Terugkeerbeleid; Verslag algemeen overleg van 7 april 2005, onder meer over afspraken met gemeenten inzake beëindiging voorzieningen aan asielzoekers
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29344, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-05-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29344 nr. 42

28-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVervolg van het antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29344Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 344Terugkeerbeleid19 637Vreemdelingenbeleidnr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 april
2005De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
7 april 2005 overleg gevoerd met minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken
en Integratie over:– de brief d.d. 16 december 2004 inzake
Openbaarmaking overzicht aanvraagprocedures verwijderingen (29 344, nr.
36);– de brief d.d. 5 januari 2005 inzake verslag
van schriftelijk overleg over Afspraken met gemeenten inzake de beëindiging
voorzieningen van asielzoekers binnengekomen na 1 april 2001 (29 344,
nr. 37);– brief d.d. 11 maart 2005 over cijfers
inzake het aantal illegalen in Nederland en over de mogelijk aanzuigende werking
van regularisatie-initiatieven in andere EU-lidstaten (19 637, nr. 906);– de brief d.d. 18 maart inzake Uitspraak
Raad van State over 14–1 brieven (19 637, nr. 910);– de brief over de uitvoering van de motie van
het lid Van der Staaij c.s. (19 637, nr. 884).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.De voorzitter memoreert dat de minister het
algemeen overleg over asiel- en terugkeerbeleid van 31 maart 2005 halverwege
haar beantwoording in eerste termijn moest verlaten in verband met een plenaire
vergadering die haar aanwezigheid vereiste. Zij zet haar beantwoording nu
voort.Vervolg van het antwoord van de ministerDe minister licht toe dat de uitspraak van
de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 19 november
2004 tot gevolg heeft dat de meeste 14–1-brieven te beschouwen zijn
als een aanvraag in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Het antwoord
daarop is een besluit, waartegen de gebruikelijke rechtsmiddelen mogelijk
zijn. Gelet op de termijn in de Vreemdelingenwet 2000 had men vier weken de
tijd om bezwaar of beroep in te stellen, maar de situatie bij de 14–1-brieven
is bijzonder. Een rechtsmiddelclausule was niet opgenomen in de antwoorden
op 14–1-brieven, omdat het ministerie deze brieven als mededeling beschouwde
en niet als aanvraag. Dat gaf mogelijk aanleiding om te denken dat bezwaar
of beroep niet mogelijk was. Om dit te herstellen is de minister bereid, bezwaarschriften
die binnen vier weken na 19 november zijn ingesteld in beginsel als ontvankelijk
in behandeling te nemen.Gelet op alle publiciteit die aan de uitspraak is gegeven, kan de uitspraak
als bekend worden verondersteld. Dat het beleid van de minister naar aanleiding
van de uitspraak nog niet bekend was gemaakt, doet daar niets aan af. De minister
acht haar handelen juist en redelijk. Ten aanzien van de 13 000 14–1-brieven
die tot 1 januari 2004 zijn ingediend, zijn 2350 reacties binnengekomen
die als bezwaar- of beroepschrift moeten worden aangemerkt.Mensen die naar aanleiding van de uitspraak een klacht hebben ingediend,
omdat de IND niet tijdig heeft beslist, hebben uiteraard niet ingestemd met
het uitstel. De IND is zich bewust van de problematiek rond het niet tijdig
afdoen van zaken die door de rechter zijn terugverwezen en zal de klacht hierover
tijdig afhandelen. Het zal blijven voorkomen dat de IND niet in staat is,
binnen de gestelde termijn te beslissen, omdat er bijvoorbeeld nader onderzoek
nodig blijkt. In die gevallen zal de IND de betrokkenen benaderen en instemming
vragen met de verlenging van de beslistermijn.Waarom is geen gevolg gegeven aan de wens om alle asielzoekers die zijn
binnengekomen na invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet, dus na 1 april
2001, op te vangen? Op 15 juli 2004 is de minister met de gemeenten overeengekomen
dat de onderdaklocaties uitsluitend opengesteld zouden worden voor asielzoekers
van wie objectief was vast te stellen dat zij actief aan hun terugkeer werkten.
In een later overleg gaven de G4 en de VNG echter aan, deze aanpak voor elke
tot de tussengroep behorende vreemdeling te wensen, ongeacht of men meewerkte
aan de terugkeer. De minister heeft toen aangegeven dat zij de gemeenten tegemoet
wil komen, op voorwaarde dat er voldoende onderdakcapaciteit beschikbaar is
en dat de gemeenten politiecapaciteit beschikbaar stellen ter ondersteuning
van de ontruiming uit de opvang. Gezien de korte doorlooptijd – instroom
in de onderdaklocaties zou tot uiterlijk 1 januari 2005 kunnen –
was een snelle implementatie essentieel. Er is van beide kanten constructief
gewerkt aan die bredere aanpak, maar de termijn was te kort om aan alle randvoorwaarden
te kunnen voldoen. Daarom is invulling gegeven aan de afspraken die 15 juli
met de G4 zijn gemaakt.Het project Terugkeer zou 26 000 asielzoekers betreffen, maar inmiddels
zijn veel vergunningen verleend. Het project Terugkeer ziet op de vrijwillige
of desnoods gedwongen terugkeer van asielzoekers die onder de oude wet zijn
binnengekomen. Toen het project begon, was het overgrote deel van die groep
nog niet uitgeprocedeerd. Aan asielzoekers uit deze groep kan dus ook nog
een vergunning worden afgegeven in het kader van de toelatingsprocedure. Het
gaat soms om herhaalde procedures, om IND-beslissingen die door de rechter
vernietigd zijn, of zelfs om vergunningen als gevolg van het driejarenbeleid
of beleidswijzigingen. Zo werd dreigende besnijdenis in het land van herkomst
een reden voor vergunningsverlening.Ruim negen maanden na de start van het project Terugkeer zijn per 27 maart
2005 10 045 asielzoekers uitgestroomd uit het project. Er is dus allang
geen sprake meer van het project 26 000. Binnen het project wordt er
alles aan gedaan, zo spoedig mogelijk duidelijkheid te geven aan asielzoekers
die nog onder de oude Vreemdelingenwet zijn binnengekomen en die nog in Nederland
zijn. Een aanzienlijk deel van hen is inmiddels uitgeprocedeerd. Deze mensen
hebben duidelijkheid: zij zullen Nederland moeten verlaten en zullen worden
opgenomen in de gefaseerde facilitering van het project.De minister zal de Kamer de cijfers doen toekomen over de duur van de
procedures van de groep van 10 000 asielzoekers, zodra zij die zelf heeft.De minister heeft de inspanningsverplichting op zich genomen, het project
Terugkeer binnen drie jaar af te handelen. Als er op deze voet wordt doorgegaan,
is het haalbaar om binnen drie jaar voor alle onder de oude Vreemdelingenwet
binnengekomen asielzoekers duidelijkheid te scheppen over de vraag of zij
in Nederland mogen blijven.Het blijft voor iedereen te allen tijde mogelijk om naar de Internationale
Organisatie voor Migratie (IOM) te stappen en daarmee zelfstandig de terugkeer
te regelen. Daar is een stimulans voor ingebouwd in het traject en ongeveer
1700 vreemdelingen hebben inmiddels gebruik gemaakt van die mogelijkheid.
Een ander deel kiest ervoor om zonder ondersteuning de asielopvang te verlaten.
Dat zijn de «administratief vertrokkenen», vroeger MOB'ers (met
onbekende bestemming vertrokkenen) geheten. 35% van het totale aantal administratief
vertrokkenen gaan weg terwijl de asielprocedure nog loopt. De minister heeft
al toegezegd, de kwestie van de MOB'ers, zeker waar het jongeren betreft,
terdege te laten uitzoeken. Zij zal daarop terugkomen in de Kamer. De enige
optie ter voorkoming van vertrek met onbekende bestemming is een gesloten
setting en daar kiest de Kamer niet voor.De uitspraak van de Raad van State van 19 november betekent inderdaad
dat niet ieder verzoek een aanvraag is dat tot bezwaar of beroep kan leiden.
In januari 2004 heeft de Raad van State bepaald dat slechts een voldoende
gespecificeerd verzoek een aanvraag is. In de meeste gevallen is dat trouwens
wel het geval.Vreemdelingen die na acht weken onderdaklocatie niet terug kunnen, komen
niet bij voorbaat in aanmerking voor een verblijfsvergunning onder het «buiten-schuld»-criterium.
Het gaat om een individuele toets en er moet worden voldaan aan een aantal
voorwaarden. Dat geldt ook voor de mensen die tijdelijk onderdak hebben gekregen
in Leeuwarden. In de brief van 14 december 2004 is de minister ingegaan
op de voorwaarden. Dat beleid is inmiddels ook in de Vreemdelingencirculaire
neergelegd en gepubliceerd in de Staatscourant. Of het buiten-schuld-criterium
van toepassing is, wordt altijd in de hele procedure bekeken. Zodra dat objectief
vast te stellen is en men voldoet aan de criteria, zal een vergunning worden
verleend.Aangenomen wordt dat de afhandeling van de 14–1-brieven de IND ruim
30 fte's aan capaciteit kost. Naast de beoordeling van de bezwaarschriften
gaat het om mogelijke vervolgactie, zoals meenemen in de lopende procedure
of behandelen als onvolledige aanvraag. Over de vraag of het handig is om
criteria te hebben voor schrijnende gevallen is al van gedachte gewisseld.
De beoordeling van schrijnendheid gaat uit van unieke, individuele omstandigheden
en dat maakt het gebruik van criteria onmogelijk. Om deze omstandigheden in
hun totaliteit te kunnen beoordelen, moet het dossier volledig worden bezien.
Dat acht de minister de meest zorgvuldige manier.Er gaat niet in alle gevallen iemand van de IND mee naar de ambassades.
Als betrokkene vrijwillig terugkeert via het IOM, dan is de IND daar niet
bij betrokken. Als de betrokkene via de IND teruggaat, gaat altijd iemand
van de IND mee naar de ambassade. Gevraagd is waarom het terugkeerbeleid niet
verleidelijker wordt gemaakt met medewerking van het IOM. Daar is het beleid
op gericht. De bijzondere vrijwillige terugkeerregeling is succesvol, het
getal van 1700 is net al genoemd. Ook in het kader van ontwikkelingssamenwerking
wordt er gekeken naar migratie en terugkeer. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
heeft in 2005 voor het eerst geld vrijgemaakt voor terugkeerprojecten naar
ontwikkelingslanden.De vraag of er opvang moet worden verleend aan herhaalde aanvragers met
kansrijke aanvragen zal worden besproken in het algemeen overleg over categorale
opvang. Uitgangspunt moet niet zijn dat de overheid verantwoordelijk blijft
voor de opvang van vreemdelingen die asielprocedure op asielprocedure stapelen.
De overheid is gehouden, de merites van het asielverzoek zorgvuldig te beoordelen,
maar niet om opvang tot in het oneindige te blijven verstrekken. Al bij de
invoering van de Vreemdelingenwet 2000 is besloten om het recht op opvang
in sommige gevallen te laten eindigen, terwijl de vreemdeling nog rechtmatig
in Nederland verblijft. Dit om te voorkomen dat het behoud van opvangvoorzieningen
de reden is om een nieuw asielverzoek in te dienen. Naar aanleiding
van de uitspraak van de Raad van State zal de minister met een aantal maatregelen
komen om procedures te versnellen. Dat acht zij een beter begaanbare weg.Gevraagd is of het beroep op de discretionaire bevoegdheid feitelijk zinloos
wordt als aan alle formele vereisten zoals het MVV-vereiste en de betaling
van leges moet worden voldaan. Het beroep op de discretionaire bevoegdheid
wordt niet onmogelijk gemaakt. Volgens de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak
moeten de meeste 14–1-brieven worden beschouwd als een aanvraag. Hoe
daarmee om te gaan, is in de Vreemdelingencirculaire bepaald. Op reguliere
aanvragen zijn de wettelijke MVV- en legesvereisten van toepassing. Daarom
is het correct, deze eisen te stellen in gevallen waarin er nog niet over
de aanvraag is beslist.Nadere gedachtewisselingDe voorzitter verontschuldigt de heer De Wit,
die het zeer betreurt door een samenloop van verplichtingen niet aan dit algemeen
overleg te kunnen deelnemen.De heer VanFessem (CDA) ziet het toch als
handicap dat de vergadering van een week geleden nu wordt voortgezet. De draad
is er toch een beetje uit.De minister zegt 19 november te hanteren als peildatum voor de mogelijkheid
een beroepschrift in te dienen, omdat zij vreest te worden teruggefloten door
de bestuursrechter als zij een andere datum zou hanteren. Hoe zeker is het
standpunt dat de minister verkondigt? Zal haar zienswijze niet weer tot nieuwe
procedures leiden?In de Kamer is destijds afgesproken dat vlak voor het vertrek nog een
laatste toets zal plaatsvinden bij de Lokale Taakgroep (LTG). Wat is daarvan
over? Wordt er ambtshalve nog een keer getoetst of moet daar een verzoek voor
worden ingediend? Is dat dan ook weer meteen een regulier verzoek?Mevrouw Vos (GroenLinks) wil weten wat er
gebeurt met gemeenten die noodopvang bieden aan mensen die rechtmatig in Nederland
verblijven, maar geen wettelijk recht meer hebben op opvang. De minister had
eerder aangekondigd dat zij zou optreden tegen deze gemeenten. Welke maatregelen
gaat zij nemen en per wanneer? Kan de minister bevestigen dat zij geen stappen
onderneemt tegen mensen die rechtmatig in Nederland verblijven, maar al in
hun tweede of derde procedure lopen?De minister kan wel zeggen niets te kunnen doen aan het grote aantal administratief
vertrokken personen, maar dat 35% van de mensen die Nederland zouden moeten
verlaten, ergens verblijft en niemand weet waar, is toch een teken dat het
terugkeerbeleid faalt.Mevrouw Vos blijft het merkwaardig vinden dat de minister 19 november
hanteert als peildatum voor de 14–1-brieven. Er valt niet van mensen
te verwachten dat zij zo snel kennis zouden hebben van inhoud en betekenis
van de uitspraak van de Raad van State. Men zal ook later nog een recht op
bezwaar claimen. Kan de minister niet de datum van de brief hanteren waarin
zij haar interpretatie van de uitspraak toelichtte? Het gaat niet aan, mensen
aan MVV- en legesvereisten te onderwerpen omdat zij ná 19 november
hebben geschreven of omdat zij de domme pech hebben dat hun brief niet eerder
is beantwoord. Het lijkt wel een manier om het indienden van 14–1-brieven
te ontmoedigen.Welke motivatie zal de minister aangeven bij het afwijzen van 14–1-brieven?
De minister mag het motiveren van een afwijzing zelf niet nodig achten, maar
volgens mevrouw Vos is de minister verplicht een afwijzing te onderbouwen.De fractie van GroenLinks blijft zich zorgen maken over het optreden van
de IND, ook gezien het grote aantal klachten dat de Ombudsman krijgt. Een breder onderzoek dan wat de Algemene Rekenkamer doet, lijkt mevrouw
Vos noodzakelijk. Zij overweegt te bezien of een dergelijk onderzoek door
de Kamer kan worden gevraagd.De eisen die de minister in haar brief noemt, maken het volgens mevrouw
Vos praktisch onmogelijk dat nog iemand aanspraak kan maken op het buiten-schuld-criterium.
Dat geldt met name voor de criteria dat betrokkene een samenhangend geheel
van feiten en omstandigheden moet kunnen presenteren op basis waarvan er kan
worden vastgesteld dat betrokkene buiten zijn schuld Nederland niet kan verlaten
én dat betrokkene een en ander ook nog moet kunnen onderbouwen met
bescheiden.De heer Visser (VDD) acht de wet duidelijk:
de overheid verleent voor een bepaalde periode opvang en daarna niet meer.
Het is merkwaardig dat niet alle overheden hetzelfde doen. Dat geeft een dubbel
signaal af.Klopt de informatie dat slechts 77 gemeenten voldoen aan hun taakstelling
op het gebied van de huisvesting van statushouders? Dat betekent dat zo'n
390 gemeenten dat niet doen, met als gevolg dat 6000 vluchtelingen geen opvang
hebben. De provincies zouden hierin een nieuwe rol krijgen. Wordt het niet
tijd dat de gedeputeerden de gemeenten gaan aanschrijven?De minister zegt dat ongeveer 10 000 individuele gevallen aan het
einde van hun procedure zijn gekomen en daarvan krijgen ongeveer 6000 mensen
een reguliere verblijfsvergunning of asiel. Die 6000 kunnen niet inclusief
de 1100 mensen zijn die op basis van contra-indicaties geen verblijfsvergunning
kregen in het kader van de eenmalige maatregel. In de jaarrapportages staat
dat het project Terugkeer als gevolg van beleidsmatige keuzes een opstartprobleem
heeft gehad. Wat waren die beleidsmatige keuzes? Met welke groep is men begonnen?Er zijn signalen dat de politie mensen die een overtreding of een misdrijf
hebben begaan, tot ongewenst vreemdeling wil laten verklaren, maar dan blijkt
betrokkene in een asielprocedure te zitten. Wat gebeurt er dan mee? Kan er
een tijdelijke taskforce komen van IND en Vreemdelingenpolitie om na te gaan
voor wie dat geldt op dit moment? Om hoeveel mensen gaat het? Deze lastige
groep mag aan het einde van het Terugkeerproject niet als enige overblijven.Wat de peildatum 19 november betreft, is de heer Visser niet gerustgesteld.
Hij kan zich inhoudelijk vinden in de uitspraak van de minister dat een 14–1-brief
in formele zin een aanvraag is en dat er daarom ook formele eisen aan kunnen
worden gesteld. Maar wanneer gaat dit in? Als de minister vasthoudt aan 19 november
dreigt zij gecorrigeerd te worden door de rechter. Dat is niet gewenst. Het
nieuwe beleid moet ingaan per datum van de bekendmaking van de nieuwe eisen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) sluit
zich aan bij de reeds geuite kritiek op 19 november als peildatum. De
minister zegt dat een beroep op de discretionaire bevoegdheid mogelijk blijft,
maar verbindt daar tegelijkertijd allerlei formele eisen aan. Bedoelt de minister
met haar uitspraak dat mensen ook naast de 14–1-brieven de mogelijkheid
hebben om wegens schrijnendheid een beroep te doen op de minister, zonder
dat er hoeft te worden voldaan aan de MVV- en legesvereisten?De minister ontkomt er niet aan, de criteria openbaar te maken waaraan
zij de 14–1-brieven toetst. Een substantieel deel van de Kamer heeft
daar al herhaaldelijk op aangedrongen. De fractie van de ChristenUnie wacht
met spanning op die criteria.Met een percentage van 38% vertrekken er meer mensen met onbekende bestemming
dan dat er begeleid worden uitgezet. Dat is een zorgelijk aantal. Het antwoord
van de minister dat zij in tegenstelling tot de Kamermeerderheid voorstander
is van een gesloten setting, is wat laconiek. Zij wordt uitgenodigd, in tweede
termijn uit te leggen op welke manier zij dit gigantische probleem wil aanpakken.De minister maakt een onderscheid tussen rechtmatig in Nederland verblijvende
mensen die geen recht meer hebben op onderdak en legaal in Nederland verblijvende
mensen. Het schijnt dat mensen die hier rechtmatig verblijven soms geen identiteitsbewijs
krijgen en daardoor behoorlijk in de problemen kunnen komen als zij worden
aangehouden. Is het niet een idee om dat verschil op te heffen, zodat iedereen
die hier rechtmatig verblijft, zich hier gewoon legaal ophoudt? Nu verkeren
mensen in een ondoorzichtige positie, omdat zij hier wel mogen zijn, maar
niet geholpen mogen worden. Wie hier rechtmatig verblijft, moet een identiteitsbewijs
krijgen en er mag zelfs geen intentie zijn om gemeenten te verbieden deze
mensen onderdak te bieden als zij dakloos worden. Hoe moeten gemeenten omgaan
met het openbare orde probleem dat zij krijgen als gezinnen op straat leven?
Welke rechtsgrond ziet de minister om gemeenten te verbieden deze mensen onderdak
te geven?Lang niet alle mensen die hier rechtmatig verblijven, stapelen verzoek
op verzoek, zoals de minister het doet voorkomen. Vaak zitten deze mensen
in een medische procedure. 80% van de mensen in de noodopvang zou een andere
reden hebben om in Nederland te blijven. Het is mevrouw Huizinga ook te gemakkelijk
om te spreken van «procedure op procedure stapelen», omdat lang
niet iedereen die een tweede verzoek indient ook daadwerkelijk wordt toegelaten
tot die tweede procedure. Daar zit een selectie tussen van de IND.De heer Van der Staaij (SGP) houdt staande
dat het alleszins redelijk zou zijn als de minister in plaats van 19 november
de datum zou aanhouden van haar eigen brief d.d. 18 maart, waarin zij
duidelijkheid schept over de consequenties van de uitspraak. Wat verzet zich
ertegen van die datum uit te gaan? Ook gezien de jurisprudentie over de vraag
hoe er invulling wordt gegeven aan verschoonbare overschrijdingstermijnen
is moeilijk voorstelbaar dat de rechter het zou afkeuren als de minister ervan
uitging dat pas met haar brief de nodige duidelijkheid is geschapen. De rechter
is altijd bijzonder scherp bij de kwestie van verschoonbare termijnoverschrijdingen
als er rechtstreeks belangen van derden aan de orde zijn. Gaat het echter
vooral om de relatie tussen overheid en burger, dan is er meer ruimte voor
een redelijke en billijke benadering.Komt er niet sowieso een rechterlijke uitspraak over de kwestie van de
verschoonbare termijn, in geval de reactie op een brief van de minister niet
een bezwaarschrift is, maar een beroep dat dus doorgezonden moet worden naar
de rechter? In die gevallen is toch aan de rechtbank de vraag ter beoordeling
of er sprake is van een verschoonbare termijnoverschrijding?Het blijft onduidelijk hoe het zit met mensen die rechtmatig in het land
verblijven en toch niet voor opvang in aanmerking komen. Opvang en rechtmatig
verblijf moeten zo dicht mogelijk bij elkaar worden gebracht. Bij navraag
blijkt het nog erger te zijn dan gedacht. Er zijn situaties waarin iemand
een tweede asielverzoek heeft ingediend en hier mag blijven, maar geen recht
meer heeft op opvang. Dient betrokkene een verzoek om voorlopige voorziening
in om dat te laten beoordelen, mag hij of zij hier weliswaar niet rechtmatig
verblijven, maar wordt er wel berust in zijn of haar aanwezigheid ter plaatse.
Toenmalig minister Nawijn gaf toe dat dit allicht een vorm van gedogen was.
Dit past toch niet, nu het kabinet Balkenende II nog meer hecht aan het niet
langer gedogen? Wil de minister haar systeem op dit punt verhelderen?Geagendeerd is ook een brief over de niet-uitvoering van een motie die
onder de oude Vreemdelingenwet binnengekomen asielzoekers die tijdens de asielprocedure
voor de Nederlandse wet getrouwd zijn, wil vrijstellen van het MVV-vereiste.
Er bestond in de Kamer consensus over dat het niet de bedoeling is, mensen
om louter formele redenen naar het herkomstland te sturen en hen daar maandenlang
te laten verblijven. De minister heeft dit wel willen regelen voor gezinsherenigers,
maar niet voor gezinsvormers, een onderscheid dat de Kamer niet
billijk achtte. Op de fracties van CDA en VVD na hebben alle fracties de motie
ondersteund, dan is het goed gebruik dat de motie door de regering wordt uitgevoerd.
Uitzonderingen zijn mogelijk om klemmende redenen, maar daar is bepaald niet
van gebleken. De heer Van der Staaij heeft zich vergewist dat de motie vanuit
de Kamer nog steeds dezelfde steun heeft. Aangezien er geen dramatische redenen
zijn om van uitvoering af te zien, dient de minister die motie uit te voeren.Mevrouw Lambrechts (D66) vindt het tempo van
de afhandeling van de 26 000 uitgeprocedeerden hoog, evenals het aantal
verstrekte verblijfsvergunningen. Ongeveer de helft van die vergunningen is
op andere gronden verstrekt. Zitten daar categorieën bij die zo duidelijk
zijn dat zij met voorrang verblijfsvergunningen kunnen krijgen? Dit zou het
mogelijk maken om versneld aan de inburgering te beginnen.Het aantal MOB'ers is groot, al zijn daar heel verschillende cijfers over.
Ook de herkomst van de illegalen blijft onduidelijk. Hoeveel van hen zijn
afgewezen asielzoekers? Wie wil weten of het terugkeerbeleid succesvol is,
zal toch moeten weten waar de afgewezen asielzoekers uiteindelijk blijven.
Mede ingegeven door de aanbeveling van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken
(ACVZ) wordt de minister verzocht om concreet onderzoek te doen naar de vraag
wie er van de afgewezen asielzoekers in Nederland blijft en hoe daarmee beter
kan worden omgegaan.In de aanloop naar het geplande gesprek met de minister over de opvang
heeft mevrouw Lambrechts behoefte aan informatie over hoe de praktijk in Nederland
zich verhoudt met de Europese richtlijn en met de praktijk in andere landen.
Is wat Nederland doet in overeenstemming met de Europese richtlijn? Hoe gaan
andere landen om met kwetsbare groepen?Wat is de stand van zaken ten aanzien van het gescheiden uitzetten van
gezinnen? Wil de minister de Kamer de cijfers daarover doen toekomen?Wat de 14–1-brieven betreft, is ook mevrouw Lambrechts onduidelijk
hoe die mensen konden weten wat de formele eisen voor hun aanvraag waren,
voordat de minister deze zelf op papier heeft gezet. De minister zal wel mogen
doen wat zij doet, maar de vraag blijft of dat wel verstandig is.Tot slot hoopt mevrouw Lambrechts dat de toestand rondom de 14–1-brieven
geen invloed zal hebben op de laatste toets die de LTG uitvoert op de schrijnendheid
van individuele gevallen, voordat mensen het land moeten verlaten. Graag hoort
zij de minister bevestigen dat die twee zaken losstaan van elkaar.De heer De Vries (PvdA) vervolmaakt de unanimiteit
van de Kamer op het punt van 19 november als peildatum. De minister heeft
zelf ruimschoots de tijd genomen om met haar gehele apparaat de precieze gevolgen
van de uitspraak van de Raad van State uit te zoeken. Dat heeft – na
vier maanden – geleid tot een duidelijke brief. Hoe kan de minister
dan van de betrokkenen verwachten dat zij direct alles weten en begrijpen?
De datum van haar brief aan de Kamer lijkt een redelijker peildatum dan 19 november.Wat betreft de MVV-procedure en de motie die door de Kamer is aangenomen,
is een revisie gewenst van de argumenten die de minister bezigt. Omdat het
gaat om mensen die nog onder de oude Vreemdelingenwet vallen, zijn de argumenten
voor gezinsvormers en -herenigers vrijwel identiek. Een aanzuigende werking
is uitgesloten.Uit onderzoek van de reeds afgehandelde 10 000 van de 26 000
dossiers blijkt dat ongeveer 40% van de 10 000 een vergunning krijgt
en 20% een asielvergunning. Kan de Kamer met enige voorrang gegevens krijgen
over de duur van deze procedures? Als de minister in dit tempo doorgaat, duurt
het nog twee jaar, terwijl het ondertussen kan gaan om mensen die hier al
acht of tien jaar in een procedure zitten. 36% van de mensen vertrekt MOB
of wordt administratief uitgeschreven. Een aantal daarvan blijft
in Nederland. De minister kondigde op 9 februari 2004 een sluitend terugkeerbeleid
aan, om illegaliteit en onrust te voorkomen. Van een sluitend beleid is geen
sprake, nu van de 10 000 mensen 76% alsnog een vergunning krijgt, terwijl
de rest op straat terechtkomt, verdwijnt of MOB vertrekt. De minister moet
toch meer kunnen melden dan«zij zijn vertrokken»? Velen hebben
het geld niet om naar Ter Apel te gaan teneinde daar een stempel te halen
en zich opnieuw aan te melden.De minister maakte in eerste termijn verschil tussen rechtmatig verblijf
en legaal verblijf. Het ging om mensen die rechtmatig in Nederland zijn, maar
waarvoor geen opvang wordt verzorgd en mag worden verzorgd van de minister.
Wat is precies het verschil tussen rechtmatig en legaal verblijf? Het is onaanvaardbaar
te stellen dat mensen zonder eigen bron van inkomen hier wel mogen blijven,
maar dat niemand hen aan onderdak of voedsel mag helpen.MOB'ers blijken een stempelplicht te hebben in Ter Apel. Ook wie een 14–1-brief
wil sturen of een asielverzoek wil indienen, moet maar naar Ter Apel. Waarom
kan dat niet ook in een van de andere vestigingen van de IND?De minister licht nogmaals toe dat zij bezwaarschriften
die binnen vier weken na 19 november zijn ingediend, in beginsel als
ontvankelijk in behandeling neemt. Indien zich in een individueel geval bijzondere
omstandigheden hebben voorgedaan, die met zich meebrengen dat van de vreemdeling
redelijkerwijs niet kan worden gevergd dat binnen vier weken bezwaar is gemaakt,
kan ook een bezwaarschrift ingediend buiten de termijn van vier weken na 19 november
2004 ontvankelijk worden geacht. Wel moet de vreemdeling deze bijzondere omstandigheden
kunnen onderbouwen.De uitdrukking «bepalingen van openbare orde» is bestuursrechtelijk
jargon voor rechtsregels die de rechter ook moet toepassen als de partijen
daar niet om vragen en zelfs tegen de uitdrukkelijke wil van de partijen in.
De rechter stelt dus zelfstandig vast of de bezwaar- en beroepstermijn is
overschreden en of die overschrijding verschoonbaar is, zelfs dan als het
bestuursorgaan zelf van die termijnoverschrijding helemaal geen punt wil maken.
Volgens vaste jurisprudentie is een termijnoverschrijding slechts verschoonbaar
indien de belanghebbende bezwaar heeft gemaakt zo spoedig mogelijk nadat hij
daartoe redelijkerwijs in staat was. In de jurisprudentie is «zo spoedig
mogelijk» bij wijze van vuistregel ingevuld tot binnen twee weken. Gelet
op de bijzondere situatie bij de 14–1-brieven – in het antwoord
op deze brieven was geen rechtsmiddelenclausule opgenomen – en door
een uitspraak van de rechter blijkt de reactie op de 14–1-brief toch
een besluit te zijn en dus appellabel, acht de minister de termijn van vier
weken in plaats van twee ná de uitspraak van de Afdeling bestuursrecht
passend.Gevraagd is naar het risico op vernietiging door de rechter wanneer de
minister vasthoudt aan 19 november. De Raad van State heeft beslist dat
een 14–1-brief een aanvraag is. Volgens artikel 16 van de Vreemdelingenwet
2000 kan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning worden
afgewezen indien de vreemdeling niet beschikt over een geldige MVV, over een
geldig document voor grensoverschrijding, niet zelfstandig en duurzaam beschikt
over voldoende middelen of een gevaar vormt voor de openbare orde. In artikel
3.71 van het Vreemdelingenbesluit wordt dit nog verder uitgesplitst. De aanvraag
tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd bedoeld in
artikel 14 van de wet wordt afgewezen indien de vreemdeling niet beschikt
over een geldige MVV. De minister zou afwijken van deze jurisprudentie als
zij een datum later dan 19 november zou aanhouden. Ook de juristen die
de minister heeft geraadpleegd, achten het risico op vernietiging door de
rechter groter als de minister een latere datum kiest.Een brief die op 1 december is geschreven, is eveneens een aanvraag
in de zin van de Awb. De wet noemt bepaalde eisen waaraan een aanvraag moet
voldoen. Vanaf de datum van de Afdelingsuitspraak is een brievenschrijver
als aanvrager te beschouwen en mogen er wettelijke eisen worden gesteld aan
de brief.Moet de rechter ook de ontvankelijkheid beoordelen van reacties die als
beroepschrift moeten worden aangemerkt? In gevallen waarin een reactie op
de 14–1-brief ziet op het antwoord op een verzoek om heroverweging van
de afwijzing van de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd, zou de reactie
als beroepschrift moeten worden doorgezonden aan de rechtbank. De behandeling
van een beroepschrift zal vaak leiden tot vernietiging van het besluit. De
antwoorden op de verzoeken om heroverweging van de afwijzing van de verblijfsvergunning
asiel waren ingericht als eenvoudige antwoordbrieven en voldoen als regel
dus niet aan de motiveringseis. Omdat vernietiging van het besluit een onnodige
aanslag op de capaciteit van alle organisaties in de keten zou betekenen,
zal in die gevallen het antwoord op het verzoek om heroverweging worden ingetrokken
en een nieuwe, voldoende gemotiveerde beslissing worden geslagen.Volgens de minister is er geen ongelijkheid ontstaan tussen de mensen
die hun 14–1-brief vóór 19 november hebben geschreven
en hen die dat ná die datum deden. Het is nooit de bedoeling geweest
dat de discretionaire bevoegdheid van de minister open zou komen te staan
voor bezwaar en beroep. Het ministerie is verrast door de uitspraak van de
Raad van State en heeft het beleid daarop aangepast.De minister herhaalt dat het niet mogelijk is, beoordelingscriteria aan
te geven. Het gaat om unieke zaken. Indien er een beroep wordt gedaan op bepaald
beleid, zal daarop in de motivering worden ingegaan. Dat geldt ook indien
de vreemdeling een gemotiveerd beroep doet op het gelijkheidsbeginsel. In
gevallen waarin de minister geen gebruik wil maken van haar discretionaire
bevoegdheid, zal zij aangeven dat zij daartoe geen aanleiding gevonden heeft.
Niet ieder besluit hoeft gemotiveerd te worden. De Raad van State heeft geen
kritiek geuit op de huidige praktijk van het ministerie. De minister ziet
dan ook geen aanleiding voor veranderingen.De bestaande ruimte in de LTG-fase voor een schrijnendheidstoets blijft
onveranderd. Het dossier wordt in zijn geheel bezien. De LTG's kunnen zaken
aan de minister voorleggen die zij zal bezien. Is een zaak inderdaad schrijnend,
dan zal de IND de betrokkene uitnodigen om een aanvraag te doen. Daarvoor
hoeven geen leges te worden betaald. De uitspraak van de Raad van State zag
op brieven en hun antwoord en niet op de schrijnendheidstoets.De minister kan niet verbieden dat gemeenten mensen opvangen die rechtmatig
in Nederland zijn, al acht zij het een slecht signaal als de gemeenten dat
doen. Wanneer een overheidsinstantie toch opvang biedt, kan betrokkene daar
het idee aan ontlenen dat hij of zij toch in Nederland mag blijven. Het regeringsbeleid
is dat mensen die een asielprocedure hebben doorlopen, die van de IND en van
de rechter een afwijzende beslissing hebben gehad, moeten terugkeren naar
hun land van herkomst. In plaats van toch weer opvang te bieden aan mensen
die kiezen voor een tweede asielaanvraag, kunnen gemeenten beter duidelijk
aangeven dat de terugkeer van die mensen ter hand wordt genomen.De discussie over de opvang van rechtmatig in Nederland verblijvende personen
wil de minister graag voeren naar aanleiding van de brief waarin zij de Kamer
in juni een pakket van maatregelen zal voorstellen.De minister is in gesprek met de VNG en de gemeenten. Concrete maatregelen
tegen gemeenten die opvang blijven verlenen aan uitgeprocedeerde asielzoekers,
zijn er nog niet. De minister geeft uitleg aan regio's en gemeenten over de
terugkeer van de 26 000, althans de 16 000 uitgeprocedeerden die
er nu nog zijn. Mocht dat nodig blijken, dan zal de minister samen
met haar collega Remkes van BZK de gemeenten in kwestie uitnodigen en toespreken.
Haars inziens zit er vaart genoeg in het terugkeerproces en steeds meer gemeenten
werken eraan mee.De minister deelt de zorg over de huisvesting van statushouders. Zij werkt
er met haar collega van VROM en de provincies hard aan, de achterstanden in
te lopen. Dat geschiedt in overleg met de VNG. De gewijzigde Huisvestingswet
biedt het Rijk nu ook de mogelijkheid, toezichthouders te sanctioneren als
de taakstelling niet wordt gehaald. De VNG heeft toegezegd dat de achterstand
op 1 juli zal zijn ingelopen.Er kan binnen het project Terugkeer voorrang worden gegeven aan bepaalde
vastomlijnde groepen. Niet alle vreemdelingen zijn uitgeprocedeerd. Sommigen
hebben een asielprocedure open staan, anderen een reguliere aanvraag. De minister
wil voorlopig op de ingeslagen weg doorgaan.Het is niet gebruikelijk dat leden van het kabinet aangenomen moties niet
uitvoeren. In het geval van de motie-Van der Staaij c.s. meent de minister
daar een reden voor te hebben. In de motie is er slechts sprake van vrijstelling
voor asielzoekers die voor de wet in Nederland zijn getrouwd. In de vreemdelingenregelgeving
zijn echter alle relatievormen gelijkwaardig, al verschillen de eisen om een
en ander aan te tonen. De vrijstelling zou dus ook moeten gelden voor geregistreerde
partnerschappen en in feite voor iedere vorm van relatie die hier te lande
is aangegaan. Juist op het punt van de hier ontstane relaties vormt de bewijslast
voor de vreemdeling en de controleerbaarheid voor de uitvoerende diensten
een knelpunt. Waarborgen dat er geen sprake is van een schijnrelatie zijn
er niet. Verblijft de partner nog in het buitenland en wacht daar op de verstrekking
van een MVV, dan is er sprake van een complete procedure. Het feit dat beide
partners de nodige inspanningen moeten doen, geeft meer waarborgen. Als vrijstelling
van het MVV-vereiste mogelijk wordt, voordat er gekeken is of er aan alle
voorwaarden wordt voldaan, zullen er opnieuw veel procedures gestart worden.
Bovendien is de omvang van de groep aanvragers onbekend. Van een duidelijk
afgebakende groep is geen sprake. De minister zal nogmaals kijken of het mogelijk
is te doen wat de motie vraagt, maar er zijn redenen waarom zij meent dat
gezinsvormers niet moeten worden vrijgesteld van het MVV-vereiste.De minister zal de gevraagde gegevens over de opvangpraktijk in andere
landen doen toekomen aan de Kamer.Ook de minister is niet blij met de onduidelijkheid over opvang versus
rechtmatig verblijf. Zij zal er in de brief van juni op terugkomen en aangeven
hoe zij meent de duur van het rechtmatig verblijf in Nederland zoveel mogelijk
te kunnen verkorten.Van alle staandegehouden illegalen zijn slechts 38% uitgeprocedeerde asielzoekers.
De politie is op dit moment met onderzoek bezig. De heer Engbersen kwam in
eerder onderzoek uit op 8 à 10% voormalige asielzoekers onder de illegalen.De minister acht het project Terugkeer inmiddels op stoom. Vanzelfsprekend
wordt er ook gewerkt aan lastige gevallen zoals ongewenst verklaarde vreemdelingen.
Soms leidt de behandeling binnen het project Terugkeer alsnog tot een ongewenstverklaring.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Justitie,BeukerXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (Groep Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA),
ondervoorzitter, Wolfsen (PvdA), Jan de Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA),
Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA),
Griffith (VVD), Van der Laan (D66), Visser (VVD), Azough (GroenLinks).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA),
Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Örgü
(VVD), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Karimi (GroenLinks), Vergeer (SP),
Hermans (LPF). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29344-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl