Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-10-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140779
 2009-2010
 
 29 355
 Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte
 
 
 24 170
 Gehandicaptenbeleid
 
 
 
 
 A
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 11 februari 2010
 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport/Jeugd en Gezin heeft bij brief van 5 november 2009 (kenmerk 145272.u)
aangegeven in afwachting van de vragen van de commissie VWS in de Tweede Kamer
mogelijk nog vragen te hebben over het Ontwerpbesluit houdende regels betreffende
de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en de daartoe te verrichten aanpassingen.
 Vervolgens heeft de commissie de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport op 2 december 2009 een brief gestuurd.
 
 De staatssecretaris heeft op 9 februari 2010 gereageerd.
 
 De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde schriftelijk
overleg.
 
 De griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport/Jeugd en Gezin,
 Warmolt de Boer
 
 BRIEF AAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT
 Den Haag, 2 december 2009
 
 Bij brief van 5 november 2009 (kenmerk 145272.u) heeft de vaste commissie
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport/Jeugd en Gezin aangegeven in afwachting
van de vragen van de commissie VWS in de Tweede Kamer mogelijk nog vragen
te hebben over het Ontwerpbesluit houdende regels betreffende de toegankelijkheid
van het openbaar vervoer en de daartoe te verrichten aanpassingen.
 
 De leden van de fracties van de PvdA en de SP maken hiervan gebruik en
vragen waarom ervoor gekozen is om de toegankelijkheid van het openbaar vervoer
voor mensen met een handicap of chronische ziekte te regelen op de wijze zoals
dit in het besluit is verwoord. Zij wijzen in dit verband op de verschillende
wetten, regelingen en Europese regelgeving die tezamen het openbaar vervoer
daadwerkelijk toegankelijker moeten maken.
 
 Is het opleggen van een verplichting voor een toegankelijk openbaar vervoer
aan gemeentelijke en provinciale besturen niet een effectievere weg, die met
minder regelgeving gepaard zou kunnen gaan? Het is immers goed denkbaar dat
gemeenten en provincies middels de aanbesteding van het openbaar vervoer eisen
kunnen stellen aan de vervoerder met betrekking tot de toegankelijkheid. Tevens
zijn deze besturen beter in staat om de regeling qua tijd en plaats af te
stemmen. Ook de rijksoverheid zou bij aanbestedingen eisen kunnen stellen
aan de vervoerder.
 
 Daarbij komt dat de uitvoering van andere wetten met betrekking tot gehandicapten,
zoals de WMO, ook in handen is van de gemeente. Is het voor gehandicapten
en chronisch zieken niet duidelijker als de verplichting wordt neergelegd
bij gemeente en provinciaal bestuur en is hiermee het beoogde doel van een
toegankelijker vervoer niet meer gediend, zo vragen de leden van deze fracties.
 
 De commissie ziet uw reactie met belangstelling tegemoet.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport/Jeugd en Gezin,
 T. M. Slagter-Roukema
 
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 februari 2010
 
 Met belangstelling heeft het kabinet kennisgenomen van de vragen naar
aanleiding van de brief van 16 oktober 2009 waarbij het Ontwerpbesluit
houdende regels betreffende de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en
de daartoe te verrichten aanpassingen werd voorgehangen aan de Eerste en Tweede
Kamer.
 Het kabinet is verheugd dat met instemming op het ontwerpbesluit is gereageerd
door de fracties en wil graag antwoord geven op de vragen in uw brief van
2 december 2009, met het bovenaangegeven kenmerk.
 
 
 De leden van de fracties van de PvdA en de SP vragen
waarom ervoor gekozen is om de toegankelijkheid van het openbaar vervoer voor
mensen met een handicap of chronische ziekte te regelen op de wijze zoals
dit in het besluit is verwoord. Zij wijzen in dit verband op de verschillende
wetten, regelingen en Europese regelgeving die tezamen het openbaar vervoer
daadwerkelijk toegankelijker moeten maken.
 
 
 De invoering van het hoofdstuk openbaar vervoer in de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) en het ontwerpbesluit
hebben een andere achtergrond en strekking dan de door de fracties bedoelde
sectorale wetten en regelingen. Die regels zijn niet overbodig geworden. De
sectorale regelgeving vormt een belangrijk onderdeel van het eerste beleidsspoor
dat nader wordt ingevuld met voorwaardenscheppend en stimulerend beleid tot
verbetering van de gelijke behandeling van mensen met een handicap of chronische
ziekte, waaronder het vergroten van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer.
De sectorale (Europese) regelgeving dekt niet de toegankelijkheid van het
gehele openbaar vervoer en bijbehorende infrastructuur. Deze regelgeving ziet
bovendien niet op rechtsbescherming van de reiziger met een handicap.
 Kortom, de vele verantwoordelijke partijen zijn op grond van de sectorale
regelgeving wel gehouden maatregelen voor mensen met een handicap te nemen
maar degene met een handicap zelf kan daarop maar beperkt een beroep doen.
 Om voornoemde redenen kunnen die sectorale regelgeving en het beleid geen
vervanging zijn van hetgeen met dit besluit is beoogd.
 De rechtsbescherming wordt verbeterd via het tweede beleidsspoor met voorliggend
besluit. Dit ontwerpbesluit is een uitwerking van de verplichting in artikel
8, tweede lid, Wgbh/cz waarin is bepaald dat over te verrichten aanpassingen
regels worden gesteld. Die verplichting werd opgenomen bij de nota van wijziging
van de Wgbh/cz waarbij het openbaar vervoer als apart hoofdstuk is ingevoerd
(Kamerstukken II 2001/02, 28 169, nr. 12) naar aanleiding van een
amendement van de Tweede Kamer.
 Het besluit is daarbij gebonden aan de systematiek van de Wgbh/cz en de
richtlijn nr. 2000/78/EG waarop de wet is gebaseerd: rechtsbescherming tegen
ongelijke behandeling en de plicht om voor mensen met een handicap of chronische
ziekte aanpassingen te verrichten waar deze redelijk zijn.
 Met de generieke aanpassingen in dit ontwerpbesluit is aansluiting gezocht
bij de sectorale eisen die van toepassing zijn op bijvoorbeeld stations, treinen
en bussen om te voorkómen dat er met elkaar strijdige toetsingskaders
ontstaan. De vervoerders en beheerders van infrastructuur (gemeenten, provincies,
Rijkswaterstaat, ProRail) die op grond van sectorale regelgeving
verantwoordelijk zijn voor hun voorzieningen, zijn straks ook gehouden om
ingevolge de Wgbh/cz aanpassingen voor die voorzieningen te verrichten.
 
 
 De leden van deze fracties vragen vervolgens of het
opleggen van een verplichting voor een toegankelijk openbaar vervoer aan gemeentelijke
en provinciale besturen niet een effectievere weg is, die met minder regelgeving
gepaard zou kunnen gaan? Het is immers goed denkbaar dat gemeenten en provincies
middels de aanbesteding van het openbaar vervoer eisen kunnen stellen aan
de vervoerder met betrekking tot de toegankelijkheid. Tevens zijn deze besturen
beter in staat om de regeling qua tijd en plaats af te stemmen. Ook de rijksoverheid
zou bij aanbestedingen eisen kunnen stellen aan de vervoerder.
 
 
 De Wgbh/cz vereist dat bij of krachtens AMvB aanpassingen worden geregeld
op basis van artikel 2 en 8, tweede lid, van die wet. Dat geldt landelijk
voor alle aanbieders en beheerders van openbaar vervoervoorzieningen. Indien
deze aanpassingen afhankelijk zouden zijn van aanbestedings- of concessieverplichtingen,
bestaat het risico dat er (regionaal) verschillende regimes ontstaan. Dit
staat op gespannen voet met een integrale aanpak van bijvoorbeeld landelijke
reisinformatie of ketenmobiliteit.
 Bovendien komt de door de fracties voorgestelde aanpak de rechtszekerheid
en de duidelijkheid van de toepasselijke regelgeving niet ten goede. Bij het
opleggen van eisen aan vervoerders via concessies is de rechtsbescherming
voor de burger met een handicap/chronische ziekte beperkt. Voorts hebben gemeenten
noch provincies verantwoordelijkheid voor het treinvervoer op het hoofdrailnet,
de ketenmobiliteit en de landelijke reisinformatie. Gemeenten zijn niet verantwoordelijk
voor het openbaar vervoer, dat zijn alleen de gezamenlijke gemeenten in het
kader van de zeven regionale openbare lichamen, waaronder bijvoorbeeld de
stadsregio’s Rotterdam en Haaglanden.
 
 
 Daarbij komt dat de uitvoering van andere wetten met
betrekking tot gehandicapten, zoals de Wmo, ook in handen is van de gemeente.
Is het voor gehandicapten en chronisch zieken niet duidelijker als de verplichting
wordt neergelegd bij gemeente en provinciaal bestuur en is hiermee het beoogde
doel van een toegankelijker vervoer niet meer gediend, zo vragen de leden
van deze fracties.
 
 
 De provincies en regionale openbare lichamen blijven verantwoordelijk
voor de aansturing van het regionale openbaar vervoer. De minister van Verkeer
en Waterstaat is verantwoordelijk voor de aansturing van het treinverkeer
op het hoofdrailnet via de concessies met NS en ProRail. Dit is geregeld op
grond van de Wet personenvervoer 2000 en de Spoorwegwet. Daarnaast kunnen
de vervoerders en beheerders straks door reizigers worden aangesproken op
(redelijke) aanpassingen inzake toegankelijkheid. Dat brengt de systematiek
van de Wgbh/cz waarop dit besluit is gebaseerd met zich mee. Zo worden deze
partijen gestimuleerd de vereiste maatregelen te nemen. Gelet op het systeem
van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de daarin vervatte essentie
van beleidsvrijheid voor gemeenten ligt het niet voor de hand strikte verplichtingen
met geringe beleidsruimte langs die weg op te nemen. Bovendien gaat het bij
Wmo-beleid om locatiegebonden maatwerk voor bepaalde groepen of individuen,
terwijl het openbaar vervoerbeleid voornamelijk is gericht op algemene toegankelijkheid
op regionaal en nationaal niveau.
 
 Het kabinet vertrouwt erop dat met deze antwoorden de vragen naar tevredenheid
zijn beantwoord. Bijgaand treft u in afschrift de antwoorden aan de Tweede
Kamer.
 Het kabinet wenst met het oog op de geplande inwerkingtreding van het
besluit, het ontwerpbesluit voor advies voor te leggen aan de Raad van State
na verloop van vier weken vanaf de dagtekening van deze brief.
 
 De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 M. Bussemaker
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Werner (CDA), Van den Berg (SGP), Dupuis (VVD), (vice-voorzitter) Rosenthal
(VVD), Swenker (VVD), Tan (PvdA), Van de Beeten (CDA), Slagter-Roukema (SP)
(voorzitter), Linthorst (PvdA), Biermans (VVD), Putters (PvdA), Hamel (PvdA),
Engels (D66), Thissen (GL), Goyert (CDA), Peters (SP), Quik-Schuijt (SP),
Huijbregts-Schiedon (VVD), Laurier (GL), Ten Horn (SP), Meurs (PvdA), Leunissen
(CDA), De Vries-Leggedoor (CDA), Koffeman (PvdD), Kuiper (CU), Lagerwerf-Vergunst
(CU), De Boer (CU), Yildirim (Fractie-Yildirim), Flierman (CDA) en Benedictus
(CDA).
 
 
 Ter inzage gelegd op de afdeling Inhoudelijke ondersteuning onder griffie
nr. 145272.