Huis voor democratie en rechtsstaat; VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135227
 2009-2010
 
 31 475
 Huis voor democratie en rechtsstaat
 
 
 
 
 B
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 30 september 2009
 In haar vergadering van dinsdag 8 september 2009 heeft de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis
der Koningin gesproken over de brief van de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 17 juni betreffende
het voornemen tot oprichting van de Stichting Huis voor democratie en rechtstaat
(31 475, nr. 6).
 Naar aanleiding daarvan heeft de commissie de Voorzitter van de Eerste
Kamer der Staten-Generaal op 14 september 2009 een brief gestuurd.
 
 De Voorzitter heeft op 25 september 2009 gereageerd.
 
 De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde schriftelijk
overleg.
 
 De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge
Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin,
 Hester Menninga
 BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE
ZAKEN EN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT/ALGEMENE ZAKEN EN HUIS DER KONINGIN
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 september 2009
 
 In haar vergadering van dinsdag 8 september jl. heeft de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis
der Koningin gesproken over de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, d.d. 17 juni betreffende het voornemen tot oprichting
van de Stichting Huis voor democratie en rechtstaat (31 475, nr. 6).
De commissie wenst met dit schrijven enkele punten onder uw aandacht te brengen
alsmede u te verzoeken deze in het daarvoor bestemde overleg aangaande de
Stichting Huis voor democratie en rechtstaat aan de orde te stellen.
 
 In het ontwerpstatuut voor de oprichting van de Stichting is in artikel
drie, lid 1 de doelstelling van de Stichting opgenomen. De aandacht voor de
werking van de instituties in de democratische rechtstaat lijkt echter hoofdzakelijk
gericht op parlement en regering. Ter waarborging van de Nederlandse democratische
rechtstaat vervullen tevens andere grondwettelijke instellingen, zoals de
rechterlijke macht en de decentrale overheden, een cruciale rol. Het zou aanbeveling
verdienen daar een adequate balans in te vinden.
 
 Voorts uit de commissie haar twijfels over de haalbaarheid van het voldoen
aan de bepalingen uit artikel 8, lid 3 betreffende de samenstelling van de
raad van toezicht, gelet op het aantal leden in deze raad. Ten slotte vraagt
de commissie aandacht voor het vraagstuk van de financiering van het Huis
en verzoekt om prudente omgang met benodigde kosten.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Hoge
Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin (BZK/AZ)
 L. M. L. H. A. Hermans 
 
 BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE EERSTE KAMER DER STATEN-GENERAAL
 Aan de voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Hoge
Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin
 
 Den Haag, 25 september 2009
 
 In antwoord op uw brief van 14 september 2009 bericht ik u namens
de Huishoudelijke Commissie van de Eerste Kamer als volgt.
 
 Graag onderschrijven wij uw standpunt dat de aandacht van de Stichting
Huis voor de democratie en rechtsstaat voor de werking van de instituties
in de democratische rechtsstaat zich niet alleen moet toespitsen op parlement
en regering. Onder de instituties genoemd in artikel 3, lid 3, van de conceptstatuten
zijn ook te begrijpen grondwettelijke instituties als de decentrale overheden
en hun bestuursorganen, de rechterlijke macht en de Raad van State. De concepttekst
geeft geen grond voor de veronderstelling dat het begrip «instituties
van de democratische rechtsstaat» beperkt moet worden uitgelegd.
 In de Projectbeschrijving Huis voor de democratie en rechtsstaat die de
Eerste en Tweede Kamer bij brief van 12 maart 2009 door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is
toegezonden, wordt op diverse plaatsen gerefereerd aan de breedte van de oriëntatie
van het Huis op instituties van de democratische rechtsstaat en hun werking.
Zo wordt verwezen naar activiteiten rond verkiezingen voor provinciale staten
en gemeenteraden, en bezoeken aan de Raad voor de Rechtspraak en rechtbanken.
 Een juiste balans in de aandacht voor de onderscheiden instituties moet
in de programma’s van het Huis tot uitdrukking komen. In het tentatieve
uitvoeringsprogramma 2010 zijn in de shortlist «proeftuinen» (18
items) op initiatief van de Eerste Kamer opgenomen:
 – het thema gemeente (en provincie). De proeftuin zou in de aanloop
naar de gemeenteraadsverkiezingen 2010 moeten behelzen: het functioneren van
de democratie op gemeentelijk niveau (taken en bevoegdheden van gemeenteraden
en colleges van B&W), de werking van het dualisme; vooral nieuwe kiezers
zouden vertrouwd moeten worden gemaakt met de werking van de democratie op
gemeentelijk niveau;
 – het thema activiteiten die het bewustzijn van het belang van mensenrechten
bevorderen. In het voorstel daartoe is vanuit de Eerste Kamer verwezen naar
de op 24 maart jl met algemene stemmen aangenomen motie naar aanleiding
van het 60-jarig bestaan van de raad van Europa en het vijftigjarig bestaan
van het Hof voor de Rechten van de Mens.
 
 Naar aanleiding van uw opmerking over de haalbaarheid van het voldoen
aan de bepalingen uit artikel 8, lid 3, van de conceptstatuten zij opgemerkt
dat de Stuurgroep Huis voor de democratie en rechtsstaat in haar laatste vergadering
een profiel heeft vastgesteld voor de voorzitter en leden van de Raad van
Toezicht. Voorts is een procedure vastgesteld voor de werving van leden van
de Raad van Toezicht. De procedure moet waarborgen dat de Raad van Toezicht
de gevarieerde en evenwichtige samenstelling krijgt die de conceptstatuten
beogen
 
 Terecht verzoekt uw commissie om een prudente omgang met de benodigde
kosten. In de genoemde Projectbeschrijving is een uiteenzetting gegeven van
de beoogde exploitatieopzet. De basis van de financiering zal gevormd worden
door een structurele exploitatiesubsidie van de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. De subsidieverlening is 
 afhankelijk van subsidievoorwaarden die onder meer een goedgekeurd jaarplan
vereisen.
 
 Yvonne E.M.A. Timmerman-Buck
 
 
 
 Samenstelling:
 Holdijk (SGP), Meindertsma (PvdA), Bemelmans-Videc CDA), Dölle (CDA),
Ten Hoeve (OSF), Kox (SP), Van Bijsterveld (CDA), Noten (PvdA), Putters (PvdA),
(vice-voorzitter), Engels (D66), Thissen (GL), Hendrikx (CDA), Van Kappen
(VVD), De Boer (CU), Quik-Schuijt (SP), K.G. de Vries (PvdA), Schaap (VVD),
Hermans (VVD), (voorzitter), Ten Horn (SP), De Vries-Leggedoor (CDA), Koffeman
(PvdD), Böhler (GroenLinks), Lagerwerf-Vergunst (CU), Vac. (PvdA), Duthler
(VVD), Vliegenthart (SP) en Yildirim (Fractie-Yildirim).
 
 
 Kamerstuk II, 31 475, nr. 3.