Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris ter aanbieding van zeven fiches, opgesteld door de Werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 443

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-06-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

22112 nr. 443

24-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamFiche 1: Mededeling over het thematisch programma voor
menselijke en sociale ontwikkeling en de financiële vooruitzichten 2007–2013Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Gezondheid:Onderwijs en opleiding:Cultuur:Werkgelegenheid en sociale cohesie:Gendergelijkheid:Jongeren en kinderen:Subsidiariteit en proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Fiche 2: Mededeling over thematische programma voor samenwerking
met derde landen op gebied van migratie en asielBehandelingstraject in Brussel:Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:InhoudelijkOpzet van het programmaSubsidiariteit en proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Fiche 3: Mededeling over thematisch programma voor milieu
en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen (o.a. energie)Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Subsidiariteit en proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:AlgemeenCoherentieVraaggestuurdheid van het Thematische ProgrammaAansluiting bij geografische instrumentenSamenhang met de EU thematische strategie natuurlijke
hulpbronnen:Positie ten opzichte van GEFFiche 4: Mededeling over een thematische voedselzekerheidsstrategie.Behandelingstraject in Brussel:Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Subsidiariteit, proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Voorgestelde implementatietermijn(bij richtlijnen), dan
wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
en met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Consequenties voor ontwikkelingslandenNederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepalingFiche 5: Mededeling over thematisch programma voor samenwerking
met industrielandenAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Subsidiariteit en proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Fiche 6: Mededeling over thematisch programma inzake niet-overheidsactoren
en locale autoriteiten in het ontwikkelingsprocesAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Subsidiariteit en proportionaliteit:Consequenties voor de EU-begroting:Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Fiche 7: Mededeling over thematisch programma voor bevordering
van democratie en mensenrechtenAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Subsidiariteiten proportionaliteit:Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Consequenties voor ontwikkelingslanden:Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 443BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 mei 2006Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij zeven fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de Werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):1. Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement –
Investeren in mensen: Mededeling over het thematisch programma voor menselijke en sociale ontwikkeling en de financiële
vooruitzichten 2007–20132. Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad – «Thematisch
programma voor de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie en asiel»3. Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement –
Extern optreden: Thematisch programma voor het milieu en
het duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen met inbegrip van
energie4. Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement –
Thematische voedsel-zekerheidsstrategie: Werk maken van
het voedselzekerheidsprogramma om de millennium-doelstellingen voor ontwikkeling
te bereiken5. Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad –
Thematisch programma voor samenwerking met de industrielanden
en andere landen met hoog inkomen in het kader van de toekomstige
financiële vooruitzichten (2007–2013)6. Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s –
Thematisch programma «Niet-overheidsactoren en lokale
autoriteiten in het ontwikkelingsproces»7. Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement –
Thematisch programma voor de bevordering van democratie
en mensenrechten in de wereld in het kader van de toekomstige financiële
vooruitzichten (2007–2013). Deze fiches worden u gezamenlijk toegestuurd omdat de betreffende mededelingen
onderdeel uitmaken van een breder pakket voorstellen dat de Commissie de afgelopen
twee jaar heeft gepresenteerd voor categorie IV (extern beleid) van de EU-meerjarenbegroting
2007–2013.In augustus 2005 publiceerde de Commissie reeds een algemene mededeling
over het voornemen binnen categorie IV een aantal thematische programma’s
in het leven te roepen (Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement – Het externe optreden via thematische programma’s binnen
de nieuwe financiële vooruitzichten 2007–2013 – COM (2005)
324 d.d. 25 augustus 2005; de Kamer werd hierover middels een BNC-fiche
geïnformeerd). De onderhavige mededelingen vormen een verdere uitwerking
van deze algemene mededeling.In grote lijnen kan worden gesteld dat de thematische programma’s
in vrij algemene termen worden uitgewerkt. Dit geldt met name voor de te ondernemen
acties, de toe te kennen financiële middelen en voor de uitvoering en
het beheer. Nederland ziet daarom op deze punten graag een verdere verduidelijking.
Aangezien de thematische programma’s deel uit zullen maken van de bredere
architectuur van de begroting voor extern beleid is een onderlinge prioritering
momenteel niet aan de orde. De thematische programma’s worden daarom
op hun eigen merites beoordeeld.Veel belang hecht Nederland aan de programma’s voor democratie en
mensenrechten, milieu en natuurlijke hulpbronnen en migratie en asiel. Ten
aanzien van de samenwerking met geïndustrialiseerde landen vindt Nederland
een goed EU public diplomacy beleid van belang
in landen waarmee de EU nauwe economische en politieke banden onderhoudt.
Het programma voor voedselzekerheid wordt als zodanig door Nederland ondersteund,
maar de invulling behoeft wel verdere verduidelijking. Met betrekking tot
het programma voor menselijke en sociale ontwikkeling dient beter te worden
aangegeven wat de toegevoegde waarde is van EG-beleid ten opzichte van hetgeen
andere donoren reeds doen. Ten aanzien van het programma inzake niet-overheidsactoren
onderschrijft Nederland dat het maatschappelijk middenveld een belangrijke
actor is in ontwikkelingsprocessen; maar de reikwijdte van het betreffende
programma dient wel beter gedefinieerd te worden.De wijze waarop de thematische programma’s institutioneel zullen
worden ingebed is nog onderwerp van discussie tussen de Raad, het Europees
Parlement en de Commissie, evenals de vraag op welke wijze de thematische
programma’s gefinancierd zullen worden. Nederland streeft naar een stroomlijning
van de begroting en dus een beperkt aantal verordeningen, en is daarom van
mening dat de thematische programma’s het beste uitgevoerd en gefinancieerd
kunnen worden via de respectieve voorziene instrumenten voor het externe beleid,
zoals oorspronkelijk door de Commissie voorgesteld.De Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,A. NicolaïFiche 1: Mededeling over het thematisch programma voor
menselijke en sociale ontwikkeling en de financiële vooruitzichten 2007–2013Titel:Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement: Investeren in mensen Mededeling over het thematisch programma voor
menselijke en sociale ontwikkeling en de financiële vooruitzichten 2007–2013Datum Raadsdocument:31 januari 2006Nr. Raadsdocument:5834/06 Nr. Commissiedocument:COM (2006) 18Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. FIN, OCW,
SZW, VWS, LNVBehandelingstraject in Brussel: Werkgroep
ontwikkelingssamenwerking, RAZEBAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm. Deze
programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde te hebben
ten opzichte van de geografische programma’s.De voorliggende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
voor human and social development. De focus van dit programma ligt op gezondheid,
onderwijs en opleiding, cultuur, werkgelegenheid en sociale cohesie, gendergelijkheid
en kinderen en jongeren. Hieronder wordt kort aangegeven wat men op de verschillende
onderwerpen wil bereiken.Gezondheid:– De Commissie wil gelijke toegang tot «global public goods»,
zoals bepaalde medicijnen maar ook vaccinaties, versnellen en verbeteren;– Activiteiten rondom pleitbezorging en informatie steunen om het
politieke en publieke bewustzijn te vergroten, ook op het gebied van rechten,
gelijkheid, gender en culturele zaken rondom gezondheid;– Door middel van het gebruik van ICT-middelen bijdragen aan capacitybuilding van beleidsmakers en andere relevante
belanghebbenden op landenniveau maar ook op regionaal en globaal niveau.Onderwijs en opleiding:Dit thematische programma kan op de volgende wijze aan landenprogramma’s
bijdragen:– Ontwikkelingslanden helpen om aanspraak te maken op internationale
steun voor de ontwikkeling van een adequaat en kwalitatief onderwijsbeleid;– Promoten van internationale uitwisseling van ervaringen en goede
voorbeelden voor de ontwikkeling van hoger onderwijs en training, samen met
vakbonden en andere belanghebbenden;– Promoten van transnationale samenwerking universiteiten en maar
ook door de mobiliteit van studenten op internationaal niveau te vergroten.– Steunen van ontwikkeling van statistische capaciteit en consistente
methoden om kwantitatieve en kwalitatieve data te verkrijgen.– Meer aandacht geven aan gemarginaliseerde kinderen op globaal
niveau – door middel van pleitbezorging, pilotprojecten, informatie
uitwisseling. De verbinding tussen onderwijs en het bestrijden van kinderarbeid
zou een prioriteitsgebied moeten zijn.Cultuur:– «Investing in people» kan het wederzijdse begrip en
dialoog tussen verschillende culturen promoten;– Cultuur is een veelbelovende economische sector voor ontwikkeling
en groei die door internationale samenwerking ten volle benut zou kunnen worden.Werkgelegenheid en sociale cohesie:Dit thematische programma zou:– Bijdragen aan het promoten van de «decent work for all»-agenda,
waaronder bijvoorbeeld de implementatie van internationale arbeidsstandaarden;– Initiatieven steunen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren
maar ook de aanpassing aan handelsliberalisatie. Hieronder zou vallen een
werkgelegenheidsdimensie in het beleid van ontwikkelingssamenwerking maar
ook het stimuleren van maatschappelijk verantwoord ondernemen;– De sociale dimensie van globalisatie en de ervaring van de EU
hiermee promoten.Gendergelijkheid:Dit thematische programma kan de noodzakelijke landenprogramma’s
complementeren door de volgende vormen van globale of regionale steun:– Verlenen van strategische steun aan programma’s die bijdragen
aan het bereiken van de doelen van de Beijing Declaration1;– Promoten van het maatschappelijk middenveld en netwerken die bijdragen
aan gendergelijkheid en economische en sociale empowerment;– Promoten van meer statistische capaciteit op het gebied van gender.Jongeren en kinderen:– De Commissie wil verder gaan dan het mainstreamen van kinderen en jongeren met aanvullende landensteun, door middel
van:– Vergroten van de aandacht van lidstaten voor kinderen en jongeren
in hun externe beleid;– Steunen van regionale, interregionale en globale initiatieven
op belangrijke terreinen als kinderarbeid, mensensmokkel en sexueel geweld;– Steunen van actie om aandacht voor kinderen en jongeren te bevorderen
in situaties en regio’s waar bilaterale samenwerking moeilijk is;– Steunen van datacollectie, waaronder geboorteregistratie;– Ontwikkelen van beleid en pilotprojecten voor het redden van slachtoffers
van kinderarbeid, mensensmokkel of geweld en hen re-integreren in de samenleving.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t., het
betreft een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:N.v.t., het betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteit en proportionaliteit:Subsidiariteit: Strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel als volgt: twijfelachtig.Onduidelijk is vooralsnog wat de toegevoegde waarde is van het thematische
programma ten opzichte van reeds bestaande internatinoale mechanismen. Wel
heeft het programma belangrijke meerwaarde op terreinen waarop bilaterale
samenwerking moeilijk of niet mogelijk is. Naast de activiteiten die de lidstaten
zelf ontplooien op het gebied van «human and social development»
beoogt de Commissie met dit thematische programma bestaande «good practices»
tussen regio’s te stimuleren, technische samenwerking te bevorderen,
ontwikkeling te ondersteunen in situaties waar bilaterale samenwerking niet
plaatsvindt.Proportionaliteit: Strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel als volgt: twijfelachtig.Het programma zal nader moeten worden uitgewerkt in concrete maatregelen
voordat een goed oordeel over geschiktheid van het instrumentarium kan worden
gegeven. Hierbij moet de kosteneffectiviteit van de maatregelen goed in het
oog worden gehouden. Op dat moment zal een nader oordeel over de proportionaliteit
worden gegeven. Ook zal dan moeten worden bezien of het idee van Commissie
om implementatie van deze mededeling niet te laten resulteren in algemeen
verbindende regelingen, geschikt is als rechtsvorm om de gestelde doelstellingen
te verwezenlijken.Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit het pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern
beleid). In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiele Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): n.v.t.Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen)
dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid: Het is de bedoeling dat de thematische
programma’s zullen worden ingesteld met ingang van de periode waarin
de nieuwe Financiële Perspectieven van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:Sociale en humane ontwikkeling is van groot belang voor ontwikkelingslanden.
Armoede en sociale uitsluiting liggen dicht bij elkaar. De leeftijd van een
persoon en tot welk geslacht hij/zij behoort kunnen, mede onder invloed van
cultuur, werkgelegenheid, onderwijs en gezondheid, een negatieve invloed hebben
op de ontwikkelingsmogelijkheden van mensen. Om uitsluiting te verminderen
is capaciteits-ontwikkeling belangrijk. Deze capaciteitsontwikkelings van
belang voor individuen zodat zij hun rechten kunnen claimen. Ook capaciteitsontwikkeling
van beleidsmakers is belangrijk zodat zij weten hoe zij inbreng vanuit de
samenleving kunnen stimuleren op het door hen te formuleren beleid.De aanpak zoals beschreven in deze mededeling is adequaat en gaat op deze
facetten in.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:De voorgestelde activiteiten sluiten grotendeels aan bij bestaande processen
en fora. Nederland vindt het belangrijk dat de EU geen eigen mechanismen,
programma’s en instrumentaria moet gaan opzetten, maar moet aansluiten
bij datgene dat in internationaal verband al gebeurt en dat versterken. Uit
deze mededeling wordt niet duidelijk of dit wel of niet de ambitie is.De link met de Millennium Development Goals (MDG’s) wordt wel gelegd
in de mededeling maar aangezien de precieze voorgestelde activiteiten vaag
omschreven zijn, wordt de precieze bijdrage aan de MDG’s eveneens niet
duidelijk.Nederland zal de Commissie vragen precies aan te geven wat het financiële
beslag van de toekomstige voorstellen zal zijn.Fiche 2: Mededeling over thematische programma voor samenwerking
met derde landen op gebied van migratie en asielTitel:Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement
en de Raad «Thematisch programma voor de samenwerking met derde landen
op het gebied van migratie en asiel»Datum Raadsdocument:3 februari 2006 Nr. Raadsdocument:5843/06 Nr. Commissiedocument:COM (2006)26 Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. BZ, JUST,
FIN, OCW, EZ, VWS, SZWBehandelingstraject in Brussel:Het voorstel wordt in ieder geval besproken in de High Level Working Group
on Asylum and Migration, daarnaast zal het worden behandeld in de Raadswerkgroep
Ontwikkelingssamenwerking, Mashrek/Maghreb-groep en COEST-groep en Raad Algemene
Zaken en Externe Betrekkingen.Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm. Deze
programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde te hebben
ten opzichte van de geografische programma’s.InhoudelijkDe voorliggende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
voor samenwerking met derde landen op het gebied van asiel en migratie centraal,
dat als voortzetting van het Aeneas-programma gezien kan worden. Het thematische
programma beoogt niet om bestaande programma’s binnen de geografische
instrumenten te vervangen.Het programma zal de voornaamste terreinen van migratie bestrijken, in
het bijzonder migratie en ontwikkeling, economische migratie, preventie en
bestrijding van illegale immigratie en internationale bescherming. Het programma
is niet bedoeld om activiteiten te financieren die zich richten op achterliggende
oorzaken van migratie (conflicten, armoede, bad governance). Evengoed zullen
de activiteiten onder dit programma in overeenstemming moeten zijn met het
gemeenschappelijk beleid voor aanpak van deze achterliggende oorzaken. Hierbij
kan onder andere worden gedacht aan capaciteitsopbouw door training of technische
ondersteuning. Activiteiten dienen zoveel mogelijk verbonden te zijn met maatregelen
gericht op versterking van democratie, mensenrechten en de rule of law. Dit
moet bijdragen aan de betrokkenheid van de derde landen met betrekking tot
migratie- en asielproblematiek.Er worden geen geografische beperkingen opgelegd. Niettemin is het programma
primair gericht op migratie naar de Europese Unie (zuid/noord en oost/west).
In deze context komen de transitregio’s eerder in aanmerking landen
van herkomst en bestemming.Daarnaast wordt binnen het programma de nadruk gelegd op het financieren
van innovatieve activiteiten.Het thematische programma heeft de volgende vijf doelstellingen, die als
volgt zijn uitgewerkt:1. verbeteren relatie tussen migratie en ontwikkelingDe maatregelen uit de mededeling ontwikkeling en migratie dienen te worden
ondersteund. Dit richt zich specifiek op het bevorderen van de betrokkenheid
van diaspora bij de sociaal-economische ontwikkeling van hun land van herkomst;
verminderen braindrain en bevorderen van circulaire migratie; faciliteren
van gebruik van remittances; ondersteunen van vrijwillige terugkeer en reïntegratie
en tot slot capaciteitsopbouw.2. stimuleren van arbeidsmigratieVolgens de Commissie kan immigratie, in ieder geval voor de korte en middellange
termijn, bijdragen aan een oplossing voor toekomstige demografische, sociale
en economische problemen waar de EU voor staat. Een voorzet is gedaan in het
Groenboek Legale migratie, en verdere uitwerking heeft plaatsgevonden in het
Beleidsplan legale migratie. Activiteiten zoals voorlichting over legale migratie,
werkgelegenheid, training in land van herkomst ter voorbereiding op legale
migratie naar de EU en implementatie voor wetgeving voor migranten vallen
onder deze doelstelling. De bedoeling is bovendien voor bepaalde groepen arbeids-migranten,
zoals kenniswerkers, toelatingsvoorwaarden en -procedures te harmoniseren
om hooggeschoolde professionals naar Europa te trekken. Hierbij dient braindrain
voorkomen te worden.3. bestrijden illegale immigratie en faciliteren van readmissie van illegale
immigrantenBijdragen aan bestrijding van illegale immigratie door het bevorderen
van samenwerking met derde landen, met name (door activiteiten) op de volgende
terreinen: mensenhandel en mensensmokkel; voorlichting over de risico’s
van illegale immigratie; verbeteren van capaciteit aan de grenzen (visa, paspoorten,
biometrie, documentfraude); implementatie van readmissie overeenkomsten, inclusief
ondersteunen van reïntegratie van terugkeerders.4. bescherming van migranten tegen uitbuiting en uitsluitingHet bevorderen van de mogelijkheid om migranten te integreren in een land
van opvang en de bescherming tegen uitbuiting. Activiteiten kunnen betreffen
de ontwikkeling van wetgeving op het gebied van legale migratie, integratie
en non-discriminatie, preventie en bestrijden van mensenhandel5. bevorderen van asiel en internationale bescherming.Het nieuwe programma wil de lijn van Aeneas voortzetten in het vergroten
van de capaciteit van derde landen om effectieve bescherming te bieden en
te komen tot duurzame oplossingen in regio’s van oorsprong. Naast het
steunen van de regionale beschermingsprogramma’s betreft dit capaciteitsversterking
op het gebied van asiel en bescherming, registratie en opvangfaciliteiten.Opzet van het programmaHet betreft een meerjarige programmering, waarin voor een periode van
drie jaar het programma wordt vastgesteld. De eerste periode betreft 2007–2010,
de tweede loopt van 2011 tot 2013. Elk jaar wordt een werkprogramma vastgesteld
waarin de thematische en geografische prioriteiten zijn opgenomen. Dit jaarlijkse
werkprogramma wordt geïmplementeerd overeen-komstig de geldende
financiële en contractuele regels, waarbinnen een mate van flexibiliteit
blijft gelden om in te spelen op nieuwe trends of prioriteiten. De Commissie
wordt bijgestaan door een Comité.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t., betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement: n.v.t., betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteit en proportionaliteit:Subsidiariteit: Strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.In de huidige begroting bestaat een apart programma voor samenwerking
met derde landen op het gebied van asiel en migratie. Onder de nieuwe Financiële
Perspectieven wordt dit ingebed in de instrumenten voor buitenlandse beleid.
Dit is conform het streven naar meer coherentie tussen verschillende beleidsterreinen.
Door dit thematische programma op te nemen wordt asiel en migratie ingebed
in de externe betrekkingen. Dit vormt een onmisbaar element in de relatie
van de EU met veel (arme) landen in de wereld.Proportionaliteit: Strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.De mededeling kan worden beschouwd als geschikt middel om thematische
programma’s te presenteren, hiermee wordt het keurslijf van een verordening
vermeden. Vooralsnog kan deze lijn onderschreven worden. Aandacht verdient
het beheer en de uitvoering van het programma waarbij de focus ligt op meer
transparantie.Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern beleid).
In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiële Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): geenVoorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen)
dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid: Het is de bedoeling dat de thematische
programma’s worden ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe
Financiële Perspectieven van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:De instelling van de thematische programma’s is voor ontwikkelingslanden
van belang aangezien het veelal gaat om thema’s met een ontwikkelingsdimensie
die niet specifiek binnen één van de zes door de Commissie voorgestelde
instrumenten vallen en daardoor mogelijk onvoldoende aandacht zouden krijgen.
Door de instelling van een thematische programma voor samenwerking
op het gebied van asiel en migratie wordt die aandacht gewaarborgd. Een van
de doelstellingen is bijvoorbeeld het tegengaan van brain-drain. Bij de invulling
van het programma moet wel strikt worden gekeken naar de mate van ownership
en partnership. De activiteiten onder dit programma zullen in overeenstemming
zijn met het gemeenschappelijk beleid voor aanpak van de achterliggende oorzaken
van migratie. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan capaciteitsopbouw
door training of technische ondersteuning. Activiteiten dienen zoveel mogelijk
verbonden te zijn met maatregelen gericht op versterking van democratie, mensenrechten
en de rule of law. Dit moet bijdragen aan de betrokkenheid van de derde landen
met betrekking tot migratie- en asielproblematiek.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Nederland onderschrijft de noodzaak voor het instellen van een beperkt
aantal thematische programma’s die de zes financiële instrumenten
overstijgen. Wel vindt Nederland het jammer dat dit onderdeel niet integraal
is opgenomen in het pakket van beleidsvoornemens voor het Externe Beleid zoals
dat vorig jaar door de Commissie is gepresenteerd. Nederland is van mening
dat de door de Commissie voorgestelde principes van subsidiariteit en additionaliteit
strikt moeten worden toegepast, om te voorkomen dat er een wildgroei aan programma’s
gaat ontstaan (als «som van wensenlijstjes van lidstaten en Europees
Parlement»). Dit zou haaks staan op stroomlijning en rationalisatie
van categorie IV van de begroting, het oorspronkelijke uitgangspunt van de
Commissie-voorstellen.In het algemeen is Nederland van mening dat de Commissie er goed aan gedaan
zou hebben het beheer en de uitvoering van de programma’s duidelijker
te omschrijven dan thans het geval is.Daarnaast kan Nederland zich in het algemeen vinden in de inhoudelijke
doelstellingen zoals deze zijn aangegeven in de mededeling, zoals onder meer
ontwikkeling en migratie, bestrijden illegale immigratie, bescherming van
migranten en internationale bescherming.Nederland is voorstander van een geïntegreerde benadering van migratie.
Het is belangrijk dat relaties met andere externe programma’s worden
gelegd, en ook bij interne programma’s – zoals bijvoorbeeld op
het gebied van readmissie – kan worden aangesloten bij het Terugkeerfonds.Het is wenselijk om het beheer en de uitvoering van het programma duidelijker
te omschrijven dat nu het geval is. Nederland is voorstander van zoveel mogelijk
uniciteit in de beheersstructuren van de verschillende thematische programma’s.
Wij vragen ook de aandacht voor het belang van transparantie en flexibiliteit
bij het opstellen en implementeren van een dergelijk programma. Nederland
hecht eraan dat bij de invulling van het programma strikt gekeken wordt naar
de mate van ownership, partnerschap en samenwerking, zodat de betrokkenheid
van derde landen bij de migratie- en asielproblematiek wordt vergroot.Fiche 3: Mededeling over thematisch programma voor milieu
en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen (o.a. energie)Titel:Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement – Extern optreden: thematisch programma voor het milieu en
het duurzaam beheer van de natuurlijke hulpbronnen met inbegrip van energieDatum Raadsdocument:31 januari 2006Nr. Raadsdocument:5836/06 Nr. Commissiedocument:COM(2006) 20 Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. EZ, VROM,
FIN en LNVBehandelingstraject in Brussel: Nog nader
te bepalen, waarschijnlijk Raadswerkgroep Ontwikkelings-samenwerking i.s.m.
andere relevante Raadswerkgroepen, Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen.Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm. Deze
programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde te hebben
ten opzichte van de geografische programma’s.De voorliggende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
milieu en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, waaronder energie.
Ditprogramma wordt gefinancierd uit Het «Instrument voor Europees nabuur-en
partnerschap» en het «Instrument voor ontwikkelingssamenwerking
en economische samenwerking».De bijdragen aan internationale milieuverdragen (MEA’s) en bijdragen
aan andere internationale milieuafspraken komen niet in aanmerking door financiering
uit dit Thematische Programma. Hiervoor blijft een aparte budgetlijn bestaan.Het programma richt zich op het milieuaspect van ontwikkeling en het milieu-
en energiebeleid van de Europese Gemeenschap in derde landen. De Commissie
stelt voor met dit maatregelen te ondersteunen die de milieudimensie van het
buitenlands beleid, in het bijzonder ontwikkelings-beleid, adresseren. Bovendien
beoogt het programma het EU beleid op het gebied van milieu en duurzame energie
in het buitenland versterken.Het programma betreft een vervanging van de volgende bestaande budgetlijnen:– de budgetlijnen voor Tropische Bossen en Milieu in Ontwikkelingslanden
die in 2001 samen zijn gegaan in budgetlijn 21 02 05 (waarde Euro 342 miljoen
tussen 2000 en 2006). Beide verlopen in 2006.– het LIFE-Third countries programme voor
capaciteitsopbouw in Baltische en Mediterrane landen (waarde 53 miljoen Euro
tussen 2000 en 2006). Ook deze bugetlijn verloopt in 2006.– Het COOPENER initiatief (budgetlijnen 06 04 02 en 06 01 04 09)
dat hernieuwbare energie en energiebesparing bevordert in ontwikkelingslanden.
Waarde ca. €5 miljoen per jaar.Het programma richt zich op maatregelen in ontwikkelingslanden en landen
in transitie die ten goede komen aan het mondiale milieu, aangevuld met activiteiten
in landen in transitie. Het betreft de volgende inhoudelijke terreinen: duurzame
ontwikkeling, klimaatverandering, biodiversiteit, verwoestijning, bossen,
illegale houtkap, visserij en mariene hulpbronnen, naleving van milieu-standaarden,
chemicaliën- en afvalbeheer, luchtverontreiniging en duurzame productie
en consumptie. Verder is het gericht op betere beleidsintegratie door de EU,
op verbetering van milieu governance en EU-leiderschap en op steun voor duurzame
vormen van energie in partnerlanden. In geïndustrialiseerde landen zal
dit programma zeer beperkt bijdragen aan beleidsdialoog en coalitievorming.
Het programma ondersteunt tevens de beleidsdialoog met ontwikkelingslanden
die thans plaatsvindt in het kader van het EU Energie Initiatief; het EU Water
Initiatief; het Johannesburg Platform voor Duurzame Energie; en de Politieke
verplichting om illegale houtkap tegen te gaan (FLEGT).Het «Instrument voor Europees nabuur- en partnerschap» en
het «Instrument voor ontwikkelings-samenwerking en economische samenwerking»
zullen beide worden gebruikt om dit thematische programma te financieren.
Dat betekent dat een deel van de middelen beschikbaar voor ontwikkelingssamenwerking
en economische samenwerking, zal worden gebruikt om EU-beleid op het gebied
van milieu en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen in het buitenland
dat ten goede komt aan het mondiale milieu te versterken, los van een nadrukkelijke
focus op armoedebestrijding en ontwikkeling.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t. betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:n.v.t. betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteit en proportionaliteit:Subsidiariteit: Strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.Het gaat in dit geval om een stroomlijning en omvorming van bestaande
budgetlijnen. Deze stroomlijning is nodig om enerzijds de effectiviteit te
verbeteren en anderzijds de positionering van de betreffende activiteiten
ten opzichte van de geografische instrumenten te verhelderen.Proportionaliteit: Strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.Het thematische programma is een adequaat instrument voor de beoogde activiteiten.
Wanneer de bestaande budgetlijnen geheel zouden opgaan in de geografische
instrumenten, zou het niet mogelijk zijn om het verband met mondiale doelen
voor milieu en natuurlijke hulpbronnen (dat wil zeggen, het verband met Multilaterale
Milieuverdragen) vorm te geven. Wel moet het programma op enkele punten verduidelijkt
worden, met name wat betreft de aansluiting van het programma bij de geografische instrumenten en de waarborg van vraaggestuurdheid. Voorts zou de levenscyclusbenadering
beter geïntegreerd moeten worden in het voorstel.Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit het pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern
beleid). In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiële Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): geenVoorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Het is de bedoeling dat de thematische programma’s zullen worden
ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe Financiële Perspectieven
van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:Omdat het een verandering betreft in het externe beleid gericht op ontwikkelingslanden
zijn er aanzienlijke gevolgen voor de samenwerking met deze landen. Zie verder
bij Nederlandse standpuntbepaling.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:AlgemeenNederland onderschrijft de noodzaak voor het instellen van een beperkt
aantal dwars doorsnijdende thematische programma’s. Wel vindt Nederland
het jammer dat dit onderdeel niet integraal werd opgenomen in het pakket van
beleidsvoornemens voor het Externe Beleid zoals dat vorig jaar door de Commissie
is gepresenteerd. Nederland is van mening dat de door de Commissie voorgestelde
principes van subsidiariteit en additionaliteit strikt moeten worden toegepast,
om wildgroei van programma’s te voorkomen en om bij te dragen aan het
uitgangspunt van stroomlijning en rationalisatie van de begroting.CoherentieConsistent met de OECD/DAC Paris Declaration on Aid
Effectiveness, is het thematische programma een onmisbaar instrument
voor een gecoördineerde, coherente en effectieve behandeling van de milieudimensie
van ontwikkeling. Het programma doet recht aan de vele internationale verplichtingen
van de EU op het gebied van milieu en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen.
Het programma brengt delen van het beleidsterrein van bewindslieden/departementen
voor milieu en ontwikkelingssamenwerking samen in één instrument.Vraaggestuurdheid van het Thematische ProgrammaHet programma tracht duidelijkheid te scheppen in de wirwar van bestaande
instrumenten voor externe actie ten behoeve van milieu, maar geeft zich (nog)
te weinig rekenschap van de specifieke achtergrond van deze instrumenten.
In het verleden werden deze instrumenten opgetuigd om via intensieve
beleidsdialoog over milieuonderwerpen, meer aandacht te krijgen voor milieu
in de geografische programma’s (het «groenen» van de ontwikkelingssamenwerking
van de EG). Het thematische programma zoals nu voorgesteld richt zich sterk
op het voldoen van de verplichtingen van de EG in het kader van mondiale milieuverdragen.
De aansluiting met de EU CSP’s en de uitgangspunten van de sectorale
benadering zijn in dit Thematisch Programma (vraaggestuurdheid, aansluiting
bij de armoedeagenda etc.) losgelaten. Er zijn vele internationale verdragen
actief op het gebied van milieu. Sommigen daarvan zijn minder relevant voor
ontwikkelingslanden, vooral LDC’s en ACP-landen. Het is de vraag of
het verantwoord is om supplementaire verplichtingen die de EU heeft in internationale
verdragen te voldoen uit middelen die beschikbaar zijn gesteld aan ontwikkelingslanden
en landen in transitie. Het voorstel dient aan te geven hoe de vraaggestuurdheid
gewaarborgd kan worden.Aansluiting bij geografische instrumentenHet thematische programma richt zich nu sterk op de internationale verplichtingen
van de EU in het kader van mondiale milieuverdragen, en andere mogelijke activiteiten
ten dienste van het mondiale milieu. De relatie tussen de bestaande budgetlijnen
en de bilaterale samenwerking (bijvoorbeeld via beleidsdialoog met ontvangende
landen of capaciteitsopbouw) is niet goed uitgewerkt. Dat heeft het gevaar
in zich dat het programma een topdown benadering zal hanteren, die niet alleen
losstaat van de bilaterale samenwerking maar ook de aandacht voor milieu in
de reguliere samenwerking kan doen afnemen, en derhalve de effectiviteit van
de geografische instrumenten ondermijnen.Ideaal gesproken zou het thematische programma de integratie van milieu
in de geografische instrumenten moeten versterken, zoals bijvoorbeeld nu al
gebeurt via het EU-energie initiatief en het EU-water initiatief. Deze initiatieven
ondersteunen landen om de geografische instrumenten te benutten voor de sectoren
energie en water. Door de behoeften en mogelijkheden in deze sectoren te analyseren,
samen met partnerlanden, kan worden bereikt dat in PRSP en CSP’s meer
aandacht komt voor water en energie. Een dergelijke, verbindende rol naar
de geografische instrumenten zou de inzet moeten zijn voor het hele thematische
programma en niet alleen voor deze twee onderdelen ervan. Deze verbinding
naar de thematische instrumenten dient verduidelijkt te worden in het voorstel.Samenhang met de EU thematische strategie natuurlijke
hulpbronnen:In het thematische programma wordt niet verwezen naar de «thematische
strategie natuurlijke hulpbronnen» met als belangrijke elementen het
verminderen van de milieudruk terwijl de economie groeit, voorkomen van afwenteling
en het toepassen van de levenscyclusbenadering. Dit aspect dient te worden
toegevoegd.Positie ten opzichte van GEFVolgens de Commissie zou het Thematische Programma een welkome aanvulling
zijn op de middelen voor mondiaal milieu die beschikbaar worden gesteld via
de Global Environment Facility (GEF). De mededeling
vergelijkt het nieuwe Thematische Programma met de GEF en noemt, terecht,
de zorgelijke situatie die is ontstaan rond de middelenaanvulling voor GEF4.De vergelijking met de GEF is echter niet aan de orde. Het mandaat en
de bestuursvorm van de GEF verschillen sterk van dit Thematische Programma.
Bij de GEF besluiten donoren en ontvangende landen bijvoorbeeld gezamenlijk
over de besteding van middelen. Het huidige voorstel voor het thematische
programma voorziet niet in een structuur voor inspraak door ontvangende landen.Wel dringt de vraag dringt zich op of de Commissie, via dit thematische
programma, niet zou kunnen deelnemen aan de middelenaanvulling voor GEF.
De Commissie zou daarbij een zelfstandige plaats kunnen innemen als donor,
naast de individuele EU donoren. Mogelijk zou de Commissie hiermee (een deel
van) het gat kunnen vullen veroorzaakt door de teleurstellende bijdrage van
de VS. Dit aspect dient op korte termijn verder besproken te worden met EU
donoren.Fiche 4: Mededeling over een thematische voedselzekerheidsstrategie.Titel:Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement een thematische voedselzekerheidsstrategie Werk maken van het voedselzekerheidsprogramma
om de millennium-doelstellingen voor ontwikkeling te bereikenDatum Raadsdocument:31 januari 2006 Nr. Raadsdocument:5837/06 Nr. Commissiedocument:COM (2006) 21Eerstverantwoordelijke ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. LNV, EZ, FINBehandelingstraject in Brussel:Nog nader te bepalen, waarschijnlijk Raadswerkgroep OS, i.s.m. andere
relevante Raadswerkgroepen en de Raad voor Externe BetrekkingenAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm. Deze
programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde te hebben
ten opzichte van de geografische programma’s.Het algemene doel van het thematische programma voedselzekerheid is de
voedselzeker-heidsagenda verder te stimuleren en daarmee bij te dragen aan
het behalen van het eerste Millennium Ontwikkelingsdoel. (tussen
1990 en 2015 het halveren van het aantal mensen dat te lijden heeft onder
honger). Meer specifiek moet het thematische programma de effectiviteit van
het EU Voedselzekerheidsbeleid vergroten door de nationale programma’s
te versterken en de onderlinge samenhang ervan te vergroten. In geval van
een humanitaire crises zal de hulp door de EU gegeven worden via het Instrument
voor Humanitaire hulp. Het thematische programma daarentegen richt zich specifiek
op situaties waar sprake is van de overgang van noodhulp naar rehabilitatie
en ontwikkeling. Het welslagen van deze overgang hangt sterk af van de plaatselijke
situatie en elke situatie is anders. Het programma dient te waarborgen dat
de verschillende stadia van hulpverlening goed op elkaar aansluiten. Hiertoe
behoren nadrukkelijke ook situaties waar (tijdelijk) geen samenwerkingsovereenkomst
met het betrokken overheden bestaat of de betrokken overheden geen of beperkte
controle hebben in het land (kwetsbare staten). Ten slotte kunnen zogenaamde
vergeten crisissituaties via het thematische programma worden aangepakt. De
EU geeft overigens duidelijk aan dat alle voedselhulp met een humanitaire
achtergrond wordt gefinancierd uit het Humanitaire hulp instrument en daarmee
nadrukkelijke niet valt onder een van de thematische programma’s.Het programma omvat de volgende strategische prioriteiten:Wereldwijd niveau: het ondersteunen van internationale
collectieve goederen1 en het financieren van
wereldwijde programma’s op het gebied van onderzoek en ontwikkeling,
capaciteitsversterking, informatie dmv satellietbeelden en bevorderen Noord-Zuid
en Zuid-Zuid samenwerking.Nationaal en regionaal niveau: adresseren van problemen in voedselzekerheid
in uitzonderlijke gevallen, vooral in transitie situaties en zogenaamde kwetsbare
staten. Dit betreft met name het overbruggen van de kritische fase tussen
de afbouw van humanitaire noodhulp en de opzet van wederopbouw en rehabilitatie
programma’s. Hierbij ligt het accent op de landen waar geografische
programma’s (tijdelijk) niet werken. Hieronder wordt ook begrepen situaties
waarbij een regionale respons nodig is om programma’s op landen niveau
te ondersteunen.Alle niveaus: Stimuleren van innovatief beleid en innoverende strategieën,
vooral gericht op maatschappelijk middenveld organisaties.Het programma richt zich voornamelijk op het verbeteren van de voedselzekerheid
van de meest kwetsbare en achtergestelde groepen. Het aangaan van partnerschappen
speelt een centrale rol in dit programma. Naast de samenwerking met de VN
organisaties (FAO, WHO, WFP) richt het programma zich nadrukkelijk ook op
nationale en intrnationale NGO’s, overheden en bedrijfsleven.Het programma is opgesteld op basis van de in 2004 uitgevoerde externe
evaluatie van de budgetlijn voor het voedselzekerheidsbeleid. Hieruit bleek
ondermeer dat de toegevoegde waarde van de EU boven andere donoren ligt in
de focus op de samenhang tussen humanitaire hulp, wederopbouw en ontwikkeling,
het aangaan van multi-actor partnerschappen en de combinatie van verschillende
instrumenten. Als punten van verbetering kwamen naar voren een betere integratie
van voedselzekerheid in de PRSP’s, het actief stimuleren in ontwikkelingslanden
om lange termijn strategieën voor voedselzekerheid te ontwikkelen en
een sterkere nadruk op OS beleidscoherentie, door de activiteiten op gebied
van voedselzekerheid in de ontwikkelingslanden te integreren in de «nationale
of regionale strategie documenten» (NSD/RSD).De thematische programma’s worden uitgevoerd via de hierboven beschreven
financiële instrumenten, m.n. het Instrument voor Europees Nabuur- en
Partnerschap en het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
samenwerking. De financiële portefeuilles voor deze instrumenten zullen
met de begrotingsautoriteit in het kader van de medebeslissingsprocedure
worden vastgesteld. Binnen deze portefeuilles dienen de financiële middelen
voor de thematische programma’s toegewezen te worden. De verordeningen
die de basis leggen voor de financiële instrumenten zullen ook als basis
dienen voor maatregelen in het kader van de thematische programma’s
in de desbetreffende regio’s.De Commissie zal een indicatie geven van het totale bedrag per thematisch
programma op basis van een meerjarig indicatief kader dat twee jaar voor het
begin van het desbetreffende begrotingsjaar aan het EP en de Raad zal worden
voorgelegdRechtsbasis van het voorstel: n.v.t., betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees parlement:n.v.t., betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comite: n.v.t.Subsidiariteit, proportionaliteit:Subsidiariteit: Strikt genomen niet van toepassing:
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan is het oordeel: positief.Het invullen van de lacunes in het bestaande instrumentarium heeft een
duidelijk toegevoegde waarde. Ook het accent dat het programma legt op samenwerking
met een breed scala aan partners (VN organisaties, NGO’s, bedrijfsleven,
overheden) is een pré. De brede opzet van het thematische programma
draagt echter ook het risico in zich voor duplicering. Het programma is niet
duidelijk hoe overlap tussen de activiteiten van de EU en de afzonderlijke
lidstaten zal worden voorkomen.Proportionaliteit: Strikt genomen niet van
toepassing: het betreft een mededeling.Het thematische programma heeft een grote mate van flexibiliteit om in
te spelen op specifieke lokale of regionale knelpunten. De mededeling kan
worden beschouwd als geschikt middel om de thematische programma’s te
presenteren. Met deze opzet hoopt de Commissie het rigide keurslijf van verordeningen
te vermijden. Ook in beleidsmatig opzicht – de keuze voor thematische
programma’s – voldoet de mededeling aan de eis van proportionaliteit.
De mededeling gaat echter onvoldoende in op hoe het thematische programma
zal worden geïmplementeerd. Hierdoor is het niet mogelijk om een uiteindelijk
oordeel te geven over de proportionaliteit.Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit het pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern
beleid). In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiële Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): geen.Voorgestelde implementatietermijn(bij richtlijnen), dan
wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
en met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Het is de bedoeling dat de thematische programma’s zullen worden
ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe Financiële Perspectieven
van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslandenHet thematische programma voedselzekerheid is gericht ontwikkelings- en
transitielanden. Het programma is van belang, aangezien voedselzekerheid door
zijn verschillende dimensies niet specifiek binnen één van de
zes door de Commissie voorgestelde instrumenten valt en daardoor mogelijk
onvoldoende aandacht krijgt. Het programma, zoals de Commissie aangeeft, heeft
als doel om de lacunes in het bestaande beleid zoveel mogelijk af te dekken,
met name waar het gaat om de overgang tussen het noodhulp instrument en andere
vormen van hulp zoals rehabilitatie en ontwikkeling. De consequenties voor
ontwikkelingslanden zijn dus in principe positief, maar zonder een inzicht
in de financiële toewijzing moeilijk te voorspellen.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepalingOver het algemeen onderschrijft Nederland de uitgangspunten van het thematisch
programma voedselzekerheid. Het thematische programma geeft de EU de mogelijkheid
om naast de bestaande instrumenten (humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking)
ook een strategische bijdrage te leveren aan het onderzoeken en aanpakken
van de langere termijn oorzaken van voedselcrises. Nederland onderschrijft
tevens het belang van een goede aansluiting van interventies op het gebied
van humanitaire hulp, rehabilitatie en ontwikkelingssamenwerking in de landen,
vooral in het geval van crises. In de praktijk is deze aansluiting onvoldoende
en de EU heeft hier, als een van de grootste humanitaire donoren, een belangrijke
verantwoordelijkheid. De humanitaire hulpverlening, met als belangrijkste
doelstelling om de directe noden te verlichten dient rekening te houden met
de langere termijn doelstellingen van de landen, terwijl ontwikkelingssamenwerking
rekening dient te houden met de in rehabilitatiefase vastgestelde behoeften
van de bevolking.Met deze doelstellingen heeft het thematische programma dus een duidelijke
toegevoegde waarde door het invullen van de lacunes in het bestaande EU instrumentarium.
Naast de hierboven beschreven aansluiting van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling
ziet Nederland het grote belang van de extra aandacht in het programma voor
de kwetsbare en falende staten, omdat deze veelal niet door de geografische
programma’s van de EU worden gedekt. Vaak zijn dit landen waar ook de
EU lidstaten niet aktief (kunnen) zijn. Tenslotte wordt het accent dat het
programma legt op samenwerking met een breed scala aan partners (VN organisaties,
NGO’s, bedrijfsleven, overheden) positief beoordeeld.De brede opzet van het thematische programma draagt echter ook het risico
in zich voor duplicering. Nederland is van mening dat met de introductie van
thematische programma’s moet worden voorkomen dat activiteiten die tot
de thema’s gerekend worden niet ook nog eens op een andere plek –
buiten de thematische programma’s – mogen voorkomen. Voorbeeld
hiervan is landbouwkundig onderzoek dat onder bepaalde voorwaarden onder dit
thema gefinancierd kan worden. Tevens is er een risico voor overlap tussen
de activiteiten van de EU en de afzonderlijke lidstaten. Het programma is
niet duidelijke hoe dit wordt voorkomen.Nederland vraagt de Commissie inzicht te geven in hoe wordt voorkomen
dat dezelfde activiteiten vanuit meerdere EU-bronnen worden gefinancierd.
Tevens zal de Commissie gevraagd worden duidelijk aan te geven hoe
de afbakening van verantwoordelijkheden gezien wordt tussen de EU en de afzonderlijke
lidstaten op dit gebied.De mededeling is echter niet duidelijk hoe de, overigens goed beschreven,
concepten worden vertaald naar concrete programma’s en welke resultaten
daarvan verwacht kunnen worden. Nederland is van mening dat de resultaatgerichtheid
waar de Commissie eerder heeft gezegd naar te willen streven en de aandacht
voor prestatie-indicatoren, complementariteit en toegevoegde waarde t.a.v.
andere internationale actoren in deze mededeling verder uitgewerkt hadden
kunnen. Zonder concretere informatie hierover is het niet mogelijk inzicht
te krijgen hoe het thematische programma een bijdrage kan leveren aan bovengenoemde
doelstellingen. Nederland is van mening dat de Commissie er goed aan gedaan
zou hebben het beheer en de uitvoering van het programma duidelijker te omschrijven
dan thans het geval is. Over comitologie wordt nauwelijks gesproken. Nederland
zal de Commissie vragen meer inzicht te geven in de uitvoering van het programma
en aangeven of de strategie is onderworpen aan management committee-procedures.Nederland vindt het verder jammer dat de Commissie geen indicatie geeft
over de omvang van de beschikbare middelen voor dit thematische programma.
Als de Commissie het van belang acht dat er «gestuurd» wordt op
thema’s, horen daarbij ook voorstellen voor bedragen die men hiervoor
wil uittrekken. Voor een gedegen oordeel is deze informatie van essentieel
belang. Nederland verzoekt de Commissie duidelijkheid te geven over de hoogte
van de beschikbare middelen en over de financiële toeschrijving van het
programma aan de instrumenten.Concluderend is Nederland van mening hoewel de achtergrond voor het thematische
programma wordt ondersteund, er nog teveel onduidelijkheden over de invulling
van het programma bestaan, om een goed oordeel over het programma te kunnen
geven.Fiche 5: Mededeling over thematisch programma voor samenwerking
met industrielandenTitel:Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement
en de Raad – Thematisch programma voor samenwerking met de industrielanden
en andere landen met hoog inkomen in het kader van de toekomstige financiële
vooruitzichten (2007–2013)Datum Raadsdocument:31 januari 2006 Nr. Raadsdocument:5854/06 Nr. Commissiedocument:COM(2006)25 Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. FIN, EZ, VROM,
OCW, LNVBehandelingstraject in Brussel: Nog nader
te bepalen, waarschijnlijk de Raad voor Externe Betrekkingen (RAZEB).Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er
vier nieuw zijn. Reden hiervoor is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende
budgetlijnen steeds moeilijker op een effectieve en coherente manier te beheren
is en dat de huidige situatie bovendien de transparantie en zichtbaarheid
van het buitenlandse optreden van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel
is de coherentie van het externe beleid te bevorderen en de beschikbare middelen
effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm. Deze
programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde te hebben
ten opzichte van de geografische programma’s.De voorliggende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
voor samenwerking met geïndustrialiseerde en andere landen met een hoog
inkomen. Financiering van dit programma komt volledig ten laste van het Instrument
voor Ontwikkelingssamenwerking en Economische Samenwerking (DCECI). Dit nieuwe
thematische programma is een voortzetting van Verordening (EG) nr. 382/2001
inzake projecten ter bevordering van samenwerking en handelsbetrekkingen tussen
EU en landen van Noord Amerika, verre Oosten en Australazië (Kamerstuk
22 112 364, d.d. 30-03-05), met dien verstande dat hier 10 landen/gebieden
aan worden toegevoegd. Het doel van dit programma is het neerleggen van een
coherent raamwerk voor verbreding en verdieping van de samenwerking met die
geïndustrialiseerde landen en gebieden met dezelfde politieke, economische
en institutionele structuren en waarden als de EU-lidstaten. Daarnaast gelden
als criteria het belang als bilaterale politieke en handelspartner en de rol
die het partnerland speelt in multilaterale fora en in «global governance». Door een pakket aan praktische samenwerkingsinitiatieven
moet het programma bijdragen aan het onderhouden en stimuleren van politieke
en economische relaties met de betrokken geïndustrialiseerde landen.Deze landen worden opgedeeld in drie groepen:– I de belangrijkste niet-Europese OESO lidstaten: Australië,
Canada, Japan, Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten en Zuid-Korea.– II Nieuw – Aziatische landen en gebieden die niet voorkomen
op de DAC lijst van ODA ontvangers: Brunei, Hong Kong, Macao, Singapore en
Chinese Taipei.– III Nieuw – Landen uit de Gulf Cooperation Council die niet
voorkomen op de DAC lijst van ODA ontvangers: de Arabische Emiraten, Bahrein,
Koeweit, Saoedi-Arabië en Qatar.De Commissie is van mening dat de zes horizontale instrumenten niet de
benodigde mogelijkheden bieden om voldoende samenwerking met deze landen te
onderhouden.De specifieke doelstellingen van dit programma zijn:– Het onderhouden van gezamenlijke projecten, samenwerkingsrelaties,
economische partnerschappen, «people-to-people» uitwisselingen
en gezamenlijke ondernemingen van actoren in de EU en partnerlanden;– het stimuleren van beleidsdialogen en de verspreiding van kennis;– het verbeteren van de kennis over de EU bij verschillende partijen
in de partnerlanden (bijv. opinievormers, beleidsmakers, belangenbehartigers,
politieke partijen, de media en de academische instellingen);– het positief beïnvloeden van percepties over de EU en het
aanmoedigen van nadere betrokkenheid bij de EU;– het bevorderen van bilaterale handel, investeringen en douane
samenwerking en het verzorgen van gezamenlijke acties om de aandacht voor
de sociale en milieudimensie van globalisering te versterken.De Commissie zal een indicatie geven van het totale bedrag per thematisch
programma op basis van een meerjarig indicatief kader dat twee jaar voor het
begin van het desbetreffende begrotingsjaar aan het EP en de Raad zal worden
voorgelegd.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t., betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:n.v.t., betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteit en proportionaliteit:Subsidiariteit: strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.Nederland bekijkt het handelsbevorderende volet van het voorstel met enige
terughoudendheid. Het is de mening toegedaan dat de lidstaten zelf bevoegd
zijn om voor exportpromotionele activiteiten te kunnen zorgdragen en dat dit
niet moet worden uitgevoerd door de Gemeenschap. In dit geval hebben de programma’s
een toegevoegde waarde naast de nationale handelsbevordering. Bovendien omvat
het voorstel ook veel programma’s met andere doelstellingen, die bijdragen
bij aan de zichtbaarheid van de EU in deze landen en de effectiviteit van
het EU Gemeenschappelijk Buitenlands beleid. Derhalve scoort het voorstel
in het algemeen positief. Bij de landenkeuze is het de vraag of de landen
uit categorie II wel passen in de doelstellingen van deze mededeling. Zij
zouden wat Nederland betreft wel weggelaten mogen worden.Proportionaliteit: strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel als volgt: positief.De mededeling is geschikt middel om thematische programma’s te presenteren.
Door te kiezen voor presentatie van alle zeven thematische programma’s
via een mededeling hoopt de Commissie het rigide keurslijf van verordeningen
te vermijden. Dit thematische programma is een vreemde eend in de bijt, doordat
in tegenstelling tot de andere voorgestelde thematische programma’s
slechts trekt uit één thematisch programma en wel het DCECI.
Het is de vraag over een thematisch programma wel het juiste instrument is
en het niet rechtstreeks in het DCECI opgenomen kan worden.Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit het pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern
beleid). In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiële Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): geen.Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Het is de bedoeling dat de thematische programma’s zullen worden
ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe Financiële Perspectieven
van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:Binnen het thematische programma voor samenwerking met geïndustrialiseerde
landen is alleen plaats voor landen die niet op de ODA lijst van het DAC voorkomen.
Wel geldt: hoe hoger het aandeel van dit programma in de totale middelen binnen
het instrument DCECI, hoe lager het aandeel van ODA in dit instrument. Het
gaat hier echter om relatief kleine bedragen.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Nederland onderschrijft de noodzaak voor het instellen van een beperkt
aantal thematische programma’s die de zes financiële instrumenten
overstijgen. Nederland is van mening dat de door de Commissie voorgestelde
principes van subsidiariteit en additionaliteit strikt moeten worden toegepast,
om te voorkomen dat er een wildgroei aan programma’s gaat ontstaan (als «som
van wensenlijstjes van lidstaten en EP»). Dit zou haaks staan op stroomlijning
en rationalisatie van categorie IV van de begroting, het oorspronkelijke uitgangspunt
van de Commissievoorstellen. Dit thematische programma is een vreemde eend
in de bijt, doordat in tegenstelling tot de andere voorgestelde thematische
programma’s slechts trekt uit één thematisch programma
en wel het DCECI. Nederland vraagt zich dan ook af waarom het niet in het
DCECI is opgenomen. Het gaat hier de facto om een geografisch programma met
een thematische insteek. Het zou beter op zijn plaats zijn binnen het Economische
Samenwerking-onderdeel van het DCECI.In het algemeen is Nederland van mening dat de Commissie er goed aan gedaan
zou hebben het beheer en de uitvoering van de programma’s duidelijker
te omschrijven dan thans het geval is. Het Commissievoorstel is over de rol
van de Raad niet overal even duidelijk; over comitologie wordt nauwelijks
gesproken.Met betrekking tot de inhoud van het thematische programma hecht Nederland
belang aan een goed EU public diplomacy beleid in belangrijke landen, waarmee
EU nauwe economische en politieke banden onderhoudt en die een relevante actor
zijn op het wereldtoneel. Dit draagt bij aan de zichtbaarheid van de EU in
deze landen en de effectiviteit van het EU Gemeenschappelijk Buitenlands beleid.Nederland is van mening dat op basis van de huidige verordening een aantal
goede programma’s uitgevoerd wordt die op een aantal samenwerkingsgebieden
(cultuur, onderwijs, wetenschap, vervoer, voorlichting, vergroting zichtbaarheid
EU in de partnerlanden) activiteiten ontplooien die «people to people»
contacten bevorderen. De bestaande EU centra leveren een waardevolle bijdrage
aan het vergroten van de naamsbekendheid en kennis van de EU op universiteiten.
Wel bekijkt Nederland het handelsbevorderende volet van het voorstel met enige
terughoudendheid. Nederland heeft echter positieve ervaringen met het Executive
Training Programme opgedaan dat voorziet in een duidelijke behoefte van Europese
managers werkzaam in Japanse en Koreaanse bedrijven.Nederland stelt echter vraagtekens bij de toevoeging van landen/gebieden
in Azie (categorie II). Aangezien deze gebieden/landen geen grote politieke
en economische actoren op het wereldtoneel zijn, passen deze landen/gebieden
niet binnen de doelstellingen van dit programma. Wel is Nederland voorstander
van uitbreiding met de landen van de GCC (categorie III) vanwege hun belang
onder meer als olieproducent. Om gedegen nieuwe programma’s voor de
10 nieuwe landen uit categorie II en III te ontwikkelen en de reeds bestaande
programma’s met landen uit categorie I te handhaven, zullen voldoende
middelen vrijgemaakt moeten worden.Fiche 6: Mededeling over thematisch programma inzake niet-overheidsactoren
en locale autoriteiten in het ontwikkelingsprocesTitel:Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees
Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité
van de Regio’s Het thematisch programma «Niet-overheidsactoren
en lokale autoriteiten in het ontwikkelingsproces»Datum Raadsdocument:31 januari 2006 Nr. Raadsdocument:5835/06 Nr. Commissiedocument:COM(2006) 19 Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. LNV, VROM,
FIN en de VNGBehandelingstraject in Brussel: Raadswerkgroep
Ontwikkelingssamenwerking en RAZEBAchtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwikkel-ingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip vallen»,
wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische programma’s.
Deze thematische programma’s worden gedefinieerd op basis van de beginselen
van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus de Commissie. Soms vormt een
geografisch programma niet het beste instrument voor een interventie op een
bepaald terrein; dan is een thematisch programma de aangewezen vorm.
Deze programma’s dienen wel aan te sluiten bij en toegevoegde waarde
te hebben ten opzichte van de geografische programma’s.De betreffende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
voor samenwerking met «non-state actors» en lokale overheden.
Het programma gaat uit van de basisprincipes «ownership» en participatie
(Raadsdocument 14820/05). De Commissie beoogt met dit instrument een dialoog
te faciliteren en stimuleren tussen overheidsactoren en niet-overheidsactoren.
Het programma zal het NGO medefinancieringsprogramma en het gedecentraliseerde
programma vervangen en het richt zich op actoren in plaats van sectoren. Het
laatste wil zeggen dat het eigen initiatief van belanghebbenden/maatschappelijk
middenveld centraal stelt, waar deze niet aan bod komt in geografische programma’s.
Hiermee vult het de sectorale thematische programma’s aan.De focus op actoren erkent maatschappelijke organisaties als belangrijke
spelers in ontwikkelings-hulp en beleidsontwikkeling. De mededeling bevat
een politieke oriëntatie voor een thematisch programma gericht op actoren,
dat goed beheersbaar is, subsidiair is aan geografische programma’s
en complementair aan andere thematische programma’s. De mededeling houdt
rekening met de specifieke toegevoegde waarde van verschillende actoren om
de beste manieren te vinden om ze te betrekken bij het Europese ontwikkelingsbeleid.In het algemeen schuilt de toegevoegde waarde van «non-state actors»
in hun onafhankelijkheid van de staat, hun betrokkenheid bij en begrip van
hun achterban en hun vermogen om hun specifieke belangen te uiten, in hun
kennis en ervaring en hun vermogen om het gat te over-bruggen tussen strategische
doelen en praktische implementatie.Binnen deze groep kunnen verschillende organisaties onderscheiden worden.
NGO’s brengen de stem van burgers naar het politieke debat en dragen
bij aan ontwikkelingsactiviteiten. Werkgevers- en werknemersorganisaties spelen
een belangrijke rol in het promoten van sociale dialoog en dragen daarmee
bij tot «decent work for all» en gelijkwaardige groei. Onafhankelijke
politieke stichtingen kunnen bijdragen aan democratische principes en een
link vormen tussen burgers en politieke vertegenwoordigers. Universiteiten
kunnen analytische vaardigheden en onderzoeks-capaciteiten van het maatschappelijk
middenveld vergroten.Lokale overheden zouden volgens de mededeling bij voorkeur gesteund moeten
worden via de geografische programma’s (decentralisatie). Ze zijn echter
in dit programma opgenomen omdat ze dichter bij de burgers staan dan andere
publieke instituten en ze bij kunnen dragen aan de betrokkenheid van die burgers
in het ontwikkelingsproces.De belangrijkste elementen van het voorstel zijn:• Alle «civil society organisations» en lokale overheden
uit de EU en partnerlanden komen, in principe, in aanmerking voor een bijdrage
uit dit thematische programma.• Het grootste deel van de middelen zal worden besteed aan interventies
ter plaatse in ontwikkelingslanden. Het programma zal echter ook aandacht
besteden aan interventies die bijdragen aan «awareness raising and education
for development» en aan coördinatie tussen netwerken van belanghebbenden.• De verschillende typen interventies zullen worden geïmplementeerd
in ontwikkelingslanden die onder DCECI (Instrument voor ontwikkelingssamenwerking
en economische samenwerking) vallen en in alle landen die onder ENPI (Instrument
voor Europese buurlanden en partnerschappen) vallen.• EU-lidstaten en toetredende landen komen in aanmerking voor «awareness
raising and education for development» interventies en voor coördinatie
tussen netwerken.• Specifieke prioriteiten en details zullen in een meerjarig plan
(thematic strategic paper) worden uitgewerkt.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t., betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:n.v.t., betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteit en proportionaliteit:Subsidiariteit: Strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel: positief.Het gaat in dit geval om een stroomlijning van bestaande budgetlijnen,
te weten de NGO medefinanciering budgetlijn en de gedecentraliseerde budgetlijn.
Deze stroomlijning is nodig om enerzijds de effectiviteit te verbeteren en
anderzijds de positionering van de betreffende activiteiten ten opzichte van
de geografische instrumenten te verhelderen. De EU heeft een eigen verantwoordelijkheid
als het gaat om het bevorderen van betrokkenheid van maatschappelijk middenveld
bij ontwikkeling. Bovendien beoogt de Commissie met dit thematische programma,
naast de activiteiten die de lidstaten zelf ontplooien op het gebied van cofinanciering,
samenwerking tussen organisaties en netwerken binnen de EU te bevorderen.Proportionaliteit: Strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel: positief.De mededeling is een geschikt middel om het thematische programma te presenteren.
Door te kiezen voor presentatie van alle zeven thematische programma’s
via een mededeling hoopt de Commissie het rigide keurslijf van verordeningen
te vermijden. Mits goed uitgewerkt, maakt het voorstel de bestaande programma’s
eenvoudiger. Dit zou een verbetering zijn ten opzichte van de huidige situatie.
Wel dienen de criteria voor subsidie en verdeling van middelen verder uitgewerkt
te worden en dient de reikwijdte van het programma verder gespecificeerd te
worden (o.a. welke organisaties in aanmerking komen en de voorwaarden waaronder
lokale overheden binnen het programma vallen).Consequenties voor de EU-begroting:Het voorstel heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU
begroting. De middelen voor de thematische programma’s moeten komen
uit het pakket van financiële instrumenten voor categorie IV (extern
beleid). In de Triloog van 4 april 2006 over de Financiële Perspectieven
is een totaalplafond voor categorie IV afgesproken (€ 49,464 mrd.
voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): n.v.t. Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerking treding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Het is de bedoeling dat de thematische programma’s zullen worden
ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe Financiële
Perspectieven van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:Maatschappelijke organisaties zijn belangrijke actoren in ontwikkeling.
Niet alleen dragen zij via (thematische) projecten bij aan directe armoedebestrijding,
ook zijn zij essentieel in democratiseringsprocessen. Zij vertegenwoordigen
een achterban en vormen vaak een tegenwicht voor de overheid. Door het stimuleren
en steunen van initiatieven van maatschappelijke organisaties, wordt naast
directe armoedebestrijding op bepaalde thema’s ook gewerkt aan maatschappijopbouw.
Een sterke «civil society» in ontwikkelingslanden draagt bij aan
een basis waarin andere initiatieven kunnen gedijen.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Nederland onderschrijft de noodzaak voor het instellen van een beperkt
aantal thematische programma’s die de zes financiële instrumenten
overstijgen. Nederland is van mening dat de door de Commissie voorgestelde
principes van subsidiariteit en additionaliteit strikt moeten worden toegepast,
om te voorkomen dat er een wildgroei aan programma’s gaat ontstaan (als «som
van wensenlijstjes van lidstaten en EP»). Dit zou haaks staan op stroomlijning
en rationalisatie van categorie IV van de begroting, het oorspronkelijke uitgangspunt
van de Commissie-voorstellen. Dit thematische programma is een vervanging
van het NGO medefinancieringsprogramma en het gedecentraliseerde programma
en moet goed uitgewerkt worden om te voorkomen dat de uitgangspunten van één
van beide programma’s ondergesneeuwd raakt door de samenvoeging.In het algemeen is Nederland van mening dat de Commissie de maatregelen
voor het beheer en de uitvoering van dit programma veel duidelijker moet omschrijven
dan thans het geval is. Criteria voor subsidie en verdeling van middelen moeten
goed uitgewerkt worden, voordat Nederland met het voorstel kan instemmen.Met betrekking tot de inhoud van het thematische programma onderschrijft
Nederland het belang van eigen initiatief van het maatschappelijk middenveld
als een cruciale actor in ontwikkelingsprocessen. Maatschappelijke organisaties
vertegenwoordigen groepen in de samenleving en kunnen invloed hebben op de
relatie tussen burgers en overheden en daarmee, direct en indirect, op ontwikkeling.
Het programma kan tevens bijdragen aan het bouwen en vergroten van netwerken
tussen maatschappelijke organisaties, wat kan helpen bij betere afstemming
en kennisoverdracht. Het onderdeel «awairness raising and eduation for
development» is met name van belang in de nieuwe lidstaten waar capaciteit
en draagvlak voor ontwikkeling nog in grote mate ontwikkeld moeten worden.Nederland stelt echter vraagtekens bij het samenvoegen van «non-state
actors» en lokale overheden binnen één programma. «Non-state
actors» hebben immers een andere rol dan de overheid. Lokale overheden
zouden daarom binnen de geografische programma’s moeten vallen. Nederland
meent dat momenteel de scheidslijnen tussen geografische programma’s
en dit thematische programma nog onduidelijk zijn. Daarnaast impliceert de
verbreding van het soort actoren, van NGO’s naar «non-state actors»
en lokale overheden, dat er ook een financiële verruiming zou moeten
plaatsvinden ten opzichte van de huidige budgetlijnen. Hierover wordt in het
voorstel niets gezegd.In de mededeling wordt gesproken over de moeilijkheden die nieuwe lidstaten,
sinds toetreding op 1 mei 2004, hebben ervaren bij het verkrijgen van
financiële hulp onder de NGO medefinan-ciering budgetlijn. Deze landen
kampen (nog) met een gebrek aan capaciteit en kennis en nationale structuren.
Zo blijkt het voor NGO’s in de nieuwe lidstaten bijvoorbeeld moeilijk
haalbaar om te voldoen aan de eis van co-financiering die de Commissie aan
alle subsidies verbindt.De Commissie stelt dat er eventueel aanpassingen moeten worden gemaakt
op de huidige regels om meer betrokkenheid van de nieuwe lidstaten te waarborgen.
Hoewel Nederland het van belang acht dat er maatregelen worden genomen om
de nieuwe lidstaten zoveel mogelijk bij het programma te betrekken, is Nederland
tevens van mening dat dit niet moet gebeuren door een te grote versoepeling
van de regels/criteria om in aanmerking te komen voor een subsidie. Het is
beter om door intensieve technische assistentie en tijdelijke steun bij capaciteitsopbouw
de omstandigheden te creëren waarin deze landen zich kunnen ontwikkelen
(capaciteitopbouw van NGO’s, (overheids)structuren voor OS). De samenwerking
tussen organisaties uit verschillende lidstaten, die in het voorstel gestimuleerd
wordt, kan ook dit doel dienen.In het voorstel dient uitgewerkt te worden wat permanente aanpassingen
zijn en wat overgangs-regelingen zijn. In het geval van overgangsregelingen
meent Nederland dat duidelijke termijnen gesteld moeten worden.Fiche 7: Mededeling over thematisch programma voor bevordering
van democratie en mensenrechtenTitel:Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement Thematisch programma voor de bevordering van democratie en mensenrechten
in de wereld in het kader van de toekomstige financiële vooruitzichten
(2007–2013)Datum Raadsdocument:13 februari 2006Nr. Raadsdocument:6297/06 Nr. Commissiedocument:COM(2006) 23 Eerstverantwoordelijk ministerie:Buitenlandse Zaken i.o.m. BZ, OCW, JUST,
BZK, FIN, SZWBehandelingstraject in Brussel: nog nader
te bepalen. Waarschijnlijk de Raad voor Externe Betrekkingen (RAZEB).Achtergrond, korte inhoud en doelstelling van het voorstel:Dit voorstel is gerelateerd aan het akkoord van de Europese Raad van december
2005 over de nieuwe Financiële Perspectieven. De Commissie publiceerde
in 2004 een overkoepelende mededeling over dit pakket (COM 2004/487). Over
deze mededeling werd het parlement separaat geïnformeerd (Kamerbrief «Reactie
op voorstellen van de Commissie inzake de nieuwe Financiële Perspectieven
2007–2013» (Kamerstuk 2003–2004, 21 501-20, nr. 259
TK)).De Europese Raad van december 2005 heeft besloten om de bestaande indeling
van categorie IV van de Financiële Perspectieven (extern beleid) te stroomlijnen
en te vervangen door zes instrumenten, waarvan er vier nieuw zijn. Reden hiervoor
is dat het bestaande spectrum van uiteenlopende budgetlijnen steeds moeilijker
op een effectieve en coherente manier te beheren is en dat de huidige situatie
bovendien de transparantie en zichtbaarheid van het buitenlandse optreden
van de EU compliceert. Het uiteindelijke doel is de coherentie van het externe
beleid te bevorderen en de beschikbare middelen effectiever in te zetten.Naast de twee bestaande instrumenten voor het externe beleid, de instrumenten
voor humanitaire hulp en macrofinanciële steun, heeft de Europese Raad
ingestemd met het voorstel van de Commissie om vier nieuwe instrumenten in
te stellen, waaronder het Instrument voor Ontwik-kelingssamenwerking en Economische
Samenwerking (zie BNC fiches najaar 2004).Een aantal bestaande thematische budgetlijnen loopt dwars door de toepassingsgebieden
van de afzonderlijke geografische instrumenten heen. Om te voorkomen dat deze
budgetlijnen in de nieuwe structuur «tussen wal en schip
vallen», wil de Commissie ze stroomlijnen en bundelen in zeven thematische
programma’s. Deze thematische programma’s worden gedefinieerd
op basis van de beginselen van subsidiariteit en toegevoegde waarde, aldus
de Commissie.De voorliggende mededeling is een uitwerking van het thematische programma
ter bevordering van de democratie en de mensenrechten wereldwijd. Dit programma
vervangt het huidige programma «Democratie en Rechtsgang en naleven
van mensenrechten en fundamentele rechten» (Reg. No. 975/1999 and 976/1999).
De elementen democratie en mensenrechten zijn uitgegroeid tot een structureel
onderdeel van het buitenlands beleid van de EU en het externe optreden via
de politieke dialoog, de conditionaliteit en het systematisch integreren van
deze dimensies in de samenwerkingsprogramma’s en de specifieke projecten.De reeds bestaande instrumenten voor de tenuitvoerlegging van het EU-beleid
inzake democratie en mensenrechten variëren van de politieke dialoog
en diplomatieke demarches tot diverse instrumenten voor financiële en
technische samenwerking. Het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten
(EIDHR) heeft tot specifieke taak bijstand te verlenen bij het bereiken van
de doelstellingen betreffende mensenrechten en democratie op internationaal
en nationaal niveau en is complementair aan de maatregelen van de diverse
nationale en regionale samenwerkingsprogramma’s van de Gemeenschap.
Het is thans gebaseerd op twee verordeningen en het fundamentele beleidskader
is uitgestippeld in de mededeling van de Commissie van 2001 en de daarmee
verband houdende standpunten van de Raad en het Europees Parlement.In het onderhavige voorstel stelt de Commissie dat de keuze voor een afzonderlijk
thematisch programma verband houdt met het feit dat de bevordering van democratie
en mensenrechten bij uitstek kwesties zijn van mondiaal belang en relevantie
die dwars door de toepassingsgebieden van de afzonderlijke geografische instrumenten
heen lopen. Daarom bestaat er behoefte aan een EG-capaciteit voor het uitstippelen
en ondersteunen van specifieke doelstellingen en maatregelen op internationaal
niveau die geen verband houden met bepaalde geografische regio’s of
bepaalde crisissituaties. Voor werkzaamheden zoals verkiezingswaarneming door
de EU is een enkel thematisch programma nodig met het oog op beleidscoherentie,
een uniform beheerssysteem en gemeenschappelijke actienormen.Bovendien is de mogelijkheid tot onafhankelijk optreden die door een thematisch
programma wordt geboden, een essentieel onderdeel van de samenwerking met
het maatschappelijk middenveld op nationaal niveau, vooral in verband met
democratie en mensenrechten. Een thematisch programma moet ook flexibel zijn
en kunnen inspelen op veranderende omstandigheden of vernieuwingen ondersteunen,
in tegenstelling tot de lange termijn programmering van de geografische programma’s.
Aangezien een thematisch programma geldt voor de vier instrumenten en dus
een intercontinentaal karakter heeft, kan het ook voordelen bieden in de vorm
van een verhoogde geloofwaardigheid voor de partnerorganisaties en een extra
zichtbaarheid voor de EU.Het algemene doel van het nieuwe thematische programma, dat zorgt voor
continuïteit met de ervaring van het EIDHR en van die ervaring gebruik
maakt, is bij te dragen tot de ontwikkeling en consolidatie van de democratie
en het respect voor de mensenrechten in derde landen, overeenkomstig de beleidslijnen
en richtsnoeren van de EU. Nederland kan zich hierin vinden.De twee fundamentele strategische doelstellingen van het thematisch programma
zijn:– Versterking van de naleving van de mensenrechten en de fundamentele
vrijheden in de gebieden waar die het meest worden bedreigd, en steun
voor en solidariteit met de slachtoffers van onderdrukking of mishandeling.• Doel hierbij is politieke ruimte te creëren waarbinnen het
maatschappelijk middenveld zich kan ontwikkelen, bij te dragen tot een pluralistische
samenleving, en mensen-rechten en democratie te bevorderen.– Versterking van de rol van het maatschappelijk middenveld bij
het bevorderen van mensenrechten en democratische hervormingen, het ondersteunen
van conflictpreventie en het ontwikkelen van politieke participatie en vertegenwoordiging.• Doel hierbij is om cohesie tot stand te brengen en het maatschappelijk
middenveld uit te laten groeien tot een reële drijvende kracht op zowel
regionaal, nationaal en plaatselijk niveau.Daarnaast heeft het programma nog de volgende complementaire doelstellingen:– Versterking van het internationaal kader voor de bescherming van
de mensenrechten, de rechtsstaat en de bevordering van de democratie.• Doel hierbij is om bij te dragen aan de doeltreffendheid van de
internationale instrumenten in overeenstemming met de prioriteiten van het
EU-beleid.– Het opbouwen van vertrouwen in de democratische verkiezingsprocessen
door de verdere ontwikkeling van verkiezingswaarneming• Doel hierbij is dat de programmering en tenuitvoerlegging van de
missies voor verkiezingswaarneming van de EU verder worden versterkt.Rechtsbasis van het voorstel: n.v.t., betreft
een mededeling.Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement:n.v.t., betreft een mededeling.Instelling nieuw Comitologie-comité: n.v.t.Subsidiariteiten proportionaliteit:Subsidiariteit : strikt genomen niet van toepassing,
het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient te worden
overgegaan luidt het oordeel: positief.De elementen democratie en mensenrechten maken een structureel onderdeel
uit van het buitenlandse beleid van de EU en moeten hierin systematisch worden
geïntegreerd. De EU heeft een eigen verantwoordelijkheid waar het gaat
om bevordering van mensenrechten en democratie. Het voorgestelde programma
zal gebruikt worden voor geografisch overstijgende specifieke doelstellingen
en maatregelen. Mondiale campagnes voor mensenrechten en democratie vergen
een transnationale aanpak en activiteiten in de EU en kunnen een reeks partnerlanden
omvatten. Het thematische programma heeft tot doel de coherentie binnen de
bestaande EU-mensenrechteninstrumenten te vergroten en overlap te voorkomen.
Deze integratie kan alleen op EU-niveau worden gerealiseerd. Complementariteit
en samenwerking met het werk van de RvE, OVSE en de VN wordt op deze wijze
bevorderd.Proportionaliteit: strikt genomen niet van
toepassing, het betreft een mededeling. Voor zover tot een beoordeling dient
te worden overgegaan luidt het oordeel: positief.Nederland ondersteunt de door de Commissie voorgestelde aanpak, met name
het versterken van de rol van het lokale maatschappelijk middenveld. Nederland
gaat ervan uit dat de strategie verder wordt uitgewerkt en operationeel wordt
gemaakt in de aangekondigde nadere thematische strategien. Op dat moment zal
een nader proportionaliteitsoordeel worden gegeven. Bij de nadere vormgeving
van de strategie stelt Nederland voor de thematische strategie
in te bouwen in de«country-strategy-papers», directe steun aan
capaciteitsopbouw bij politieke partijen mogelijk te maken. Ook de complementariteit
van instrumenten op terrein verkiezingswaarneming en verkiezingsondersteuning.Consequenties voor de EU-begroting: Het voorstel
heeft geen directe consequenties voor de hoogte van de EU begroting. De middelen
voor de thematische programma’s moeten komen uit het pakket van financiële
instrumenten voor categorie IV (extern beleid). In de Triloog van 4 april
2006 over de Financiele Perspectieven is een totaalplafond voor categorie
IV afgesproken (€ 49,464 mrd. voor 2007–2013).Financiële, personele en administratieve consequenties
voor de rijksoverheid, decentrale overheden en/of bedrijfsleven en burger:geen.Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving/beleid,
(informatie over het inschakelen van nationale agentschappen/zelfstandige
bestuursorganen e.d., implementatie en uitvoering, notificatie en handhaving
en/of sanctionering): n.v.t. Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen) dan
wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen)
met commentaar t.a.v. haalbaarheid:Het is de bedoeling dat de thematische programma’s zullen worden
ingesteld met ingang van de periode waarin de nieuwe Financiële Perspectieven
van kracht zijn (1 januari 2007).Consequenties voor ontwikkelingslanden:Dit programma heeft betrekking op vier van de zes instrumenten, waaronder
het Instrument voor economische samenwerking en ontwikkelingssamenwerking.
Mensenrechten en ontwikkeling zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Gezien
de doelstellingen van het programma is het de verwachting dat de aandacht
in het bijzonder naar ontwikkelingslanden zal uitgaan.Nederlandse belangen en eerste algemene standpuntbepaling:Nederland hecht grote waarde aan integratie van democratie en mensenrechten
in het externe beleid van de EU. Nederland is van mening dat het Thematische
Programma Democratie en Mensenrechten hieraan een substantiële bijdrage
kan leveren. Nederland vindt echter dat de mededeling zowel bij de verantwoording
van de keuze voor een thematisch programma (paragraaf 2.4) als bij de
doelstellingen (Hoofdstuk 3) concreter zou kunnen aangeven hoe integratie
van democratie en mensenrechten in de financiële instrumenten vormgegeven
wordt.Nederland onderschrijft de twee fundamentele doelstellingen en de twee
complementaire doelstellingen. Hiermee wordt eveneens gewaarborgd dat het
karakter van het huidige EIDHR gehandhaafd blijft.Nederland zou willen bepleiten dat onder de doelstelling «versterking
van de rol van het maatschappelijk middenveld (....) bij het ontwikkelen van
politieke participatie en vertegenwoordiging», directe steun aan capaciteitsopbouw
bij politieke partijen (de political society)
mogelijk wordt gemaakt (zowel aan regerings- als oppositiepartijen).Met betrekking tot de tweede complementaire doelstelling over verkiezingswaarneming
zou de mededeling expliciet aandacht moeten besteden aan de noodzaak van complementariteit
tussen enerzijds verkiezingswaarneming en anderzijds initiatieven voor verkiezingsondersteuning die uit de geografische programma’s zouden moeten
worden gefinancierd.Bij de nadere vormgeving van het thematische programma stelt Nederland
voor de thematische strategie voor de promotie van democratie en mensenrechten
te integreren in de «country-strategy-papers».In de mededeling zou expliciet opgenomen kunnen worden dat het thematische
programma aansluiting zoekt bij de EU Guidelines on Human Rights en de Manual
for the EU Guidelines on Human Rights Defenders.XNoot1In 1995 is in Bejing de vierde wereld vrouwenconferentie gehouden. Uit
deze bijeenkomst volgde de Beijing Declaration en een «platform of action»
die nog steeds leidend is voor de agenda van de ontwikkeling van vrouwen.XNoot1Collectieve goederen zijn door de «International Task Force on Global
Public Goods» gedefinieerd als zaken die; belangrijk voor de internationale
gemeenschap, niet adequaat kunnen of zullen worden geadresseerd door individuele
afzonderlijke landen en daardoor collectief en op multilaterale basis dienen
te worden geadresseerd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-443.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl