Stroomlijning van gesubsidieerde arbeid; Verslag algemeen overleg over de stroomlijning van gesubsidieerde arbeid (24347, nr. 1)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24347, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24347 nr. 5

23-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24347Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 347Stroomlijning van gesubsidieerde arbeidnr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 november 1995De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 17 oktober 1995 overleg gevoerd met minister Melkert van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de stroomlijning van gesubsidieerde
arbeid (24 347, nr. 1).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Dankers (CDA) herhaalde het standpunt van haar fractie
dat ook de zogenaamde Melkert-banen bij de onderhavige stroomlijning zouden
moeten worden betrokken. Het verheugde haar dat de herziening van de WSW weer
de garantie biedt dat de oorspronkelijke doelgroep, toch de zwakste, via de
sociale werkvoorziening in het arbeidsproces wordt ingeschakeld. Wellicht
door de stijgende langdurige werkloosheid is de personenkring de afgelopen
tijd almaar gegroeid en qua mogelijke inzetbaarheid opgerekt, maar door de
budgetfinanciering en de bezuinigingen is er een zeer grote uitstoot gekomen
van juist de zwakste groep, de groep waarvoor de SW in feite was bedoeld.
Wel zette zij enkele vraagtekens bij de voorgestelde procedure. Het is immers
ongebruikelijk om voorstellen al in de Kamer te behandelen voordat het overleg
met betrokken partijen is afgerond. Zullen de resultaten van dat overleg nog
met de commissie worden besproken? Zij ging ervan uit dat met betrokkenen
een open overleg zal worden gevoerd en dat er niet van wordt uitgegaan dat
in dit overleg al besluitvorming heeft plaatsgevonden. Dat formele voorbehoud
wilde zij met nadruk maken. De uiteindelijke afweging zal pas kunnen plaatsvinden
als bekend is wat betrokkenen ervan vinden. De bijdrage namens haar fractie
in dit overleg moet dan ook worden gezien als een eerste en voorlopige reactie
op de onderhavige notitie.Bedrijfsverenigingen behouden de integrale regie als het gaat om gedeeltelijk
arbeidsgeschikten. Afstemming van de diverse instrumenten lijkt dan beter
mogelijk. Het wordt wat onduidelijk als het gaat om de groep die in de WW
zit. Vallen die ook onder de integrale regie van de bedrijfsverenigingen?
Kan op dat punt meer duidelijkheid worden geschapen? Het is goed dat de gemeenten verantwoordelijk worden voor het exploiteren
van arbeidsplaatsen voor degenen die (voorlopig) geen uitzicht hebben op regulier
werk, plaatsen waar mensen met behoud van uitkering kunnen wennen aan een
dagritme, banenpoolplaatsen en de WSW. De gemeenten staan immers het dichtst
bij alle doelgroepen en kunnen dan ook het beste beoordelen aan welke soort
arbeidsplekken de grootste behoefte bestaat.Mevrouw Dankers vond het onjuist dat de KRA-werkervaringsplaatsen- regeling
aan gemeenten wordt overgedragen. Dat zijn vooral plaatsen op de reguliere
markt en degenen die deze bezetten, hebben veelal uitzicht op regulier werk.
Deze regeling hoort meer bij Arbeidsvoorziening thuis. Gemeenten moeten zich
vooral richten op het weer bemiddelbaar maken van mensen, de toeleidingsactiviteiten.
Maar werkervaringsplaatsen zijn in het algemeen de laatste fase op weg naar
werk en het wordt er niet duidelijker op als de categorieën C en D aan
twee instellingen worden overgedragen.Uit de notitie wordt niet goed duidelijk welke eigenstandige instrumenten
Arbeidsvoorziening überhaupt nog ter beschikking heeft, behoudens het
samen met uitkeringsinstanties diagnotiseren en wellicht registreren van bepaalde
zaken. Zij vond het ook niet juist dat standaard in allerlei regelingen enerzijds
de 32-urige werkweek wordt ingebracht en anderzijds maximaal 130% van het
minimumloon dreigt te worden opgenomen. Zij was het er niet mee eens dat bij
het premievoordeel ingevolge de Wet bevordering arbeidsinpassing een aanvangsloon
van maximaal 130% van het minimumloon wordt geïntroduceerd. De wet strekt
ertoe te stimuleren dat langdurig werklozen aan de slag komen en het is dan
ook niet juist om te stellen dat als een werkgever iets meer betaalt hij dat
premievoordeel niet krijgt. Ook bij de SW wordt de 32-urige werkweek geïntroduceerd.
Het aantal uren dat mensen werken moet niet alleen afhankelijk worden gemaakt
van de samenloop met een blijvende uitkering. Ook de bedrijfsvoering voor
de bedrijven moet een belangrijk criterium zijn voor het aantal uren dat iemand
werkt. Zeker bij de SW moet dan nog worden bezien dat het communicerende vaten
zijn met de kosten binnen de AWBZ. Als de SW een vierdaagse werkweek krijgt,
moet de dagopvang weer met minimaal een dag worden uitgebreid.Uit de notitie is niet duidelijk geworden wat er met de WSW verder gaat
gebeuren. Verandert het karakter van de SW-subsidie van het subsidiëren
van een onderneming of een schap, naar het subsidiëren van werknemers
die geplaatst worden? Komt er een plaatsingsplicht van degenen die geïndiceerd
zijn of wordt het aantal te subsidiëren plaatsen financieel ingeperkt?
Wordt het huidige budget van 3,4 mld. als plafond gehanteerd en moet dat over
meer personen worden verdeeld? Een geïntegreerde uitvoering van plaatsingen
in de SW en ondersteuning van werken op de reguliere markt zijn toe te juichen,
maar wordt het budget van de SW dan ook voldoende opgehoogd? Wat gebeurt er
met de financiering in de tussenliggende periode? Wordt voor 1 januari 1996
de huidige wet weer eens met een jaar verlengd? Als wordt gesteld dat ook
anderen dan SW-geïndiceerden bij een SW mogen werken zolang dat niet
strijdt met het doel, worden dan degenen bedoeld die een andere indicatie
dan SW hebben, of kan het ook gaan om bedrijven die als ze een geïndiceerde
in dienst nemen daarvoor een subsidie ontvangen?Als de doelgroep sterker moet worden omlijnd, moet met name gekeken worden
naar de indicatie en de criteria daarvoor. Een te verfijnde uitwerking leidt
tot een redelijk star en rigide systeem. Anderzijds zijn er wegingsfactoren
nodig om beter grenzen te kunnen bepalen. Is de bewindsman voornemens dat
nader uit te werken voordat het wetsvoorstel aan de Kamer wordt voorgelegd?
Mevrouw Dankers had in ieder geval de grootste bezwaren tegen de door de minister
te benoemen indicatieteams. Het is nog een vraag of zo onafhankelijkheid is
gewaarborgd. Bovendien klinkt het woord «team» wel kleinschalig,
maar als daarbij wordt gekeken naar de RBA-indeling en het aantal
te verrichten indicaties, dan zal dat toch een enorm uitvoeringsorgaan worden
met alle bureaucratische rompslomp van dien, zeker als WSW'ers automatisch
om de drie jaar herkeurd moeten worden. Als de bewindsman wil voorkomen dat
indicatiecommissies op den duur de grenzen te zeer verleggen, ligt het dan
niet meer voor de hand om het lidmaatschap van zo'n commissie aan een termijn
te binden? Onafhankelijkheid lijkt het beste te worden gegarandeerd door evenwicht
in macht en deskundigheid vanuit belanghebbendenorganisaties, financiers van
de regeling en alternatieve mogelijkheden, plaatsende en uitvoerende instanties
en deskundigheid en kennis vanuit de werkvloer, ook van de aanpalende regelingen,
zoals Arbeidsvoorziening, gemeenten, de SW en AWBZ-opvanginstellingen. Daarenboven
zou nog een volstrekt onafhankelijke voorzitter kunnen worden benoemd, maar
dat kan het best aan de regio worden overgelaten. Als er gedecentraliseerd
wordt, moet dat ook consequent worden volgehouden.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA) had goed begrepen dat het
een voorlopige notitie is en vond het niet bezwaarlijk om daarover nu al met
de regering van gedachten te wisselen, omdat dat de Kamer in ieder geval de
mogelijkheid biedt om aan te geven waar haar gedachten naar uitgaan.Op zich zegt het woord «stroomlijning» niets, maar het beoogt
wel iets positiefs aan te duiden. De PvdA-fractie was geheel niet geïnteresseerd
in stroomlijnen om het stroomlijnen, maar uiteraard wel in het antwoord op
de vragen of er voor degenen die werk organiseren voor mensen met een afstand
tot de arbeidsmarkt meer en betere mogelijkheden komen en of er meer banen
komen voor mensen met die afstand tot de arbeidsmarkt, opdat zij wel snel
op die arbeidsmarkt terecht kunnen. Met de beste bedoelingen zijn de afgelopen
jaren allerlei wettelijke regelingen, bepalingen, subsidiestromen, enz. tot
stand gekomen, maar zo langzamerhand blijken die elkaar steeds meer tegen
te werken. Nu de bewindsman zo'n voortvarende start heeft gemaakt met substantiële
werkgelegenheidsprogramma's is nu de tijd aangebroken om die bureaucratische
rompslomp op te ruimen. De reacties uit het land zijn opvallend positief.
Natuurlijk moet er nog veel worden uitgewerkt en moeten vele vragen nog van
een antwoord worden voorzien, maar de hoofdlijnen blijken in ieder geval aan
te spreken: vooralsnog de SW en ander gesubsidieerd werk scheiden, maar wel
een grotere verantwoordelijkheid voor gemeenten om via het WIW-fonds mensen
aan het werk te krijgen. Dat Melkert 1-banen daar niet onder vallen is logisch,
want dat is regulier werk. Bovendien doet de overheid zelf wat zij ook aan
het bedrijfsleven vraagt: maak loonschalen aan de onderkant en vul die op
met mensen die nuttig werk kunnen verrichten. Dat een doelgroep daarbij voorrang
geniet, is juist, maar dat wordt ook in het bedrijfsleven getracht te bevorderen.Zij was het eens met de voorlopige scheiding van SW-bedrijven en ander
gesubsidieerd werk, want voor de doelgroep van de SW zal altijd plaats moeten
zijn. Dat zag zij als een blijvende overheidsverantwoordelijkheid. Op den
duur moet worden bezien of die verantwoordelijkheid alleen in bedrijven gestalte
kan krijgen die zich uitsluitend op gehandicapten richten. Waarom zou ook
niet ander werk worden geboden? Bedrijfsruimten en expertise zijn er volop
in SW-bedrijven, evenals opleidings- en testcapaciteit en het zou ook de positie
van gehandicapten en SW-bedrijven goed doen als men meer mag dan alleen maar
werk verzorgen voor gehandicapten. Waarom zouden SW-bedrijven ook geen gezonde
mensen, al dan niet met een afstand tot de arbeidsmarkt, te werk mogen stellen
om zo gelden te genereren die een financieel gezonde positie van de SW-bedrijven
bevorderen?Volgens de notitie krijgt iemand die langer dan twee jaar is aangewezen
op een gesubsidieerde arbeidsplaats functieloon. Uit de praktijk van het gesubsidieerd werk blijkt wel dat de marge ligt op circa 130% van het
minimumloon. Gelet op het uitgangspunt dat er vooral behoefte bestaat aan
werk aan de onderkant, dat nu eenmaal op of iets boven minimumniveau ligt,
was de PvdA-fractie het daar wel mee eens. Bovendien kun je van hetzelfde
budget minder mensen met een hoger loon aan werk helpen. Een werknemer kan
voor zijn bedrijf meer geld opleveren, waardoor het «budget» van
dat bedrijf groter wordt, en het valt niet goed in te zien waarom dan altijd
130% het maximum moet zijn. Als SW-bedrijven meer mogen en dus ook meer winst
kunnen maken, waarom zou dan in het arbeidsvoorwaardenoverleg niet gekomen
kunnen worden tot hogere lonen dan 130%? Wat voor SW-bedrijven geldt, kan
ook gelden voor organisaties die via het WIW-fonds worden betaald.Als onverkort wordt vastgehouden aan de overheidsverantwoordelijkheid
voor gehandicapten en voor het geschikt maken van arbeidsplaatsen voor deze
mensen, dan nog zouden SW-bedrijven meer mogelijkheden kunnen krijgen om ook
andersoortig werk aan te trekken en uit te voeren, juist omwille van de gehandicapte
werknemers. Idealiter zouden er SW-bedrijven moeten ontstaan die naast gehandicapten
ook andere soorten werknemers in dienst hebben en dus niet enkel een categorale
voorziening zijn. Dat er produkten worden gemaakt waarvoor de markt wil betalen,
is zeker niet strijdig met de eerder genoemde principiële overheidsverantwoordelijkheid
voor gehandicapten.Net als bij de 40 000 Melkert-banen zag mevrouw Kalsbeek ook hier
veel haken en ogen bij de 32-urige werkweek. Waarom kunnen op deze hoofdregel
geen uitzonderingen worden gemaakt? Voor sommigen zou dat inhouden dat ze
afhankelijk blijven van de bijstand en voor anderen is 32 uur gelet op hun
handicap te veel. Zij hoopte dat de minister bereid is dit net zo te regelen
als hij conform haar motie bij die Melkert-banen heeft gedaan.De minister wil de sluitende aanpak van de JWG beperken tot 23 jaar. Op
zich had zij daar geen moeite mee, omdat dit gemeenten te meer de mogelijkheid
biedt om flexibel op te treden en omdat het WIW-fonds vanaf die leeftijd gaat
werken, maar er zal dan wel aan twee voorwaarden moeten worden voldaan. Jonge
mensen die aan de kant staan, mogen zeker niet aan hun lot worden overgelaten;
met andere woorden de inspanningsverplichting van de gemeenten dient onverminderd
groot te zijn. Mocht blijken dat de aanpak niet zo sluitend is, kan er altijd
op worden teruggekomen. Bovendien moeten de middelen die in het kader van
de sluitende aanpak zijn uitgetrokken voor het jaarlijks ophogen van de leeftijdsgrens
wel beschikbaar blijven; 350 mln. op dit moment en oplopend tot 600 mln. in
1998. Door het veranderen van een regeling komen er immers toch niet minder
mensen op de arbeidsmarkt? Nu kan voor elke JWG-geplaatste worden gedeclareerd,
straks komt er geld in het WIW-fonds. Dat is in feite budgetfinanciering,
terwijl een sluitende aanpak tot 23 jaar overeind moet blijven.Het WIW-fonds wordt ook gevoed uit het fonds sociale vernieuwing, o.a.
met de gelden die bedoeld waren om de vrijlating in de bijstand te betalen
(circa 150 mln.) en voor controle op fraude (circa 60 mln.). De gemeenten
moet weliswaar zoveel mogelijk vrijheid worden gelaten, maar dat mag niet
betekenen dat er geen vrijlatingen meer kunnen worden gegeven aan bijvoorbeeld
alleenstaande moeders die alleen zo een part-time baan kunnen aannemen, maar
ook niet dat er minder op fraude kan worden gecontroleerd.De PvdA-fractie was verheugd over het kabinetsvoornemen om WW-gelden in
te zetten voor personen die tot de doelgroep van de WW behoren; een terechte
trendbreuk! Waarom zou uitkeringsgeld wel mogen worden gebruikt als men in
de bijstand, maar niet als men in de WW zit?De notitie rept niet van nogal wat SW-bedrijven die in grote financiële
problemen verkeren. In ieder geval zullen de ergste noden moeten worden gelenigd.
Waarom geen noodfonds dat gevoed wordt met gelden die worden teruggevorderd
van de SW-eenheden in het kader van het zogenaamde maatregelenbeleid, dus
omdat het aantal arbeidsplaatsen niet op de juiste manier is geregeld of omdat
de taakstelling niet is gehaald?Nogal wat mensen zijn aangewezen op gesubsidieerd werk, maar het is de
vraag hoe zij op die plaatsen komen. Arbvo probeert mensen met in principe
tijdelijke afstand tot de arbeidsmarkt, de zogenaamde C-categorie, aan het
werk te krijgen. Volgens de notitie zou deze categorie echter ook kunnen worden
overgedragen aan de gemeenten en aldus in het WIW-fonds terechtkomen. Dat
blijkt in de praktijk helaas nodig te zijn, want de Arbvo doet op dit punt
onvoldoende. Anderzijds levert dat wel enkele risico's op, want voor inlenende
bedrijven zijn mensen uit de C-categorie aantrekkelijker dan mensen uit de
D-categorie. Dus zullen mensen uit de B-categorie, die blijvend zijn aangewezen
op gesubsidieerd werk, minder kansen hebben. Dat zal nog sterker het geval
zijn naarmate de doorstroomdoelstelling meer gewicht krijgt. Het is dus de
vraag of het niet beter is om de gemeentelijke verantwoordelijkheid te beperken
tot de D-categorie, maar dat wel onder de strikte voorwaarde dat de Arbvo
haar verantwoordelijkheden voor de mensen met een tijdelijke afstand tot de
arbeidsmarkt waar maakt.Mevrouw Kalsbeek was het eens met het scherp houden van de doelgroep van
de SW. Maar, stel dat iemand in de toekomst na twee jaar voor een SW-bedrijf
te hebben gewerkt geschikt wordt bevonden voor een plaats op de reguliere
arbeidsmarkt? In theorie is dat prachtig, maar alleen die geschiktheid geeft
hem nog geen plaats. Ook zal een ex-SW-werknemer nu niet direct behoren tot
de meest kansrijken op de arbeidsmarkt.In de notitie miste zij aandacht voor de vraagkant van de arbeidsmarkt;
wie mag en wie moet wat op dat vlak? Een analyse van de sectoren en functies
waar gesubsidieerd werk zou kunnen worden gecreëerd mag in de definitieve
stroomlijningsnotitie zeker niet ontbreken. De problematiek van concurrentievervalsing
zou daarvan onderdeel moeten uitmaken. Ook mag aandacht voor mogelijkheden
van afroming van de zwarte markt niet achterwege blijven. Vele zijn aangewezen
op «zwarte» dienstverlening omdat «witte» niet is
te betalen. Hier en daar zijn al initiatieven genomen, zoals de zogenaamde
dienstenwinkels. Ook de PvdA-fractie had nog veel vragen over de stroomlijning. Een eerste
en belangrijke stap is wel gezet, een stap waarmee nadrukkelijk is gekozen
voor meer mogelijkheden voor degenen die het niet mee zit op de arbeidsmarkt
en voor deze groepen werk moeten en willen organiseren. Waar een wil is om
werk te creëren, moet een weg worden gebaand!Ook mevrouw Essers (VVD) was de mening toegedaan dat de minister
na dit overleg niet zonder meer kon doorgaan met de voorbereiding van de in
de notitie aangekondigde wetsvoorstellen. Ook zij had tot vlak voor dit overleg
nog zoveel reacties uit het veld ontvangen dat het onmogelijk is die nog in
haar bijdrage te verwerken en bovendien is het overleg met het veld nog niet
afgerond. Is de bewindsman voornemens deze, zo hijzelf aangeeft, voorlopige
notitie nog in definitieve vorm aan de Kamer voor te leggen?Een jaar na aankondiging in het regeerakkoord is de minister in ieder
geval met deze voorlopige notitie gekomen. Dat is hoog tijd, omdat er grote
veranderingen uit voortvloeien die bij alle geledingen veel onzekerheid en
onrust hebben opgeroepen, niet alleen voor de degenen die in de thans bestaande
regelingen zitten of met smart op een plaats wachten, maar ook voor besturen
en medewerkers van de erbij betrokken uitvoeringsorganisaties.De VVD-fractie was zeer positief over de pogingen van het kabinet om al
die ingewikkelde regelingen te stroomlijnen. Dat is niet eenvoudig en zij had er daarom wel enig begrip voor dat het zo lang heeft geduurd. Al
eerder had zij kritische kanttekeningen geplaatst bij de opzet en de omvang
van het totaal aan gesubsidieerde arbeid. De voor alle regelingen afgesproken
rapportages zullen zeer positief moeten zijn om haar steun voor al die vormen
van gesubsidieerd werk te behouden. Zij was dan ook zeer benieuwd naar de
onlangs door de minister toegezegde overzichten van knelpunten en antwoorden
op vragen die naar aaanleiding van verschillende begrotingen zijn gesteld.Destijds had de VVD-fractie ter wille van individuele participatie en
de sociale cohesie voorzichtig ingestemd met het huidige beleid omdat er voorlopig
onvoldoende uitzicht bestaat op «normale» arbeidsplaatsen voor
de velen die een plaats zoeken. De onderhavige regelingen bleef zij zien als
een sluitstuk op de maatregelen op het gebied van de werkgelegenheid. Zij
kreeg echter zo langzamerhand de indruk dat de grote aandacht voor dit onderwerp
zich niet met het begrip «sluitstuk» verhoudt. Qua volume, tijd
en aandacht is het niet meer zo'n beperkt instrumentarium. Kan de minister
die indruk wegnemen en verzekeren dat geen uitbreiding van instrumentarium
en middelen wordt overwogen? Wil hij vervolgens nauwkeurige monitoring en
goede evaluatie, liefst jaarlijks, over het totaalbeleid op dit punt toezeggen,
opdat de Kamer kan aangeven of en, zo ja, welke instrumenten nog nodig zijn,
in welke omvang en voor hoe lang?Mevrouw Essers wees op de grote diversiteit van geldstromen en regelingen
en uitvoerders ervan. Tijdens de algemene beschouwingen is namens haar fractie
voorkeur uitgesproken voor een zo eenvoudig mogelijke aanpak. De onderhavige
notitie spreekt die intentie wel uit, maar werkt die nog onvoldoende uit.
Begreep zij het juist dat de volgende negen regelingen en geldstromen in stand
blijven? In de eerste plaats blijft gesubsidieerde arbeid bij de gemeenten,
zoals banenpool, JWG, WEP, gefinancierd uit het werkfonds dat wordt gevoed
door middelen uit het fonds sociale vernieuwing. Op zich had zij daar geen
bezwaar tegen, ook al omdat zij had begrepen dat de middelen voor de fraudebestrijding
niet worden aangetast. Eventueel zouden er op termijn ook de Melkert-2-middelen
aan worden toegevoegd. In de tweede plaats de Melkert-1-banen die op zijn
minst in deze notitie hadden moeten worden besproken. Inderdaad zijn het reguliere
banen, maar dan wel op basis van allerlei regelingen en met allerlei uitvoeringsproblemen.
Als dat in de toekomst normaal en zonder problemen verloopt, zouden de middelen
beter aan de desbetreffende begrotingshoofdstukken kunnen worden gevoegd,
eventueel (ten dele) met een oormerk voor het Gemeentefonds. In de derde plaats
zijn dan de loonkostensubsidies bij de bedrijfsverenigingen. In de vierde
plaats de regeling persoonlijke ondersteuning gehandicapte werknemers. In
de vijfde plaats de samenloop reïntegratie gedeeltelijk arbeidsgeschikten.
In de zesde plaats de aparte middelen voor de WSW. In de zevende plaats de
inkoopmiddelen bij bedrijfsverenigingen en gemeenten. Komen alle gemeenten
daar in de toekomst voor in aanmerking? In de achtste plaats de fiscale tegemoetkoming
in de vorm van afdrachtkortingen, maar met welk volume en voor hoe lang? In
de negende plaats nog een eventuele regeling voor een zogenaamd voucher-systeem.
Hoe al deze regelingen en stromen zich precies tot elkaar verhouden, was mevrouw
Essers in ieder geval nog niet duidelijk, maar ook niet welke uitvoeringsorganisaties
voor wat het voortouw hebben. Op blz. 4 van de notitie wordt terecht gesteld
dat gemeenten het voortouw krijgen met ontschotte middelen, maar ook dat bedrijfsverenigingen
en Arbvo met elkaar afspraken moeten maken. Maar, Arbvo krijgt wel een voordrachtstaak.
Gemeenten mogen dan bepalen wie daarvoor in aanmerking komen. Verder zou Arbvo
nog de werving moeten verzorgen. Waarom niet vastgehouden aan de opdracht
aan het TICA; via dat ene dossier eventueel het een-loketsysteem? Met een
volgsysteem wordt iedere cliënt door alle partners gezamenlijk opnieuw
gescreend op basis van het door Arbvo bedachte zogenaamde categoriseringsinstrument.
Overigens herinnerde zij aan de toezegging van de bewindsman dat over de criteria
daarvoor nog eens van gedachten zal worden gewisseld. Waarom moet Arbvo dan
die voordracht doen?Bij de werving ligt dat wat anders, want er wordt ook geprobeerd banen
in de marktsector te verwerven. Het is wel de vraag of zij ook voor de collectieve
sector de werving aan kan. Wat gebeurt er dan met de inmiddels opgedane ervaring,
ook wat betreft het zogenaamde matching-proces van de gemeentelijke stichtingen
die al de nodige ervaring hebben met JWG en banenpool? Ook bespeurde zij weinig
van een principiële opvatting over de vraag of overal hard moet worden
ingezet op doorstroomverplichtingen of dat er ook sprake zou mogen zijn van
eindstationfuncties. Ook zou zij graag met de regering nader van gedachten
wisselen over de risico's van de zogenaamde armoede-val. Gemeenten kunnen
wel oneigenlijk toeslagen hebben gegeven aan banenpoolers, maar als deze Melkert-1-banen
krijgen gaan zij wel terug in inkomen, en dat werkt voor betrokkenen toch
bepaald niet motiverend. In de notitie wordt vervolgens gesteld dat gemeenten na twee jaar zouden
moeten kunnen bepalen of al dan niet functieloon wordt toegepast. Prima, want
dan komt zo'n gesubsidieerde plaats vrij voor iemand anders. Maar moeten de
gemeenten dat zelf betalen of is dat niet de bedoeling?Hoe ver reikt de beleidsruimte van gemeenten bij het bepalen van afwijkende
arbeidsduur? Kunnen ook langere contracten dan voor twee jaar worden geboden?
Bestaat niet het risico van twee soorten werknemers? Denkt de minister nog
aan een overgangsregeling? Wat denkt het kabinet van grotere financiële
verantwoordelijkheden voor gemeenten, bijvoorbeeld door toepassing van het
concurrentiebeginsel? Hoe zit het met de spreiding van mogelijkheden en middelen
voor gemeenten over geheel Nederland? Gaat er inderdaad veel naar de G-19
en later nog naar een achttal gemeenten?Het kabinet wil de sluitende aanpak voor de JWG bevriezen tot 23 jaar.
In de notitie wordt gesteld dat meestal MBO'ers en HBO'ers in de oudere jongerencategorie
zitten en dat daarvoor een detacheringsplaats niet de meest noodzakelijke
maatregel is. Kan de bewindsman dat beter onderbouwen? Waarom voor gemeenten
met een groot deel van dergelijke schoolverlaters niet samen met Arbvo een
individuele aanpak mogelijk maken om te bezien of iemand tussen de 23 en 27
jaar toch niet voor die sluitende aanpak in aanmerking zou moeten komen? Arbvo
is toch niet voor niets van plan om nu ook iets aan een activerend jongerenbeleid
te doen?Voorgesteld wordt om de hoogte van de inleenvergoedingen te verhogen.
Het kost al grote moeite om binnen de collectieve voorzieningen additioneel
nog mensen te plaatsen. Dat zorgt niet alleen voor verdringingseffecten, maar
ook voor een extra druk op de organisatie vanwege noodzakelijke begeleiding.
Op vele plekken zijn die inleenvergoedingen dan ook verlaagd of zelfs afgeschaft.
Wat is de opvatting van de bewindsman daarover?Ten slotte stelde mevrouw Essers dat de VVD-fractie zeker geen voorstander
is van het voorgestelde gebruik van WW-gelden.Voor mevrouw Van der Stoel (VVD) ging het bij de SW niet meer
en zeker niet minder dan het uitvoering geven aan een sociale rechtvaardigheid.
Mede daarom was zij de mening toegedaan dat de SW als aparte organisatie moet
blijven en niet met andere vormen van gesubsidieerde arbeid moet worden samengebracht.
Als dat gebeurt zal, met instemming van de Kamer, volop sprake zijn van verdringing.
Er behoort een werkplek te zijn voor degenen die om een beperkt aantal redenen
geen arbeidsplaats kunnen vinden in het reguliere bedrijf of in de «ouderwetse»
gesubsidieerde sector. Jarenlang zijn er in de SW wachtlijsten geweest, mede door de politieke keuzes in Den Haag. Dat heeft geleid tot een
opstopping via twee lijnen. Sommigen komen in de dagopvang terecht omdat er
geen plek is in de SW en anderen, die wel degelijk een plek zouden horen te
krijgen op de reguliere arbeidsmarkt stromen niet door met het argument dat
dit nu juist de medewerkers zijn die voor het goede financiële beeld
bij een SW zouden kunnen zorgen. Waar het kabinet voorstelt om in de toekomst
onafhankelijke indicatiecommissie in te stellen (wat de VVD-fractie betreft
regionale commissies, hetgeen niets af hoeft te doen aan de onafhankelijkheid
en deskundigheid) zou het goed zijn om ook naar de dan in de SW zittende werknemers
te kijken. Wellicht kan een combinatie met financiering via de AWBZ nog mogelijkheden
bieden. Mevrouw Van der Stoel had daarover nadere interessante informatie
die zij graag aan de andere leden van de commissie en de minister voorlegt.
Ook zou haars inziens moeten worden bezien of de WAGW functioneert zoals de
bedoeling was.De VVD-fractie zou er geen bezwaar tegen hebben als de SW ook andere activiteiten
ontplooit dan die welke voortvloeien uit de oorspronkelijke doelstelling,
maar dan alleen op basis van een inkoopmodel en niet ten koste van de reguliere
taken. Uit werkbezoeken aan SW'en blijkt vaak dat het in de praktijk nogal
lastig is om het bedrijfsleven te interesseren. Vaak is het argument dat het
gewoon niet lukt om via de instrumenten die de SW heeft de juiste persoon
op de juiste plaats te krijgen. Ook blijkt er bij het streven om op dezelfde
markt produktie te kunnen leveren nogal veel verdringing op te treden. Gevangenissen
bijvoorbeeld opereren op dezelfde markt. Zo wordt die markt die toch eigenlijk
voor de SW bedoeld is wel veel kleiner. Hoe denkt de minister deze problematiek
aan te pakken?Mevrouw Schimmel (D66) was enthousiast over de voorgenomen
stroomlijnen en de eerste aanzetten daartoe, maar vond de voorliggende notitie
toch te beperkt. Ook volgens haar hadden de Melkert-banen erbij moeten worden
betrokken, vooral vanwege de concurrentie tussen langdurig werkzoekenden die
op een bepaald moment in welk programma dan ook aan het werk worden gesteld.
Conciërges werden vroeger bij een school gedetacheerd via de SW die daarvoor
een inleenvergoeding van f 15 000 ontving. Vervolgens werden zij
steeds meer verdrongen door de banenpooler waarvoor een veel kleinere inleenvergoeding
moest worden betaald, nl. f 2500. Nu blijken scholen via de Melkert-banen
conciërges te zoeken. Waarom niet zodanig stroomlijnen dat de WSW'er
uiteindelijk die Melkert-baan had gekregen? Vanwege dat verdringingseffect
hadden in deze notitie de Melkert-banen zeker niet onbesproken mogen blijven.
Zal er overigens stroomlijning van de verschillende inleenvergoedingen plaatsvinden?Bij Melkert-banen is er qua beloning een bandbreedte tussen de 100 en
120%. Bij de WIW en in de toekomst ook de WSW wordt gesproken over een bandbreedte
tussen de 100% en het functieloon, waarbij er vaak een relatie wordt gelegd
met het maximum van de WIW, nl. 130%. Het blijft met andere woorden nogal
vaag. Kan de minister daarover duidelijkheid verschaffen? Moeten het per se
32-uurscontracten zijn, of zijn uitzonderingen naar boven en/of beneden mogelijk?
De minister stroomlijnt met de ene hand, maar maakt de zaak door onder meer
de Melkert-banen en de verschillende benaderingen daarbinnen met de andere
hand toch weer ingewikkeld. Blijft de WIW een van de instrumenten van de Arbvo,
of kunnen ook gemeenten deze wet hanteren?Het verheugde mevrouw Schimmel dat de WSW niet geïntegreerd wordt.
Het gaat om een heel aparte categorie mensen en de financieringsstroom is
zo ingewikkeld dat het niet voor de hand ligt dat naar de gemeenten over te
hevelen. De minister wijst een integratie van de WSW en WIW niet bij voorbaat
af, maar wil dat aan de gemeenten overlaten. Dat lijkt wat moeilijk, want
het grootste deel van de gemeenten is nu eenmaal geen uitvoerder
van de SW. Meestal zijn het zelfstandige bestuurlijke eenheden. Sluit de minister
integratie uit op een ander niveau dan op het gemeentelijke, dus bijvoorbeeld
op het niveau van intergemeentelijke samenwerking en/of wil hij in de toekomst
bekijken of de financieringsstromen niet rechtstreeks naar de gemeenten kunnen
gaan?Ook zij maakte zich zorgen over de slechte financiële situatie van
veel SW-bedrijven. Volgend jaar komt er een algemene lastenverlichting voor
werkgevers. Ontstaat daardoor in het budget voor de SW ook enige ruimte?Het is een goede zaak dat de arbeidsvoorwaarden voor de huidige SW-werknemers
«met rust» worden gelaten, maar in de notitie staat nog wel de
zinsnede dat wellicht in het arbeidsvoorwaardenoverleg ook voor zittende werknemers
kan worden toegewerkt naar een kortere werkweek. Was het niet beter geweest
als de minister zich daarmee niet had bemoeid? Zij gaf toe dat er in de SW
wel eens mensen zitten die daar eigenlijk niet thuis horen, maar er zijn genoeg
positieve instrumenten die doorstroming bevorderen, maar ook een terugvalmogelijkheid
bieden.Zij ondersteunde het streven om de oorspronkelijke doelstelling van de
WSW met de daarbij behorende doelgroep weer aan te houden. Probleem voor SW'en
is wel dat in de kostprijs vaak al de opbrengsten verdisconteerd zijn die
mensen in de SW kunnen genereren. Zij had begrepen dat het de bedoeling is
om rijksbijdragen per werknemer in te voeren, onderverdeeld in drie categorieën.
Naarmate de oorspronkelijke doelstelling wordt teruggebracht, zullen de SW'en
waarschijnlijk ook weer iets minder produktieve werknemers krijgen die dus
ook minder opbrengsten kunnen genereren. Dat moet toch iets betekenen voor
de rijksbijdrage of is het de bedoeling om een iets gemengder personeelsbestand
mogelijk te maken? Is het juist dat de minister in de SW ook mensen met loonkostensubsidies
aan het werk wil krijgen?Zij was groot voorstander van de onafhankelijke indicatiecommissies, maar
waarom worden die niet ingesteld voor andere vormen van gesubsidieerde arbeid?
De landelijke criteria die de afstand tot de markt bepalen vond zij enigszins
gevaarlijk, want hebben die niet het gevaar van verstarring en etikettering?
Dat kan alleen maar worden voorkomen door een gemeenschappelijke of een onafhankelijke
indicatiestelling. Anders is het niet uitgesloten dat Arbvo mensen snel in
de C- en D-categorie zal plaatsen.De minister is niet alleen voornemens om de personenkring van de SW te
beperken, maar ook om een onafhankelijke indicatiecommissie in te stellen
en om betrokkenen eerst na twee jaar en vervolgens iedere drie jaar opnieuw
te laten beoordelen. Als de personenkring nu zo zeer beperkt wordt tot de
doelgroep, zijn dan de kansen niet heel klein dat betrokkenen doorstromen
naar andere vormen van arbeid? Is die herbeoordeling dan wel noodzakelijk?Wat het gemeentelijk werkfonds betreft, stelt de minister dat er minimumtaakstellingen
komen en dat wordt afgerekend op concrete resultaten. Ook hier blijft de notitie
steken in hoofdlijnen en wordt niets gesteld over een concrete uitwerking.
Hoe wil hij bijvoorbeeld een financieel systeem opzetten dat een zodanige
werking heeft dat een doelmatige inzet en afweging van de instrumenten wordt
bevorderd? Ook wordt in de notitie niets vermeld over een mogelijk inkoopmodel
van het gemeentelijk werkfonds.Mevrouw Schimmel was er erg gelukkig mee dat WW-gelden ook gebruikt kunnen
worden voor WIW'ers. Wordt ter zake wetswijziging voorbereid?Naar de mening van de heer Rosenmöller (GroenLinks) viel
er op het gebied van de niet-reguliere arbeid nog heel veel te stroomlijnen.
De veel later dan afgesproken voorgelegde notitie zag hij als een eerste aanzet.
Het belangrijkste aspect is de WIW en in dat verband het gemeentelijk werkfonds dat van diverse kanten wordt gevoed. De stroomlijning mag
niet beperkt blijven tot een financiële, maar moet ook betrekking hebben
op de uitvoering en de uitvoeringsorganisaties. Sommige instrumenten op het
terrein van de niet-reguliere arbeid werken elkaar tegen en mensen die ervan
gebruik moeten maken of ze moeten controleren zien vaak door de bomen het
bos niet meer. Dat vraagt verduidelijking en vergemakkelijking van de uitvoering,
maar dan altijd met de ultieme doelstelling dat de minder kansrijken beter
geholpen worden en een grotere kans krijgen op een plek op de arbeidsmarkt.Gelet op die doelstelling was hem uit de notitie nog niet duidelijk geworden
hoe precies de verhouding wordt tussen WSW enerzijds en gemeenten en Arbvo
anderzijds, zeker als daarbij worden betrokken de opmerkingen van de minister
over de doelgroepen van de diverse organisaties en instanties. Het gemeentelijk
werkfonds zal zich gaan bezighouden met de C- en D-categorie, volgens de categorisering
van Arbvo de minst kansrijken op de arbeidsmarkt. Volgens een recent ontvangen
wetsvoorstel zal Arbvo zich ook met de minder kansrijken moeten bemoeien.
Daar lijkt een tegenstelling in te zitten. Hij zou zich kunnen voorstellen
dat het werkfonds zich richt op de D-categorie, de allermoeilijkst bemiddelbare
en minst kansrijken op de arbeidsmarkt. Als de gemeenten zich met en de C-
en de D-categorie moeten bezighouden en het de bedoeling is dat Arbvo zich
ook richt op die moeilijke categorieën, dan kan dat toch geen stroomlijning
worden genoemd.Hetzelfde gold zijns inziens voor het zogenaamde 40 000-banenplan
dat wordt uitgevoerd door de gemeenten. Dat konden in zijn ogen best reguliere
banen worden genoemd, maar regulier gefinancierd en georganiseerd worden ze
in ieder geval niet. Mede daarom had dat plan ook onderdeel van de notitie
moeten uitmaken. In belangrijke mate gaat het om voorzieningen voor mensen
die niet op eigen kracht de stap naar de arbeidsmarkt kunnen maken.Over het geheel genomen vroeg hij zich af of er wel voldoende wordt gestroomlijnd
en of tot in lengte van jaren twee circuits van bemiddeling, min of meer gericht
op dezelfde doelgroepen, naast elkaar kunnen blijven bestaan: gemeenten en
Arbvo. Er wordt wel aan gedacht en over gesproken om die meer te integreren
en meer met elkaar te laten samenwerken, maar zou het niet beter zijn om op
den duur één uitvoeringsorganisatie te hebben? Hij erkende dat
daaraan bestuurlijk nadelen kleven, maar het is de vraag of die groter zijn
dan de voordelen voor de groepen waarom het gaat.Hij vond het vervolgens onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat het kabinet
de sluitende aanpak JWG beperkt tot 23 jaar. Hij erkende dat de JWG nu al
niet sluitend is en er allerlei problemen optreden, maar die mogen niet worden
opgelost door het «wegdefiniëren» van een groep.De 32 uur is een goede norm die meer zou moeten worden gehanteerd, maar
het is wel merkwaardig dat die hard wordt geformuleerd voor een groep mensen
die daarmee vaak niet eens aan het sociaal minimum komen, zoals de kostwinners.
Waarom hier niet dezelfde wijziging als bij de Melkert-banen? Na twee jaar
komt het functieloon in zicht. Is dat het relevante CAO-loon? Waarom functieloon
in een organisatie die met een CAO? Is het de bedoeling om ook voor degenen
die in het werkfonds zitten een CAO te sluiten?In de notitie wordt het nodige gesteld over activiteiten met behoud van
uitkering. Bij de herziening van de Bijstandswet is daarover uitvoerig gesproken.
De heer Rosenmöller was voorstander van een duidelijk onderscheid tussen
werken met behoud van uitkering (hetgeen niet verplicht kan worden opgelegd)
en het werken met behulp van uitkering in welke vorm dan ook. Die vrijwillige
activiteiten zouden niet in het werkfonds mogen ingroeien.Wat betreft de verdringing en de relatie tussen het niet-reguliere werk,
het werk met (loonkosten)subsidie enerzijds en de reguliere arbeid en arbeidsmarkt anderzijds, zijn de in de notitie geschetste zwakker
dan in het verleden is aangehouden. Er zou geen sprake zijn van verdringing
als men in een periode van zes maanden voorafgaande aan plaatsing geen dienstbetrekking
heeft beëindigd. Als dat de enige toets is, zal er zeker meer verdringing
ontstaan dan de bedoeling is.De WSW behoudt terecht een aparte behandeling. Dat instrument moet zo
veel mogelijk worden voorbehouden aan degenen die vooral een psychische handicap
hebben maar toch in staat zijn om wat activiteiten te verrichten. Dat er onafhankelijke
indicatiecommissies komen, is natuurlijk heel goed, maar wat gebeurt er met
degenen die niet geschikt worden bevonden, na twee jaar een andere indicatie
krijgen of die dan opnieuw een indicatie voor de SW krijgen, maar na drie
jaar niet?De voorgestelde wijziging van de arbeidsvoorwaarden zullen een harde klap
zijn voor nieuwkomers in de SW. In de eerste plaats het een te grote stap
terug en in de tweede plaats is het onmogelijk om binnen één
organisatie een heel lange tijd twee zo verschillende beloningen te hanteren
voor mensen die toch hetzelfde werk doen. Waarom bovendien interveniëren
in het arbeidsvoorwaardenoverleg dat toch altijd door werkgevers en werknemers
worden gevoerd en uiteindelijk uitmondt in een CAO?De heer Van der Vlies (SGP) merkte op dat in het verleden met
de beste bedoelingen allerlei voorzieningen tot stand zijn gebracht die beoogden
mensen aan werk te helpen. Dat alles heeft tot een onoverzichtelijk geheel
geleid en dat daarin wordt gestroomlijnd, heeft zeker zijn instemming, maar
die stroomlijning moet dan wel gericht zijn op het doel, nl. om mensen die
op al deze voorzieningen zijn aangewezen zo goed mogelijk naar werk te geleiden,
dus cliëntgericht, mensvriendelijk en maatwerk. Daarvoor is niet alleen
flexibilisering nodig, maar ook ontschotting, want daar met name zitten de
fricties. Het gaat om een opnieuw geijkte taakverdeling tussen gemeenten,
Arbvo, bedrijfsverenigingen, SW-schappen en enkele andere actoren. Aangezien
daarmee nog overleg wordt gevoerd, kan de voorgelegde notitie ook worden gezien
als een eerste versie. De minister heeft ook gezegd dat zij op onderdelen
nog wel wijzigingen kan ondergaan. Hoe ver is het overleg inmiddels gevorderd
en kan hij al iets zeggen of en, zo ja, op welke punten wijzigingen zullen
worden aangebracht? Wanneer zullen de hieruit voortvloeiende wetsvoorstellen
de Kamer bereiken? Is zorgvuldige spoed niet gewenst om de voorkomende fricties
zo snel mogelijk op te heffen?De voorliggende notitie vond hij een goede aanzet voor een verkenning
van de problematiek en voor eerste gedachten over een stroomlijning. Ook hij
vond het een goede zaak dat voor de doelgroep van de WSW een aparte regeling
en wetgeving in stand blijft. Daarvoor zijn voldoende inhoudelijke argumenten
aan te dragen. Degenen met de minste kans op zelfstandige deelneming aan het
arbeidsproces hebben inderdaad recht op een zo groot mogelijke steun en bescherming.
Van de ingebouwde marktconformiteit is best een goede prikkel uitgegaan, maar
heeft er ook toe geleid dat mensen met een «mindere mogelijkheid»
wat naar de achtergrond zijn verschoven. Om de doorstroming te bevorderen,
worden werkgeverspremies in het vooruitzicht gesteld, maar moet daarnaast
niet de terugkeergarantie worden verlengd?De onafhankelijke indicatiecommissie is weliswaar een trend, maar op zich
toch een prima gedachte. Het gaat om deskundigheid, slagvaardigheid en een
evenwichtige vertegenwoordiging, en zeker niet om bureaucratie. Aan de indicatiecommissie
nieuwe stijl wordt de mogelijkheid van gedifferentieerde budgettering gegeven.
Op zich lijkt dat een goede gedachte, maar de heer Van der Vlies miste daarvan
toch wel een uitwerking en een perspectief. Gaat het inderdaad in de richting
van een mensgebonden budgettering, zoals het persoonsgebonden budget op een
ander terrein, of meer van het zogenaamde «rugzak»-idee wat wel eens in het kader van het speciaal onderwijs is ingebracht? Zijn voorkeur
zal worden bepaald door de vormgeving en uiteraard de mate van daarmee gepaard
gaande vrijheid.Hij vroeg zich vervolgens af, in hoeverre in de indicatiestelling voor
de WIW, waarin een aantal regelingen bijeen wordt gevoegd en de financiering
ervan gebundeld, van integratie sprake kan zijn. Er zijn immers raakvlakken
met de WAGW, de WVG, de AWBZ, enz.Nieuwe werknemers in de SW worden aangenomen voor maximaal 32 uur en vooralsnog
voor een periode van twee jaar. Daarbij moet zeker worden gelet op de positie
van kostwinners. Voorts sloot hij zich aan bij de vragen van de heer Rosenmöller
over het functieloon en de relatie daarvan met de CAO.De gedachte aan herziene indicatiestelling is op zich begrijpelijk, maar
kan ook tot vervelende consequenties leiden. Wat zijn de implicaties van het
verlies aan indicatie. Komt er dan een te substitueren element in het pakket
dat aan die persoon is gebonden? Zo ja, wordt dat dan de werkloosheidscomponent
of de bijstand?De heer Van der Vlies sloot zich eveneens aan bij de vragen over de sluitende
aanpak en bij de uitgesproken verbazing over het verschuiven van de leeftijdsgrens
van 27 naar 23 jaar.Hij zou op zich geen bezwaar hebben tegen een niet-doelgroeper in de SW,
mits die maar op zijn minst met WIW-geld wordt gefinancierd. Anders is er
wederom sprake van verdringing.Een speciaal onderwijs-abituriënt zal straks in de WIW ten hoogste
gebonden kunnen zijn aan een wachttijd van een halfjaar. Vanuit het speciaal
onderwijs had hij vernomen dat dit uiterst ongunstig zal uitwerken.Ten slotte sloot hij zich aan bij de vragen over het takenpakket van Arbvo
en gemeenten en de wisselwerking daartussen, mede gelet op het gemeentelijk
werkfonds en merkte hij op dat zijn fractie haar definitieve standpunt zal
bepalen op basis van de wetsvoorstellen die de Kamer hopelijk snel zullen
bereiken.De heer Van Middelkoop (GPV) plaatste deze notitie in de categorie
«broodnodig»; zij voorziet in een behoefte en is van belang voor
een bredere acceptatie van het werk-werk-werkbeleid van deze minister. Als
het onderhavige beleid een extra impuls krijgt door stroomlijning zal dat
na verloop van tijd een extra argumentatie kunnen opleveren tegenover economen
die altijd maar over «kunstbanen» spreken.De Kamer heeft net een wetsvoorstel inzake de Arbvo gekregen, maar er
komen nog twee andere wetsvoorstellen, zoals in de notitie is aangekondigd.
Hoe ziet de minister het tijdpad en het moment van inwerkingtreding? Er worden
consequenties getrokken uit de discussies die het afgelopen jaar zijn gevoerd.
Kort gezegd: minder RBA en meer gemeenten. Gelukkig gaat het nu niet om bezuinigen,
maar om stroomlijning in de arbeidsvoorziening. Hoe zou de minister na verloop
van tijd willen worden afgerekend op dit zo belangrijke onderdeel van zijn
beleid? Wat zijn nu precies zijn ambities?Arbvo en uitkeringsorganisaties moeten gezamenlijk beoordelen of iemand
moeilijk plaatsbaar is. Alle daarbij betrokken partijen hebben belang bij
het resultaat van die beoordeling. Je zou je kunnen voorstellen dat dit tot
knelpunten kan leiden. Het resultaat beïnvloedt namelijk ook waar de
gelden vandaan moeten komen en wie in financieel opzicht de eerstverantwoordelijke
wordt. De notitie stelt dat het de taak van Arbvo is om in overeenstemming
met de uitkeringsorganen zorg te dragen voor de voordracht van kandidaat-werknemers
voor de door de gemeenten gefinancierde vormen van gesubsidieerde arbeid.
De VNG vraagt zich af, wat nu exact onder die voordracht moet worden verstaan
en wie nu waarvoor en wanneer verantwoordelijk is. Ook brengt de VNG een punt
naar voren dat cruciaal is voor de hele samenwerkingsconstructie die bij deze stroomlijning toch centraal staat. Als het gaat om het categoriseren
van mensen mag dat Arbvo volgens de VNG geenszins ontslaan van verdere verantwoordelijkheid
voor deze deelgroepen (met name de C- en D-categorieën). Deze zijn voor
bemiddeling, arbeidsgerichte scholing en trajectbegeleiding immers afhankelijk
van de inzet van Arbvo. Zo moet volgens de VNG ook duidelijk zijn dat de mogelijkheid
om vanuit het werkfonds op de gesubsidieerde baan gerichte scholing te financieren
aan de verantwoordelijkheid van Arbvo niets afdoet. Ziet de minister hier
ook het begin van conflicten opdoemen?Wat betreft de positie van gemeenten is er sprake van belangrijke vernieuwingen.
Het is prima dat ruimte wordt geboden voor een geïntegreerde uitvoeringsorganisatie
en voor meer eigen verantwoordelijkheid. Maar wat betekent dit voor de aanspreekbaarheid
en verantwoordelijkheid van de minister? Er gaat toch ook een aanzienlijke
hoeveelheid overheidsmiddelen in dat werkfonds? Een belangrijk deel van de
taak van het ministerie sinds de naam van het ministerie met het woord «werkgelegenheid»
is aangevuld, gaat nu naar de gemeenten. Daar had de heer Van Middelkoop geen
moeite mee, maar deze minister zal toch niet uit de naam van het ministerie
het woord «werkgelegenheid» willen schrappen?Bij het gemeentelijke werkfonds (eveneens een belangrijke vernieuwing)
zal worden afgerekend op gerealiseerde output? Krijgt dat dan het karakter
van een open-eindefinanciering? Is er bij een hogere output ook sprake van
een hogere doeluitkering?Hij sloot zich aan bij de kritische vragen en opmerkingen over het plotsklaps
verlagen of stabiliseren van de leeftijdsgrens JWG op 23 jaar. Gelden alle
argumenten van destijds en de daarbij behorende bedragen ineens niet meer
voor degenen tussen 23 en 27 jaar?Eveneens sloot hij zich aan bij de opmerkingen over de relatie tussen
deze gesubsidieerde banen en de zogenaamde Melkert-banen.Het verheugde hem dat de SW beperkt blijft tot mensen met een lichamelijke,
verstandelijke of psychische beperking en dat er een afzonderlijke bekostiging
blijft, maar waarom staat er dan op blz. 5 van de notitie waar gereageerd
wordt op de commissie-Houben dat voor zover het de SW-doelstelling niet in
de weg staat de SW ook anderen dan SW-geïndiceerden werk moet kunnen
bieden? Om welke mensen en om hoeveel gaat het dan? Wie krijgt daar de uiteindelijke
zeggenschap over?Hoe is de samenstelling van de onafhankelijke indicatiecommissie? Wie
benoemt de leden ervan en wie stelt de richtlijnen vast? Wie aan de touwtjes
trekt, bepaalt uiteindelijk toch ook de uiteindelijke instroom in de SW?De heer Marijnissen (SP) was van mening dat de problemen rond
de WSW eigenlijk pas goed zijn begonnen in 1989 toen de budgetfinanciering
werd geïntroduceerd en daarmee ook het zogenaamde marktconform werken.
Daardoor werden de eisen die binnen de SW aan werknemers gesteld steeds verder
opgeschroefd, waardoor steeds meer zwakkeren afvielen en alleen de sterken
overbleven. Toch zijn de problemen bij de SW blijkbaar niet opgelost, want
nog ca. 80% van de SW-bedrijven zit nog steeds in de rode cijfers. Het probleem
zit hem in de contradictie tussen de doelstellingen; enerzijds werk verschaffen
(tot op zekere hoogte letterlijk) aan mensen die anders moeilijk op de arbeidsmarkt
terecht kunnen en anderzijds de budgetfinanciering en tegelijkertijd het marktconform
moeten werken. Idealiter zou de hele SW moeten kunnen worden afgeschaft, zou
het taboe rond mensen die economisch gezien wellicht wat minder rendabel opereren
moeten worden doorbroken en zouden zij gewoon op de arbeidsmarkt een plaats
moeten kunnen vinden in het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven zou een afspiegeling
moeten laten zien van de bevolking, dus allochtonen, jongeren, ouderen, gehandicapten,
enz. Maar omdat winstmaximalisatie binnen de economie nog steeds op de eerste
plaats staat, zal dit beeld voorlopig nog wel een utopie blijven. Volgens de SP-fractie had de stroomlijning vooral tot doel om de mensen
in de toekomst binnen de SW op het minimumloon te houden. Aangezien het gaat
om maximaal 32 uur, gaat het om een salaris dat zelfs onder het minimumloon
zit, nl. 80% ervan. Dat wettelijk minimumloon geldt ook voor de Melkert-banen,
de banenpool, de JWG, enz.De periodieke keuring waaraan werknemers binnen de SW worden onderworpen,
vergroot in ieder geval niet hun bestaanszekerheid. Bovendien is er sprake
van een tweedeling tussen de bestaande en nieuwe gevallen. De introductie
van een nieuw soort werknemer en beloning zal ook de positie van de oude gevallen
er niet zekerder op maken.De heer Marijnissen sloot zich aan bij de vragen over de relatie tussen
de genoemde 130% en de CAO-lonen.Er komt een onafhankelijke en deskundige indicatiecommissie samen te stellen
door de minister. Waarom geen gebruik gemaakt van nu al bij gemeenten dan
wel andere organisaties bestaande expertise op het gebied van dergelijke selecties?Voor de SW staan nu zo'n 20 000 mensen op de wachtlijsten. Hij kon
zich niet aan de indruk onttrekken dat deze wachtlijsten bij bestaand beleid
kleiner zullen worden. Enerzijds is er de WAO waarvoor steeds minder mensen
in aanmerking komen. Er zijn zwaar gehandicapten waarvan de minister zegt
dat deze naar de dagopvang moeten en niet meer naar de SW. Bovendien is de
beloning nu ook niet direct een aansporing voor mensen om zich aan te melden.
Enerzijds is het de bedoeling om een strengere indicatie toe te passen, anderzijds
om de beloning op minimumniveau te stellen en de duur te beperken tot twee
jaar. Zo werkt de overheid zelf de wachtlijsten wel weg! Duidelijk is wel
dat dit niet in lijn is met de oorspronkelijk voor de SW geformuleerde doelstelling. Met mevrouw Schimmel was hij van mening dat er nu al sprake is van verdringing.
Een typisch voorbeeld hiervan zijn inderdaad de conciërges. Ook daarom
was hij van mening dat de Melkert-banen ook bij de stroomlijnen zouden moeten
worden betrokken.Om concurrentievervalsing tegen te gaan, zal detachering in de verschillende
sectoren gelijkmatig geschieden. Het is toch niet gebruikelijk dat sectoren
met elkaar concurreren?Ondanks de openstelling van de JWG voor de markt is het aantal aangemelde
banen duidelijk onvoldoende. Het effect, dat mensen uiteindelijk zelfstandig
op de markt werk vinden, is bij banenpool en JWG niet bijzonder groot. Concludeerde
deze minister afgelopen juni niet zelf nog dat slechts 6% van de mensen uit
banenpool werk hebben gevonden? Dat was ook niet de doelstelling van de banenpool
maar een iets hoger percentage had toch redelijkerwijze wel mogen worden verwacht.
In het bijzonder voor de banenpool geldt dat de beloning minimaal is. De heer
Marijnissen sprak dan nog niet eens over hun rechtspositie, het ontbreken
van een CAO, een ondernemingsraad, carrièremogelijkheden, over de problematische
schulden die niet kunnen worden afgelost als mensen in een banenpool terecht
komen. Dat zal straks zeker niet anders zijn als zij werk vinden binnen het
gemeentelijk werkfonds. Ook hier immers geldt een maximale werkweek van 32
uur, minimumloon en twee jaar. Als die arbeidsovereenkomst wordt verlengd,
wat wordt hun inkomen dan? Indien zij wel wordt verlengd, is er dan sprake
van een verhoging en, zo ja, met hoeveel en voor hoe lang? Antwoord van de regeringDe minister had met genoegen geconstateerd dat de meeste sprekers
de noodzaak onderstrepen van een betere aansluiting van enkele regelingen
die thans voorzien in het ondersteunen van de mogelijkheden voor mensen die
op eigen kracht moeilijk of helemaal geen werk in de markt kunnen
vinden. Vanzelfsprekend leven er nog vele vragen. Mede op basis van het rapport-Houben
(eigenlijk bedoeld voor de voorgenomen herziening van de Wet sociale werkvoorziening)
hebben de gedachten over stroomlijning nadere vorm gekregen en is ondertussen
wel gebleken dat het een complexere materie is dan uit de wat eenvoudige en
korte passage uit het regeerakkoord blijkt. Vandaar de keuze om allereerst
te denken in concepten even voorbijgaand aan het tempo waarin dat zou moeten
gebeuren, al moet natuurlijk wel worden erkend dat inderdaad zorgvuldige spoed
is geboden.Het streven is om de vaak complexe en gedetailleerde regelgeving, financiering
en uitvoering voor uiteenlopende onderdelen van gesubsidieerde arbeid te vervangen
door minder regels, meer eenvoud, minder geldstromen en meer maatwerk op vooral
lokaal niveau. Uiteindelijk gaat het erom om meer mensen te helpen aan werk
om zo zelf het inkomen te verdienen en daarbij met name om degenen die dat
niet (helemaal) op eigen kracht kunnen. Dat kan werk zijn in een werkfonds,
in de sociale werkvoorziening of via doorstroming werk bij de overheid of
zelfs in de marktsector. Hoe meer doorstroming naar met name de marktsector,
hoe meer mogelijkheden om de grote groep mensen die zijn aangewezen op enigerlei
vorm van ondersteuning kans op werk te geven. De bewindsman wilde de komende
jaren zijn inspanning daar op richten, uiteraard in de samenhang waarover
sommigen al hebben gesproken.Het is in ieder geval een goede zaak dat nu het wijzigingsvoorstel WSW
vrijwel is afgerond. Te zamen met de Arbvo en de hoofdlijnen van de gedachte
omgang met het werkfonds kan er ook een betere toelichting tot stand komen
op de taakverdeling tussen Arbvo en werkfonds. Het streven is erop gericht
om de nieuwe WSW met voorrang omstreeks de jaarwisseling voor advies naar
de SER te sturen, opdat er snel een duidelijke basis wordt gelegd voor de
SW in de komende tijd. Zo spoedig mogelijk daarna zal het wetsvoorstel WIW
komen. De bewindsman hechtte er groot belang aan dat in de loop van 1997 de
verschillende oude en nieuwe sporen bij elkaar komen.Hij had er bewust van afgezien om de 40 000 zogenaamde Melkert-banen
in deze notitie te behandelen, maar ze worden natuurlijk niet buiten beschouwing
gehouden bij de rapportage over de resultaten van de verschillende initiatieven
op dit beleidsterrein, maar daarover meer in de voorbereiding van de begrotingsbehandeling,
zoals ook is toegezegd.Er is wel degelijk een onderscheid te maken. Weliswaar gaat het om mensen
die behoren tot de doelgroep van de langdurig werklozen, maar als zij eenmaal
een Melkert-baan vervullen, heeft de overheid er als het ware geen omkijken
meer naar, in tegenstelling tot degenen in het werkfonds of SW die voorwerp
van aandacht van een overheid blijven. Hooguit later komt dan de vraag aan
de orde wat er moet gebeuren met de financieringsstromen die structureel,
maar op die titel zijn gegeven aan gemeenten en instellingen in de zorgsector,
maar die vraag zal niet in deze kabinetsperiode meer aan de orde komen. De
structurele financiering voor deze periode is geregeld.De bewindsman was voornemens heel snel het traject van wetgeving aan te
vangen, mede op basis van deze discussie over de hoofdlijnen. Vele vragen
die nu zijn gesteld, zullen nader moeten worden bezien en al dan niet in de
wetgeving moeten worden opgenomen.Wat de beloning betreft, is er bewust niet voor gekozen om na de eerste
twee jaar de bandbreedte vast te leggen op 130%. Dat zou ook problemen kunnen
opleveren met de functieloonbenadering en zou uiteindelijk ook onderdeel moeten
zijn van het normale CAO-arbeidsvoorwaardenoverleg. Als er behoefte is aan
een CAO kan er altijd een komen, zoals die in de SW in voorbereiding is. Gestuurd
wordt natuurlijk wel op de subsidie die samenhangt met de afstand van de betrokken
werknemers tot de arbeidsmarkt. Uit het totaal en uit de taakstelling die
aan gemeenten zal worden gevraagd, zal blijken welke arbeidsvoorwaarden mogelijk
zijn. Vanzelfsprekend zal de beloning vanaf het minimumloon tot
een bepaald percentage erboven liggen, maar de bandbreedte op zich ligt uiteraard
niet bij voorbaat vast. Het werkfonds heeft nog geen CAO, maar de SW handelt
wel alsof er een CAO is en daar heeft het functieloon betrekking op het in
die CAO vastgelegde loon.De 32 uur moet niet als een wet van meden en perzen worden gezien, maar
wel als een gemiddelde. Op blz. 9 van de notitie staat ook dat in voorkomende
gevallen een afwijkende arbeidsduur kan worden aangeboden. Dat heeft met name
te maken met kostwinners en het streven om te voorkomen dat er nog gedeeltelijk
een uitkering moet worden verstrekt.Met bestuurlijke eenheden, waarover mevrouw Dankers sprak, worden bedoeld
de samenwerkende gemeenten, maar niets kan afzonderlijke gemeenten ervan weerhouden
om ook in de toekomst een eigen SW te exploiteren. Uit de mate van handicap
van de te plaatsen werknemers kan het subsidiebedrag worden afgeleid.Inderdaad zijn de laatste jaren sluipenderwijze mensen in de SW terechtgekomen
die daar gelet op de oorspronkelijke doelstelling strikt genomen niet thuis
horen. Het is dan van belang dat via een onafhankelijke indicatie te laten
controleren. Dan moet er een verband worden gelegd met het mogelijk maken
dat een SW meer bedrijfseconomisch functioneert. In dat licht gezien moet
het mogelijk zijn om in de SW mensen uit het werkfonds te detacheren, maar
dan wel tot een bepaalde omvang die nader zal moeten worden bediscussieerd.
Daarnaast blijft het voor de SW mogelijk om mensen in dienst te nemen die
helemaal niets met de doelstellingen van de SW of het werkfonds te maken hebben,
maar die vallen dan niet onder enige subsidieregeling. De subsidievoorwaarden
moeten zodanig zijn dat er in de SW alleen maar mensen terecht komen die er
echt thuis horen. Op dit moment is het probleem dat de nu bestaande indicatiecommissies
tevens belanghebbende zijn en mede daarom ook de wachtlijst van circa 20 000
mensen. Overigens zullen op de wachtlijst ook mensen staan die eigenlijk niet
in de SW thuis horen, net zoals er op dit moment mensen in de SW werken die
er eigenlijk niet thuis horen. De bewindsman verwachtte in ieder geval dat
door de voorgestelde aanpak de wachtlijsten sneller zullen leegstromen naar
of de SW of bijvoorbeeld het werkfonds. De onafhankelijke indicatiecommissie
kan daarbij een rol spelen. Hij was niet zo bevreesd dat die een nieuwe moloch
zal worden. Het gaat om nieuwe instromers en een keuring van deze groep zal
of niet nodig of slechts pro forma zijn. De regionale onafhankelijke commissies
zullen als een ZBO op aanwijzing van de minister (in de vorm van beter gedefinieerde
normen) functioneren en, zonder er een ander belang bij te dienen, bepalen
wie al dan niet in de SW thuishoort. Een SW kan dus de eigen marktpositie
opkrikken door bijvoorbeeld mensen aan te trekken vanuit het werkfonds of
zelfs vanuit de markt, maar die mensen moeten als het ware hun eigen geld
verdienen en mogen niet bekostigd worden uit de subsidie die immers alleen
voor de doelgroep is bestemd, nl. de 3 mld. Netto-effect van een en ander
zal zijn dat er meer mensen uit de doelgroep in de SW aan werk kunnen worden
geholpen.De bewindsman begreep heel goed de vragen over een sluitende aanpak voor
jongeren. Het gaat om jongeren die in hun eerste periode op de arbeidsmarkt
niet of heel moeilijk werk kunnen vinden of om schoolverlaters. Schoolverlaters
ouder dan 23 jaar hebben overwegend een hoger niveau van MBO of HBO. Dat wil
niet zeggen dat ze geen ondersteuning behoeven om een plaats op de arbeidsmarkt
te krijgen, maar via het bemiddelingsinstrumentarium van Arbvo hebben zij
wel een behoorlijke kans om aan de slag te komen. Het was zijn bedoeling om
de beschikbare middelen (incl. de meerjarige voor verlenging van die sluitende
aanpak) meer terecht te laten komen bij degenen die dat het hardste nodig
hebben, nl. de langdurig werklozen. Een 23-jarige die na een tijdje gewerkt
te hebben werkloos wordt, zal als hij niet zo moeilijk plaatsbaar
is vallen in categorie A of B en in C als hij moeilijker plaatsbaar is en
niet in D. De urgentie van een sluitende aanpak voor de categorie 23–27 jaar
was volgens de bewindsman dan ook van een duidelijk andere aard dan die voor
de categorie tot 23 jaar. De gekozen werkwijze voldeed zijns inziens beter
aan de doelstelling om langdurig werkloze jongeren meer kansen te bieden al
moest hij toegeven dat er inderdaad spanning zit tussen de budgetfinanciering
en de sluitende aanpak, want de beleidsvrijheid van gemeenten in het werkfonds
wordt bepaald door de beschikbare middelen. Hij bleef vasthouden aan het streven
naar een sluitende aanpak voor jongeren tot 27 jaar en in de wetgeving zal
hij daarom ook zeker aangeven hoe met de groep tussen 23 en 27 jaar moet worden
omgegaan, maar volgens hem voldoet zijn benadering beter aan het oorspronkelijke
doel en vergroot zij ook de beleidsvrijheid van gemeenten.Hij was ervoor om de zogenaamde vrijlatingsmiddelen uit het fonds sociale
vernieuwing in te zetten in het werkfonds, want ze zijn er toch voor bedoeld
om mensen als het even kan aan werk, het liefst regulier, te helpen. Er wordt
nog bezien of die middelen geoormerkt moeten worden, maar vooralsnog was hij
nog wat terughoudend, want er moeten niet al te veel schotten worden ingebouwd.
Als de indruk bestaat dat gemeenten op dit moment die vrijlatingsmogelijkheid
niet zo erg gebruiken, is er reden te meer om de daarvoor bestemde gelden
in het werkfonds te stoppen, want het is immers in het belang van gemeenten
om mensen uit het werkfonds te doen stromen en dat zal ook in de subsidievoorwaarden
worden verwerkt. De middelen voor fraudebestrijding zullen zeker niet naar
het werkfonds overgaan.Vervolgens memoreerde hij dat de taakstelling voor SW-bedrijven al is
versoepeld om de problemen in de huidige interimfase het hoofd te kunnen bieden.
In de structurele regeling voor de SW wordt een methode opgenomen om de bedrijven
voldoende ruimte te geven. De mogelijkheid van een noodfonds had hij wel onderzocht,
maar achtte hij vanwege de huidige systematiek niet mogelijk. Bij de nieuwe
structurele regeling van de WSW zal die mogelijkheid zeker niet uit het oog
worden verloren. Desgevraagd zegde hij toe bij de schriftelijke begrotingsvoorbereiding
in te gaan op de gelden die van de SW-bedrijven worden teruggevorderd in het
kader van het zogenaamde maatregelenbeleid (hetzelfde geldt voor banenpool
en JWG) en op de vraag of de algehele lastenverlichting voor het bedrijfsleven
ook aan SW-bedrijven ten goede komt.Ook hij vond het noodzakelijk in de wetgeving nauwkeurig aan te geven
wat er gebeurt met iemand die na herkeuring niet meer in de SW kan blijven.
In het voorbereidingstraject van de wetsvoorstellen zal ook aandacht worden
besteed aan de vraagkant van de arbeidsmarkt, zoals mevrouw Kalsbeek vroeg.De door mevrouw Essers gevraagde toezegging dat er geen sprake zal zijn
van uitbreiding van instrumentarium en middelen op dit beleidsonderdeel kon
hij in die zin geven dat hij niet verder zal gaan dan het regeerakkoord, waaraan
ook hij zich uiteraard gehouden acht, aangeeft. Inderdaad wordt er nu wel
erg veel op de rail gezet, maar te lang is gedacht dat langdurige werkloosheid
kan worden opgelost via autonome krachten, zoals de marktontwikkeling. Hij
verwees in dit verband ook naar hetgeen er gebeurt in de uitvoeringsorganisatie
sociale zekerheid en op activerend marktbeleid, de bedrijfsverenigingen, de
Arbvo, de sociale diensten en de wijzigingen in de Bijstandswet. Het lijkt
er niet alleen op dat alles in de steigers staat, het is zo, maar uiteraard
met de bedoeling om een stevig gebouw te maken.Vervolgens ging hij in op de afstemming tussen Arbvo en de sociale diensten
met betrekking tot het werkfonds. Hij onderstreepte dat de partners –
bedrijfsverenigingen, Arbvo en sociale diensten – gelijkwaardig moeten
kunnen opereren. Dat moet ook in de voorstellen die de heer Buurmeijer gevraagd
is op te stellen ook zijn verwerkt, het liefst uitmondend in
een dossier, uiteindelijk uitmondend in dat ene loket. Hij kon zich voorstellen
dat men het moeilijk vindt om de kwetsbare groep mensen waarom het gaat aan
te duiden in categorieën, maar die indeling is toch wel nuttig om aan
te geven dat er mensen zijn met zeer onderscheiden kansen op de arbeidsmarkt
waarvoor ander beleid nodig is. Zodra Arbvo klaar is met het categoriseringsinstrument,
zullen ook de criteria nader worden bezien en kunnen worden besproken.Zowel in de C- als in de D-categorie kan er onderscheid worden gemaakt
tussen mensen die wel of niet gesubsidieerde arbeid nodig hebben, permanent
of tijdelijk. Het is dan ook logisch dat Arbvo bij de intake categoriseert,
vaststelt wie in welke categorie valt. Daarover moeten met de gemeenten afspraken
worden gemaakt, vooruitlopend op het resultaat van het samenwerkingstraject.
Het gaat immers niet alleen om de vraag of iemand in het werkfonds geplaatst
moet worden, maar ook of de gemeente daarvoor nog middelen ter beschikking
heeft. Is dat niet zo, dan blijft betrokkene helaas net als zo vele anderen
een «gewone» werkzoekende. Als het mogelijk is om mensen buiten
het werkfonds te houden en hen zo snel mogelijk naar de markt te bemiddelen,
eventueel met inzet van mogelijkheden die Arbvo daarvoor heeft, dan moet dat
zeker ook gebeuren. Vandaar de gedachte gezamenlijke aanpak van gemeente en
Arbvo die immers specialist is in arbeidsbemiddeling en er dan ook direct
bij moet zijn om te bezien of mensen niet buiten de gesubsidieerde arbeid
kunnen blijven. Gemeenten hebben er belang bij om mensen zo kort mogelijk
in het werkfonds te houden en zo snel mogelijk via Arbvo uit te laten stromen.
Met Arbvo zullen afspraken worden gemaakt waarin wordt vastgelegd wat hun
prestaties op dit punt moeten zijn. Als zij daaraan niet voldoet, krijgt zij
geen geld. Voorkomen moet worden dat de moeilijkst plaatsbaren gemakshalve
maar worden overgedaan aan de gemeente. Het ministerie zal op dit punt de
W in zijn naam vorm geven in een regiefunctie verbonden met de doelgroepenregeling
en prestatie-afspraken. De minister bepaalt welke afspraken moeten worden
gemaakt om vooral de moeilijk plaatsbare werkzoekenden aan de slag te krijgen.De ervaringen die de gemeenten hebben opgedaan met o.a. JWG en banenpool
zijn vooral belangrijk voor het werkfonds zelf. Van gemeenten zal in de toekomst
meer worden gevraagd, nl. om in de voorbereiding naar de arbeidsmarkt al het
mogelijke te doen voor degenen die een kans op doorstroming naar die arbeidsmarkt
hebben en overigens permanente gesubsidieerde arbeid te organiseren, voortbouwend
op wat op dit moment al in het overgrote deel in de banenpool aan de orde
is. Zodra de reguliere markt in zicht komt, is het logisch dat een en ander
via Arbvo verder gaat.Een eventuele «armoedeterugval» vond de bewindsman een moeilijk
kwestie, als men althans de ruimte tussen het minimumloon en de laagste loonschaal
wil benutten en de uitkeringen houdt op het fatsoenlijke niveau van dit moment.
Ook hij had berichten vernomen dat op dat punt het een en ander knelt en dat
zal zeker nader worden bezien bij de al door hem toegezegde knelpuntenanalyse.
Als gemeenten verstandig omgaan met de richtlijnen, kunnen zij veel voorkomen.
Waar het in veel gevallen gaat om alleenstaanden met een uitkering is, zelfs
bij een 32-uursbaan op 100% minimumloon, er wel degelijk sprake van een vooruitgang
t.o.v. het huidige uitkeringsniveau. In enkele gevallen is dat risico wel
degelijk aanwezig gebleken en er zullen dan ook zeker oplossingen voor moeten
worden gevonden.Dat er relatief veel naar de zogenaamde G-19 gaat hangt vooral samen met
het grote-stedenbeleid zoals dat thans wordt gevoerd en heeft niet direct
betrekking op de SW en ook niet op het werkfonds.Hij zegde mevrouw Essers toe nadere informatie over de inleenvergoedingen
te verstrekken. Mevrouw Van der Stoel legde een relatie met de AWBZ en de WAGW. Hij wilde
dat die relatie zo vanzelfsprekend was. Zoals eveneens toegezegd zal worden
teruggekomen op een goede afbakening tussen zorgvoorzieningen en de SW die
al jarenlang een knelpunt is. De door haar toegezegde informatie over het
gebruik maken van AWBZ-middelen in het kader van de SW ontving hij graag om
die bij de voorbereiding van de wetgeving te betrekken.De werkzaamheden die vaak door gedetineerden worden verricht, zijn vaak
inderdaad eveneens van belang voor de SW, maar in de praktijk valt dat nogal
mee al zal er bij de komende wetgeving uiteraard grote aandacht voor zijn.
Beide groeperingen werken op dezelfde markt, die gelukkig heel groot is. Op
die markt kan zelfs worden gesproken over concurrentie met arbeid in bijvoorbeeld
Oost-Europa.Wat de opmerkingen van mevrouw Schimmel betreft, stelde de bewindsman
allereerst dat de WBA een instrument blijft van Arbvo. De integratie van de
SW en de WIW zal geen integratie van beide financieringsstromen zijn. In de
praktische vormgeving zullen gemeenten in hoge mate zelf kunnen bepalen hoe
zij op dit terrein willen werken; meer in schappen of meer in samenwerking
met het werkfonds. Hij verwachtte in ieder geval een betere organisatie dan
op dit moment nog het geval is.Hem is verweten dat hij zich bemoeit met arbeidsvoorwaarden van de huidige
werknemers in de SW. In dit geval is de minister ook werkgever en dus betrokken
bij de onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden.De vraag of de werkzaamheden van de indicatiecommissie niet moeten worden
uitgebreid met andere regelingen is zeker bij de voorbereiding van de notitie
bezien, maar er is niet voor gekozen omdat het toch meer voor de hand ligt
om in de samenwerking tussen bedrijfsverenigingen en Arbvo enerzijds en sociale
diensten en Arbvo anderzijds een beoordeling te laten plaatsvinden van wat
mensen kunnen en wat ze nodig hebben om een kans te krijgen op de arbeidsmarkt.De vraag waarom er in de SW een herbeoordeling wenselijk is, laat zich
beantwoorden door het ervaringsgegeven dat er per saldo nog heel wat mensen
op een andere manier in de SW kunnen functioneren of zelfs kansen hebben om
uit te stromen.Het nieuwe zogenaamde experimenteerartikel in de bijstandswet, art. 144,
waarin wordt gesproken over de mogelijkheid van werken met behoud van uitkering,
slaat op mensen die zo ver van de arbeidsmarkt af staan dat sociale activering
van toepassing is of om mensen die misschien met heel veel geduld uiteindelijk
ook nog een kans hebben om naar de arbeidsmarkt te worden toegeleid, zij het
hoogstwaarschijnlijk via het werkfonds. Waar de gemeenten verantwoordelijk
zijn voor de wijze waarop aan deze mogelijkheid inhoud wordt gegeven, ligt
het in de rede om ook de aansluiting op het werkfonds aan te geven.De bewindsman gaf toe dat nog heel goed naar de verschillende verdringenseffecten
moet worden gekeken. Als er iets op dit punt wordt gedaan, moet dat wel op
dezelfde manier gebeuren. Uitgangspunt blijft dat de kans op verdringing binnen
aanvaardbare marges moet blijven.Hij was het niet eens met de opmerking dat de voorstellen een harde klap
voor de nieuwkomers in de SW betekenen. Er wordt gewoon functieloon betaald
en er is niets mis mee om uit te gaan van 32-uurscontracten. Hij betwijfelde
of het wel zo'n probleem is om in de SW met twee regimes van arbeidsvoorwaarden
te werken zolang er maar fatsoenlijke afspraken worden gemaakt tussen werkgevers
en werknemers. Ook al komt er een behoorlijke onafhankelijke indicatiestelling,
dan nog is het de vraag of de indicatie in de praktijk ook bewaarheid wordt.
Nu staan de huidige arbeidsvoorwaarden in de SW vaak in de weg aan uitstroming
uit de SW van mensen die heel wel elders aan de slag zouden kunnen. Die periodieke
beoordeling heeft niets te maken met bestaanszekerheid, maar uitsluitend met
de vraag of iemand al dan niet blijvend thuis hoort in de SW
of dat er andere mogelijkheden zijn. Als dan besloten wordt tot uitstroom
uit de SW dan moeten er wel andere mogelijkheden zijn en mogen mensen niet
in de kou blijven staan. Dat kan dus eerder tot meer dan tot minder bestaanszekerheid
leiden.Als er in de notitie wordt gesproken over concurrentievervalsing, dan
wordt gedoeld op die binnen en niet tussen sectoren, maar de bewindsman zegde
toe die opmerkingen nader te bezien.De bewindsman erkende dat vele vragen op dit moment geen antwoord hebben,
en merkte op dat die zeker zullen worden meegenomen in de voorbereiding van
de wetgeving en dus verder kunnen worden besproken als de voorstellen in de
Kamer ter bespreking voorliggen. De voorzitter van de commissie,De JongDe griffier van de commissie,Pe XNoot1Samenstelling: Leden: Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA),
Vliegenthart (PvdA), De Jong (CDA), voorzitter, Scheltema-de Nie (D66), Van
Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van Hoof (VVD), Boogaard
(groep-Nijpels), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Adelmund (PvdA),
Dankers (CDA), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel
(VVD), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman
(VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink (CDA), Sterk (PvdA),
Terpstra (CDA), Van Rooy (CDA), Van der Vlies (SGP), Fermina (D66), Rabbae
(GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), Wolters (CDA), Dijksma (PvdA), M. M. H.
Kamp (VVD), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Van
Nieuwenhoven (PvdA), Apostolou (PvdA), Boers-Wijnberg (CDA), Van Boxtel (D66),
J. M. de Vries (VVD), B. M. de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet
(D66), Hofstra (VVD), Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24347-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl