ene onderwijssector naar de andere makkelijker
te maken door belemmeringen weg te nemen), de herkenbaarheid van de uitstroomniveaus,
het versterken van het beroepsbeeld bij jongeren, een verbeterde informatie-uitwisseling
tussen scholen en extra hulp bij taalontwikkeling. Om initiatieven in het
veld mogelijk te maken en uit te breiden is het van belang om de beleidsvoornemens
Governance, Voortijdig Schoolverlaten en Harmonisatie Wetgeving zo snel en
goed mogelijk uit te voeren.Kernpunten van het huidige, op aansluitende leerlijnen gerichte beleid
zijn:– De advisering aan leerlingen in het basisonderwijs over welk vervolgonderwijs
het beste bij hen past moet beter. Hiervoor is een goede gegevensuitwisseling
tussen de verschillende scholen en schoolsoorten nodig.– De nieuwe zorgstructuur (herijking zorg) zorgt voor een betere
overdracht en afstemming van zorgleerlingen. Ik verwacht vooral winst te boeken
met het tijdig bieden van gerichte hulp en begeleiding in de overgang van
primair naar voortgezet onderwijs.– Er komt een kennisgemeenschap over taalachterstanden, waarin theorie
en praktijk bij elkaar wordt gebracht. Ik vraag onderwijsorganisaties aandacht
voor taalachterstanden, omdat zij de bewustwording in het onderwijsveld kunnen
vergroten.– Dankzij leerlingvolgsystemen kunnen scholen de individuele vorderingen
en ontwikkelingen van leerlingen systematisch bijhouden. Op die manier kunnen
ze in hun lessen rekening houden met de verschillen die er zijn tussen leerlingen.
Vrijwel alle scholen in het basisonderwijs gebruiken zo’n systeem.– Het Digitaal Overdrachts Dossier (DOD) PO-VO standaardiseert zowel
de «koude» (van systeem naar systeem) als de «warme»
(van docent naar docent) overdracht. De DOD wordt gefinancierd uit de lumpsum.– Onder leiding van Schoolmanagers_VO wordt gewerkt aan een standaard
voor een elektronisch leerdossier, gefaciliteerd door OCW.– Dankzij ZioS (zie het hoofdstuk over zorg) wordt in 2006 bijzondere
aandacht besteed aan de overgangen tussen PO-VO en VMBO-MBO. Doelstelling
is het stimuleren en ondersteunen van een «warme overdracht» van
onderwijsen zorggegevens van leerlingen. Dit vraagt ook de komende jaren de
aandacht van de Onderwijsinspectie.Om nog meer verbeteringen in de doorlopende leerlijn mogelijk te maken
werk ik aan brieven over voortijdig schoolverlaten, invulling van de zorgplicht
en een kaderstellende voorzieningenwet.7 Voortijdig schoolverlaten en rendement BVE-sectorDe Inspectie constateert dat het aantal voortijdig schoolverlaters in
het VMBO en MBO hoog is. In de inleiding van het onderwijsverslag staat dat
er een groeiende groep leerlingen is die zonder diploma het onderwijs verlaat.
Een groep waarvan de omvang nog onvoldoende scherp in beeld is. Volgens de
Inspectie is het nodig om meer in te zetten op het voorkomen van voortijdig
schoolverlaten, door onder andere de band tussen school en leerling te versterken,
het onderwijs aantrekkelijker te maken, de begeleiding van leerlingen te verbeteren
en gewenst gedrag te belonen. Uit de laatste Sardes gegevens blijkt, in tegenstelling
tot wat de Inspectie schrijft, dat er een kleine daling van het aantal voortijdig
schoolverlaters is. Het totale aantal geregistreerde nieuwe voortijdige schoolverlaters
is afgenomen met zo’n 10%, van 64 000 in 2004 naar 57 000
in 2005. De daling van het afgelopen jaar is nog lang niet sterk genoeg. Als
het beleid hetzelfde blijft gaat het kabinet haar doelstelling niet halen:
een vermindering van het aantal voortijdig schoolverlaters met 30%
in 2006 en met 50% in 2010 ten opzichte van 2002. De Tweede Kamer is hierover per brief op 1 november 2005 geïnformeerd
(Tweede Kamer, 2005–2006, 26 695, nr. 26).Op dit moment wordt de schooluitval bestreden met de volgende activiteiten:– De RMC-wet uit 2001 is ingevoerd om de registratie van voortijdig
schoolverlaters te verbeteren en jongeren terug te leiden naar onderwijs of
arbeidsmarkt. De beschikbare middelen voor RMC zijn in 2005 en 2006 verhoogd
van 11 naar 16 miljoen.– De assistentenroute (MBO-1) is in het VMBO geïntroduceerd.– De middelen voor de Voorbereidende Ondersteunende Activiteiten
(VOA) in het MBO worden verhoogd.– Op basis van de nota «VMBO: het betere werk» wordt
het praktijkleren in het VMBO versterkt en wordt meer ruimte gegeven voor
maatwerk en voor onderwijs dat gericht is op de ontwikkeling van competenties.– Door een betere informatievoorziening over de uitstroom en het
aantal gediplomeerden in het ROC worden overstappers naar een andere opleiding
niet meer als voortijdig schooluitvallers geteld. Dat geeft eerlijkere cijfers.– De invoering van competentiegericht onderwijs in het MBO zal aantrekkelijker,
praktijkgericht onderwijs opleveren waardoor meer jongeren blijven leren.– Er is een wetsvoorstel ingevoerd dat samenwerkingsconstructies
tussen VO-scholen en BVE-instellingen mogelijk maakt, speciaal bedoeld voor
risicojongeren.OCW versterkt de aanpak van voortijdig schoolverlaten. De Tweede Kamer
ontvangt hiervoor binnenkort de nota «Aanval op de uitval». Deze
nota bevat een diepgaande analyse van de problematiek zodat de aanpak zo effectief
mogelijk gemaakt kan worden. Er staan concrete maatregelen in die op korte
termijn uitgevoerd kunnen worden.8 Bèta en techniek in het onderwijsIk deel de conclusie van de Inspectie dat er goede vorderingen worden
gemaakt met de uitvoering van het Deltaplan Bèta/techniek. In het voortgezet
onderwijs gebeurt dat dankzij het Universum Programma en de vijf vernieuwingscommissies
(voor alle bestaande bètavakken en het nieuwe geïntegreerde bètavak
natuur, leven en techniek). Er wordt gewerkt aan bètaonderwijs met
meer ruimte voor docenten, meer verbindingen met de buitenwereld (bedrijven,
hoger onderwijs) en een meer actieve, onderzoekende houding van leerlingen.
Daarbij is er uitdrukkelijke aandacht voor de samenhang tussen
de verschillende bètavakken. Bij alle vakken worden modules ontwikkeld
en beproefd die op een nieuwe onderwijsdidactiek zijn gebaseerd. Voor drie
van de vakken start dit jaar al een proef met een experimenteel nieuw examenprogramma
op scholen. De twee andere vakken volgen in 2007.De Inspectie constateert veel verbeteringen op het gebied van techniek
in het primair onderwijs. Scholen besteden meer uren aan techniek en het vak
wordt beter verankerd in het schoolbeleid. De Inspectie wijst er echter wel
op dat bèta/techniek in het primair onderwijs slechts bij een kleine
groep scholen een structurele plaats heeft: 530 VTB-scholen (VTB = Verbreding
Techniek in het Basisonderwijs). Ik deel de mening dat dit niet genoeg is
voor een structurele verandering, daarom is er op langere termijn ruimte voor
2530 VTB-scholen. Dat scholen graag willen starten, blijkt uit het hoge aantal
aanmeldingen (1200 in 2006) voor het programma.Er zijn scholen die problemen ervaren om goed techniekonderwijs te geven,
ze zijn minder tevreden over de gebruikte methode en/of materialen. Dat kan
een gevolg zijn van een groter gevoel van urgentie voor techniekonderwijs
en een kritischer houding over de beschikbare lesmaterialen, óf van
een achterblijvend aanbod. In de komende jaren zal duidelijk worden of hier
sprake is van een trend. Het Platform Bèta en Techniek (PBT) kiest
er bewust voor geen nationaal curriculum voor techniekonderwijs te maken,
maar ziet juist meerwaarde in een lerende aanpak binnen de school.De Inspectie oordeelt dat PBT te weinig aandacht heeft voor meisjes door
een brede, ongedifferentieerde aanpak. Op basis van de ervaringen met Axis
heb ik juist gekozen voor die brede aanpak. Er wordt extra aandacht voor de
problematiek van meisjes & techniek gevraagd door scholen bewust te maken
en te helpen met oplossingen, bijvoorbeeld met het landelijke expertisebureau
vrouwen/meisjes en bèta/techniek (VHTO). Omdat ook ik van mening ben
dat het aantal meisjes in bèta/techniekstudies omhoog moet, zal ik
in de tussentijdse evaluatie van het PBT-programma de effecten van de verschillende
programmalijnen op in- en uitstroom van meisjes laten opnemen.Er wordt door scholen en instellingen hard gewerkt aan een betere afstemming
tussen VO en HO. Dat gebeurt onder andere met het Universumprogramma in het
VO en het Sprintprogramma in het HO. Uit een audit naar HBO-Sprint blijkt
dat er vertrouwen over de uitgezette koers is voor het grootste deel van de
18 HBO-instellingen en dat de instellingen op de goede weg zijn met hun uitvoering.
Het Sprintprogramma wordt verbeterd op monitoring, onderzoek en kennisuitwisseling.
Het binnenkort te starten mentorenprogramma Bèta 1op1 richt zich op
leerlingen van 4,5 en 6 VWO die talent hebben voor bèta/technische
studies, om de studiekeuze voor een bèta/technische richting positief
te beïnvloeden. Het project koppelt leerlingen aan bètastudenten,
zodat ze persoonlijk begeleid worden.Kortom: ik onderschrijf dat de vooruitgang veelbelovend is. We zijn op
de goede weg en aan de knelpunten wordt hard gewerkt. In 2007 komt er voor
het eerst € 60 miljoen voor het Deltaplan Bèta/techniek beschikbaar.
Het PBT stimuleert hiermee vernieuwingen en verbeteringen. Eind 2006 komt
een midterm review op het totale programma van PBT om na te gaan in hoeverre
de doelstellingen gehaald worden en wat er beter kan.9 Toegankelijkheid HOWe streven naar een verhoging van het aantal hoger opgeleiden. Daartoe
moet aan de ene kant de toegankelijkheid van het hoger onderwijs worden vergroot,
en aan de andere kant het rendement worden verbeterd. De Inspectie wijst op
de mogelijke spanning in deze doelstellingen en op de onhelderheid ervan.
Dit komt uitgebreid aan de orde in de beleidsreactie op het rapport van de
Onderwijsraad, «De helft van Nederland hoogopgeleid». Centraal
hierin staat helder te krijgen wat de ambitie is, en hoe je het al dan niet
bereiken van deze ambitie meet.De Lissabondoelstelling (een groei van de deelname aan het hoger onderwijs
tot 50% in 2010) is maar één kant van het verhaal. Een
ander belangrijk punt is het aandeel hoger opgeleiden in de totale beroepsbevolking
en de gegevens over ongediplomeerde uitval en rendement.De Inspectie merkt op dat vergroting van de deelname gepaard kan gaan
met verlaging van het niveau en grotere uitvalrisico’s. Die kans acht
ik klein, omdat we de deelnamevergroting en het verkleinen van de uitval juist
willen bereiken door verhóging van de kwaliteit van het onderwijs.
Kwaliteit staat dus voorop. De experimenten met selectie en differentiatie
van collegegeld en het streven naar meer maatwerk hebben als doel de kwaliteit
te verhogen. Meer maatwerk moet het ook mogelijk maken de deelname van allochtone
studenten te vergroten.De experimenten met selectie aan de poort en collegegeldverhoging hebben
de bedoeling excellentie in het hoger onderwijs te bevorderen. Verhoging van
het collegegeld biedt instellingen meer financiële mogelijkheden om excellentie
te realiseren. Selectie stelt de instellingen in staat de meest geschikte
studenten te werven. Het is niet de bedoeling selectie in te zetten om de
toegankelijkheid te beperken. Selectie kan bijdragen aan «de juiste
student op de juiste plaats», waarmee de kans dat de student de opleiding
met succes afrondt veel groter wordt. We willen duidelijker zicht krijgen
op de mogelijkheden om excellentie te bereiken en weten wat de effecten op
de toegankelijkheid zullen zijn.De Inspectie wijst op onderzoek van Mellenbergh, waaruit blijkt dat selectie
net achter de poort effectiever is. De nieuwe ronde experimenten die net is
gestart sluit hierop aan. Deze experimenten zijn gericht op kwaliteitsverhoging
in de vorm van «honours programma’s», zonder selectie of
collegegeldverhoging. Voor honours programma’s vindt selectie binnen
de opleiding plaats, maar niet «aan de poort».Om deelname van allochtoon talent te ondersteunen wil ik talent naar voren
brengen en rolmodellen presenteren. Bijvoorbeeld via de jaarlijkse uitreiking
van de ECHO Award voor talentvolle allochtone studenten en de financiële
ondersteuning van het Ambassadeursnetwerk van ECHO. Maar ook door het brengen
van bezoeken aan onderwijsinstellingen en bedrijven die goed met allochtoon
talent omgaan en via de financiële ondersteuning van het UAF; de stichting
voor vluchtelingstudenten.De maatschappelijke waarde van getuigschriften moet boven iedere twijfel
verheven zijn. De recente signalen van de Inspectie vervullen ons daarom met
zorg. De kleinschalige en beperkte onderzoeksopzet maakt breder onderzoek
noodzakelijk, zodat we kunnen zien of de uitkomsten representatief zijn voor
het héle hoger onderwijs. De Inspectie heeft dat gelukkig aangekondigd.
Het wetsvoorstel WHOO bevat een pakket aan maatregelen tot verbetering van
de professionaliteit van de examinering. De examencommissie wordt versterkt,
de raad van toezicht verzwaard en er zijn plannen om het accreditatiekader
voor toetsing en examinering fors aan te scherpen. De hogescholen
hebben in hun nieuwe branchcode afspraken gemaakt over hoe zij het interne
toezicht op de naleving van wet en regelgeving organiseren.De Inspectie vraagt aandacht voor inconsistenties en gedetailleerdheid
van de regelgeving voor toelating tot examens omdat er daardoor juist een
risico is dat de regels niet worden nageleefd. Die regelgeving is echter het
resultaat van overeenstemming tussen het VO en het HO; ze beoogt studenten
en instellingen duidelijkheid te bieden. Voor de meeste opleidingen geldt
dat studenten vooraf weten welke eisen aan hen worden gesteld. Dat instellingen
de vooropleidingseisen niet naleven vind ik daarom onvoldoende aanleiding
om de regelgeving te wijzigen.10 OnderwijspersoneelHet onderwijspersoneel vergrijst. De definitieve uitstroom naar (pre)pensioen
is daardoor de afgelopen jaren fors gegroeid: van ongeveer 4 000 medewerkers
in 2001 naar ongeveer 7 000 in 2004. Volgens de Inspectie vormt de toenemende
vergrijzing een bedreiging voor het onderwijs. De instroom in de lerarenopleidingen
is volgens de Inspectie onvoldoende groot om aan de vervangingsvraag in het
voortgezet onderwijs te kunnen voldoen. De Inspectie verwacht de grootste
tekorten in de economische, exacte en beroepsgerichte vakken.Ik deel de bevindingen van de Inspectie, maar wil die specificeren.De arbeidsmarkt in het primair en voortgezet onderwijs is nu bijna in
evenwicht. Er zijn geen lerarentekorten meer. De verschillen tussen regio’s
zijn klein, hoewel in de (groot)stedelijke regio’s vooral voor managementfuncties
het percentage vacatures iets hoger ligt. Bijna alle leraren die in 2004 hun
diploma behaalden hebben in het afgelopen jaar een baan gevonden. Regionaal
zijn er wel verschillen. Vooral in de perifere regio’s is de kans op
werkloosheid hoger, doordat de groei van het leerlingenaantal lager uitvalt
dan verwacht. De verwachting is dat de arbeidsmarkt voor het primair onderwijs
ook de komende jaren vrijwel in evenwicht blijft. Voor het voortgezet onderwijs
wordt inderdaad een aanzienlijk tekort voorzien. Als de economie tot 2010
sterk aantrekt, kan het tekort aan leerkrachten zelfs oplopen tot circa 5
procent van het totale aantal banen in 2010. Voor een meer uitgebreide uiteenzetting
omtrent de arbeidsmarktraming verwijs ik u naar de Nota Werken in het onderwijs
2006.Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor een goede personeelsvoorziening
en een goed personeels- en opleidingsbeleid. Zij moeten zich grondig voorbereiden
op de toekomst, bijvoorbeeld door personeel om te scholen voor toekomstige
vacatures. Daarom krijgen scholen extra geld voor professionalisering van
het personeel. Op dit moment ben ik in gesprek met sociale partners om resultaatsafspraken
te maken over de inzet van deze middelen. Op basis van een meerjarenpersoneelsplanning
kunnen scholen bepalen wat er nodig is om ook in de toekomst over voldoende
en competent personeel te beschikken. De Inspectie constateert dat slechts
een deel van de scholen zo’n plan heeft: in het primair onderwijs 14%
en in het voortgezet onderwijs iets meer dan een kwart van de scholen.In 2005 heeft het Ministerie van OCW een aantal scholen in primair onderwijs,
voortgezet onderwijs en BVE financieel ondersteund om voorbeelden te ontwikkelen
van een meerjarenpersoneelsplanning. Deze voorbeelden worden verspreid via www.ipb-onderwijs.nl en landelijke conferenties over strategisch
personeelsbeleid. Op dit moment ben ik in gesprek met onderwijsorganisaties
om afspraken te maken over hun rol bij de verspreiding van deze voorbeelden.
De Inspectie kijkt welke maatregelen scholen nemen om te zorgen
dat er nu en in de toekomst voldoende en bekwaam personeel beschikbaar is.
Daarnaast ontwikkelt de Inspectie een werkwijze om op proportionele wijze
toezicht te houden op het personeelsbeleid van scholen.Dankzij de motie-Dittrich is er extra geld (€ 29 miljoen) beschikbaar
voor het schooljaar 2006–2007. Hiermee kunnen scholen net afgestudeerde
leraren boven de formatie aanstellen. De middelen kunnen ook worden aangewend
om de doorstroom te bevorderen van leraren primair onderwijs naar het voortgezet
onderwijs. Leraren die daarvoor belangstelling hebben kunnen doorstromen naar
een baan in het voortgezet onderwijs en een opleiding tot tweedegraads bevoegdheid
volgen. De tekorten in het voortgezet onderwijs worden op die manier beperkt én
de pasafgestudeerde studenten van de lerarenopleiding basisonderwijs worden
behouden voor het onderwijs.Specifiek gericht op de bètavakken voert het Platform Bèta
Techniek in opdracht van het Ministerie van OCW het beleidsexperiment «Bètabeurzen»
uit. Met het experiment wordt getoetst in hoeverre innovatie van het onderwijs
en het stimuleren van studenten door financiële prikkels een positief
effect heeft op studiekeuze en studierendement.Het gaat om een experiment over twee studiejaren: 2004/2005 en 2005/2006,
bij een beperkt aantal opleidingen bèta en techniek. Het gaat om opleidingen
waarvan is gebleken dat de behoefte aan afgestudeerden op de arbeidsmarkt
zeer urgent is. Het experiment loopt onder andere bij de lerarenopleiding
wiskunde (WO en HBO). Afhankelijk van de uitkomsten wordt gekeken of de maatregel
definitief wordt ingevoerd.Op mijn verzoek heeft de Inspectie een tussenevaluatie van het «Convenant
Scholing en begeleiding zittende leraren in het voortgezet onderwijs in de
G4 en Almere» uitgevoerd. De belangrijkste conclusie is dat scholing
en begeleiding van onbevoegde leraren niet automatisch structureel georganiseerd
wordt tussen scholen en opleidingen.Er is geen gemeenschappelijk gedragen visie over doel, inhoud en wijze
van opleiden en begeleiding. Terwijl dat noodzakelijk is bij het opleiden
van personeel. Scholen en lerarenopleidingen zijn zelf aan zet om dit te verbeteren.
OCW stimuleert ze zoveel mogelijk, bijvoorbeeld via regionale bijeenkomsten
in de (door OCW gefinancierde) ontwikkelprojecten opleiden in de school. De
beste voorbeelden worden verspreid via www.ipb-onderwijs.nl, via landelijke conferenties over strategisch personeelsbeleid en
via regionale rondetafels.11 Het groene onderwijsVMBO-groenDe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hecht als verantwoordelijke
voor het AOC-onderwijs grote waarde aan de groene leeromgeving van het VMBO-groen.
De omgang met dieren en planten zorgt voor een stimulerende en warme leeromgeving
voor de VMBO-leerling. Dit is vooral belangrijk voor zwakke leerlingen die
extra zorg en begeleiding nodig hebben. Volgens de Inspectie maakt voor veel
ouders die zorg het VMBO-groen aantrekkelijk. Van oudsher is het percentage
zorgleerlingen in het VMBO-groen dan ook relatief hoog. De laatste vijf jaar
is het percentage LWOO-geïndiceerde leerlingen verder gestegen. Dat is
zorgelijk, want er zijn ook hoger opgeleiden uit het MBO en HBO nodig omdat
het werk binnen de agro-industrie, in de landbouw en in de natuur steeds complexer
wordt. Volgens de Raad voor het Landelijk Gebied heeft het groene onderwijs
meer ruimte nodig om aan de vraag naar beroepskrachten voor het landelijk
gebied te kunnen voldoen (Advies over groen onderwijs
van 7 december 2004). Het aantal leerlingen in de BOL, niveau 3 en 4, neemt de laatste vijf jaren af en doorstroom van MBO- naar HBO-groen
is gering. LNV wil de doorstroom naar niveau 3 en 4 MBO verbeteren en uitbreiden.
Hiervoor wordt het experiment Theoretische Leerweg uitgevoerd.Uit onderzoek blijkt dat bijna alle vbo-locaties van AOC’s de mogelijkheid
hebben om de gemengde leerweg aan te bieden. Dit vindt in toenemende mate
plaats via regionale arrangementen en samenwerkingscontracten met het niet-groene
voortgezet onderwijs (inventarisatie van Onderwijsadviesbureau de Jager van
27 januari 2006). De observatie van de Inspectie dat er weinig samenwerking
tussen groen- en niet-groen-VMBO is, wordt dus niet gedeeld.Het totale aantal leerlingen in het VMBO-groen groeit gestaag. De laatste
tien jaar is het VMBO-groen meer dan verdubbeld. De grote toename van leerlingen
geeft aan dat er behoefte is aan een groene leeromgeving. Het VMBO-groen scoort
goed als het gaat om kwaliteitsaspecten zoals het schoolklimaat, het leerstofaanbod
en de opbrengsten in de onderbouw van de kader- en basisberoepsgerichte leerweg.
In de bovenbouw kader- en basisberoepsgerichte leerweg wijken de opbrengsten
niet af van het overige VMBO. De Inspectie geeft aan dat het VMBO-groen vooral
meer aandacht moet besteden aan onderdelen die te maken hebben met formele
verantwoording richting LNV: kwaliteitszorg, onderwijstijd en toetsing. Hieraan
wordt gewerkt in het project GOAL van de AOC-raad.MBO-groenDe Inspectie besteedt aandacht aan de kwaliteit van de examens van het
MBO, zoals beoordeeld door het KCE (Kwaliteitscentrum Examinering). Uit het
verslag blijkt dat de AOC relatief slecht scoren. De opleidingen op het gebied
van Landbouw en Natuurlijke Omgeving vertegenwoordigen 8% van het totale
aantal in 2004/2005 onderzochte opleidingen. Van deze opleidingen heeft 64%
een voorwaardelijke verklaring ontvangen, en 10% een afkeurende. Voor
de verbetering van de examenkwaliteit stelt de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit jaarlijks (conform OCW-beleid) extra middelen beschikbaar
aan de instellingen als onderdeel van de rijksbijdrage. Gezien het afwijkende
beeld van de uitkomsten van de AOC heeft de minister van LNV eenmalig een
extra bedrag beschikbaar gesteld voor de verbetering van de examenkwaliteit
(en kwaliteitsborging). Het is daarbij goed om te constateren dat er bij de
AOC’s reeds sprake is van verhoogde inspanning om de kwaliteit van de
examens te verbeteren. Zowel de verbetertrajecten van de afzonderlijke instellingen
als de gezamenlijke acties worden gericht ondersteund. De aanvullende middelen
zijn beschikbaar gesteld aan de AOC-Raad, die het ondersteuningspakket zal
coördineren. De AOC-Raad heeft hiervoor een actieplan verbetering examinering
opgesteld. Einddoel is een hoger percentage goedkeurende verklaringen in schooljaar
2005/2006 en een blijvende uitstraling naar de toekomstige examens.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VIII-221.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl