Maatschappelijk verantwoord ondernemen; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26485, nr. 56

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-03-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

26485 nr. 56

27-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26485Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 485Maatschappelijk verantwoord ondernemennr. 56VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 maart 2008De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 6 maart 2008 overleg gevoerd met staatssecretaris Heemskerk
van Economische Zaken over:– de kabinetsvisie Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen 2008–2011 (26 485, nr. 53);– de resultaten van de Transparantiebenchmark
2007 (26 485, nr. 54);– de beleidsdoorlichting operationeel doel B
artikel 5 van de EZ-begroting (30 991, nr. 3);– het onderzoek De kracht van pensioenfondsen
(30 800-XIII, nr. 70);– de reactie op het rapport van de Vereniging
van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) en het onderzoek De kracht
van pensioenfondsen (26 485, nr. 55).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Jan Jacob van Dijk (CDA) is van mening
dat maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) in principe een bovenwettelijk
traject is. Het is vrijwillig, maar mag zeker niet vrijblijvend zijn. Een
bovenwettelijk traject betekent dat de Kamer terughoudend moet zijn in haar
wetgevende taak. Wel moet de Kamer twee andere taken nadrukkelijk vervullen:
controleren en stimuleren.In het interdepartementaal beleidsonderzoek (ibo) wordt teleurstelling
uitgesproken over mvo binnen Europa. Vindt de staatssecretaris het nog steeds
van belang dat dit onderwerp op Europees niveau wordt besproken? Zo ja, waarom
heeft hij het dan niet als prioriteit in zijn beleidsagenda opgenomen?Het Nationaal Contactpunt Multinationale Ondernemingen (NCP) is een belangrijk
instrument in het kader van mvo. De staatssecretaris heeft hieraan een nieuwe
invulling gegeven. Kan hij al enig inzicht geven in de manier waarop het op
dit moment functioneert? MVO Nederland gaat binnenkort zijn tweede periode
in. Er blijken in de programmaraad veel mensen uit het bedrijfsleven en consumentenorganisaties
te zitten, maar niemand uit de vakbeweging. Waarom niet? Is de
staatssecretaris bereid om hier iets aan te doen?De heer Van Dijk staat achter de door het kabinet gekozen invalshoek van
inspireren, innoveren en integreren. In het maatschappelijk debat valt op
dat er wel eens geringschattend wordt gesproken over de nationale dimensie
van mvo. Kan hiervoor meer aandacht komen?De overheid kan een stimulerende rol vervullen in de manier waarop aan
kennis wordt gekomen. Er kan bijvoorbeeld subsidie worden gegeven aan onderzoeken.
De Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling
(NCDO) en het ministerie van VROM doen daar al behoorlijk wat aan, maar misschien
kan er meer gebeuren. Wat zijn de plannen van de staatssecretaris op dit terrein?Een van de kernpunten is hoe mensen op een goede manier kunnen worden
geïnformeerd over hoe een project of dienst tot stand is gekomen. Een
belangrijk aspect daarvan is de ketenaansprakelijkheid. De SER is hier op
dit moment mee bezig. Zodra het SER-advies er ligt, moet er een kabinetsreactie
over dit onderwerp komen. Er mag in redelijkheid wat worden gevraagd van een
bedrijf inzake de informatie die een consument wil hebben over een bepaald
product. De vraag is alleen wat «in redelijkheid» is. Op dit moment
bestaat tamelijk veel duidelijkheid over wat er precies mag worden gevraagd
op sociaal terrein. De acht ILO-verdragen zijn op dit punt buitengewoon helder
en worden internationaal breed aanvaard. Het grote probleem is echter hoe
moet worden omgegaan met duurzaamheid. Het is onmogelijk voor bedrijven om
voor elk product in te gaan op de zeer uitgebreide vragenlijsten die sommige
organisaties hun toesturen. Deze organisaties zouden moeten bepalen wat de
kernelementen zijn waarover zij iets willen weten.Er zijn op dit moment zoveel keurmerken dat de consument er bijna geen
wijs meer uit wordt. Wat wil de staatssecretaris daaraan doen? De heer Van
Dijk is op dit vlak een groot voorstander van de richtlijn ISO 26 000.Is het niet verstandig om na te denken over een sectorale benadering van
mvo in plaats van een generieke?De pensioenfondsen zouden beter kunnen presteren op het vlak van mvo.
De vakbonden kunnen hierin een rol spelen. De heer Van Dijk pleit op dit terrein
voor het invoeren van een code à la de code-Tabaksblat.Over duurzame inkoop zijn afspraken gemaakt met onder andere gemeenten.
Hoe staat het met het overleg met het bedrijfsleven op dit vlak? Kan duurzame
inkoop breder worden ingevoerd, bijvoorbeeld ook op universiteiten?De heer Kalma (PvdA) constateert dat het kabinet
op een aantal terreinen van mvo, zoals handelspolitiek en diplomatie, veel
ambitieuzer is dan zijn voorgangers. Toch geeft het kabinet zich onvoldoende
rekenschap van de tegenstrijdige ontwikkelingen in en rondom mvo en blijft
het met zijn nadruk op vrijwilligheid te dichtbij het tot dusverre gevoerde
beleid. Rondom het thema van mvo hangt in het bedrijfsleven, de wetenschap
en de politiek een optimistische sfeer, waarin duurzaamheid, sociale vooruitgang
en economisch rendement harmonieus samengaan. Er zijn wel degelijk hoopgevende
ontwikkelingen, maar de problematiek als geheel is te tegenstrijdig en de
belangen en machtstegenstellingen zijn te groot om van mvo een goednieuwsshow
te maken. Zo bevrijdt de ongehoord snelle groei in China miljoenen mensen
uit de armoede, maar verstoort deze ook sociale verbanden en richt ecologische
ravages aan. Daarnaast doet het aandeelhouderskapitalisme krachtig zijn invloed
gelden. Mvo mag dan populair zijn, maar rücksichtslos winst maken is
dat ook.De conclusie mag niet zijn dat optimisme voor pessimisme moet worden ingeruild.
Het zou helpen als mvo verder uit de sfeer van public relations werd gehaald
en als de schotten rondom dit thema werden verwijderd. Ook zou veel minder
omzichtig met regelgeving moeten worden omgesprongen. Vrijwilligheid is belangrijk,
maar niet genoeg. Wetgeving is noodzakelijk als de ernst van de
problemen dat rechtvaardigt en er langs andere weg onvoldoende voortgang wordt
geboekt. Ook de waarde van internationale mvo-codes staat of valt uiteindelijk
met adequaat van sancties voorzien toezicht op de naleving. Ten slotte zou
de overheid op dit terrein voor zichzelf wat minder soft moeten zijn. In het
mvo-beleid blijft onduidelijk voor welke concrete resultaten de overheid wil
tekenen. De overheid moet aangeven op welke terreinen het niet goed gaat en
wat er op welke termijn moet veranderen.De kabinetsvisie vertoont naast pluspunten ook gebreken. De nota is erg
vriendelijk, terwijl het niet op alle terreinen zo goed gaat als wordt gesuggereerd.
Waarom worden de dilemma’s waarvan hier en daar wordt gesproken, niet
nader benoemd? Het kabinet is niet duidelijk over de verhouding tussen vrijwilligheid
en verplichting en over de plaats van regulering bij het bevorderen van mvo.
Enthousiasme en optimisme zijn belangrijk, maar zij kunnen het zicht benemen
op een belangrijke vraag, namelijk wat de resultaten zijn die het kabinet
wil bereiken.Tijdens een rondetafelgesprek met de Kamer heeft een groot aantal maatschappelijke
organisaties invoering bepleit van een wet openbaarheid productie en ketens.
Wat vindt het kabinet hiervan? Krijgt de ketenaansprakelijkheid van bedrijven
dan concreet gestalte? Zou het idee van een basisrecht op informatie voor
consumenten niet een van de pijlers moeten zijn van een sociaal en ecologisch
georiënteerde markteconomie?De Kamer heeft bijna een jaar geleden een motie aangenomen over een code-Tabaksblat
voor verantwoord ondernemen. Hoe gaat de staatssecretaris deze uitvoeren?
In 2003 wees de commissie-Tabaksblat elk voorstel krachtig van de hand om
mvo-paragrafen in de eigen code op te nemen. Op korte termijn moet worden
nagegaan of integratie in de bestaande code nog steeds geen optie is. Als
dat niet het geval is, dient rechtstreeks te worden aangestuurd op een aparte
mvo-code voor beursgenoteerde en wellicht ook niet-beursgenoteerde ondernemingen.In de kabinetsvisie worden ambitieuze doelstellingen geformuleerd op het
gebied van handelspolitiek en diplomatie. Hoe worden deze in de praktijk gebracht?
Verlopen handelsmissies in de praktijk al anders? Wanneer is het hele ministerie
van de mvo-doelstelling doortrokken? Hoe gaat een en ander doorwerken in de
personele samenstelling van ambassades?Gaat het kabinet werk maken van de naleving van internationale gedragsregels
door ondernemers, in het bijzonder van de OESO-code? Gaan ambassades en bedrijven
zelf een rol spelen bij de voorlichting van werknemers en lokale groepen over
klachtenprocedures? Gaat het kabinet in internationaal verband sancties helpen
treffen tegen bewezen misbruik van mens, dier en milieu? Overweegt het kabinet
om de extraterritoriale werking van bepaalde Nederlandse wetten waarover het
zich trots betoont, op andere terreinen toe te passen?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie) constateert
dat overheidsoptreden nog nodig blijft om bedrijven te stimuleren om maatschappelijk
verantwoord te ondernemen. Dit geldt ook op het internationale vlak. Mvo is
niet alleen noodzakelijk, maar biedt ook kansen voor bedrijven. Mvo is bovenwettelijk;
iedere ondernemer staat voor andere uitdagingen en dilemma’s. De meest
elementaire zaken zijn echter vastgelegd in nationale en internationale wetgeving.
Mvo is meer dan het voldoen aan de bestaande regelgeving, maar daar begint
het wel mee. Dat mag niet vrijblijvend zijn. De meest klemmende vraagstukken
op mvo-gebied betreffen juist het gebrek aan naleving van nationale en internationale
wetgeving op het gebied van kinderarbeid, dwangarbeid, discriminatie en inbreuk
op het recht van organisatie en collectieve onderhandeling. Is de staatssecretaris
niet bang dat het mvo-beleid door de vrijblijvendheid op langere termijn een
lege huls blijkt te zijn? Hoe wil hij ervoor zorgen dat naleving van regelgeving
ook in een internationaal kader wordt bevorderd? Hoe staat hij tegenover de
stelling dat ondernemingen inzicht dienen te verschaffen in hun
inspanningen om deze fundamentele normen na te leven? Hoe wil hij dit monitoren?Het is goed dat het kabinet mvo in allerhande bevorderende activiteiten
van de overheid wil implementeren. Voor een aantal prioritaire landen wordt
daarnaast een bredere agenda van samenwerking, kennisuitwisseling en dialoog
inzake mvo opgezet. Is de staatssecretaris van plan om daarbij alle stakeholders
te betrekken, dus de overheid, het bedrijfsleven en ngo’s? Het zou goed
zijn als voor deze landen de aan handel gerelateerde arbeids- en mensenrechtenproblemen
in kaart worden gebracht. Hierdoor kan een gerichte aanpak op concrete problemen
tot stand komen. Ziet de staatssecretaris daarnaast ook mogelijkheden om in
samenspraak met bedrijven een instructie te ontwikkelen hoe kinderarbeid in
de keten te detecteren en tegen te gaan?In de begroting van Ontwikkelingssamenwerking/Buitenlandse Zaken heeft
de fractie van mevrouw Ortega inzet gevraagd voor de ontwikkeling van instructie
en kennis op ambassades voor bedrijven met betrekking tot mogelijke misstanden
in het vestigingsland. Is de staatssecretaris van mening dat ambassades bedrijven
moeten wijzen op de risico’s, indien zij zich mogelijk niet aan gangbare
standaarden houden? Is hij van plan om met zijn collega-bewindslieden hierin
gezamenlijk op te trekken en de Kamer hierover te informeren?Consumenten hebben behoefte aan betrouwbare en heldere informatie over
de wijze waarop producten tot stand zijn gekomen en over het mvo-beleid van
bedrijven. Op dit moment is er op dit vlak onvoldoende transparantie. De staatssecretaris
legt de bal te veel bij de bedrijven. Hoe staat hij tegenover etikettering
ofwel gemakkelijk toegankelijke informatie over producten?Ondanks de constatering dat ketenverantwoordelijkheid het actuele begrip
in de mvo-wereld is, laat het kabinet zich in afwachting van het SER-advies
niet uit over de invulling van de rol van de overheid bij het bevorderen van
ketenverantwoordelijkheid en ketenaansprakelijkheid. Acht de staatssecretaris
het wenselijk dat een grotere transparantie in de keten wordt gestimuleerd?
Deelt hij het uitgangspunt dat waar bedrijven invloed hebben in een keten,
zij ook verantwoordelijkheid dragen voor de omstandigheden in die keten?Mevrouw Ortega wijst erop dat de staatssecretaris van Financiën in
een spoeddebat over de winstbelasting voor multinationals is gevraagd om samen
met deze staatssecretaris in het kader van mvo bij het bedrijfsleven aandacht
te vragen voor het afleggen van verantwoording over de belasting die zij betalen.De heer Vendrik (GroenLinks) is blij met de
kabinetsvisie op maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar deze is nog
niet klaar. Niet duidelijk wordt waar het het kabinet precies om te doen is.
Het is een procedurele nota. Wat zijn de grote maatschappelijke problemen
die het kabinet wil aanpakken? Het klimaat is bijvoorbeeld een belangrijk
onderwerp; je zou verwachten dat het mvo-beleid wordt gescand op de vraag
hoe het Nederlandse bedrijfsleven kan bijdragen aan een klimaatneutrale economie.
Hierover staat echter niets in de kabinetsvisie. Over kinderarbeid wordt al
jaren gedebatteerd, maar het doel dat het hiermee afgelopen moet zijn, wordt
nergens geformuleerd. Er zou een wet openbaarheid ketens moeten komen en een
verscherpte code voor grote internationale bedrijven om kinderarbeid te vermijden.Binnen het mvo zijn er koplopers: ondernemers die innoverend bezig zijn,
prachtige nieuwe producten ontwikkelen, zich grote rekenschap geven van de
grote maatschappelijke problemen die er zijn en proberen om daarvoor een oplossing
te vinden. Deze koplopers moeten worden ondersteund en beloond, bijvoorbeeld
door rekening met hen te houden bij duurzaam inkopen en door hen voorrang
te geven bij het deelnemen aan handelsmissies.De staatssecretaris zou zich harder moeten opstellen ten opzichte van
de achterblijvers. Alleen de nadruk leggen op informatie is onvoldoende. De
consument hoeft niet alles te weten van bedrijven of pensioenfondsen, als
hij maar zeker weet dat zij worden gestraft op het moment dat zij de meest
abjecte vormen van bijvoorbeeld kinderarbeid niet willen uitsluiten. Hierover
zouden harde afspraken moeten worden gemaakt met onder andere de pensioenfondsen.
Uitgesloten moet worden dat bepaalde beleggingen nog worden gedaan met het
pensioengeld van de Nederlandse burger en dat bedrijven die in Nederland zijn
gevestigd of zakendoen, gebruikmaken van arbeidsomstandigheden die de internationale
toets niet kunnen doorstaan. Dat kan door middel van een code à la
Tabaksblat inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen of door het aanjagen
van een debat over een versterking van de OESO-richtlijnen.De heer Aptroot (VVD) is van mening dat de
overheid positief moet staan ten opzichte van bedrijven die het goede voorbeeld
geven op het vlak van mvo. De overheid zou meer kunnen doen met duurzaam inkopen
en met het stimuleren van een eigen duurzame bedrijfsvoering. Tegelijkertijd
moet het idee worden losgelaten dat de overheid alles maar kan regelen, bijvoorbeeld
door middel van de transparantie-benchmark. Er is een groot verschil tussen
woord en daad. Sommige bedrijven brengen een glossy jaarverslag uit waarin
staat dat mvo belangrijk is, maar doen er weinig aan. Andere bedrijven doen
het in de praktijk wel goed maar schreeuwen dat niet van de daken. Hoeveel
kost de transparantie-benchmark per jaar? Kan dit geld niet beter worden gebruikt
om op een positieve manier een ondernemer of organisatie die het goede voorbeeld
geeft in het zonnetje te zetten, bijvoorbeeld door een mvo-prijs? Het stimuleren
van het positieve is de beste manier om wat te bereiken op het vlak van mvo.Niet de overheid, maar de verzekerden gaan over de pensioenfondsen. Dit
is een van de redenen dat naast premiebetalers ook gepensioneerden zeggenschap
over de pensioenfondsen zouden moeten krijgen. Er zouden meer keuzemogelijkheden
kunnen komen, want de meningen kunnen verschillen over de vraag wat maatschappelijk
verantwoord is en wat niet. Zo vinden militairen het misschien niet bezwaarlijk
om met hun pensioen te beleggen in de defensie-industrie, terwijl anderen
dat wel vinden.De heer Aptroot zet vraagtekens bij de subsidies voor de Stichting Schone
Kleren Kampagne (SKK) en de Fair Wear Foundation. In de jaarverslagen wordt
nauwelijks verantwoording afgelegd over de aanzienlijke subsidiebedragen die
zij ontvangen. Deze organisaties kijken zeer kritisch naar het bedrijfsleven
maar voldoen zelf niet aan de eisen die aan het bedrijfsleven worden gesteld
over transparantie. Wil de staatssecretaris dit onderzoeken en eventueel verkeerd
bestede subsidies terugvorderen?Mevrouw Gerkens (SP) memoreert dat vorig jaar
naar buiten kwam dat Nederlandse pensioenfondsen en banken investeerden in
bedrijven die clusterbommen en landmijnen produceren en afzetten in landen
waar een wapenembargo geldt. Zij wijst op het onderzoek «De kracht van
pensioenfondsen» van professor Hummels, maar stelt vast dat dit slechts
indicatief is, omdat slechts 80 van de 430 Nederlandse pensioenfondsen het
formulier hebben ingevuld. De cijfers geven daarom waarschijnlijk een positiever
beeld dan de realiteit rechtvaardigt. Met die wetenschap is het extra schokkend
dat slechts 21% van de deelnemers aangeeft dat zij mvo in hun beleid
hebben betrokken. Dit geldt des te meer daar de gelden die worden belegd,
afkomstig zijn van werknemers die vaak niet (kunnen) weten waarin hun geld
wordt belegd. Ook het feit dat werknemers geen keuze hebben in welk pensioenfonds
zij beleggen, geeft de pensioenfondsen een bijzondere verantwoordelijkheid
hebben die verder dient te gaan dan winstpercentages. Wat gaat het kabinet
doen om te zorgen dat misstanden niet meer kunnen voorkomen?Het kabinet blijft in zijn visie op mvo uitgaan van vrijwilligheid. Het
rapport is een opeenstapeling van excuses voor ontduiking van verantwoordelijkheden
en resulteert in een lofzang op de zelfregulering van de markt. Volgens het
kabinet is mvo op de lange termijn 11%-15% rendabeler dan niet
maatschappelijk verantwoord ondernemen. Waarom blijft mvo dan slechts voorbehouden
aan een zeer beperkte groep? Waarom is de kabinetsdoelstelling voor 2010 slechts
een stijging van 10%, en dat dan alleen op het gebied van transparantie?
Een goede stap vooruit zou zijn om de OESO-richtlijnen voor multinationale
ondernemingen bij wet bindend te verklaren.In België bestaat inmiddels een verbod op het investeren in verboden
wapensystemen zoals landmijnen en clusterbommen. De minister van Financiën
heeft toentertijd toegezegd dat hij dit Belgische voorbeeld zou monitoren
om te beoordelen of dit voor Nederland ook een optie is. Hiervan is echter
niets meer vernomen. Wil de staatssecretaris er bij zijn collega op aandringen
dat dit initiatief in Nederland met spoed navolging krijgt? Hetzelfde geldt
voor de door de Kamer aangenomen motie-Poppe, waarin werd gevraagd om eenduidige
richtlijnen voor mvo bij productie en handel ter bescherming van natuur en
milieu.Mvo zou een essentieel onderdeel moeten zijn van iedere onderneming. De
overheid zou goede initiatieven op dit vlak moeten ondersteunen door een positief
voorkeursbeleid. Mvo blijft voorlopig voorbehouden aan een selecte groep bedrijven;
verreweg de meerderheid van de bedrijven heeft hiervoor geen functioneel beleid.
Er zou een einde moeten komen aan de vrijblijvendheid van mvo. De kabinetsvisie
zou nog een keer in dit licht moeten worden bekeken, waarbij de mogelijkheden
voor regulering en sanctionering moeten worden betrokken.Mevrouw Ouwehand (PvdD) haalt een aantal uitspraken
aan van de Amerikaanse econoom/politicus Robert Reich, die onder meer zei
dat publieke instituties regels moeten stellen ter behoud van maatschappelijke
waarden zoals de zorg voor het milieu, omdat bedrijven niet goed of slecht
zijn, maar amoreel. Het is de vraag of de stelling van de staatssecretaris
dat mvo loont, wel zo goed kan worden verdedigd. Het wordt steeds duidelijker
dat de grenzen zijn bereikt van wat de aarde en haar bewoners kan worden aangedaan.
Een stevig beleid op dit vlak is zeer gewenst. Onderzoeken laten steeds zien
dat burgers bij grote maatschappelijke problemen zoals milieu, mensenrechten
en dierenwelzijn vragen om meer regie van de overheid en om meer eisen aan
de producten die in de schappen liggen. Het woud aan keurmerken – er
zijn er 250 – doet de zaak geen goed. Mevrouw Ouwehand zou graag zien
dat het kabinet, in plaats van een eenzijdige koers op mvo, met een visie
komt waardoor de consument in de winkel niet meer de keuze heeft tussen volstrekt
immorele producten en producten die iets minder slecht zijn. Mvo kan een van
de instrumenten hiervoor zijn, maar zeker niet de enige weg.In de kabinetsvisie lijkt de overheid op een vrijblijvende manier het
bedrijfsleven te willen bewegen tot meer milieuvriendelijke, klimaatvriendelijke,
arbeidsvriendelijke en diervriendelijke daden. Veel onderzoekers achten het
een illusie dat met vrijwillig bedrijfs- en consumentengedrag grote problemen
worden opgelost. Wat is hierop de reactie van de staatssecretaris? In de kabinetsvisie
ontbreekt een duidelijke definitie van mvo en er zijn geen heldere criteria,
wat de koers op consumentenaanpak geen goed doet. Uitholling van het begrip
duurzaamheid, zoals in het geval van banken die klimaatproducten aanbieden
terwijl zij investeren in de bio-industrie of in clusterbommen, zal een zure
smaak achterlaten bij burgers die verantwoord trachten te consumeren.Hoe staat het met de uitvoering van de vorig jaar aangenomen motie waarin
de regering wordt opgeroepen, dierenwelzijn onderdeel te maken van het mvo-beleid?
Milieudoelstellingen mogen niet worden uitgeruild met dierenwelzijn, en mensenrechten
niet tegen milieu. Dit geldt voor tal van mvo-problemen. Hoe kijkt
de staatssecretaris daar tegenaan? Als dierenwelzijn onderdeel moet zijn van
het mvo-beleid, hoe kan de minister van LNV de deur dan blijven openzetten
voor een verdere uitbreiding van de Nederlandse veestapel? Dit raakt aan allerlei
mvo-problemen: slavernij op sojaplantages, verlies aan biodiversiteit door
het kappen van oerwoud, milieudruk, dierenwelzijnskwesties en de verdeling
van voedsel op de aarde.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris beaamt dat het kabinet
nog niet klaar is op het vlak van mvo. Zelfregulering en vrijwilligheid zijn
niet voldoende. Het kabinet is dan ook op tal van terreinen bezig om bedrijven
de goede kant op te duwen, om marktontwikkelingen te stimuleren en om grenzen
te stellen. Voorbeelden hiervan zijn de mensenrechtennotitie van de minister
van Buitenlandse Zaken, de dierenwelzijnnota van de minister van LNV, het
duurzaamheidsakkoord van de minister van VROM, de «decent work-agenda»
van de minister van SZW en het initiatief voor duurzame handel van de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking. Het huidige kabinet is een mvo-kabinet, dat
op tal van terreinen heel specifieke acties onderneemt. In de nota wordt vanuit
de theorie nog wat meer naar de praktische invulling gegaan, worden algemene
uitgangspunten vertaald in specifieke maatregelen en wordt meer samenhang
gecreëerd in de bestaande versnippering. Een belangrijk instrument is
de inkooprol van de overheid. Vrijwilligheid en vrijblijvendheid zijn niet
aan de orde, maar het gaat om maatwerk binnen mvo en binnen de verschillende
sectoren.Mvo is een exportproduct van Nederland. Nederlandse bedrijven, zoals grote
multinationals, doen het beter dan andere bedrijven op de sustainability index.
In het mkb kan er nog wel een tandje bij. MVO Nederland biedt op dit vlak
praktische ondersteuning voor het zakendoen in het buitenland of het vertalen
van «people, planet, profit» naar acties in Nederland.Bij mvo is gedragsbeïnvloeding veel belangrijker dan verslaggeving
over gedrag. Verantwoording helpt echter wel. Grotere Nederlandse bedrijven
moeten ook rapporteren over de niet-financiële prestatie-indicatoren.
Dat staat in het Burgerlijk Wetboek en is tevens verankerd in richtlijn 400
van de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ). De staatssecretaris heeft de RJ
gevraagd om richtlijn 400 verder te evalueren om te kijken of deze nog moet
worden aangescherpt om zinvolle rapportage te bevorderen. Non-trade concerns
staan hoog op de agenda van het kabinet, maar om ze te verankeren in de WTO
moet er met alle landen overeenstemming worden bereikt. Onderhandelingen hierover
kosten veel tijd. Ontwikkelingslanden wijzen non-trade concerns soms af als
een nieuwe vorm van protectionisme.De transparantie-benchmark kost € 75 000 per jaar. Er gaat
een goed effect van uit. De benchmark is inhoudelijk verder aangescherpt.
Er wordt niet alleen gekeken of maar ook hoe er wordt gerapporteerd. Ook internationaal
wordt de transparantie verder vergroot, bijvoorbeeld door het ondersteunen
van het Global Reporting Initiative ter bevordering van het ontstaan van mondiale
standaarden voor duurzaam en verantwoord ondernemen en het rapporteren daarover.
Andere internationale standaarden zijn de ISO-richtlijn 26 000, die mede
door steun van het ministerie van Economische Zaken tot stand komt.Er is inderdaad een overdaad aan keurmerken. De staatssecretaris wil zowel
proberen om het aantal keurmerken in te dikken als om keurmerken meer kracht
te geven. Dat gebeurt via de website ConsuWijzer.nl, waarbij onder andere
de Consumentenautoriteit betrokken is. 150 keurmerken zijn aangeschreven met
het verzoek om zich te melden op deze website, zodat daar kan worden vermeld
wat er achter het keurmerk zit en hoe het kan worden gehandhaafd. Hopelijk
ontstaan hierdoor ook minder keurmerken. Het invoeren van één
enkel keurmerk waarin alle mvo-waarden zichtbaar zijn, zou de zaak te veel
simplificeren. Voor specifieke sectoren en specifieke thema’s zijn er
verschillende keurmerken nodig.Er is een nieuw, onafhankelijk meldpunt opgericht, het Nationaal Contactpunt
OESO-richtlijnen, waar alle betrokken partijen terechtkunnen voor mvo-schendingen.
Het werkterrein is de investeringen van bedrijven, dus niet de gehele handelsketen.
Nederland loopt hierin voorop, omdat wordt getracht om de investeringsdefinitie
zo ruim mogelijk in te vullen.In het kader van de motie-Vendrik/Ouwehand over mvo en corporate governance,
zegt de staatssecretaris dat hij in het onderzoek de bal op de stip wil leggen,
zodat helder is op welke manieren aandeelhouders extra invloed kunnen uitoefenen
op maatschappelijk verantwoord ondernemen door bedrijven. De code-Tabaksblat
zou naar zijn mening verder mogen worden opgerekt. Zo zouden de niet-financiële
doelstellingen nog transparanter kunnen worden gemaakt in de manier waarop
wordt gerapporteerd over de salarissen van managers. Het is nog niet duidelijk
of er een tweede commissie-Tabaksblat komt. Dat wordt op dit moment onderzocht
door de commissie-Frijns. Hoe breder een code wordt gedragen door de betrokken
partijen, hoe beter het is. Mensen uit het bedrijfsleven, de vakbonden en
ngo’s zullen worden gevraagd om zich te buigen over de vraag hoe mvo
ook via corporate governance verder kan worden gestimuleerd. De staatssecretaris
zegt toe, de zaken rond mvo in verhouding tot corporate governance en de rol
van een mogelijke tweede commissie-Tabaksblat daarbij in een brief op een
rijtje te zetten en die binnen enkele weken naar de Kamer te sturen.Er is al een commissie voor de pensioenfondsen, de Praktische Commissie,
die een praktische invulling geeft aan de rol die pensioenfondsen nadrukkelijker
zouden kunnen spelen op het gebied van verantwoord beleggen. De staatssecretaris
zal met de Praktische Commissie overleggen welke instrumenten zij nog nodig
heeft op het vlak van implementatie en transparantie.De overheid doet veel op mvo-gebied. Zo zal MVO Nederland worden voortgezet.
Deze organisatie heeft de afgelopen jaren op een goede manier kennis over
mvo naar voren gebracht bij bedrijven, met name bij het mkb. Overigens zit
de FNV in het MVO Platform, dat lid is van de Programmaraad van MVO Nederland.
De vakbonden worden hier dus niet buiten gehouden. De Kamers van Koophandel
zijn bezig, bedrijven te stimuleren om mvo te integreren in hun activiteiten.
De EVD, een agentschap van het ministerie van Economische Zaken, stimuleert
dat mvo verder wordt verankerd in de buitenlandse activiteiten van Nederlandse
bedrijven. Per land worden er toolkits (verder) ontwikkeld. Ook wordt mvo
in economische missies verankerd, onder meer in de briefings die bedrijven
krijgen. Het thema van het regelen van non-trade concerns binnen de WTO wordt
verder ingevuld in overleg met maatschappelijke organisaties, de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking en de ministeries van LNV, VROM en SZW, gecoördineerd
door het ministerie van EZ. De uitkomsten van deze dialoog zullen dit jaar
naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Daarnaast heeft het kabinet de ambitie
om in 2010 tot 100% duurzame inkoop te komen. Ook andere sectoren zoals
onderwijs en gezondheidszorg worden hierbij betrokken.Het kabinet stimuleert onderzoek op het gebied van mvo vanuit het ministerie
van VROM – via het NCDO – en vanuit het ministerie van EZ. Binnen
Europa is het kabinet op tal van terreinen actief, bijvoorbeeld ten aanzien
van de WTO. Ook worden met landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Zweden en
Denemarken initiatieven uitgezet voor nader onderzoek naar biofuels.De Consumentenbond heeft in december 2002 een voorstel gedaan tot een
wet openbaarheid van ketens. De staatssecretaris staat achter de filosofie
achter een dergelijke wet, namelijk zo open mogelijk zijn over wat bedrijven
doen. Dit beperkt zich niet tot eigendom, maar strekt zich ook uit tot
handelsrelaties. Bedrijven gaan nu al steeds dieper de keten in door de toeleverancier
van de toeleverancier van de toeleverancier te controleren. Voor grotere bedrijven
is dit gemakkelijker te realiseren dan voor het mkb. De staatssecretaris bekijkt
momenteel samen met het bedrijfsleven of kleinere Nederlandse bedrijven kunnen
meeliften op de goedkeuring die een groot bedrijf heeft verleend aan een bepaalde
toeleverancier. Openbaarheid van ketens en productie is maatwerk. Het voorstel
uit 2002 is wat dat betreft wel erg algemeen. De staatssecretaris gelooft
op dit terrein meer in specifieke keurmerken en rapportages dan in een algemene
wet. De SER buigt zich op dit moment over ketenaansprakelijkheid en ketenverantwoordelijkheid.Het NCP is een goede, onafhankelijke organisatie, maar er zijn bij dit
loket nog geen meldingen binnengekomen. Of het gaat heel goed met maatschappelijk
verantwoord ondernemen, of betrokkenen weten het loket niet te vinden. Het
NCP heeft een werkwijzer opgesteld met de eigen mandaattaken. In november
is in Amsterdam een stakeholders-vergadering geweest, waar het nieuwe NCP
heeft kennisgemaakt met de vakbonden, de ngo’s en VNO-NCW. Ook heeft
het NCP een voorlichtingsplan opgesteld, waarbij MVO Nederland betrokken is
geweest. Daarnaast zijn er contacten met andere NCP’s om ervaringen
en meldingsprocedures uit te wisselen.De opmerkingen van mevrouw Gerkens over een verbod op investeringen in
verboden wapens zullen worden doorgespeeld aan de minister van Financiën.De staatssecretaris is voorstander van «practise what you preach».
Als stichtingen eisen stellen aan bedrijven, moeten zij die zeker ook zelf
tot uiting brengen. De subsidierichtlijnen dwingen dit ook af. De subsidies
voor de SKK en de Fair Wear Foundation lopen via de begroting van Ontwikkelingssamenwerking,
waarmee de Kamer heeft ingestemd. Ngo’s in Nederland die subsidie krijgen,
zijn vaak buitengewoon kritisch over het functioneren van bedrijven en de
overheid. Dat hoort ook bij een democratie. De staatssecretaris zegt toe,
de Kamer te informeren over het conflict waarbij SKK betrokken is en waarin
oud-premier Lubbers bemiddelt. Hij zal daarbij ingaan op de transparantie
en de verantwoording van SKK over de ontvangen subsidiebedragen.Personeel op ambassades wordt geschoold op het gebied van mvo vanuit de
departementen van EZ en BZK via de EVD. Er zijn trainingen en terugkomdagen
voor ambassadeurs waarin mvo, vertaald naar zo specifiek mogelijke maatregelen
en acties, een niet-vrijblijvende rol speelt.Het mvo-beleid is niet alleen generiek. Zoals eerder uiteengezet, is dit
kabinet een mvo-kabinet. Via subsidies, onderzoek, wetten en toezicht wordt
op tal van terreinen actie ondernomen.De voorzitter constateert dat alleen de eerste
termijn van dit overleg is afgerond. In de eerstvolgende procedurevergadering
zullen afspraken worden gemaakt over een mogelijke tweede termijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,Kraneveldt-van der VeenDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,De VethXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Ten Hoopen (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), ondervoorzitter,
Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), voorzitter,
Irrgang (SP), Jansen (SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink
(PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Jan Jacob van Dijk (CDA), Duyvendak
(GroenLinks), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Gennip (CDA), De Rouwe (CDA),
Koşer Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma
(PvdA), Weekers (VVD), Van Dam (PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Cramer (ChristenUnie), Atsma (CDA), De Krom (VVD), Madlener
(PVV), Nicolaï (VVD), Blom (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Heerts
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26485-56.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl