Relatie voeding en gezondheid; Verslag schriftelijk overleg over de nota "Nederland: Goed Gevoed?"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26229, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26229 nr. 3

06-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen PvdA-fractie 123456789101112Vragen VVD-fractie 1314151617Vragen CDA-fractie 18192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051Vragen D66-fractie 5253545556Vragen GroenLinks-fractie 57585960616263646566676869707172737475767778Vragen SP-fractie 798081828384858687888990919293Vragen fracties van GPV en RPF 949596979899100
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26229Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 229Relatie voeding en gezondheidnr. 3VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 6 januari 1999Een aantal in de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 vertegenwoordigde fracties hebben de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport een aantal vragen voorgelegd over de nota Nederland: Goed
Gevoed?De minister heeft deze vragen bij brief van 24 december 1998 beantwoord.De vragen en antwoorde zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,Teunissen Vragen PvdA-fractie 1Is de derde voedselconsumptiepeiling inmiddels afgerond? (blz. 10)Ja. De resultaten van de derde voedselconsumptiepeiling en van de trends
in de voedselconsumptie in Nederland over de afgelopen 10 jaar zijn op
10 december aan de staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
en aan mijzelf aangeboden. De Gezondheidsraad zal advies worden gevraagd over
de betekenis van deze gegevens voor de voedingsstatus van de burger en de
implicaties voor de volksgezondheid. Na ontvangst van dit advies wordt de
Kamer ingelicht over de resultaten van de peiling, de trends en de betekenis
hiervan voor het beleid. 2Worden bij de risicoschatting van potentieel schadelijke stoffen
ook de in de grondstoffen van nature aanwezige toxinen en de schadelijke stoffen
betrokken die vrijkomen bij «onveilige» bereidingswijzen (de trends
zouden daarop in positieve, dan wel negatieve zin van invloed kunnen zijn)?
(blz. 10)In de voedselproductieketen kunnen op verschillende manieren potentieel
schadelijke stoffen voorkomen. Allereerst zijn daar de toelatingsstoffen,
zoals bestrijdingsmiddelen, diergeneesmiddelen en ook additieven. Deze stoffen
worden bewust toegevoegd in de voedselproductieketen, maar zij worden voorafgaand
getoetst op veiligheid, hetgeen een voorwaarde is voor de toelating. Voorts
kunnen milieucontaminanten in onze voeding terechtkomen. De besmetting hiermee
wordt vooral via brongericht beleid geprobeerd te voorkómen. Omdat
dat niet altijd mogelijk is, worden soms normen gesteld voor dergelijke stoffen
gebaseerd op een risicoschatting. Dan komen er ook nog toxinen voor in levensmiddelen,
deels van nature deels, doordat schimmels op het product aanwezig zijn die
deze toxinen kunnen vormen. In het laatste geval worden deze stoffen als contaminant
beschouwd en wordt zonodig een norm gesteld op basis van een risico- schatting.
Stoffen, die geheel van nature in de voeding voorkomen maar wel een mogelijk
schadelijk effect kunnen veroorzaken, zijn in het algemeen geen onderwerp
van normstelling. Wel kan bij de plantenveredeling met deze stoffen rekening
gehouden worden. Van nature voorkomende stoffen kunnen ook een positieve werking
hebben bijvoorbeeld op chronische ziekten. Het is niet duidelijk waarop in
de vraag gedoeld wordt met de uitdrukking «onveilige bereidingswijzen».
Hebben deze betrekking op de industriële bereiding of de privé-sfeer.
Voor wat betreft industriële bereiding zijn soms normen gesteld, zoals
voor het rookproces. Daarnaast ziet de Inspectie Gezondheidsbescherming Waren
en Veterinaire zaken erop toe dat er geen onveilige bereidingswijzen worden
gebruikt. 3Waarom wordt niet voorgesteld de deskundigheid in de thuiszorg te
bevorderen? (blz. 13 jo. 34/35)Op blz. 28 van de nota wordt onder «thuiswonende ouderen»
vermeld dat «maatregelen zullen worden genomen om hulpbiedenden optimaal
uit te rusten voor deze taak». In het actieprogramma wordt onder ouderen,
organisatorisch vermeld: «het opzetten van een netwerk ondersteuning
voedingsmaatregelen in de thuiszorg». Dit netwerk is erop gericht om
de samenwerking tussen hulpbiedenden en diëtisten in de thuiszorg te
verbeteren, zodat de hulpbiedenden beter (en deskundiger) hun signaleringsfunctie
kunnen uitoefenen en, waar nodig, informatie kunnen geven of thuiswonenden
kunnen helpen om hun voedingsinname te verbeteren. Met netwerk
wordt bedoeld dat een en ander op een systematische wijze wordt gedaan. 4Op welke wijze wordt bevorderd dat maaltijdverstrekkingen (tafeltje
dekje e.d.) aan het eind van de dag plaatsvinden m.n. waar dit aansluit bij
de keuze van de cliënt? (blz. 13 jo. 35)Het Voedingscentrum zal gevraagd worden om samen met de zorginstellingen
de mogelijkheden na te gaan tot een bredere implementatie van een dergelijke
maatregel en een plan van aanpak hiervoor uit te werken. Met name zullen ook
de logistieke consequenties van dergelijke maatregelen voor de zorginstellingen
aandacht krijgen. 5Is de betere levensverwachting van personen met zogenaamde alternatieve
voedingsgewoonten slechts gerelateerd aan een bewust consumptiegedrag in het
algemeen of speelt ook, en zo ja in welke mate, het vermijden van stoffen
(bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen) een rol? (blz. 13 jo. 35)De betere gezondheidstoestand van personen met zogenaamde alternatieve
voedingsgewoonten in relatie tot welvaartsziekten en risico-factoren is toe
te schrijven aan een betere voedselkeuze. De (toenmalige) Voedingsraad constateerde
in het algemeen bij deze groep bijvoorbeeld een lagere vetinname, een lagere
verzadigd vet inname, en een hogere inname van groente, fruit, complexe koolhydraten
en vezel. 6Wanneer is het advies van de Gezondheidsraad m.b.t. verrijking van
levensmiddelen met foliumzuur te verwachten? (blz. 16)De Gezondheidsraad geeft in haar Werkprogramma 1999 aan medio 1999 te
adviseren ten aanzien van de foliumzuurprofylaxe. 7Wordt onder de beroepsgroepen waarop de Stichting Zorg voor Borstvoeding
zich richt mede verstaan de eerstelijns gezondheidszorg? (blz. 17)De Stichting Zorg voor Borstvoeding richt zich in het bijzonder op ziekenhuizen
(kraamafdelingen), kraamcentra, en verloskundigenpraktijken. 8Waarom wordt de (positieve) relatie tussen borstvoeding en osteoporose
niet genoemd? (blz. 17)Het geven van borstvoeding heeft een groot aantal positieve effecten op
de gezondheid van zowel moeder als kind. De opsomming op bladzijde 17
van de nota is niet bedoeld als een volledige weergave hiervan, maar ter verduidelijking
van de aard van de gezondheidseffecten. 9Op welke wijze wordt de kennisbevordering van huisartsen m.b.t. de
rol van voeding voor de gezondheidstoestand van chronisch zieken gestimuleerd?
(blz. 18 jo. 35)Het vak voeding is geen verplicht onderdeel van de huisartsenopleiding.
Aandacht voor voeding vindt op ad hoc basis plaats. Wel kunnen hiernaast huisartsen
door bijscholing hun kennis over voeding vergroten. Het Voedingscentrum
heeft een leerstoelen-programma, waarbij aan enkele universiteiten voor dit
doel bijzondere leerstoelen zijn geïnstalleerd. Daarnaast heeft het Voedingscentrum
een Stuurgroep Voedingsleer en huisartsengeneeskunde in het leven geroepen
met als doel het stimuleren dat voedingsleer wordt geïntegreerd in het
huisartsgeneeskundig handelen. Het Nederlands Huisartsengenootschap werkt
in samenwerking met het Voedingscentrum aan het opnemen van voeding in het
«Huisartsen Informatie Systeem». Dit systeem is gericht op consultondersteunende
informatievoorziening, waaronder informatie over chronische ziekten. 10Wat is de oorzaak van de stijging van het aantal mensen met allergie?
(blz. 18)Er zijn geen harde gegevens beschikbaar over de stijging van allergieën.
Allergologie is een relatief nieuw aandachtsveld, dit betekent dat de beschikbare
gegevens betrekking hebben op een beperkte tijdspanne. 11Welke actie onderneemt Nederland binnen de EU (Richtlijnen etikettering,
New Food) om de informatie aan de consument en diens keuzevrijheid t.a.v.
producten te optimaliseren? Kan worden gegarandeerd dat voor de consument
g.g.o.-vrije producten en glutenvrije producten beschikbaar en als zodanig
herkenbaar zijn? (blz. 19 jo. 31)Kortgeleden hebben de departementen van VWS en LNV opdracht gegeven om
een onderzoek te laten uitvoeren naar de begrijpelijkheid van de informatie
op het etiket voor de consument. Regelgeving over etikettering van levensmiddelen
is echter geharmoniseerd in de Europese Unie en geen nationale bevoegdheid.
In het algemeen vind ik dat de informatie-voorziening aan de consument nog
verbeterd kan worden. In de discussies rondom het Groenboek Levensmiddelen
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen zal ik nadere voorstellen
doen. Over het onderwerp biotechnologie en levensmiddelen heb ik de Kamer
in februari 1997 geïnformeerd middels de Voortgangsrapportage biotechnologie
en levensmiddelen en regelmatig door antwoorden op vragen uit de Kamer over
dit onderwerp. In de loop van volgend jaar zal ik een 2e Voortgangsrapportage
Biotechnologie en Levensmiddelen aan de Kamer sturen. In deze rapportage zal
uitgebreid op het vraagstuk van de etikettering van producten van ggo's ingegaan
worden. Overigens is het beleid gericht op een zo groot mogelijke keuzevrijheid
van de consument. De verplichtingen met betrekking tot het vermelden van het
ggo-karakter van levensmiddeleningrediënten is geregeld middels verordeningen
van de Europese Unie en wel te weten de verordening (EG) 258/97 en de Verordening
(EG) 1139/98. Nederland heeft hier geen nationale bevoegdheid meer. Momenteel
onderzoek ik de mogelijkheden om ook de term ggo-vrij wettelijk in te vullen.
Ik ben voornemens hierover een voorstel bij de Europese Commissie te notificeren.
Ik zal de Kamer hierover zo spoedig mogelijk inlichten. Voor wat betreft de
beschikbaarheid van glutenvrije producten merk ik op dat er een scala aan
glutenvrije producten beschikbaar is. De Inspectie Gezondheidsbescherming,
Waren en Veterinaire zaken houdt toezicht op het gebruik van de bewering glutenvrij. 12Is inmiddels besloten t.a.v. het voedselconsumptie-onderzoek een
continu-systeem op te zetten? Zo neen, waarom niet? (blz. 26) Over het vervolg van het voedselconsumptie-onderzoek zullen de staatssecretaris
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en ik advies vragen aan de Gezondheidsraad.
Nu de derde landelijke voedselconsumptiepeiling is afgerond, is het nuttig
nogmaals na te gaan wat de meest informatieve en efficiënte opzet is.
Hierbij zullen vragen aan de orde zijn als: wat voor systeem geeft het beste
antwoord op de beleidsvragen, worden in deze opzet voor alle vragen adequate
antwoorden verkregen, is het mogelijk de marktpartijen meer te betrekken bij
opzet en exploitatie van zo'n systeem enzovoorts. Na ontvangst van het advies
van de Gezondheidsraad zal ik, samen met de staatsecretaris van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij besluiten over de wijze van continuering. Onverlet
blijft dat voedselconsumptie-onderzoek een belangrijk instrument is voor het
voedingsbeleid. Vragen VVD-fractie 13Kan een evaluatie van de effectiviteit van de publiekscampagnes worden
gegeven?De campagne «Let op Vet» heeft plaatsgevonden tussen 1991
en 1996. De campagne is zowel tussentijds als na afloop geëvalueerd.
De campagne «Goede voeding, wat let je?» is in 1997 gestart en
heeft een looptijd van 5 jaar. De resultaten van de Let op Vet-campagne
hebben als basis gediend voor de opzet en vormgeving van de campagne Goede
voeding, wat let je? Uit de resultaten blijkt dat de campagne leidt tot voldoende
bekendheid en aandacht bij de doelgroep, maar dat er een aantal belemmeringen
zijn voor een verandering van de voedselkeuze. De campagnes hebben geresulteerd
in productaanpassingen en veranderingen in attitudes en aankoopgedrag van
de consument. De campagnes slaan ook goed aan bij de detailhandel. Uit de
voedselconsumptiepeilingen blijkt dat er succes behaald is ten aanzien van
de doelstellingen van de Let op Vet-campagne (verlaging van de vetconsumptie,
in het bijzonder die van verzadigd vet). De totale vetconsumptie is gedaald,
waarbij het einddoel in zicht komt. De inname van verzadigd vet is in eerste
instantie gedaald maar stagneert nu. Nadere analyses van de onlangs bekendgemaakte
resultaten van de laatste voedselconsumptiepeiling zullen hier meer inzicht
in moeten geven. Wat betreft de doelstellingen van de campagne Goede voeding,
wat let je? kunnen nog geen positieve resultaten op het niveau van de feitelijke
consumptie worden gemeld. 14Kan naar aanleiding van tabel 3 (blz. 23) een overzicht
worden gegeven van de benodigde beleidsinspanningen? Waarom zijn er op het
terrein van de ouderen geen interventies gepleegd, gericht op kennisvergroting?De beleidsinspanningen zijn in de nota per doelgroep geconcretiseerd in
het actieprogramma op blz. 34 en 35 . Op het terrein van beleidsinspanningen
gericht op kennisvergroting zie ik ouderen niet als een bijzondere doelgroep.
De «groep» ouderen onderscheidt zich namelijk op dit punt niet
van de Nederlandse bevolking in het algemeen. Bij personen met lage sociaal-economische
status, allochtonen en jongeren ligt dit echter anders. Zij beschikken nog
niet over voldoende kennis (jongeren) of hebben een kennisachterstand. Daarom
zijn voor deze groepen specifieke inspanningen gericht op kennisvergroting
het meest aangewezen. Voor ouderen zijn andere maatregelen, zoals die in het
actieprogramma worden genoemd noodzakelijk om hun gezondheidsituatie te verbeteren. 15Is er sprake van prioriteitsstelling met betrekking tot de punten
uit het actieprogramma? Zo ja, kan worden aangegeven welke punten uit het
actieprogramma prioriteit zullen krijgen? Op basis waarvan worden de prioriteiten
gesteld?In het actieprogramma is nog geen prioriteitsstelling opgenomen. Voor
de uitvoering van de nota Nederland: goed gevoed? zal na afronding van de
behandeling van de nota door de Kamer een plan van aanpak worden opgesteld,
waarin de prioriteiten en uitwerking voor de komende jaren wordt aangegeven.
Wel is het zo dat specifieke acties gericht op verbetering van de voedingssituatie
bij jongeren en bij de personen met een lage sociaal-economische status, zeker
tot de prioriteiten zullen behoren. Aan deze acties wordt prioriteit gegeven
vanwege de ongunstige situatie en ontwikkeling in de voedselkeuze van deze
doelgroepen. 16Kan worden aangegeven welk bedrag er jaarlijks uitgetrokken zal worden
voor het actieprogramma?Voor de uitvoering van het actieprogramma is een extra bijdrage van 2
miljoen per jaar voorzien. Van deze gelden wordt 1 miljoen verkregen
uit de zogenaamde PEO-gelden en 1 miljoen uit de gelden die aan de ZON ter
beschikking worden gesteld. 17Kan worden uitgelegd waarom in het actieprogramma nergens een rol
voor de eerstelijns zorg (huisartsen en diëtisten) is weggelegd?Terecht wordt in deze vraag aandacht gevraagd voor een rol voor de eertstelijns
zorg. De nota gaat hier slechts heel beperkt op in (blz. 18, bij chronische
ziekten). Mijns inziens dienen huisartsen inderdaad een actievere rol te krijgen
in de preventieve sfeer. Gezien de toch al zware belasting van huisartsen
is hier op korte termijn niet gemakkelijk een verbetering in te verkrijgen,
maar kan alleen op langere termijn als onderdeel van meer structurele maatregelen
deze rol worden vergroot Wel zijn er activiteiten gericht op de kennisvergroting
over voeding bij huisartsen (zie ook mijn antwoorden op de vragen 9 en 15). Vragen CDA-fractie 18Hoe ziet de minister (in de toekomst) de rol van de consumentenorganisaties
in het geheel van de infrastructuur rond het onderzoek, de wetenschappelijke
advisering en voorlichting op voedingsgebied? (blz. 7)De consumentenorganisaties behoren tot de maatschappelijke organisaties
die gevraagd zullen worden mee te werken aan de uitvoering van de nota Nederland:
goed gevoed? Hun betrokkenheid ligt vooral op het gebied van de voedingsvoorlichting.De consumentenorganisaties zijn bijvoorbeeld participant in de Stuurgroep
Goede Voeding. Zij zijn ook bereid gebleken binnen hun eigen voorlichtingsactiviteiten
regelmatig informatie te geven over (goede) voeding in relatie tot gezondheid.
Zij maken geen deel uit van de wetenschappelijke advisering. Deze taak is
toebedeeld aan de Beraadsgroep Voeding van de Gezondheidsraad. De betrokkenheid
bij onderzoeksprogramma's is niet structureel geregeld. Deze vindt op ad hoc
basis plaats. 19Is de minister van mening dat de consument voldoende inzicht heeft
en krijgt in de toepassing van biotechnologie in levensmiddelen? Wat zijn
de voor- en nadelen van het Duitse systeem inzake het verkrijgen van inzicht
voor de consument? (blz. 7)Zie mijn antwoord op vraag 11. Het in de vraag aangehaalde «Duitse
systeem» heeft betrekking op het definiëren van de term ggo-vrij.
In de in het antwoord toegezegde rapportage zullen voor- en nadelen van dit
systeem aan de orde komen. 20De negatieve invloed van verslavings- en pepmiddelen op m.n. jongeren
wordt i.t.t. alcoholgebruik in deze nota niet genoemd. Is het niet te gemakkelijk
te veronderstellen dat deze zaken buiten deze nota vallen? Hoe zit het bijvoorbeeld
met de relatie tussen bovengenoemde zaken en de voedingsgewoonten van jongeren?
Overweegt de minister de verkoop van zogenaamde alcopops in supermarkten te
verbieden? (blz. 12)Het is juist dat er een relatie bestaat tussen de verschillende gezondheidsdeterminanten,
zoals voeding, alcohol, roken, drugs, verslavings- en pepmiddelen, beweging
en veilig vrijen. Zoals in de nota is aangegeven zullen de beleidsinspanningen
dan ook bij voorkeur via programma's gericht op een geïntegreerde benadering
van verschillende gezondheidsdeterminanten uitgevoerd worden. Daarnaast blijven
acties gericht op kennisvergroting over bijvoorbeeld goede voeding nodig.
Er zijn geen plannen om alcopops in supermarkten te verbieden. Wel is het
zorgwekkend dat in veel supermarkten de alcopops nog steeds aangeboden worden
in het schap van de frisdranken en niet bij de alcoholische dranken. Alcopops
zijn echter uitdrukkelijk geen frisdranken. In overleg met het Centraal Bureau
Levensmiddelenhandel is enkele jaren geleden een actie gestart, die erop gericht
is alcopops uitsluitend aan te bieden in het schap van de alcoholische dranken.
Met deze actie zijn vorderingen gemaakt, maar het resultaat is onvoldoende
bevredigend. 21Acht de minister voorlichtingsacties nodig naar aanleiding van het
steeds vaker voorkomende fastfood-voedingsgedrag van jongeren? (blz. 12)Ja. Zoals ik in de nota heb aangegeven blijkt uit recente gegevens dat
de voedselkeuze van jongeren steeds minder aansluit bij de Richtlijnen Goede
Voeding. Goede voeding wordt bepaald door de voedselkeuze en het voedselaanbod.
Het beleid is gericht op kennisvergroting bij jongeren en het bevorderen van
een gezonde leefstijl, waar een goede voedselkeuze een onderdeel van is. In
het actieprogramma zijn hiertoe een aantal maatregelen genoemd. Daarnaast
zal de industrie gevraagd worden om in hun productontwikkeling meer rekening
te houden met deze gezondheidsaspecten. Tenslotte is het mogelijk om fast
foods, candybars of frisdranken op de markt te brengen die beter passen in
een gezonde leefstijl. 22Wil de minister actie ondernemen om te bewerkstelligen dat ouderen
in verzorgingshuizen 's-avonds in plaats van 's-middags kunnen eten, en zo
ja, welke? (blz. 13)Zie mijn antwoord op vraag 4. 23Is het voedselpatroon van allochtone Nederlanders onderzocht of lopen
er nog onderzoeken? Kan nader worden aangegeven welke informatie ten grondslag
ligt aan het feit dat de gezondheidsachterstand bij allochtonen niet wordt
veroorzaakt door voedsel? (blz. 14)Momenteel wordt als aanvulling op de 3e landelijke voedselconsumptiepeiling
een onderzoek gevoerd naar de voeding van kinderen en hun moeders, van Turkse
en Marokkaanse afkomst. De rapportage van dit onderzoek zal begin volgend
jaar plaatsvinden. Uit de tot nu toe uitgevoerde kleinschalige incidentele
onderzoeken komt het beeld naar voren dat het voedselpatroon van «allochtone»
Nederlanders in het algemeen beter aansluit bij de Richtlijnen Goede Voeding
dan dat van de andere Nederlanders. De verwachting is dat de gezondheidsachterstand
die veel allochtone Nederlanders hebben daarom niet door hun voedingspatroon
wordt veroorzaakt. 24Op welke termijn kan de Kamer de risicobeoordeling van de Gezondheids-
raad m.b.t. foliumzuur tegemoet zien? Kan, vooruitlopend op dit rapport, al
kort iets worden gezegd over om welke produkten en om welke risico's het zou
gaan? (blz. 16)Zie mijn antwoord op vraag 6. Vooruitlopend op het rapport kan nog niet
worden aangegeven om welke producten het gaat. Criteria die hierbij een rol
spelen zijn: de combinatie van producten moet door de meeste consumenten in
voldoende mate worden gebruikt, er moeten weinig consumenten zijn die een
extreme hoeveelheid gebruiken en de toevoeging moet technologisch mogelijk
zijn. De Gezondheidsraad heeft gewezen op een aantal risico's bij een te hoge
inneming van foliumzuur waaronder irreversibele neurologische afwijkingen
als gevolg van een (gemaskeerde) vitamine B12-deficiëntie waarvoor, naast
individuele personen met een vitamine B12 deficiëntie, 50-plussers in
het algemeen een verhoogd risico hebben. Bij personen die medicijnen gebruiken
die interfereren met foliumzuur kan bij een verhoging van de foliumzuurinneming
de aandoening verslechteren dan wel ongewenste interferentie optreden met
de medicatie. 25Wat zijn de belangrijkste redenen voor het minder geven van borstvoeding,
en welke verantwoordelijkheid neemt de minister daarin in de toekomst, gezien
het belang van borstvoeding? Wil de minister het geven van borstvoeding bevorderen
en, zo ja, op welke wijze krijgt dat dan vorm? (blz. 17)Een complex van factoren heeft invloed op het geven van borstvoeding.
Op dit moment is niet precies duidelijk wat de redenen zijn voor het minder
geven van borstvoeding. In vervolg op de vierde landelijke groeistudie, uitgevoerd
door TNO-Preventie en Gezondheid, wordt in de peiling 1997/1998 de voedingssituatie
van jonge kinderen verder nagevraagd, teneinde meer inzicht te krijgen in
de redenen waarom vrouwen al dan niet starten met het geven van borstvoeding
en wat de aanleiding is voor het beëindigen hiervan. Op grond van de
resultaten zal moeten worden nagegaan op welke wijze het geven van borstvoeding
het beste kan worden bevorderd. De resultaten komen in de eerste helft van
volgend jaar beschikbaar. Onder meer aan de hand van deze resultaten zal ik
mij nader beraden op de te volgen strategie gericht op een verbetering van
deze situatie. 26Heeft de minister zicht op de economische voordelen en de gezondheidsvoordelen
van borstvoeding? Onderschrijft zij deze, en is zij bereid hieromtrent gerichte
acties te ondernemen? (blz. 17)Ja. Deze worden uiteengezet in het rapport The economic benefit of breast-feeding
in the Netherlands van de Vrije Universiteit Amsterdam. De positieve effecten
van borstvoeding op de gezondheid van moeder en kind worden zeer algemeen
onderschreven en zeker ook door mij. Wat gerichte acties betreft zie mijn
antwoord op de vorige vraag. 27Kan de minister aangeven of de Nederlandse regels m.b.t. borstvoeding
in overeenstemming zijn met de richtlijnen van de WHO? (blz. 17)De richtlijnen van de WHO betreffende borstvoeding zijn vastgelegd in
de Internationale gedragscode voor het op de markt brengen van vervangingsmiddelen
voor moedermelk en de daarop volgende resoluties. De Code is gericht tot producenten,
verkopers, overheid, gezondheidswerkers en NGO's. De Code is bedoeld als een
instrument waarbij het implementeren van de Code en in acht nemen van de Code
een minimum voor- waarde is om gezonde gewoonten met betrekking tot zuigelingen-
en peutervoeding wereldwijd te beschermen. Bepalingen uit de code die zich
daartoe lenen, zijn vastgelegd in communautaire regels die vervolgens zijn
geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. 28Zijn er bortsvoedingsverwante zaken die in het ziekenhuis wel worden
vergoed, maar in de thuissituatie niet (zoals lactatiekundige hulp)? Welke
redenen heeft dit en wil de minister daarin verandering brengen? (blz. 17)Advisering met betrekking tot borstvoeding wordt direct na de bevalling
gegeven, zowel in het ziekenhuis als thuis, als onderdeel van de kraamzorg.
Daarna gebeurt dit in het kader van de ouder en kindzorg die via de thuiszorg
wordt verleend. Instructie en begeleiding bij borstvoeding maakt onderdeel
uit van het standaard basispakket Jeugdgezond- heidszorg zoals dat onlangs
door mij aan het Platform Openbare Gezondheidszorg ter advisering is voorgelegd. 29Waarom wordt voorlichting inzake (de voordelen van) borstvoeding
niet veel meer geïntegreerd in de voedingsvoorlichting opgenomen, vergelijkbaar
met campagnes als Let op Vet? (blz. 17)Het vaststellen van de voorlichtingsstrategie wordt bepaald door een combinatie
van factoren zoals doelgroep, boodschap en doelstelling. Gezien de specifieke
aard van zowel de doelgroep, de boodschap als de doelstelling ligt het niet
in de verwachting dat integratie van de voorlichtingsboodschap inzake de voordelen
van borstvoeding in de algemene voedingsvoorlichting, die onder meer via de
Let op Vet- campagne naar buiten wordt gebracht, tot goede resultaten zal
leiden. 30Welke organisaties en instellingen nemen deel in het Voedingscentrum?
Is het waar dat een aantal daarvan wordt gesponsord door de babyvoe- dingsindustrie?
Zo ja, wat is het oordeel van de minister over de onafhankelijkheid van het
Voedingscentrum? Acht de minister een herziening van het beleid van en t.a.v.
het Voedingscentrum nodig? (blz. 17) Het Voedingscentrum is een samenvoeging van het Voorlichtingsbureau voor
de Voeding, het Landelijk Informatiecentrum Voedselovergevoe- ligheid, de
Stichting Voeding Nederland en de Stuurgroep Goede Voeding. Het ligt in de
bedoeling dat ook de beheersfuncties van de Allergenen Databank en de Nederlandse
Voedingsmiddelentabel bij het Voedingscentrum worden ondergebracht. Het Voedingscentrum
wordt primair structureel gesubsidieerd door het ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij (ongeveer 3,4 miljoen per jaar) en het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (1,7 miljoen per jaar). Daarnaast
krijgt zij inkomsten uit de verkoop van voorlichtingsmateriaal en door financiering
van derden. Tot deze derden kan ook het bedrijfsleven behoren. Zowel de beide
ministeries als de Raad van Toezicht waken over de onafhankelijke status van
het Voedingscentrum. Er is geen reden voor een herziening van het beleid. 31Hoeveel geld stelt de minister totaal beschikbaar aan organisaties
die zich met de stimulering en facilitering van en de voorlichting over borstvoeding
bezighouden? Hoeveel geld wil de minister hieraan in de toekomst besteden?
Is het mogelijk dat de minister, als gevolg van de economische en gezondheidsvoordelen
van borstvoeding, extra financiële middelen aan genoemde organisaties
toekent, en zo ja aan welke en waarom juist aan die organisaties?Er zijn diverse organisaties die zich bezighouden met de stimulering en
facilitering van en de voorlichting over borstvoeding. De Stichting Zorg voor
Borstvoeding (zie mijn antwoord op vraag 7) wordt via Zorgonder- zoek Nederland
(ZON) gesubsidieerd voor f 150 000,– per jaar. Met ingang
van maart aanstaande is door de Stichting een nieuw projectvoorstel voor f 780 000,–
voor drie jaar bij ZON ingediend. De vrijwilligersorganisaties worden door
mij in beperkte mate, incidenteel financieel ondersteund. In 1998 bedroeg
het subsidiebedrag ongeveer f 70 000,–. Aan de hand van de
uitkomsten van het bij vraag 25 omschreven onderzoek zal ik nagaan of een
financiële impuls gewenst is. 32Welke afwegingen zullen ten grondslag liggen aan het wel of niet
volgen van het advies van de Gezondheidsraad m.b.t. de calciuminname en osteoporose?
(blz. 17)Een dezer dagen ontvangt u mijn reactie op het advies van de Gezond- heidsraad
met betrekking tot osteoporose. Uit de gegevens van de derde voedselconsumptiepeiling
blijkt dat de calciuminname in Nederland zeer ruim is. Preventieve maatregelen
ten aanzien van osteoporose moeten dan ook in een andere richting worden gezocht. 33Wat doet u met de kanttekening dat uit onderzoek blijkt dat driekwart
van de huisartsen voedingsvoorlichting tot haar taak rekent, maar dat kennis
en tijd hiervoor ontbreekt? Welke acties wil de minister hiertoe nemen? (blz. 18)In mijn antwoord op vraag 9 geef ik aan op welke wijze wordt gewerkt aan
ondersteuning van de huisarts bij het geven van voedingsvoorlichting. 34Als wordt gesproken over nadere wettelijke voorschriften m.b.t. voedingsbestanddelen
die een allergische reactie kunnen veroorzaken, wat wordt dan precies bedoeld?
Valt betere etikettering daar ook onder? Zal die wetgeving uitvoerbaar en
handhaafbaar zijn? (blz. 19) Onder nadere wettelijke voorschriften wordt gedoeld op een aanscherping
van de etiketteringsvereisten voor allergenen. Het gaat hierbij met name om
9 á 10 categorieën van ingrediënten die een allergische reactie
kunnen veroorzaken, waarbij op individueel niveau patiënten ernstige
averse reacties kunnen vertonen (zoals: pinda's, gluten, koemelkeiwit, e.d.).
Er wordt door de Nederlandse overheid naar gestreefd de etiketteringsregels
van de Europese Unie zodanig te wijzigen dat de vermelding van de aanwezigheid
van dergelijke ingrediënten in voedingsmiddelen in principe altijd is
vereist. Een dergelijke wetgeving lijkt haalbaar en goed uitvoerbaar. 35Waarom zijn de gegevens in tabel 1 m.b.t. allochtonen minimaal beschikbaar?
(blz. 22)Het verkrijgen van goede consumptiegegevens en gegevens over de voedingstoestand
van allochtonen is aanzienlijk gecompliceerder dan voor de andere groepen
Nederlanders. Bij voedselconsumptie onderzoeken wordt burgers gevraagd gedurende
twee dagen op te schrijven wat er zoal door de verschillende leden van het
gezin wordt geconsumeerd. Onder allochtone Nederlanders komt echter nog relatief
veel analfabetisme voor. De «opschrijfmethode» werkt hier niet.
Om informatie te verkrijgen over de voeding van allochtonen is apart onderzoek
vereist waarbij de gegevens verzameld worden door het afleggen van huisbezoeken
in aanwezigheid van een diëtist en een tolk.Bovendien is de «groep» allochtone Nederlanders heel gevarieerd.
Voor iedere groep dient weer een apart onderzoek uitgevoerd te worden om resultaten
te verkrijgen die van enig statistisch belang zijn. Dergelijke onderzoeken
zijn dus relatief duur en tijdrovend. Hetzelfde geldt voor onderzoeken naar
de voedingstoestand van allochtone Nederlanders. 36Uit welke gegevens blijkt dat de consument de mogelijkheden om het
eigen voedingsgedrag te verbeteren vaak te laag inschat? Is het redelijk om
te veronderstellen dat via voorlichting de consument daarom tot een betere
keuze in staat te stellen, gezien het feit dat de consument die keuze nu ook
heeft, maar geen problemen ziet? Is een meer agressieve campagne wellicht
op zijn plaats? (blz. 25)De uitspraak dat de consument in het algemeen de mogelijkheden om het
eigen voedingsgedrag te verbeteren vaak laag inschat, blijkt uit de evaluatie
van de Let op Vet-campagne. Slechts 25% van de bevolking is zich ervan bewust
dat zijn/haar voedingspatroon niet aansluit bij de Richtlijnen Goede Voeding.
De beleidsinspanningen om de voedselkeuze te verbeteren zijn zowel gericht
op kennisvergroting als op aansporing tot een verstandige voedselkeuze of
leefstijl. Onderdeel van deze inspanningen zijn ook de maatregelen die er
op gericht zijn om de misvattingen over voeding weg te nemen. Aangezien voedselkeuze
toch bij uitstek een individuele zaak is, dient de overheid hier niet bevoogdend
op te treden en lijkt een meer agressieve campagne voor deze gezondheidsdeterminant
niet op zijn plaats. 37Wie heeft de taak de onbevredigende voedingstoestand van jongeren
te signaleren? (blz. 26)De taak van de signalering van een onbevredigende voedingstoestand is
onderdeel van het basispakket van de Jeugdgezondheidszorg. Het ligt in de
bedoeling voor deze taak meer aandacht te vragen bij scholen en de Jeugdgezondheidszorg. 38Acht de minister (gesponsorde) frisdrank- en snoepautomaten in scholen
wenselijk? (blz. 27)De aanwezigheid van (gesponsorde) frisdrank- en snoepautomaten in scholen
is een zaak voor de scholen zelf. Het is geen taak voor de overheid hierin
in te grijpen. Wel heb ik in de nota aangegeven dat de beschikbaarheid op
scholen van een gevarieerd aanbod, waarbij een verstandige voedselkeuze mogelijk
is en het geven van informatie aan jongeren over goede voeding, door de overheid
gestimuleerd zal worden. 39Welke actiepunten worden concreet voorgesteld voor de korte termijn
als het gaat om de brede aanpak van de voedselproblematiek die speelt in achterstandswijken?
Welke rol hebben scholen, ouders en hulpverleners precies, en krijgen zij
hier ook middelen voor? (blz. 27)Zoals ik in mijn antwoord op vraag 15 heb vermeld zal op korte termijn
een plan van aanpak worden opgesteld. In het plan van aanpak zal een specifiek
programma uitgewerkt worden gericht op jongeren. Het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen zal hierbij betrokken worden Samenwerking in het
kader van de plannen voor de brede school en de betrokkenheid van scholen,
jongeren, ouders en hulpverleners zullen hierbij centraal staan. Hier zijn
extra middelen voor beschikbaar. 40Welke interventies worden precies bedoeld, als het er om gaat om
de voedselopname van ouderen te verbeteren? (blz. 27)Verbetering van de voedselopname door ouderen kan gerealiseerd worden
door maatregelen zoals: meer aandacht vanuit de thuiszorg voor de voeding
van ouderen, door verschuiving van het maaltijdmoment in instellingen, maar
ook andere maatregelen zijn denkbaar. Zie ook mijn antwoord op de vragen 3
en 4. 41Hoe worden de thuiswonende ouderen bereikt als het gaat om de programma's
die gericht zijn op een gezonde leefstijl? Als dit via de koepelorganisaties
en ouderenbonden gaat, krijgen deze organisaties daar dan ook middelen voor?
(blz. 28)Er worden momenteel, onder andere door de ouderenorganisaties diverse
activiteiten ondernomen op het terrein van de bevordering van een gezonde
leefstijl. Voeding is daar een van de onderdelen van. Financiering van deze
activiteiten wordt op lokaal niveau gevonden. Thuiswonende ouderen krijgen
dezelfde informatie als de andere leeftijdsgroepen. Met andere woorden ouderen
zullen ook bereikt worden door de campagnes gericht op verbetering van de
voedselkeuze. Op zich zijn dus geen specifieke aanvullende beleidsinspanningen
nodig. Wel zal nagegaan worden met de koepelorganisaties en de ouderenbonden
of nog verdere samenwerking op het gebied van voedingsinformatie en voorlichting
gewenst is en hoe dit gerealiseerd kan worden. 42Waarom wordt zo'n duidelijk onderscheid gemaakt tussen de problemen
met de voedselopname van ouderen in instellingen en ouderen die thuis wonen?
(blz. 28)Zoals ik in mijn antwoord op de vorige vraag heb aangegeven zullen de
meeste ouderen die thuis wonen en niet van hulp afhankelijk zijn op dezelfde
wijze benaderd worden als de andere Nederlanders. Ouderen, die afhankelijk
zijn van maaltijdvoorziening (thuis of in een instelling) bevinden zich wel
in een speciale, vooral meer kwetsbare situatie. Thuis kookt men in het algemeen
zelf, in instellingen is men afhankelijk van de gegeven voeding. Bij de laatste
groep ouderen is de neiging om aandacht aan goede voeding te geven mogelijk
kleiner. Speciale beleidsinspan- ningen moeten dan ook primair op deze categorie
gericht worden. 43Worden in het onderzoek m.b.t. de voedselopname van ouderen in instellingen
ook de eetpatronen (eettijden, keuze van maaltijden etc.) meegenomen? (blz. 28)Het in het actieprogramma aangekondigde onderzoek is nog niet inhoude-
lijk geformuleerd. De invloed van de eetpatronen op de voedselinname zal hier
zeker een onderdeel van zijn. 44Voor welke communicatiestrategie wordt gekozen als het gaat om het
eetgedrag van personen met een lagere sociaal-economische status? (blz. 29)Momenteel wordt door de Stuurgroep Goede Voeding een interventie-programma
uitgevoerd gericht op buschauffeurs in een regio in Noord-Brabant. Dit programma
is gericht op verbetering van het kantine-aanbod in combinatie met het verstrekken
van informatie en over goede voeding en de eigen gezondheid. 45Kan de minister voorbeelden geven van bredere, op gezondheidsbevordering
gerichte initiatieven in de wijk? Om wat voor soort projecten gaat het dan?
(blz. 29)Zoals genoemd in mijn antwoord op vraag 15 zal op korte termijn een plan
van aanpak voor de uitvoering van de nota worden opgesteld. Wel is het Voedingscentrum
gevraagd om met behulp van de meest betrokken deskundigen op dit terrein begin
1999 een bijeenkomst te beleggen gericht op de voedingsproblematiek in achterstandwijken,
geplaatst in breder kader. Hierbij zal een participatie-gerichte aanpak centraal
moeten staan. Ook zal de Stichting Zorg Onderzoek Nederland gevraagd worden
in 1999 een «pilot»-project over dit onderwerp op te starten,
waarvoor 0,5 miljoen ter beschikking wordt gesteld. In het plan van aanpak
zal verder aansluiting gezocht worden bij andere initiatieven, zoals gericht
op de bevordering van meer bewegen of op de bevordering van minder roken. 46Op welke gegevens is de uitspraak gebaseerd dat «bij allochtonen
vaak de kennis ontbreekt dat voeding van invloed is op de gezondheid en (dat)
er ook vaak een basiskennis over voeding (ontbreekt)»? (blz. 30)Hierbij wordt gedoeld op de kennis van allochtonen over de problemen die
de gemiddelde Nederlandse voedselkeuze kan geven. Dat een dergelijke voeding
een relatie heeft met welvaartsziekten is bij deze groep minder bekend. 47Welke extra stimulans wordt bedoeld als het gaat om ontwikkelingen
die inspelen op wensen en problemen van specifieke doelgroepen en die tegelijkertijd resulteren in nieuwe marktkansen voor het bedrijfsleven?
(blz. 31)Zoals vermeld in de nota is het bedrijfsleven de afgelopen jaren redelijk
succesvol geweest met het op de markt brengen van nieuwe of aangepaste producten
die het voor de consument gemakkelijker maken zijn voeding af te stemmen op
de Richtlijnen Goede Voeding. Ook in deze gevallen was sprake van (gezondheids-)winst
voor de consument en winst voor de producent. Het betrof met name producten
met een verlaagd gehalte aan vet en/of met vet van een gunstiger samenstelling.
De mogelijkheden op dit gebied lijken echter nog niet uitgeput. Daarnaast
kan worden gedacht aan nieuwe concepten zoals de ontwikkeling van nutriceutica
(functional foods) (zie mijn antwoord op vraag 85). In het actieprogramma
wordt met name gedoeld op het verkennen van de ontwikkeling van producten
die (meer) zijn afgestemd op de behoeften en wensen van specifieke doelgroepen.
In overleg met het Voedingscentrum en het voedingsmiddelenbedrijfsleven zal
bezien worden of er kansen liggen en op welke wijze die gestimuleerd kunnen
worden. De Jaarprijs Goede Voeding kan in dit verband een van de instrumenten
zijn. 48Op welke wijze wil de minister de consument meer nadrukkelijk informeren
over negatieve aspecten van voedingsmiddelen? Om welke voedingsmiddelen gaat
het dan precies? (blz. 32)Voor het maken van een verantwoorde keuze is de consument onder andere
afhankelijk van de informatie die bij of op het product wordt vermeld. Deze
informatie moet een goed beeld geven van de verschillende eigenschappen van
het voedingsmiddel, zowel de positieve als de negatieve kenmerken. Producenten
zijn in het algemeen terughoudend met het vermelden van de minder gunstige
eigenschappen van de producten. Op lage vetgehalten wordt de aandacht gevestigd,
op hoge vetgehalten niet. Het vermelden van de voedingswaarde is een van de
middelen om een evenwichtig beeld te geven van de samenstelling van een product.
Zoals in de nota vermeld wil Nederland in EU-kader de verplichte vermelding
hiervan in principe bevorderen. Hierbij dient rekening te worden gehouden
met de resultaten van het onderzoek dat bij vraag 11 vermeld is. De voorgenomen
uitbreiding van de vermelding van ingrediënten, die een allergische reactie
kunnen veroorzaken is eveneens een maatregel die in dit kader past (zie mijn
antwoord op vraag 34). Nadere oriëntatie op dit thema vindt nog plaats. 49In een steeds groter wordend aantal levensmiddelen zijn genetisch
gemodificeerde ingrediënten verwerkt. Is de minister ook van mening dat
de consument de keus moet blijven kunnen hebben tussen ggo-producten en niet-ggo-producten?
Is de minister van mening dat duidelijke etikettering hiervoor een belangrijk
middel is? Welke voorstellen m.b.t. etikettering heeft de minister als het
gaat om Nederlandse regelgeving? Welke criteria zijn er als het gaat om de
etikettering van voedingsmiddelen en wie toetst op de juistheid van de etikettering?
(blz. 32)Zie mijn antwoord op vraag 11. Het is de taak van de Inspectie Gezondheidsbescherming
Waren en Veterinaire Zaken om de naleving van de etiketteringseisen uit de
genoemde Europese verordeningen te controleren. 50Er wordt in de nota veelal gesproken over het geven van voorlichting
en informatie aan de diverse consumentengroepen, om zo de doelstellingen van het beleid te bereiken. Welke voorlichtingsstrategieën worden
er precies (uitgesplitst per doelgroep) gebruikt?In de nota wordt op blz. 23 in tabel 3 een overzicht gegeven van de benodigde
beleidsinspanningen. In deze tabel wordt aangegeven dat voorlichtingsstrategieën
gericht op kennisvergroting vooral aan de orde zijn bij personen met een lagere
sociaal-economische status, allochtonen en jongeren. Voorlichtingsstrategieën
gericht op gedragsverandering worden gebruikt voor Nederlanders in het algemeen
en jongeren. Pas in een later stadium zijn gedragsbeïnvloedende interventies
aangewezen gericht op personen met een lagere sociaal-economische status.
Voor ouderen zijn eveneens specifieke op de problematiek van ouderen gerichte
maatregelen nodig. Van groot belang is echter dat voor de diverse doelgroepen
speciale op hun leefwereld gerichte interventies worden ontwikkeld. 51Kan de minister inzicht verschaffen in de resultaten van de diverse
voorlichtingscampagnes m.b.t. voeding, zoals Let op vet etc.?Zie mijn antwoord op vraag 13. Vragen D66-fractie 52In de nota wordt geconstateerd dat de consumptie van groente en fruit
te laag is en verder daalt, terwijl de consumptie van complexe koolhydraten
en vezel ook te laag is. Klopt het dat dit de gehele Nederlandse bevolking
aangaat? Waarom is er in de nota vervolgens verder geen aandacht aan deze
dalende of tekort schietende consumptie besteed? Welke actie wordt ondernomen
om te bevorderen dat de consumptie van groente, fruit, complexe koolhydraten
en vezel weer omhoog gaat? (blz. 23–24)Dat de consumptie van groente en fruit te laag is geldt in zijn algemeenheid
voor de Nederlandse bevolking. Uiteraard kan op individueel niveau de consumptie
wel voldoende zijn. De conclusie dat de groente en fruit consumptie te laag
is wordt verder uitgewerkt op blz. 24 waar de centrale voedingsdoelstelling
wordt geformuleerd. In de tabel 4 wordt aangegeven dat gestreefd wordt naar
een groenteconsumptie van 200 gram per dag en 2 stuks fruit per dag. Hiermee
wordt tevens het gehalte aan vezel in de voeding verhoogd. Deze aanbeveling
zal een centraal thema zijn in de voedingsvoorlichting. Nadat jarenlang aandacht
is gevraagd voor het thema van «minder vet» is nu gekozen voor
het thema van «meer groente en fruit». Dat in de voorlichting
op dit moment de verhoging van de consumptie van complexe koolhydraten minder
centraal staat dan groente en fruit is omdat de beïnvloeding van de voedselkeuze
het meest effectief is indien de «boodschap» zo beperkt en eenduidig
mogelijk is. 53Zijn er inmiddels al resultaten te melden over experimenten zoals
«hongerig naar school»? Zo ja, worden bij positieve resultaten
deze experimenten uitgebreid naar alle steden? (blz. 27)Het onderzoek «hongerig naar school» betrof een onderzoek
naar ontbijtgewoonten van kinderen op enkele scholen in Utrecht. Het onderzoek
wees op een achteruitgang in het ontbijtgedrag van kinderen. Uit het onderzoek
bleek dat kinderen regelmatig zonder ontbijt naar school gaan en dat dit aanzienlijk
vaker voorkomt op de middelbare dan op de lagere school. Mijn beleid is er
allereerst op gericht om een goed inzicht te krijgen in de vraag
of dit beeld opgaat voor het ontbijtgedrag van kinderen in het algemeen. Wel
zal in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
gezocht worden naar mogelijkheden om kinderen en hun ouders te informeren
over het belang van een goed ontbijt voor hun concentratie en leerprestaties
op school. 54In de media stond onlangs dat jodiumhoudend zout ook aan pasta's
zou worden toegevoegd. Klopt dit bericht? Vervangt het jodiumhoudende zout
reeds in pasta's aanwezig zout of wordt het toegevoegd? (blz. 30)De voorgenomen verruiming van de mogelijkheden voor de toevoeging van
jodium aan voedingsmiddelen voorziet niet in de toevoeging van jodiumhoudend
zout aan pasta's. 55Kan worden ingegaan op het pleidooi van Nederland om binnen de EU
voor alle levensmiddelen voedingswaarde-etikettering verplicht te stellen?
Zijn er veel landen die een verplichte etikettering afwijzen en waarom? Hoe
verloopt de besluitvorming nu verder in Europees verband? Is er al zicht op
harmonisatie in Europees verband? (blz. 32)Sinds oktober 1993 is de wetgeving voor voedingswaarde-etikettering in
de EU geharmoniseerd. Bij de vaststelling van de richtlijn is bepaald dat
op grond van de ervaring met de toepassing van de richtlijn een evaluatie
plaats zal vinden zodat de Commissie eventueel wijzigingen kan voor- stellen.
Nederland heeft naar voren gebracht dat er diverse aanleidingen zijn om de
richtlijn inzake voedingswaarde-etikettering aan te passen, waarbij tevens
aandacht is gevraagd voor verplichte voedingswaarde-etikettering. Op dit moment
is niet duidelijk wat de posities van de andere lidstaten op dit punt zijn.
De Europese Commissie moet eerst een voorstel tot wijziging van de richtlijn
indienen, alvorens het overleg kan worden gestart. 56Is het bedrijfsleven bereid mee te werken aan de Code voor de onderbouwing
van gezondheidsclaims? Hoe groot is het percentage dat meewerkt? Als een product
eenmaal een gezondheidsclaim heeft verworven, wordt de terechtheid van deze
claim nogmaals getoetst? Zo ja, op welke momenten? (blz. 33)De Gedragscode voor de wetenschappelijke onderbouwing van gezondheidseffecten
ten behoeve van gezondheidsclaims is ondertekend namens de BVA Associatie
Nederlandse Adverteerders, het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, het College
van Voorzitters Productschappen, de Consumentenbond, de Nederlandse Voedingsmiddelen
Industrie VAI, de Stichting Merkartikel en het Voedingscentrum. De ondertekenaars
bevelen het in acht nemen van deze gedragscode aan, aan fabrikanten, importeurs
en distributeurs van eet- en drinkwaren, die een gezondheidseffect hebben
dat in een gezondheidsclaim wordt verwoord. De gedragscode is kort geleden
ondertekend. In hoeverre individuele marktdeelnemers de gedragscode zullen
toepassen zal in de praktijk moeten blijken. Naast de toetsing in het kader
van de gedragscode houdt de Inspectie Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire
Zaken toezicht op het gebruik van gezondheidsclaims bij producten die zij
in de handel aantreffen. Dit toezicht is niet aan een bepaald moment gebonden. Vragen GroenLinks-fractie 57Mag ervan worden uitgegaan dat het advies van de Gezondheidsraad
de gegevens met betrekking tot de derde landelijke voedselconsumptiepeiling
mede zal plaatsen in het licht van de onderhavige nota, de VTV 1997 en de
Staat van de Gezondheidsbescherming 1997?De Gezondheidsraad is gevraagd om de gezondheidskundige en voedingskundige
implicaties van de huidige voedselconsumptie in Nederland en de trends die
zich daarin aftekenen te beoordelen. Uiteraard zal zij daarbij gebruik maken
van die rapporten die zij op dit gebied van nut acht. 58Waar is de specifieke aandacht die het vroegere Voorlichtingsbureau
voor de Voeding besteedde aan volwaardige voeding voor een beperkt budget
gebleven?Op blz. 29 wordt onder de kop «zeer laag inkomen» op deze
problematiek ingegaan. Het ligt in de bedoeling om samen met het NIBUD onderzoek
te doen naar de implicaties van de financiële situatie voor de voedingstoestand
van personen met een laag inkomen. De mate waarin voeding beslag legt op het
gezinsbudget kan hier een onderdeel van zijn. Indien nodig kan hieraan verbonden
worden de wenselijkheid om informatie te geven over de mogelijkheden een volwaardige
voeding te verkrijgen bij een beperkt budget. 59Wat zijn de beleidsvoornemens ten aanzien van de toenemende consumptie
van alcopops?Voor het beleid ten aanzien van alcopops verwijs ik naar mijn antwoord
op vraag 20. 60De groepen 65+ en 70+ worden door elkaar heen gebruikt. Wie worden
nu precies met de ouderen bedoeld?Op zich is de leeftijdsindeling in deze problematiek niet zo belangrijk.
Het gaat er immers vooral om wanneer de gezondheidsproblemen optreden. In
principe gaat dit onderdeel echter over de ouderen met een leeftijd van 70
jaar of hoger. Dat ook gerefereerd wordt aan ouderen boven de 65 jaar heeft
te maken dat in dit verband gesproken wordt over de niet meer thuis wonende
ouderen en dan is deze leeftijdscategorie meer geschikt. 61Is het noemen van de «essentiële deskundigheid»
van de thuiszorg niet gratuit, omdat maaltijdvoorziening onderdeel van het
flankerend beleid en niet van de thuiszorg is?Zoals ik in het actieplan heb aangegeven ligt het in mijn bedoeling om
te komen tot het opzetten van een netwerk «ondersteuning voedingsmaatregelen
in de thuiszorg» (zie ook mijn antwoord op vraag 3). In welke mate dit
een financiële inzet vraagt, dan wel vooral een personele/organisatorische
zal in overleg met de thuiszorg worden vastgesteld. 62Miskent de premisse dat ontkoppeling van bereidingsplaats en consumptieplaats
een risico voor de kwaliteit zou vormen miskent niet juist in
de klassieke «huisbereiding» er talrijke risico's in verband met
hygiënisch werken aanwezig zijn/waren (uiteraard afhankelijk van het
instellingsbeleid ter zake)?In de nota wordt in dit verband vooral gedoeld op de toenemende afstand
tussen de plaats waar de voeding voor mensen in een instelling bereid wordt
en de patiënt. Deze toegenomen afstand zou kunnen leiden tot een vermindering
van de aandacht voor de kwaliteit van de maaltijd, zeker in relatie tot de
specifieke behoeften van de patiënt. 63Vermeld wordt dat kinderen van laag opgeleide ouders een lager geboortegewicht
hebben; hetgeen echter veel meer te maken heeft met roken tijdens de zwangerschap
en met vroeggeboorte dan met voeding. Is voor het verbeteren van de voeding
van deze kinderen de jeugdgezondheidszorg 0–4 jaar niet essentieel?Het is niet de bedoeling van de in de vraag genoemde zinssnede om te suggereren
dat het lager geboortegewicht van kinderen van laag opgeleide ouders direct
gerelateerd is aan de voeding van de moeders. Overigens is een aantal factoren
van belang voor het geboortegewicht van kinderen: de voedingstoestand van
de moeder, ziekten van de moeder, zoals verhoogde bloeddruk en ook het gebruik
van alcohol of roken door de moeder (ref.: Visser, H.K.A., Erasmus Universiteit,
1995). 64In de paragraaf over allochtonen wordt met referte aan één
literatuurnummer gesteld dat de gezondheidsachterstand niet veroorzaakt wordt
door voeding en dat allochtonen op voedingsgebied een voorsprong hebben –
maar in Nederland zijn mensen uit tientallen verschillende landen te vinden!
Welke criteria zijn hierbij gehanteerd?Bij deze uitspraak is vooral gedoeld op de belangrijkste in dit stukje
genoemde groepen allochtone Nederlanders, die van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse
of Antilliaans/Arubaanse afkomst. De referentie verwijst naar een artikel
in het Voedingsbericht. Dit artikel bevat een overzicht van de op dat moment
beschikbare onderzoeken in Nederland op dit terrein. Het ene literatuurnummer
heeft dus betrekking op een aantal onderzoeken. De bewering is dus eveneens
gebaseerd op het totaal van deze onderzoeken. 65De voormalige Voedingsraad constateerde dat vegetariërs en mensen
die zich ecologisch voeden een aanzienlijk beter voedingspatroon hebben. Is
de minister bereid deze voedingsgewoonten te bevorderen, bijvoorbeeld door
het goedkoper maken van biologisch voedsel en het belasten van bijvoorbeeld
niet-biologisch vlees?Zoals ik in mijn antwoord op vraag 5 heb aangegeven is de voedselkeuze
van personen met een zogenaamde alternatief voedingspatroon van belang voor
de gezondheid. De eigenschappen van de producten als zodanig zijn niet doorslaggevend
voor het positieve oordeel van de voormalige Voedingsraad. 66Uit brieven van de stichting Zorg voor borstvoeding blijkt dat de
subsidie op de tocht staat. In de tekst staat dat de financiering hiervan
geregeld is. Kan de minister aangeven hoe het staat met de financiering van
de stichting? De subsidie voor de Stichting Zorg voor Borstvoeding loopt met ingang
van maart aanstaande af. Teneinde de werkzaamheden te kunnen voortzetten heeft
de Stichting bij Zorgonderzoek Nederland een projectvoorstel ingediend. Hierover
wordt in februari beslist. 67Volgens tandartsen neemt het snoepgebruik onder kinderen weer toe
en is de dreiging van cariës weer aanwezig. Dit punt verdient aandacht.
Wordt de terugkeer van de tandarts in het ziekenfondspakket overwogen?Met behulp van de binnenkort beschikbaar komende gegevens van de derde
voedselconsumptiepeiling zal onderzocht worden of en in welke mate het snoepgedrag
van kinderen weer toeneemt. Het is echter niet juist dat de tandarts geheel
uit het ziekenfondspakket is geschrapt. Tandartshulp voor kinderen is nog
steeds opgenomen in dit pakket. 68Het hoofdstuk over beleidsdoelen en preventiestrategieën geeft
in paragraaf 3.1 een globaal overzicht. Wat is bij de alinea over voedingsbeleid
de plaats van GGO?De techniek van de genetisch modificatie is een moderne veredelingstechniek.
Net als andere veredelingsmethoden is deze techniek niet direct gerelateerd
aan de vraag hoe door middel van voedingsbeleid gezond- heidswinst is te behalen.
Wel komt het onderwerp aan de orde in het kader van het beschermingsbeleid. 69In 3.2 wordt de rol van de overheid beschreven in relatie tot die
van andere organisaties. Wat is de rol van de Inspectie Gezondheidsbe- scherming/Keuringsdienst
van Waren en de rol van de overheid als wetgever voor het preventiebeleid
hierbij? Welke organisatorische maatregelen worden voorzien?De Inspectie Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire Zaken, wat sinds
kort de nieuwe naam is van de Inspectie Gezondheidsbescherming, heeft vooral
een signalerende functie en ook een grote rol in het gezondheidbeschermingsbeleid.
De activiteiten die in deze nota beschreven worden richten zich slechts in
beperkte mate op wetgeving. Uitzonderingen zijn beleidsmaatregelen ten aanzien
van onderwerpen zoals jodium, foliumzuur, etikettering. Voorlichting en informatie
zijn echter de belangrijkste in te zetten instrumenten. 70Vergeleken met andere landen maakt Nederland weinig gebruik van sturingsmogelijkheden
als schoolmaaltijden. Hoe kijkt de minister tegen een meer interveniërende
aanpak aan?Zie het antwoord op vraag 71. 71Is de minister bereid ontbijt-/lunchprojecten op scholen te initiëren
en te ondersteunen?Kan naast OCW en VWS ook SoZaWe/Arbeid en zorg worden betrokken bij
het nieuwe beleid op dit terrein?Zoals ik in het actieprogramma heb vermeld vind ik het gewenst een onderzoek
te doen naar de noodzaak voor ontbijt- respectievelijk lunchvoorzieningen
voor scholen in achterstandwijken. Bij de uitwerking van deze
plannen zullen met name de ministeries van OCW en SoZaWe betrokken worden. 72Onderzoek is nodig om meer duidelijkheid te krijgen over het eetpatroon
van ouderen. Kan de minister aangeven in welk stadium dit onderzoek zich bevindt,
en of daarbij ook wordt bekeken in hoeverre de werkdruk in instellingen mede
debet is aan de slechte opname van voedsel en drinken van ouderen in instellingen?De eetpatronen van ouderen in instellingen zijn uiteraard voortdurend
een aandachtspunt in de instellingen zelf. Het in het actieprogramma aangekondigde
onderzoek is nog niet geformuleerd, maar is bedoeld om op een bredere schaal
in kaart te brengen welke factoren het eetpatroon van ouderen beïnvloeden
en op die manier de mogelijkheden om de voedingssituatie van ouderen te verbeteren
in kaart te brengen. Uiteraard zal de werkdruk in instellingen in dit onderzoek
worden betrokken. 73Met betrekking tot voedingsgewoonten van mensen met een lage SES
staat dat «In een volgende fase kunnen maatregelen ... worden geïnitieerd.»
(blz. 29). Dit is een nogal vage toezegging. Is de minister voornemens
deze maatregelen te nemen en de Kamer in te lichten over de aanpak hiervan?De formulering heeft vooral betrekking op de volgordelijkheid van de interventies.
De verbetering van de gezondheidssituatie van personen met een lage sociaal-economische
status in relatie tot hun voedingsgewoonten zal prioriteit krijgen bij de
uitvoering van het actie programma. Essentieel is dat mensen zich bewust zijn
dat voeding een belangrijke relatie heeft met gezondheid. Pas als men zich
daarvan bewust is, kan kennisvergroting over goede voeding aan de orde komen
en kunnen interventie-programma's geïnitieerd worden. Het actieprogramma
voorziet daarom in beleidsinspanningen die eerst gericht zijn op kennisvergroting
en daarna op beïnvloeding van de voedselkeuze. 74Wordt bij de doelgroepen 3.4.2 t/m 3.4.4 de relatie tussen de gewenste
verbetering van de voeding en de daarmee gemoeide kosten niet gemist? Gaat
het naast kennisvergroting en motivatie ook niet om de materiële mogelijkheden?
Kan in samenwerking tussen het Voedingscentrum en het NIBUD hierover nader
gerapporteerd worden?Zie mijn antwoord op vraag 58. 75Wordt bij 3.5 specifieke onderwerpen ijzer niet gemist, waarvan immers
slechts een klein deel geresorbeerd wordt, en vitamines, met name voor groepen
mensen met geringe voedselopname zoals zuigelingen, kleuters en ouderen?Het voorkomen van ijzerdeficiëntie is niet opgenomen als specifiek
onderwerp in hoofdstuk 3.5 omdat deze op individueel niveau wordt opgespoord
en behandeld. Zuigelingen en kleuters nemen in het algemeen voldoende vitamines
in. Een uitzondering is vitamines D. Via de algemene voedingsvoorlichting
en in het kader van de ouder en kindzorg wordt bepaalde categorieën kinderen
geadviseerd een vitamine D-supplement te gebruiken. Aan de inname van vitamines
door ouderen wordt in hoofdstuk 2.4 aandacht besteed. 76Kan de minister duidelijkheid verschaffen over het wel of niet toevoegen
van jodium aan pastaproducten?Zie mijn antwoord op vraag 54. 77Steunt de minister het voornemen om bij de etikettering informatie
over GGO op te nemen?Zie mijn antwoord op vraag 11. 78De richtlijn goede voeding staat in de nota niet direct ter discussie.
GroenLinks is voor heldere en eenduidige informatie over voeding aan burgers.
Vroeger was er de schijf van vijf en later vier, nu de richtlijnen voor goede
voeding. Dit is een andere benadering van het voedingspatroon: niet wat er
wel geconsumeerd dient te worden voor een volledige voeding, maar waarin er
beter gematigd kan worden. Het bezwaar is dat bijvoorbeeld gevarieerde voeding
een multi-interpretabele term is; termen als meervoudig onverzadigd vet en
cholesterol zijn voor velen onbegrijpelijk, behoefte aan eiwit en micronutrinten
ontbreken. Is de minister ervan overtuigd dat deze aanpak alle voedselbehoeften
dekt?Er dient onderscheid gemaakt te worden tussen de Richtlijnen Goede Voeding
en de vertaling hiervan in een voorlichtingsboodschap. Het is waar dat in
de voorlichting gebruik gemaakt werd van verschillende soorten van aanbevelingen.
Dit is vooral het gevolg van veranderingen die zich in onze cultuur en ons
voedingspatroon voordoen. De schijf van vijf en de schijf van vier hebben
in het verleden hun nut bewezen. Vervolgens bleek het gewenst, vanwege de
steeds maar toenemende vetconsumptie en de daarmee gepaard gaande welvaartsziekten
de aandacht te richten op matiging van de vetconsumptie. Deze uitte zich bijvoorbeeld
in de Let op Vet-campagne. Inmiddels is de zorg voor de afnemende consumptie
van groente en fruit toegenomen en is de campagne van toon veranderd: Goede
voeding, wat let je? Deze is meer gericht op bewustmaking van een gezonde
leefstijl, waar goede voeding een onderdeel van is. De overkoepelende gedachte
blijft echter: eet gevarieerd. Vragen SP-fractie 79De consumptie van groente en fruit is te laag en daalt nog verder.
Is er iets bekend over de oorzaken hiervan? (blz. 11)De oorzaken van de lage consumptie van groente en fruit zijn niet volledig
bekend. Waarschijnlijk spelen onder andere de gewijzigde eetpatronen in het
weekend, waarbij minder vaak een volledige maaltijd wordt genuttigd, en de
toegenomen consumptie van kant en klaar maaltijden hierbij een rol. Nader
onderzoek zal worden uitgevoerd door een analyse van de recent beschikbaar
geworden resultaten van de derde landelijke voedselconsumptie peiling. 80De toename van alcopops wordt een ongewenste ontwikkeling genoemd;
de Inspectie voor de Gezondheidsbescherming vraagt kritische aandacht van
de overheid ten aanzien van plaatsing op de schap, etikettering en uitstraling/associatie
van dergelijke producten in vergelijking met alcoholvrije dranken,
Welke maatregelen zijn/worden hier genomen? (blz. 12)Zie mijn antwoord op vraag 3. 81Het Staatstoezicht zal gevraagd worden een inventariserend onderzoek
te doen in relatie met de ontkoppeling van de plaats waar het voedsel wordt
bereid en de consumptie, is dit onderzoek al gestart en wanneer zijn hiervan
de resultaten bekend? (blz. 13)Dit onderzoek is nog niet gestart. Een tijdsplanning zal in het plan van
aanpak worden opgenomen. 82Wat zijn de oorzaken van de dalende tendens in het geven van borstvoeding,
en is hierbij sprake van een historisch laagte-record? Heeft dit negatieve
gevolgen op de volksgezondheid en zo ja, welke? (blz. 16/17)Wat betreft de oorzaken voor de dalende tendens in het geven van borstvoeding
zie mijn antwoord op vraag 25. Het geven van borstvoeding heeft nog geen historisch
laagterecord bereikt. Dat is geconstateerd in 1975 toen, op een leeftijd van
3 maanden, slechts 11% van de baby's borstvoeding kreeg. Meer geven van borstvoeding
zal onder meer leiden tot een daling in het voorkomen van virale en bacteriële
infecties (luchtweginfecties, middenoorontsteking) en allergieën. 83Is het waar dat bij een substantieel deel van de Nederlandse bevolking
sprake is van lactose intolerantie, en is het waar dat koemelkallergie onder
zuigelingen toeneemt? Zijn er gekwantificeerde gegevens terzake en zo ja,
kan hier inzicht in gegeven worden? (blz. 16/17)Naar schatting 10–15% van de Nederlandse bevolking kan lactose uit
de voeding niet goed verteren (lactose-intolerantie). Een lactose-intolerantie
hoeft in de praktijk overigens geen problemen op te leveren. Er zijn geen
harde gegevens beschikbaar over de toename van koemelkallergie bij zuigelingen.
Zie mijn antwoord op vraag 10. De indruk bestaat dat koemelkallergie toeneemt,
onduidelijk is echter of dit komt door een daadwerkelijke toename of dat door
een verbeterde diagnostiek duidelijker wordt dat allergie een rol speelt bij
bepaalde klachten. 84Is er een overheidsbudget beschikbaar om het geven van borstvoeding
te stimuleren, bijvoorbeeld ter financiële ondersteuning van organisaties
als Borstvoeding Natuurlijk en La Leche League en andere initiatieven? Zo
nee, waarom niet?Is het juist dat in Nederland jaarlijks 80 miljoen uitgegeven
wordt aan de promotie van het drinken van koemelk? (blz. 16/17)Zie voor het overheidsbudget voor de bevordering van borstvoeding mijn
antwoord op vraag 31. Door de Europese Unie worden ter bevordering van de
afzet van een aantal agrarische producten, waaronder koemelk, subsidies verleend.
Op de begroting van de Nederlandse overheid is geen geld gereserveerd voor
de stimulering van de consumptie van koemelk. 85Wat is de toegevoegde waarde aan de volksgezondheid van de toegenomen
markt op het gebied van voedingssupplementen? Kan inzicht worden gegeven in de ontwikkelingen van het bedrijf Numico
en haar nieuwe research instituut «food Valley» waar nieuwe soorten
voeding ontwikkeld worden waar nogal een sterke gezondheidsclaim op wordt
gelegd? Wordt deze ontwikkeling gevolgd en wat is het standpunt van VWS hierover?
(blz. 25).De toegevoegde waarde voor de volksgezondheid van de groeiende markt voor
voedingssupplementen is onduidelijk. In het algemeen lijken vooral die consumenten
voedingssupplementen te gebruiken die al een gezonde voeding gebruiken. Numico
is een van de bedrijven die inspelen op de ontwikkelingen rondom voeding en
gezondheid. Het bedrijf heeft via de pers naar buiten gebracht welke aandachtsvelden
het bedrijf hierbij heeft. De producten waar het hier om gaat hebben geen
uitzonderingspositie waar het gezondheidsclaims betreft. In het algemeen merk
ik op dat ik de ontwikkeling van voedingsmiddelen met een positief effect
voor de gezondheid met belangstelling volg. Hierbij zijn de voornaamste aandachtspunten:
is het product veilig, kan het product een positieve bijdrage aan de gezondheid
leveren, en wordt de geclaimde werking gerealiseerd? 86Is het onderscheid tussen gezondheidsclaim en medische claim (van
bijvoorbeeld voedingssupplementen) voldoende duidelijk? Wordt gezondheidsclaim
niet te ruim geïnterpreteerd om te voorkomen dat een middel onder de
geneesmiddelenwet valt? Is het mogelijk om de Wet op de geneesmiddelen in
die zin te verruimen dat hier ene mogelijkheid wordt geopend om ten aanzien
van nader aan te wijzen productcategorieën, die niet onder de omschrijving
van het begrip geneesmiddel vallen, niettemin in het belang van de bescherming
van de gezondheid van de mens, een of meer bepalingen van de wet van toepassing
te verklaren, afgestemd op de beschikbare instrumenten van de Warenwet? (blz. 25)Het begrip «medische claim» is omschreven in de Warenwet.
Het gebruik van medische claims bij de verhandeling van voedingsmiddelen is
verboden. Het begrip gezondheidsclaim daarentegen is als zodanig geen onderwerp
van regelgeving. Dit betekent dat hierop de algemene (horizontale) regels
van toepassing zijn. In dit verband is van belang dat ook een gezondheidsclaim
niet misleidend mag zijn en geen toespeling mag maken op het voorkómen,
behandelen of genezen van een ziekte. De aard van de gebruikte claim is niet
doorslaggevend voor het al dan niet medische karakter van een product. Het
gebruik van een medische claim bij een voedingsmiddel is een overtreding van
artikel 19 van de Warenwet. Het gebruik van een medische claim is op de voet
van de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening alleen toegelaten bij geneesmiddelen.
Het Staatstoezicht op de Volksgezondheid houdt toezicht op beide aspecten.
Het is Europeesrechtelijk niet mogelijk om aan categorieën van producten
verdergaande eisen te stellen dan nu bij of krachtens de Warenwet en de Wet
op de Geneesmiddelenvoorziening reeds mogelijk is. Ik merk op dat de verhandeling
van onveilige eet- of drinkwaren bij of krachtens de Warenwet verboden is. 87Heeft er wel eens evaluatie plaatsgevonden van publiekcampagnes al
«let op vet» en wat zijn hiervan de resultaten? (blz. 25)Zie mijn antwoord op vraag 13. 88Welke concrete initiatieven vinden er plaats ten aanzien van verbetering
voeding bij jongeren, met name in achterstandswijken? (blz. 27) Zoals ik ook in mijn antwoord op vraag 15 heb aangegeven zal op korte
termijn een plan van aanpak voor de uitvoering van de nota worden opgesteld.
Hierin zal concreet worden aangegeven welke maatregelen genomen zullen worden
voor de verbetering van jongeren in achterstandwijken. Hierbij zijn signalering
van de voedingstoestand van kinderen in achterstandwijken, onderzoek naar
de ontbijtgewoonten op scholen en onderzoek naar de wenselijkheid van stimulering
van ontbijt- of lunchvoorzieningen van kinderen in achterstandswijken aan
de orde. Ook de programma's op scholen ter verbetering van het voedselaanbod
en informatie in schoolkantines zijn hierbij van belang. 89Wordt onderzoek naar de voedingsstatus van zelfstandig wonende ouderen
inderdaad met urgentie uitgevoerd, welke onderzoek lopen er? (blz. 28)Het betreft hier voorgenomen onderzoek naar de voedingsstatus van zelfstandig
wonende ouderen, die van hulp afhankelijk zijn. Zie mijn antwoord op vraag
3. 90Geconstateerd wordt dat monitoring van de voedingsstatus van kinderen
en volwassenen in slechte financiële situatie nodig is, in hoeverre is
dit gestart? Is inmiddels opdracht gegeven aan het NIBUD om te onderzoeken
welke implicaties de financiële situatie heeft voor de voedingstoestand?
(blz. 29)Deze activiteit uit het actieprogramma is nog niet gestart. Zie mijn antwoord
op vraag 58. 91De Inspectie Gezondheidsbescherming wijst in het jaarverslag 1997
op de actieve verpakkingen en noemt de globale migratie-eis vooralsnog een
struikelblok. Wat is de mening over het voorstel van de inspectie om vanuit
wetgevingssystematiek een koppeling te leggen tussen verpakkings- en additievenregeling?
(blz. 31)De term actieve verpakkingen omvat een aantal toepassingen van verpakkingsmateriaal
voor levensmiddelen die de kwaliteit van de eet- of drinkwaar positief kunnen
beïnvloeden. Deze vorm van verpakkingen is noch nationaal noch Europees
gelegaliseerd. Een door de EU gefinancierd project, waarin TNO participeert
is zojuist gestart. Dit project heeft tot doel de toepassingen en de knelpunten
met de huidige wetgevingen in kaart te brengen. De uitkomsten van dit project
zullen uitsluitsel geven of bestaande wetgevingen (Europese en nationale)
aangepast dienen te worden dan wel een nieuwe wetgeving noodzakelijk zal zijn. 92Wat betreft dioxine streeft het kabinet naar de advieswaarde van
de Gezondheidsraad van 1 pg/kg lichaamsgewicht per dag, maar houdt voorlopig
nog de WHO-norm van 10 pg/kg aan. Waar zit het verschil tussen de door de
Gezondheidsraad en de WHO vastgestelde norm in? Een groot deel van de bevolking
zou de advieswaarde van 1 pg/kg overschrijden, kan dit nader worden gekwantificeerd?
(blz. 31).Over de problematiek van de dioxines heb ik regelmatig met de Kamer overlegd.
Voor de meest recente informatie verwijs ik naar het Stappenplan (18 319
# 65) en het AO met de commissie milieu en volksgezondheid van 28 oktober
jl.. 93Wat is de relatie tussen de lijst gezondheidsclaims die de inspectie
hanteert en de Code voor onderbouwing van gezondheidsclaims die door het Voedingscentrum
is ontwikkeld? In hoeverre wordt hiermee gewerkt en is deze afspraak voldoende?
(blz. 33)Inzake het gebruik van gezondheidsclaims bij levensmiddelen zijn twee
privaatrechtelijke codes opgesteld. De eerste code (Gedragscode wetenschappelijke
onderbouwing gezondheidseffecten ten behoeve van gezondheidsclaims) (zie ook
vraag 56) is vooral gericht op het gebruik van gezondheidsclaims voor «gewone»
voedingsmiddelen waarbij het gezondheidseffect van secundair belang is. De
tweede code (Code voor de aanprijzing van gezondheidsprodukten, «KAG-code»)
is bedoeld voor producten waarbij het gezondheidseffect de primaire reden
voor het gebruik is. De ondertekenaars van deze codes zien er zelf op toe
dat partijen zich aan de afspraken houden. De Reclame Code Commissie toetst
claims op dit moment reeds aan de KAG-code, terwijl het voornemen erop is
gericht de eerste code een vergelijkbare status toe te kennen. De Inspectie
Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken toetst een gezondheidsclaim
evenwel uitsluitend aan de warenwettelijke bepalingen. In de Warenwet zijn
geen lijsten van verboden dan wel toegelaten beweringen, zoals gezondheidsclaims,
opgenomen. Hoewel in de praktijk nog weinig ervaring bestaat met deze combinatie
van wetgeving en codes, acht ik de gemaakte afspraken ter zake duidelijk. Vragen fracties van GPV en RPF 94Wat zijn de oorzaken voor de dalende tendens bij het geven van borstvoeding?
(blz. 17)Zie mijn antwoord op vraag 25. 95Heeft de minister kennisgenomen van het onderzoek «The economic
benefit of breast feeding in the Netherlands»? Hoe oordeelt de minister
over de uitkomsten van dit onderzoek?Zie mijn antwoord op vraag 26. 96Dwingt het feit dat slechts een laag percentage moeders borstvoeding
geeft niet tot een krachtiger beleid dan thans wordt gevoerd? Is de regering
bereid voorwaarden te scheppen die het geven van borstvoeding zullen stimuleren?Zie mijn antwoord op vraag 25. 97Is het niet wenselijk het beroep van lactatiekundige te erkennen
en de hulp van een lactatiekundige voor vergoeding in aanmerking te brengen?Voorop staat dat moeders adequaat advies moeten krijgen ten aanzien van
het geven van borstvoeding. Adviezen met betrekking tot borstvoeding maken
onderdeel uit van de zorg die rondom de geboorte wordt gegeven. Ik ben van
mening dat door een goede begeleiding in deze periode, waarbij de uitgangspunten
die door Unicef zijn vastgelegd in de praktijk worden gebracht, een belangrijke
bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van het geven van borstvoeding.
In eerste instantie moet hier prioriteit aan worden gegeven. Het geven van
afzonderlijke en meer specialistische hulp door een lactatiekundige
is een relatief nieuw fenomeen dat ik met belangstelling volg. Zie ook mijn
antwoord op vraag 28. 98Is de minister bereid een uitgebreide voorlichtingscampagne te starten
over het belang van borstvoeding.Zie mijn antwoord op vraag 25. 99Acht de regering, gelet op de stand van zaken rond borstvoeding,
evaluatie van de Warenwetregeling zuigelingenvoeding gewenst? Is de minister
bereid de Warenwetregeling Zuigelingenvoeding zonodig aan te passen aan de
aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie, zoals weergegeven in de
Internationale Gedragscode voor het op de markt brengen van vervangingsmiddelen
voor moedermelk en hierop betrekking hebbende resoluties?Zie mijn antwoord op vraag 27. 100Is het juist dat de Stichting Zorg voor Borstvoeding in 1999 niet
langer voor subsidie in aanmerking komt? Zijn er omstandigheden die een dergelijke
beslissing rechtvaardigen? Hoeveel instellingen hebben thans het certificaat
«Zorg voor borstvoeding» behaald? (blz. 17)Zie het antwoord op vraag 66. Vier instellingen (1 ziekenhuis en 3 kraamcentra)
hebben het certificaat «Zorg voor borstvoeding» behaald. XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (D66), Essers (VVD), voorzitter,
Dankers (CDA), Oudkerk (PvdA), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Rouvoet (RPF),
De Vries (VVD), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Passtoors (VVD),
Eisses-Timmerman (CDA), Gortzak (PvdA), Hermann (GL), Buijs (CDA), Atsma (CDA),
Van Gent (GL), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), Kant (SP), E. Meijer (VVD),
Van der Hoek (PvdA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Orgü (VVD), Van de Camp (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Ravestein
(D66), Weekers (VVD), Schutte (GPV), Cherribi (VVD), Schimmel (D66), Terpstra
(VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Belinfante (PvdA), Harrewijn (GroenLinks),
Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Th. A. M. Meijer (CDA), Rosenmöller
(GL), Duijkers (PvdA), Smits (PvdA), Marijnissen (SP), O. P. G. Vos
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26229-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl