Misbruik belastingen, sociale zekerheid en subsidies; Verslag algemeen overleg van 14-2-2002 inzake Marokko en de export van uitkeringen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 17050, nr. 228

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

17050 nr. 228

04-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 17050Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
17 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale
zekerheid en subsidiesnr. 228VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 maart 2002De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 14 februari 2002 overleg gevoerd met minister Vermeend
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en staatssecretaris Hoogervorst van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief van de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, de minister van Buitenlandse Zaken en de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 8 februari 2002, inzake Marokko
en de export van uitkeringen (17 050, nr. 227).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Harrewijn (GroenLinks) maakt uit de
brief van de regering op dat de Marokkaanse regering onvoldoende meewerkt
bij de controle van bezit in Marokko van Marokkaanse Nederlanders die een
beroep doen op de Algemene bijstandswet. Als drukmiddel op de Marokkaanse
regering heeft het kabinet onlangs besloten om verdragen op te schorten die
afspraken bevatten over de kinderbijslag, de WAZ, de WAO, de AOW-toeslag en
de Algemene nabestaandenwet. Het is begrijpelijk dat de Marokkaanse regering
onder druk wordt gezet om een goede controle in het kader van de Algemene
bijstandswet toe te staan, maar het is onterecht dat die druk wordt uitgeoefend
ten nadele van onschuldige mensen. Er kan op deze manier een praktijk ontstaan
waarin mogelijke fraudeurs hun uitkeringen keurig ontvangen en anderen, die
met die fraudezaken niets van doen hebben, worden gestraft door geen kinderbijslag
te ontvangen voor een nieuw geboren kind. Het is onethisch dat onschuldigen
worden gestraft, zeker omdat die straf op basis van de Marokkaanse afkomst
plaatsvindt.Een en ander laat onverlet dat het probleem rond de bijstand moet worden
opgelost. Om welke redenen weigeren de Marokkaanse autoriteiten de afspraak
om met een gemeenschappelijk comité te controleren na te komen? De
Marokkaanse regering heeft aangeboden om in plaats van het toestaan van controles
in het kadaster een verklaring van niet-belastingplichtigheid te verstrekken
aan Marokkanen die een beroep doen op de Nederlandse bijstand. Waarom acht
de Nederlandse regering die verklaring onvoldoende? Is het niet
raadzaam om voor een bepaalde periode te controleren aan de hand van die verklaringen?
Op die manier zou nagegaan kunnen worden of deze methode van controle afdoende
is.Als het nodig is om de Marokkaanse overheid onder druk te zetten, zijn
er dan andere opties voorhanden dan het stopzetten van andere uitkeringen;
zijn er bepaalde diplomatieke stappen te nemen of kunnen economische sancties
worden opgelegd? Hebben de bewindslieden van SZW overleg gevoerd met het ministerie
van Buitenlandse Zaken over manieren van pressie die de Marokkaanse regering
directer zouden treffen?Het is de vraag of het opzeggen van de socialezekerheidsverdragen met
Marokko juridisch houdbaar is. Het is mogelijk dat individuele rechthebbenden
de zaak voorleggen aan het Europese Hof. Is het opzeggen van de verdragen
juridisch toelaatbaar in het kader van het Verdrag voor de rechten van de
mens?Het stopzetten van de uitkeringen, onder meer van de kinderbijslag, kan
leiden tot ongewenste gedragseffecten. Uit de Marokkaanse gemeenschap komen
berichten dat sommigen voornemens zijn om nieuwgeboren kinderen en zwangere
partners over te laten komen naar Nederland om de kinderbijslag veilig te
stellen. Ook onder WAO-gerechtigden neemt de onrust toe vanwege het vermoeden
dat per 1 januari 2003 de WAO-uitkeringen niet meer exporteerbaar zijn.
Het remigratiegedrag zou door een dergelijke maatregel niet gestimuleerd worden.De minister-president heeft enige tijd geleden aangegeven dat het stopzetten
van de kinderbijslag als gevolg van de tegenwerking door Marokko een verkeerde
stap zou zijn. Is hij van mening veranderd?De heer Santi (PvdA) neemt als uitgangspunt
dat alle vormen van fraude bestreden moeten worden. In dat kader moeten afspraken
worden gemaakt over handhaving. De bewindslieden hebben zich vooralsnog voldoende
ingespannen om daartoe afspraken te maken met andere landen. De minister verdient
alle lof voor zijn streven om de regels omtrent de Algemene bijstandswet te
handhaven. Marokko komt evenwel de afspraken over de vermogenstoets aldaar
niet na. Het is op dit punt van belang om te benadrukken dat het alleen om
een akkoord rond de controle van bijstandsgegevens gaat, niet om de naleving
van de verdragen over andere socialezekerheidswetten. Op verschillende manieren
is tevergeefs getracht met Marokko tot overeenstemming te komen. Het kabinet
heeft daarom besloten om de socialezekerheidsverdragen met Marokko op te zeggen.
Is het in het licht van internationale verdragen juridisch toegestaan om een
dergelijk «paardenmiddel» toe te passen?De fractie van de PvdA steunt het standpunt van de regering dat gemaakte
afspraken nagekomen moeten worden. Het verdient de voorkeur om – via
diplomatieke kanalen – de communicatie in stand te houden. Het opzeggen
van de verdragen zal aan de orde komen bij de behandeling van de betreffende
wetsvoorstellen, voorzien van het advies van de Raad van State.In andere landen, zoals Frankrijk, is de verklaring van niet-belastingplichtigheid
voldoende om aan te tonen dat er geen sprake is van bezit in Marokko. Wat
is er op tegen om die verklaring ook in Nederland te accepteren? Welke andere
mogelijkheden zijn er op dit punt? Welke verzoeken zijn er tot nu toe aan
de Marokkaanse overheid gericht?De regering heeft aangegeven dat er in tientallen gevallen sprake is van
vermoeden van fraude. Volgens de Algemene bijstandswet kan op grond van die
vermoedens worden opgetreden; betrokkenen voldoen immers niet aan de verplichting
om informatie te verstrekken. Waarom kunnen deze mensen niet worden aangepakt
zonder controle in Marokko uit te voeren? Kunnen verdachten wellicht een uitvoerend
ambtenaar van de Algemene bijstandswet machtigen om onderzoek te verrichten
in Marokko? Het is van belang dat duidelijk wordt of er een andere weg openligt in
deze zaak dan het opzeggen van de verdragen. Het is in dit verband positief
dat de Marokkaanse autoriteiten onlangs zelf weer contact hebben gezocht om
het probleem te bespreken.Het is betreurenswaardig dat in de Marokkaanse gemeenschap door deze affaire
onrust is ontstaan. Het is dan ook goed om duidelijk te maken dat het eventueel
opzeggen van de verdragen alleen gevolgen zal hebben voor nieuwe aanvragen,
niet voor reeds verstrekte uitkeringen en kinderbijslagen. Het beeld dat door
de Marokkaanse gemeenschap op grote schaal gefraudeerd wordt ten aanzien van
kinderbijslag en uitkeringen moet bestreden worden. Kunnen de bewindslieden
benadrukken dat van grootschalige fraude geen sprake is? De Marokkaanse overheid
verleent medewerking bij de controle in het kader van de kinderbijslag en
de WAO. Het moet duidelijk zijn dat er een probleem is rond de medewerking
van Marokkaanse autoriteiten bij de controle op de bijstand, niet rond de
Marokkaanse gemeenschap in Nederland.De heer Van Dijke (ChristenUnie) wil waken
voor sentimenten die worden opgeroepen door het onderscheid maken naar bevolkingsgroepen
bij het verstrekken van uitkeringen en het houden van een debat in een opgeklopte
sfeer. Het is van belang dat slechts de feiten worden besproken.De regering heeft een groot aantal al dan niet diplomatieke stappen gezet
om tot een oplossing met de Marokkaanse regering te komen. Kan de regering
bevestigen dat de juridische consequenties van vervolgstappen goed doordacht
zijn?Het probleem betreft het vaststellen van de rechtmatigheid van aangevraagde
bijstandsuitkeringen. Is het te eenvoudig om te stellen dat een uitkering
niet kan worden verstrekt als de rechtmatigheid ervan niet kan worden vastgesteld?
Zijn de bewindslieden van mening dat daarbij ook het stopzetten van de bijstandsuitkeringen
in Nederland aan de orde is?Uit de stukken lijkt naar voren te komen dat de Nederlandse regering de
Marokkaanse overheid niet vertrouwt. Is het kabinet van mening dat in Marokko
zodanig sprake is van corruptie dat een correcte uitvoering van het verdrag
aldaar niet in goede handen is?De Marokkaanse autoriteiten worden door Nederland ervan beschuldigd, zich
niet te houden aan gemaakte afspraken. Is in het verdrag expliciet aangegeven
wat de Nederlandse regering van Marokko vraagt? Is er geen sprake van een
interpretatieverschil? Worden er op dit punt andere eisen gesteld aan Marokko
dan aan bijvoorbeeld Turkije of Suriname? Het is overigens verbazend dat landen
zoals Duitsland, België en Frankrijk in dezen geen problemen lijken te
hebben met Marokko.Het dilemma dat zich in deze zaak voordoet, is dat mensen worden getroffen
die op zich met de bijstand niets van doen hebben. In dit morele dilemma moeten
bepaalde keuzes worden gemaakt. Waarom kiest het kabinet voor deze sanctie?
Er had immers ook besloten kunnen worden tot het verbreken van diplomatieke
contacten of het opleggen van handelssancties.Bij het opzeggen van de verdragen is de proportionaliteit van de te nemen
maatregelen aan de orde. Hoeveel vermoedens van fraude zijn er momenteel?
Over welke bedragen gaat het daarbij? Het opzeggen van de verdragen mag niet
worden ingegeven door het al dan niet lijden van gezichtsverlies.Mag ervan worden uitgegaan dat WAO- en WW-uitkeringsgerechtigden niet
in strijd handelen met de gestelde criteria en beschikbaar zijn voor arbeidsmarktmogelijkheden
en herkeuringen?Zijn de gevolgen van de te nemen maatregelen, zoals de juridische houdbaarheid
voor de rechter en remigratievoornemens, in kaart gebracht?Als een land een verdragsverplichting niet nakomt, komt het verdrag als
zodanig ter discussie te staan. Het is evident dat een en ander tot vervelende maatregelen kan leiden. De Nederlandse regering heeft evenwel
geruime tijd gepoogd, tot een goede oplossing te komen. De gevolgen van de
te nemen maatregelen zijn dan ook volledig toe te schrijven aan de Marokkaanse
regering. Het beleid van de Nederlandse regering ten aanzien van de kenbaar
gemaakte stappen, verdient ondersteuning.De heer Van der Staaij (SGP) wijst op het
verschil van inzicht tussen Marokko en Nederland: de controle in de kadasters
is in Nederlandse ogen gerechtvaardigd, maar in Marokkaanse ogen een onaanvaardbare
inbreuk op de soevereiniteit. Het Nederlandse uitgangspunt is evenwel te rechtvaardigen
omdat het in het kader van voorkoming en bestrijding van bijstandsfraude van
wezenlijk belang is om inzicht te verkrijgen in het onroerendgoedbezit van
Nederlandse bijstandsgerechtigden in Marokko. Kan de regering aangeven waarom
het akkoord van 8 mei 2001 niet wordt nagekomen? Ontkent Marokko de juiste
totstandkoming van het akkoord?De Marokkaanse overheid is bereid, een verklaring van niet-belastingplichtigheid
af te geven, maar de Nederlandse overheid is van mening dat deze verklaring
onvoldoende garanties biedt. Kunnen de bewindslieden dit standpunt toelichten?
Andere landen nemen genoegen met die verklaring maar het is maar de vraag
of een land zoals Frankrijk net zozeer hecht aan een effectieve controle op
uitkeringen als Nederland.Het verlangen van Nederland om inzage te verkrijgen in gegevens is principieel
gerechtvaardigd; het controleren op rechtmatigheid van te verstrekken uitkeringen
staat voorop. Bij de verificatie van gegevens in het Marokkaans bevolkingsregister
in het kader van de kinderbijslag doen zich geen problemen voor. Het is daarom
bevreemdend dat inzage in het kadaster ter controle van bijstandsuitkeringen
wordt afgewezen. Waarom wordt in dezen een striktere benadering gehanteerd?
Juist door het optreden van de Marokkaanse autoriteiten wordt de suggestie
gewekt dat er sprake is van misstanden.Uit de stukken blijkt dat via diplomatieke weg niet tot een bevredigende
oplossing kon worden gekomen. Kunnen de bewindslieden aangeven of er op dit
punt sprake is van nieuwe ontwikkelingen? Uit de stukken blijkt tevens dat
het opzeggen van de verdragen niet een straf maar een middel is om de Marokkaanse
overheid alsnog te bewegen om controle op eigendom in Marokko toe te staan.
Is het overigens mogelijk om bijstandsuitkeringen stop te zetten bij een vermoeden
van fraude, ongeacht de bijkomstigheid dat bewijsmateriaal moeilijk te achterhalen
is?Maatregelen om de Marokkaanse overheid te bewegen om mee te werken, kunnen
ook genomen worden op het terrein van de export van uitkeringen. Het stopzetten
van de kinderbijslag is in dit opzicht een goede maatregel; weliswaar ligt
het probleem bij de bijstand, maar de uitkeringen vallen beide onder de socialezekerheidswetten.
Het gaat om een effectieve handhaving op het gebied van de sociale zekerheid.Het stopzetten van de kinderbijslag naar Marokko na 1 juli 2002 zou niet
op juridische obstakels behoeven te stuiten omdat de verdragen nog niet geratificeerd
zijn. De vraag is wat de situatie op dit moment is: is er momenteel een rechtsgrondslag
aanwezig om uitkeringen over te maken?Nederland lijkt niet nodeloos zwaardere middelen in te zetten dan nodig
is. De maatregelen staan in proportie tot het te bereiken doel; bestaande
rechten worden ontzien, per 1 juli 2002 worden geen nieuwe kinderbijslaguitkeringen
overgemaakt naar Marokko en de opzegging van de socialezekerheidsverdragen
wordt voorbereid. Deze beleidslijn verdient steun.Mevrouw Verburg (CDA) is van mening dat de
vriendschappelijke relatie tussen Marokko en Nederland gebaat is bij helderheid.
Aan de sociale zekerheid zijn behalve rechten ook plichten gekoppeld. Verder
moet het sociaal beleid over de Nederlandse grenzen op gelijke manier worden
gevoerd. Het bestaan van onduidelijkheid en het gedogen van ongelijk beleid brengt een aantal risico's met zich. Ten eerste hebben uitkeringsgerechtigden
die te goeder trouw zijn belang bij effectieve controle en harde aanpak van
fraude; deze zijn nodig om het draagvlak ten aanzien van sociale zekerheid
en de export van uitkeringen te versterken. Ten tweede kunnen onduidelijkheid
en gedogen tot gevolg hebben dat meer landen proberen, verdragsverplichtingen
te omzeilen. Ten derde zal onduidelijkheid over deze kwestie leiden tot gezichtsverlies
voor Nederland. Met het oog op deze risico's dient het beleid van de Nederlandse
regering gesteund te worden; drukmiddelen zijn alleen effectief als sancties
daadwerkelijk worden opgelegd.De verhouding tussen Nederland en Marokko lijkt op het punt van verdragen,
akkoorden en de Wet beperking export uitkeringen te verharden; hoe heeft het
zover kunnen komen? Heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken deze ontwikkeling
voorzien? Welke rol speelt de minister van Buitenlandse Zaken in deze zaak?Vanaf medio 2000 tot 21 februari 2001 was controle en onderzoek in
Marokko mogelijk. Om welke reden is die mogelijkheid opgezegd? Waarom hebben
de bewindslieden dit punt niet eerder opgehelderd? De onduidelijkheid hierover
heeft mede geleid tot speculaties over fraude, over drugsgeld en over ander
misbruik van de bijstand; vanuit Nederland zouden Marokkaanse belangengroepen
bij de Marokkaanse overheid hebben aangedrongen op het weigeren van controle
door Nederland. Deze geruchten hadden voorkomen kunnen worden door duidelijkheid
te verschaffen. Kunnen de bewindslieden aangeven hoeveel gevallen van fraude
zijn geconstateerd in de periode waarin gecontroleerd werd? In hoeveel gevallen
heeft een en ander geleid tot het stopzetten of corrigeren van een uitkering?Doen zich ook met andere landen problemen voor bij het uitvoeren van verdragen
zoals gesloten met Marokko? Op welke wijze lossen andere Europese lidstaten
problemen op dit gebied op?De heer Wilders (VVD) stelt dat het kabinet
goed en zorgvuldig heeft gehandeld ten aanzien van de ontwikkelingen rond
de socialezekerheidsverdragen met Marokko. De bewindslieden hebben kortgeleden
besloten, over te gaan op betreurenswaardige maar noodzakelijke harde maatregelen.
In de brief van 8 februari staan de pogingen vermeld die Nederland ondernomen
heeft om de problemen op te lossen. De rol van de minister-president wordt
daarin evenwel buiten beschouwing gelaten. Heeft minister-president Kok in
de afgelopen periode contact gehad met de socialistische Marokkaanse president
Youssoufi?Nederland moet in staat worden gesteld om zelfstandig te controleren op
bijstandsfraude in de kadasters van Marokko. Deze eis van de Nederlandse regering
verdient dan ook alle steun. Beschouwen de bewindslieden dit punt als ononderhandelbaar?Om welke reden is de ongehinderde toegang tot de kadasters in Marokko
van de Nederlandse sociaal attaché in februari 2001 plotseling stopgezet?
Ook het glasheldere akkoord van 8 mei 2001, waarna een comité
van Nederlanders en Marokkanen is opgericht om in de kadasters te controleren,
is niet nagekomen door de Marokkaanse regering. Daaropvolgende diplomatieke
missies waren niet succesvol. Deze gang van zaken doet de reputatie van de
Marokkaanse regering geen goed.Het kabinet is terecht van mening dat er geen verschil mag zijn tussen
de wijzen van uitvoering van de verschillende uitkeringen. Een verdrag over
uitkering A kan dan ook niet geratificeerd worden als controle op uitkering
B door het betrokken land wordt verhinderd. Een verdrag wordt immers gesloten
op basis van vertrouwen. Gelet op de ontwikkelingen is het beëindigen
van de kinderbijslag vanaf 1 juli en het opzeggen van de verdragen uitsluitend
te wijten aan het gedrag van de Marokkaanse regering. Het is uiteraard wenselijk
dat toegang tot de kadasters alsnog gerealiseerd wordt; het probleem kan op
zeer korte termijn worden opgelost als Marokko tot inkeer komt.
Als daartoe evenwel niet wordt overgegaan, moet Nederland het voornemen om
de verdragen op te zeggen handhaven.Kan het kabinet aangeven of er ook met andere landen, zoals Turkije, sprake
is van problemen?In de Trendrapportage handhaving 2001 worden ook problemen met Marokko
gesignaleerd ten aanzien van WAO-keuringen. Zijn die problemen inmiddels opgelost?De ontwikkelingen van de afgelopen periode leiden opnieuw tot de vraag
of met het neerwaarts bijstellen van de kinderbijslag niet een aantal problemen
kunnen worden opgelost. De kinderbijslag voor drie kinderen is in Marokko
gelijk aan een maandsalaris, hetgeen op zijn minst vreemd te noemen is.De heer Bakker (D66) concludeert dat de door
het kabinet voorgenomen maatregelen onvermijdelijk zijn tenzij de Marokkaanse
regering alsnog een andere houding aanneemt. Kunnen de bewindslieden bevestigen
dat er inderdaad geen alternatieve mogelijkheden zijn? Is het wellicht mogelijk
om Marokkaanse juristen in te schakelen die wel toegang krijgen tot kadasters?
Kunnen handelssancties worden opgelegd? Kan over deze zaak contact worden
opgenomen met koning Mohammed of met president Youssoufi via de socialistische
Internationale? Is het mogelijk om rechtstreekse maatregelen via de bijstand
te treffen?Ervan uitgaande dat bovengenoemde alternatieven beproefd zijn of problemen
met zich brengen, is het besluit van de Nederlandse regering noodzakelijk
en terecht. Als de bestaande situatie wordt gedoogd, wordt daarmee een verkeerd
signaal afgegeven. Met het niet controleren op fraude in Marokko zou onrecht
worden gedaan aan de uitkeringsgerechtigden in Nederland aan wie sancties
vanwege onrechtmatigheid zijn opgelegd.Op welke wijze verloopt de controle op bijstandsfraude in andere landen?
Bedoelt de Nederlandse regering met de harde maatregelen ook een signaal af
te geven naar andere landen?Het dilemma dat zich momenteel voordoet, is dat anderen de dupe worden
van de maatregelen die in de richting van de Marokkaanse regering genomen
worden. Het is van belang dat de Nederlandse regering op dit punt niet bijdraagt
aan negatieve beeldvorming. Er doet zich een conflict voor met de Marokkaanse
regering, niet met Marokkanen in Nederland. Uiteraard is het zeer wenselijk
dat de genomen stappen tot medewerking vanuit Marokko leiden. In dat verband
is het van groot belang dat er helderheid is over het Nederlands standpunt;
zowel het kabinet als de Kamer moeten duidelijk aangeven dat zij voornemens
zijn om de maatregelen te voltrekken.Het kabinet is voornemens om vanaf 1 juli 2002 geen nieuwe rechten
op kinderbijslag te verlenen. Kunnen de bewindslieden bevestigen dat voor
een kind dat op 2 juli in Marokko geboren wordt, het eerste kwartaal
waarover recht op kinderbijslag bestaat het laatste kwartaal is, en dat de
eerste uitbetaling daarvan op 1 januari plaatsvindt? In dat geval zou het
gevolg van de stopzetting van de kinderbijslag pas over tien maanden merkbaar
zijn.De heer De Wit (SP) gaat uit van het standpunt
dat fraude met bijstand niet toegestaan mag worden. Marokkanen en Nederlanders
moeten in dezen gelijk behandeld worden. De Algemene bijstandswet staat evenwel
los van de Wet beperking export uitkeringen en geldt voor mensen die in Nederland
wonen en niet op een andere manier in een eigen inkomen kunnen voorzien. Met
Marokko is in mei 2001 een akkoord gesloten dat vanzelfsprekend moet worden
nagekomen; Nederland moet in staat gesteld worden om te controleren op onroerendgoedbezit
in Marokko. De vraag is of het in deze zaak alle Marokkanen in Nederland met een bijstandsuitkering
betreft of slechts bepaalde personen uit die groep. De uitkeringen volgens
de Algemene bijstandswet worden individueel bepaald. Een gemeente moet het
vermoeden dat een betrokkene onroerend goed bezit in het buitenland kenbaar
maken. De uitkering kan in dat geval worden stopgezet en een betrokkene kan
zich vervolgens tot de rechter wenden. De rechter toetst of de vermoedens
van de gemeente steekhoudend zijn.Als er problemen zijn bij de uitvoering van het akkoord van 8 mei
2001, dan moet op hoog niveau gezocht worden naar mogelijkheden om de Marokkaanse
regering onder druk te zetten. Het gaat echter niet aan om onschuldige mensen
te treffen met het stopzetten van de kinderbijslag. Marokko heeft het verdrag
van juni 2000 getekend; ten aanzien van handhaving van en controle op de kinderbijslag
en andere uitkeringen is er dan ook geen probleem. Nederland heeft daarentegen
het voornemen om twee verschillende zaken te koppelen, waarmee het zich schuldig
maakt aan détournement de pouvoir, ofwel machtsmisbruik.Het niet toekennen van kinderbijslag aan nieuwgeborenen leidt ongetwijfeld
tot ongewenste effecten, zoals bepaalde gevolgen ten aanzien van gezinshereniging
en remigratie. Verder dient een verdere toename van de onrust en woede die
naar aanleiding van deze zaak in de Marokkaanse samenleving is ontstaan, voorkomen
te worden.Antwoord van de regeringDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
benadrukt dat er sprake is van een conflict met de Marokkaanse regering, niet
met de Marokkanen. Het betreft een conflict tussen staten. In het kader van
de vriendschappelijke relatie met Marokko is een aantal verdragen gesloten.
Nederland is een van de weinige landen in de wereld dat uitkeringen exporteert
naar het buitenland. De verdragen beslaan het totale pakket van sociale verzekeringen.
In die materie is geen onderscheid in uitkeringen te maken; de betrekkingen
behelzen het totale socialezekerheidspakket, waaronder de bijstand. Het zou
vreemd zijn als een conflict over de uitvoering van de Algemene bijstandswet
onverlet laat dat een verdrag op andere onderdelen ondertekend wordt.Er zijn meerdere pogingen ondernomen om het probleem op te lossen, maar
helaas is er geen positief resultaat behaald. Om die reden is kortgeleden
geconcludeerd dat een socialezekerheidsrelatie met Marokko kennelijk niet
haalbaar is. Een dergelijke relatie is niet mogelijk met een land dat niet
meewerkt. Daaruit vloeit voort dat de relatie wordt verbroken, waardoor nieuwe
gevallen geen beroep daarop kunnen doen. Bestaande rechten worden geëerbiedigd;
daarmee wordt zorgvuldig omgegaan. De door een aantal leden geschetste beeldvorming
is onjuist, want het conflict betreft niet de bijstand maar het totale socialezekerheidspakket.
Het een kan niet los worden gezien van het ander. Het is logisch dat Marokko
de voor Marokkanen gunstige regeling heeft getekend. Het akkoord dat daaraan
verbonden is, wordt echter niet uitgevoerd. Het zou onlogisch zijn om op de
weigering tot uitvoering van dat akkoord geen acht te slaan en de begunstigende
regelingen in werking te laten treden.Gelet op het voorgaande is het onvermijdelijk dat een opzegging van de
socialezekerheidsrelatie aan de orde is. Alle mogelijke alternatieven zijn
overwogen. Het proces van de afgelopen periode is zorgvuldig doorlopen, maar
het Nederlandse kabinet is tot de conclusie gekomen dat het geen relatie wenst
met een land dat zich niet aan afspraken houdt. De eerste stap die in dit
kader wordt gezet, is het stopzetten van de kinderbijslag vanaf 1 juli
2002. Daarna zullen vervolgstappen worden gezet.Marokko heeft controle in de kadasters in eerste instantie toegestaan.
Vrij spoedig na het moment dat Nederland een aantal gevallen van fraude constateerde,
hebben de Marokkaanse autoriteiten verdere controle verhinderd.
Het overleg dat daarop volgde, leidde tot het welbekende akkoord waarin helder
is vastgelegd dat aan een team van Marokkanen en Nederlanders toegang wordt
verschaft tot de kadasters. Marokko houdt zich echter niet aan dat akkoord
en effectieve controle kan daarom niet plaatsvinden. Op hoog niveau zijn gesprekken
gevoerd, maar Marokko is vooralsnog niet bereid om het akkoord na te komen.Het geboden alternatief, het afgeven van een verklaring van niet-belastingplichtigheid,
is na beoordeling door de Nederlandse regering afgewezen. In bepaalde situaties
wordt namelijk een vrijstelling van belastingplicht gegeven, ook als er sprake
is van onroerendgoedbezit. Verder heeft een dergelijke verklaring slechts
betrekking op een van de tweehonderd sectoren. De verklaring van niet-belastingplichtigheid
zou daarom in alle sectoren moeten worden aangevraagd. Er is geen sprake van
onderlinge uitwisseling van gegevens tussen districten. Ook is nieuwbouw gedurende
vijf jaar na ingebruikname vrijgesteld van belastingen. Dit alternatief is
dan ook op geen enkele wijze aanvaardbaar. Overigens moet in beschouwing worden
genomen dat er op 8 mei 2001 reeds gezamenlijk tot een alternatief was
gekomen, namelijk de gezamenlijke controle. De Marokkaanse autoriteiten zijn
na het sluiten van dat akkoord tot het oordeel gekomen dat het niet past in
de staatsrechtelijke structuur van Marokko.Er doen zich op het punt van controle en handhaving geen problemen voor
met andere Europese landen. Nederlandse autoriteiten krijgen voldoende mogelijkheden
om op adequate wijze te controleren. Het conflict spitst zich toe op Marokko.
België, Duitsland en Frankrijk hanteren geen systeem van een export van
uitkeringen. De export van uitkeringen in deze landen hebben betrekking op
eigen staatsburgers; Duitsers, Belgen en Fransen die in een ander land woonachtig
zijn, kunnen hun uitkering in het woonland ontvangen. Hun adressen zijn bekend.
Die situatie verschilt wezenlijk van de Nederlandse.Een onderzoek naar de gedragseffecten van het stopzetten van de uitkeringen
is momenteel niet aan de orde. Bestaande gevallen worden gerespecteerd en
niet aangetast. De voorgenomen maatregelen zijn aangekondigd en als het conflict
niet wordt opgelost, zijn de gevolgen bekend. De Marokkaanse delegatie zal
daarvan op de hoogte worden gesteld. Overigens is de Marokkaanse regering
daarover al eerder geïnformeerd in het kader van de gevoerde onderhandelingen.Het veronderstellen van goede trouw en het bewijzen van kwade trouw is
een van de Nederlandse rechtsprincipes. Een vermoeden van fraude moet om die
reden bewezen worden en kan geen reden zijn om een uitkering stop te zetten.
Bij vermoedens van onroerendgoedbezit is daarom altijd de medewerking nodig
van Marokkaanse autoriteiten om te controleren. Desgevraagd bevestigt de minister
dat de weigering tot medewerking de algemene handhaving van de Algemene bijstandswet
niet ten goede komt.Tot 1 februari 2002 zijn door Nederlandse gemeenten 79 aanvragen tot onderzoek
in Marokko ingediend. De sociaal attaché in Marokko heeft tot eind
2000 65 aanvragen in behandeling genomen. In de korte periode dat controle
werd toegestaan, heeft de attaché zeven aanvragen onderzocht in de
kadasters. In zes gevallen werd vermogen geconstateerd met een waarde van
minimaal 12 000 euro en maximaal 70 000 euro. Na het onderzoek van
die zeven gevallen is verdere controle verhinderd.Van détournement de pouvoir, machtsmisbruik, is geen sprake. Met
Marokko is een regeling getroffen, maar Nederland kan met inachtneming van
de internationale rechtsorde verdragen eenzijdig opzeggen. In verdragen wordt
daarin voorzien. In juridische zin is er dan ook in het geheel geen sprake
van détournement de pouvoir.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stelt dat de minister van Buitenlandse Zaken in een vroeg stadium
betrokken is bij de problemen met Marokko. De minister van Buitenlandse
Zaken heeft de heer Wijnaendts verzocht om missies naar Marokko te ondernemen.
Op die wijze hebben op hoog niveau onderhandelingen kunnen plaatsvinden.Er zijn geen juridische belemmeringen voor het stopzetten van de kinderbijslag
per 1 juli 2002. De toepassing van het WBEU-verdrag is momenteel tijdelijk
en het kan unilateraal worden opgezegd. Voor kinderen die na 1 juli 2002
worden geboren, wordt het recht pas in het kwartaal van 1 oktober stopgezet.De maatregelen ten aanzien van WAO-uitkeringen betreft alleen degenen
in Marokko. De WW-uitkering is niet exporteerbaar omdat deze uitkeringsgerechtigden
beschikbaar moeten zijn voor de arbeidsmarkt. De uitvoering van WAO-keuringen
in Marokko verloopt momenteel goed. Op dat punt is enige vooruitgang geboekt.Nadere gedachtewisselingDe heer Harrewijn (GroenLinks) constateert
dat de verklaring van niet-belastingplichtigheid geen goed alternatief is
voor controle in de kadasters. Daarmee zijn de voorgenomen maatregelen ten
aanzien van de kinderbijslag, de WW en de WAO echter niet gerechtvaardigd.
Nederlandse Marokkanen mogen niet de dupe worden van de weigering van de Marokkaanse
regering. Die regering moet op hoog politiek niveau worden aangesproken op
haar verantwoordelijkheid.De heer Santi (PvdA) steunt het kabinet in
zijn beleid, waarbij het van belang is dat de mogelijkheid wordt geboden om
alsnog tot een vergelijk te komen. Hij is van mening dat de voorgenomen maatregelen
onvermijdelijk zijn; mogelijke alternatieven zijn op goede wijze overwogen
maar niet haalbaar gebleken. De vraag blijft evenwel of individuen op grond
van artikel 14 van het EVRM naar de rechter kunnen stappen. Zijn de bewindslieden
bereid om de Kamer op dit punt periodiek te informeren?Het is goed dat de minister duidelijk heeft gemaakt dat het conflict zich
toespitst op de Marokkaanse regering, niet op de Marokkaanse gemeenschap.
In dit licht moet gewaakt worden voor termen zoals «gedogen» omdat
daarmee geïmpliceerd worden dat bepaalde praktijken van Marokkanen gedoogd
worden.De heer Van Dijke (ChristenUnie) meent dat
het hoge percentage geconstateerde fraudegevallen, zes van de zeven onderzochte
gevallen, een indicatie geeft van het totaal aantal onterecht verstrekte bijstandsuitkeringen.
Handhaaft de minister zijn standpunt dat genoegen moet worden genomen met
een gegevensopgave die niet te controleren is in het land van herkomst of
overweegt hij een aanpassing van de Algemene bijstandswet op dit punt?De heer Van der Staaij (SGP) acht de voorgenomen
maatregelen gerechtvaardigd zolang de Marokkaanse regering medewerking bij
controle weigert. Dit laat onverlet dat een diplomatieke oplossing de voorkeur
heeft. Welke verwachtingen daaromtrent leven er bij de bewindslieden?Mevrouw Verburg (CDA) is ervan overtuigd dat
de Nederlandse regering op alle mogelijke manieren getracht heeft, tot een
oplossing te komen en dat het moment is aangebroken om een drukmiddel met
sanctie toe te passen. Als er geen maatregelen worden genomen, ontstaat het
risico dat het draagvlak voor de socialezekerheidsuitkeringen wordt uitgehold.
In dat verband is het van belang dat alle Kamerfracties zich ondubbelzinnig
uitspreken voor het nemen van de voorgestelde maatregelen. Het zou goed zijn als bij de Marokkaanse gemeenschap betrokken organisaties
hun invloed aanwenden om de Marokkaanse overheid te overtuigen van het belang
van medewerking.De heer Wilders (VVD) steunt de bewindslieden
in het voorgenomen beleid. Het is evenwel betreurenswaardig dat niet alle
fracties ondubbelzinnig steun verlenen op dit punt.De heer Bakker (D66) herhaalt zijn standpunt
dat het onvermijdelijk was om tot de voorgenomen maatregelen te komen. Het
is duidelijk dat alle fracties in de Kamer worstelen met het ontstane dilemma,
namelijk dat onschuldige burgers met de maatregelen getroffen kunnen worden.
Het moet evenwel duidelijk zijn dat de voltallige Kamer die maatregelen steunt.De heer De Wit (SP) wijst op het verdrag van
1972 over de sociale wetten in Nederland: de Ziektewet, de WAO, de Weduwenen
wezenverzekering, de Werkloosheidswet en de kinderbijslagen. De minister weigert
om het verdrag met Marokko ter ratificatie aan de Kamer voor te leggen. De
redenen daarvoor moeten gelegen zijn in de inhoud van dat verdrag en de naleving
en handhaving daarvan. Er kan daarom van machtsmisbruik worden gesproken als
twee zaken gekoppeld worden; er is een probleem met de Algemene bijstandswet
maar er worden maatregelen genomen ten aanzien van de kinderbijslag. De goede
weg in dezen is het afdwingen van nakoming van het akkoord van 8 mei
2001 via diplomatieke kanalen en het in individuele gevallen stopzetten van
uitkeringen.De minister stelt vast dat er sprake is van
Kamerbrede steun voor de voorgestelde maatregelen.De verantwoordelijkheid voor het conflict tussen Nederland en Marokko
ligt bij de Marokkaanse overheid. De Marokkaanse gemeenschap heeft er baat
bij, ook voor het draagvlak van socialezekerheidsuitkeringen, dat een goede
controle kan plaatsvinden. Op korte termijn zal overleg plaatsvinden met een
hoge Marokkaanse delegatie, waarbij er alles aan gedaan zal worden om tot
een akkoord te komen. Het streven is erop gericht het conflict op te lossen
maar het moet mogelijk zijn om het totale pakket van de socialezekerheidsrelatie
effectief te handhaven. Het akkoord van 8 mei 2001 vormt in de gesprekken
het uitgangspunt voor Nederland.Het Nederlands recht kent geen omkering van bewijslast. Een aanpassing
van de Algemene bijstandswet om bij een vermoeden van fraude de uitkering
te kunnen stopzetten, is dan ook niet mogelijk. In dat geval zou goede trouw
bewezen moeten worden.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,NavaXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA) en Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Ten Hoopen
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA) en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-17050-228.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl