Wijz. Telecommunicatiewet i.v.m. herziening nationale beleid t.a.v. aanleg kabels openbare elektr. communicatienetwerken; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29834, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

17-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29834 nr. 7

15-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenOndergrondse infrastructuurEigendom van nettenRegierol GemeentenBelemmeringenwetten en gedoogbeleidMantelbuizenMeldingsplichtJurisprudentieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29834Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 834Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met een herziening van
het nationale beleid ten aanzien van de aanleg van kabels ten dienste van
openbare elektronische communicatienetwerkennr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 15 maart 2005AlgemeenMet belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Economische Zaken. Ik ben de leden van de fracties van het
CDA, de PvdA en de VVD erkentelijk voor de voortvarende aanpak van de behandeling
van het wetsvoorstel. Hieronder zal ik op de vragen en beschouwingen in gaan.
Ik hoop dat de beantwoording mag bijdragen aan een spoedige afronding van
het wetsvoorstel. Bij de beantwoording is in beginsel de volgorde van de vragen
uit het verslag gevolgd. In een enkel geval zijn de met elkaar verband houdende
vragen van twee verschillende fracties samengevoegd en zijn de vragen in hun
onderlinge samenhang beantwoord.Ondergrondse infrastructuurDe leden van de fractie van het CDA merkten op dat over ondergrondse infrastructuur
momenteel diverse discussies worden gevoerd. Zij noemden de toepassing van
fiscale regelingen (bijvoorbeeld onroerende zaak belasting, precariorechten),
registratiesystemen voor ondergrondse leidingen zoals uiteengezet in de brief
van de minister van 23 november 2004 en de eigendom van infrastructuur,
zoals energie-, water-, riolerings- en telecommunicatienetten. Het voorliggende
wetsvoorstel, zo gaven zij aan, regelt maar één element van
die problematiek, namelijk de verplichting van eigenaren om de aanleg van
telecommunicatie-infrastructuur te gedogen. Deze leden vroegen zich af waarom
het wetsontwerp uitsluitend dit aspect regelt en niet een integrale benadering
bevat van alle aspecten van ondergrondse infrastructuur. Zij wilden graag
een nadere toelichting op de noodzaak van het wetsvoorstel, gelet op de bredere
problematiek. Dat de problematiek van ondergrondse infrastructuur breder is
dan alleen de gedoogplicht voor telecommunicatiekabels erken ik ten volle.
Ik heb dat ook aangegeven in paragraaf 1.1 van de memorie van toelichting.
Wat de voorgenomen grondroerdersregeling (inzake bedoelde registratiesystemen)
betreft, wil ik aangeven dat deze regeling op geheel andere aspecten ziet
dan de gedoogplicht, die in dit wetvoorstel centraal staat. In deze voorgenomen
regeling staat de informatie-uitwisseling bij graafwerkzaamheden centraal,
waarbij de organisatorische uitwerking en institutionalisering
nog de nodige aandacht vraagt. Het regelen van deze materie is zeer complex
en kost daarom de nodige tijd. Het beleidskader dat mij daarbij voor ogen
staat heb ik geschetst in mijn brief van 23 november 2004 aan uw kamer.
Het wetsvoorstel voor de herziening van hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet
richt zich op een andere materie, namelijk op de gedoogplicht en de daarmee
samenhangende aanleg, instandhouding en opruiming van telecominfrastructuur
en heeft als doel het oplossen van gesignaleerde knelpunten en onduidelijkheden.
Voorts beoogt het een aantal publieke belangen beter te waarborgen en de rechtsbescherming
van de gedoogplichtige te verbeteren. Gezien de totaal verschillende invalshoeken
en ook het verschil in fase van voorbereiding van deze beide regelingen vind
ik het wenselijk dat de grondroerdersregeling een apart wetstraject volgt.
Wat de materie betreft die in dit wetsvoorstel wordt behandeld, acht ik het
daarom niet verstandig en ook onnodig om op de andere regeling te wachten.
Wat de wenselijkheid van aanpassing van hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet
betreft, verwijs ik ter aanvulling van het bovenstaande eveneens naar paragraaf 3.3
van de memorie van toelichting en paragraaf 2 van mijn brief van 19 december
2003 (Kamerstukken II 2003/04, 29 387, nr. 1). Ik voeg hier aan toe dat
de noodzaak tot aanpassing van hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet is vergroot
door het feit dat bij amendement op de wijziging van de Telecommunicatiewet
in verband met de implementatie van het nieuwe Europese regelgevingskader
voor de elektronische communicatiesector ook lege mantelbuizen onder de gedoogplicht
zijn gebracht (Kamerstukken II 2003/04, 28 851, nr. 41), terwijl niet
de algemene systematiek van hoofdstuk 5 op lege mantelbuizen van toepassing
is. Zo mogen als gevolg van dat amendement lege mantelbuizen in openbare grond
worden aangelegd zonder dat daar instemming van de gemeente voor vereist is.
Evenmin strekt de coördinatieplicht van de gemeente zich uit over de
aanleg van lege buizen of wordt de natrekking van eigendom van lege buizen
doorbroken, zoals wel het geval is bij de aanleg van kabels. In de memorie
van antwoord bij de hiervoor genoemde wijziging van de Telecommunicatiewet
(Kamerstukken I 2003/04, 28 851, C, blz. 12 t/m 15) ben ik hier uitvoerig
op ingegaan. Met dit wetsvoorstel wordt ook de aanleg van lege mantelbuizen
volledig onder de systematiek van hoofdstuk 5 gebracht, waarmee de hiervoor
genoemde omissies worden hersteld. Het wetsvoorstel heeft overigens geen invloed
op de toepasbaarheid van fiscale regelingen. Wat de eigendom van infrastructuur
betreft, ben ik voornemens het Burgerlijk Wetboek aan te passen om deze kwestie
hierin te regelen. Vanwege het feit dat de rechtszekerheid ermee gediend is
en het om een relatief eenvoudige aanpassing van het Burgerlijk Wetboek gaat,
wil ik deze aanpassing door middel van een nota van wijziging meenemen met
dit wetsvoorstel. Ik zal u deze nota van wijziging zo spoedig mogelijk na
ontvangst van een advies van de Raad van State daarover toezenden.De leden van de PvdA-fractie waren verheugd dat er eindelijk werk wordt
gemaakt van een nieuw registratiesysteem voor ondergrondse infrastructuur.
Zij waren van mening dat het huidige registratiesysteem van het Klic niet
voldoet en dat de overheid de kwaliteit van een registratiesysteem dient te
waarborgen. De leden vroegen per wanneer de aangekondigde maatregelen voor
een nieuw registratiesysteem geïmplementeerd zullen zijn. In mijn brief
van 23 november 2004 (Kamerstukken II 2004/05, 29 387, nr. 6) heb
ik aangekondigd dat ik voornemens ben eind 2005 de wettelijke regeling voor
de verplichte informatie-uitwisseling aan de Tweede Kamer toe te sturen. Zodra
de regeling van kracht is, zal het registratiesysteem zo spoedig mogelijk
door partijen geïmplementeerd moeten worden. Ik ga er vooralsnog vanuit
dat het systeem in 2007 in gebruik kan worden genomen. De leden van de PvdA-fractie constateerden dat de periode, waarin overeenstemming
moet worden bereikt, tussen het eerste verzoek van de aanbieder en de uiteindelijke
beschikking van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (hierna:
het college) kan oplopen tot meer dan drie maanden en zij vroegen zich af
of dit niet te lang is. De overeenstemmingsprocedure genoemd in artikel 5.3
van het wetsvoorstel is in het belang van voldoende rechtsbescherming voor
de gedoogplichtige aangescherpt ten opzichte van de huidige procedure. Reden
hiervoor is dat de huidige regeling geen enkele eis stelt aan de inspanningen
van de aanbieder om tot overeenstemming te komen. Een aanbieder zou zonder
enige inspanning en na het versturen van een schriftelijke kennisgeving tot
aanleg van kabels kunnen overgaan, voordat de gedoogplichtige er ook maar
erg in heeft dat zijn grond wordt gebruikt voor de aanleg van kabels. Gezien
het feit dat de gedoogplicht een beperking is op het eigendomsrecht is het
van zeer groot belang dat de uiterste zorgvuldigheid wordt betracht bij het
gebruik van andermans grond. Met de Raad van State ben ik dan ook van mening
dat de rechten van de gedoogplichtige een grote bescherming dienen te krijgen
in dit wetsvoorstel. Een afbakening van de periode (vier weken) waarbinnen
aanbieder en gedoogplichtige tot overeenstemming kunnen komen, lijkt me in
dit kader zeer gewenst. In het merendeel van de gevallen zal het bereiken
van overeenstemming lukken binnen deze periode en kan op korte termijn worden
overgegaan tot de aanleg. In het geval een gedoogplichtige zich niet kan vinden
in het voorstel van de aanbieder, moet de gedoogplichtige vanzelfsprekend
de mogelijkheid hebben om zich te wenden tot een onafhankelijke instantie,
te weten het college. Een termijn van twee weken voor het aanvragen van een
beschikking van het college lijkt mij niet meer dan redelijk. Vervolgens zal
het college een beschikking nemen en de hiervoor gestelde termijn van acht
weken acht ik ook zeer redelijk. Hierbij merk ik op dat in het geval een aanbieder
op grond van het voorgestelde artikel 5.8 door de gedoogplichtige wordt verzocht
om tot verlegging van kabels over te gaan er een uiterste termijn geldt van
16 weken. Deze termijn is op verzoek van de aanbieders verlengd van 6 naar
16 weken. Reden hiervoor was dat de aanbieder met de gedoogplichtige tot overeenstemming
dient te komen over een alternatief tracé. Voor de verlegging van kabels
over grotere afstanden zou dit drie maanden kunnen duren. Gezien het vorenstaande
ben ik dan ook van mening – los nog van het feit dat in het merendeel
van de gevallen de procedure niet in zijn geheel zal hoeven te worden gevolgd –
dat de gestelde termijn voor het bereiken van overeenstemming niet te lang
is. In die gevallen dat de procedure wel in zijn geheel dient te worden gevolgd,
acht ik de gestelde termijnen gerechtvaardigd ter bescherming van de gedoogplichtige.De leden van VVD-fractie spraken hun zorgen uit over een mogelijk veiligheidsrisico
in verband met onderhoud- en herstelwerkzaamheden aan bijvoorbeeld gasleidingen.
Zij meenden dat het niet duidelijk is onder welke omstandigheden er onderhoud
of herstel kan worden gepleegd en wie verantwoordelijk is voor de gemaakte
kosten, in het bijzonder als een leiding bij een calamiteit of voor groot
onderhoud als gevolg van verzakking niet kan worden bereikt. Zij merkten op
dat op dit moment energie- en waterbedrijven niet gerechtigd zijn om belemmerend
liggende kabels van telecomaanbieders zelfstandig te verwijderen. Met het
oog op de transparantie voor alle marktpartijen, maar ook voor gemeenten vroegen
deze leden dit punt te verduidelijken en vroegen in te gaan op de gevolgen
van leveringszekerheid. Het wetsontwerp bevat een nieuw artikel (artikel 5.9)
waarin is bepaald dat de aanleg, instandhouding of opruiming van kabels op
zodanige wijze dient te geschieden dat zo min mogelijk hinder wordt veroorzaakt
ten aanzien van andere in de grond aanwezige werken (eerste lid). Ook mag de instandhouding van al in de grond aanwezige werken niet in
gevaar worden gebracht of onnodig worden bemoeilijkt (tweede lid). Instandhouding
omvat onderhouds- en herstelwerkzaamheden. Als een aanbieder van een openbaar
elektronisch communicatienetwerk hiermee in strijd handelt, moet hij op eigen
kosten al die maatregelen nemen die een einde maken aan de veroorzaakte hinder
of gevaar (derde lid). Het is dus in eerste instantie de veroorzaker van onnodige
hinder of gevaar zelf die de noodzakelijke maatregelen moet nemen en bijvoorbeeld
zijn kabels moet verplaatsen. Voor een uitgebreide toelichting verwijs ik
naar de toelichting bij artikel 5.9. Dit artikel geldt vanaf de inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel, zodat partijen in de toekomst precies weten waar ze
aan toe zijn. Dit betekent dat het artikel geen terugwerkende kracht heeft
en dat deze bepaling dan ook niet ziet op werkzaamheden in verband met de
aanleg, instandhouding en opruiming van kabels die hebben plaatsgevonden voor
het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet. Een belastende regeling met
terugwerkende kracht van toepassing verklaren op al hetgeen in het verleden
is aangelegd, zou een aantasting van de rechtszekerheid betekenen. Dit betekent
niet dat in het geval een aanbieder in het verleden verwijtbaar gehandeld
heeft in de zin dat door onzorgvuldige aanleg reparatiewerkzaamheden aan overige
ondergrondse infrastructuur tot hogere kosten leiden, deze kosten niet voor
rekening van de aanbieder zouden moeten komen. Daarvoor geldt echter de algemene
regeling van aansprakelijkheid in het civiele recht. Ik heb overwogen om een
specifieke wettelijke bepaling op te nemen om een oplossing te bieden voor
hinderlijke situaties die hun ontstaan vinden in de onzorgvuldige aanleg van
kabels voorafgaande aan de inwerkingtreding van het wetsvoorstel. Ik ben echter
tot de conclusie gekomen dat een wettelijke regeling geen oplossing kan bieden.
De vraag of kabels in het verleden verwijtbaar hinderlijk zijn aangelegd valt
niet in algemene zin te beantwoorden. Ook zonder een regeling zoals hierboven
geschetst heeft een aanbieder op grond van het civiele recht de plicht om
de nodige zorgvuldigheid te betrachten die in het maatschappelijke verkeer
betamelijk is. Of hiermee in strijd is gehandeld zal van geval tot geval bekeken
moeten worden aan de hand van het algemene aansprakelijkheidsrecht. Een specifieke
wettelijke regeling met terugwerkende kracht kan hier geen antwoord op geven.
Het arbitraal vonnis van 7 februari 2005 inzake een geschil tussen het
nutsbedrijf RWE Haarlemmermeergas N.V./ B.V. Netbeheer Haarlemmermeer en KPN
Telecom illustreert dat in de praktijk per geval aan de hand van het algemene
aansprakelijkheidsrecht gezocht moet worden naar oplossingen voor schadevergoedingskwesties
en het treffen van de nodige (concrete) maatregelen (NAI 2564). Los van het
voorgestelde artikel 5.9, dat betrekking heeft op de toekomst, is het natuurlijk
van belang dat noodzakelijk onderhoud en reparaties aan ondergrondse voorzieningen
mogelijk blijven. Het ligt voor de hand dat de betrokken partijen daarover
in hun reguliere contacten afspraken maken. Bij voorzienbare herstelwerkzaamheden,
zoals periodiek onderhoud aan gasleidingen, kunnen de verschillende partijen
tijdig al die maatregelen nemen of laten nemen die nodig zijn om er voor te
zorgen dat de voorzieningen waar onderhoud aan moet worden gepleegd, ook toegankelijk
zijn.Wie de kosten daarvan moet dragen hangt, zoals aangegeven, af van de mate
waarin partijen jegens elkaar voldoende zorgvuldigheid hebben betracht bij
de aanleg van hun infrastructuur. Ook spoedeisende reparaties moeten kunnen
worden uitgevoerd om de leveringszekerheid van gas, elektriciteit en water
aan de burgers te waarborgen. En als dan kabels «in de weg liggen»,
dan zal de voor die kabels verantwoordelijke partij met de vereiste spoed
er aan moeten meewerken dat de situatie op zodanige wijze wordt aangepast
dat spoedeisende reparaties goed kunnen worden uitgevoerd. Het ligt voor de
hand dat de betrokken partijen ook over zulke situaties afspraken maken. Ik
ga er vanuit dat in de praktijk aanbieders van openbare elektronische
communicatienetwerken ook alle medewerking verlenen om te zorgen dat spoedeisende
reparaties snel uitgevoerd kunnen worden. In het (wat mij betreft ondenkbare)
geval dat een aanbieder van een openbaar elektronisch communicatienetwerk
daar niet aan wil meewerken, kan het onvermijdelijk zijn dat het nutsbedrijf
zelf de noodzakelijke maatregelen neemt om een spoedeisende reparatie uit
te kunnen voeren. Tijdelijke verplaatsing van telecomkabels kan daar deel
van uitmaken. Ook hier geldt dat de vraag wie welke kosten moet dragen, niet
in algemene zin kan worden beantwoord, omdat dat afhangt van de zorgvuldigheid
van partijen. Wat voor spoedeisende reparaties geldt, geldt tevens voor gevaarlijke
situaties en a fortiori voor calamiteiten. Ik verwijs hiervoor ook naar blz.
32 van de memorie van toelichting, waar ik heb aangegeven dat als onmiddellijk
ingrijpen vereist is, dat natuurlijk ook moet gebeuren. Dan mogen nutsbedrijven,
met inachtneming van de vereiste zorgvuldigheid, zonodig kabels van anderen verplaatsen.De leden van de VVD-fractie vreesden dat het voorschrift, waarin staat
dat het tijdstip van de aanvang van de werkzaamheden binnen 12 maanden na
de datum van afgifte van het instemmingsbesluit dient te liggen, de aanbieders
van bestaande infrastructuur onbedoeld bevoordeeld. De leden vroegen of de
regering deze mening deelt en zo ja of de regering bereid is het speelveld
te effenen. Aan de vraag van de leden van de VVD-fractie ligt klaarblijkelijk
de veronderstelling ten grondslag dat gemeenten de termijn van 12 maanden
in de praktijk zullen hanteren als minimum, dan wel als standaardtermijn,
terwijl deze termijn juist is bedoeld als maximum. Ik deel deze vrees echter
niet. Uitgangspunt is en blijft dat de gemeente uit dient te gaan van het
door de aanbieder gewenste tijdstip van aanleg. Wil de gemeente daarvan afwijken
dan zal zij dit op grond van artikel 5.4, tweede, juncto, derde lid, moeten
kunnen onderbouwen met aan het algemeen belang ontleende gronden. Kan de gemeente
dit niet dan zal zij akkoord moeten gaan met de door de aanbieder gewenste
datum. Het spreekt voor zich dat de gemeente een afwijking van de door de
aanbieder gewenste datum zo beperkt mogelijk dient te houden en dat ook de
duur van het uitstel moet kunnen worden onderbouwd op grond van aan het algemeen
belang ontleende gronden. Kan een aanbieder zich niet vinden in het door een
gemeente bepaalde tijdstip dan kan hij het besluit van de gemeente ter toetsing
aan de administratieve rechter voorleggen. Hiermee is mijn inziens voldoende
gewaarborgd dat gemeenten de 12 maanden termijn niet als regel (kunnen) gaan
hanteren.Eigendom van nettenDe leden van de CDA-fractie vroegen te reageren op het feit dat gedoogplichten
in de Telecommunicatiewet worden geregeld, zonder dat er een generieke regeling
ten aanzien van de eigendom van netwerken is getroffen in het Burgerlijk Wetboek.
Een dergelijke regeling was toegezegd aan de Tweede Kamer ten tijde van de
behandeling van de zogeheten «Implementatie- en Interventiewet».
De leden van de fractie constateerden dat afgeweken wordt van deze afspraak
door de eigendom van telecomnetwerken te regelen in de sectorspecifieke Telecommunicatiewet.
De leden gaven aan zeer grote moeite te hebben met de gang van zaken en vroegen
om een uitvoerige reactie van de regering.Er is hier kennelijk sprake van een misverstand, dat ik graag rechtzet.
De eigendom van openbare elektronische communicatienetwerken is van oudsher
anders geregeld dan die van alle andere netwerken. Artikel 5.12 is niets anders
dan een voortzetting van artikel 5.6 van de huidige Telecommunicatiewet. Artikel
5.6 komt voort uit artikel 36 van de Wet op de telecommunicatievoorzieningen
van 1988 dat weer zijn oorsprong vindt in artikel 7bis van de Telegraaf en
Telefoonwet 1904. Dit laatste artikel is in 1937 in de wet opgenomen. In de
arresten van 6 juni 2003, BNB 2003, 271 en 272, bepaalde
de Hoge Raad dat deze bepaling er toe strekt dat de eigendom van kabels van
een omroepnetwerk niet door middel van natrekking bij de grondeigenaar komt
te liggen maar dat de eigendom bij de aanbieder van het netwerk berust. In
het kader van de bovengenoemde Implementatie- en Interventiewet heb ik aan
uw kamer voorgesteld deze «doorknipbepaling» uit te breiden tot
gas en elektriciteit (Kamerstukken II 2003/04, 29 372, nr. 29). Uw kamer
vroeg mij echter de mogelijkheid van een generieke regeling in het Burgerlijk
Wetboek te onderzoeken. Op dit moment is er een vergevorderd concept voor
een eigendomsregeling voor netwerken in het Burgerlijk Wetboek. De gevolgen
van deze bepaling kunnen echter zodanig omvangrijk zijn, dat ik mij goed wil
laten adviseren over deze bepaling. Om te beginnen heb ik daarom het concept
besproken met verschillende deskundigen. In dit kader heb ik ook het advies
van prof. mr. P. de Haan aan de Algemene Energieraad ter harte genomen waarin
hij een voorstel deed voor een aanpassing van het Burgerlijk Wetboek (BR 2004, p. 283 e.v.). Daarnaast hecht ik er sterk aan
advies aan te vragen bij de Raad van State. Mijn bedoeling is dus niet om
met onderhavig wetsvoorstel een sectorale regeling in stand te houden voor
de telecommunicatiesector. Ik heb echter gemeend dat het verstandig is om,
totdat het voorstel tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek gereed is, het
onderhavige wetsvoorstel niet te wijzigen. Ik ben voornemens om zo spoedig
mogelijk na het advies van de Raad van State de wijziging van het Burgerlijk
Wetboek door middel van een nota van wijziging in dit wetsvoorstel mee te
nemen. Daarbij wil ik het voorgestelde artikel 5.12 laten vervallen. Ik hoop
bij deze het misverstand te hebben weggenomen dat eenzijdig van gemaakte afspraken
zou zijn afgeweken.De leden van de PvdA-fractie vroegen welke consequenties artikel 5.15
heeft voor plannen van gemeenten om glasvezelnetwerken aan te leggen en of
uit het voorgestelde artikel duidelijk blijkt wat gemeenten wel en niet mogen.
Voorts vroegen deze leden of het scheiden van de regulerende taken wel effectief
is, nu de gemeente bestuurd wordt door één college van B&W
en vroegen zij op welke wijze toezicht wordt gehouden op mogelijke belangenverstrengeling.
De leden vroegen ook waarom de regering er niet voor kiest om gemeenten te
verbieden eigendom of zeggenschap te hebben in een onderneming die openbare
elektronische communicatienetwerken of -diensten aanbiedt, mede in het licht
van het uitgangspunt van regeringsbeleid dat de openbare elektronische communicatiesector
gezien wordt als marktactiviteit en niet als publieke taak. Zij vroegen of
het voorgestelde artikel zou moeten worden gelezen als een nuancering van
dat standpunt. De bepaling van artikel 5.15 betekent niet meer dan wat er
staat: een organisatorische scheiding tussen enerzijds de bestuurstaken van
gemeenten die voortvloeien uit hoofdstuk 5 en anderzijds de ondernemerstaak,
voorzover die er is. Als gemeenten die taken hebben toebedeeld aan eenzelfde
organisatorische eenheid, dan zal de gemeente de gemeentelijke organisatie
op dit punt moeten herzien. De organisatorische scheiding is een extra waarborg,
maar een minstens zo belangrijke en fundamentelere waarborg wordt gevormd
door de in de Algemene wet bestuursrecht verankerde beginselen van behoorlijk
bestuur. Het handelen van een gemeente als bestuursorgaan kan op dit punt
door de administratieve rechter worden getoetst. Daarnaast zijn gemeenten
gebonden aan de Europese regels inzake staatssteun. Nog daargelaten of een
absoluut verbod om gemeenten te laten deelnemen in ondernemingen wel wenselijk
is, gaat dit wetsvoorstel primair om de gedoogplicht. Het opnemen van zo'n
verbod in dit wetsontwerp is wat mij betreft dan ook niet aan de orde, ook
al omdat mogelijke concurrentieverstoring door marktactiviteiten van overheden
een breed onderwerp is, dat veel meer omvat dan gemeentelijke initiatieven
om glasvezelnetten aan te leggen. Zoals is aangegeven in de brief over markt
en overheid van 12 februari 2004 (Kamerstukken II 2003/04,
28 050, nr. 7) zullen in de Mededingingswet regels worden opgenomen die
oneerlijke concurrentie van overheden als onderneming moeten voorkomen. De
Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zal toezicht houden op de naleving
van deze regels. Ik verwijs in dit verband ook naar het verslag van het algemeen
overleg van 9 september 2004 over dit onderwerp (Kamerstukken II 2004/05,
28 050, nr. 9). Voor het kabinetsstandpunt over gemeentelijke initiatieven
op breedbandgebied verwijs ik naar mijn brief van 3 december 2004 (Kamerstukken
II 2004/05, 26 643, nr. 59). Samengevat komt dat er op neer dat het primaat
voor investeringen in nieuwe breedband-infrastructuren en de bijbehorende
diensten bij de markt behoort te liggen, maar dat dit niet wegneemt dat (semi-)publieke
organisaties in samenwerking met marktpartijen een nuttige rol kunnen spelen
bij de stimulering van breedband initiatieven. Wel moeten er dan publieke
belangen in het geding zijn, bijvoorbeeld omdat de markt onvoldoende werkt
of omdat commercieel onrendabele gebieden dreigen te worden uitgesloten en
dat laatste onwenselijk wordt geacht. Verder vereist het van overheden dat
zij op transparante wijze een goede afweging maken tussen enerzijds de publieke
belangen die ten grondslag liggen aan het ingrijpen en anderzijds het belang
van een vrij werkende markt voor elektronische communicatie. Een gedegen onderbouwing
is daarom nodig om overheidsingrijpen te legitimeren en onnodige marktverstoring
te voorkomen. Om de partijen hierbij behulpzaam te zijn is in opdracht van
de Interdepartementale Commissie Marktordening in september 2004 een rapport
gepubliceerd «Aanbevelingen Breedbandactiviteiten Publieke Organisaties».
Dit rapport biedt een praktische leidraad voor publieke en private partijen
om de totstandkoming van breedband-infrastructuur te stimuleren, zonder daarbij
de markt onnodig te verstoren. Hierbij wordt overigens expliciet aandacht
gevraagd voor marktverstoring door belangenverstrengeling. Het rapport adviseert
mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen door taken tussen afdelingen
effectief te scheiden. Dit wetvoorstel is daarmee in lijn. Het uitgangspunt
van regeringsbeleid is dus genuanceerder dan de leden van de PvdA-fractie
in hun vraagstelling doen vermoeden. Het opnemen van artikel 5.15 sluit ook
goed aan bij dit beleid. Volledigheidshalve vermeld ik nog dat het college
zal toezien op de in artikel 5.15 voorgestelde organisatorische scheiding.Regierol GemeentenDe leden van de PvdA-fractie maakten zich zorgen over de regierol voor
gemeenten. Zij zouden graag zien dat de gemeenten, of het Rijk, een regierol
op zich nemen in de ontwikkeling van nieuwe infrastructuren. Zij meenden dat
de wet onvoldoende voorziet in een regierol waar het gaat om de planning (qua
tijd en plaats) van het graafwerk en op het gedeeld gebruik van kabels en
vooral lege buizen en vroegen de opvatting van regering hierover. Zij vroegen
waarom niet voor een sterke regierol gekozen is. Voorts vroegen zij hoever
de regiefunctie van de wet wel strekt. Zij constateerden dat gemeenten via
op te stellen voorschriften het medegebruik van voorzieningen weliswaar mogen
bevorderen en vroegen waarom er niet voor gekozen is dat gemeenten medegebruik
kunnen afdwingen. Van belang is allereerst dat ondernemingen vrij zijn in
het aanbieden van elektronische communicatienetwerken, waaronder begrepen
het bouwen van de netwerken. Dat vloeit voort uit het Europese regelgevende
kader voor de elektronische communicatiesector (zie onder andere artikel 3
van de Machtigingsrichtlijn (Richtlijn 2002/20/EG) en artikel 2 van de Dienstenrichtlijn
(Richtlijn 2002/77/EG)). Deze vrijheid beperkt de regierol van de overheid
bij de ontwikkeling van nieuwe infrastructuren. Waar het gaat om de coördinatierol
van de gemeente, meen ik dat die is versterkt door het wetsontwerp en wel
degelijk voldoende mogelijkheden biedt om voorschriften te stellen over tijd
en plaats, maar ook over medegebruik. Ik wijs in dit verband op
het voorgestelde artikel 5.4, derde lid, en naar blz. 15 van de memorie van
toelichting. Voorts is in het voorgestelde artikel 5.2, zevende lid, bepaald
dat een aanbieder op verzoek van de gedoogplichtige (vaak de gemeente) gebruik
moet maken van voorzieningen, die door de gedoogplichtige of een derde tegen
een marktconforme prijs ter beschikking worden gesteld. Deze bepaling bevat
in voorkomende gevallen dus wel degelijk een verplichting tot gebruik van
al bestaande voorzieningen, waardoor graafwerkzaamheden kunnen worden beperkt
of worden voorkomen. Verplichtingen met betrekking tot het medegebruik van
voorzieningen door aanbieders onderling worden geregeld in artikel 5.13 van
het wetsvoorstel. Dit artikel is een voortzetting van het huidige artikel
5.10. Dit betekent dat aanbieders verplicht zijn te voldoen aan een redelijk
verzoek tot medegebruik. Of een verzoek al dan niet redelijk is, staat in
het geval van een geschil ter beoordeling aan het college. Ik zie voor gemeenten
hierin geen rol anders dan het aanmoedigen van aanbieders om van elkaars voorzieningen
gebruik te maken als dat mogelijk is. Niet de gemeente maar het college is
dan de geëigende instantie om de redelijkheid van een verzoek tot medegebruik,
waaronder de financiële condities, te beoordelen.De leden van de PvdA-fractie vroegen in hoeverre het wetsvoorstel waarborgt
dat gemeenten hun eigen initiatieven niet bevoordelen ten opzichte van andere
initiatieven.Bij de bevoordeling, waarop de leden doelen, gaat het om het handelen
van de gemeente als bestuursorgaan bij de toepassing van hoofdstuk 5 van de
Telecommunicatiewet.De belangrijkste waarborg ligt besloten in de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur waar de gemeente vanzelfsprekend aan is gehouden. Dat houdt
onder meer in dat het gelijkheidsbeginsel in acht moet worden genomen, opdat
aanbieders op non-discriminatoire wijze worden behandeld. Daarnaast dient
een gemeente uiteraard de Europeesrechtelijke regels inzake staatssteun in
acht te nemen. Als extra waarborg bevat het wetsontwerp een nieuw artikel
(artikel 5.15), dat gemeenten verplicht tot organisatorische scheiding van
de rollen van ondernemer en van bestuursorgaan.Belemmeringenwetten en gedoogbeleidDe leden van de fractie van het CDA wezen op het verschil tussen de gedoogregeling
voor ondergrondse telecommunicatie-infrastructuur en de gedoogregelingen voor
waterleidingen, riolering, elektriciteit- en gasnetten. In deze laatste regelingen
is gekozen voor een systeem waarbij in eerste instantie het gebruik van de
grond wordt geregeld tussen grondeigenaar en aanlegger van de infrastructuur
op basis van overeenkomsten. Indien dat niet tot resultaat leidt kan op basis
van de belemmeringenwetten zonodig een gedoogplicht worden opgelegd als de
aanleg van ondergrondse infrastructuur van openbaar belang is, de aanleg op
de voor de grondeigenaar minst belastende wijze geschiedt en de grondeigenaar
een passende vergoeding ontvangt. Zij meenden dat de belemmeringenwetten een
goed evenwicht bewerkstelligen tussen de belangen van de grondeigenaar en
de belangen van de aanlegger van de infrastructuur en gaven aan voorstander
te zijn van een dergelijk systeem. Voor de leden van de CDA-fractie is dan
ook de wenselijkheid en noodzaak van het voorliggende wetsvoorstel, dat uitgaat
van een stelsel van gedoogplichten voor de grondeigenaren, niet op voorhand
gegeven. Zij merkten hierbij nog op dat het publieke belang van aanleg van
waterleidingen, riolering, energienetten mogelijk nog groter is dan van telecommunicatie-voorzieningen.
Tegen deze achtergrond vroegen deze leden waarom voor de telecommunicatiesector
wordt gekozen voor een beduidend verdergaande regeling in de vorm van een
stelsel van gedoogplichten voor grondeigenaren dan bij andere
sectoren gebruikelijk is. Ik wijs er op dat in dit wetsvoorstel geen nieuwe –
verdergaande – systematiek voor de elektronische communicatiesector
wordt voorgesteld, maar dat de al bestaande regeling wordt aangepast. Dat
gebeurt onder andere om de positie van de gedoogplichtige te versterken ten
opzichte van de nu geldende regeling. Het is juist dat die regeling een zeer
vergaande inbreuk inhoudt op het eigendomsrecht, ook in vergelijking tot de
systematiek van de belemmeringenwetten. Ik merk daarover op dat de afwijkende
systematiek voor de telecommunicatiesector een lange geschiedenis kent. Al
in de Telegraaf- en Telefoonwet 1904 (T&T-wet) was een gedoogplicht opgenomen,
die in de Wet op de telecommunicatievoorzieningen (Wtv), de opvolger van de
T&T-wet, is gehandhaafd. De regeling uit de Wtv, die overigens uitsluitend
gold voor kabels van de toenmalige concessiehouder KPN, is grotendeels identiek
aan de nu geldende regeling uit hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet. Toen
in de jaren negentig van de vorige eeuw de telecommunicatiemarkt in een aantal
stappen is geliberaliseerd, is de van de belemmeringenwetten afwijkende gedoogsystematiek
voor infrastructuur van KPN ook van toepassing verklaard op de infrastructuur
van marktpartijen die tot de geliberaliseerde markten toetraden. Dat heeft
bij de volledige liberalisering in 1998 geleid tot het huidige hoofdstuk 5
van de Telecommunicatiewet. De keuze waar de wetgever destijds voor stond
was òf het regime voor KPN ook te laten gelden voor concurrerende marktpartijen
òf voor alle partijen (dus ook KPN) een nieuw regime in het leven te
roepen, bijvoorbeeld een regime analoog aan dat van de belemmeringenwetten.
Het non-discriminatiebeginsel zou zich immers verzetten tegen een bijzondere
positie voor KPN. En, zoals bekend, heeft de wetgever er voor gekozen het
bestaande gedoogregime voor KPN te handhaven en die ook voor andere partijen
te laten gelden. De belangrijkste overweging voor die keuze was dat KPN in
een periode dat het anderen niet was toegestaan infrastructuur aan te leggen,
een fijnmazig, landelijk dekkend netwerk heeft aangelegd, mede dankzij de
vergaande gedoogplicht voor grondeigenaren. Als nu het gedoogregime ingrijpend
zou worden aangepast, en het daarom voor andere partijen aanzienlijk moeilijker
zou worden om infrastructuur aan te leggen, zou de concurrentie in ernstige
mate worden bemoeilijkt. Uiteraard zou ook KPN bij de aanleg van nieuwe infrastructuur
diezelfde moeilijkheden ondervinden, maar omdat KPN al over een landelijk
netwerk beschikte zou dat voor KPN veel minder bezwaarlijk zijn. KPN's marktpositie
zou door een verandering van het gedoogregime dan ook worden verstrekt, terwijl
de liberalisering er natuurlijk juist op gericht was om de concurrentie te
bevorderen. Ik zie geen aanleiding om nu wel tot een geheel ander regime over
te gaan. De positie van KPN blijft zeer sterk, mede dankzij de infrastructuur
die in een periode dat KPN een monopolie had, is aangelegd. Bovendien moet
in de systematiek van de Belemmeringenwet Privaatrecht, zoals ik ook in mijn
eerder genoemde brief van 19 december heb aangegeven, steeds in het geval
er geen overeenstemming wordt bereikt per geval worden beoordeeld of het opleggen
van een gedoogplicht noodzakelijk is. Zoals ik op blz. 8 van de memorie van
toelichting heb aangegeven vind ik het toepassen van een dergelijke systematiek
in een zeer dynamische markt als de elektronische communicatiemarkt ongewenst
en onuitvoerbaar, omdat dit een snelle uitrol van elektronische communicatie-infrastructuur
belemmert.De leden van de VVD-fractie vroegen in te gaan op de kritiek van de Raad
van State dat de kennisgevingsprocedure aan particulieren zich slecht verhoudt
met voldoende rechtsbescherming voor de gedoogplichtige en vroegen of de regering
bereid is hierin wijzigingen aan te brengen. In het nader rapport heb ik aangegeven
het standpunt van de Raad van State te delen dat de schriftelijke kennisgeving
de gedoogplichtige aantoonbaar dient te bereiken door middel van een aangetekende
brief of brief met ontvangstbevestiging. Ik heb aangegeven een
dergelijk voorschrift op te willen nemen in een ministeriële regeling
op grond van artikel 5.3, zesde lid, waarin regels gesteld kunnen worden met
betrekking tot de schriftelijke kennisgeving. Ik ben voornemens om in deze
regeling tevens nadere regels op te nemen waardoor de gedoogplichtige door
de aanbieder wordt geïnformeerd over de mogelijkheid en de termijn waarbinnen
de gedoogplichtige een beschikking kan vragen aan het college omtrent tijdstip,
plaats en wijze van uitvoering van de werkzaamheden, alsmede over de schorsende
werking van een dergelijk verzoek. Ik acht hiermee voldoende tegemoet te komen
aan de bezwaren van de Raad.De leden deelden de kritiek van de Raad van State over de termijn en voorwaarde
van de gedoogplicht en vroegen aan te geven op basis van welke criteria de
termijn van vier jaar is gekozen. Zoals ik in de memorie van toelichting heb
aangegeven kan een onbeperkte gedoogplicht voor voorzieningen die niet worden
gebruikt, niet worden gerechtvaardigd. Een beperking in de tijd is daarom
nodig. Uit de kanttekeningen van de Raad van State begrijp ik dat de Raad
van State die termijn van vier jaar aan de lange kant vindt. De Raad beveelt
aan de termijn niet langer te kiezen dan nodig. Dat wil zeggen zo lang als
redelijkerwijs te verwachten is dat de kabel benut kan gaan worden. Een concrete
termijn noemt de Raad echter niet, al wordt wel verwezen naar de termijn die
gemeenten voorstaan, namelijk één jaar. Eén jaar kan
echter te kort zijn. In het bijzonder als kabels of voorzieningen zoals lege
buizen zijn aangelegd of «meegelegd» in het kader van andere (graaf)projecten
zou die termijn te kort kunnen zijn. De voorzieningen worden immers niet aangelegd
omdat ze direct gebruikt moeten worden, maar omdat door omstandigheden de
aanleg relatief gemakkelijk en goedkoop is en de aanleg bovendien geen extra
overlast veroorzaakt. Bij de aanleg van kabels op zo'n geschikt moment kunnen
zowel de aanlegger van de kabels, als de gedoogplichtige gebaat zijn. De aanlegger
profiteert van lagere kosten omdat de graafkosten worden gedeeld met een of
meer andere partijen, terwijl de gedoogplichtige overlast in de toekomst bespaard
blijft. Om de aanlegger dan toch een redelijke termijn te gunnen om de voorzieningen
daadwerkelijk te gebruiken of (door een ander) te laten gebruiken kan de termijn
van één jaar te kort zijn. Een termijn die overeenkomt met de
afschrijvingstermijn, zoals de bedrijven willen, waarbij vaak een termijn
van 15 jaar wordt genoemd vind ik echter veel te lang. Bedacht moet worden
dat het hier gaat over de verplichting voor grondeigenaren om hun eigendom
om niet beschikbaar te stellen aan een ander. Deze gedoogplicht kan worden
gerechtvaardigd vanuit het maatschappelijk belang dat we hechten aan de beschikbaarheid
van hoogwaardige openbare elektronische communicatienetwerken. Maar als voorzieningen
gedurende lange tijd niet worden gebruikt valt de inbreuk op het eigendomrecht
toch moeilijk te verdedigen. Het is tegen deze achtergrond dat ik de termijn
van vier jaar als een redelijk compromis beschouw. Aanleggers krijgen ruim
de tijd om de voorzieningen zelf in gebruik te nemen of door (andere) aanbieders
van een elektronisch communicatienetwerk te laten gebruiken. De termijn is
daarentegen weer niet zo lang dat bedrijven te gemakkelijk overbodige voorzieningen
aanleggen, als de grond toevallig toch open ligt. Dit voorkomt een onnodig
beslag op de schaarse ondergrondse ruimte, ook al omdat het stellen van een
termijn partijen aanmoedigt om voorzieningen die zij zelf niet nodig (blijken
te) hebben door anderen te laten gebruiken. En ook dat laatste bevordert de
graafrust. Omdat met instemming van de betrokken partijen een aparte, langere,
overgangsregeling is getroffen voor bestaande voorzieningen, geldt de termijn
van vier jaar alleen voor nieuw aan te leggen voorzieningen. Partijen weten
nu in de toekomst precies waar ze aan toe zijn, en kunnen daar bij de aanleg
van voorzieningen rekening mee houden. Maar, dat erken ik, de termijn van
vier jaar is een compromis en daar valt dus aan beide kanten wat op af te
dingen. De leden vroegen of een ieder is aan te merken als aanbieder van een elektronisch
communicatienetwerk dan wel openbaar elektronisch communicatienetwerk ten
tijde van de aanleg van voorzieningen zonder dat daarvoor concreet wordt aangetoond
dat hetgeen wordt aangelegd op enig moment onderdeel zal uitmaken van een
openbaar elektronisch communicatienetwerk. Het is niet zo dat een ieder is
aan te merken als aanbieder zonder aan te tonen dat hetgeen wordt aangelegd
ten dienste staat of op enig moment zal staan aan een openbaar elektronisch
communicatienetwerk. Ik neem aan dat deze vraag betrekking heeft op artikel
5.1 van het wetsvoorstel waar de definitie van aanbieder voor de toepassing
van hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet wordt uitgebreid. Hiermee wordt
echter geen ruimere werking van de gedoogplicht bewerkstelligd. Het gaat in
artikel 5.2 immers om wat er wordt aangelegd.
Degene die aanlegt zal derhalve aannemelijk moeten kunnen maken dat de kabels
worden aangelegd ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk.
Voor een uitgebreidere toelichting verwijs ik naar de toelichting op artikel
5.1. Voorts verwijs ik naar de toelichting op artikel 5.16 (blz. 62 en 63)
waar in verband met de aanleg van voorzieningen die niet onmiddellijk worden
gebruikt is opgemerkt dat op het moment van aanleg tegenover de gedoogplichtige
op enigerlei wijze aannemelijk moet worden gemaakt dat de werken binnen vier
jaar gevuld zullen worden met fysieke geleidingsdraden die ten dienste staan
van een openbaar elektronisch communicatienetwerk. Hierbij kan gedacht worden
aan het overleggen van bedrijfsplannen of contracten.De leden vroegen of kan worden aangegeven waarom het gedoogbeleid dat
eens van toepassing was wordt verlaten voor (inter)lokale kabels die in openbare
gronden liggen en die nadien niet-openbaar worden. Zij vroegen welke gevolgen
dit zou hebben voor marktpartijen. Zij vroegen of de regering het wenselijk
acht dat kabels niet meer hoeven te worden gedoogd wanneer de bestemming van
bepaalde grond verandert van openbaar naar bijvoorbeeld woningbouw en de grond
vervolgens niet-openbaar wordt. Het is van belang om de algemene systematiek
van de gedoogplicht voor ogen te houden. De gedoogplicht voor telecomkabels
is een zeer vergaande inbreuk op het eigendomsrecht, die in het Nederlandse
recht uitzonderlijk is. Aanleg van telecommunicatiekabels kan grote hinder
en overlast met zich meebrengen voor de gedoogplichtige, die vanwege de wettelijke
gedoogplicht bovendien geen vergoeding voor het gebruik van zijn grond kan
vragen. Maar mogelijke overlast en hinder blijven niet beperkt tot de aanleg:
de gedoogplichtige moet ook onderhoud en reparaties gedogen. De gekozen systematiek,
waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen openbare en niet-openbare grond
en tussen lokale kabels en overige kabels moet tegen deze achtergrond worden
bezien. De hoofdgedachte is om niet-openbare gronden zoveel mogelijk te ontzien,
waarbij in niet-openbare gronden uitsluitend andere dan lokale kabels moeten
worden gedoogd. Andere dan lokale kabels (in de terminologie van de huidige
wet interlokale en internationale kabels) zijn de verbindingen tussen centrales.
Een uitzondering op de gedoogplicht – ook wat betreft andere dan lokale
kabels – zijn tuinen en erven die één geheel vormen met
bewoonde percelen. Deze blijven in beginsel gevrijwaard van de gedoogplicht
voor de aanleg van kabels, omdat het hier gaat om gronden die een bij uitstek
besloten karakter hebben en waar het ongestoord gebruik (woongenot) en de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer voorop staan en ook voorop behoren
te staan. Volledigheidshalve merk ik op dat voor het laatste stuk van een
aansluitlijn wel een gedoogplicht bestaat (dus ook voor niet-openbare grond,
en ook voor tuinen en erven) als dat strikt nodig is om gebruikers op het
netwerk aan te sluiten. Concreet houdt dat in dat aanleg van het laatste stuk
van de aansluitlijn in niet-openbare grond (en dus ook tuinen) onvermijdelijk
is om het netwerkaansluitpunt te bereiken. In openbare gronden moeten tevens
lokale kabels, die veel talrijker zijn dan interlokale en internationale kabels, worden gedoogd. Een belangrijke overweging hierbij blijft
dat openbare gronden naar hun aard «ten algemenen nutte1 » strekken. Lokale kabels zijn de kabels van het fijnmazige
aansluitnet die de netwerkaansluitpunten verbinden met de dichtstbijzijnde
(lokale) centrale. Het ligt voor de hand dat de lokale kabels zoveel mogelijk
onder de (stoepen van de) straten worden aangelegd: de lokale wegenstructuur
ontsluit immers de woningen en overige gebouwen waarin de netwerkaansluitpunten
zich bevinden die op de lokale kabels moeten worden aangesloten. Het is naar
mijn mening niet zo dat ditwetsvoorstel verandering
teweeg brengt in het gedoogregime dat geldt voor (inter)lokale kabels die
in openbare gronden liggen die op zeker moment niet-openbaar worden. De in
de artikelen van hoofdstuk 5 verwoorde gedoogsystematiek brengt met zich mee
dat het niet-openbaar worden van voorheen openbare gronden er toe leidt dat
de kabels niet meer hoeven te worden gedoogd. Op blz.12 van de memorie van
toelichting is een voorbeeld gegeven van een interlokale kabel in openbare
grond (een gemeentelijk park) die gebruikt gaat worden voor woningbouw. Het
is dan denkbaar dat de kabel door tuinen van de woningen zou komen te lopen.
Een ander voorbeeld, waarbij de problematiek nog duidelijker naar voren komt,
is de volledige herinrichting van een woonwijk. Momenteel doet zich zo'n situatie
zich voor in de Rotterdamse deelgemeente Hoogvliet. Het hele stratenpatroon
wordt daarbij gewijzigd, waarbij de kabels en leidingen die nu in de openbare
grond (de straten) liggen, in tuinen van toekomstige bewoners zouden komen
te liggen. Dat de gedoogplicht zover zou gaan dat de bewoners die kabels zouden
moeten gedogen, en daarmee moeten aanvaarden dat hun tuin wordt open gegraven
bij onderhoud of reparaties of aanpassingen van het netwerk, gaat volledig
in tegen de grondgedachte om juist in deze gevallen de persoonlijke levenssfeer
te ontzien. Ik wijs er verder op dat het niet alleen gaat om hinder en overlast
bij onderhoud en dergelijke, maar dat ook het gebruik van de grond door de
aanwezigheid van kabels ernstig kan worden beperkt. Het kan immers de groei
van planten beperken en staat mogelijkerwijs het planten van bomen in de weg.
Naar mijn mening kan het nooit de bedoeling van de wetgever zijn geweest –
en dus vigerend gedoogbeleid zijn – dat er sprake zou zijn van een gedoogplicht
in de genoemde gevallen. Dat burgers zulke forse beperkingen zouden moeten
aanvaarden, als uitvloeisel van de gedoogplicht, kan naar mijn overtuiging
niet de bedoeling van de wetgever zijn geweest. Overigens volgen de hier genoemde
consequenties ook niet uit de tekst van de wet, zoals ik hiervoor al aangaf.
De huidige wet (en dit wetsvoorstel brengt in deze systematiek geen verandering)
bepaalt in artikel 5.1 onder welke omstandigheden de gedoogplicht geldt. Uit
het eerste en tweede lid blijkt dat, behoudens de mogelijke uitzondering voor
het laatste deel van een aansluitlijn, geen gedoogplicht geldt voor lokale
kabels in niet-openbare grond. Een bepaling dat voor niet-openbare gronden
die ooit wel openbaar waren een afwijkend regime zou gelden ontbreekt in de
wet, terwijl een dergelijke inbreuk op het eigendomsrecht toch in de wet zelf
verankerd zou moeten zijn. Ik sluit niet uit dat de wel gehoorde interpretatie
dat wijziging van het karakter van grond van openbaar naar niet-openbaar geen
wijziging van de gedoogplicht met zich meebrengt, het gevolg is van opmerkingen
die destijds zijn gemaakt door de Regering bij de behandeling van de Telegraaf-
en Telefoonwet 1904. Daaruit zou zijn af te leiden dat verandering van bestemming
geen wijziging van de gedoogplicht met zich mee zou brengen. Ik laat in het
midden of de regering met deze opmerkingen voor ogen had kunnen hebben dat
burgers in hun tuinen bundels van kabels dienden te gedogen in het geval deze
tuinen voorheen openbare grond waren. Belangrijk is dat die uitspraken meer
dan honderd jaar geleden zijn gedaan, in een situatie die niet te vergelijken
is met de situatie nu. Het aantal partijen dat een beroep kan doen op de gedoogplicht
is sterk toegenomen, evenals het aantal kabels dat daadwerkelijk in de grond
ligt. Bovendien is de bebouwing sterk uitgebreid en kan grond
door verdergaande verstedelijking inderdaad van bestemming veranderen. Maar
dat mag geen afbreuk doen aan de bescherming waar burgers recht op hebben,
zoals het ongestoord gebruik van tuinen en erven. Als de wetgever meent dat
die bescherming hun ontzegd zou moeten worden, dan zou de wetgever dat in
de wet zelf hebben moeten opnemen. Maar ondanks de vele wetswijzigingen in
de loop van de tijd is dat niet gebeurd, en ik wil zo'n wijziging ook niet
voor mijn rekening nemen. Tot slot merk ik op dat het niet vaak zal voorkomen
dat openbare gronden een niet-openbaar karakter krijgen, met mogelijke gevolgen
voor de gedoogplicht. Het hiervoor gegeven voorbeeld (Hoogvliet) is vrij uitzonderlijk.
Maar als zo'n uitzonderlijke situatie zich toch voordoet, vind ik het logisch
dat een aanbieder zijn lokale kabels op eigen kosten verplaatst naar openbare
grond. Ik vind het allerminst logisch en ook niet wenselijk dat de gemeente
(de gemeenschap dus) of toekomstige bewoners de verplaatsingskosten zouden
moeten dragen. Hierbij merk ik op dat wanneer het voor een gemeente op het
moment van de aanleg voorzienbaar was dat de grond binnen afzienbare tijd
van bestemming zou gaan veranderen, de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur zich ertegen verzetten dat de aanbieder de kosten van verplaatsing
voor zijn rekening dient te nemen. Ik heb dit ook aangegeven op blz. 57 van
de memorie van toelichting.MantelbuizenDe leden van de CDA-fractie vroegen in te gaan op de status van zogeheten
mantelbuizen. Zij vroegen in dit verband in hoeverre de in het wetsvoorstel
neergelegde regels van toepassing zijn op de aanleg en instandhouding van
mantelbuizen. Voorts vroegen zij of de minister de aanleg van mantelbuizen
wil bevorderen of juist ontmoedigen, en hoe ondoelmatigheid in dit verband
kan worden voorkomen. Zij vroegen ook hoe het zit met de fiscale aspecten
ten aanzien van mantelbuizen, in het bijzonder de toepassing van de onroerend
zaakbelasting en precariorechten. Mantelbuizen dat wil zeggen lege mantelbuizen
vallen onder de werking van artikel 5.16 van het wetsvoorstel. In dit artikel
is bepaald dat hoofdstuk 5 van de Telecommunicatiewet van overeenkomstige
toepassing is op de aanleg, instandhouding van onder andere ondergrondse beschermingswerken,
zoals mantelbuizen, waarin zich geen fysieke geleidingsdraden bevinden en
die aangelegd worden met het oogmerk om deel uit te maken van een openbaar
elektronisch communicatienetwerk van degene in wiens naam wordt aangelegd
of een derde. Voor (lege) mantelbuizen geldt dus hetzelfde regime als voor
kabels ten dienste van een openbaar elektronisch communicatienetwerk. Dat houdt ook in dat als voorzieningen, zoals lege mantelbuizen,
gedurende een aaneengesloten periode van vier jaar niet ten dienste staan van een openbaar elektronisch communicatienetwerk,
de gedoogplicht daarvoor vervalt. Uit het feit dat voor (lege) mantelbuizen
een zelfde gedoogregime geldt als voor kabels vloeit voort dat geen precario
verschuldigd is, zolang voor mantelbuizen een gedoogplicht geldt. De vraag
of onroerend zaakbelasting verschuldigd is of niet staat geheel los van de
gedoogplicht, maar wordt alleen bepaald door de vraag of buizen onroerende
zaken zijn of niet, en zo ja, of voor de onroerende zaak belasting is verschuldigd.
Over de vraag of de aanleg van lege buizen moet worden bevorderd of juist
worden ontmoedigd merk ik het volgende op. Ik ben er geen voorstander van
om de aanleg van voorzieningen die mogelijk blijvend ongebruikt in de grond
blijven liggen te bevorderen, laat staan dat het eigendomsrecht zou moeten
wijken om de aanleg van die voorzieningen mogelijk te maken. Daarbij is het
niet van belang of het gaat om lege (dus niet gebruikte) buizen of niet-gebruikte
kabels. Aan de andere kant kan het natuurlijk zinvol zijn met een vooruitziende
blik voorzieningen aan te leggen die in de nabije toekomst in gebruik kunnen
worden genomen als dat op een relatief eenvoudige wijze kan,
bijvoorbeeld omdat door werkzaamheden de grond toch open ligt. Niet alleen
leidt dat tot kostenbesparing, het kan ook overlast in de toekomst voorkomen
omdat niet nogmaals gegraven hoeft te worden. Om deze reden is in het wetsvoorstel
opgenomen dat de gedoogplicht ook geldt voor de «vooraanleg» van
voorzieningen (artikel 5.16). Maar om niet de aanleg van blijvend ongebruikte
voorzieningen te stimuleren en – vooral – omdat er geen maatschappelijke
rechtvaardiging is voor een inbreuk op het eigendomsrecht als voorzieningen
blijvend ongebruikt blijven, is de beperking van vier jaar opgenomen in artikel
5.2, achtste lid. Tenslotte wijs ik op het overgangsrecht voor niet-gebruikte
voorzieningen (waaronder lege buizen) die al aangelegd zijn. Ter bevordering
van de graafrust en om kapitaalvernietiging tegen te gaan geldt in afwijking
van artikel 5.2, achtste lid, onder zekere voorwaarden voor deze voorzieningen
een langere gedoogtermijn, namelijk tot 1 januari 2018. Over deze termijn
hebben de belanghebbende partijen overeenstemming bereikt.De leden van de fractie van de PvdA constateerden dat de gedoogplicht
voor kabels en leidingen tot vier jaar wordt beperkt. Zij vroegen zich af
of de regering hiermee de juiste keuze maakt en vrezen dat hiermee de telecommarkt
gefrustreerd wordt in plaats van gestimuleerd. Zij meenden dat het juist positief
is als aanbieders met het oog op de toekomst extra mantelbuizen aanleggen,
omdat dan – bijvoorbeeld – de aanleg van glasvezel kan worden
vereenvoudigd door glas door de al aangelegde buizen te blazen. Deze leden
gaven aan dat als de gemeenten een sterke regierol krijgen, zij kunnen afdwingen
dat de lege buizen in de grond daadwerkelijk gebruikt worden. Graafkosten,
de grootste bottleneck voor de aanleg van nieuwe netwerken, kunnen zodoende
door verschillende aanbieders worden gedeeld. Zij vroegen of de regering deze
analyse deelt en of het voorgestelde beleid een dergelijk anticiperend gedrag
niet belemmert. Voorts vroegen zij waarom het heffen van precario na vier
jaar is toegestaan. Zoals uit artikel 5.2, achtste lid, van het wetsvoorstel
blijkt, vervalt de gedoogplicht alleen als voorzieningen gedurende een aaneengesloten
periode van vier jaar niet worden gebruikt. Omdat ze niet worden gebruikt,
zijn het ook geen voorzieningen ten behoeve van een openbaar elektronisch
communicatienetwerk. Voor voorzieningen die wel worden gebruikt geldt geen
beperking in de tijd van de gedoogplicht. Evenmin behoeft voor deze (gebruikte)
voorzieningen precario te worden betaald, ook niet na vier jaar. Voor precario
geldt immers dat gemeenten voor gebruik van hun grond geen precario kunnen
vragen als zij de voorzieningen moeten gedogen. Omgekeerd: als een gemeente
niet gedoogplichtig is, staat hoofdstuk 5 het heffen van precario niet in
de weg. Wat de beperking van de gedoogplicht in de tijd betreft voor ongebruikte
voorzieningen verwijs ik naar mijn antwoord op vragen van de leden van de
fracties van het CDA en de VVD en naar de motivering in de memorie van toelichting.
Ik wil hierbij nog benadrukken dat de verplichting aan rechthebbenden om hun
grond om niet beschikbaar te stellen aan commerciële partijen, toch alleen
kan worden gerechtvaardigd vanuit het belang dat wordt toegekend aan de beschikbaarheid
van hoogwaardige openbare infrastructuur. Onder die noemer kan naar mijn overtuiging
niet worden gebracht het zonder enige beperking aanleggen van lege mantelbuizen
met het risico dat deze blijvend ongebruikt in de grond liggen. Ik wil er
tevens op wijzen dat de gedoogregeling zoals die tot 19 mei 20041 bestond in het geheel geen gedoogplicht kende voor ongebruikte
voorzieningen, zoals lege buizen, zoals ook is bevestigd in de uitspraak van
het College van Beroep voor het bedrijfsleven van 10 maart 2004 (no.
AWB 03/260). De regeling die ik nu voorstel bevat daarom een aanzienlijke
verruiming. Voorts merk ik op dat een onbeperkte gedoogplicht voor lege buizen
in de praktijk ook tot een onnodig en onwenselijk beslag op de ondergrondse
ruimte kan leiden, vooral in de stedelijke gebieden waar de ondergrondse
ruimte vaak schaars is. Op blz. 27 van de memorie van toelichting heb ik aangegeven
dat dat in de praktijk tot schade aan de bestrating kan leiden en zelfs tot
risicovolle situaties. Voor de termijn van vier jaar verwijs ik naar mijn
antwoord op vragen van de leden van de fractie van de VVD. De termijn is een
compromis en dus betwistbaar. Maar samen met de overgangsregeling voor al
aangelegde voorzieningen bevat het wetsontwerp een regeling die nu door de
belanghebbende partijen (waaronder gemeenten en aanbieders) is aanvaard. Wat
de mogelijkheden voor vooraanleg van lege buizen voor een langere periode
dan vier jaar betreft merk ik op dat de voorgestelde wetgeving zich daar in
het geheel niet tegen verzet en dus anticiperend gedrag niet belemmert. Ik
wil grondeigenaren alleen niet daartoe verplichten. Ik verwijs allereerst
naar blz. 10 van de memorie van toelichting waar ik heb aangegeven dat een
gedoogplichtige grondeigenaar, bijvoorbeeld een gemeente, kan besluiten zelf
bepaalde voorzieningen (zoals lege mantelbuizen) aan te leggen of aan te laten
leggen, om te voorkomen dat bij de toekomstige aanleg van kabels de grond
open moet. Hiertegen bestaat, aldus de memorie van toelichting, geen enkel
bezwaar, omdat op deze wijze hinder en overlast kan worden voorkomen of beperkt.
Verder zal dit in het algemeen ook in het belang zijn van de aanleggers, die
immers sneller kunnen aanleggen, en veelal ook op hun (graaf)kosten kunnen
besparen. Verder kunnen partijen over de (voor)aanleg van voorzieningen natuurlijk
afspraken maken. De gemeente kan daarbij als coördinerende instantie
voor de openbare grond een belangrijke rol spelen. Immers de gemeente, die
heel vaak ook gedoogplichtige is, zou bij de aanleg van voorzieningen aan
aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken kunnen vragen
om extra voorzieningen aan te leggen, zodat de grond niet meerdere malen hoeft
te worden opengelegd. In zo'n situatie – een aanbieder legt ongebruikte
voorzieningen aan op verzoek van de gemeente – ga ik er van uit dat
de gemeente ook geen precario gaat heffen als de voorzieningen na vier jaar
nog niet in gebruik zijn genomen. Ik verwijs in verband met dit laatste ook
naar blz. 27 van de memorie van toelichting.MeldingsplichtDe leden van de PvdA-fractie vroegen zich af wat de noodzaak is van een
meldingsplicht bij de ingebruikname van buizen die in de gronden van particulieren
liggen en vroegen of de regering hier op in kon gaan. Ik ben van mening dat
een gedoogplichtige die om niet zijn grond beschikbaar moet stellen, ook het recht heeft te weten of de voorzieningen die
hij moet gedogen op zeker moment ook daadwerkelijk gebruikt worden. Immers:
als ze na vier jaar niet gebruikt worden geldt er geen gedoogplicht meer.De leden van de VVD-fractie vroegen of het juist is dat op grond van artikel
5.2, lid 9, geen meldingsplicht in het leven wordt geroepen voor reeds aangelegde
en in gebruik genomen kabels. Voorts vroegen zij of een meldingsplicht van
ingebruikneming ten aanzien van eigenaren van niet-openbare gronden zoals
particulieren onevenredig bezwarend is voor aanbieders en een aanzienlijke
verzwaring van de administratieve lasten met zich mee brengt. Ten aanzien
van de eerste vraag kan ik antwoorden dat het inderdaad juist is dat deze
bepaling niet geldt voor kabels die al in gebruik zijn genomen voor de inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel. Wat de verzwaring van de administratieve lasten betreft,
verwijs ik naar paragraaf 5.1.2 van de memorie van toelichting (administratieve
lasten) waar de verwachte toeneming als gevolg artikel 5.2, negende lid, voor
de hele sector is geraamd op nog geen € 38 000 per jaar. Dat
betreft de kosten van melding van ingebruikneming van kabels in zowel openbare
als niet-openbare grond. Omdat de meeste voorzieningen (ca. 90%) worden aangelegd
in openbare grond, zijn de kosten van de melding ten aanzien van niet-openbare
gronden veel lager dan € 38 000. Ik vind dat geen aanzienlijke
verzwaring. Overigens vind ik, zoals ik heb geantwoord op de vraag van de
leden van de PvdA-fractie, geheel los van de verzwaring van de lasten, dat
een gedoogplichtige die om niet zijn grond beschikbaar moet stellen, het recht heeft te weten of de voorzieningen die hij
moet gedogen op een zeker moment ook daadwerkelijk gebruikt worden.JurisprudentieDe leden van de fracties van de VVD en PvdA maakten zich zorgen over de
gevolgen van de arresten van de Hoge Raad dat kabelnetwerken dienen te worden
beschouwd als onroerende zaken. De leden van de genoemde fracties vroegen
om het standpunt van de regering in deze en om aan te geven wat de gevolgen
zijn van de onroerende status. De leden van de PvdA-fractie vroegen daarnaast
of de regering bereid is uit te spreken dat kabels en leidingen roerende zaken
zijn. In mijn brief van 19 december 2003 (Kamerstukken II, 2003/04, 29 387,
nr. 1) heb ik reeds uiteengezet welke gevolgen de arresten van de Hoge Raad
hebben in het geval betrokken partijen hebben gehandeld alsof de netten roerende
zaken zijn. In deze brief heb ik uiteengezet dat de arresten aan de ene kant
civielrechtelijke en aan de andere kant fiscale gevolgen hebben. In essentie
komt het erop neer dat de civielrechtelijke gevolgen zijn dat er ongeldige
overdrachten hebben plaatsgevonden in het geval partijen de netwerken als
roerende zaken hebben overgedragen. Dit betekent dat de verkrijgende partij
in plaats van de juridische eigendom alleen de economische eigendom heeft
verkregen en daarbij het recht op levering, oftewel hij heeft een gebruiksrecht
gekregen en het recht om het net alsnog juridisch geleverd te krijgen. In
het geval er zekerheidsrechten zijn gevestigd zijn bovendien de verkeerde
rechten gevestigd, bijvoorbeeld pand in plaats van hypotheek. Voor een volledig
overzicht verwijs ik naar mijn brief. Ter aanvulling van hetgeen ik reeds
in deze brief heb aangegeven kan ik melden dat na herhaaldelijk verzoek van
mijn departement aan de deelnemers van het overlegplatform post en telecommunicatie
geen (bruikbaar) overzicht is ontvangen vanuit de sector op welke schaal overdrachten
op onjuiste wijze hebben plaatsgevonden. Uit navraag bij het Kadaster is gebleken
dat bedrijven de reparatie van ongeldige overdrachten reeds ter hand hebben
genomen. Ik verwacht dan ook dat de sector de benodigde reparaties binnen
afzienbare tijd geklaard heeft. Wat betreft de registratie van de netten kan
ik u melden dat hier reeds veelvuldig overleg over heeft plaatsgevonden met
het Kadaster en dat van die zijde geen problemen worden gezien. Ik beschouw
dit echter primair als een belang van de bedrijven zelf en niet van de overheid.
Wat de fiscale gevolgen betreft, heb ik u in mijn brief van 16 april
2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 387, nr. 3) gemeld dat ik hierover
in overleg was met de betrokken departementen. De staatssecretaris van Financiën
bereidt inmiddels een beleidslijn ten aanzien van de heffing van overdrachtsbelasting
voor. Zoals ik u op 20 april 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 387,
nr. 4) heb medegedeeld ben ik met betrekking tot het heffen van OZB nog in
overleg met mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Overigens
zijn mij tot op heden geen gevallen bekend van bedrijven die met de heffing
van OZB met betrekking tot netwerken zijn geconfronteerd. Wat betreft de vraag
of de regering bereid is de uitspraak van de Hoge Raad terug te draaien kan
ik het volgende zeggen. Reeds in mijn brief van 16 april 2004 (Kamerstukken
II 2003/04, 29 387, nr. 3) en tijdens het algemeen overleg van 20 april
2004 over kabels en leidingen in de ondergrond (Kamerstukken II, vergaderjaar
2003/04, 29 387, nr. 4) heb ik u aangegeven dat ik na een uitvoerige
analyse van de problematiek onvoldoende gronden zie om de beslissing van de
Hoge Raad terug te draaien. Ik kan u hierover nog het volgende melden. Het
onroerende karakter van de netten biedt het (bijkomende) voordeel dat er transparantie
met betrekking tot de eigendomssituatie ten aanzien van de netten bestaat.
Dit past ook in het systeem van het Burgerlijk Wetboek, waarbij
ervan uit wordt gegaan dat door middel van registratie van onroerende zaken
de grondeigenaar moet weten wat er in zijn grond ligt. Ook met betrekking
tot de toekomstige overdrachten van netwerken bestaat er een grotere rechtszekerheid;
dit geldt tevens ten aanzien van het vestigen van zakelijke rechten zoals
een recht van hypotheek. Deze rechten worden geregistreerd in het register.
Ik heb ook reeds eerder aangegeven dat ik van mening ben dat alle netwerken
eenzelfde behandeling dienen te genieten en wat betreft gas- en elektriciteitsnetten
kan ik u melden dat in het verleden uit is gegaan van het onroerende karakter
van deze netten. Ook de wetgeschiedenis wijst hierop. Het roerend verklaren
past niet in de systematiek van het civiele recht en vormt een ingrijpende
en moeilijk te verklaren afwijking van het Burgerlijk Wetboek en de daarop
gebaseerde jurisprudentie. Het zou een ongewenste precedentwerking op het
systeem van het Burgerlijk Wetboek tot gevolg hebben. Voor zover in de telecomsector
ervan uit is gegaan dat netwerken roerend zijn, heb ik zoals reeds aangegeven
begrepen dat onvolkomen leveringen reeds gerepareerd worden en zie ik op civielrechtelijke
gronden geen reden de gevolgen van de arresten van de Hoge Raad terug te draaien.
Hierbij merk ik op dat naar mijn mening fiscale motieven geen gegronde reden
kunnen zijn om netwerken als roerend te beschouwen. Wel ben ik met uw kamer
van mening dat er een generieke eigendomsbepaling dient te worden opgenomen
in het Burgerlijk Wetboek ten aanzien van alle netwerken. Ik heb uw kamer
ook toegezegd mij hiervoor in te spannen. Deze bepaling dient te voorkomen
dat de grondeigenaar eigenaar wordt van in of op de grond aangelegde netwerken.
Zoals ik in mijn antwoord op een eerdere vraag hierover van de leden van de
CDA-fractie heb aangegeven, wil ik deze wijziging van het Burgerlijk Wetboek
meenemen in dit wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie vroegen wat de gevolgen zijn als gemeenten
via de bestuursrechtelijke weg herstraattarieven opleggen en of dit wenselijk
is. Op grond van artikel 5.7 van het wetsvoorstel is een aanbieder verplicht
de schade te vergoeden die voortvloeit uit de aanleg, instandhouding en opruiming
van openbare elektronische communicatienetwerken. Dit houdt in dat de aanbieder
de werkelijk geleden schade dient te vergoeden. Voor openbare gronden, zoals
straten, geldt dat de schade op marktconforme wijze berekend moet worden.
Het is voor gemeenten niet mogelijk eenzijdig forfaitaire bedragen vast te
stellen die de aanbieder dient te vergoeden voor het herbestraten van een
straat die is opengebroken door de aanbieder. Zoals gezegd moet de werkelijke
schade worden vergoed. Wat wel mogelijk is en waar ik ook zeker voorstander
van ben is dat gemeenten en aanbieders gezamenlijk afspraken maken over forfaitaire
bedragen die worden vergoed. Op deze wijze kan reeds rekening worden gehouden
met degeneratiekosten en worden deze kosten niet op een later tijdstip nog
eens in rekening gebracht bij de aanbieder. Hierbij staat wel voorop dat dergelijke
regelingen alleen op vrijwillige basis tot stand kunnen komen en niet eenzijdig
via de bestuursrechtelijke weg kunnen worden afgedwongen. In de praktijk heeft
de VNG met een aantal aanbieders een dergelijke afspraak gemaakt en, zoals
gezegd, ik heb er geen enkel bezwaar tegen als partijen dergelijke afspraken
maken.De Minister van Economische Zaken,L. J. Brinkhorst XNoot1Reeds in de memorie van toelichting van de Telegraaf en Telefoonwet van
1904 heeft de wetgever aangegeven dat de bestemming van openbare gronden naar
hun aard het gebruik «ten algemenen nutte» is, waarom aanleg van
kabels in deze gronden uitgangspunt is.XNoot1Inwerkingtreding van de wijziging van de Telecommunicatiewet in verband
met het nieuwe Europese regelgevingskader voor de elektronische communicatiesector
(Staatsblad 2004, 308). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29834-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl