Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006; Verslag schriftelijk overleg over de brief van minister Donner (Jus) van 11 november 2005 bij het Programma Versterking opsporing en vervolging (30300 VI, nr. 32)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VI, nr. 111

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VI nr. 111

25-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgave I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1 Inleidende opmerkingen2 Structurele kwaliteitsverbetering3 Programma versterking van de opsporing en vervolging3.1 Algemeen3.2 Tegenspraak en voorkomen van tunnelvisie3.3 Taken van de officier van justitie, de recherche
en de rechter-commissaris3.4 Forensische Opsporing3.5 Kwaliteit van verhoren3.6 Opleidingen4 Voortzetting evaluatiecommissieII REACTIE VAN DE MINISTERInleidende opmerkingenStructurele kwaliteitsverbeteringProgramma versterking van de opsporing en vervolgingAlgemeenTegenspraak en het voorkomen van tunnelvisieTaken van de officier van justitie, de recherche en de
rechter-commissarisForensische opsporingKwaliteit van verhorenOpleidingenVoortzetting evaluatiecommissie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2006nr. 111VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 25 januari 2006Binnen de vaste commissie voor Justitie1 hebben
enkele fracties de behoefte de minister van Justitie over zijn brief van 11 november
2005 (30 300 VI, nr. 32) en het meegezonden Programma Versterking opsporing
en vervolging enkele nadere vragen en opmerkingen voor te leggen. Bij brief
van 24 januari 2006 heeft de minister deze beantwoord. Vragen en antwoorden
zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissieDe Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de commissieDe GrootInhoudsopgave IVragen en opmerkingen uit de fracties2 1Inleidende
opmerkingen2  2Structurele
kwaliteitsverbetering3 3Programma
versterking van de opsporing en vervolging3   3.1Algemeen3  3.2Tegenspraak en
voorkomen van tunnelvisie5  3.3 Taken van
de officier van justitie, de recherche en de rechter-commissaris6   3.4Forensische Opsporing6   3.5Kwaliteit van
verhoren7  3.6Opleidingen8  4Voortzetting
evaluatiecommissie8 IIReactie van de minister8I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1 Inleidende opmerkingenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de minister van justitie over het Programma Versterking opsporing
en vervolging (verder: het Programma) en van het onderliggende programma.Zij zijn van mening dat het rapport van het evaluatieonderzoek naar de
Schiedammer Parkmoord (verder: evaluatieonderzoek) veel kwetsbaarheden zichtbaar
heeft gemaakt in het proces van opsporing en vervolging.Deze leden hebben al in het debat over het evaluatieonderzoek aangegeven
dat fouten zoals in deze zaak moeten worden voorkomen, in het belang van het
vertrouwen van de samenleving in ons rechtssysteem. Zij zien het Programma
als een goed middel om in de toekomst, waar mogelijk, soortgelijke fouten
tegen te gaan.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het verbeterprogramma dat verschenen is naar aanleiding van het evaluatierapport.
Zij hebben grote waardering voor de voortvarendheid waarmee het verbeterprogramma
tot stand is gekomen. 13 september jl. werd het evaluatierapport aan
de Kamer gezonden. Op 4 november verscheen al de uitwerking in de vorm
van het nu voorliggende Programma. Deze voortvarendheid willen deze leden
vasthouden. Zij vragen de minister alles in het werk te stellen om ook het
ter hand nemen van het verbeterprogramma voortvarend te laten zijn. In dit
verband spreken zij uit dat na de crisis in de opsporing, zelfreiniging heeft
plaatsgevonden. We kunnen daarom verwachten dat ook nu de opsporing en vervolging
versterkt zal worden.De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorliggende brief met bijlage van de minister van Justitie. Het is duidelijk
dat door de zaak van de Schiedammer parkmoord en de bevindingen van de commissie-Posthumus
het vertrouwen in het functioneren van de rechtsstaat bij velen is geschaad.
Het is daarom van groot belang dat er voortvarend wordt ingezet op het aanpakken
van de kwetsbaarheden in het proces van opsporing en vervolging die door de
nasleep van de Schiedammer parkmoord zichtbaar zijn geworden. Het Programma
biedt daartoe goede aanzetten, aldus de leden van de SP-fractie. Zij hebben
enkele volgende vragen en opmerkingen.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het Programma, dat voortvloeit uit het evaluatieonderzoek naar
de Schiedammer parkmoord. Deze leden delen van harte de hoop dat de toekomst
met vertrouwen tegemoet kan worden gezien als het gaat om verbetering van
de kwaliteit van de opsporing en vervolging. Ook delen zij het standpunt van
de minister dat alles moet worden gedaan om fouten of dwalingen in de strafrechtspleging
te voorkomen. Dat neemt niet weg dat deze leden vragen hebben over het Programma,
vooral ook omdat dat hoofdzakelijk ziet op verbeteringen rondom de professionaliteit
van de opsporing en vervolging en de daadwerkelijke controle op de uitvoering
van het verbeterprogramma.2 Structurele kwaliteitsverbeteringDe leden van de CDA-fractie merken op dat op pagina 2 van de brief wordt
gesteld dat de ontwikkelingen in de samenleving nieuwe en zwaardere eisen
stellen aan het strafrechtelijk rechtshandhavingsapparaat. Kan de minister
aangeven op welke ontwikkelingen precies wordt gedoeld?De leden van de CDA-fractie zijn met de minister van mening dat naast
inhoudelijke diepte-investeringen in kennis, vaardigheden en functies ook
een investering in capaciteit noodzakelijk is. Het programma biedt hier wat
betreft de voorgestelde maatregelen een goede voorzet toe. Zien de leden van
CDA-fractie het goed dat alle aanbevelingen van de commissie-Posthumus in
het onderhavige programma zijn opgenomen? Zij hechten eraan nu reeds op hoofdlijnen
hun steun voor de voorstellen uit het programma uit te spreken.Deze leden vragen in dit verband wel wat in dit stadium gezegd kan worden
met betrekking tot de uitbreiding van capaciteit. Immers voor de implementatie
van veel van de voorgestelde maatregelen is een uitbreiding van capaciteit
noodzakelijk. Zij wijzen als voorbeeld op het voorstel van het organiseren
van tegenspraak. In de brief wordt echter aangegeven dat pas in het kader
van de begrotingsvoorbereiding voor het jaar 2007 op de budgettaire consequenties
wordt teruggekomen. Hierdoor rijst de vraag welke maatregelen voor dat moment
in werking kunnen treden en welke daarna. De leden van de CDA-fractie willen
erop wijzen dat wat hen betreft de voorgestelde maatregelen zo snel mogelijk
in werking dienen te treden. Wordt van alle maatregelen reeds de implementatie
voorbereid in afwachting van de Voorjaarsnota van de begroting 2006? Kan de
minister aangeven wat het tijdspad is voor de implementatie voor de onderscheiden
voorstellen? Welke maatregelen worden in ieder geval voor de Voorjaarsnota
van de begroting 2006 geïmplementeerd? Gaat hier tevens om maatregelen
die voortvloeien uit het meerjarenplan versterking forensisch-technisch onderzoek,
aangezien hiervoor in de begroting 2006 al middelen zijn gereserveerd? Welke
rol speelt de commissie-Winsemius in dit verband?Een gevolg van de grotere opsporingsteams, de inzet van meer mensen per
onderzoek, het naleven van meer regels is wel dat er een beslag wordt gedaan
op de capaciteit. De leden van de VVD-fractie vragen de minister aan te geven
wat precies de gevolgen zijn van de verschillende voorstellen? Kan de minister
garanderen dat er niet minder zaken zullen worden gedraaid als gevolg van
het verbeterprogramma.3 Programma versterking van de opsporing en vervolging3.1 AlgemeenDe leden van de VVD-fractie merken op dat bij het verschijnen van het
evaluatierapport de minister van Justitie aangaf alle aanbevelingen over te
nemen. Deze leden vragen of de minister nu ook alle verbetervoorstellen overneemt,
inclusief de daarbij benodigde investeringen? Het Programma is sterk gericht
op de praktijk. Het voordeel is dat er een echt werkprogramma
tot stand gekomen is. Met de gedane voorstellen kunnen officieren van justitie,
rechercheurs, medewerkers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en
anderen, snel aan de slag. Het nadeel is dat het ontbreekt aan een meer fundamentele
bezinning op de gekozen oplossingsrichting en op de inrichting van de opsporing.
Zo is het wenselijk om aan te geven of aangewezen gebreken moeten worden verholpen
door de officier van justitie of de rechter commissaris meer te betreken bij
het onderzoek, of door taken beter te scheiden waarbij de genoemde functionarissen
juist meer een reflecterende rol krijgen. Zij vragen de minister hierop in
te gaan en daarbij tevens in te gaan op de stelling: hoe duidelijker de verantwoordelijkheden,
hoe beter de opsporing. De leden van de fractie van de VVD missen twee belangrijke
onderdelen in het verbeterprogramma. Dat zijn een hoofdstuk over de rol van
de verdediging en een hoofdstuk over de burger. Zij vragen de minister hierin
alsnog te voorzien. Welke maatregelen worden getroffen ten aanzien van de
verdediging, waar wordt hun positie versterkt? Hoe kan het vertrouwen van
de burger in de opsporing worden versterkt door een verbetering van de voorlichting?De leden van de fractie van de VVD herinneren zich de evaluatie van de
Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden. Een belangrijke bemerking van de evaluatie
betrof de administratieve last die met de nieuwe wet samenhing. Op sommige
onderdelen is dit onoverkomelijk. Op andere punten ging de administratieve
plicht te ver. Het Programma stelt veel kwaliteitseisen aan de opsporing.
Aangegeven wordt dat bureaucratie moet worden voorkomen. Kan de minister aangeven
waar het Programma leidt tot meer administratieve verplichtingen? Zijn al
deze verplichtingen noodzakelijk? Hoe kan worden voorkomen dat de administratieve
lasten te groot worden?Met doorvoering van het Programma wordt het werk in
de opsporing verder onderworpen aan standaarden en procedures. De leden van
de VVD-fractie kunnen zich voorstellen dat er een zekere flexibiliteit moet
blijven bestaan om de opsporing op bijzondere gevallen te kunnen inrichten.
Ziet de minister nog voldoende ruimte voor flexibiliteit? Hoe komt hij tot
deze opvatting.De leden van de VVD-fractie constateren dat op nogal wat momenten verslag
moet worden opgemaakt. Zij vragen de minister per verslaglegging aan te geven
wie het verslag maakt en wie hierover kan gaan beschikken? Voorts vragen zij
per type verslaglegging aan te geven welke rol het kan spelen in het rechtsgeding
en in de controle op de opsporing?Deze leden hebben verder nog een vraag over de gevolgen van het niet naleven
van de regels, kaders en procedures die nu worden geschetst. Kan dit gevolgen
hebben voor de ontvankelijkheid bij de rechter? Kan bijvoorbeeld het niet
gebruiken van een tegenspreker, daar waar dit verplicht is gesteld, negatieve
gevolgen hebben voor de positie van het OM in de strafzaak, zelfs als dit
materieel niet heeft geleid tot een benadeling van de verdachte? Welke andere
type gevolgen kunnen worden verbonden aan het niet naleven van de regels?
Kunnen medewerkers worden gesanctioneerd voor het niet naleven van regels?
Zo ja, welke sanctie staat dan op het niet naleven van welke regel?De leden van de VVD-fractie vragen de minister in te gaan op de samenhang
tussen het Programma en het reorganisatieprogramma «OM verandert»?
Hoe werken beide programma’s op elkaar in, waar zijn ze tegenstrijdig
en waar versterken ze elkaar? In het bijzonder vragen zij de minister aan
te geven hoe hij denkt over de mogelijkheden voor 1e lijns officieren om zich
inhoudelijk te specialiseren? Is hij bereid de mogelijkheden hiervoor uit
te breiden door een eigen carrièreperspectief voor dergelijke specialisten
te creëren? Ligt nu niet de nadruk teveel op een carrièreperspectief
in de managementlijn?De minister stelt dat een «individuele strafzaak» de droevige
aanleiding was voor het opstellen van het verbeterprogramma. Dat staat buiten
kijf, maar de leden van de SP-fractie horen graag van de minister
of hij sinds het debat over de Schiedammer parkmoord aanwijzingen heeft ontvangen
dat er in meer strafzaken soortgelijke fouten zijn gemaakt. De (terecht) gevoelde
noodzaak om in te zetten op een zo brede structurele kwalitatieve verbetering
in opsporing en vervolging roept onvermijdelijk de vraag op of het in meer
zaken is misgegaan. Vanuit het veld van OM en politie zijn dergelijke signalen
gekomen, zo schrijft de minister aan het einde van de brief. Heeft hij zelf
ook dergelijke signalen ontvangen en zo ja, hoe ziet hij zijn eigen rol ten
opzichte van deze signalen?3.2 Tegenspraak en voorkomen van tunnelvisieDe leden van de VVD-fractie verwelkomen de maatregelen die moeten leiden
tot meer tegenspraak en review. Zij willen daarbij opmerken dat dit helemaal
niet afbreuk doet aan de eigen verantwoordelijkheid van de behandelende rechercheur,
officier van justitie of advocaat-generaal. Onderschrijft de minister dit
behoud van verantwoordelijkheid? Voor de tegenspraak wordt een aanzienlijke
infrastructuur opgetuigd. Zo zal er een instructie voor het OM komen. Zal
er ook een dergelijke instructie voor de recherche komen? Tegenspraak of review
moet op het juiste moment worden ingezet. De ervaring wijst uit dat de eerste
periode, vaak de eerste 24 uren van het onderzoek, cruciaal zijn voor het
verdere verloop. Hoe kan in die eerste periode al worden bepaald of er tegenspraak
nodig is? Zo wordt tegenspraak verplicht bij voltooide opzettelijke levensdelicten.
Nevenvoorwaarde is evenwel de maatschappelijke beroering en het afbreukrisico.
Beiden subjectieve criteria. Hoe zullen zij worden ingevuld? De tegenspreker
of reviewer zal een eigen rol innemen in het onderzoek. Zijn onafhankelijkheid
dient daarbij te worden gewaarborgd. Hoe zal die onafhankelijkheid worden
geregeld? Wie stuurt de tegenspreker aan? Hoe zal met zijn bevindingen omgegaan
moeten worden? Wie beslist bij uiteenlopende opvattingen en welk gevolg kan
hier later aan worden gegeven? Worden de opvattingen van de tegenspreker kenbaar
gemaakt aan de rechter en de verdediging?Bij het verhoor kan een externe deskundige worden gebruikt. Wanneer is
zijn inzet gewenst? De luis in de pels-rol kan worden opgeschaald. De divisiechef
of een lid van de korpsleiding kan de rol overnemen. Daarmee worden zij zwaarder
ingevuld. De leden van de VVD-fractie vragen wat dit bijdraagt aan het tegengaan
van tunnelvisie? Bestaat niet juist het gevaar dat bij een dergelijke opschaling
er een te dominante figuur ontstaat die de gang van zaken tijdens de opsporing
geheel kan sturen? Ook in de ongewenste richting.De leden van de SP-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de
plannen met betrekking tot tegenspraak en review. Kan de minister iets uitvoeriger
ingaan op de plannen met betrekking tot reflectie, iets wat in iedere zaak
een rol zou moeten spelen bij het voorkomen van tunnelvisie? Nu tegenspraak
en review in de hier beschreven vorm alleen in een kleine categorie zaken
met een bijzonder afbreukrisico zullen worden ingezet, hechten de leden van
de SP-fractie veel waarde aan het versterken van de rol van reflectie bij
alle betrokkenen bij een strafzaak, ook waar het geen uitzonderlijke zaak
betreft. Graag hierop een reactie van de minister.De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat ter voorkoming van tunnelvisie
in strafzaken wordt voorgesteld tegenspraak en reflectie te positioneren,
zowel intern bij eigen, niet bij de strafzaak betrokken medewerkers van politie
en OM, als extern bij andere korpsen of parketten. De leden steunen deze maatregel,
maar vragen zich wel af waarom een dergelijke maatregel nodig is nu van elke
politie- en justitiefunctionaris voldoende kritisch vermogen mag worden verondersteld
om de eigen gemaakte keuzen onophoudelijk te heroverwegen. Eens te meer, omdat bij tegenspraak en reflectie een nog sterker kritisch vermogen is vereist,
nu al genomen onderzoeksbeslissingen tegen het licht gehouden moeten worden.3.3 Taken van de officier van justitie, de recherche
en de rechter-commissarisDe leden van de VVD-fractie vragen de minister een beschrijving te geven
van hoe achtereenvolgens de officier van justitie en de rechter-commissaris
in de praktijk invulling geven van rol in de opsporing. Waar wijkt die praktijkinvulling
af van de fictie van de leidende rol? Is het bijvoorbeeld zo dat nogal wat
officieren van justitie in de praktijk helemaal geen intensieve bemoeienis
hebben met de opsporing en dat zij zich vooral beperken tot controle achteraf
en de vervolging? Als dat zo is, is er dan reden om die hierin verandering
te brengen of is juist het beter om dit te codificeren en de controlerende
positie te versterken?De leden van de GroenLinks-fractie vragen de minister of het niet wenselijk
is om niet alleen de gezagspositie van de officier van justitie te versterken,
maar ook diens magistratelijke rol. De officier heeft de beschikking over
vergaande bevoegdheden die met beleid dienen te worden toegepast.3.4 Forensische OpsporingDe leden van de CDA-fractie vragen wat de formulering betekent dat in
de voorgestelde maatregelen op forensisch-technisch terrein uit onderhavig
programma in essentie overeenkomen met datgene
wat al in een eerder stadium is opgenomen in divers relevante adviezen?De leden van de VVD-fractie zien de nieuwe figuur van forensische assistent.
Deze is lager ingeschaald omdat zowel zijn vooropleiding als zijn opleiding
voor de specifieke werkzaamheden beperkt kunnen zijn. Deze leden vragen welke
rol de reguliere agent kan spelen bij forensisch onderzoek? Is deze in staat
om de taken te verrichten die de assistent gaat verrichten? Of is zijn rol
beperkt tot het met de handen afblijven van de plaats delict? Het zal bij
veel zaken zo zijn dat de reguliere beambte als eerste op de plaats delict
is. Dan kunnen er al fouten worden gemaakt, en dan zal een eerste inschatting
worden gemaakt over het niveau van het te verrichten onderzoek. Hoe zal worden
voorkomen dat die fouten worden gemaakt en hoe zal de agent de juiste voorinschatting
kunnen maken? Kan met de gevraagde 500 extra medewerkers volledige invulling
worden gegeven aan het streven om bij alle delicten het benodigde forensische
onderzoek te doen plaatsvinden?Er zal een ontwikkelingsslag moeten worden gemaakt rond de kennis van
forensisch onderzoek. Er zullen ook inspanningen moeten worden verricht om
die kennis te verdiepen en uit te breiden. Ten aanzien van de verspreiding
van kennis bevat het programma de nodige impulsen. Hoe zal de verdieping en
uitbreiding worden geregeld? De leden van de VVD-fractie vragen voorts op
welke wijze de verdediging beter toegang zal krijgen tot de resultaten van
het onderzoek en de betekenis daarvan? Welke alternatieven zijn er om deze
positie te versterken en wat zijn hiervan de voor- en nadelen?De leden van de SP-fractie merken op dat in de brief is opgenomen dat
samenwerking tussen politie en NFI leidt tot «een betere intake van
sporen en overdracht van kennis en expertise.» Dat zal zeker zo zijn,
maar welke impact heeft een dergelijke samenwerking op de onafhankelijkheid
van dit instituut? Kan de minister aangeven op welke wijze de objectiviteit
van het NFI gewaarborgd blijft bij nauwere samenwerking met de politie?3.5 Kwaliteit van verhorenDe leden van de CDA-fractie vragen of de minister kan aangeven waarom
in sommige gevallen wordt gekozen voor audioregistratie en in sommige voor
audiovisuele registratie. Wat zijn hiervan de achterliggende argumenten?Deze leden onderschrijven de stelling dat het opnemen van verhoren geen
doel op zich moet worden. In welke mate wordt rekening gehouden met de mogelijkheid
dat politie en justitie door de rechter afgerekend gaan worden op het niet
of het niet op de juiste wijze opnemen van een verhoor?De leden van de VVD-fractie vragen de minister een overzicht te geven
van de kosten die verbonden zijn aan respectievelijk de audiovisuele en auditieve
registratie van verhoren. Wat zijn de kosten indien van alle verhoren een
auditieve registratie wordt gemaakt en dit op zijn minst wordt bewaard tot
het moment de zaak in kracht van gewijsde is gegaan? Voorts vragen zij wat
in het evaluatierapport wordt bedoeld met «grote onderzoeken»
in de aanbeveling op pagina 171: «In grote onderzoeken moeten de verdachtenverhoren
audiovisueel worden vastgelegd». Vindt de minister dat aan deze aanbeveling
afdoende gevolg is gegeven door audiovisuele registratie slechts te verplichten
voor gevallen die vallen binnen het kader dat is weergegeven op pagina 44
van het versterkingsprogramma? Is het noodzakelijk om de audiovisueel registratie
plaats te laten vinden in speciale daartoe ingerichte verhoorkamers? Is het
noodzakelijk om daarbij verschillende camera’s te gebruiken? Is het
noodzakelijk om daarbij extra rechercheurs in te schakelen? Is het noodzakelijk
om daarbij een uitgebreide technische ondersteuning verplicht te stellen.
Of is het mogelijk om ook minder vergaande modaliteiten te hanteren, bijvoorbeeld
het gebruik van een statische camera? Kan de minister aangeven welke modaliteiten
hij denkbaar acht, wat van elk van die modaliteiten de bijkomende kosten zijn,
en welk capaciteitsbeslag hiermee gemoeid is?De leden van de SP-fractie hebben al geruime tijd aangedrongen op het
meer en structureel audiovisueel vastleggen van verhoren in zware strafzaken.
Zij wachten de aanwijzing van het College van procureurs-generaal hierover
dan ook met veel belangstelling af. Hoewel deze leden met de minister van
mening zijn dat het vastleggen van verhoren geen doel op zich moet worden,
pleiten zij toch voor een niet té strikte toepassing van dit hulpmiddel.
Immers, niet alle opgenomen verhoren hoeven uitvoerig te worden geregisseerd
of uitgewerkt. Het simpele voor handen zijn van het materiaal, mochten er
twijfels ontstaan over de gang van zaken bij het verhoor, is immers al van
groot van belang voor de mogelijkheden van de rechtbank om te toetsen wat
er is voorgevallen.De leden van de GroenLinks-fractie betreuren het dat de registratie van
verhoren beperkt blijft tot delicten met een strafbedreiging van 12 jaren
of meer. Het gaat immers in alle gevallen om de materiële waarheidsvinding
en de vaststelling of afgenomen verhoren dat doel hebben gediend. Ook bij
minder ernstige delicten kan het uitlokken van valse bekentenissen ertoe leiden
dat het recht niet geschiedt. Dat komt de leden onaanvaardbaar voor. De leden
bepleiten daarom registratie van álle verhoren.Zij betreuren het ook dat de minister geen overweging wijdt aan de positie
van de raadsman in verhoorsituaties. Juist als het gaat om het voorkomen van
valse bekentenissen, het opvoeren van druk op verdachten en het confronteren
van verdachten met niet-bestaand bewijs is de bijstand van een raadsman een
garantie op het voorkomen van rechterlijke dwalingen. De leden bepleiten toegang
tot de verhoren voor raadslieden.3.6 OpleidingenOpleiding is belangrijk, voortdurende bijscholing is net zo belangrijk,
zo stellen de leden van de VVD-fractie. Zij vragen hoe verderop in de carrière
er getoetst zal worden of de benodigde competenties nog aanwezig zullen zijn?
Zal bij de recherche het instrument van de profchecks hiervoor worden ingezet?
Hoe zal dat gebeuren bij de andere personen die bij de opsporing betrokken
zijn?De leden van de SP-fractie vragen hoe de digitale reader over het fenomeen
van de valse bekentenis precies zal worden ingezet?4 Voortzetting evaluatiecommissieDe leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met de instelling van een
commissie als opvolger van de commissie-Posthumus. Zij onderschrijven de voorwaarden
en het doel van de commissie die in de brief worden genoemd. Zij verzoeken
de minister een nadere uitleg te geven met betrekking tot de deskundigen die
zich tot de commissie kunnen wenden. Zijn dit deskundigen die bij de zaak
door de rechter zijn gehoord als getuigen-deskundige bij de rechter of kunnen
dit ook deskundigen zijn die als journalist een boek over de zaak hebben geschreven?De leden van de SP-fractie achten de voortzetting van de evaluatiecommissie
ten behoeve van andere zaken waarin mogelijk sprake is van een gerechtelijke
dwaling van bijzonder groot belang. Zij worden graag door de minister uitvoeriger
geïnformeerd over de opzet en de werkwijze van deze commissie.Deze leden delen de opvatting dat een dergelijke commissie geen alternatieve
rechtsgang zou moeten vormen, maar menen wel dat het voor het herstel van
het vertrouwen in de rechtsstaat van groot belang is dat in ieder geval strafzaken
die vóór de instelling van de commissie zijn afgerond en waarover
in de media herhaaldelijk en van verschillende kanten is gesteld dat er mogelijk
sprake is van een gerechtelijke dwaling aan de commissie moeten worden voorgelegd.
Het zijn immers deze zaken die bij het publiek de indruk wekken dat er vaker
grote fouten worden gemaakt bij politie en OM. Het zou goed zijn als deze
commissie, zeker waar het zaken betreft die al lang slepen, de kans krijgt
om ieder geval te bekijken of deze zaken zich lenen voor onderzoek door de
commissie.De leden van de GroenLinks-fractie steunen het initiatief van de minister
om een permanente evaluatiecommissie te installeren. Deze leden vrezen in
tegenstelling tot de minister niet dat deze commissie een alternatieve rechtsgang
zou kunnen worden. Het gaat immers te allen tijde om de vaststelling van de
materiële waarheid. Als er gerede twijfel kan bestaan over eerder genomen
beslissingen dan moet dat worden uitgezocht en herbeoordeeld worden. Het bevreemdt
daarom dat toegang tot de commissie voorbehouden lijkt te worden aan professioneel
bij de zaak betrokken functionarissen, en niet aan verdachten en hun raadslieden.II REACTIE VAN DE MINISTERHierbij treft u de beantwoording aan van de vragen die de leden van de
vaste commissie voor Justitie mij hebben gesteld naar aanleiding van de toezending
aan de Tweede kamer op 11 november 2005 (kamerstuk 30 300 VI, nr.
32) van het Programma versterking opsporing en vervolging (hierna: «het
programma»). Ik doe u deze beantwoording toekomen mede namens mijn ambtgenoot
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Inleidende opmerkingenMet belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen van de vaste commissie.
Het verheugt me dat de leden van verschillende fracties positief staan tegenover
het programma dat mijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en ik in november aan de Kamer hebben aangeboden. De vragen geven mij de gelegenheid
om strekking en inhoud van het programma te verduidelijken.Ik beantwoord de vragen zo veel als mogelijk is in de volgorde van de
rubricering van de commissie. Ik begin dus met de vragen die zijn gesteld
onder de kop «Structurele kwaliteitsverbetering». Hier en daar
heb ik er voor gekozen vragen in combinatie met vragen die onder een andere
kop waren gesteld samen te beantwoorden. Ik deed dat bijvoorbeeld met de vragen
over de voortzetting van de evaluatiecommissie die onder «algemeen»
zijn gesteld. Ik behandel die vragen later, bij de beantwoording onder «voortzetting
evaluatiecommissie».Structurele kwaliteitsverbeteringZowel de leden van de VVD- als CDA-fractie hebben gevraagd of met het
programma alle aanbevelingen uit het rapport van de commissie Posthumus zijn
overgenomen. Dat is inderdaad het geval. Het zal de leden van deze fracties
zijn opgevallen dat het programma meer biedt dan alleen een uitwerking van
die aanbevelingen. Bij het opstellen van het programma is aangesloten bij
reeds in gang gezette verbeteringtrajecten en is ook veel aandacht voor de
verdere ontwikkeling van de forensische opsporing. Met de in het programma
opgenomen maatregelen wordt dus meer beoogd dan alleen een antwoord te geven
op de aanbevelingen van de commissie Posthumus.De leden van de fractie van het CDA lieten weten dat wat hen betreft de
maatregelen zo snel mogelijk dienen te worden ingevoerd en constateren dat
op de financiële consequenties van het programma eerst bij de begrotingsvoorbereiding
2007 wordt teruggekomen. Ik begrijp deze opmerking zo dat zij niet graag zien
dat met de implementatie van de maatregelen wordt gewacht tot over de omvang
van de financiële mogelijkheden duidelijkheid bestaat. Ik ben dat van
harte met deze leden eens. Voor de activiteiten uit het programma waarvan
de uitvoering in 2006 is gepland, wordt ruimte gezocht in reeds beschikbare
middelen. Het programma bevat in hoofdstuk 12 een fasering. Pas bij begrotingsvoorbereiding
2007 zal de volle omvang van de financiële claim die nodig is het programma
in meerjarenperspectief uit te voeren duidelijk zijn.Deze leden vroegen ook naar de relatie met de Commissie Winsemius. Het
rapport van de Commissie Winsemius over Criminaliteitsbestrijding en technologie
bevatte onder meer de aanbeveling om een innovatieplatform op te richten.
Deze aanbeveling is inmiddels opgevolgd; de leden van het platform zijn recent
voor de eerste maal bijeen geweest. De kernbezetting bestaat uit vertegenwoordigers
van het Openbaar Ministerie (OM), de politie en het Nederlands Forensisch
Instituut (NFI) en van de departementen van Justitie en BZK. Het is de bedoeling
om uiteindelijk ook vertegenwoordigers van bedrijfsleven en wetenschap te
laten participeren. Met deze samenstelling is een vanzelfsprekende relatie
gelegd met de uitvoering van het programma.De leden van de fractie van de VVD vragen of er, nu teams grootschalige
opsporing (TGO’s) groter zullen worden, er minder zaken zullen worden
opgepakt. Er zullen niet minder TGO’s draaien. Het gaat immers om zware
en complexe opsporingsonderzoeken. De capaciteit van de opsporing is uiteraard beperkt. Steeds zullen prioriteiten gesteld moeten worden,
maar die gaan niet ten koste van TGO’s.Programma versterking van de opsporing en vervolgingAlgemeenIn de brief van 11 november 2005 (TK 2005–2006, 30 300
VI, nr. 32) wees ik op ontwikkelingen die nieuwe en zwaardere eisen stellen
aan het strafrechtelijk rechtshandhavingsapparaat. De leden van de CDA-fractie
vragen mij op welke ontwikkelingen ik daar doelde. Ik heb daar gedoeld, naast
de ontwikkelingen die ik expliciet noemde, op de toename van zaken die de
strafrechtsketen de afgelopen jaren heeft verwerkt.De leden van de fractie van de VVD vragen mij te reageren op de stelling:
hoe duidelijker de verantwoordelijkheden, hoe beter de opsporing. Ik ben het
van harte eens met deze stelling. De fractie van de VVD gaat er bij deze stelling
overigens kennelijk van uit dat verantwoordelijkheden in de opsporing en de
vervolging onduidelijk zijn. Dat is niet zo. Maar de manier waarop officier
en teamleiding van de recherche hun rol invullen verschilt. Daarvoor, voor
het uniformeren en concretiseren van die rollen, heeft het programma veel
aandacht. Juist de wijze waarop de recherche en het OM hun taken hebben opgevat,
en vooral de geringe afstand tussen beide partijen, is door de commissie Posthumus
als een belangrijke reden aangewezen voor de wijze waarop het in het onderzoek
naar de Schiedammer parkmoord fout is gegaan. Het programma biedt voor het
concretiseren en uniformeren van de rollen duidelijke aanknopingspunten.Dezelfde leden laten weten de versterking van de verdediging te missen
in het programma, en vragen of het vertrouwen van de burger in de opsporing
kan worden versterkt met voorlichting. Wat de voorlichting aan burgers betreft
kan ik u melden dat het OM zich herbezint op zijn media-strategie. Ik teken
daarbij graag aan dat het vertrouwen van de burger het meest is gebaat bij
een goede uitvoering van de opsporing en de vervolging. Geen enkele mediastrategie
kan vertrouwen doen groeien als het product dat moet worden verkocht niet
deugt. Dat geldt ook voor de opsporing en de vervolging. Daarom is de uitvoering
van het programma ook om die reden cruciaal.Deze leden maken zich zorgen over de mogelijke te ver schietende bureaucratisering
van de opsporing en vervolging en verwachten daarbij een gebrek aan flexibiliteit.
Ik ben het met deze leden eens dat wij de opsporing niet nodeloos moeten belasten
met bureaucratie. Dat is hier ook niet aan de orde. Ten eerste, er waren door
de commissie Posthumus gebreken geconstateerd waarop een antwoord diende te
worden geformuleerd. Ten tweede, de ontwikkeling van standaarden en procedures
is een uiting van verdergaande professionalisering. Een zich zelf serieus
nemende organisatie is voortdurend bezig werkprocessen te optimaliseren en
te beschrijven. In dit kader betekent dit dat bij cruciale werkprocessen in
de opsporing gewerkt dient te worden volgens landelijk vastgestelde, uniforme
procedures, opdat het OM er op kan vertrouwen dat volgens die vastgestelde
kwaliteitseisen wordt gewerkt en het resultaat door het OM ter zitting verantwoord
kan worden.Dezelfde leden vragen mij per type verslaglegging aan te geven wie er
over beschikken kan, welke rol het kan hebben in het rechtsgeding en welke
rol het speelt in de controle op de opsporing. De leden van de fractie van
de VVD zullen het met mij eens zijn dat er zo veel verslagen worden opgemaakt,
en de wijze waarop zij in het proces worden gebruikt zo verschilt,
dat ik hierop in dit bestek geen antwoord geven kan. Voorts willen deze leden
weten wat de gevolgen zijn van het niet volgen van de voorgestelde regels,
bijvoorbeeld het niet gebruiken van een tegenspreker, voor de ontvankelijkheid
bij de rechter. Dat hebben zij in beginsel niet. De voorgeschreven procedures
zijn bestemd voor politie en OM, meer precies voor de manier waarop werk moet
worden verricht. Het navolgen van deze interne regels hoeft niet aan de rechter
te worden voorgelegd.De leden van de VVD-fractie vroegen mij voorts om in te gaan op de samenhang
tussen de in het programma versterking opsporing en vervolging genoemde maatregelen
en het veranderprogramma «Het OM verandert» (HOMV). In antwoord
op die vraag kan ik melden dat HOMV en het programma als complementair worden
gezien. Het veranderprogramma richt zich op de procesinrichting en de organisatorische
belegging ervan. Met als doel de kwaliteit van het OM te vergroten, wordt
de behandeling van zaken die zich lenen voor een standaardmatige behandeling
anders georganiseerd. Daarnaast wordt door concentratie van specialismen naar
landelijk of regionaal niveau de kwetsbaarheid van die specialismen verminderd.
Het programma vult deze organisatorische veranderingen aan met maatregelen
ten behoeve van de kwaliteit van het werk.De VVD-fractie vraagt ook naar de mogelijkheid voor officieren van justitie
om zich inhoudelijk te specialiseren, en of een dergelijk keuze het carrièreperspectief
van die officieren niet in de weg staat. In de huidige situatie is er reeds
sprake van een tweesporenbeleid ten aanzien van het carrièreperspectief
voor officieren van justitie in specialistische en managementfuncties. Er
bestaan ruime mogelijkheden voor officieren van justitie om zich in het primaire
proces te specialiseren. Het gaat dan om functies als die van rechercheofficier,
CIE-officier of zwacri-officier bij de reguliere parketten. Specialisatie
is ook mogelijk op het terrein van milieu, economie, fraude, georganiseerde
criminaliteit en terrorisme. Een beperking hierbij is dat het wettelijk vastgelegde
stelsel van rangen (het functiegebouw) en daarbij behorend salarisgebouw de
ambitie van het College vooralsnog niet ondersteunt. Specialistische functies
kunnen alleen beloond worden tot het niveau van Officier van Justitie, eerste
klasse. Verdere groei is voornamelijk mogelijk in de managementlijn. Momenteel
onderzoekt het OM, samen met Raad voor de rechtspraak en de NVVR, hoe op korte
termijn het functiegebouw aangepast kan worden ten behoeve van de vergroting
van carrièreperspectieven van specialisten.Tegenspraak en het voorkomen van tunnelvisieHet doet mij genoegen dat de fracties met instemming hebben gereageerd
op de voorstellen voor het organiseren van tegenspraak. Met de leden van de
SP-, GroenLinks- en VVD-fractie deel ik de mening dat de eigen verantwoordelijkheid
van rechercheurs, officieren van justitie en advocaten-generaal voor een kritische
opstelling ten opzichte van het werk voorop moet staan. Van deze functionarissen
kan worden verwacht dat zij in staat zijn tot kritische reflectie op hun beslissingen.
Dit uitgangspunt is dan ook uitdrukkelijk in de brief en het programma opgenomen.
Maar er is gebleken dat er desondanks sprake kan zijn van tunnelvisie. In
dat licht, het voorkomen van het denken langs één lijn, moeten
deze fracties de voorgestelde maatregelen zien. In elk stadium van een onderzoek
kan tot het organiseren van tegenspraak worden overgegaan, ook in de eerste
periode. Juist in die periode kunnen beslissingen worden genomen die bepalend
zijn voor het verloop van het onderzoek. Daarom is in die periode tegenspraak
een manier om mogelijke onderzoeksrichtingen niet over het hoofd te zien.In het programma wordt gemeld dat de handleiding tegenspraak gereed is
op 1 juli 2006. Deze handleiding wordt onderdeel van de OM instructie
gevoelige zaken. De VVD-fractie vraagt naar aanleiding hiervan of er ook voor
de recherche een instructie wordt geschreven. Die vraag kan ik bevestigend
beantwoorden: de politie zal tegenspraak organiseren naar een nog uit te werken
protocol. In grote lijnen zijn de criteria waaraan moet worden voldaan al
in het programma opgenomen. De fractie van de VVD constateert dat de criteria «maatschappelijke
beroering» en «afbreukrisico», als voorwaarde voor het inzetten
van tegenspraak, subjectief zijn en vraagt naar de wijze van invulling. Deze
criteria geven inderdaad een zekere vrijheid om te beslissen tot tegenspraak
over te gaan; met de kennis en ervaring die bij OM en politie aanwezig zijn,
wordt deze vrijheid ingevuld.De VVD-fractie vroeg naar de positie van de «tegenspreker».
Deze maakt, zoals in het programma duidelijk is gemaakt, geen deel uit van
het team. Hier is voor gekozen om te voorkomen dat de tegenspreker op dezelfde
wijze naar het onderzoek kijkt als degenen die er mee zijn belast. Hij moet
in staat zijn om met een onbevooroordeelde blik naar de beslissingen in het
onderzoek te kijken. In die zin vat ik de opmerking van deze fractie over
de onafhankelijkheid van de tegenspreker op: onafhankelijk van het onderzoek.
Wat er met de bevindingen van tegenspraak moet worden gedaan, een andere vraag
van deze fractie, is in eerste instantie ter beoordeling van de zaaksofficier
van justitie. De opvattingen van de tegenspreker staan niet ter beschikking
van de verdediging. Het gaat hier immers om intern overleg.Taken van de officier van justitie, de recherche en de
rechter-commissarisDe leden van de fractie van de VVD vragen mij een beschrijving van de
rol die officieren in de praktijk vervullen in de opsporing en vervolging.
De fractie van GroenLinks vraagt om een versterking van de magistratelijke
rol van de officier. Als het over de taak en de positie van OM en politie
gaat in het programma, dan gaat het over de meer gecompliceerde strafrechtelijke
onderzoeken. De bespreking van de rol van de officier van justitie komt ten
principale terug in het programma. De taak en de positie van de rechter commissaris
is daarin niet betrokken. Dit onderdeel krijgt in extenso aandacht in het
kader van de herstructurering van het vooronderzoek (TK 2005–2006, 29 271,
nr. 3).Forensische opsporingDe leden van de CDA-, de VVD- en de SP-fractie hebben vragen gesteld over
het onderdeel forensische opsporing in het programma. In het kader van programma «kwaliteit
opsporing» dat door mij en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
is opgezet, is in 2005 een aantal onderzoeken gedaan naar aan forensisch technisch
onderzoek gerelateerde onderwerpen. De stand van zaken van het forensisch
technisch onderzoek is beschreven in een drietal rapporten. Ik doel hier op
het rapport «Inzet, organisatie en kwaliteit van forensisch technisch
onderzoek bij de politie in Nederland» (juli 2005), het rapport van
de evaluatie van de pilot Landelijke sporendatabank (september 2005) en het
rapport van het WODC «Een spoor is geen spoor, naar een landelijke sporendatabank
voor informatiegestuurde opsporing» (november 2005). Naast en in vervolg
op deze onderzoeken is aan het OM, NFI en de Raad voor Hoofdcommissarissen
(RHC), gevraagd advies te geven over de te realiseren verbeteringen op het
terrein van de forensische opsporing. De aanbevelingen uit bovenstaande rapporten
en van de betrokken ketenpartners zijn in lijn met de aanbevelingen van de
commissie Posthumus op het terrein van forensische opsporing.
De samenvoeging van beide in het programma is wat mij betreft een logische.De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over de rol van de forensisch
assistent en de reguliere agent. De rol van een reguliere (executieve) agent
op een plaats delict is beschreven in het werkproces «PD-management»
dat door de RHC is vastgesteld. De introductie van forensische assistenten
brengt geen verandering in de rol van die reguliere agent. Kort samengevat
blijft deze rol bestaan uit een korte verkenning van een plaats delict (pd),
een melding van de resultaten van deze verkenning aan de meldkamer, het beheer
van een pd totdat een (recherche)specialist ter plaatse is en tot slot de
overdracht van de pd aan deze specialist. Onder andere door deze intake op
afstand en bevriezing van een pd tot specialisten ter plaatse zijn, worden
fouten voorkomen.De forensische opsporing wordt niet alleen kwalitatief maar ook kwantitatief
aanzienlijk versterkt. Om invulling te geven aan het streven om op termijn
alle plaatsen delict te onderzoeken op DNA- en vingerafdruksporen, zijn tenminste
500 extra forensische medewerkers nodig. In antwoord op de daartoe gestelde
vraag van de VVD-fractie kan ik antwoorden dat daarmee naar verwachting alle
pd’s kunnen worden bezocht.De verspreiding, verdieping en uitbreiding van kennis van forensisch onderzoek
van politiefunctionarissen wordt in beginsel verzorgd door de Politieacademie.
Het uitgangspunt is daarbij dat kennis aansluit bij de beroepspraktijk: forensisch
assistenten die eenvoudige, standaard pd’s bezoeken worden derhalve
beperkter opgeleid dan forensische specialisten die complexe, maatwerk pd’s
bezoeken. Naast de Politieacademie bieden de – op te richten –
FSO’s en de bovenregionale, forensische samenwerkingsverbanden tussen
politiekorpsen goede mogelijkheden tot collegiale kennisoverdracht.Voor wat betreft de vraag van de leden van de VVD hoe de positie van de
verdediging versterkt kan worden bij het krijgen van toegang tot resultaten
van forensische onderzoeken schreef ik in mijn brief van 13 september
2005 (TK 2004–2005, 29 800 VI, nr. 168) dat de positie van deskundigen
en van de verdediging op dit punt herbezien moet worden. In het wetsvoorstel
dat ik heb toegezegd zal aan de punten die door de VVD-fractie zijn opgeworpen
uitdrukkelijk aandacht worden geschonken. Ik streef er naar een concept van
deze regeling in dit voorjaar voor consultatie aan te bieden.Ik deel de mening van de leden van de SP-fractie dat de objectiviteit
van het NFI belangrijk is. De beoogde versterkte samenwerking in FSO-verband
heeft onder meer als doel om op de maatwerk en maatwerk-plus PD’s de
kwaliteit van de veilig te stellen sporen zo hoog mogelijk te laten zijn.
Het is de politie die primair de sporen veiligstelt maar daarbij het NFI om
advies kan vragen. Zo wordt bereikt dat de sporen die uiteindelijk door het
NFI onderzocht worden de hoogste kwaliteit bezitten. Dit onderzoek ,evenals
de rapportage daarover, wordt overigens door andere NFI medewerkers verricht
dan degenen die op de PD ondersteunende taken verrichten.Kwaliteit van verhorenDe leden van de verschillende fracties hebben nadere vragen gesteld over
de wijze van verhoor, met name over het gebruik van auditieve- en audiovisuele
registratie. Zoals ik al meldde werkt het OM aan een nieuwe aanwijzing voor
dit onderwerp. Hierin zal worden omschreven in welke gevallen sprake zal zijn
van auditieve registratie en in welke gevallen over wordt gegaan tot audiovisuele
registratie. De auditieve en audiovisuele registratie zijn in
de eerste plaats een hulpmiddel ten behoeve van de toetsbaarheid van de verhoren
in een latere fase van het strafproces. Uitgangspunt bij verhoren blijft een
zakelijke, schriftelijke vastlegging van het verhoor in een proces-verbaal.
In de beschrijving van de conceptaanwijzing auditieve en audiovisuele registratie
is aangegeven dat al naar gelang de ernst van het delict of de persoon van
degenen die bij het delict betrokken zijn (bijvoorbeeld kinderen of zwakbegaafden)
of het type verhoor (een verhoor dat bijvoorbeeld wordt ondersteund door een
gedragsdeskundige), gekozen wordt voor auditief- of audiovisueel verhoor.
Daarnaast laat de conceptregeling ruimte voor de noodzakelijke flexibiliteit
waardoor de mogelijkheid bestaat ook in andere zaken dan hierboven genoemd
auditief of audiovisueel te registreren.Ten behoeve van de audiovisuele en auditieve registratie van verhoren
zullen in Nederland verhoorkamers uitgerust moeten worden met de benodigde
technische hulpmiddelen. Hoe de inrichting van deze kamers er exact uit zal
zien wordt de komende maanden vastgesteld.In de nadere uitwerking van het verbeterprogramma zal aandacht besteed
worden aan de vraag aan welke kwaliteitseisen deze audiovisuele en auditieve
registratie zal moeten voldoen. Tevens zal een antwoord gegeven moeten worden
op de vraag op welke wijze de registraties zullen worden bewaard. De financiële
middelen die beschikbaar worden gesteld, zijn hierbij ook van belang. In antwoord
op een vraag van de CDA-fractie kan ik melden dat de aanwijzing niet inhoudt
dat de rechter politie of justitie hierop kan afrekenen. Dat geldt ook voor
de kwaliteit of de wijze waarop opnames zijn gemaakt. Als de nieuwe aanwijzing
is vastgesteld, zal ik u daar in het kader van het verbeterprogramma, nader
over inlichten.Voor wat betreft de vraag van de GroenLinks-fractie over de positie van
de raadsman in verhoorsituaties, geef ik er de voorkeur aan eerst de resultaten
van het opnemen van verhoor op (video-)banden af te wachten. Op deze wijze
ontstaat immers ook al de mogelijkheid van controle op de omstandigheden waaronder
een verhoor is uitgevoerd. In het onderzoekstraject Strafvordering 2001 is
trouwens geen onvoorwaardelijke toegang van de raadsman bij het politieverhoor
bepleit, maar een consultatierecht voor de verdachte voorafgaand aan het verhoor.
In dit onderzoek wordt verwezen naar de ervaringen in het Verenigd Koninkrijk;
deze hielden een grote verandering in de praktijk van het vooronderzoek in.
Het leidde tot een langere periode van voor de verdachte niet kenbaar onderzoek,
waarbij deze in een later stadium bij zijn eerste verhoor met lastig te weerleggen
omvangrijk bewijsmateriaal werd geconfronteerd. Het onderwerp zal overigens
aan de orde komen in het kader van de reeds toegezegde herstructurering van
het vooronderzoek, zoals aangekondigd in het voortgangsbericht over de herziening
van het Wetboek van Strafvordering van 2 november 2005 (TK 2005–2006,
29 271, nr. 3).OpleidingenDe leden van de fractie van de VVD wijzen in hun vragen op het belang
van voortdurende bijscholing. Ik onderschrijf dit belang. Het is evident dat
professionals in de opsporing en vervolging hun kennis up-to-date moeten houden.
Hiertoe is bij de politie het instrument profcheck ontwikkeld. Een profcheck
bestaat uit een toets om de deskundigheid van de medewerker te toetsen. Hiertoe
is het noodzakelijk dat er mogelijkheden worden geboden om voorafgaand aan
toets middels studievormen (training, e-learning, zelfstudie) een adequate
voorbereiding te treffen. Op dit moment wordt door de politieacademie gewerkt
aan een stelsel van profchecks waarbij onder andere de gedachte is dat periodiek
een profcheck zal plaatsvinden.De digitale reader over het fenomeen valse bekentenissen, waarover de SP-fractie een vraag stelt, wordt via het Politie Kennis Net en OM-tranet
beschikbaar gesteld aan iedere politieen OM-medewerker.Voortzetting evaluatiecommissieDe leden van de fracties van het CDA, de SP en van GroenLinks geven blijk
van hun steun aan het voornemen voor de instelling van een commissie die afgesloten
strafzaken zal beoordelen. Ik ben blij met deze steun.De SP-fractie vroeg of ik na het debat over de Schiedammer parkmoord aanwijzingen
heb ontvangen dat er in meer strafzaken soortgelijke fouten zijn gemaakt.
Bij het OM en mijn ministerie is sindsdien een aantal brieven binnengekomen
waarin aandacht wordt gevraagd voor strafzaken. Hiervan is thans nog geen
overzicht beschikbaar, de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken is immers
nog niet aan het werk, maar wel duidelijk is dat het merendeel is gezonden
door burgers die zich benadeeld voelen.Voorts vroeg deze fractie mij, naar aanleiding van een passage in de brief
van 11 november 2005, of ik signalen heb ontvangen over meer zaken waarin
mogelijk fouten zijn gemaakt. De signalen waar ik in die brief op duidde,
zijn de signalen zoals die door een politievakbond voor het Kamerdebat naar
buiten gebracht zijn. Als dergelijke signalen mij bereiken, zal ik die doorspelen
aan de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken.De CDA-fractie stelde een vraag over deskundigen. Meer precies wilde deze
fractie weten of de deskundigen die zich tot de in te stellen Commissie evaluatie
gesloten strafzaken kunnen wenden, de deskundigen zijn die al in de zaak door
de rechter zijn gehoord als getuigen deskundigen. In de brief van 11 november
2005 spreek ik over deskundigen en wetenschappers die zich in wetenschappelijke
publicaties over een zaak hebben uitgelaten. Daarmee is mijn inziens het antwoord
op de vraag gegeven: ook deskundigen die niet als getuige-deskundige door
de rechter zijn gehoord, kunnen zich tot de commissie wenden.De leden van de fractie van de SP hebben uiting gegeven aan de wens uitvoeriger
geïnformeerd te worden over de werkwijze van de Commissie. Ik zal die
in hoofdlijnen hier uiteenzetten. Het is mijn vaste voornemen dat de commissie
een verantwoordelijkheid wordt van het OM. De commissie heeft tot doel na
te gaan of zich in de opsporing van strafbare feiten en/of in de behandeling
van daaruit voortkomende strafzaken, ernstige fouten hebben voorgedaan die
een evenwichtige beoordeling van de zaak door de rechter in de weg hebben
gestaan. Het moet gaan om ernstige strafzaken,
die juist vanwege hun emotionele lading en de daaruit voortkomende psychologische
druk in het bijzonder vatbaar zijn voor ontwikkeling van fenomenen als tunnelvisie
en wens tot (te snelle) oplossing van de zaak. Bij wat als «ernstige
zaken» gelden, kan net als in de Aanwijzing tweede
beoordeling («second opinion») (Stcrt 2002, 46) aangesloten
worden op de formulering van artikel 67a, tweede lid sub 1 WvSv: feiten waarop
12 jaar of meer gevangenisstraf is gesteld en waarbij de rechtsorde ernstig
is geschokt.De resultaten van de ingestelde onderzoeken zijn openbaar. Een onderzoek
zal over het algemeen uitmonden in een advies aan het College van procureurs-generaal,
hetgeen kan zien op het (doen) starten van een nieuw opsporingsonderzoek wanneer
er aantoonbaar fouten gemaakt zijn tijdens het opsporingsonderzoek, of op
het entameren van een herzieningsprocedure.Per zaak zal een AG optreden als onderzoeker, die wordt bijgestaan door
twee externe deskundigen. De beide laatsten dienen de onafhankelijkheid en
onpartijdigheid van het onderzoek te waarborgen. Indien een externe deskundige
zich niet kan vinden in (delen van) de rapportage, dan worden zijn bemerkingen
als apart onderdeel toegevoegd aan de rapportage. De externe deskundigen kunnen
dus een «dissenting opinion» geven die aan de rapportage wordt
toegevoegd. Het College van procureurs-generaal verplicht zich om in zijn
reactie op de uitkomsten van een onderzoek, expliciet aandacht te besteden
aan een eventuele dissenting opinion.De commissie krijgt geen vaste bezetting. Er zal een «pool»
van AG’s, oud-politiemensen en wetenschappers worden samengesteld. Ook
een (oud-)advocaat of een (oud-)ombudsman kan in die «pool» worden
opgenomen. Geen van de leden van een commissie mag betrokken zijn geweest
bij de te onderzoeken zaak, noch mag hij afkomstig zijn uit het arrondissement
of ressort waar de zaak diende. Dit uitgangspunt staat een commissie met vaste
samenstelling in de weg.In de brief van 11 november 2005 schrijf ik dat ik geen alternatieve
rechtsgang wil creëren. Daarom moet het gaan om afgesloten zaken, waarvan
het vonnis onherroepelijk is: lopende opsporingsonderzoeken en zaken die nog
onder de rechter zijn, worden dus niet onderzocht. Om dezelfde reden beperk
ik de kring van personen die zich tot de commissie kan wenden tot bij een
zaak betrokken functionarissen, politieambtenaren, officieren van justitie
en medewerkers van het NFI. Ook (getuige-)deskundigen en ook wetenschappers,
die zich in de wetenschappelijke literatuur over een zaak hebben uitgelaten,
kunnen zich tot de commissie richten. Advocaten en verdachten kunnen zich
niet tot de commissie wenden: de commissie is geen instantie naast of in plaats
van de wettelijke herzieningsprocedure.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos (GL),
Rouvoet (CU), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (Groep
Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Voorzitter, Çörüz
(CDA), Verbeet (PvdA), Ondervoorzitter, Wolfsen (PvdA), De Vries (CDA), Van
Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF),
Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (Groep Nawijn), Van der Laan (D66),
Visser (VVD), Azough (GL), Van Egerschot (VVD), Vacature (PvdA) en Vacature
(SP).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GL), Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA), Van Baalen
(VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager
(CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Kraneveldt
(LPF), Joldersma (CDA), Van As (LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Lambrechts
(D66), Van Schijndel (VVD), Karimi (GL), Örgü (VVD), Kalsbeek (PvdA)
en Vergeer (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VI-111.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl