Aanpassing Burgerlijk Wetboek en andere wetten i.v.m. de vergoedbaarheid van schade door overlijden of ernstig letsel; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28781, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-05-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28781 nr. 5

19-05-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Vergoeding3. Eigen schuld4. Ernstig en blijvend letsel5. Kring van gerechtigden6. Claimcultuur7. Vermogensrechtelijke consequenties8. Schadefonds Geweldsmisdrijven9. Overgangsrecht en verjaringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28781Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 781Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering
en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid
van schade als gevolg van het overlijden of ernstig blijvend letsel van naastennr. 5VERSLAGVastgesteld 19 mei 2003De vaste commissie voor Justitie1 belast met
het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, brengt als volgt verslag
uit van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde
vragen tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
onderhavig wetsvoorstel dat er in voorziet dat nadeel wordt vergoed dat niet
in vermogensschade bestaat, maar dat men lijdt doordat een persoon waar men
een affectieve relatie mee heeft, overlijdt of ernstig en blijvend gewond
raakt als gevolg van een gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk is.
Aan de vergoeding van affectieschade ligt een principiële vraag ten grondslag.
Hebben verwanten recht op financiële erkenning van het leed dat hun is
aangedaan door het overlijden of het ernstig en blijvend letsel van een naaste?
De leden van de CDA-fractie kunnen deze vraag na een zorgvuldige afweging
gedeeltelijk positief beantwoorden. De politiek kan niet blind zijn voor de
maatschappelijke ontwikkelingen op dit terrein en de pogingen van de rechtspraak
om affectieschade toe te kennen aan naasten. Het is noodzakelijk dat de wet
de grenzen trekt rond de affectieschade in plaats van dat aan de jurisprudentie
over te laten. Bij de grenzen zoals die worden getrokken in dit wetsvoorstel
hebben deze leden enkele kritische vragen.De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van onderhavig
wetsvoorstel. Met het wetsvoorstel wordt tegemoetgekomen aan een al weer enige
tijd geleden geuite wens van de meerderheid van de Tweede Kamer. Deze leden
kunnen zich in het algemeen verenigen met de opzet – en het daarin opgenomen
gesloten systeem – van dit wetsvoorstel om de redenen zoals die zijn
verwoord in de toelichting bij het voorstel. Deze leden wensen nog enige vragen
aan de regering ter beantwoording voor te leggen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het thans voorliggende wetsvoorstel, waarmee het toekennen van zogenaamde
affectieschade mogelijk wordt gemaakt. Met het wetsvoorstel wordt uitvoering
gegeven aan de motie-Vos c.s., waarin het vorige kabinet werd verzocht een
wetsvoorstel betreffende de vergoedbaarheid van affectieschade in te dienen
(Kamerstukken II 2000–2001, 27 400 VI, nr. 31). De leden van de
VVD-fractie zijn het met de regering eens dat de wetgever zélf de grenzen
in dezen moet trekken in plaats van de ontwikkelingen over te laten aan de
jurisprudentie. Deze leden menen dat dit wetsvoorstel in zijn algemeenheid
een positieve bijdrage levert aan de slachtofferzorg in brede zin, maar signaleren
een onevenwichtigheid in de opzet van het wetsvoorstel. Enerzijds wil de regering
zelf grenzen trekken als het gaat om bijvoorbeeld de gefixeerde vergoeding
bij affectieschade en anderzijds laat de regering de verdere invulling van
het wetsvoorstel aan de jurisprudentie over. De leden van de VVD-fractie wensen
de regering dan ook nog enige vragen ter beantwoording voor te leggen.De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden kunnen zich vinden in de discussie
zoals die in de rechtsliteratuur plaatsvindt. Voorts hebben zij kennisgenomen
van het negatieve advies van de Raad van State. Zij hechten eraan nog enige
aanvullende vragen te stellen aan de regering.De leden van de LPF-fractie hebben sympathie voor het wetsvoorstel waar
het «beoogt uitdrukking te geven aan het gegeven dat ernstig letsel
of het overlijden van een naaste voor de verwanten als een ernstig verlies
wordt ervaren» (Kamerstukken II 2002–2003, 28 781, nr. 3,
blz. 1). Duidelijk wordt gekozen voor een vergoeding van de geleden affectieschade
met als motieven erkenning en genoegdoening. De leden van de LPF-fractie hebben
nog enige vragen aan de regering voor te leggen.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met grote belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Het verliezen van een naaste
ten gevolge van handelingen waarvoor een ander aansprakelijkheid draagt, is
naar het oordeel van deze leden ten diepste te betreuren. Dit leed is nauwelijks
in geld uit te drukken. Dat maakt het naar het oordeel van deze leden ook
zo moeilijk een wettelijke regeling te scheppen waarin naasten genoegdoening
wordt toegekend voor ondergaan leed. Deze leden prijzen de regering daarom
dat zij dit wetsvoorstel heeft ingediend, waarin bij het wetgevingsproces
rondom de totstandkoming van het huidige Burgerlijk Wetboek aangevoerde argumenten
tegen vergoedbaarheid van affectieschade gemaakte keuzen heroverwogen worden
en dit niet aan de rechter wordt overgelaten.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel, dat beoogt een wettelijke regeling tot
stand te brengen voor de vergoedbaarheid van affectieschade. Deze leden hebben,
samen met de leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA, steeds gepleit
voor een wettelijke regeling van de vergoedbaarheid van affectieschade. Een
vergoeding kan volgens de leden van de fractie van D66 erkenning bieden aan
naasten die onheil wordt aangedaan, en hun een vorm van genoegdoening geven.
Deze leden hebben bij het voorstel nog enige vragen en kanttekeningen.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling, doch eveneens met
grote aarzeling van onderhavig wetsvoorstel kennisgenomen. Hoewel deze leden
zich zekere aanpassingen wat betreft de positie van het slachtoffer in het
strafproces kunnen voorstellen, zijn zij huiverig voor een aanpassing van
het wettelijke stelsel van de artikelen 107 en 108 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek. Zij vrezen dat het loslaten van de terughoudendheid die de wetgever
destijds aan de dag heeft gelegd onvermijdelijk zal bijdragen
aan de verdere ontwikkeling van de claimcultuur, in het bijzonder waar het
immateriële schade betreft.2. VergoedingDe leden van de CDA-fractie zien het belang van de erkenning van het leed
dat levenslang op de schouders van de nauwe verwanten zal rusten. In gevallen
waarin bijvoorbeeld een kind komt te overlijden door een verkeersfout of een
medische fout kan financiële erkenning van het leed aan de verwerking
van het verlies bijdragen. De financiële vergoeding als zodanig zal dat
leed niet kunnen verzachten, maar het wel draaglijker kunnen maken. Overigens
menen deze leden dat de financiële erkenning niet los moet worden gezien
van de overige vormen van slachtofferzorg, zoals opvang van de verwanten en
mogelijkheden tot herstelbemiddeling.Vergoeding van affectieschade mag volgens de leden van de CDA-fractie
geen claimcultuur in de hand werken. Deze leden hechten daarom vooral waarde
aan het aspect van de erkenning van leed in plaats van aan het aspect van
de genoegdoening voor geleden verdriet. De omvang van het leed mag ook niet
maatgevend worden voor de omvang van de schadevergoeding. Dat zou immers kunnen
leiden tot «commercialisering» van verdriet. De leden van de CDA-fractie
kunnen zich daarom goed vinden in het regelen van een standaardbedrag voor
vergoeding van affectieschade via een algemene maatregel van bestuur. Elke
andere wijze van het vergoeden van affectieschade zou de claimcultuur bevorderen
en voeding kunnen geven aan het willen nemen van wraak in plaats van erkenning
van het leed. Deze leden vragen hoe in dit onderhavige voorstel de rechter
de vordering zal toetsen.De leden van de fractie van de PvdA kunnen zich in beginsel verenigen
met een gefixeerd bedrag per gerechtigde. Zij begrijpen echter niet goed waarom
de rechten van de naasten naar evenredigheid terug dienen te worden gebracht
tot het beloop van een gefixeerd bedrag, indien meer dan één
naaste van eenzelfde gekwetste of overledene recht heeft op een vergoeding.
Dient niet de persoon van de tot schadevergoeding gerechtigde centraal te
staan, in plaats van (de draagkracht van) de persoon die de schade heeft veroorzaakt?
Waarom zou de «erkenning en genoegdoening» van aangedaan leed
minder moeten zijn, althans lager gewaardeerd dienen te worden, als er meer
dan één tot vergoeding gerechtigde personen zijn? Is de regering
bereid deze «beperkingen» te heroverwegen? Zo neen, waarom niet?
En wat is de juridische situatie indien twee of meer personen aansprakelijk
zijn voor de veroorzaakte affectieschade voor één, twee of drie
personen?Voorts wijzen deze leden erop dat de minister in het nader rapport overweegt
dat het voorstel «aldus is aangepast dat de wet er niet aan in de weg
staat om voor bepaalde sprekende gevallen een ander bedrag vast te stellen»
(Kamerstukken II 2002–2003, 28 781, A, blz. 7, onder 5b). Deze
leden vragen of – hoe gerechtvaardigd de redenering daarachter ook is –
het openen van deze mogelijkheid niet een begin kan zijn van het (verder)
openbreken van de heldere forfaitaire vaststelling van de omvang van de schade.
Zij vragen of de regering deze zorg deelt en zo neen, waarom niet.De belangrijkste functie van het wetsvoorstel is niet zozeer het toekennen
van een schadebedrag, maar het rechtens tot uitdrukking brengen van de erkenning
dat ook door de naasten van het slachtoffer een ingrijpend verlies wordt geleden.
De leden van de VVD-fractie vragen of de toekenning van een schadebedrag het
beste middel is om deze genoegdoening te verschaffen. Zij willen weten of
de regering nog alternatieve vormen van verschaffing van genoegdoening heeft
overwogen en zo ja, welke.Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat voor een passende erkenning en genoegdoening
voor affectieschade een vast bedrag wordt vastgesteld. De regering
is van mening dat door uit te gaan van een gefixeerd bedrag voor alle gevallen,
uitdrukking wordt gegeven aan de gedachte dat de aard en de omvang van verdriet
en leed van naasten, zich niet in de hoogte van het bedrag laat vertalen.
De regering vindt een stelsel waarbij het uiteindelijk door de rechter toe
te kennen bedrag varieert afhankelijk van een nadere afweging van de omstandigheden
van het geval, niet wenselijk. De leden van de VVD-fractie zijn met de Raad
van State echter van mening dat het beperken van de vrijheid van de rechter
om rekening te houden met alle omstandigheden van het geval, niet wenselijk
is. Erkenning van het geleden verdriet verdraagt zich slecht met gelijkstelling
van onvergelijkbare gevallen. Juist omdat de intensiteit van het leed niet
in alle gevallen gelijk is, moet niet gekozen worden voor een gefixeerd bedrag.
De leden van de VVD-fractie menen dat door de fixatie van het bedrag, de rechter
geen rekening kan houden met de feiten en de omstandigheden van het individuele
geval. De aan het woord zijnde leden vragen de regering of het stelsel in
die zin kan worden aangepast dat gekozen wordt voor een vaststelling van een
maximumbedrag bij vergoeding van affectieschade, waarbij de rechter de vrijheid
krijgt daarbinnen afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het geval
tot een vergoeding te komen. De leden van de VVD-fractie vragen de regering
of een met het Schadefonds Geweldsmisdrijven vergelijkbaar vergoedingssysteem
kan worden ingevoerd en zo neen, waarom niet.De leden van de SP-fractie vragen waarom inzake de fixatie van het smartengeld
is gekozen voor het gefixeerde bedrag van 10 000 euro. Het hoofdmotief
voor deze wet is immers erkenning van geleden verdriet. Staat een fixatie
van het bedrag daaraan juist niet in de weg? Hoe beoordeelt de regering de
kritiek op de gefixeerde schadevergoeding van onder andere W. H. van
Boon, NJB 2001, blz. 1301/1302 en Hartlief e.a. NJB 2001, blz. 1466/1467?
Hoe verhoudt deze fixatie zich tot het algemene wettelijke stelsel van begroting
van de schade door de rechter, zo vragen deze leden.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de regering aan kan geven
waarom, met inachtneming van nader vast te stellen maximumbedragen, er niet
voor gekozen is om de rechter vrijheid te geven om het bedrag voor het geleden
nadeel dat niet in vermogensschade bestaat zelf vast te stellen. Kan de regering
helderder aangeven waarom zij het, in antwoord op het advies van de Raad van
State, niet wenselijk acht om de rechter een nadere afweging te laten maken
over de hoogte van het bedrag?De leden van de LPF-fractie vinden het onjuist dat de geleden schade wordt
uitgedrukt in een gefixeerd bedrag. Het is volgens deze leden juister bij
algemene maatregel van bestuur een bovengrens vast te stellen en de rechter
in de individuele gevallen de schade te laten begroten, aangezien de mate
van leed en letsel in sterke mate kunnen variëren. Zij stellen voor om
deze bovengrens vast te stellen op 25 000 euro.Volgens de leden van de fractie van D66 is het van groot belang dat het
bedrag dat voor de vergoeding van affectieschade wordt vastgesteld enerzijds
goed past bij de omstandigheden van het geval, terwijl anderzijds moet worden
voorkomen dat een claimcultuur ontstaat waarin affectieschadeclaims onbeheersbaar
worden. Een volledig open systeem voor de vergoeding van affectieschade, waarbij
dus geen enkel bedrag wordt vastgelegd, houdt het risico in zich van een claimcultuur
waarin mensen steeds hogere smartengelden zullen eisen. De leden van de fractie
van D66 vragen de regering echter of zij niet van mening is dat het voorgestelde
systeem, waarin één gefixeerd bedrag voor elke soort schade
en naaste geldt, wel erg weinig differentiatiemogelijkheden biedt. Volgens
deze leden worden, door het gebruik van een gefixeerd schadebedrag, onvergelijkbare
gevallen over één kam geschoren. Zo wordt bijvoorbeeld eenzelfde
bedrag zowel uitgekeerd bij overlijden als bij ernstig en blijvend letsel,
terwijl geenszins kan worden gesteld dat de gevolgen hiervan voor naasten
dezelfde zijn. Wat is de reactie van de regering op deze opvatting?De leden van de fractie van D66 vragen de regering uitgebreid in te gaan
op drie mogelijke alternatieven voor het voorgestelde systeem, die volgens
deze leden meer recht doen aan de bijzondere omstandigheden van een geval
van affectieschade, zonder dat zij het risico op een claimcultuur versterken.
Allereerst vragen zij een reactie op het Franse systeem voor de vergoeding
van affectieschade, waarin men een onder- en bovengrens hanteert voor de schadevergoeding
per schadecategorie en per gerechtigdencategorie, opdat de relatie met het
slachtoffer en de mate waarin de nadelige invloed van het overlijden (respectievelijk
het letsel) zich aan de naasten doet gevoelen tot uitdrukking komt in het
schadebedrag. Een tweede alternatief is het wettelijk vastleggen van een maximale
vergoeding, terwijl de rechter beneden dat bedrag de vrijheid heeft de vergoeding
aan te passen aan de omstandigheden van het geval. Het derde mogelijke alternatief
is een met het Schadefonds Geweldsmisdrijven vergelijkbaar vergoedingensysteem,
waarbij een maximumbedrag wordt vastgesteld, terwijl de hoogte van het bedrag
wordt vastgesteld aan de hand van nader gepreciseerde factoren, zoals de ernst
van het letsel en de omstandigheden van het geval. Is het mogelijk om één
van deze alternatieven alsnog in het wetsvoorstel en/of de algemene maatregel
van bestuur te verwerken en zo neen, waarom niet?De leden van de D66-fractie willen er op wijzen dat de Raad van State
constateert dat het door de regering gekozen alternatief, waarbij een vaste
groep personen vrij eenvoudig – en met een relatief grote slagingskans –
een vast bedrag aan smartengeld kan claimen, de claimcultuur ook juist in
de hand kan werken.Het voorliggende wetsvoorstel wijzigt de regeling van de wettelijke verplichting
tot schadevergoeding in het Burgerlijk Wetboek. Onlangs veroordeelde de rechter
een ziekenhuis tot het betalen van een schadevergoeding aan een kind, omdat
het – door nalatigheid van het ziekenhuis – gehandicapt ter wereld
kwam en veel pijn lijdt. Hoe staat de regering tegenover het voorstel van
de leden van de D66-fractie om in de wettelijke regeling van schadevergoedingen,
naar Frans voorbeeld, een verbod op een claim voor wrongful
life op te nemen, opdat kinderen géén claim kunnen
leggen op hun ouders op grond van het feit dat zij hen ter wereld hebben gebracht?
Op welke termijn kan tot een dergelijk verbod worden gekomen?De ANWB heeft veel expertise op het gebied van affectieschade opgebouwd.
Deze organisatie heeft de Tweede Kamer een advies over het onderhavige wetsvoorstel
doen toekomen. De leden van de fractie van D66 vragen waarom de ANWB door
de regering niet om advies is gevraagd.3. Eigen schuldInzake de oorzaak van de affectieschade en het leerstuk van de «eigen
schuld» hebben de leden van de SP-fractie de volgende vragen. Nu de
vergoeding van affectieschade bovenal een erkenning (symbolisch) inhoudt voor
het aangedane leed aan het slachtoffer, rijst de vraag in hoeverre de eigen
schuld van het slachtoffer tegengeworpen dient te worden aan diens nabestaanden
(Kamerstukken II 2000/01, 27 400 VI, nr. 70, blz. 4). Is deze vorm van
erkenningschadevergoeding niet naar zijn aard ondeelbaar? Hoe oordeelt de
regering hierover? De leden van de LPF-fractie geven aan geen probleem te
hebben met de regeling in het voorstel dat eigen schuld niet aan de naasten
kan worden tegengeworpen, indien een gefixeerd bedrag gehandhaafd
blijft en de vergoeding wordt gezien als alleen een erkenning van de geleden
schade.4. Ernstig en blijvend letselUit de memorie van toelichting blijkt dat gevallen van affectieschade
in de jurisprudentie vooral aan de orde zijn bij overlijdensgevallen. De leden
van de CDA-fractie vragen waarom er in dit wetsvoorstel dan toch voor is gekozen
om gevallen van ernstig en blijvend letsel van naasten onder de werking van
de wet te brengen. Kan nog eens worden toegelicht waarom er onvoldoende grond
bestaat om dit recht te beperken tot gevallen waarin het slachtoffer is overleden?
In enkele van de ons omringende landen is hier wel voor gekozen. In de gevallen
waarin het slachtoffer nog leeft, kan het slachtoffer zelf voor vergoedingen
van materiële en immateriële schade in aanmerking komen en lijkt
verplaatsing van schade overbodig. Wel kunnen de leden van de CDA-fractie
zich voorstellen dat verplaatsing van schade wenselijk is in gevallen waarin
het slachtoffer zich blijvend niet meer bewust is van zijn situatie zoals
in een situatie van coma. Deze leden vinden dat het wetsvoorstel in eerste
instantie op principiële gronden moet worden beoordeeld. Een financiële
erkenning van het leed van nauw verwanten achten zij aanvaardbaar in het geval
van overlijden van naasten, maar moeilijker toepasbaar in gevallen waar sprake
is van ernstig en blijvend letsel. Voorkomen moet worden dat het wetsvoorstel
een claimcultuur bevordert.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering nog enige overwegingen
zou willen wijden aan het verschil met of juist de relatie tussen zwaar lichamelijk
letsel in de zin van artikel 82 van het Wetboek van Strafrecht en het in dit
voorstel opgenomen begrip «ernstig en blijvend letsel». Ook vragen
deze leden of de regering nog enige overwegingen zou kunnen wijden met betrekking
tot het antwoord op de vraag wanneer de rechtsvordering tot vergoeding van
affectieschade in het geval van ernstig en blijvend letsel ontstaat en opeisbaar
wordt en wanneer zij verjaart. Dit met name, omdat niet steeds onmiddellijk
duidelijk zal zijn of en zo ja, in welke mate het letsel als «blijvend»
kan worden gekwalificeerd. Zij vragen mede met het oog hierop (alsmede gelet
op de overwegingen die de Raad van State reeds heeft gewijd aan het begrip
«blijvend») of het wellicht toch niet wenselijk(er) zou kunnen
zijn om de toevoeging «blijvend» te schrappen. De leden van de
PvdA-fractie vragen een reactie van de regering op dit punt.De leden van de VVD-fractie constateren met de Raad van State dat het
begrip «ernstig en blijvend letsel» niet bij voorbaat duidelijk
is. De regering stelt naar aanleiding hiervan dat het wenselijk is dat de
rechter ruimte moet worden gelaten om te bepalen wanneer er sprake is van
ernstig en blijvend letsel. De regering vindt de vergoeding van affectieschade
niet op zijn plaats in die gevallen waarin het letsel niet blijvend is. Het
letsel bij de dierbare moet volgens de regering bij de naasten tot een blijvende
ommezwaai in hun leven leiden. De leden van de VVD-fractie vinden deze toelichting
nog niet verhelderend en vragen de regering in welke mate het letstel blijvend
moet zijn. Is er al reden voor toekenning van affectieschade indien het ernstig
en blijvend letsel het normale leven dat het slachtoffer voorheen leidde geheel
onmogelijk maakt? Is er reden voor toekenning van affectieschade indien het
ernstig en blijvend letsel het normale leven gedeeltelijk onmogelijk maakt?
Wat moet precies verstaan worden onder een blijvende ommezwaai in het leven
van de betrokkenen? Is er sprake van een dubbel vereiste van blijvende ommezwaai,
met andere woorden moet er sprake zijn van een blijvende ommezwaai in zowel
het leven van het slachtoffer als in dat van de beperkte kring van gerechtigden?
De leden van de VVD-fractie vragen de regering in hoeverre de
opmerking dat het letsel van een dierbare tot een blijvende ommezwaai in het
leven van de naaste moet leiden, strookt met het uitgangspunt van het wetsvoorstel
dat het recht op vergoeding van affectieschade een eigen recht is van de naaste.Ook de leden van de fractie van D66 wijzen erop dat de Raad van State
stelt dat het begrip «ernstig en blijvend letsel» in de praktijk
niet altijd duidelijk zal zijn. Zij wijzen erop dat de Raad van State zich
afvraagt of dit begrip niet te weinig flexibel is en of er wel voldoende mee
tegemoet wordt gekomen aan de maatschappelijke wens om tot erkenning van affectieschade
te komen. Deze leden vragen waarom de regering geen gehoor geeft aan het verzoek
van de Raad om dit begrip, en vooral de term «blijvend», nader
uit te werken. Zij vragen of het wel wenselijk is dat de rechter over de precieze
invulling van dit begrip aanvankelijk in het duister zal tasten.5. Kring van gerechtigdenEen goede afbakening is nodig van de gevallen welke wel en welke niet
voor affectieschade in aanmerking komen. De leden van de CDA-fractie kunnen
zich goed vinden in de afbakening van nauwe verwanten tot degenen die in gezinsverband
samenleven, zoals de partners, meerderjarige kinderen en de verzorgenden,
en de ouders en minderjarige kinderen.Deze leden hebben meer moeite met de afbakening van de situaties waarin
sprake kan zijn van affectieschade. De fundamenten van het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht
gaan ervan uit dat alleen de rechtstreeks gekwetste recht op vergoeding van
zijn schade heeft. Voor verplaatsing van schade moet een goede reden zijn.
In het wetsvoorstel gaat het niet alleen om situaties van overlijden, maar
ook om «ernstig en blijvend letsel» van naasten. De leden van
de CDA-fractie vrezen dat het opnemen van deze laatste brede categorie in
de wet in de praktijk tot grote problemen leidt. Er zal bijvoorbeeld aangetoond
moeten worden of er sprake is van ernstig en blijvend letsel van naasten.
Dat kan leiden tot onverkwikkelijke toestanden. Wat zou het wetsvoorstel nu
bijvoorbeeld betekenen voor ouders van kinderen met brandwonden uit Volendam?
Het risico is dat dit in principe open criterium alsnog verder ingevuld moet
worden door de jurisprudentie; iets wat het wetsvoorstel juist probeert te
voorkomen.In de memorie van toelichting wordt gesproken over «een uitputtende
kring van personen, die recht hebben op een bij algemene maatregel van bestuur
vastgesteld bedrag aan immateriële schade» (Kamerstukken II 2002–2003,
28 781, nr. 3, blz. 6). De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre
deze kring van personen ook daadwerkelijk uitputtend is, als indicatief wordt
aangegeven dat de maatstaf voor «duurzaam» één jaar
is (Kamerstukken II 2002–2003, 28 781, nr. 3, blz. 13). Hoe strikt
is deze grens van één jaar? Heeft de rechter bijvoorbeeld de
vrijheid om in elk individueel geval deze grens zelf vast te stellen? Als
dit laatste het geval is, hoe breed is dan de marge en is het wenselijk om
deze grens door de rechter te laten trekken? En speelt bijvoorbeeld de intentie
van de samenlevenden met betrekking tot de toekomst niet juist een belangrijker
rol dan de duur van de (zorg-)relatie in het verleden, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie.Niet onmiddellijk duidelijk is of ook meerderjarige nog thuis wonende
kinderen en hun (adoptief-)ouders, (meerderjarige) broers en/of zussen en/of
nog andere in dat (gezins-)verband samenlevende personen in alle gevallen
ten opzichte van elkaar als «naasten» kunnen en zullen worden
gekwalificeerd. De leden van de PvdA-fractie vragen nog enige toelichtende
overwegingen op dit punt.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts waarom er met betrekking tot
de uitleg van het begrip «naasten» en «gezinsverband»
noch in de tekst van de wet noch in de memorie van toelichting op enigerlei
wijze aansluiting is gezocht bij het begrip «familie- en gezinsleven»
zoals bedoeld in artikel 8 EVRM. In de memorie van toelichting is immers al
wel opgenomen dat het dient te gaan om «personen die geacht mogen worden
een zeer nauwe band met het slachtoffer te hebben» (Kamerstukken II
2002–2003, 28 781, nr. 3, blz. 12). Acht de regering het –
kort samengevat – bijvoorbeeld mogelijk dat een relatie tussen twee
personen in de ene juridische procedure wel als «familie- en gezinsleven»
wordt gekwalificeerd – waarbij in het algemeen ook sprake dient te zijn
van «more than normal emotional ties» – en dat die personen
in een procedure die handelt over opgelopen affectieschade niet als «naasten»
worden gezien? Zo ja, in welke casuspositie zou dat dan het geval kunnen zijn?
En, zo dat inderdaad mogelijk wordt geacht, vindt de regering dat dan ook
wenselijk?Blijkens de memorie van toelichting zal onder ogen worden gezien «of
er reden is ook andere schade van derden die nu niet vergoed wordt in het
geval van verwonding of overlijden onder het bereik van het aansprakelijkheidsrecht
te brengen» (Kamerstukken II 2002–2003, 28 781, nr. 3, blz.
8). De leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering uiteen te zetten aan
welke schade gedacht wordt en op welke wijze deze schade binnen het aansprakelijkheidsrecht
gebracht zou kunnen of moeten worden.De leden van de fractie van de VVD constateren dat de regering kiest voor
een regeling die uitgaat van een in de wet omschreven uitputtende kring van
personen. Hebben deze leden het goed begrepen dat bijvoorbeeld een vader die
geen feitelijk contact meer heeft met zijn minderjarige dochter die door zijn
voormalige echtgenote wordt opgevoed, onverkort recht op smartengeld heeft
indien de dochter verongelukt? Klopt het dat het enkele feit van het zijn
van biologische vader al recht op toekenning geeft van vergoeding van affectieschade,
terwijl broers en zussen slechts recht hebben op schadevergoeding als ze met
het slachtoffer een gezamenlijke huishouding voeren of voerden? Hebben de
leden van de VVD-fractie dit goed begrepen? Is een systeem met een indeling
naar categorie, zoals Frankrijk dat bijvoorbeeld kent, overwogen, zo vragen
de leden van de fractie van de VVD.De leden van de VVD-fractie begrijpen dat er in sommige gevallen op grond
van redelijkheid en billijkheid geen recht is op vergoeding van affectieschade.
Als voorbeeld noemt de regering een ouder die bijvoorbeeld zich jegens het
kind schuldig heeft gemaakt aan een ernstig geweld- of zedenmisdrijf. Deze
leden vragen of de regering aan kan geven hoe er gehandeld dient te worden
ingeval reeds vergoeding van affectieschade heeft plaatsgevonden aan de naasten
en in een later stadium blijkt dat de naasten zich schuldig hebben gemaakt
aan ernstige strafbare feiten, die ingeval zij eerder bekend waren geweest,
geleid zouden hebben tot een afwijzing van het verzoek om vergoeding van affectieschade.De leden van de VVD-fractie merken op dat bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven
de Commissie er in voorzien heeft dat de uitkering wegens immateriële
schade uitsluitend aan de gekwetste zelf toekomt. Teneinde te verzekeren dat
minderjarige naasten de uitkering bij hun meerderjarigheid krijgen, laat de
Commissie het bedrag van de immateriële schade vastzetten op een rekening
met een zogeheten B.E.M.-clausule (Beleggingen Effecten Minderjarigen). Dit
is een regeling waarbij alleen de minderjarige, zodra deze meerderjarig is
geworden, kan beschikken over het geld. De kantonrechter kan de ouders toestemming
geven over het geld te beschikken als dat in het belang van het kind is. De
leden van de VVD-fractie vragen hoe de regering staat tegenover de invoering
van een dergelijke regeling voor de minderjarigen bij dit wetsvoorstel.In het wetsvoorstel wordt de kring van personen die recht heeft op vergoeding
van affectieschade in beginsel beperkt tot personen die geacht worden een
zeer nauwe band met het slachtoffer te hebben. Hierbij staat het gezinsverband
centraal. De leden van de fractie van D66 vragen of de regering nader aan
kan geven waarom zij voor de huidige begrenzing van de kring van gerechtigden
heeft gekozen. Volgens de huidige indeling lijkt bijvoorbeeld de goede vriend
van het slachtoffer, die in feite de zorg voor het slachtoffer draagt, maar
waarmee het slachtoffer niet samenwoont of een geregistreerd partnerschap
heeft, geen aanspraak te kunnen maken op smartengeld. Daar staat tegenover
dat een vader die feitelijk geen contact meer heeft met zijn minderjarige
dochter (die door zijn voormalige echtgenote wordt opgevoed) weer wél
recht heeft op smartengeld. De leden van de fractie van D66 vinden dit een
merkwaardige zaak. Het gaat er immers om dat, zoals de regering stelt: «(...)
kan worden gezegd dat het ernstige en blijvende letsel van de gekwetste ook
voor de naaste een ernstig verlies betekent (...)» (Kamerstukken II
2002–2003, 28 781, nr. 3, blz. 13). De leden van de fractie van
D66 zien niet in dat de categorieën e en f van het voorgestelde artikel
107 voor uitzonderingsgevallen steeds voldoende soelaas zullen bieden. Is
de regering alsnog bereid een hardheidsclausule in het wetsvoorstel op te
nemen, zo vragen deze leden, opdat mensen die ook een zeer nauwe band tot
de gekwetste hebben, maar die niet in de aangegeven categorieën vallen,
aanspraak kunnen maken op smartengeld en zo neen, waarom niet?De leden van de SP-fractie wijzen erop dat in de literatuur een aantal
cases besproken wordt waarbij duidelijk wordt dat een algemene hardheidsclausule
in de kring der gerechtigden wellicht wenselijk kan zijn, zodat ook anderen
dan de in de wet genoemden zouden kunnen bewijzen dat zij affectieschade hebben
geleden. De leden van de SP-fractie vragen hoe de regering hierover denkt.6. ClaimcultuurIn alle gevallen waarin door een gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk
is een naaste ernstig en blijvend letstel oploopt of komt te overlijden voorziet
het voorstel in een recht op vergoeding van de geleden affectieschade. De
leden van de LPF-fractie denken dat deze gebeurtenissen vooral verkeersongevallen,
geweldsdelicten en medische fouten zullen zijn. Deze leden houden er rekening
mee dat het voorstel vooral in de gezondheidszorg kan leiden tot een ongewenste
claimcultuur. Aansprakelijkheden in het verkeer en het strafrecht zijn relatief
eenvoudig vast te stellen en maken onderdeel uit van een schaderegelingprocedure
of het strafproces. In de gezondheidszorg ligt dit anders. Niet bij iedere
mislukte operatie of andere behandeling wordt vastgesteld wiens fout het was.
De kans bestaat dat nabestaanden dat voortaan wel willen weten. Een bewezen
aansprakelijkheid van de behandelende arts leidt immers tot een recht op een
behoorlijke financiële vergoeding. De leden van de LPF-fractie zijn benieuwd
naar de ervaringen met soortgelijke regelingen in andere landen en vragen
zich af of voldoende is onderzocht wat de gevolgen van het voorstel zijn voor
de medische sector.De leden van de SGP-fractie vragen de regering wat zij verstaat onder
«een gematigde ontwikkeling van de claimcultuur» (Kamerstukken
II 2002–2003, 28 781, nr. 3, blz. 7). Voorziet de regering een
voortgaande ontwikkeling van de claimcultuur in algemene zin en is zij voornemens
de maatschappelijke (jurisprudentiële) ontwikkelingen voetstoots te volgen?
Wat betekent de mededeling van de regering dat zij – thans – «niet
wil overgaan naar een open systeem»? Welke betekenis moet worden gehecht
aan de typering dat het voorstel «een zekere symbolische waarde»
heeft, zo vragen deze leden.7. Vermogensrechtelijke consequentiesDe leden van de VVD-fractie hebben nog vragen over de vermogensrechtelijke
consequenties van het wetsvoorstel. In het voorgestelde artikel 107 lid 3
is opgenomen dat op het recht op vergoeding van de in lid 1, onder b, bedoelde
schade, artikel 6:106 lid 2 BW van toepassing is. In de memorie van toelichting
wordt bij de artikelsgewijze toelichting slechts opgemerkt dat artikel 107
lid 3 het recht op vergoeding van affectieschade onder dezelfde voorwaarden
vatbaar maakt voor overgang en beslag als het recht op smartengeld als bedoeld
in artikel 6:106 BW. De aan het woord zijnde leden vinden deze toelichting
te beperkt en vragen de regering in de toelichting nader in te gaan op de
vermogensrechtelijke consequenties terzake vererving, huwelijksgemeenschap
en faillissement. Meer specifiek vragen zij de regering in te gaan op de vraag
of het recht op vergoeding van affectieschade naar zijn aard een zodanig bijzonder
karakter heeft dat het intreden van bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen,
die normaal gesproken aan het karakter van een geldvordering eigen zijn, al
dan niet gewenst is ingeval van bijvoorbeeld overdracht, beslag en vererving
bij overlijden van het slachtoffer danwel de naasten.De leden van de D66-fractie merken op dat S.D. Lindenbergh in het Tijdschrift
voor Vergoeding Personenschade (2003, nummer 1) stelt dat het over smartengeld
bepaalde in artikel 6:106 lid 2 BW slechts tot verwarring en onnodige problemen
leidt. Lindenbergh stelt dan ook voor dit artikellid te schrappen. In Duitsland
is onlangs een soortgelijke bepaling geschrapt. De leden van de fractie van
D66 vragen een reactie van de regering op het artikel van Lindenbergh en vragen
of de regering bereid is het bedoelde artikellid overeenkomstig de aanbeveling
te schrappen en zo neen, waarom niet.Ook de leden van de SP-fractie vragen hoe de regering over de kritiek
van Lindenbergh oordeelt.De leden van de SGP-fractie stellen naar aanleiding van het artikel van
Lindenbergh de vraag of de regering gemotiveerd wil ingaan op de conclusie
dat het beter zou zijn artikel 6:106 lid 2 BW te schrappen en per rechtsfiguur
te bezien welk lot het smartengeld ten deel moet vallen.8. Schadefonds GeweldsmisdrijvenDe leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe uitkeringen ingevolge de
Wet schadefonds geweldsmisdrijven zich verhouden tot de door de rechter toegekende
vastgestelde vergoeding. Wordt het de bedoeling dat in het geval dat de civiele
rechter een vergoeding voor geleden nadeel dat niet in vermogensschade bestaat
toewijst deze vergoeding in mindering wordt gebracht op een uitkering van
het Schadefonds Geweldsmisdrijven en omgekeerd, zo vragen deze leden.De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat het momenteel zo is dat
degene die een verzoek tot schadevergoeding bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven
indient, zijn verzoek pas kan toelichten wanneer hij bezwaar aantekent tegen
de beslissing van het Schadefonds Geweldsmisdrijven en de zaak bij het gerechtshof
wordt behandeld, oftewel geheel aan het eind van de procesgang. Zou het niet
efficiënter zijn, zo vragen deze leden, om de verzoeker de mogelijkheid
te geven om eerder in de procedure (bijvoorbeeld bij het indienen van de oorspronkelijke
aanvraag) zijn aanvraag toe te lichten? Zou het niet wenselijk zijn de gehele
procedure bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven te brengen onder de werking
van de Algemene wet bestuursrecht, met een beroep op de bestuursrechter en
zo neen, waarom niet?Nog altijd bereiken de leden van de fractie van D66 berichten dat verzekeraars
letselschadeclaims traineren. Hoe kan worden voork-omen dat verzekeraars ook
affectieschadeclaims zullen traineren, zo vragen deze leden.Met betrekking tot de toepassing van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven
stellen de leden van de SGP-fractie de vraag in welk opzicht het feit dat
de aanvrager van een vergoeding een strafblad met geweldgerelateerde feiten
heeft, wel of geen rol speelt bij de beslissing op de aanvraag. Verder stellen
zij de vraag of bekend is in hoeveel gevallen positief dan wel negatief is
beslist op een aanvraag om vergoeding van schade die is geleden door een politiebeambte.9. Overgangsrecht en verjaringHet overgangsrecht van dit voorstel bepaalt dat er geen sprake kan zijn
van vergoeding van affectieschade, wanneer het overlijden van een slachtoffer
zich voordoet ná de inwerkingtreding van het voorstel, terwijl de schadeveroorzakende
gebeurtenis zich voordeed vóór inwerkingtreding. Dat komt de
leden van de fractie van D66 onrechtvaardig voor. Is de regering bereid het
voorstel zó aan te passen dat nabestaanden in een dergelijk geval wél
aanspraak op smartengeld kunnen maken?De leden van de SGP-fractie stellen de volgende problematiek aan de orde.
Ingevolge het sinds 1994 aan artikel 3:310 BW toegevoegde vierde lid verjaart
een rechtsvordering tot vergoeding van schade jegens de schuldige aan een
zedenmisdrijf dat is gepleegd ten aanzien van een minderjarige niet zolang
het recht tot strafvordering niet door verjaring is vervallen. Is de veronderstelling
van deze leden juist dat in geval van samenloop van deze bepaling met die
van de bijzondere verjaringsregel van wetsvoorstel 26 824 (wijziging
van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor
gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden) de voor het slachtoffer
meest gunstige bepaling prevaleert? Is de regering het eens met deze leden
dat het hiervoor aangeduide wettelijk stelsel geen oplossing biedt voor (volwassen)
personen/slachtoffers die de emotionele en immateriële gevolgen dragen
van seksueel en lichamelijk geweld, die zij in hun (vroege) jeugd hebben ervaren
en die pas na vele jaren of decennia weten dat zij slachtoffer zijn? Is de
regering het voorts eens met de conclusie dat voor deze groep slachtoffers
het Schadefonds geweldsmisdrijven evenmin uitkomst biedt? Ziet de regering
in deze omstandigheid geen aanleiding om voor bedoelde groep slachtoffers
de voorwaarden voor uitkering uit het fonds aan te passen, zo vragen deze
leden.De voorzitter van de commissie,CampDe griffier van de commissie,PeXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), voorzitter, De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Dittrich (D66), Vos (GL), Cornielje (VVD), Rouvoet (CU), Kamp (VVD), Adelmund
(PvdA), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Eurlings (CDA), Örgü (VVD),
Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter, Lazrak (SP),
Wolfsen (PvdA), Tonkens (GL), De Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans
(LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), Straub (PvdA), Nijs (VVD),
Griffith, MPA (VVD) en vacature (CDA).Plv. leden: Van der Hoeven (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA),
Van der Laan (D66), Halsema (GL), Nicolaï (VVD), Van der Staaij (SGP),
Blok (VVD), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA), Ormel (CDA),
Remkes (VVD), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer-Mudde (SP), Arib (PvdA),
Karimi (GL), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Nawijn (LPF), Joldersma (CDA), Hermans
(LPF), Van Dijken (PvdA), Rijpstra (VVD), Hirsi Ali (VVD) en De Pater-van
der Meer (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28781-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl