Aanbestedingsbeleid Ministerie van BZK en KLPD; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31207, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31207 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31207Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 207Aanbestedingsbeleid Ministerie van BZK en KLPDnr. 4LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 9 november 2007De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de
vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2 hebben een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over het rapport van de Algemene Rekenkamer «Aanbestedingsbeleid
Ministerie BZK en KLPD» (Kamerstukken 31 207, nrs. 1 en 2).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 7 november
2007. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,AptrootDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamDe griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,Groen1Hoe oordeelt de regering over de informatievoorziening
over dit aanbestedingstraject aan de Kamer? Ziet de regering mogelijkheden
om de informatievoorziening aan de Kamer rond aanbestedingen te verbeteren
om daarmee de controlerende taak van de Kamer te versterken?Afhankelijk van het belang van de situatie wordt de Tweede Kamer geïnformeerd.
De in 2003 gedane schriftelijke in gebreke stelling met betrekking tot de
levering van helikopters is als ernstig opgevat en daarom is de Tweede Kamer
hier schriftelijk van op de hoogte gesteld. Vanaf dat moment is de Kamer regelmatig
over het verdere verloop geïnformeerd, zonodig met vertrouwelijke bijlagen
indien de informatie niet toeliet dat die openbaar zou worden. Daarnaast is
in de begrotingen en de verantwoordingen van BZK in de periode 2002–2006
van de problematiek melding gemaakt. Ook hiermee zijn de Tweede Kamer de nodige
aangrijpingspunten geboden om gerichte vragen te stellen c.q. andere tot haar
beschikking staande (controle) middelen in te zetten.2Deelt de regering de constateringen van de Rekenkamer
dat er het contractregister en contractbeheer nog niet goed verlopen? En hoe
wil de regering dit verbeteren?In de periode van september 2006 tot en met december 2006 heeft het KLPD
een inventarisatie uitgevoerd naar de volledigheid van het contractenregister.
Uit deze inventarisatie bleek dat de contracten met een waarde van € 0,050
mln of hoger tezamen 80% van de uitgaven bevatten. Om deze reden is
gekozen om de wettelijk verplichte contracten én alle overige contracten
boven € 0,050 mln in het register op te nemen. De eventuele risico’s
binnen de overige uitgaven zijn enerzijds afgedekt door het toetsen van iedere
bestelling door het interne Centraal Bestelcentrum van het KLPD en anderzijds
door het implementeren van een geautomatiseerd systeem in het jaar 2007. Deze
implementatie zorgt ervoor dat medio de eerste helft van 2008 alle bestellingen
elektronisch worden gedaan, waardoor ook alle bestellingen vooraf op rechtmatigheid
worden getoetst en worden omgezet in juridisch sluitende verplichtingen.3De departementale accountantsdienst heeft gewezen op
risico’s van nieuwe fouten bij de aanbestedingen van de KLPD. Wat is
de oorzaak van die risico’s en hoe worden deze weggenomen?De oorzaak van het risico was gelegen in het in de loop van 2006 aflopen
van een aantal nadere overeenkomsten behorende bij mantelovereenkomsten die
op dat moment net waren vervangen door nieuwe. Het risico bestond dat er inhuur
van externen zou kunnen plaatsvinden zonder dat men over een geldige nadere
overeenkomst beschikte. De afdeling Interne Controle van het KLPD heeft de
leiding van het korps in augustus 2006 op dit risico gewezen en heeft er door
middel van eigen onderzoek mede voor zorg gedragen dat er in 2006 geen sprake
is geweest van niet «afgedekte» inhuur. Het gemelde risico is
dus op adequate wijze beheerst. De departementale Auditdienst komt in haar
eindrapport d.d. 14 maart 2007 dan ook niet meer terug op het tijdens
de interim controle gesignaleerde risico.4Is onderzocht waarom uiteindelijk slechts één
helikopterbouwer een geldige offerte uitgebracht heeft? Is hierbij rekening
gehouden met de mogelijkheid dat de technische eisen die aan het
toestel gesteld werden onrealistisch konden zijn of dat de fabrikant te rooskleurige
verwachtingen schepte?Het aantal helikopterfabrikanten (wereldwijd) is beperkt. Daarnaast richten
de fabrikanten zich veelal op een bepaald segment van de markt wat betekent
dat zij niet alle types helikopters bouwen. Dit verkleint het aantal potentiële
fabrikanten voor de gevraagde helikopters.Voorafgaand aan de aanbesteding is ondermeer marktonderzoek verricht.
Uitkomst hiervan was dat in de omringende landen werd gevlogen met politiehelikopters
met verwante functionaliteiten. Dit bevestigt dat er geen onrealistische eisen
aan de helikopter zijn gesteld.Indien er sprake zou zijn geweest van onrealistische eisen dan zou zich
dat hebben geuit in het niet aanmelden, kwalificeren en uitbrengen van een
offerte dan wel in een klacht over het stellen van onrealistische eisen, tijdens
het traject van de Nota’s van Inlichtingen (dit is bepaald en vastgelegd
in de regelgeving voor Europese aanbestedingen). Er zijn vijf (5) offertes
uitgebracht door fabrikanten die allen meenden aan de eisen te voldoen.Vooraf is bekend gemaakt dat bij de beoordeling ook een praktijktest zou
volgen indien de leverancier positief had gescoord op het eerste deel van
de beoordeling van de offerte. Alleen indien de praktijktest positief zou
worden afgesloten kon de volgende fase van de aanbesteding starten. Indien
op enig moment tijdens de aanbesteding zou worden vastgesteld dat niet (meer)
aan de bestekeisen werd voldaan dan werd de leverancier van verdere deelname
uitgesloten.Op grond van bovenstaande kan niet de conclusie worden getrokken dat er
onrealistische eisen waren gesteld of dat de fabrikant op voorhand te rooskleurige
verwachtingen heeft gewekt.5Wat ziet de regering als nadeel van het standaard inschakelen
van het inkoop- en aanbestedingencentrum (IAC) van het ministerie van Binnenlandse
zaken en Koninkrijksrelaties bij alle aanbestedingen? Kan de regering dit
nadeel kwantificeren?Het IAC is bij alle Europese aanbestedingen en bij alle opdrachten over
externe inhuur van het ministerie betrokken. Zowel voor inhuur van externen
als voor alle facilitaire, inclusief ICT, inkopen zijn raamovereenkomsten
afgesloten. Het afroepen uit alle afgesloten raamovereenkomsten beslaat 80%
van het inkoopvolume. De resterende 20% zijn specifieke opdrachten
tussen de € 0 en € 0,137 mln waarbij de risico’s
overzichtelijk zijn. In 2006 zijn in deze categorie nauwelijks onrechtmatigheden
geconstateerd. Het verplicht betrekken van het IAC bij álle aanbestedingen
is dientengevolge een te zware maatregel.6De minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties
geeft aan dat het onmogelijk is dat niet alle eisen bij de start van de aanbesteding
bekend zijn. Maar is het niet zo dat tijdens het verdere koopproces nieuwe
inzichten kunnen ontstaan die tot verdere invulling van de eisen en misschien
kleine aanpassingen leiden?De uitgangspunten/beginselen van een Europese aanbesteding zijn transparantie
in de gemeenschappelijke markt, non-discriminatoir aanbestedingsgedrag en
vergroting van de mededinging op de markt.Onderdeel van een aanbesteding is het bestek. Bij de uitnodiging tot inschrijving
wordt het bestek gevoegd. Het bestek bestaat uit bestekeisen en bestekwensen.Aan de bestekeisen moet worden voldaan. Deze
zijn niet onderhandelbaar. Op het moment dat tijdens de uitvoering van het
contract de bestekeisen wezenlijk worden bijgesteld ter oplossing van een
probleem dan is dit een schending van het aanbestedingsrecht. Immers dan voldoet
het product niet meer aan de oorspronkelijk gestelde bestekeisen. In geval
van het niet voldoen aan de bestekeisen dient het contract te worden ontbonden.
De fabrikant is tijdens het gehele uitvoeringsproces van de helikopters nauwlettend
gemonitord op het voldoen aan de bestekeisen.De opgestelde bestekeisen van de helikopters vloeien rechtstreeks en logisch
voort uit de opgedragen taken. Bijstellingen van de bestekeisen zou leiden
tot wijziging van de geformuleerde vlucht- en missieprofielen. Daarnaast zouden
wijzigingen ook tot gevolg hebben dat de in eerste instantie afgewezen inschrijvers
mogelijk in aanmerking hadden kunnen komen. In een dergelijke situatie zullen
vrijwel zeker juridische procedures worden aangespannen met als basis de transparantie
van de aanbesteding als ook non-discriminatoir aanbestedingsgedrag en dus
schending van het aanbestedingsrecht.Alle vijf (5) ontvangen offertes zijn meetbaar getoetst aan de objectief
opgestelde bestekeisen. Vier (4) ontvangen offertes zijn afgewezen omdat voor
deze offertes non-conformiteit is vastgesteld ten aanzien van de bestekeisen.
Om zekerheid te verkrijgen dat in de offerte niet abusievelijk een fout was
opgetreden is de fabrikant voorafgaand aan de afwijzing om nadere informatie
verzocht. Dit heeft echter geen bijgestelde inzichten opgeleverd. Met betrekking
tot het voldoen aan de praktijktest wordt verwezen naar het gestelde in het
antwoord op vraag 4.Op de bestekwensen zijn aanvullingen mogelijk.
Hiervoor zal door de leverancier vaak een meerprijs worden gevraagd. De leverancier
moet wel voldoen aan de uiteindelijke contractueel overeengekomen bestekwensen.7Op welke risico’s wordt exact gedoeld in de zin «Zij
zijn van mening dat het verplicht betrekken van het IAC bij alle aanbestedingen
een te zware maatregel is voor de resterende risico’s in het inkoopproces»?Verwezen wordt naar het gestelde in het antwoord op vraag 5.Ingeval van specifieke inkopen – niet zijnde een Europese aanbesteding,
niet zijnde inhuur van externen, en niet zijnde opdrachten onder raamovereenkomsten –
kunnen eventuele risico’s optreden bij het afwijken van de vigerende
interne inkoopprocedures.Voorbeelden van eventuele optredende risico’s zijn een onvolledig
inkoopdossier, geen transparantie en beperkte of onvoldoende concurrentiestelling.
Door de algemeen geldende maatregelen voor het inkopen (voor het kerndepartement
recentelijk nog eens tegen het licht gehouden) worden deze risico’s
verder beperkt.8Op basis van welke acties en overwegingen komt de regering
tot de conclusie dat er op centraal niveau voldoende inzicht was in de uitvoering
van het project? Kan de regering aangeven welke functionele betrokkenen dit
centrale inzicht hadden en hoe dit inzicht zich heeft gemanifesteerd en is
ingevuld in het project?Op 1 maart 2001 vond contractondertekening plaats en startte de uitvoering
van het contract voor de levering van helikopters. Op 19 december 2001
werd in het tweewekelijkse reguliere overleg tussen de gemandateerd beheerder
(Directeur Generaal Veiligheid) en de korpschef van het KLPD de voortgang
gemeld. De voortgang werd daarna regelmatig besproken en vanaf eind 2002 kwam
de voortgang als vast punt op de agenda van het overleg te staan. De contractant
werd begin 2003 formeel in gebreke gesteld en er werd nakoming geëist.
Dit was aanleiding om de Tweede Kamer te informeren. De Landsadvocaat
kreeg vervolgens van de gemandateerd beheerder de opdracht om het tot dat
moment gevolgde proces te toetsen. De uitkomst van dit onderzoek was positief
en er zijn geen tekortkomingen in de gevolgde procedure vastgesteld. De gemandateerd
beheerder heeft daarna opdracht gegeven voorlopig geen verdere stappen te
ondernemen en heeft verzocht in samenhang met het rapport van de Landsadvocaat
een document op te stellen op basis waarvan hij de nodige beslissingen kon
nemen. Begin 2003 besloten de gemandateerd beheerder en de korpschef mede
tot oprichting van een werkgroep helikopters. Hierin waren vertegenwoordigd
de Landsadvocaat, het KLPD (Dienst Luchtvaartpolitie, Concerndienst Financieel
Economische Zaken en Concerndienst Facilitair Bedrijf) en BZK (Bureau Korpsbeheerder).
Zonodig werd gebruik gemaakt van externe expertise.De beslissingsbevoegdheid was en bleef een lijnverantwoordelijkheid. Doelstelling
van deze werkgroep was het begeleiden van het traject en de gemandateerd beheerder
en korpschef te adviseren over de te nemen beslissingen. Vanuit deze werkgroep
werd via de korpschef en de gemandateerd beheerder ook de ambtelijke/politieke
top van BZK en de Tweede Kamer geïnformeerd over de vertraagde levering
en de zich voordoende problematiek.9Kan de regering aangeven welke stappen in het aanbestedingsproject
als zorgvuldig worden beoordeeld? Kan de regering ook aangeven op welke momenten
de ambtelijke top tijdig en stelselmatig is geïnformeerd over de voortgang
van het project? Hoe verklaart de regering dat het project ondanks de zorgvuldige
en volledige procesmatige aanpak toch is mislukt?De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft
op 21 april 2005 verzocht «een financial audit» te laten
opstellen door de departementale Auditdienst, in het bijzonder over de naleving
van de aanbestedingsregels. Dit onderzoek is uitgevoerd. Het rapport is u
op 29 juni 2005 vertrouwelijk toegezonden. De Auditdienst heeft het onderzoek
in overeenstemming met de geldende richtlijnen voor departementale accountantdiensten
uitgevoerd. Het onderzoek heeft zich gericht op het traject vanaf behoeftestelling
tot het opstellen van het contract. Daarnaast zijn de onderwerpen integriteit,
projectinrichting en de dossiervorming daarbij betrokken. De conclusie van
de Auditdienst was: «het proces van aanbesteding van de helikopters
ten behoeve van het KLPD heeft voldaan aan de geldende wet- en regelgeving
en is overigens voldoende ordelijk verlopen».Vanaf april 2003 is de ambtelijke en politieke top schriftelijk en zonodig
mondeling geïnformeerd. Dit heeft niet alleen tot het moment van ontbinding
van het contract plaats gevonden, maar ook bij de ontwikkelingen van het terugvorderen
van het voorschot en de voortgang in beide rechtszaken.Ook bij het niet nakomen door de fabrikant van de bruikleenovereenkomst,
waardoor een capaciteitsprobleem ontstond (augustus 2004) ben ik tijdig en
stelselmatig geïnformeerd en geadviseerd over de te nemen stappen om
dit probleem op te lossen.Voor een succesvolle aanbesteding zijn mijns inziens twee zaken van groot
belang. De eerste is een goede procesmatige aanpak bij de aanbesteding en
de uitvoering van het contract. De tweede, maar even onontbeerlijk, is materiedeskundigheid
bij beide partijen. Gaandeweg de uitvoering van het contract is bij de fabrikant
het niet meer kunnen beschikken over de juiste materiedeskundigheid vastgesteld.
Het ontbreken hiervan was aanleiding om eind 2003/begin 2004 van de fabrikant
managementmaatregelen te eisen waarbij het investeren in materiedeskundigheid
(menskracht en materieel) een van de belangrijkste eisen was. Zowel de contractant als de fabrikant heeft schriftelijk ingestemd met deze
geëiste maatregelen. Gebleken is dat de contractant en de fabrikant deze
afspraken niet in voldoende omvang zijn nagekomen.10Uit de beschrijving van het aankoopproces van de helikopters
blijkt dat een eenmaal opgestart proces en de daarin gemaakte keuzes het lastig
maken om nog fundamentele en kritische vragen te stellen over de voortgang
van een groot project. Heeft de regering daar lessen uit getrokken en wordt
geprobeerd een dergelijke tunnelvisie in de toekomst te vermijden?Het kritische volgen van het proces is te allen tijde mogelijk. Dit heeft
dan ook plaats gevonden in het reguliere overleg tussen gemandateerd beheerder
en korpschef als ook in de begeleidingswerkgroep. Echter het wijzigen van
bestekeisen houdt in dat de aanbesteding moet worden gestopt en opnieuw moet
worden gestart. (Verwezen wordt hiervoor ook naar antwoord 6 over bestekeisen).
Dit geldt ook indien de fabrikant aantoonbaar niet in staat is om aan haar
contractuele verplichtingen te voldoen. Indien er vooraf geen klachten binnen
zijn gekomen over onrealistische eisen dan is er geen aanbestedingsrechtelijke
argumentatie om de aanbesteding te stoppen.Van een tunnelvisie is geen sprake geweest. Dit geldt voor de periode
tot en met het contract, als voor de periode waarin het contract werd uitgevoerd.
Op alle daarvoor in aanmerking komende momenten is advies ingewonnen en/of
zijn contra-expertises uitgevoerd. Verder had de in 2003 ingestelde werkgroep
een dusdanige samenstelling dat een kritische blik op de fase van de contractuitvoering
was geborgd. Uiteindelijk is besloten de uitvoering van het contract niet
voort te zetten met de contractant. Het duidelijkste signaal dat van een tunnelvisie
geen sprake was.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), ondervoorzitter, Vendrik (GL),
Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA),
De Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter, Dezentjé
Hamming (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Luijben (SP), Van der
Veen (PvdA), Kalma (PvdA), Van Gerven (SP), Blanksma-van den Heuvel (CDA),
Cramer (CU), J. Kortenhorst (CDA), Van Dijck (PVV), Gesthuizen (SP), Ouwehand
(PvdD), Heijnen (PvdA) en Tang (PvdA).Plv. leden: van der Staaij (SGP), Depla (PvdA), Van Gent (GL), Roemer
(SP), Van der Burg (VVD), Jonker (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD), De Vries
(CDA), Van Hijum (CDA), Van Beek (VVD), Boekestijn (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), Van der Ham (D66), Gerkens (SP), Vermeij (PvdA), Kuiken (PvdA),
Van Gijlswijk (SP), Vacature (CDA), Anker (CU), Mastwijk (CDA), De Roon (PVV),
Irrgang (SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA) en Besselink (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Van der Staaij (SGP), De Pater-van der Meer (CDA),
Van Bochove (CDA), Duyvendak (GL), Wolfsen (PvdA), Hessels (CDA), Gerkens
(SP), Haverkamp (CDA), Leerdam (PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter,
Griffith (VVD), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg
(VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (CU).Plv. leden: Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP), van de Camp (CDA), Atsma
(CDA), Van Gent (GL), Vermeij (PvdA), Knops (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA),
Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Van Gerven (SP), Van der Veen
(PvdA), Çörüz (CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der
Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD), Bouchibti (PvdA), De Wit (SP),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Cramer (CU). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31207-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl