Homogene Groep Internationale samenwerking 2020 (HGIS-nota 2020)
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2019-09-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2019-2020
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 301
 
 Homogene Groep Internationale Samenwerking 2020 (HGIS-nota 2020)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 
 INHOUDSOPGAVE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 LEESWIJZER
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 Wat is de HGIS?
 
 
 3
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Opzet HGIS-nota 2020
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 INLEIDING: VOOR NEDERLAND, WERELDWIJD
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 HGIS BELEIDSTHEMA’S
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 1: Versterkte internationale rechtsorde, eerbiediging van mensenrechten en gastlandbeleid
 
 
 9
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 2: Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 13
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 3: Effectieve Europese samenwerking
 
 
 17
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 4: Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 19
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 5: Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 22
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 6: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 26
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 7: Sociale vooruitgang (incl. onderwijs)
 
 
 31
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 8: Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 34
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 9: Apparaatskosten (incl. postennet) en overige uitgaven
 
 
 37
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 BIJLAGEN
 
 
 
 
 41
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 1: De HGIS-verticaal: wijzigingen na de Miljoenennota 2019
 
 
 41
 
 
 
 
 
 Bijlage 2a: De HGIS-uitgaven horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 42
 
 
 
 
 
 Bijlage 2b: De HGIS-ontvangsten horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 52
 
 
 
 
 
 Bijlage 3: Berekening ODA-plafond 2019 – 2024
 
 
 54
 
 
 
 
 
 Bijlage 4: De ODA-uitgaven naar beleidsthema
 
 
 56
 
 
 
 
 
 Bijlage 5: De geraamde ODA-uitgaven per regio in 2020
 
 
 58
 
 
 
 
 
 Bijlage 6: De non-ODA uitgaven naar beleidsthema
 
 
 65
 
 
 
 
 
 Bijlage 7: Internationale klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2020
 
 
 68
 
 
 
 
 
 Bijlage 8: Internationale inspanningen voor migratie in 2020
 
 
 71
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 LEESWIJZER
 
 
 
 1.1
 Wat is de HGIS?
 
 De Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) is sinds 1997 een budgettaire constructie binnen de rijksbegroting. In de HGIS worden de uitgaven van de verschillende ministeries op het gebied van het buitenlandbeleid gebundeld, waarmee de onderlinge samenhang geïllustreerd wordt. Dit bevordert de samenwerking en de afstemming tussen de betrokken ministeries. De HGIS vormt daarmee een belangrijk instrument voor een geïntegreerd en coherent buitenlandbeleid. Binnen de HGIS worden de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking die voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingssamenwerking (Official Development Assistance, ODA) expliciet zichtbaar gemaakt.
 De Minister van Buitenlandse Zaken coördineert het Nederlandse buitenlandbeleid en daarmee de HGIS. De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een coördinerende bevoegdheid voor de uitgaven aan ODA binnen de HGIS.
 Twee keer per jaar wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen de HGIS. Op Prinsjesdag wordt de HGIS-nota en op Verantwoordingsdag wordt het HGIS-jaarverslag aangeboden aan de Staten-Generaal. Deze documenten geven een integraal overzicht van alle uitgaven op het terrein van internationale samenwerking, die op de verschillende departementale begrotingen staan.
 Buitenlandse betrekkingen zijn een zaak van het Koninkrijk der Nederlanden: Nederland in Europa, Aruba, Curaçao en Sint-Maarten, alsmede de Nederlandse openbare lichamen in het Caribisch gebied (Bonaire, Sint-Eustatius en Saba). Waar de HGIS-nota spreekt over «Nederland» of «Nederlands» wordt daarmee bedoeld: «(van) het Koninkrijk der Nederlanden», tenzij het gaat om zaken die specifiek het land Nederland betreffen, zoals het EU-lidmaatschap en ontwikkelingssamenwerking.
 
 
 
 1.2
 Opzet HGIS-nota 2020
 
 HGIS-beleidskader
 
 De HGIS-nota 2020 geeft inzicht in de begrote middelen voor internationale samenwerking in 2020. De HGIS is ingericht langs negen beleidsthema’s. Deze indeling is gebaseerd op de begrotingen van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. De toelichtende teksten zijn ontleend aan de Memories van Toelichting bij de begrotingen voor 2020 van de verschillende ministeries en geven een overzicht in vogelvlucht.
 Meer uitgebreide toelichtingen worden in de begrotingen van de betrokken departementen weergegeven.
 
 In de nota wordt eerst een aantal kaders geschetst ten aanzien van het buitenlandbeleid. Vervolgens wordt per beleidsthema de algemene beleidsdoelstelling gememoreerd en wordt op hoofdlijnen verder ingegaan op de geplande beleidsinzet in 2020, voor dit specifieke thema. Deze inzet is ontleend uit de beleidsagenda’s van de departementale begrotingen zoals deze tijdens Prinsjesdag 2019 zijn gepresenteerd. Een drietal onderwerpen wordt verder belicht (Nederland-China; een nieuwe balans, World Press Freedom Day en de Digitale agenda). Omdat de beleidsinzet meestal gepaard gaat met een financiële inspanning, wordt dit in een tabel weergegeven waarbij de ODA-component specifiek wordt benoemd. Ten slotte volgt een toelichting op de instrumenten zoals weergegeven in de tabel.
 Landen-bijlage
 Om een inzicht te geven in de vernieuwde geografische focus van de BHOS-nota «Investeren in perspectief» is de indeling van de landen-bijlage (bijlage 5) in deze nota gewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren. De HGIS-nota en het HGIS-jaarverslag bieden voortaan het overzicht van de in het BHOS-beleid aangekondigde verschuivingen van ODA-middelen naar de focus-regio’s West-Afrika/Sahel, Hoorn van Afrika, Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA). Daarbij is de ordening op thema gehandhaafd, in lijn met het thematische karakter van de BHOS-begroting.
 Na de beleidsthema’s volgen acht bijlagen. In deze bijlagen worden gegevens, die verspreid staan over verschillende departementale begrotingen, gebundeld tot een overzichtelijk geheel:
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 1
 
 
 Deze geeft een overzicht van de begrotingsontwikkelingen binnen de HGIS tussen de HGIS nota 2019 en HGIS nota 2020
 
 
 
 
 Bijlagen 2a en 2b
 
 
 Hierin worden alle buitenlanduitgaven en -ontvangsten gepresenteerd per departement
 
 
 
 
 Bijlage 3
 
 
 Geeft een berekening van het ODA-plafond voor de periode 2019–2024
 
 
 
 
 Bijlage 4
 
 
 Een overzicht van de ODA-uitgaven per beleidsthema
 
 
 
 
 Bijlage 5
 
 
 Hierin wordt een totaaloverzicht gegeven van de ODA-uitgaven binnen de BHOS begroting per regio
 
 
 
 
 Bijlage 6
 
 
 Een overzicht van de non-ODA uitgaven per beleidsthema
 
 
 
 
 Bijlage 7
 
 
 Hierin wordt een raming van de verwachte publieke klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden in 2020 gepresenteerd
 
 
 
 
 Bijlage 8
 
 
 Betreft een uiteenzetting van de internationale inspanningen in 2020 op het terrein van migratie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 INLEIDING: VOOR NEDERLAND, WERELDWIJD
 
 Ons Koninkrijk is onlosmakelijk verbonden met de rest van de wereld. Een wereld die volop in beweging is. Een wereld van geopolitieke en economische machtsverschuivingen waarin onzekerheid en onvoorspelbaarheid ons werkveld bepalen. In de afgelopen jaren is China’s zelfvertrouwen op het wereldtoneel aanzienlijk toegenomen. Ook landen als Iran en Rusland nemen een steeds assertievere houding aan. De Trans-Atlantische relatie is aan verandering onderhevig. Het multilaterale stelsel staat onder druk. En duurzame oplossingen voor de conflicten in Jemen, Syrië, Libië, Venezuela en het Midden-Oosten Vredesproces blijven vooralsnog uit. Wat ver weg gebeurt, raakt ons uiteindelijk ook dichtbij.
 Er zijn ook lichtpunten. De ontwikkelingen van de laatste twaalf maanden in Ethiopië, Algerije en Armenië tonen aan dat democratie nog steeds een krachtige lokroep heeft, ook in samenlevingen die decennialang onder reactionair bewind gebukt zijn gegaan. Bovendien bieden onze open economie en onze rol op het wereldtoneel ook kansen. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven en het vormen van nieuwe allianties. Kansen voor studenten en het verbeteren van internationaal onderwijs. Kansen voor reizigers wereldwijd.
 Nederland is goed geëquipeerd om in deze turbulente wereld zijn belangen en waarden veilig te stellen. Binnen de bondgenootschappen en organisaties waar wij lid van zijn heeft Nederland een goede positie en reputatie. We gelden als innovatief, betrouwbaar, goed geïnformeerd en zeer betrokken – ook bij ontwikkelingen ver van huis. Maar we moeten ons blijven inspannen om binnen het verschuivende geopolitieke krachtenveld een weg zien te vinden om dringende vraagstukken het hoofd te bieden, zoals klimaatverandering, cyberaanvallen en diefstal van intellectueel eigendom, ongewenste buitenlandse inmenging en -financiering, mensenrechtenschendingen, irreguliere migratie en terugkeerproblematiek, instabiliteit en onveiligheid, terrorisme en nucleaire dreigingen.
 Het jaar 2020 zal verder in het teken staan van de nadere uitwerking van de nieuwe strategische agenda van de Europese Raad met prioriteiten voor de EU voor de komende jaren. De Raad zal hiertoe nauw samenwerken met de nieuwe Europese Commissie, die begin november 2019 zal aantreden, en het nieuwe Europese parlement, dat begin juli 2019 is geïnstalleerd.
 De hoofddoelen van de nota «Investeren in perspectief» zijn van onverminderd belang, zowel voor de wereld om ons heen als voor Nederland zelf: vermindering van instabiliteit, armoede en ongelijkheid in ontwikkelingslanden; bevordering van duurzame economische groei en effectieve klimaatactie wereldwijd; en versterking van het internationaal verdienvermogen van Nederland. De SDG-agenda voor 2030 vormt het samenbindende element en tevens de ultieme preventieagenda en het kader voor de bestrijding van de grondoorzaken van armoede, irreguliere migratie, terreur en klimaatverandering.
 De internationale uitdagingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking zijn fors en talrijk. In veel ontwikkelingslanden is een nijpend gebrek aan werk en zinvol onderwijs voor de groeiende groep jeugdigen. De positie van vrouwen verbetert niet of nauwelijks, terwijl de ruimte voor maatschappelijke organisaties in veel landen krimpt. Meer mensen zijn op de vlucht of ontheemd door oorlog en geweld. Effecten van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder, vooral in kwetsbare ontwikkelingslanden.
 2020 is het tweede volledige implementatiejaar van de handelsagenda van het kabinet, met de vier actielijnen markttoegang en Brexit; een excellente dienstverlening voor het mkb en start-ups; maatwerk in de economische diplomatie; en het herinrichten van het publieke en private handels-, innovatie-, innovatie- en investeringsbevorderende netwerk. De agenda is gericht op de verdienkansen die de SDG’s bieden en het versterken van innovatie gericht op de SDGs. In lijn met de handelsagenda blijft speciale aandacht uitgaan naar vrouwelijke ondernemers, startups en het midden-en kleinbedrijf (mkb). Met de oprichting van de internationale tak van Invest-NL zal het, door de daarmee gepaard gaande krachtenbundeling van financiële instrumenten, eenvoudiger worden voor Nederlandse ondernemers om de juiste financiering te vinden voor internationale activiteiten.
 Wereldwijd is sprake van opkomend protectionisme. Het multilaterale handelssysteem staat onder grote druk, in het bijzonder vanwege het handelsconflict tussen China en de VS. Ook de toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk brengt veel onzekerheden met zich mee, evenals opkomende economieën die zich ontwikkelen tot geduchte concurrenten en belangrijke technologische spelers.
 Dit vergt een zorgvuldig en krachtig buitenlandbeleid dat onze Nederlandse belangen en waarden, ook op het terrein van ontwikkelingssamenwerking, waar Nederland voor staat, blijft borgen, overal ter wereld. Dit doen we vanuit Den Haag en ons uitgebreide netwerk van 140 ambassades en andere vertegenwoordigingen. Ons uitgangspunt blijft dan ook in 2020: Voor Nederland, wereldwijd.
 
 Nederland – China: een nieuwe balans

 In navolging van de motie van het lid Becker c.s. met het verzoek een Chinastrategie op te stellen (Kamerstuk 33 694, nr. 16) presenteerde het kabinet een 
 China-notitie. Kern van deze notitie is dat Nederland streeft naar een nieuwe balans in de relatie met China, waarbij kansen moeten worden gegrepen waar het kan, maar ook bescherming moet worden geboden waar het moet. In het volgende kader wordt verder ingegaan op de kabinetsinzet betreffende Nederland-China. 

 
 
 China speelt een steeds grotere rol op het wereldtoneel en is uitgegroeid tot de tweede economie ter wereld en een belangrijke technologische speler. Deze ontwikkelingen in China raken ook Nederland en vragen om een nieuwe balans in de relatie met China.
 
 
 De bilaterale relatie tussen Nederland en China is breed en intensief. China biedt Nederland aanzienlijke kansen. Het is de grootste handelspartner van Nederland in Azië, goed voor 11 miljard euro aan export. Tegelijkertijd vragen bepaalde aspecten van China’s toenemende invloed, zoals zijn impact op veiligheid en op mensenrechten, onze aandacht. Het kabinet heeft tevens meer aandacht voor bijvoorbeeld (economische) veiligheid, cyberspionage, beïnvloeding en onze normen en waarden. Om deze inzet te verwezenlijken investeert het kabinet in verhoogde China-capaciteit bij de betrokken departementen.

 
 
 Nederland zoekt op basis van gedeelde belangen de samenwerking met China, zowel bilateraal als via de EU en multilateraal. Het gaat dan bijvoorbeeld om thema’s als klimaatverandering en energie, SDG’s, epidemiebestrijding, circulaire economie en verduurzaming, ouderenzorg, landbouw/voedsel en logistiek/transport. Deze samenwerking zal worden ondersteund door onder andere bezoeken op hoog politiek niveau, (handels)missies en ondersteuning via de Rijksoverheid in het algemeen en het postennet China in het bijzonder.

 
 
 Het kabinet investeert tevens in een meerjarig kennisnetwerk op het gebied van China, dat met de Rijksoverheid is verbonden. Via dit kennisnetwerk kunnen China-experts vanuit verschillende invalshoeken de Rijksoverheid helpen om China’s motieven, beleid en visie beter te begrijpen en het langetermijnperspectief op China binnen de overheid te bevorderen. De Rijksoverheid wordt zo beter in staat gesteld ontwikkelingen die verband houden met China te volgen en deze in integraal beleid te vertalen en uit te voeren. 

 
 
 
 
 
 3.
 HGIS 2020 NAAR BELEIDSTHEMA’S
 
 De HGIS is ingedeeld langs een 9-tal beleidsthema’s (incl. een categorie apparaatskosten en overige, waarbij ook de kosten voor het postennet zijn opgenomen). Het totale HGIS-budget voor 2020 komt uit op ca. EUR 5,9 miljard. Hiervan kwalificeert ongeveer EUR 4,5 miljard als Official Development Assistance (ODA). In onderstaand overzicht zijn de totale uitgaven per beleidsthema schematisch weergegeven.
 
 
 
 Per beleidsthema wordt hierna specifiek ingegaan op de algemene doelstelling, de beleidsinzet voor 2020 nader toegelicht, de budgettaire gevolgen en een korte toelichting op de tabellen. Per onderdeel is expliciet het ODA-aandeel in de uitgaven inzichtelijk gemaakt. In bijlage 2 van deze nota een totaaloverzicht opgenomen waarin per departement aangegeven is welk deel van de uitgaven en inkomsten ODA en non-ODA betreft.
 
 
 Beleidsthema 1: Versterkte internationale rechtsorde, eerbiediging van mensenrechten en gastlandbeleid
 
 Algemeen
 Het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde inclusief gastlandbeleid, met een blijvende inzet op mensenrechten, als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid.
 Een sterke rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten maken de wereld stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen en organisaties met een breed draagvlak en voortdurende inzet tegen straffeloosheid. De positie van Nederland als gastland voor Internationale Organisaties (IO’s) en diplomatieke missies, in het bijzonder organisaties met een mandaat op het gebied van vrede en recht, biedt een goed uitgangspunt voor de bevordering van de ontwikkeling van internationale rechtsorde. Deze rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met universele mensenrechten. De bevordering van mensenrechten is een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid.
 Beleidsinzet toegelicht
 Mensenrechten, internationale rechtsorde en gastlandbeleid
 Mensenrechten vormen het fundament van menselijke waardigheid en vrijheid en staan aan de basis van open en vrije samenlevingen overal ter wereld. Het bevorderen van mensenrechten is ook in ons eigen belang, omdat een democratische rechtsstaat de beste voedingsbodem is voor welvaart, stabiliteit, groei en ontwikkeling. Zoals uiteengezet in de Kamerbrief (Kamerstuk 32 735, nr. 227) over de intensivering van het mensenrechtenbeleid, kiest het kabinet voor een geïntegreerde aanpak, getuige ook het uitgangspunt van mensgerichte benadering (human security) van de Geïntegreerde Buitenland- en Veiligheidsstrategie en de mensenrechtenbenadering van de nota «Investeren in perspectief», gespiegeld aan de benadering van de Sustainable Development Goals (SDGs). In het kader van de intensivering van het mensenrechtenbeleid is er nadrukkelijk aandacht voor vrijheid van meningsuiting en veiligheid van journalisten, vrijheid van religie en levensovertuiging en gelijke rechten voor LHBTI’s.
 Nederland zal zich in 2020 ook specifiek richten op de VN-Mensenrechtenraad. Nederland heeft zich verkiesbaar gesteld voor het tijdelijk lidmaatschap van de VN-Mensenrechtenraad met als inzet het behoud en verbetering van het VN-instrumentarium, het reageren op schendingen en het samenwerken met het maatschappelijk middenveld en overheden. Daarbij geeft het lidmaatschap een forum voor inhoudelijke activiteiten op de zes beleidsprioriteiten.
 Als pleitbezorger van de internationale rechtsorde draagt Nederland bij aan het huisvesten van internationale gerechtshoven, tribunalen en instellingen ter bescherming van de internationale rechtsorde in Nederland. In dat kader wordt binnen de HGIS een bijdrage gereserveerd om de renovatie van het Vredespaleis mogelijk te maken.
 
 World Press Freedom Day 2020

 Vrijheid van meningsuiting is een van de beleidsprioriteiten van het buitenlands mensenrechtenbeleid van dit kabinet. Uitdagingen rond desinformatie en de veiligheid van journalisten vragen om een stevig antwoord, ook in internationaal verband. Het kabinet intensiveert daarom de inzet op dit terrein. Mede naar aanleiding van de motie Ploumen/Sjoerdsma (Kamerstukken 35000 V, nr. 30) zal Nederland om die reden van 22 tot en met 24 april 2020 zal met UNESCO gastheer zijn voor de jaarlijkse World Press Freedom Day-conferentie. 

 De World Press Freedom Day-conferentie wordt georganiseerd ter ere van de 27e Internationale Dag van de Persvrijheid (3 mei). In 2020 viert de VN bovendien haar 75e verjaardag; het optreden als gastland is daarom ook een belangrijke Nederlandse bijdrage aan deze viering. Met de organisatie van deze conferentie herbevestigt Nederland haar leidende rol op dit belangrijke beleidsterrein.

 Er worden voor de conferentie circa 1500 deelnemers verwacht, uit binnen- en buitenland. Deze vertegenwoordigen media, ngo’s, internationale overheden en organisaties. Tijdens de conferentie zal onder meer de UNESCO Guillermo Cano World Press Freedom Prize worden uitgereikt aan een individu of organisatie die een buitengewone bijdrage heeft geleverd aan de verdediging van persvrijheid.

 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 58.720
 
 
 6.548
 
 
 49.909
 
 
 6.846
 
 
 48.879
 
 
 6.846
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 61.450
 
 
 36.784
 
 
 64.402
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 
 
 
 01.03 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 15.970
 
 
 0
 
 
 13.407
 
 
 0
 
 
 
 
 JenV
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 555
 
 
 0
 
 
 535
 
 
 0
 
 
 569
 
 
 0
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 367
 
 
 0
 
 
 355
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 19.041
 
 
 0
 
 
 36.624
 
 
 0
 
 
 21.987
 
 
 0
 
 
 
 
 IenW
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.015
 
 
 0
 
 
 1.311
 
 
 0
 
 
 1.311
 
 
 0
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart en havens
 
 
 1.073
 
 
 0
 
 
 1.143
 
 
 0
 
 
 1.224
 
 
 0
 
 
 
 
 SZW
 
 
 02.24.01 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet; Contributie CASS
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 9
 
 
 0
 
 
 
 
 VWS
 
 
 02.11 Curatieve zorg
 
 
 481
 
 
 0
 
 
 900
 
 
 0
 
 
 2.200
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.40 Zorgbreed beleid; inrichten uitvoeringsactiviteiten
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 144.292
 
 
 43.422
 
 
 172.349
 
 
 44.601
 
 
 153.659
 
 
 44.601
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Bijdragen (verdragscontributies) aan de VN, de bijdragen aan de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), het Internationaal Strafhof (ICC) en het International Impartial and Independent Mechanism (bewijsvergaringsmechanisme Syrië; IIIM).
 
 
 •
 Inzet van het mensenrechtenfonds ter ondersteuning van de volgende prioritaire thema’s: vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid, vrijheid van religie en levensovertuiging, gelijke rechten voor vrouwen en meisjes, mensenrechtenverdedigers, gelijke rechten voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender en interseks personen (LHBTI) en bevordering internationale rechtsorde/strijd tegen straffeloosheid.
 
 
 •
 Financiering van activiteiten met als doel dat de in Nederland gevestigde IO’s en diplomatieke missies goed kunnen functioneren binnen de kaders van de Weense verdragen en zetelovereenkomsten, alsmede de toepasselijke Nederlandse wet- en regelgeving. Deze uitgaven werden t/m 2018 verantwoord onder beleidsthema 4.
 
 
 •
 Bijdrage aan het Speciaal Tribunaal Libanon, het Internationaal Strafhof en het Vredespaleis.
 Ten aanzien van het Vredespaleis heeft Nederland een verantwoordelijkheid voor goede huisvesting van het Internationaal Gerechtshof van de VN en het Permanent Hof van Arbitrage. Omdat het Vredespaleis verouderd is en bovendien asbest bevat, dient het te worden gerenoveerd. Voor de financiering van deze renovatie zijn binnen de Rijksbegroting voor de komende jaren middelen gereserveerd.
 
 
 JenV
 
 
 •
 Contributie aan de World Intellectual Property Organization (WIPO).
 
 
 •
 Bijdrage aan opsporing en vervolging Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
 
 
 •
 Bijdrage aan opsporing en vervolging drugbestrijding Suriname.
 
 
 •
 Bijdrage aan de huisvestingskosten van Europol en Eurojust.
 
 
 IenW
 Contributies en bijdragen aan diverse internationale organisaties mede gericht op de versterking van de Nederlandse handels- en ondernemingspositie voor lucht- en scheepvaart:
 
 
 •
 Contributie aan International Civil Aviation Organization (ICAO).
 
 
 •
 Contributie aan de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
 
 
 •
 Contributie aan de International Maritime Organization (IMO).
 
 
 •
 Bijdrage aan de International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities (IALA)
 
 
 •
 Bijdrage aan de Donaucommissie
 
 
 •
 Bijdrage aan de North Atlantic Ice Patrol.
 
 
 SZW
 
 
 •
 Bijdrage aan het Administratief Centrum voor de Sociale Zekerheid voor de Rijnvarenden (CASS). Voor 2020 werd de bijdrage aan het CASS gefinancierd door I&W. Nu het CASS budgettair onafhankelijk is geworden van de Centrale Rijnvaart Commissie (CCR), valt de bijdrage onder de verantwoordelijkheid van SZW.
 
 
 VWS
 
 
 •
 Met vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, heeft de Europese Commissie besloten het hoofdkantoor van de European Medicines Agency (EMA) naar Amsterdam te verhuizen. De Nederlandse overheid faciliteert en ondersteunt de EMA bij de verhuizing. Het College ter bevordering geneesmiddelen (CBG) ontvangt budget ter compensatie voor het wegvallen van de capaciteit en expertise van de Britse geneesmiddelenautoriteit in de beoordeling van nieuwe geneesmiddelen en voor het investeren in kennisdeling, opleiding en begeleiding binnen Europa op het dit gebied.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 2: Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 Algemeen
 Het bevorderen van de Nederlandse en internationale veiligheid en stabiliteit door doelgerichte bilaterale en multilaterale samenwerking en het bevorderen van democratische transitie in prioritaire gebieden, vooral in de ring rond Europa. Daarnaast het doel om vrede en veiligheid te bereiken door het voorkomen en terugdringen van conflictsituaties en het bevorderen van rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, legitieme en democratische staatsstructuren. Tevens het verlenen van noodhulp ter leniging van humanitaire nood wereldwijd.
 Wat er in de wereld om ons heen gebeurt, heeft direct gevolgen voor onze eigen veiligheid en voor onze welvaart. Veel van de grensoverschrijdende dreigingen waaraan Nederland bloot staat, zijn van een dusdanige omvang en complexiteit dat een geïntegreerde aanpak en samenwerking in internationaal verband geboden is. Voorbeelden zijn de proliferatie van massavernietigingswapens, terrorisme en gewelddadig extremisme, ongewenste buitenlandse inmenging door statelijke actoren, grensoverschrijdende criminaliteit en cyberdreigingen.
 Beleidsinzet toegelicht
 Internationale veiligheid
 De mondiale machtsverhoudingen veranderen, waarbij de macht en het initiatief deels verschuiven naar landen die met een substantieel andere blik naar de wereld kijken. Als gevolg hiervan heeft Nederland te maken met een instabielere en minder voorspelbare veiligheidsomgeving. Na een periode van relatieve stabiliteit en voorspelbaarheid in Europa, investeert Nederland meer in haar eigen en bondgenootschappelijke veiligheid. Zoals beschreven in de defensienota investeert Nederland structureel in allianties en in militaire capaciteiten die agressie kunnen afschrikken en desnoods beantwoorden.
 De kabinetsinzet op het gebied van internationale veiligheid is neergelegd in de in 2018 gepresenteerde Geïntegreerde Buitenland- en Veiligheids-Strategie (GBVS). In maart 2020, zal de eerste voortgangsrapportage aan de Kamer gezonden worden. In lijn met de GBVS, zal in 2020 worden gewerkt aan de verdere vormgeving en implementatie van het beleid langs de drie pijlers: Voorkomen, Verdedigen en Versterken.
 
 
 •
 
 Voorkomen: Om onveiligheid te voorkomen, zet het kabinet in op de aanpak van grondoorzaken en voedingsbodems van deze onveiligheid. Zo investeert het kabinet in Early Warning & Early Action: inzet op vroegtijdig identificeren van conflictrisico’s zodat preventieve actie ondernomen kan worden. Bijvoorbeeld in het duurzaam versterken van lokaal (politiek) bewustzijn, kennis en capaciteit van een land over hoe radicalisering en extremisme tegen te gaan. In 2020 ligt de prioriteit bij het Non-Proliferatie Verdrag (NPV) en de daaraan verbonden toetsingsconferentie waarvan Nederland vicevoorzitter is. Ook in de export van wapens zet Nederland in op effectieve internationale afspraken en een kritische uitvoering van het wapenexportbeleid.
 
 
 •
 
 Verdedigen: De NAVO blijft de hoeksteen van de verdediging van Nederlanders en ons grondgebied. Een sterke en verenigde NAVO waar alle bondgenoten de schouders onder zetten, is daarom voor Nederland van essentieel belang. Vandaar dat het kabinet bij Voorjaarsnota extra investeert in de krijgsmacht. Een stapsgewijze groei in het kader van de lange lijnen naar de toekomst, om de capaciteiten-doelstellingen van de NAVO te realiseren zijn nodig voor een stabiele groei en versterking van de krijgsmacht. De toegenomen dreiging manifesteert zich ook in het digitale domein. Nederland versterkt daarom de eigen digitale weerbaarheid. Daarnaast probeert Nederland consequenties te verbinden aan norm overschrijdend gedrag, bijvoorbeeld door overtreders te plaatsen op sanctielijsten (visum restricties, bevriezing tegoeden) van het EU Cyber-sanctieregime.
 
 
 •
 
 Versterken: In Europees verband zet Nederland in op een effectieve veiligheidssamenwerking binnen het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB). Nederland legt komend jaar het accent op het versterken van de EU/NAVO samenwerking en de implementatie van reeds ingezette initiatieven en het bereiken van concrete resultaten, onder andere met betrekking tot PESCO en het Europees Defensiefonds. Binnen de context van een nieuw Meerjarig Financieel Kader 2021–2027, voorziet Nederland in 2020 tot een akkoord te komen over een Europese vredesfaciliteit.
 
 
 Gezien de druk op de internationale rechtsorde en de instabiliteit in de regio’s rond Europa blijft Nederland investeren in vredesmissies en crisisbeheersingsoperaties. Deze inzet blijft zich primair richten op de instabiele regio’s rondom Europa en vooral daar waar de Nederlandse veiligheid en belangen in het geding zijn. In juni 2019 heeft het kabinet de Kamer geïnformeerd over de Nederlandse inspanningen als bijdrage aan de snelle reactiemachten, missies en operaties tot en met 2021 (Kamerstuk 2019D25307).
 Migratie
 In 2020 zal de migratiesamenwerking met landen van herkomst-, transit en bestemming verder worden uitgewerkt conform de Integrale Migratieagenda. Deze samenwerking vindt bilateraal en in EU-verband plaats, bijvoorbeeld via de EU-Hoorn van Afrika migratiedialoog (het Khartoum-proces) waar Nederland in 2020 voorzitter van is. Nederland zal dit voorzitterschap gebruiken om voortgang te maken met afspraken met Afrikaanse landen onder andere ten aanzien van verbeterde migratiesamenwerking, het beperken van irreguliere migratie en het stimuleren van legale migratieroutes. Daarnaast richt Nederland zich op het verbeteren van opvang en bescherming voor vluchtelingen en ontheemden in de regio. Over de verwachte HGIS-uitgaven op het gebied van migratie, asielopvang en humanitaire hulp aan vluchtelingen kunt u meer lezen in bijlage 8.
 Humanitaire diplomatie en noodhulp
 In 2020 wordt de uitvoering ter hand genomen van het vernieuwde beleidskader voor humanitaire diplomatie en noodhulp «Mensen Eerst». Een kernpunt hierin is dat psychosociale steun en geestelijke gezondheidszorg een vanzelfsprekend onderdeel moet worden van noodhulp. Daartoe voert het kabinet haar humanitair-diplomatieke inspanningen op en investeert in capaciteit en kennis bij uitvoeringsorganisaties.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 12.038
 
 
 0
 
 
 13.205
 
 
 0
 
 
 12.545
 
 
 0
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme
 
 
 17.150
 
 
 0
 
 
 14.302
 
 
 0
 
 
 13.751
 
 
 0
 
 
 
 
 02.03 Wapenbeheersing
 
 
 9.749
 
 
 1.809
 
 
 13.138
 
 
 3.252
 
 
 10.873
 
 
 3.252
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 172.089
 
 
 55.341
 
 
 220.136
 
 
 74.417
 
 
 216.835
 
 
 74.417
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 27.260
 
 
 10.904
 
 
 29.190
 
 
 11.205
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 377.391
 
 
 376.774
 
 
 380.017
 
 
 379.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 
 
 04.02 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 172.000
 
 
 172.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 
 
 04.03 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 
 
 423.583
 
 
 423.583
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 10.081
 
 
 10.081
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 33.567
 
 
 33.567
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 JenV
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 33.01.01 Apparaat Openbaar ministerie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 36.02.59 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties/BIV (inclusief contributies)
 
 
 226.651
 
 
 0
 
 
 235.963
 
 
 0
 
 
 187.882
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.318.071
 
 
 920.571
 
 
 1.324.944
 
 
 886.717
 
 
 1.247.868
 
 
 864.441
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Jaarlijkse verplichte bijdrage aan de NAVO.
 
 
 •
 Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) en Veiligheidsfonds, voor kleinschalige activiteiten met een katalyserende werking die het Nederlandse veiligheidsbeleid ondersteunen.
 
 
 •
 Capaciteitsopbouw op het gebied van cyber security, cyber crime, data protectie en e-governance door middel van financiering van Nederlandse initiatieven onder het Global Forum on Cyber Expertise.
 
 
 •
 Jaarlijkse bijdrage aan het in Den Haag gevestigde onafhankelijke International Centre for Counter-Terrorism (ICCT).
 
 
 •
 Jaarlijkse bijdragen aan het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) en de Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty Organization (CTBTO).
 
 
 •
 Ondersteuning van kleinschalige initiatieven gericht op uitvoering van het Biologische en Toxische Wapens Verdrag (BTWC), Non-Proliferatie Verdrag (NPV) en de Ottawa Conventie.
 
 
 •
 Bijdrage aan activiteiten onder auspiciën van het G8 Global Partnership op het gebied van het tegengaan van proliferatie van radiologische en nucleaire bronnen en bio-security.
 
 
 •
 Verdragscontributies aan de VN-crisisbeheersingsoperaties (vredesmissies).
 
 
 •
 Bijdragen uit het Stabiliteitsfonds voor de inzet op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling.
 
 
 •
 Bijdragen ter bevordering van transitie in prioritaire gebieden, met name in de ring rond Europa via het Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen (NFRP). Het NFRP bestaat uit het Matra programma gericht op (Zuid)Oost-Europa en het Shiraka-programma, gericht op de Arabische regio. Ook vanuit het Stabiliteitsfonds worden programma’s in een aantal landen in deze regio’s gefinancierd.
 
 
 BHOS
 
 
 •
 Niet geoormerkte bijdragen aan het wereldwijde VN-noodhulpfonds Central Emergency Response Fund (CERF), UN-OCHA, UNHCR, UNRWA, UNICEF, WHO en WFP en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) ten behoeve van de snelle beschikbaarheid en flexibiliteit van de humanitaire hulp;
 
 
 •
 Crisis specifieke bijdragen aan VN-organisaties, het Internationale Rode Kruis en Nederlandse NGO’s (Dutch Relief Alliance-DRA);
 
 
 •
 Bijdragen ten behoeve van de integratie van specifieke thema’s in humanitaire hulp, zoals geestelijke gezondheid en psychosociale steun en onderwijs; en
 
 
 •
 Nederland draagt bij aan een partnerschap met Wereldbank/IFC/ILO/UNICEF/UNHCR in een strategisch samenwerkingskader waarbinnen landen specifieke programma’s worden uitgewerkt, met de focus op onderwijs en werk voor vluchtelingen en kwetsbare lokale bevolking.
 
 
 •
 Nederland steunt programma’s gericht op onderwijs voor vluchtelingenkinderen, toegang tot voorzieningen, bescherming van kwetsbare groepen en werk voor vluchtelingen en kwetsbare gastgemeenschappen.
 
 
 •
 Financiering van programma’s van IOM en maatschappelijke organisaties in Nederland ter bevordering van vrijwillige terugkeer en herintegratie van ex-asielzoekers uit ontwikkelingslanden.
 
 
 •
 Het ondersteunen van brede partnerschappen op migratieterrein met prioritaire herkomst-, transit- en opvanglanden.
 
 
 •
 Bevorderen van dataverzameling -analyse inzake migratiestromen.
 
 
 •
 Bevordering van politieke staatsopbouw wordt geheel gefinancierd via een aantal grote, internationaal opererende organisaties op het gebied van democratisering, lokaal bestuur, politieke partijen en parlementen samen met lokale organisaties.
 
 
 JenV
 
 
 •
 Het leveren van een bijdrage aan internationale missies door de inzet van civiele politie en justitie experts.
 
 
 Defensie
 
 
 •
 De geïntegreerde benadering is het uitgangspunt voor de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde. Om het geïntegreerde karakter te borgen, wordt de besluitvorming over het BIV (internationale inzet, waaronder crisisbeheersingsoperaties inclusief contributies) interdepartementaal voorbereid en uitgevoerd.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 3: Effectieve Europese samenwerking
 
 Algemeen
 De algemene doelstelling is een effectieve Europese samenwerking om de Europese Unie en haar lidstaten zo vreedzaam, welvarend en sterk mogelijk de toekomst in te loodsen. Europa is essentieel voor onze welvaart, vrijheid en veiligheid. Een actieve opstelling van Nederland in het Europese besluitvormingsproces is dan ook in het directe belang van Nederlandse burgers en bedrijven. Door consequent en constructief optreden kan Nederland zijn invloed binnen de Europese Unie vergroten. Zo kan Nederland mede vormgeven aan ontwikkelingen in Europa die direct van invloed zijn op onze economische, sociale en politieke toekomst.
 Beleidsinzet toegelicht
 Effectieve Europese Samenwerking
 Nederland wil zich de komende jaren met andere lidstaten inspannen voor een sterk en duurzaam Europa, dat bovendien zijn mondiale belangen kan behartigen. Een EU die zich richt op het realiseren van concrete resultaten op onderwerpen waar samenwerking in Unie-verband meerwaarde heeft («big on big»). In lijn met de Staat van de Europese Unie 2019, waarin het kabinet vooruit blikte op de komende vijf jaar, werden vijf prioriteiten geformuleerd: migratie, veiligheid, een sterke en duurzame economie die bescherming biedt, klimaat en een EU die de eigen belangen en waarden verdedigt in de wereld.
 Een ring van veilige, stabiele en welvarende buurlanden is in het directe belang van Nederland en Europa. Nederland zal daarom blijven inzetten op goede betrekkingen met de landen rondom de EU en in het oosten van Europa. Daarbij investeert Nederland in de rechtsstaat, in bestrijding van corruptie, het vergroten van veiligheid en in het bevorderen van economische groei. Een deel van die investering loopt via de Raad van Europa.
 Ontwikkelingssamenwerking in EU-kader
 Met het oog op het aflopen van het Verdrag van Cotonou in 2020, zijn onderhandelingen opgestart over het vervolgpartnerschap van de EU met landen in Afrika, het Caraïbisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS). De Europese Unie zet in op een overkoepelend verdrag met daaronder drie regionale partnerschappen, die zijn toegespitst op de behoeften van die specifieke regio’s. Op het Afrikaanse continent liggen 33 van de in totaal 47 minst ontwikkelde landen. In 2020 zal een akkoord bereikt moeten worden over het nieuwe Meerjarige Financiële Kader (2021–2027). Nederland zet in de onderhandeling over het instrument voor het Nabuurschap, Ontwikkeling en Internationale Samenwerking (NDICI) in op een ambitieus beleid op het gebied van gender en klimaat. Nederland steunt de geografische focus binnen het NDICI op sub-Sahara Afrika en het Nabuurschap.
 Het kabinet blijft zich inzetten om Nederlandse organisaties beter te positioneren voor het uitvoeren van programma’s voor de Europese Commissie, onder andere via gedelegeerde samenwerking (Delegated Cooperation). Begin 2019 is hiervoor een Europese Steunfaciliteit (EU-SF) opgericht binnen het Ministerie van Buitenlandse Zaken, die mogelijkheden voor EU-financiering helpt identificeren en adviseert over de regelgeving en procedures.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Europees ontwikkelingsfonds
 
 
 214.252
 
 
 214.252
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 9.966
 
 
 3.986
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie
 
 
 4.437
 
 
 0
 
 
 6.083
 
 
 0
 
 
 5.702
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 634.255
 
 
 548.105
 
 
 655.684
 
 
 568.036
 
 
 655.303
 
 
 568.036
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Dit fonds is het voornaamste middel waarmee de Europese Unie de ontwikkelingssamenwerking met de landen in Afrika, het Caraïbisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de landen en gebieden overzee (LGO) uitvoert. Het budget en het programma van het 11e EOF is voor een periode van zeven jaar (2014–2020) vastgesteld. Het grootste deel van het EOF is bestemd voor de financiering van de steun aan nationale, regionale en lokale projecten en programma’s gericht op de economische en sociale ontwikkeling van die gebieden.
 
 
 •
 Bijdrage aan de Raad van Europa: Nederland beschouwt de Raad van Europa als een belangrijke hoeder van mensenrechten, democratie en rechtsstaat in heel Europa.
 
 
 •
 Bijdrage aan de Benelux.
 
 
 •
 Subsidie aan European Institute for Public Administration.
 
 
 •
 Brexit-programma’s gericht op geschillenbeslechting, monitoring en toezicht, en hoe om te gaan met verschillen in regelgeving («dynamische equivalentie»). Daarnaast mogelijke studies op gebied van geschillenbeslechting in een nieuwe relatie EU-VK en /of regelgeving, in algemene zin of in bepaalde sectoren. Alsook diverse activiteiten op het gebied van voorlichting en publieksonderzoek.
 
 
 Toerekening
 
 
 •
 De EU-toerekening betreft het aan de HGIS toegeschreven «Nederlandse aandeel» van de begroting van de Europese Commissie (het begrotingshoofdstuk 4; «Global Europe»). Uit dit hoofdstuk worden diverse programma's van de EU voor internationale samenwerking gefinancierd, waaronder het Nabuurschapsbeleid, het instrument voor Ontwikkelingssamenwerking, het budget voor Gemeenschappelijk Buitenland en Veiligheidsbeleid (GBVB) en Humanitaire hulp. Het merendeel van de uitgaven valt onder de ODA-criteria. De ontwikkelingsuitgaven voor landen in Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan vallen onder het EOF. Via het EOF (zie onder BZ) draagt Nederland hieraan bij.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 4: Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 Algemeen
 Het verlenen van goede consulaire diensten aan Nederlanders in nood in het buitenland, evenals het verstrekken van reisdocumenten aan Nederlanders in het buitenland. Daarnaast levert het kabinet een bijdrage aan een gereguleerd personenverkeer door de Nederlandse inbreng in het Europese visumbeleid en is, naast het opstellen van ambtsberichten, verantwoordelijk voor de visumverlening kort verblijf.
 Het versterken van de Nederlandse cultuursector door internationale uitwisseling en presentatie; verbindingen leggen met economische diplomatie en andere prioriteiten van geïntegreerd buitenlandbeleid, zoals het mensenrechtenbeleid en veiligheidsbeleid.
 Beleidsinzet toegelicht
 Consulair
 Op consulair gebied wordt de inzet in 2020 grotendeels bepaald zoals beschreven in de beleidsnota «de Staat van het Consulaire». Daarbinnen zal in 2020 specifiek worden ingezet op de verdere implementatie van het Loket Buitenland, conform de afspraken uit het Regeerakkoord, met als doel om eind 2020 circa dertig rijksoverheidsdiensten bereikbaar te hebben via het Loket Buitenland.
 Begin 2020 treedt de nieuwe visumcode in werking. Deze bevat een groot aantal wijzigingen waarvoor Nederland zich de afgelopen jaren sterk heeft gemaakt en die belangrijk zijn voor de modernisering en verdere verbetering van de consulaire dienstverlening, zoals de inzet van externe dienstverleners (private partners), de mogelijkheid om visa digitaal aan te vragen en het gecentraliseerd beslissen op aanvragen.
 Internationaal Cultuurbeleid
 2020 wordt het laatste jaar van het Internationaal Cultuurbeleid 2017–2020. Activiteiten en programma’s onder dit kader zullen worden afgerond. In samenwerking met het Ministerie van OCW wordt gewerkt aan de uitgangspunten voor een nieuw kader voor de periode 2021–2024.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Consulaire dienstverlening in het buitenland
 
 
 13.962
 
 
 0
 
 
 17.312
 
 
 0
 
 
 12.462
 
 
 0
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 14.840
 
 
 0
 
 
 20.619
 
 
 0
 
 
 13.449
 
 
 0
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.023
 
 
 0
 
 
 9.898
 
 
 0
 
 
 7.706
 
 
 0
 
 
 
 
 04.04 Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
 
 
 19.965
 
 
 98
 
 
 22.389
 
 
 136
 
 
 20.581
 
 
 136
 
 
 
 
 04.05 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 4.387
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 426
 
 
 0
 
 
 521
 
 
 0
 
 
 521
 
 
 0
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies
 
 
 4.617
 
 
 0
 
 
 4.617
 
 
 0
 
 
 4.617
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 65.220
 
 
 98
 
 
 75.356
 
 
 136
 
 
 59.336
 
 
 136
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Verlenen van financiële- en niet financiële consulaire bijstand aan Nederlanders in nood en/of schrijnende gevallen.
 
 
 •
 Verstrekken van reisadviezen.
 
 
 •
 Adviseren en ondersteunen van Nederlandse gedetineerden door gedifferentieerde bezoekfrequentie, in bepaalde landen maandelijkse giften aan gedetineerden, en subsidies ten behoeve van resocialisatie, extra zorg en juridisch advies.
 
 
 •
 Behandelen van aanvragen voor visa kort verblijf en het beleid op dit terrein
 
 
 •
 Afnemen van inburgeringsexamens.
 
 
 •
 Verrichten van legalisaties en uitvoeren van verificatieonderzoeken.
 
 
 •
 Samenwerking met instanties in en buiten Nederland, de EU en internationale organisaties.
 
 
 •
 Op verzoek van het Ministerie van Veiligheid en Justitie worden algemene en individuele ambtsberichten opgesteld, waarop door JenV mede het toelatings- en terugkeerbeleid wordt gebaseerd.
 
 
 •
 Subsidieverlening via de posten en aan DutchCulture voor internationale culturele activiteiten.
 
 
 •
 Ondersteuning van initiatieven in zeven landen in de ring rondom Europa die de lokale cultuursector versterken, cultuurparticipatie vergroten, de leefomgeving in steden verbeteren en behoud van lokaal cultureel erfgoed verduurzamen.
 
 
 •
 Via strategische beleidscommunicatie richt Buitenlandse Zaken zich op die doelgroepen die van belang zijn bij het ontwikkelen, bereiken en uitdragen van beleidsdoelstellingen op het terrein van buitenlandbeleid. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de media en via persoonlijke contacten als bijeenkomsten. Daarnaast worden onlinekanalen ingezet, zoals Facebook en twitter.
 
 
 •
 Bijdrage aan publieksdiplomatie, waarmee Nederlandse ambassades activiteiten op het gebied strategische beleidscommunicatie, beeldvorming over Nederland en internationaal cultuurbeleid kunnen ondersteunen of opstarten.
 
 
 •
 Subsidie ten behoeve van Instituut Clingendael.
 
 
 •
 Uitgaven van het Koninklijk Huis aan staatsbezoeken, officiële bezoeken en werkbezoeken, inkomende bezoeken van hoogwaardigheidsbekleders en ontvangsten Corps Diplomatique.
 
 
 OCW
 
 
 •
 In het kader van het internationaal cultuurbeleid financieren OCW en BZ samen een internationaliseringsprogramma (zie ook beleidsthema 7).
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 5: Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 Algemeen
 Verminderen van armoede en maatschappelijke ongelijkheid, bevorderen van duurzame inclusieve groei wereldwijd en versterken van het internationaal verdienvermogen van Nederland. Daartoe werkt Nederland aan een toekomstbestendig multilateraal handels- en investeringssysteem met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), versterking van de Nederlandse handels- en investeringspositie en aan versterking van de private sector en een verbeterd ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden.
 Beleidsinzet toegelicht
 Duurzaam handels- en investeringssysteem incl. MVO
 Het multilaterale handelsstelsel komt zwaar onder druk te staan als handelsconflicten tussen de VS en China en tussen de VS en de EU verder escaleren. De EU-inzet blijft gericht op behoud van een effectief WTO-geschillenbeslechtingsmechanisme, het versterken van de monitoringsfunctie van de WTO en ontwikkelen van aanvullende WTO-regels om draagvlak voor het systeem te behouden. Daarnaast blijft de bilaterale handelspolitieke agenda van belang. Met de verduurzaming van hun waardeketens kunnen bedrijven een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van de SDGs. In 2020 wil het kabinet meer bedrijven hierbij ondersteunen. Daarnaast zullen in 2020, in lijn met het regeerakkoord, stappen worden gezet om te komen tot een mix van maatregelen en instrumenten om IMVO verder te bevorderen.
 Proactieve handels- en investeringsagenda
 
 Het jaar 2020 is het tweede volledige implementatiejaar van de handelsagenda van het kabinet, met de vier actielijnen (1) markttoegang en Brexit; (2) een excellente dienstverlening voor het mkb en start-ups; (3) maatwerk in de economische diplomatie; en (4) het herinrichten van het publieke en private handels-, innovatie-, innovatie- en investeringsbevorderende netwerk. De agenda is gericht op de verdienkansen die de SDGs bieden en het versterken van innovatie gericht op de SDGs. In lijn met de handelsagenda blijft speciale aandacht uitgaan naar vrouwelijke ondernemers (onder meer door de oprichting van een Dutch Female Entrepreneurship Academy), startups en het midden-en kleinbedrijf (MKB). Met de oprichting van de internationale tak van Invest-NL zal het, door de daarmee gepaard gaande krachtenbundeling van financiële instrumenten, eenvoudiger worden voor Nederlandse ondernemers om de juiste financiering te vinden voor internationale activiteiten.
 De oprichting van een Taskforce voor handelsbevordering en economische ontwikkeling tussen Nederland en Afrika met bedrijfsleven, maatschappelijk middenveld, wetenschap en overheid is voorzien voor eind 2019 (motie Amhaouch 34 952 nr. 69) en mogelijke aanbevelingen of vervolgstappen zullen in 2020 hun beslag krijgen.
 
 Innovatie en mobiliseren van de private sector voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s)
 Zonder de private sector lukt het niet de middelen bijeen te brengen die nodig zijn om de SDGs te realiseren. Het kabinet wil dan ook, conform de motie Stoffer (Kamerstuk 35 000, nr. 50), het gebruik van ODA als hefboom voor private investeringen in ontwikkelingslanden verder stimuleren. Economische groei die banen creëert is belangrijk voor lage- en middeninkomenslanden en cruciaal voor het toekomstperspectief van miljoenen werkloze jongeren in ontwikkelingslanden.
 Integrale aanpak van ketenverduurzaming en maatschappelijk verantwoord ondernemerschap
 De productie van goederen en diensten moet wereldwijd op een duurzame manier gebeuren, met respect voor mensen en milieu. Het kabinet intensiveert de inzet op verduurzaming met nieuwe initiatieven en programma’s op leefbaar loon en inkomen, bestrijding van kinderarbeid en ontbossing en werkt aan opschaling in Nederland, Europa en wereldwijd. Het kabinet heeft daarbij extra aandacht voor verduurzaming van de sectoren textiel, palmolie, soja, koffie, cacao, bos en hout. China en India domineren de wereldwijde import van (agrarische) grondstoffen zoals soja en palmolie die in verband worden gebracht met ontbossing in de tropen, daarom wordt ingezet op samenwerking om een gelijkwaardig speelveld wat betreft import vereisten met de EU te bevorderen. Ook is het doel om meer bedrijven te ondersteunen met het nieuwe Fonds Verantwoord Ondernemen (FVO) voor de aanpak van IMVO-risico’s. Ook kunnen bedrijven samen met NGO’s via het Fonds Bestrijding Kinderarbeid (FBK) ondersteuning krijgen voor het aanpakken van de grondoorzaken van kinderarbeid.
 Europese samenwerking ter versterking van de concurrentiekracht
 De uitdagingen waar Nederland voor staat, vragen steeds vaker om oplossingen op een schaal waarbij tenminste Europees moet worden gedacht. Zeker in de complexe internationale dynamiek waarin Nederland zich op dit moment bevindt. Zo zal de naderende Brexit en het vormgeven van de nieuwe relatie met een grote economie als het Verenigd Koninkrijk van groot economisch belang zijn voor Nederland. China speelt een steeds grotere rol in de geopolitiek en investeert gericht om technologische en economische dominantie te verwerven. Tegelijkertijd stelt een vertrouwde handelspartners als de VS zich steeds vaker protectionistisch op. Het behouden van onze goede concurrentiepositie, nu en in de toekomst, vergt een hechte economische samenwerking met de EU-lidstaten. De Nederlandse inzet in EU-verband is uiteengezet in de kamerbrief Europese Concurrentiekracht, de Rijksbrede China notitie en verschillende kabinetsposities op Europees beleid ten aanzien van de interne markt, klimaat, energie, digitalisering, mededinging, staatssteun, industrie- en innovatiebeleid.
 Inzet op bestrijding kinderarbeid
 Voor de implementatie van het regeerakkoord, waarin gevraagd wordt om een verhoogde inzet op de bestrijding van kinderarbeid, en in vervolg op de motie Van Laar en Voordewind (Kamerstuk 34 550, nr. 26), wordt per jaar EUR 15 miljoen structureel geïnvesteerd in de bestrijding van kinderarbeid. Hiervan gaat EUR 3 miljoen naar de bestrijding van commerciële seksuele exploitatie van kinderen. De overige middelen gaan naar bestrijding van kinderarbeid in mondiale waardeketens. Dit besteedt het kabinet via het Fonds Bestrijding Kinderarbeid, de Internationale Arbeidsorganisatie en een alliantie die bestaat uit Coalitie Stop Kinderarbeid, UNICEF en Save the Children. Daarmee zijn de middelen voor bestrijding van kinderarbeid in 2020 volledig gecommitteerd.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 24.258
 
 
 14.411
 
 
 34.934
 
 
 22.950
 
 
 28.322
 
 
 19.075
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 87.598
 
 
 0
 
 
 117.217
 
 
 0
 
 
 108.996
 
 
 0
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 367.454
 
 
 363.082
 
 
 404.750
 
 
 400.545
 
 
 403.200
 
 
 399.170
 
 
 
 
 01.04 Dutch Good Growth Fund
 
 
 57.850
 
 
 57.850
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 EZK
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 186
 
 
 0
 
 
 154
 
 
 0
 
 
 154
 
 
 0
 
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.314
 
 
 0
 
 
 2.622
 
 
 0
 
 
 2.622
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.095
 
 
 0
 
 
 2.881
 
 
 0
 
 
 2.421
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 541.755
 
 
 435.343
 
 
 562.558
 
 
 423.495
 
 
 545.715
 
 
 418.245
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Contributies aan internationale organisaties zoals de OESO en WTO.
 
 
 •
 Programma’s ter ondersteuning van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
 
 
 •
 Het Fonds Bestrijding Kinderarbeid wordt ingezet om organisaties en bedrijven te helpen kinderarbeid te bestrijden.
 
 
 •
 Het bestaande non-ODA-financieringsinstrumentarium zorgt ervoor dat optimaal ingespeeld wordt op veranderende marktomstandigheden, financieringsbehoeftes, en maatwerk en flexibiliteit wordt geboden. Het Dutch Trade and Investment Fund (DTIF) beoogt om de faciliteiten FOM, DHI (Demonstratie, Haalbaarheids- en Investeringsstudies), evenals verdiscontering (liquide maken) van wissels (exportfinanciering) te integreren.
 
 
 •
 Het instrument Starters International Business (SIB) biedt startende exporteurs de mogelijkheid om samen met de Kamers van Koophandel en andere organisaties een actieplan voor export op te stellen.
 
 
 •
 Het instrument Partners for International Business (PIB) ondersteunt de structurele positionering van clusters van Nederlandse bedrijven, met name uit topsectoren, op voor Nederland kansrijke markten.
 
 
 •
 Activiteiten op het gebied van markttoegang en marktontwikkeling, verbetering van fiscale wetgeving en uitvoering (en beleidsplannen van lokale overheden) in ontwikkelingslanden en financiële sectorontwikkeling.
 
 
 •
 Bijdragen aan infrastructuurontwikkeling in de focussectoren transport & logistiek, water en sanitatie, voedselzekerheid, hernieuwbare energie en gezondheidszorg (met name SRGR).
 
 
 •
 Inzet op het terrein van (jeugd)werkgelegenheid met als hoofddoel het creëren van toekomstperspectief, middels fatsoenlijk werk en inkomen, voor 200.000 jongeren in het Midden-Oosten, Noord-Afrika, West-Afrika/Sahel en de Hoorn van Afrika.
 
 
 •
 Bijdrage aan het Dutch Good Growth Fund (DGGF) welke een revolverend fonds is, dat financiering verschaft voor ontwikkelingsrelevante en risicodragende investeringen en exporttransacties.
 
 
 •
 Nederland positioneert zich in aanloop naar, tijdens en na de Wereldtentoonstelling Dubai EXPO 2020 op het thema «uniting water, food and energy». De inzet is daarbij gericht op de gehele Golfregio, waarbij de Verenigde Arabische Emiraten wordt gebruikt als springplank.
 
 
 EZK
 
 
 •
 Contributies aan de International Telecommunications Union (ITU) en de Universal Postal Union (UPU).
 
 
 •
 Door de bijdrage aan de World Intellectual Property Organization (WIPO) wordt internationale innovatie gestimuleerd door middel van een effectief internationaal systeem voor intellectueel eigendom.
 
 
 •
 Bijdragen aan de World Tourist Organization (UNWTO) en de Stichting tot Bevordering van de Uitvoer.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 6: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 Algemeen
 Toegenomen voedselzekerheid; verbeterd waterbeheer, drinkwater, sanitaire voorzieningen en voorlichting over hygiëne; toegenomen weerbaarheid tegen klimaatverandering en tegengaan van klimaatverandering; duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen en daarmee het voorkomen van ontbossing in de tropen.
 Beleidsinzet toegelicht
 Betere voeding, waterzekerheid en klimaat slimme landbouw
 Nederland blijft in 2020 bijdragen aan het behalen van SDG2 (voedselzekerheid) en SDG6 (water). Aspecten die hierbij worden opgepakt zijn betere en gezondere voeding (met name voor jonge kinderen), verhoging van productiviteit en inkomen in de landbouw en verduurzaming van voedselsystemen (met aandacht voor landrechten, werkgelegenheid, klimaatverandering en behoud van tropisch bos en (agro)biodiversiteit), naast verbeterde toegang tot drinkwater- en sanitaire voorzieningen en hygiëne.
 Internationale klimaatactie
 Het kabinet zet de internationale campagne voort om landen te bewegen tot verhoging van hun klimaatambities. In dat kader is het NDC1NDC staat voor Nationally Determined Contribution. Dat is de inspanning die elk land levert als bijdrage aan de in het Akkoord van Parijs afgesproken klimaatdoelen. Partnership (onder co-voorzitterschap van de Minister voor BHOS) instrumenteel: in 2020 dienen landen herziene, ambitieuzere klimaatplannen (NDC’s) in onder de Overeenkomst van Parijs. Via het NDC Partnership helpt Nederland ontwikkelingslanden om ambitieuzer te zijn en ambities om te zetten in concrete acties. Naast deze voorwaardenscheppende activiteiten, financiert Nederland een groeiende portefeuille van klimaatactiviteiten in ontwikkelingslanden. Het totaaloverzicht van de verwachte internationale klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden van Nederland in 2020, vindt u in bijlage 7.
 Internationaal profiel watervraagstukken
 Ook in 2020 blijft Nederland werken aan het internationale profiel van Nederland als centrum voor watervraagstukken. Dit is verwoord in de Internationale Waterambitie van het kabinet. Water speelt een verbindende rol in de in VN-kader afgesproken Sustainable Development Goals (SDG’s). In een van de subdoelen van de SDG’s die zich richt op steden wordt specifiek de nadruk gelegd op het verminderen van risico’s van water gerelateerde rampen.
 Internationaal werken aan groene en slimme mobiliteit, klimaatadaptatie en circulaire economie
 We willen snel, slim en veilig van A naar B en de belasting voor het klimaat en de luchtkwaliteit verminderen. We willen economische groei, maar ook een gezonde leefomgeving zonder afval. En we willen droge voeten houden. Dit zijn grote maatschappelijke vraagstukken waar geen pasklare antwoorden voor bestaan. Maar met de kennis, creativiteit en innovatie die ons land in huis heeft, zijn er volop mogelijkheden. Zo maakt Nederland op duurzaamheidsgebied goede stappen.
 We lopen voorop als het gaat om slimme mobiliteit (smart mobility) en recycling van verpakkingsmaterialen. Van onze vooraanstaande positie in watermanagement wordt inmiddels wereldwijd gebruik gemaakt, bijvoorbeeld bij trajecten als Valuing water en de activiteiten van de Watergezant. Het Global Center on Adaptation (GCA) gaat hier nog meer aan bijdragen door Nederland te positioneren als mondiaal center of excellence op het gebied van klimaatadaptatie in samenwerking met andere grote internationale spelers. Nederland ziet dit ook als een maatschappelijke verantwoordelijkheid: we moeten andere landen helpen met het hoofd te bieden tegen klimaatverandering en zich aan te passen aan de veranderde omstandigheden. Het GCA zet zich daar voor in door oplossingen op te schalen en te verbinden aan de uitdagingen van klimaatkwetsbare landen. Deze ambitie wordt ondersteund door de in 2019 door het kabinet opgezette klimaatcampagne, waarbij het kabinet zich internationaal inzet voor meer ambitieuze klimaatdoelstellingen: voor mitigatie, maar zeker ook op adaptatie.
 De inzet is erop gericht om het Nederland van vandaag én morgen bereikbaar, leefbaar en duurzaam te houden. Daarmee draagt Nederland bij aan de realisatie van de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen, die onder de Agenda 2030 zijn afgesproken, en waaraan Nederland zich gecommitteerd heeft. In deze context zet het kabinet zich in voor een klimaatadaptieve en duurzame infrastructuur en leefomgeving, duurzaam waterbeheer, slimme en groene mobiliteit en circulaire economie. Deze ambities worden ondersteund door gerichte inzet in de internationale arena. Zo heeft Nederland zich gecommitteerd aan de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling (Sustainable Development Goals). Europese en internationale inzet op deze ambities draagt bij aan de mondiaal bepaalde doelen van deze Agenda en biedt daarnaast economische kansen, stimuleert slimme groene investeringen, creëert banen en bevordert zo de Nederlandse innovaties en kennis die ook buiten de landgrenzen kunnen worden ingezet.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Voedselzekerheid
 
 
 323.950
 
 
 323.950
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 
 
 02.02 Water
 
 
 210.602
 
 
 210.602
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 
 
 02.03 Klimaat
 
 
 176.247
 
 
 174.496
 
 
 197.468
 
 
 196.318
 
 
 220.468
 
 
 219.318
 
 
 
 
 IenW
 
 
 11.01 Integraal waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 12.246
 
 
 0
 
 
 16.597
 
 
 0
 
 
 14.391
 
 
 0
 
 
 
 
 14.01 Wegen en verkeersveiligheid; Netwerk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 
 
 19.02 Internationaal beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 7.264
 
 
 0
 
 
 5.297
 
 
 0
 
 
 5.961
 
 
 0
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie, seismologie en aardobservatie (contributie WMO)
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 
 
 97.01 IenW-brede programmamiddelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 EZK
 
 
 4.55 Opdrachten
 
 
 90
 
 
 0
 
 
 374
 
 
 0
 
 
 319
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 647
 
 
 0
 
 
 2.214
 
 
 0
 
 
 1.494
 
 
 0
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 8.333
 
 
 3.347
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.175
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 LNV
 
 
 11.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11.251
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 
 
 
 12.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.769
 
 
 0
 
 
 1.639
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 741.494
 
 
 712.430
 
 
 769.319
 
 
 733.495
 
 
 789.044
 
 
 756.495
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Uitbannen van de huidige hongersnoden en ondervoeding door met UNICEF en de Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN) te werken aan betere voeding voor jonge kinderen en hun moeders. En via de bilaterale programma’s in de focuslanden wordt door ambassades en hun publieke, private en maatschappelijke partners bijgedragen aan lokale vergroting van voedingszekerheid.
 
 
 •
 Bevorderen van inclusieve en duurzame groei in de agrarische sector door samenwerking met Agriterra, AgriProfocus en de Topsectoren Agrofood en Tuinbouw/Uitgangsmaterialen. Daarnaast wordt door middel van het SDG Partnerschap-programma samen met het Nederlands bedrijfsleven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en hun lokale partners geïnvesteerd in ondernemingen en innovaties die de lokale voedselzekerheid duurzaam versterken.
 
 
 •
 Het partnerschap met de Wereldbank wordt verder uitgebouwd en Nederland participeert in het private sector loket van het door de Wereldbank beheerde Global Agriculture and Food Security Program (GAFSP).
 
 
 •
 Realiseren van ecologisch houdbare voedselsystemen via het International Fund for Agricultural Development (IFAD), SNV en het programma Geodata for Agriculture and Water (G4AW) van het Netherlands Space Office (NSO).
 
 
 •
 Via de bilaterale programma’s wordt door ambassades en hun publieke, private en maatschappelijke partners geïnvesteerd in de verduurzaming van inclusieve voedselproductie en het hele ecologische systeem waarin boer(inn)en opereren.
 
 
 •
 Versterking van kennis en capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 •
 Verbeterd waterbeheer door middel van bilaterale programma’s van de ambassades in de partnerlanden en centraal gefinancierde programma’s via multilaterale instellingen en via maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen.
 
 
 •
 In het kader van de inzet op efficiënt watergebruik zal met de nieuwe FAO (The Food and Agriculture Organization of the United Nations) database de waterproductiviteit in de landbouw in 15 landen objectief worden gemonitord met behulp van satelliettechnologie.
 
 
 •
 Klimaat en hernieuwbare energie-inspanningen via het nationaal klimaatfonds ten behoeve van versterking van de weerbaarheid van ontwikkelingslanden tegen klimaatverandering (adaptatie) en voor vermindering van de uitstoot van broeikasgassen (mitigatie).
 
 
 •
 Aan klimaatadaptatie wordt vooral bijgedragen via programma’s op het gebied van voedselzekerheid en water, maar ook bijvoorbeeld via duurzaam landschapsbeheer en activiteiten gericht op het tegengaan van ontbossing.
 
 
 •
 Nederland werkt nauw samen met de Wereldbank om internationale bedrijven te bewegen de waardering van natuurlijk kapitaal te integreren in hun besluitvorming.
 
 
 •
 Duurzaam beheer van grondstoffen en bijdragen aan het vergroten van de maatschappelijke en ontwikkelingsimpact van de winning van mineralen in ontwikkelingslanden.
 
 
 IenW
 
 
 •
 Ook in 2020 wordt uitvoering gegeven aan de in 2016 gestarte subsidieregeling van het programma Partners voor Water (PvW) 2016–2021 Dit betreft het centrale uitvoeringsprogramma van de (interdepartementale) Internationale Water Ambitie (IWA). Het programma wordt aangestuurd vanuit het Interdepartementale Water Cluster, waarin de drie ministeries BZ, EZK en IenW samenwerken. Voor de uitvoering van het PvW 2016–2021 programma is mandaat verleend aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Het budget is onderverdeeld in een deel voor lange termijn samenwerking met zeven Deltalanden, een subsidiedeel ten behoeve van marktbetrokkenheid en samenwerking met kansrijke nieuwe landen en Holland promotie.
 
 
 •
 Met de Blue Deal bundelen Rijk en Unie van Waterschappen (UvW) de krachten om de waterveiligheid en waterzekerheid van stedelijke delta’s en toeleverende watersystemen over de grens te vergroten, innovatie te bevorderen en exportkansen voor Nederland te vergroten. Het doel van de Blue Deal is om 20 miljoen mensen in 40 stroomgebieden in de wereld beter te beschermen tegen overstromingen, beter toegang tot water en betere waterkwaliteit.
 
 
 •
 Op het terrein van milieu en klimaat draagt IenW op grond van internationale verdragen of andere internationale afspraken bij aan internationale organisaties inzake milieuaangelegenheden, zoals aan UNEP, UNECE en het International Transport Forum (ITF). Verder worden er verschillende opdrachten uitgevoerd, waaronder vanuit IenW het aandeel van de Nederlandse bijdrage aan Estec/Galileo Reference Center (GRC). Hiernaast worden in 2020 middelen ingezet voor de organisatie van de Global action Adaptation summit.
 
 
 •
 Daarnaast draagt IenW contributie af aan de World Meteorological Organization (WMO).
 
 
 EZK
 
 
 •
 Op het gebied van klimaat draagt EZK op grond van internationale verdragen of andere internationale afspraken bij aan internationale organisaties, zoals de International Transaction Log UNFCCC, het Partnership for Market Readiness en de Carbon Pricing Leadership Coalition.
 
 
 LNV
 
 
 •
 Jaarlijkse contributies aan internationale organisaties, waarvan de grootste bijdrage die aan de Food and Agriculture Organisation of the United Nations (FAO) betreft.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 7: Sociale vooruitgang (incl. onderwijs)
 
 Algemeen
 Menselijke ontplooiing en het bevorderen van sociale gelijkheid en inclusieve ontwikkeling, door het bijdragen aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) voor iedereen en een halt toeroepen aan de verspreiding van hiv/aids. Daarnaast wordt ingezet op het bevorderen van vrouwenrechten en gendergelijkheid. Tevens wordt bijgedragen aan ontwikkeling via onderwijs en daarmee bijgedragen aan het vergroten van kansen en perspectieven voor jongeren en een toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek. Tenslotte wordt het maatschappelijk middenveld versterkt door bevordering en bescherming van de politieke ruimte voor maatschappelijke organisaties en versterken van de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen, zodat zij hun stem kunnen laten horen.
 Beleidsinzet toegelicht
 Reproductieve gezondheid en rechten (SRGR)
 Het kabinet investeert vanuit het SDG-5 fonds in strategische partnerschappen voor het vergroten van respect voor seksuele en reproductieve rechten en voor het stimuleren van gedragsverandering bij jongeren. Op dit onderwerp wordt in 2020 ook de samenwerking met een aantal grote internationale NGOs vernieuwd. Binnen de Global Financing Facility for Every Woman, Every Child (GFF) stimuleert Nederland investeringen in keuzevrijheid en SRGR voor vrouwen en jongeren. Verder blijft Nederland de mondiale gezondheidsarchitectuur steunen via de vaccinatie alliantie Gavi, GFATM (Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria), UNAIDS, WHO en UNFPA. Het kabinet verstevigt haar diplomatieke inzet voor seksuele en reproductieve rechten en vrouwenrechten, ook in humanitaire crises situaties.
 Vrouwenrechten en Gendergelijkheid
 Vanuit het besef dat duurzame ontwikkeling, vrede, stabiliteit en mensenrechten gebaat zijn bij gelijke kansen en rechten voor mannen en vrouwen, blijft het kabinet inzetten op het verbeteren van gendergelijkheid en empowerment van vrouwen en meisjes.
 Versterking maatschappelijk middenveld
 Een sterk maatschappelijk middenveld vormt, samen met een legitieme en effectieve overheid en een verantwoordelijk bedrijfsleven, de basis voor goed functionerende inclusieve samenlevingen. Wereldwijd staat echter de ruimte voor het maatschappelijk middenveld steeds meer onder druk. In 2020 zullen de partnerschappen geselecteerd worden die vanaf 2021 uitvoering geven aan de inzet van het kabinet op steun voor het maatschappelijk middenveld in de rol van pleiter en beïnvloeder.
 Onderwijs, werk en jeugd
 In 2020 investeert Nederland op meerdere manieren in onderwijs: via het Global Partnership for Education (GPE), via International Finance Facility for Education (IFFEd) en door middel van initiatieven voor beter beroepsonderwijs. Nederland ondersteunt ook MKB-bedrijven met (banen-) groeipotentieel en stimuleert jongeren en vrouwen om een eigen onderneming te starten.
 Gezondheid internationaal
 Het kabinet kiest als belangrijke internationale prioriteiten vooral thema’s waarvoor grensoverschrijdende internationale samenwerking noodzakelijk is. Hierbij kan gedacht worden aan onderwerpen als het versterken van de mondiale gezondheidsveiligheid (health security). Een krachtige implementatie van de Internationale gezondheidsregeling (IHR), zowel in ons eigen land als daarbuiten, is daarbij een speerpunt, waarbij de WHO en de GHSA (Global health Security Agenda) van belang zijn.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 445.026
 
 
 443.534
 
 
 449.084
 
 
 447.473
 
 
 421.784
 
 
 420.173
 
 
 
 
 03.02 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 53.344
 
 
 53.344
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 
 
 03.03 Maatschappelijk middenveld
 
 
 228.809
 
 
 228.809
 
 
 221.475
 
 
 221.475
 
 
 180.531
 
 
 180.531
 
 
 
 
 03.04 Onderwijs
 
 
 87.578
 
 
 87.578
 
 
 75.800
 
 
 75.800
 
 
 109.925
 
 
 109.925
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 51.437
 
 
 44.380
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 
 
 08.71/72 Internationaal onderwijs; Subsidies/Opdrachten
 
 
 155
 
 
 0
 
 
 131
 
 
 0
 
 
 116
 
 
 0
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 185
 
 
 0
 
 
 185
 
 
 0
 
 
 185
 
 
 0
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 VWS
 
 
 09.12 Algemeen; Programmauitgaven HGIS
 
 
 3.868
 
 
 0
 
 
 3.868
 
 
 0
 
 
 3.868
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 873.729
 
 
 860.972
 
 
 859.079
 
 
 846.060
 
 
 824.945
 
 
 811.941
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Bijdrage aan het United Nations Population Fund (UNFPA).
 
 
 •
 Inzet van menselijk, financieel en politiek kapitaal op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.
 
 
 •
 Een aantal internationale organisaties met mandaat op het gebied van gezondheid krijgt algemene vrijwillige en/of geoormerkte bijdragen (WHO, UNICEF, UNFPA, UNAIDS, GFATM, GAVI).
 
 
 •
 Meerjarige bijdrage aan het Trust Fund van de Global Financing Facility for Every Woman, Every Child. Ook deze bijdrage gaat samen met personele en politieke inzet op onderhandelingen met partners en ontvangende overheden over het belang en de voordelen van substantiële eigen investeringen in jongeren en vrouwen.
 
 
 •
 De programma’s van de vijfentwintig Strategische Partnerschappen binnen het beleidskader Samenspraak en Tegenspraak richten zich op het versterken van de capaciteit van maatschappelijke organisaties lage- en lage-middeninkomenslanden op het terrein van pleiten en beïnvloeden.
 
 
 •
 Via het Accountability fonds, gekanaliseerd via ambassades, zullen direct lokale partners gesteund worden. Legitimiteit en ownership van Zuidelijke NGO’s worden daarbij in de geformuleerde programma’s benadrukt als voorwaarde voor effectief «Pleiten en Beïnvloeden».
 
 
 •
 Ten behoeve van de aanpak van grondoorzaken en het creëren van perspectief voor jongeren gaat het kabinet de inzet op het gebied van (beroeps)onderwijs uitbreiden in de focusregio’s.
 
 
 •
 Via het Global Partnership for Education (GPE) gaat Nederland onderwijsbeleid steunen in ontwikkelingslanden, vooral in landen die achterblijven, zoals de Sahel en de Hoorn van Afrika.
 
 
 •
 Op 1 augustus 2017 is het Orange Knowledge Programme, OKP van start gegaan. Het OKP bundelt de instrumenten van voorloper Netherlands Fellowship Programme (NFP, beurzen, maatwerkgroepstrainingen) en het Netherlands Initiative for Capacity Development in Higher Education, NICHE (samenwerkingsprojecten tussen kennisinstellingen) in één geïntegreerd programma.
 
 
 OCW
 
 
 •
 Bijdragen aan internationale onderwijsinstellingen en organisaties ten behoeve van internationaal wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.
 
 
 •
 Bijdrage aan internationaal programma Wageningen UR International Soil and information Centre (ISRIC); Deze middelen zijn bij de start van het kabinet Rutte III overgeheveld vanuit het Ministerie van Economische zaken en Klimaat.
 
 
 VWS
 
 
 •
 In 2019 is door VWS een meerjarig partnerschapprogramma met de WHO gestart met als doel om samenwerking op de vraagstukken van antimicrobiële resistentie, grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen, niet-overdraagbare ziekten (NCDs), veiligheid van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen en effectieve gezondheidssystemen te bevorderen.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 8: Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 Algemeen
 Multilaterale samenwerking en inclusieve groei door versterkte multilaterale betrokkenheid en overige inzet; de inzet van cultuur en sport in ontwikkelingslanden om een sociale en kansrijke samenleving te stimuleren en het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid in Nederland.
 Daarnaast een op maatschappelijk verantwoorde wijze en in overeenstemming met internationale verplichtingen gereglementeerde en beheerste toelating tot, verblijf in en vertrek uit Nederland van vreemdelingen.
 Beleidsinzet toegelicht
 Internationale Financiële Instellingen
 Nederland draagt via algemene bijdragen aan multilaterale ontwikkelingsbanken en ontwikkelingsfondsen bij aan ontwikkelingssamenwerking.
 De International Bank for Reconstruction and Development (IBRD, oftewel de Internationale Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling) is het Wereldbankonderdeel dat leningen verstrekt aan middeninkomenslanden. IBRD functioneert als een coöperatieve bank, waarvan lidstaten aandeelhouder zijn. Op basis van ingelegd aandeelkapitaal en garanties verstrekt door aandeelhouders, kan de IBRD-financiering aantrekken op de kapitaalmarkt en deze financiering als leningen verstrekken aan klantlanden.
 
 De Digitale Agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking 2020
 Vrijwel iedereen heeft in het dagelijks leven te maken met toepassingen van digitale technologie. Dit geldt voor de consument die via een webwinkel een product bestelt, voor een automobilist die een navigatie-app gebruikt en voor een boer die zijn beslissingen baseert op een betrouwbaar weerbericht. Digitalisering onderscheidt zich vandaag vooral door de snelheid waarmee het zich voltrekt en de maatschappelijke impact. 
 Toegang tot digitale technologie creëert ongekende nieuwe mogelijkheden en kan een impuls geven aan meer duurzame en inclusieve groei, juist in ontwikkelingslanden. Nederland investeert daarom in digitaal perspectief voor mensen, met name in de focusregio’s. Zo worden met de Wereldbank en de Solutions for Youth Employment Coalition (S4YE) de mogelijkheden verkend voor het versterken van digitale vaardigheden van met name vrouwen en meisjes. Voor een geïntegreerde aanpak van de problematiek rond voedsel, water en klimaat, bevordert Nederland vernieuwende toepassingen van satellietdata, onder meer in samenwerking met het World Resources Institute. Ook gaat Nederland via steun aan het UN OCHA Centre for Humanitarian Data meer aandacht besteden aan voorspellende analyses op het gebied van humanitaire crises. 

 Digitalisering maakt nieuwe verdienmodellen mogelijk en leidt tot een nieuwe fase van globalisering, gekenmerkt door snelgroeiende digitale handel. Dit vereist dat internationale handelsregels aangepast worden aan deze ontwikkeling. Tegelijkertijd ligt er een opdracht om de digitale kloof die zichtbaar is langs de lijnen van inkomen, gender en geografie te adresseren en te voorkomen dat bestaande ongelijkheid toeneemt. Ook is een veilige en verantwoorde digitale omgeving voorwaarde om de kansen van digitalisering te kunnen verzilveren. Daarom wordt er ingezet op nieuwe interventies om digitalisering te benutten en te faciliteren; nieuwe coalities om op de juiste schaal digitalisering te bevorderen en het aantrekken van nieuwe kennis om de impact van voortgaande digitalisering te vertalen naar handelingsperspectieven voor Nederland. 

 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Multilaterale samenwerking
 
 
 151.146
 
 
 151.146
 
 
 160.057
 
 
 160.057
 
 
 161.616
 
 
 161.616
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 12.646
 
 
 10.956
 
 
 81.500
 
 
 70.353
 
 
 84.448
 
 
 74.229
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 – 84.611
 
 
 – 84.611
 
 
 1.088
 
 
 1.088
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.02 Deelname aan internationale instellingen; desaldering ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 84
 
 
 0
 
 
 
 
 04.50.05 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 36.276
 
 
 30.110
 
 
 36.139
 
 
 29.995
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 04.50.07 IBRD (onderdeel Wereldbank)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 47.600
 
 
 47.600
 
 
 
 
 04.50.08 IFC (onderdeel Wereldbank)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21.269
 
 
 21.269
 
 
 
 
 04.50.09 IDA (onderdeel Wereldbank)
 
 
 361.037
 
 
 361.037
 
 
 325.280
 
 
 325.280
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 1.731
 
 
 0
 
 
 1.731
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 534.254
 
 
 534.254
 
 
 421.706
 
 
 421.706
 
 
 421.849
 
 
 421.849
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.096.859
 
 
 1.087.503
 
 
 941.802
 
 
 922.780
 
 
 745.685
 
 
 733.651
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Bijdragen aan de begrotingen van de Internationale Financiële Instellingen en VN-instellingen en fondsen via middelenaanvulling, kapitaalverhoging en specifieke programma’s of trustfondsen ter bestrijding van armoede in ontwikkelingslanden. Deze organisaties leveren ook een belangrijke bijdrage aan de uitvoering van de duurzame ontwikkelingsdoelen en de klimaatafspraken.
 
 
 •
 Compensatie van de Wereldbank (IDA) en regionale ontwikkelingsbanken voor schuldverlichting geeft ontwikkelingslanden de financiële ruimte een sterker eigen armoedebeleid te voeren.
 
 
 •
 Bijdrage aan UNESCO.
 
 
 •
 Het ODA-budget wordt meerdere keren per jaar gecorrigeerd voor ontwikkelingen van het Bruto Nationaal Inkomen (BNI) en de asielopvangkosten. In het kader van behoedzaamheid en stabiliteit in de begroting worden groei en krimp niet direct door vertaald naar de OS-programmalijnen. Deze zogeheten BNI-ruimte kan immers weer toe- of afnemen als in de loop van het jaar de raming wordt bijgesteld.
 
 
 Financiën
 
 
 •
 Bijdragen aan de begroting van de Internationale Financiële Instellingen (IFI’s) via middelen aanvulling, kapitaalverhogingen en specifieke programma’s of trustfondsen ter bestrijding van armoede in ontwikkelingslanden over een breed spectrum aan sectoren, o.a. op terrein van economische en sociale sectoren.
 
 
 •
 Nederland ondersteunt een aantal multilaterale systeemorganisaties die, behalve dat zij direct werkzaam zijn op het terrein van armoedebestrijding, ook van groot belang zijn voor het effectief functioneren van het multilaterale kanaal en het versterken van armoedebeleid in ontwikkelingslanden. Het betreft de Wereldbank, UNDP en UNICEF.
 
 
 •
 Daarnaast verleent het Ministerie van Financiën technische assistentie aan haar counterparts in de landen die behoren tot de Nederlandse kiesgroeplanden bij IMF, Wereldbank en European Bank for Reconstruction and Development (EBRD).
 
 
 Toerekening
 
 
 •
 De toerekening betreft de kosten van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen, die aan het ODA-budget worden toegeschreven. De uitgaven worden verantwoord op de begrotingen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 9: Apparaatskosten (incl. postennet) en overige uitgaven
 
 Onder overige uitgaven zijn de uitgaven gegroepeerd die niet onder één van de beleidsinhoudelijke hoofdstukken kunnen worden ondergebracht. Dit betreft vooral de apparaatsuitgaven voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken waarbij het merendeel van de uitgaven bestemd is voor het postennet en de uitgaven voor attachés, die vanuit de verschillende vakdepartementen worden uitgezonden naar de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland om met hun specifieke kennis mede invulling te geven aan het buitenlands beleid.
 Beleidsinzet toegelicht
 Postennet
 Het regeerakkoord stelde EUR 40 miljoen ter beschikking voor het postennet, het netwerk van ambassades, consulaten-generaal en permanente vertegenwoordigingen. Zoals weergegeven in diverse brieven2Kamerstuk 32 734, nr. 31 en Kamerstuk 32 734, nr. 32, heeft het kabinet besloten posten te versterken dan wel te openen die uitvoering geven aan de volgende prioriteiten in het regeerakkoord: economische groeikansen, veiligheid, stabiliteit en armoedebestrijding, migratie en versterkte inzet op Europa. Ambassadekantoren in Niamey (Niger), Ndjamena (Tsjaad) en Ouagadougou (Burkina) zijn geopend alsmede een consulaat-generaal in Atlanta (Verenigde Staten) en in Bangalore (India). Daarnaast zijn veel posten versterkt met extra personeel. In 2020 ligt de nadruk op de verdere tenuitvoerlegging van deze intensiveringen van het postennet.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 06.01 Nog onverdeeld (HGIS)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.270
 
 
 0
 
 
 3.027
 
 
 0
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 769.414
 
 
 275.143
 
 
 816.147
 
 
 281.816
 
 
 814.826
 
 
 284.116
 
 
 
 
 JenV
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 2.081
 
 
 0
 
 
 1.892
 
 
 0
 
 
 1.979
 
 
 0
 
 
 
 
 BZK
 
 
 02.01 Nationale veiligheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 
 
 11.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 193
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 
 
 OCW
 
 
 95.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 139
 
 
 0
 
 
 144
 
 
 0
 
 
 269
 
 
 0
 
 
 
 
 FIN
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.066
 
 
 0
 
 
 1.096
 
 
 0
 
 
 1.096
 
 
 0
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 -36
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 21.01.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 1.088
 
 
 0
 
 
 1.111
 
 
 0
 
 
 1.111
 
 
 0
 
 
 
 
 DEF
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 18.481
 
 
 0
 
 
 22.308
 
 
 0
 
 
 21.712
 
 
 0
 
 
 
 
 10 Centraal apparaat
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 
 
 IenW
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 2.015
 
 
 0
 
 
 2.796
 
 
 0
 
 
 2.396
 
 
 0
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 487
 
 
 0
 
 
 623
 
 
 0
 
 
 612
 
 
 0
 
 
 
 
 EZK
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés innovatie)
 
 
 4.940
 
 
 0
 
 
 7.907
 
 
 0
 
 
 8.409
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés NFIA)
 
 
 11.621
 
 
 0
 
 
 11.621
 
 
 0
 
 
 11.371
 
 
 0
 
 
 
 
 
 6.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 17.811
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 2.641
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 LNV
 
 
 11.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.324
 
 
 0
 
 
 17.763
 
 
 0
 
 
 
 
 
 50 Apparaat (attachés)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.578
 
 
 0
 
 
 1.578
 
 
 0
 
 
 
 
 SZW
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 498
 
 
 0
 
 
 513
 
 
 0
 
 
 513
 
 
 0
 
 
 
 
 VWS
 
 
 10.01.01 Personeel
 
 
 1.100
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 10.01.02 Materieel
 
 
 11.025
 
 
 0
 
 
 15.900
 
 
 0
 
 
 7.550
 
 
 0
 
 
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.200
 
 
 0
 
 
 1.219
 
 
 0
 
 
 1.219
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 846.135
 
 
 275.143
 
 
 909.820
 
 
 281.816
 
 
 896.702
 
 
 284.116
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 •
 Betreft de uitgaven die samenhangen met de HGIS-indexering en onvoorziene uitgaven.
 
 
 •
 De apparaatsuitgaven van zowel het postennetwerk in het buitenland als het departement in Den Haag, exclusief de personele uitgaven voor de politieke leiding en vak-attachés van andere ministeries zijn hierin opgenomen. Het omvat de verplichtingen voor en uitgaven aan het ambtelijk personeel, de overige personele uitgaven en het materieel.
 
 
 Defensie
 
 
 •
 Defensie beschermt dátgeen wat ons dierbaar is. Die opdracht is afgeleid uit de Grondwet. Defensie is er voor bescherming van ons (bondgenootschappelijk) grondgebied; het beschermen en bevorderen van de internationale rechtsorde; en het ondersteunen van civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp. Door de veranderende veiligheidssituatie wordt er steeds meer van Defensie gevraagd, in Nederland, bilateraal en in het kader van de bondgenootschappelijke verdediging (NAVO) en de Europese defensiesamenwerking (EU).
 
 
 •
 De uitgaven hebben betrekking op de huidige vastgestelde bezetting van het defensie attaché-netwerk. Dit netwerk is van cruciaal belang om de taken van Defensie uit te kunnen voeren. Zij bieden Defensie een permanente aanwezigheid in de wereld waarin zij kansen identificeren en creëren, relaties onderhouden en bouwen met partners, voorzien in informatie en kennis en Nederlandse belangen behartigen.
 
 
 EZK
 
 
 •
 Het Netwerk van Innovatie Attachés – ook wel IA Netwerk genoemd – werkt aan het versterken van het Nederlandse innovatievermogen door samenwerking tussen Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties met toonaangevende buitenlandse counterparts te bevorderen en door hun informatiepositie over trends en ontwikkelingen in het buitenland te versterken. Het gaat daarbij om het te gelde maken van Nederlandse innovaties en kennis in het buitenland, het naar Nederland halen van innovatie en kennis opdat hier het wiel niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden en vooral het samen met innovatieve buitenlandse partijen werken aan nieuwe innovaties en kennis. De vraag vanuit Nederlandse topsectoren, bedrijven en kennisinstellingen is hier leidend, maar aan de andere kant wordt die vraag ook actief gevoed vanuit het IA Netwerk. Het nieuwe missiegedreven innovatiebeleid stuurt hierbij expliciet aan op cross sectorale samenwerking ten behoeve van de maatschappelijke thema’s energietransitie en duurzaamheid, landbouw, water en voedsel, gezondheid en zorg, veiligheid en de hiervoor benodigde sleuteltechnologieën zoals fotonica, ICT en kunstmatige intelligentie, nano-, kwantum- en biotechnologie.
 
 
 •
 Gezamenlijke aansturing van het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) door EZK en BHOS. De NFIA helpt en adviseert bedrijven uit het buitenland bij het opzetten, uitrollen en/of uitbreiden van hun internationale activiteiten in Nederland. De NFIA focust daarbij op het aantrekken van buitenlandse investeringen die bijdragen aan bestaande Nederlandse ecosystemen en clusters. De NFIA richt zich daarnaast op de promotie van Nederland in het buitenland als een land met een aantrekkelijk investerings- en vestigingsklimaat en speelt een actieve rol bij het in stand houden daarvan.
 
 
 IenW
 
 
 •
 Bijdrage aan de IenW-raden bij diverse posten. De IenW-raden versterken de door IenW ingezette transities voor circulaire economie, klimaatadaptatie en waterbeheer en slimme en groene mobiliteit. Daarnaast zijn ze cruciaal voor de bevordering van handel en mogelijkheden voor onderneming voor de transport-, water- en milieusector van Nederland.
 
 
 •
 Bijdrage aan de handelsbevordering van de IenW sectoren door in te zetten op specifieke handelsmissies en bilaterale samenwerkingsrelaties, bv met China en de VS.
 
 
 LNV
 
 
 •
 Bijdrage aan het landbouwradennetwerk. Landbouwraden en -attachés verrichten specialistische, beleidsmatige en uitvoerende economische dienstverlening voor bedrijven, kennisinstellingen en overheden op het terrein van landbouw, biodiversiteit, duurzame grondstofketens, voedselzekerheid en -veiligheid. Zij spelen hierbij voortdurend in op veranderingen in mondiale landbouwpraktijken, voedingspatronen en opkomende markten waarbij de agrarische kennis en technologie uit Nederland in binnen en buitenland wordt ingezet.
 
 
 VWS
 
 
 •
 Nadat het definitieve besluit is genomen om EMA te vestigen in Amsterdam is het van groot belang om het EMA tijdens de verhuizing optimaal te ondersteunen en ontzorgen, zodat de continuïteit van de geneesmiddelenbeoordeling gegarandeerd is, het toezicht op de veiligheid van geneesmiddelen in de EU gewaarborgd blijft en Nederland zich in Europa als betrouwbare partner laat zien. Om deze doelen te bereiken wordt er vanuit HGIS een bijdrage geleverd aan de tijdelijke en permanente huisvesting van EMA en wordt er ondersteuning geboden aan het EMA projectteam georganiseerd vanuit VWS.
 
 
 •
 Daarnaast organiseert VWS in 2020 twee belangrijke WHO-conferenties die in het teken staan van tabaksontmoediging. Vanuit de HGIS wordt een bijdrage geleverd voor o.a. het beschikbaar stellen van een goede vergaderlocatie tijdens de conferenties.
 
 
 
 
 
 
 4.
 BIJLAGEN
 
 
 
 BIJLAGE
 1
 DE HGIS VERTICAAL: WIJZIGINGEN NA DE MILJOENENNOTA 2019
 
 
 (bedragen in mln EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2019
 
 
 6.133,9
 
 
 6.124,3
 
 
 6.184,2
 
 
 6.337,7
 
 
 6.578,7
 
 
 –
 
 
 
 
 Macrobijstellingen (BNI-mutaties)
 
 
 – 56,1
 
 
 – 89,7
 
 
 – 116,2
 
 
 – 151,0
 
 
 – 178,4
 
 
 – 208,5
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge
 
 
 2,5
 
 
 13,1
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Overboekingen van/naar HGIS
 
 
 39,9
 
 
 11,5
 
 
 – 0,4
 
 
 – 0,6
 
 
 – 0,6
 
 
 6.813,61Betreft een extrapolatie van het voorgaand jaar.
 
 
 
 
 Intertemporele kasschuiven
 
 
 126,9
 
 
 – 156,4
 
 
 –
 
 
 53,0
 
 
 –
 
 
 – 23,5
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 23,9
 
 
 15,4
 
 
 0,2
 
 
 0,2
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven stand Miljoenennota 2020
 
 
 
 
 6.270,9 
 
 
 
 
 5.918,3 
 
 
 
 
 6.067,7 
 
 
 
 
 6.239,4 
 
 
 
 
 6.399,9 
 
 
 
 
 6.581,6 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2019
 
 
 147,6
 
 
 148,2
 
 
 147,9
 
 
 147,9
 
 
 147,9
 
 
 –
 
 
 
 
 Desalderingen en overboekingen
 
 
 24,5
 
 
 16,0
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,7
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten stand Miljoenennota 2020
 
 
 
 
 172,1 
 
 
 
 
 164,2 
 
 
 
 
 148,7 
 
 
 
 
 148,7 
 
 
 
 
 148,6 
 
 
 
 
 148,5 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo HGIS-uitgaven en ontvangsten
 
 
 
 
 6.098,8 
 
 
 
 
 5.754,0 
 
 
 
 
 5.919,0 
 
 
 
 
 6.090,6 
 
 
 
 
 6.251,2 
 
 
 
 
 6.433,1 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2a
 DE HGIS HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 a. De HGIS-uitgaven per begroting en artikel. Realisaties 2018, vermoedelijke uitkomsten 2019 en begrotingsramingen 2020 t/m 2024 (bedragen x EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Versterkte internationale rechtsorde
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 58.720
 
 
 6.548
 
 
 49.909
 
 
 6.846
 
 
 48.879
 
 
 6.846
 
 
 48.779
 
 
 6.846
 
 
 48.179
 
 
 6.846
 
 
 48.179
 
 
 6.846
 
 
 48.179
 
 
 6.846
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 61.450
 
 
 36.784
 
 
 64.402
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 63.502
 
 
 37.555
 
 
 
 
 01.03 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 
 
 15.970
 
 
 
 13.407
 
 
 
 9.825
 
 
 
 10.401
 
 
 
 10.334
 
 
 
 10.271
 
 
 
 
 
 02 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 12.038
 
 
 
 13.205
 
 
 
 12.545
 
 
 
 12.465
 
 
 
 12.465
 
 
 
 12.465
 
 
 
 12.465
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme
 
 
 17.150
 
 
 
 14.302
 
 
 
 13.751
 
 
 
 13.541
 
 
 
 13.751
 
 
 
 13.751
 
 
 
 13.751
 
 
 
 
 
 02.03 Wapenbeheersing
 
 
 9.749
 
 
 1.809
 
 
 13.138
 
 
 3.252
 
 
 10.873
 
 
 3.252
 
 
 10.882
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 172.089
 
 
 55.341
 
 
 220.136
 
 
 74.417
 
 
 216.835
 
 
 74.417
 
 
 219.183
 
 
 74.417
 
 
 217.685
 
 
 74.417
 
 
 218.552
 
 
 74.417
 
 
 217.565
 
 
 74.417
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 27.260
 
 
 10.904
 
 
 29.190
 
 
 11.205
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 29.822
 
 
 11.929
 
 
 
 
 03 Effectieve Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.02 Europees ontwikkelingsfonds
 
 
 214.252
 
 
 214.252
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 238.897
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 9.966
 
 
 3.986
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie
 
 
 4.437
 
 
 
 6.083
 
 
 
 5.702
 
 
 
 5.002
 
 
 
 5.002
 
 
 
 5.002
 
 
 
 5.002
 
 
 
 
 
 04 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Consulaire dienstverlening in het buitenland
 
 
 13.962
 
 
 
 17.312
 
 
 
 12.462
 
 
 
 9.657
 
 
 
 9.657
 
 
 
 9.657
 
 
 
 12.457
 
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 14.840
 
 
 
 20.619
 
 
 
 13.449
 
 
 
 11.189
 
 
 
 11.089
 
 
 
 11.089
 
 
 
 9.339
 
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.023
 
 
 
 9.898
 
 
 
 7.706
 
 
 
 8.794
 
 
 
 8.794
 
 
 
 8.794
 
 
 
 8.794
 
 
 
 
 
 
 04.04 Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
 
 
 19.965
 
 
 98
 
 
 22.389
 
 
 136
 
 
 20.581
 
 
 136
 
 
 19.631
 
 
 136
 
 
 19.631
 
 
 136
 
 
 19.631
 
 
 136
 
 
 19.081
 
 
 136
 
 
 
 
 
 04.05 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 4.387
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06.01 Nog onverdeeld (HGIS)
 
 
 0
 
 
 
 5.270
 
 
 
 3.027
 
 
 
 20.871
 
 
 
 51.686
 
 
 
 88.154
 
 
 
 120.346
 
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 769.414
 
 
 275.143
 
 
 816.147
 
 
 281.816
 
 
 814.826
 
 
 284.116
 
 
 799.452
 
 
 284.116
 
 
 799.097
 
 
 284.116
 
 
 800.898
 
 
 284.116
 
 
 798.382
 
 
 284.116
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.416.702
 
 
 
 
 604.865
 
 
 
 
 1.561.971
 
 
 
 
 653.396
 
 
 
 
 1.531.368
 
 
 
 
 656.420
 
 
 
 
 1.531.212
 
 
 
 
 661.036
 
 
 
 
 1.560.172
 
 
 
 
 661.036
 
 
 
 
 1.599.241
 
 
 
 
 661.036
 
 
 
 
 1.628.367
 
 
 
 
 661.036
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VI Justitie en Veiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31 Nationale politie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33.01.01 Apparaat Openbaar ministerie
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 555
 
 
 
 535
 
 
 
 569
 
 
 
 569
 
 
 
 569
 
 
 
 569
 
 
 
 569
 
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 36 Contraterrorisme en Nationaal veiligheidsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 36.02.59 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 
 
 
 
 300
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 
 
 
 
 91 Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 19.041
 
 
 
 36.624
 
 
 
 21.987
 
 
 
 21.987
 
 
 
 21.987
 
 
 
 21.987
 
 
 
 21.987
 
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 367
 
 
 
 355
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 2.081
 
 
 
 1.892
 
 
 
 1.979
 
 
 
 1.979
 
 
 
 1.979
 
 
 
 1.979
 
 
 
 1.979
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 30.646
 
 
 
 
 8.602
 
 
 
 
 48.356
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 34.006
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 34.106
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 34.106
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 34.106
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 33.706
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Nationale veiligheid
 
 
 
 
 300
 
 
 
 300
 
 
 
 300
 
 
 
 400
 
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 11.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 193
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 193
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VIII Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06 Hoger Beroepsonderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 
 
 07 Wetenschappelijk Onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 51.437
 
 
 44.380
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 52.770
 
 
 45.546
 
 
 
 
 08 Internationaal onderwijsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.71/72 Internationaal onderwijs; Subsidies/Opdrachten
 
 
 155
 
 
 
 131
 
 
 
 116
 
 
 
 116
 
 
 
 116
 
 
 
 116
 
 
 
 116
 
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 185
 
 
 
 185
 
 
 
 185
 
 
 
 275
 
 
 
 275
 
 
 
 275
 
 
 
 275
 
 
 
 
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 426
 
 
 
 521
 
 
 
 521
 
 
 
 521
 
 
 
 521
 
 
 
 521
 
 
 
 521
 
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies
 
 
 4.617
 
 
 
 4.617
 
 
 
 4.617
 
 
 
 4.527
 
 
 
 4.527
 
 
 
 4.527
 
 
 
 4.527
 
 
 
 
 
 16 Onderzoek en wetenschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 95 Apparaatskosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 95.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 139
 
 
 
 144
 
 
 
 269
 
 
 
 394
 
 
 
 394
 
 
 
 394
 
 
 
 144
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 60.286
 
 
 
 
 47.707
 
 
 
 
 61.695
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 61.805
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 61.930
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 61.930
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 61.930
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 61.680
 
 
 
 
 48.873
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Belastingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.066
 
 
 
 1.096
 
 
 
 1.096
 
 
 
 1.096
 
 
 
 1.096
 
 
 
 1.096
 
 
 
 1.096
 
 
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 
 
 04 Internationale financiele betrekkingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.02 Deelname aan internationale instellingen; desaldering ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 84
 
 
 
 83
 
 
 
 41
 
 
 
 40
 
 
 
 40
 
 
 
 
 
 
 04.50.05 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 36.276
 
 
 30.110
 
 
 36.139
 
 
 29.995
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.50.07 IBRD (onderdeel Wereldbank)
 
 
 
 
 
 0
 
 
 47.600
 
 
 47.600
 
 
 23.489
 
 
 23.489
 
 
 23.022
 
 
 23.022
 
 
 22.590
 
 
 22.590
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.50.08 IFC (onderdeel Wereldbank)
 
 
 
 
 
 0
 
 
 21.269
 
 
 21.269
 
 
 20.990
 
 
 20.990
 
 
 20.573
 
 
 20.573
 
 
 20.187
 
 
 20.187
 
 
 20.187
 
 
 20.187
 
 
 
 
 
 04.50.09 IDA (onderdeel Wereldbank)
 
 
 361.037
 
 
 361.037
 
 
 325.280
 
 
 325.280
 
 
 
 0
 
 
 128.474
 
 
 128.474
 
 
 237.812
 
 
 237.812
 
 
 287.712
 
 
 287.712
 
 
 333.481
 
 
 333.481
 
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.500
 
 
 
 1.731
 
 
 
 1.731
 
 
 
 1.731
 
 
 
 1.731
 
 
 
 1.731
 
 
 
 1.731
 
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 -36
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 21.01.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 1.088
 
 
 
 1.111
 
 
 
 1.111
 
 
 
 1.111
 
 
 
 1.111
 
 
 
 1.111
 
 
 
 1.111
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 401.302
 
 
 
 
 391.147
 
 
 
 
 365.728
 
 
 
 
 355.275
 
 
 
 
 73.262
 
 
 
 
 68.869
 
 
 
 
 177.345
 
 
 
 
 172.953
 
 
 
 
 285.757
 
 
 
 
 281.407
 
 
 
 
 334.838
 
 
 
 
 330.489
 
 
 
 
 358.017
 
 
 
 
 353.668
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Opdracht inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties/BIV (inclusief contributies)
 
 
 226.651
 
 
 
 235.963
 
 
 
 187.882
 
 
 
 187.882
 
 
 
 187.882
 
 
 
 187.882
 
 
 
 187.882
 
 
 
 
 
 08 Ondersteuning krijgsmacht door Cdo Dienstencentra
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 18.481
 
 
 
 22.308
 
 
 
 21.712
 
 
 
 19.776
 
 
 
 19.776
 
 
 
 19.776
 
 
 
 19.774
 
 
 
 
 
 10 Centraal apparaat
 
 
 
 
 200
 
 
 
 400
 
 
 
 750
 
 
 
 750
 
 
 
 750
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 245.132
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 258.471
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 209.994
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 208.408
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 208.408
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 208.408
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 207.656
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII Infrastructuur en Waterstaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.01 Integraal waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 12.246
 
 
 
 16.597
 
 
 
 14.391
 
 
 
 13.611
 
 
 
 10.457
 
 
 
 8.802
 
 
 
 8.802
 
 
 
 
 
 14.01 Wegen en verkeersveiligheid; Netwerk
 
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.015
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart en havens
 
 
 1.073
 
 
 
 1.143
 
 
 
 1.224
 
 
 
 1.064
 
 
 
 1.064
 
 
 
 1.064
 
 
 
 1.064
 
 
 
 
 
 19.02 Internationaal beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 7.264
 
 
 
 5.297
 
 
 
 5.961
 
 
 
 6.231
 
 
 
 4.344
 
 
 
 4.344
 
 
 
 4.344
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie, seismologie en aardobservatie (contributie WMO)
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 
 
 97.01 IenW-brede programmamiddelen
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 2.015
 
 
 
 2.796
 
 
 
 2.396
 
 
 
 2.148
 
 
 
 1.544
 
 
 
 1.544
 
 
 
 1.414
 
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 487
 
 
 
 623
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 25.040
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 29.107
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 27.035
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 26.117
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 20.272
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 18.617
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 18.487
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIII Economische Zaken en Klimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Goed functionerende economie en markten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 186
 
 
 
 154
 
 
 
 154
 
 
 
 154
 
 
 
 154
 
 
 
 154
 
 
 
 154
 
 
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.314
 
 
 
 2.622
 
 
 
 2.622
 
 
 
 2.622
 
 
 
 2.622
 
 
 
 2.622
 
 
 
 2.622
 
 
 
 
 
 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en duurzaam ondernemen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés innovatie)
 
 
 4.940
 
 
 
 7.907
 
 
 
 8.409
 
 
 
 7.545
 
 
 
 8.058
 
 
 
 8.058
 
 
 
 8.058
 
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés NFIA)
 
 
 11.621
 
 
 
 11.621
 
 
 
 11.371
 
 
 
 10.745
 
 
 
 10.071
 
 
 
 10.071
 
 
 
 10.071
 
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.095
 
 
 
 2.881
 
 
 
 2.421
 
 
 
 2.316
 
 
 
 2.405
 
 
 
 2.405
 
 
 
 2.405
 
 
 
 
 
 4 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.55 Opdrachten
 
 
 90
 
 
 
 374
 
 
 
 319
 
 
 
 319
 
 
 
 320
 
 
 
 320
 
 
 
 320
 
 
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 647
 
 
 
 2.214
 
 
 
 1.494
 
 
 
 1.546
 
 
 
 1.553
 
 
 
 1.553
 
 
 
 1.553
 
 
 
 
 
 6 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 17.811
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 8.333
 
 
 3.347
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8 Natuur en biodiversiteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.55 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.175
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 2.641
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41 Nog onverdeeld
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 51.853
 
 
 
 
 3.347
 
 
 
 
 27.773
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 26.790
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.247
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIV Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 
 
 18.324
 
 
 
 17.763
 
 
 
 17.349
 
 
 
 17.349
 
 
 
 17.349
 
 
 
 17.349
 
 
 
 
 
 
 11.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 
 
 11.251
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 10.623
 
 
 4.133
 
 
 
 
 12 Natuur en biodiversiteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 1.769
 
 
 
 1.639
 
 
 
 1.639
 
 
 
 1.639
 
 
 
 1.639
 
 
 
 1.639
 
 
 
 
 
 50 Apparaat (attachés)
 
 
 
 
 1.578
 
 
 
 1.578
 
 
 
 1.578
 
 
 
 1.578
 
 
 
 1.578
 
 
 
 1.578
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 32.922
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 31.603
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 4.133
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XV Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.24.01 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet; Contributie CASS
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 
 9
 
 
 
 9
 
 
 
 9
 
 
 
 9
 
 
 
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 498
 
 
 
 513
 
 
 
 513
 
 
 
 513
 
 
 
 513
 
 
 
 513
 
 
 
 513
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 498
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 513
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 522
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 522
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 522
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 522
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 522
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVI Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.11 Curatieve zorg
 
 
 481
 
 
 
 900
 
 
 
 2.200
 
 
 
 2.200
 
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.40 Zorgbreed beleid; inrichten uitvoeringsactiviteiten
 
 
 1.500
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.12 Algemeen; Programmauitgaven HGIS
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 
 
 10.01.01 Personeel
 
 
 1.100
 
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.01.02 Materieel
 
 
 11.025
 
 
 
 15.900
 
 
 
 7.550
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.200
 
 
 
 1.219
 
 
 
 1.219
 
 
 
 1.219
 
 
 
 1.219
 
 
 
 1.219
 
 
 
 1.219
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 19.174
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23.187
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.837
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.287
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.387
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.087
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.087
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 24.258
 
 
 14.411
 
 
 34.934
 
 
 22.950
 
 
 28.322
 
 
 19.075
 
 
 28.431
 
 
 19.075
 
 
 28.431
 
 
 19.075
 
 
 28.431
 
 
 19.075
 
 
 28.431
 
 
 19.075
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 87.598
 
 
 
 117.217
 
 
 
 108.996
 
 
 
 96.177
 
 
 
 80.016
 
 
 
 80.016
 
 
 
 79.516
 
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 367.454
 
 
 363.082
 
 
 404.750
 
 
 400.545
 
 
 403.200
 
 
 399.170
 
 
 403.200
 
 
 399.170
 
 
 403.200
 
 
 399.170
 
 
 403.350
 
 
 399.320
 
 
 385.350
 
 
 381.320
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch Good Growth Fund
 
 
 57.850
 
 
 57.850
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Voedselzekerheid
 
 
 323.950
 
 
 323.950
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 
 
 
 02.02 Water
 
 
 210.602
 
 
 210.602
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 
 
 
 02.03 Klimaat
 
 
 176.247
 
 
 174.496
 
 
 197.468
 
 
 196.318
 
 
 220.468
 
 
 219.318
 
 
 220.873
 
 
 219.318
 
 
 220.873
 
 
 219.318
 
 
 220.873
 
 
 219.318
 
 
 220.873
 
 
 219.318
 
 
 
 
 03 Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 445.026
 
 
 443.534
 
 
 449.084
 
 
 447.473
 
 
 421.784
 
 
 420.173
 
 
 421.784
 
 
 420.173
 
 
 426.784
 
 
 425.173
 
 
 426.784
 
 
 425.173
 
 
 426.784
 
 
 425.173
 
 
 
 
 
 03.02 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 53.344
 
 
 53.344
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 
 
 
 03.03 Maatschappelijk middenveld
 
 
 228.809
 
 
 228.809
 
 
 221.475
 
 
 221.475
 
 
 180.531
 
 
 180.531
 
 
 219.531
 
 
 219.531
 
 
 219.206
 
 
 219.206
 
 
 219.206
 
 
 219.206
 
 
 219.206
 
 
 219.206
 
 
 
 
 
 03.04 Onderwijs
 
 
 87.578
 
 
 87.578
 
 
 75.800
 
 
 75.800
 
 
 109.925
 
 
 109.925
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 69.550
 
 
 
 
 04 Vrede, veiligheid, en duurzame ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 377.391
 
 
 376.774
 
 
 380.017
 
 
 379.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 370.017
 
 
 369.000
 
 
 
 
 
 04.02 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 
 
 172.000
 
 
 172.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 162.000
 
 
 
 
 
 04.03 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 
 
 423.583
 
 
 423.583
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 10.081
 
 
 10.081
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05 Multilaterale samenwerking en overige inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01 Multilaterale samenwerking
 
 
 151.146
 
 
 151.146
 
 
 160.057
 
 
 160.057
 
 
 164.616
 
 
 164.616
 
 
 165.616
 
 
 165.616
 
 
 149.616
 
 
 149.616
 
 
 165.616
 
 
 165.616
 
 
 173.616
 
 
 173.616
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 12.646
 
 
 10.956
 
 
 81.500
 
 
 70.353
 
 
 87.448
 
 
 77.229
 
 
 80.889
 
 
 70.170
 
 
 88.989
 
 
 80.170
 
 
 84.989
 
 
 76.170
 
 
 99.989
 
 
 91.170
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 33.567
 
 
 33.567
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 
 
 – 84.611
 
 
 – 84.611
 
 
 1.088
 
 
 1.088
 
 
 115.968
 
 
 115.968
 
 
 155.014
 
 
 155.014
 
 
 285.922
 
 
 285.922
 
 
 420.642
 
 
 420.642
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 3.071.130
 
 
 
 
 2.963.763
 
 
 
 
 3.033.382
 
 
 
 
 2.885.051
 
 
 
 
 3.079.086
 
 
 
 
 2.942.816
 
 
 
 
 3.174.727
 
 
 
 
 3.050.262
 
 
 
 
 3.194.387
 
 
 
 
 3.087.983
 
 
 
 
 3.337.445
 
 
 
 
 3.231.041
 
 
 
 
 3.476.665
 
 
 
 
 3.370.761
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 LXXXVI Algemeen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 53.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 55.02 Reservering Vredespaleis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 53.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toerekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 534.254
 
 
 534.254
 
 
 421.706
 
 
 421.706
 
 
 421.849
 
 
 421.849
 
 
 383.556
 
 
 383.556
 
 
 352.843
 
 
 352.843
 
 
 336.991
 
 
 336.991
 
 
 329.265
 
 
 329.265
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 939.854
 
 
 
 
 864.121
 
 
 
 
 827.306
 
 
 
 
 751.573
 
 
 
 
 827.449
 
 
 
 
 751.716
 
 
 
 
 789.156
 
 
 
 
 713.423
 
 
 
 
 758.443
 
 
 
 
 682.710
 
 
 
 
 742.591
 
 
 
 
 666.858
 
 
 
 
 734.865
 
 
 
 
 659.132
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL UITGAVEN
 
 
 
 
 6.270.911
 
 
 
 
 4.707.136
 
 
 
 
 6.270.911
 
 
 
 
 4.707.136
 
 
 
 
 5.918.257
 
 
 
 
 4.481.662
 
 
 
 
 6.067.746
 
 
 
 
 4.659.515
 
 
 
 
 6.239.356
 
 
 
 
 4.774.977
 
 
 
 
 6.399.857
 
 
 
 
 4.951.265
 
 
 
 
 6.581.624
 
 
 
 
 5.106.438
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2b:
 DE HGIS-ONTVANGSTEN HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER MINISTERIE EN PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 Realisaties 2018, vermoedelijke uitkomsten 2019 en begrotingsramingen 2020 t/m 2024 (bedragen x EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 212
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 
 
 
 40 Restituties contributies
 
 
 3.014
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 3 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 30 Restitutie Raad van Europa
 
 
 258
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 4 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Consulaire dienstverlening aan Nederlanders
 
 
 20.407
 
 
 9.500
 
 
 9.500
 
 
 9.500
 
 
 9.500
 
 
 9.500
 
 
 9.500
 
 
 
 
 
 20 Consulaire dienstverlening aan vreemdelingen
 
 
 44.413
 
 
 41.375
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 
 
 
 40 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 74
 
 
 874
 
 
 874
 
 
 874
 
 
 874
 
 
 874
 
 
 874
 
 
 
 
 7 Apparaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Diverse ontvangsten
 
 
 41.703
 
 
 46.450
 
 
 41.450
 
 
 26.450
 
 
 26.450
 
 
 26.450
 
 
 26.450
 
 
 
 
 
 11 Koersverschillen
 
 
 5.999
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 116.080 
 
 
 
 
 99.691 
 
 
 
 
 93.316 
 
 
 
 
 78.316 
 
 
 
 
 78.316 
 
 
 
 
 78.316 
 
 
 
 
 78.316 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VI Veiligheid en Justitie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31.03.21 Politie; Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; Internationale samenwerking
 
 
 8.131
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 91.01.09 Apparaat kerndepartement
 
 
 82
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 8.213 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.03 Ontvangsten IFI's
 
 
 3.059
 
 
 4.655
 
 
 3.279
 
 
 2.900
 
 
 2.900
 
 
 2.800
 
 
 2.700
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 3.059 
 
 
 
 
 4.655 
 
 
 
 
 3.279 
 
 
 
 
 2.900 
 
 
 
 
 2.900 
 
 
 
 
 2.800 
 
 
 
 
 2.700 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties/BIV (inclusief contributies)
 
 
 34.614
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 34.614 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 1.407 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10 ontvangsten internationaal ondernemen
 
 
 9.447
 
 
 3.491
 
 
 3.373
 
 
 3.264
 
 
 3.264
 
 
 3.264
 
 
 3.264
 
 
 
 
 
 1.30/40 ontvangsten DGGF
 
 
 2.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 
 
 5 Multilaterale samenwerking en overige inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20 Ontvangsten en restituties m.b.t. leningen
 
 
 31.672
 
 
 28.659
 
 
 28.659
 
 
 28.659
 
 
 28.659
 
 
 28.659
 
 
 28.659
 
 
 
 
 
 5.21 Ontvangsten OS
 
 
 14.622
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 
 
 
 5.22 koersverschillen
 
 
 11.141
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 68.882 
 
 
 
 
 66.326 
 
 
 
 
 66.208 
 
 
 
 
 66.099 
 
 
 
 
 66.099 
 
 
 
 
 66.099 
 
 
 
 
 66.099 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ONTVANGSTEN
 
 
 
 
 230.848 
 
 
 
 
 172.079 
 
 
 
 
 164.210 
 
 
 
 
 148.722 
 
 
 
 
 148.722 
 
 
 
 
 148.622 
 
 
 
 
 148.522 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 3:
 BEREKENING ODA-PLAFOND 2019–2024, REALISATIE ODA-PRESENTATIE 2018 EN RAMING ODA-PRESENTATIE 2019–2024
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI
 
 
 807.905
 
 
 832.718
 
 
 857.101
 
 
 880.391
 
 
 905.216
 
 
 930.741
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A:
 
 
 
 
 Basisbedrag 0,7% BNI 
 
 
 
 
 5.655 
 
 
 
 
 5.829 
 
 
 
 
 6.000 
 
 
 
 
 6.163 
 
 
 
 
 6.337 
 
 
 
 
 6.515 
 
 
 
 
 
 B:
 
 
 Bij: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 34
 
 
 31
 
 
 23
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 B:
 
 
 Bij: geraamde ontvangsten OS
 
 
 35
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 
 
 C:
 
 
 Maatregelen Rutte II
 
 
 – 1.462
 
 
 – 1.462
 
 
 – 1.462
 
 
 – 1.462
 
 
 – 1.462
 
 
 – 1.462
 
 
 
 
 D:
 
 
 Kasschuiven Rutte II
 
 
 – 118
 
 
 – 304
 
 
 – 331
 
 
 – 475
 
 
 
 
 
 
 E:
 
 
 Dichten tijdelijke dip door correctie kasschuiven Rutte II (Rutte III)
 
 
 118
 
 
 304
 
 
 331
 
 
 475
 
 
 
 
 
 
 F:
 
 
 Intensivering OS/ODA Rutte III
 
 
 300
 
 
 200
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 G:
 
 
 Kasschuif IDA
 
 
 230
 
 
 – 156
 
 
 – 50
 
 
 
 
 – 24
 
 
 
 
 H:
 
 
 Overig (o.m Voorjaarsnotabesluitvorming, AIIB en BIV)
 
 
 – 80
 
 
 11
 
 
 20
 
 
 26
 
 
 28
 
 
 28
 
 
 
 
 
 I:
 
 
 
 
 ODA-plafond 2019–2024
 
 
 
 
 4.712
 
 
 
 
 4.486
 
 
 
 
 4.664
 
 
 
 
 4.780
 
 
 
 
 4.956
 
 
 
 
 5.111
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie netto ODA prestatie 2018 en Raming netto ODA-prestatie 2019–2024 (bedragen in miljoenen EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2018 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto ODA-totaal
 
 
 
 
 4.833 
 
 
 
 
 4.712 
 
 
 
 
 4.486 
 
 
 
 
 4.664 
 
 
 
 
 4.780 
 
 
 
 
 4.956 
 
 
 
 
 5.111 
 
 
 
 
 
 Af: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 – 38
 
 
 – 34
 
 
 – 31
 
 
 – 23
 
 
 – 20
 
 
 – 20
 
 
 – 20
 
 
 
 
 Af: geraamde ontvangsten OS
 
 
 – 36
 
 
 – 35
 
 
 – 34
 
 
 – 34
 
 
 – 34
 
 
 – 34
 
 
 – 34
 
 
 
 
 Netto ODA (in miljoenen euro)
 
 
 4.759
 
 
 4.643
 
 
 4.415
 
 
 4.601
 
 
 4.720
 
 
 4.896
 
 
 5.051
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI (in miljarden euro)
 
 
 774,2
 
 
 807.9
 
 
 832,7
 
 
 857,1
 
 
 880,4
 
 
 905,2
 
 
 930,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto ODA in % van het BNI
 
 
 
 
 0,61
 
 
 
 
 0,57
 
 
 
 
 0,53
 
 
 
 
 0,54
 
 
 
 
 0,54
 
 
 
 
 0,54
 
 
 
 
 0,54
 
 
 
 
 
 
 In bovenstaande tabel wordt een overzicht gepresenteerd van de opbouw van het ODA-budget en de hieraan gekoppelde ODA-prestatie. Hieronder volgt een toelichting op de onderdelen, die gezamenlijk de omvang van het totale ODA-budget bepalen:
 
 
 A.
 Het uitgangspunt is 0,7% van het BNI.
 
 
 B.
 Aflossingen op ODA-leningen en overige ontvangsten worden hieraan toegevoegd. Deze worden jaarlijks bijgesteld. Het gaat daarbij om structureel ca. EUR 55 miljoen per jaar.
 
 
 C.
 Het kabinet Rutte II heeft verschillende structurele maatregelen doorgevoerd op het ODA-budget. Ten eerste een taakstelling van EUR 1 miljard per jaar. Daarnaast is onder het kabinet Rutte II een ruilvoettaakstelling doorgevoerd van EUR 49 miljoen per jaar. Ten slotte is in de vorige kabinetsperiode het ODA budget verlaagd als gevolg van de verwerking van ESA-20103Toelichting ESA 2010: Door veranderingen in boekhoudkundige regels door de EU (European System of Accounts, ESA 2010) en een herziening van de bronnen voor het berekenen van het BNI door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het BNI in 2014 opwaarts bijgesteld. Omdat het een rekenkundige correctie van het BNI betrof heeft het kabinet er destijds voor gekozen deze BNI-bijstelling niet door te vertalen in een opwaartse bijstelling van het ODA-budget. en het schrappen van de EKI-reservering4Toelichting EKI: Reserveringen voor exportkredietverzekeringen (EKI) zijn reserveringen voor de kwijtschelding van exportkredietschulden van ontwikkelingslanden. Deze schulden zijn ontstaan door investeringen of leveringen van Nederlandse bedrijven aan bedrijven in ontwikkelingslanden. De Nederlandse overheid staat hiervoor garant. Als de ontvangende partij niet betaalt, resulteert deze constructie in een schuld van de overheid van het ontwikkelingsland aan de Nederlandse overheid. Sinds 2015 wordt geen reservering meer opgenomen voor schuldkwijtschelding aan ontwikkelingslanden in het kader van EKI. Omdat de ODA-begroting destijds niet is gecompenseerd voor het wegvallen van de raming voor EKI-schuldkwijtschelding wordt een reeks van EUR 150 miljoen per jaar in mindering gebracht op het ODA-budget. Wanneer landen aanspraak doen op de EKI-schuldkwijtschelding, dan wordt dit achteraf aan de ODA-realisatie toegevoegd. Dit bedrag hoeft niet gecompenseerd te worden door bezuinigingen op andere ODA-uitgaven. Het gaat namelijk om een schuldkwijtschelding waarvan de uitgaven vaak al jaren eerder zijn gedaan..
 
 
 D/E
 Het kabinet Rutte III corrigeert voor de kasschuiven van het kabinet Rutte II. Hierdoor neemt het ODA-budget deze kabinetsperiode toe met EUR 118 miljoen in 2019 oplopend naar EUR 475 miljoen in 2022 en komt het ODA-budget vanaf 2022 weer op 0,7% BNI minus EUR 1,4 miljard, zoals afgesproken in het Regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst». Het ODA-budget blijft de komende kabinetsperiode gekoppeld aan de ontwikkeling van het BNI.
 
 
 F.
 Daarenboven worden er in deze kabinetsperiode incidenteel extra middelen toegevoegd van in totaal EUR 1 miljard, verdeeld over 2018 t/m 2021. (NB. 2018 is EUR 400 miljoen).
 
 
 G.
 Het betalingsritme voor de Wereldbank (IDA) wordt aangepast. Dit leidt tot een kasschuif.
 
 
 H.
 De regel overig bestaat uit een aantal budgettaire consequenties voor ODA zoals de voorjaarsbesluitvorming (o.a. de eindejaarsmarge) en de ODA-bijdrage aan de Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB). Het budget voor de AIIB komt bovenop de bestaande ODA-afspraken. Daarnaast is de Nederlandse termijnbetaling van EUR 145,4 miljoen aan de 17e en 18e middelenaanvulling voor het Wereldbankonderdeel International Development Corporation (IDA), die gepland was voor januari 2019, eind december 2018 verwerkt.
 
 
 I.
 Bovenstaande maatregelen resulteren in het totale ODA-budget.
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 4:
 DE ODA-UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA
 
 
 (bedragen x eur 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 1. Versterkte internationale rechtsorde, eerbiediging van mensenrechten en gastlandbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 6.548
 
 
 6.846
 
 
 6.846
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 36.784
 
 
 37.555
 
 
 37.555
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 JenV
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 90
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 VI-33.03.39
 
 
 
 
 
 
 
 43.422
 
 
 
 
 44.601
 
 
 
 
 44.601
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.03 Wapenbeheersing
 
 
 1.809
 
 
 3.252
 
 
 3.252
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 55.341
 
 
 74.417
 
 
 74.417
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 10.904
 
 
 11.205
 
 
 11.929
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 376.774
 
 
 379.000
 
 
 369.000
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 04.02 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 0
 
 
 172.000
 
 
 162.000
 
 
 XVII-04.02
 
 
 
 
 04.03 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 
 
 423.583
 
 
 235.243
 
 
 235.243
 
 
 XVII-04.03
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 10.081
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 XVII-04.04
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 33.567
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XVII-05.03
 
 
 
 
 JenV
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 VI-31.03.21
 
 
 
 
 
 
 
 920.571
 
 
 
 
 886.717
 
 
 
 
 864.441
 
 
 
 
 
 
 
 3. Effectieve Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Europees ontwikkelingsfonds
 
 
 214.252
 
 
 234.281
 
 
 234.281
 
 
 V-03.02
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 3.986
 
 
 3.888
 
 
 3.888
 
 
 V-03.03
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 548.105
 
 
 
 
 568.036
 
 
 
 
 568.036
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.04 Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
 
 
 98
 
 
 136
 
 
 136
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 
 
 
 98
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 14.411
 
 
 22.950
 
 
 19.075
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 363.082
 
 
 400.545
 
 
 399,170
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 01.04 Dutch Good Growth Fund
 
 
 57.850
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XVII-01.04
 
 
 
 
 
 
 
 435.343
 
 
 
 
 423.495
 
 
 
 
 418.245
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Voedselzekerheid
 
 
 323.950
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 XVII-02.01
 
 
 
 
 02.02 Water
 
 
 210.602
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 XVII-02.02
 
 
 
 
 02.03 Klimaat
 
 
 174.496
 
 
 196.318
 
 
 219.318
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenW
 
 
 23.01 Meteorologie, seismologie en aardobservatie (contributie WMO)
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 EZK
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 3.347
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-6.95
 
 
 
 
 LNV
 
 
 11.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 0
 
 
 4.133
 
 
 4.133
 
 
 XVI-11.95
 
 
 
 
 
 
 
 712.430
 
 
 
 
 733.495
 
 
 
 
 756.495
 
 
 
 
 
 
 
 7. Sociale vooruitgang (incl. onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 443.534
 
 
 447.473
 
 
 420.173
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 03.02 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 53.344
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 XVII-03.02
 
 
 
 
 03.03 Maatschappelijk middenveld
 
 
 228.809
 
 
 221.475
 
 
 180.531
 
 
 XVII-03.03
 
 
 
 
 03.04 Onderwijs
 
 
 87.578
 
 
 75.800
 
 
 109.925
 
 
 XVII-03.04
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 2.873
 
 
 VIII-06.70
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 44.380
 
 
 45.546
 
 
 45.546
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 VIII-16.70
 
 
 
 
 EZK
 
 
 7.35 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (o.a.ISRIC)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-17.35
 
 
 
 
 
 
 
 860.972
 
 
 
 
 846.060
 
 
 
 
 811.941
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Multilaterale samenwerking
 
 
 151.146
 
 
 160.057
 
 
 164.616
 
 
 XVII-05.01
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 10.956
 
 
 70.353
 
 
 77.229
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 0
 
 
 – 84.611
 
 
 1.088
 
 
 XVII-05.04
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.02 Deelname aan internationale instellingen; desaldering ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 IXB-04.50.01
 
 
 
 
 04.50.05 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 30.110
 
 
 29.995
 
 
 0
 
 
 IXB-04.50.05
 
 
 
 
 04.50.07 IBRD (onderdeel Wereldbank)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 47.600
 
 
 IXB-04.50.07
 
 
 
 
 04.50.08 IFC (onderdeel Wereldbank)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21.269
 
 
 IXB-04.50.08
 
 
 
 
 04.50.09 IDA (onderdeel Wereldbank)
 
 
 361.037
 
 
 325.280
 
 
 0
 
 
 IXB-04.50.09
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 534.254
 
 
 421.706
 
 
 421.849
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 1.087.503
 
 
 
 
 922.780
 
 
 
 
 733.651
 
 
 
 
 
 
 
 9. Apparaatskosten (incl. postennet) en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 275.143
 
 
 281.816
 
 
 284.116
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 
 
 
 275.143
 
 
 
 
 281.816
 
 
 
 
 284.116
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ODA binnen HGIS
 
 
 
 
 4.883.587
 
 
 
 
 4.707.136
 
 
 
 
 4.481.662
 
 
 
 
 
 
 
 ODA buiten HGIS (instituten LNV)
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ODA
 
 
 
 
 4.888.312
 
 
 
 
 4.711.861
 
 
 
 
 4.486.387
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 5:
 DE GEPLANDE ODA-UITGAVEN BINNEN DE BHOS-BEGROTING PER REGIO IN 2020
 
 Zoals aangekondigd in de BHOS-nota Investeren in Perspectief, verschuift het geografische zwaartepunt van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid in deze kabinetsperiode naar de focusregio’s West-Afrika/Sahel, Hoorn van Afrika, en Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA). Deze HGIS-bijlage geeft jaarlijks een overzicht van de beoogde uitgaven per regio, uitgesplitst naar de beleidsthema’s van de BHOS-begroting.
 De tabel hieronder toont bij elke regio eerst de landen waar sprake is van een naar de ambassade te delegeren landenbudget (en soms ook een gedelegeerd regionaal budget). Vervolgens worden voor de hele regio per thema de verwachte centrale bestedingen aangegeven. Naast uitgaven in de focusregio’s, zijn nu ook de gedelegeerde middelen en de verwachte centrale bestedingen opgenomen voor «Overig Afrika», «Overig Azië» en «Overige landen». Aangevuld met de categorie «Wereldwijd/niet gespecificeerd» omvat de tabel het totaal van de ODA-uitgaven binnen de BHOS-begroting.
 De in de tabel opgenomen inzet van centrale middelen in de regio’s moet gezien worden als een indicatie. Deze beperking heeft te maken met de aard van de bestedingen. Centrale thematische programma’s zijn doorgaans niet op één land of regio gericht (in tegenstelling tot de gedelegeerde middelen) en hebben meestal een meerjarig karakter. Veel programma’s werken met een landenlijst waarbij vooraf niet vast staat in welke landen van de lijst deze middelen zullen worden benut.5Zo omvat de landenlijst voor private sector ontwikkeling een 70-tal landen en staat het fonds Voice fonds (voor het versterken van de positie van gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen) open voor tien landen. Om in deze situatie toch een realistische inschatting te maken, is voor elke lopende activiteit van meer dan EUR 1 miljoen de huidige geografische verdeling nagegaan6Voor activiteiten met budget kleiner dan EUR 1 miljoen is uitgegaan van een evenredige verdeling over de landen waarvoor de activiteit open staat., rekening houdend met zowel gerealiseerde en lopende uitgaven als verwachte uitgaven in de pijplijn. Deze indicatieve verdeling over landen en regio’s van de huidige portefeuille is vervolgens toegepast op de betreffende centrale thematische budgetten voor 2020.
 Een belangrijk deel van de centrale middelen wordt ingezet voor programma’s en organisaties waarbij de geografische focus vanwege de aard van het werk niet (vooraf) is vastgesteld. Deze thematische inzet is in de tabel opgenomen onder de categorie Wereldwijd/niet gespecificeerd. Binnen deze categorie vormt humanitaire hulp de grootste post; besteding hiervan is flexibel en gebeurt in principe waar dit in de loop van het jaar het hardst nodig blijkt te zijn. Andere voorbeelden van bestedingen in deze categorie zijn de bijdragen aan het vaccinatiefonds GAVI, het Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria, de multilaterale klimaatfondsen en bijdragen aan multilaterale organisaties.
 Bij de berekening is geen rekening gehouden met nieuwe initiatieven in de focusregio’s die nog in de loop van 2019 en in 2020 worden ontwikkeld. Daardoor is een zekere onderschatting van de verschuiving naar de focusregio’s mogelijk; deze beweging is nog in volle gang en krijgt met name bij nieuwe programma’s en nieuwe fases van bestaande programma’s z’n beslag. Overigens suggereren de voorlopige inschattingen dat de, in de BHOS-nota aangekondigde, toename in de focusregio’s met een derde binnen de aangegeven termijn kan worden gerealiseerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS regio
 
 
 HGIS indeling
 
 
 Thema
 
 
 EUR x 1.000
 
 
 
 
 
 
 Focusregio Sahel
 
 
 Burkina Faso
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 2.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 1.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 5.000
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 4.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 Mali
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 8.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 18.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 47.000
 
 
 
 
 
 Niger
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 3.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 2.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 4.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 18.000
 
 
 
 
 
 Nigeria
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Senegal
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Inzet in deze regio vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 1.722
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 17.793
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 12.287
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 15.665
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 3.486
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 14.903
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 4.004
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 13.411
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 4.344
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 13.154
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 2.282
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 103.051
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 193.051
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS regio
 
 
 HGIS indeling
 
 
 Thema
 
 
 EUR x 1.000
 
 
 
 
 
 
 Focusregio Hoorn van Afrika
 
 
 Ethiopië
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 5.500
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 35.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 7.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 20.000
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 1.500
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 71.500
 
 
 
 
 
 Kenia
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 2.250
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 3.965
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 1.250
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 8.465
 
 
 
 
 
 Oeganda
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 15.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 9.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 35.000
 
 
 
 
 
 Soedan
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Somalië
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 2.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 12.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 14.500
 
 
 
 
 
 Zuid-Soedan
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 2.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 6.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 6.000
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 650
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 7.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 22.150
 
 
 
 
 
 Regionaal Hoorn van Afrika
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 Inzet in deze regio vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 1.321
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 27.248
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 23.559
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 12.109
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 9.039
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 21.848
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 2.482
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 24.678
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 15.055
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 25.816
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 19.820
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 182.975
 
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 337.590
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS regio
 
 
 HGIS indeling
 
 
 Thema
 
 
 EUR x 1.000
 
 
 
 
 
 
 Focusregio's Midden-Oosten & Noord-Afrika
 
 
 Egypte
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 3.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 10.700
 
 
 
 
 
 Jemen
 
 
 2.2 Water
 
 
 2.500
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 7.000
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 1.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 15.500
 
 
 
 
 
 Jordanië
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 2.000
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 23
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 7.023
 
 
 
 
 
 Libanon
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 5.500
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 6.500
 
 
 
 
 
 Palestijnse Gebieden
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 2.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 3.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 9.500
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 5.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 Tunesië
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 2.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 Inzet in deze regio vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 896
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 7.198
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 3.917
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 5.462
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 1.625
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 1.120
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 4.241
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 5.940
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 5.423
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 97.595
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 24.355
 
 
 
 
 5.1 Multilaterale samenwerking
 
 
 531
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 158.302
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 
 225.025
 
 
 
 
 
 Overig Afrika
 
 
 Benin
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 9.500
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 9.900
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 26.400
 
 
 
 
 
 Burundi
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 18.100
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 5.400
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 27.500
 
 
 
 
 
 Democratische Republiek Congo
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 800
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 800
 
 
 
 
 
 Ghana
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 2.600
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 7.560
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 14.160
 
 
 
 
 
 Mozambique
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 9.000
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 10.100
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 26.100
 
 
 
 
 
 Rwanda
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 16.250
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 7.800
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 6.200
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 30.250
 
 
 
 
 
 Regionaal Afrika
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 Regionaal Grote Meren
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 10.500
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 5.500
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 4.500
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 6.200
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 30.200
 
 
 
 
 
 Inzet vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 1.874
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 58.847
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 38.410
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 23.282
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 10.200
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 47.261
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 9.875
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 33.036
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 28.985
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 3.274
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 8.464
 
 
 
 
 5.1 Multilaterale samenwerking
 
 
 8.323
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 271.830
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 
 435.240
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS regio
 
 
 HGIS indeling
 
 
 Thema
 
 
 EUR x 1.000
 
 
 
 
 
 
 Overig Azië
 
 
 Afghanistan
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Bangladesh
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 8.500
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 16.500
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 5.000
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 35.500
 
 
 
 
 
 Indonesië
 
 
 2.2 Water
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 1.000
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 500
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 Inzet vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 1.145
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 36.504
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 20.377
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 17.404
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 6.170
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 18.564
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 8.156
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 33.766
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 16.988
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 9.830
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 11.328
 
 
 
 
 5.1 Multilaterale samenwerking
 
 
 4.146
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 184.377
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 258.877
 
 
 
 
 
 Overige landen
 
 
 Suriname
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 1.700
 
 
 
 
 5.2 Overige armoedebeleid
 
 
 725
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 2.425
 
 
 
 
 
 Inzet vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 421
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 21.853
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 5.253
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 6.624
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 2.995
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 9.540
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 4.840
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 16.825
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 4.789
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 10.992
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 3.810
 
 
 
 
 5.1 Multilaterale samenwerking
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 87.946
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 90.371
 
 
 
 
 
 Wereldwijd/niet gespeciﬁceerd
 
 
 Inzet vanuit centrale budgetten
 
 
 1.1 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 11.695
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 183.128
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 70.333
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 9.404
 
 
 
 
 2.3 Klimaat
 
 
 182.304
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 205.837
 
 
 
 
 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 9.868
 
 
 
 
 3.3 Maatschappelijk middenveld
 
 
 51.176
 
 
 
 
 3.4 Onderwijs
 
 
 25.340
 
 
 
 
 4.1 Humanitaire Hulp
 
 
 369.000
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 1.399
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 54.034
 
 
 
 
 5.1 Multilaterale samenwerking
 
 
 151.613
 
 
 
 
 5.2 Overig armoedebeleid
 
 
 76.504
 
 
 
 
 5.4 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 1.088
 
 
 
 
 
 Subtotaal
 
 
 
 
 1.402.662
 
 
 
 
 
 
 Total
 
 
 
 
 1.402.662
 
 
 
 
 
 
 Totaal generaal
 
 
 
 
 2.942.816
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 6:
 DE NON ODA-UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA
 
 
 (bedragen x eur 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 1. Versterkte internationale rechtsorde, eerbiediging van mensenrechten en gastlandbeleid
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 52.172
 
 
 43.063
 
 
 42.033
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 24.666
 
 
 26.847
 
 
 25.947
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 01.03 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 0
 
 
 15.970
 
 
 13.407
 
 
 V-01.03
 
 
 
 
 JenV
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 555
 
 
 535
 
 
 569
 
 
 VI-33.03.10
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 367
 
 
 355
 
 
 371
 
 
 VI-91.01.09
 
 
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 19.041
 
 
 36.624
 
 
 21.987
 
 
 VI-91.01.07
 
 
 
 
 IenW
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.015
 
 
 1.311
 
 
 1.311
 
 
 XII-17.01
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart en havens
 
 
 1.073
 
 
 1.143
 
 
 1.224
 
 
 XII-18.01
 
 
 
 
 SZW
 
 
 02.24.01 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet; Contributie CASS
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 9
 
 
 XV-02.24
 
 
 
 
 VWS
 
 
 02.11 Curatieve zorg
 
 
 481
 
 
 900
 
 
 2.200
 
 
 XVI-02.11
 
 
 
 
 04.40 Zorgbreed beleid; inrichten uitvoeringsactiviteiten
 
 
 1.500
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 XVI-04.40
 
 
 
 
 
 
 
 100.870
 
 
 
 
 127.748
 
 
 
 
 109.058
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 12.038
 
 
 13.205
 
 
 12.545
 
 
 V-02.01
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme
 
 
 17.150
 
 
 14.302
 
 
 13.751
 
 
 V-02.02
 
 
 
 
 02.03 Wapenbeheersing
 
 
 7.940
 
 
 9.886
 
 
 7.621
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 116.748
 
 
 145.719
 
 
 142.418
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 16.356
 
 
 17.985
 
 
 17.893
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 617
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 JenV
 
 
 33.01.01 Apparaat Openbaar ministerie
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 VI-31.02.21
 
 
 
 
 36.02.59 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 VI-36.02.58
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties/BIV (inclusief contributies)
 
 
 226.651
 
 
 235.963
 
 
 187.882
 
 
 X-01.01.01
 
 
 
 
 
 
 
 397.500
 
 
 
 
 438.227
 
 
 
 
 383.427
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Effectieve Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 5.980
 
 
 5.832
 
 
 5.832
 
 
 V-03.03
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie
 
 
 4.437
 
 
 6.083
 
 
 5.702
 
 
 V-03.04
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 86.150
 
 
 
 
 87.648
 
 
 
 
 87.267
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Consulaire dienstverlening in het buitenland
 
 
 13.962
 
 
 17.312
 
 
 12.462
 
 
 V-04.01
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 14.840
 
 
 20.619
 
 
 13.449
 
 
 V-04.02
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.023
 
 
 9.898
 
 
 7.706
 
 
 V-04.03
 
 
 
 
 04.04 Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
 
 
 19.867
 
 
 22.253
 
 
 20.445
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 04.05 Gastlandbeleid internationale organisaties
 
 
 4.387
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 V-04.05
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 426
 
 
 521
 
 
 521
 
 
 XIII-08.77
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies
 
 
 4.617
 
 
 4.617
 
 
 4.617
 
 
 XIII-14.71
 
 
 
 
 
 
 
 65.122
 
 
 
 
 75.220
 
 
 
 
 59.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Duurzaam handels- en investeringssyteem, incl. MVO
 
 
 9.847
 
 
 11.984
 
 
 9.247
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 87.598
 
 
 117.217
 
 
 108.996
 
 
 XVII-01.02
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 4.372
 
 
 4.205
 
 
 4.030
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 EZK
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 186
 
 
 154
 
 
 154
 
 
 XIII-11.55
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.314
 
 
 2.622
 
 
 2.622
 
 
 XIII-11.95
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.095
 
 
 2.881
 
 
 2.421
 
 
 XIII-13.95
 
 
 
 
 
 
 
 106.412
 
 
 
 
 139.063
 
 
 
 
 127.470
 
 
 
 
 
 
 
 6. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.03 Klimaat
 
 
 1.751
 
 
 1.150
 
 
 1.150
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenW
 
 
 11.01 Integraal waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 12.246
 
 
 16.597
 
 
 14.391
 
 
 XII-11.01
 
 
 
 
 14.01 Wegen en verkeersveiligheid; Netwerk
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 XII-14.01
 
 
 
 
 19.02 Internationaal beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 7.264
 
 
 5.297
 
 
 5.961
 
 
 XII-19.02
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie, seismologie en aardobservatie (contributie WMO)
 
 
 905
 
 
 905
 
 
 905
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 97.01 IenW-brede programmamiddelen
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 XII-97.01
 
 
 
 
 EZK
 
 
 4.55 Opdrachten
 
 
 90
 
 
 374
 
 
 319
 
 
 XIII-04.55
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 647
 
 
 2.214
 
 
 1.494
 
 
 XIII-04.95
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 4.986
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-06.95
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.175
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-08.95
 
 
 
 
 LNV
 
 
 11.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (w.o. FAO en UNEP)
 
 
 0
 
 
 7.118
 
 
 6.490
 
 
 XIV-11.95
 
 
 
 
 12.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 0
 
 
 1.769
 
 
 1.639
 
 
 XIV-12.95
 
 
 
 
 
 
 
 29.064
 
 
 
 
 35.824
 
 
 
 
 32.549
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7. Sociale vooruitgang (incl. onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en HIV/aids
 
 
 1.492
 
 
 1.611
 
 
 1.611
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 OCW
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 7.057
 
 
 7.224
 
 
 7.224
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 08.71/72 Internationaal onderwijs; Subsidies/Opdrachten
 
 
 155
 
 
 131
 
 
 116
 
 
 VIII-08.71
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 185
 
 
 185
 
 
 185
 
 
 VIII-08.76
 
 
 
 
 09.12 Algemeen; Programmauitgaven HGIS
 
 
 3.868
 
 
 3.868
 
 
 3.868
 
 
 XVI-09.12.10
 
 
 
 
 
 
 
 12.757
 
 
 
 
 13.019
 
 
 
 
 13.004
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 1.690
 
 
 11.147
 
 
 10.219
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.500
 
 
 1.731
 
 
 1.731
 
 
 IX-04.52.01
 
 
 
 
 04.50.02 Deelname aan internationale instellingen; desaldering ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 84
 
 
 IX-04.50.01
 
 
 
 
 04.50.05 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 6.166
 
 
 6.144
 
 
 0
 
 
 IX-04.50.01
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 IX-04.55.01
 
 
 
 
 
 
 
 9.356
 
 
 
 
 19.022
 
 
 
 
 12.034
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9. Apparaatskosten (incl. postennet) en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 V-05.01
 
 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 5.270
 
 
 3.027
 
 
 V-06.01
 
 
 
 
 Apparaat
 
 
 494.271
 
 
 534.331
 
 
 530.710
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 Div. dept.
 
 
 Attachés
 
 
 76.721
 
 
 88.403
 
 
 78.849
 
 
 Div. Begrotingen
 
 
 
 
 
 
 
 570.992
 
 
 
 
 628.004
 
 
 
 
 612.586
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal non-ODA
 
 
 
 
 1.378.223
 
 
 
 
 1.563.775
 
 
 
 
 1.436.595
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 7:
 INTERNATIONALE KLIMAATFINANCIERING VOOR ONTWIKKELINGSLANDEN 2020
 
 In 2009 hebben de rijke landen toegezegd vanaf 2020 USD 100 miljard per jaar vrij te maken voor klimaatactie in ontwikkelingslanden. Deze collectieve toezegging werd in 2015 in Parijs herbevestigd. Een verdeling per donor is niet overeengekomen. De rijke landen hebben tevens toegezegd te zullen aangeven op welke wijze de klimaatfinanciering wordt opgeschaald in de aanloop naar 2020. Er wordt in UNFCCC-verband nog gewerkt aan gemeenschappelijke richtlijnen voor de rapportage over klimaatfinanciering. Het tijdens COP24 in Katowice overeengekomen Rulebookheeft daar richting aan gegeven. In december 2019 wordt hierover in Chili verder onderhandeld tijdens de 25e UNFCCC-klimaatconferentie (COP25).
 Internationale samenwerking op het terrein van klimaat richt zich op vergroting van de weerbaarheid van gemeenschappen tegen de gevolgen van klimaatverandering (klimaatadaptatie) en het tegengaan van klimaatverandering (klimaatmitigatie). Hiertoe wordt door Nederland samengewerkt met het bedrijfsleven, ngo’s, kennisinstellingen, FMO, multilaterale klimaatfondsen en ontwikkelingsbanken. Als in de samenwerking met bedrijven en private investeerders met publieke middelen private financiering wordt gemobiliseerd, mag deze worden meegeteld als Nederlandse klimaatfinanciering. Om de omvang van de gemobiliseerde financiering te berekenen past Nederland een in OESO-verband ontwikkelde methode toe.
 Nederland wil de komende jaren blijven werken aan geleidelijke stijging van de publieke en private klimaatuitgaven. Hiertoe is onder andere het Dutch Fund for Climate and Development (DFCD) opgezet, waarin EUR 40 miljoen per jaar wordt geïnvesteerd en dat naar verwachting op termijn aanzienlijke bedragen aan private financiering zal mobiliseren. Daarnaast krijgt het beleidsartikel voor klimaat in 2020 er wederom structureel EUR 20 miljoen bij voor additionele klimaatactie in ontwikkelingslanden. Mede gezien deze intensivering is de verwachting dat Nederland in 2020 EUR 570 miljoen aan publieke klimaatfinanciering – klimaatrelevante uitgaven ten gunste van ontwikkelingslanden – zal realiseren. Daarnaast zal naar schatting EUR 550 miljoen aan private klimaatfinanciering worden gemobiliseerd door middel van publiek-private samenwerking op een deel van de klimaatinstrumenten.
 Vanuit het beleidsartikel voor klimaat zet Nederland in op ondersteuning van internationale klimaatfondsen, Nederlandse fondsen zoals AEF en het nieuwe DFCD, bevordering van toegang tot hernieuwbare energie, tegengaan van ontbossing en landdegradatie, vergroening van investerings- en handelsstromen en vergroting van kennis- en capaciteitsopbouw over de relatie tussen klimaat en ontwikkeling. Binnen het thema Voedselzekerheid zet Nederland in op duurzame, klimaatslimme productiviteitsverhoging en versterking van de weerbaarheid in de landbouw die tevens resulteert in lagere emissies. Aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering staat ook centraal binnen het thema Water met aandacht voor verhoogde waterproductiviteit in de landbouw, verbeterd stroomgebied beheer en veilige delta’s, en klimaatbestendige toegang tot drinkwater en sanitaire voorzieningen. Multilaterale ontwikkelingsbanken en VN-instellingen als UNDP, UN Environment, WFP, UNICEF en WHO ontplooien in hun programma’s klimaatrelevante activiteiten die Nederland met ongeoormerkte financiële bijdragen ondersteunt. In een aantal gevallen wordt vanuit het bedrijfsleven instrumentarium expliciet ingezet op vermindering van broeikasgasemissies en op de versterking van weerbaarheid tegen de gevolgen van klimaatverandering, bijvoorbeeld door het gebruik van hernieuwbare energie, het tegengaan van ontbossing, het aanbieden van verzekeringen tegen de risico’s van klimaatverandering en de bevordering van innovatie. Tot slot draagt een deel van de Strategische Partnerschappen met het maatschappelijk middenveld bij aan klimaatmitigatie en/of klimaatadaptatie, met name door te lobbyen voor beter beleid en betere beleidsuitvoering, waarbij de belangen voorop staan van de meest kwetsbare mensen.
 Met een deel van het publieke instrumentarium wordt private financiering gemobiliseerd door samenwerking met Nederlandse en internationale private partijen. Het grootste deel van de private financiering die aan Nederland kan worden toegerekend wordt gerealiseerd door de multilaterale ontwikkelingsbanken (MDB’s) – deze is niet te specificeren naar sector of doelland.
 In onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een indicatie gegeven van de klimaatfinanciering die in 2020 naar verwachting gerealiseerd kan worden. Ook wordt per beleidsartikel van de BHOS-begroting aangegeven welk deel van de totale middelen naar verwachting klimaatfinanciering betreft. Naar verwachting zal circa 20 procent van de klimaatfinanciering worden uitgegeven aan het tegengaan van klimaatverandering (mitigatie), 45 procent aan aanpassing aan klimaatverandering (adaptatie). De overige uitgaven, voornamelijk klimaatfinanciering die via multilaterale instellingen wordt uitgegeven, kunnen niet worden gespecificeerd naar aard of doelland.
 In het HGIS-jaarverslag over 2020 zal in een bijlage worden gerapporteerd over de daadwerkelijk gerealiseerde klimaatuitgaven ten behoeve van ontwikkelingslanden. Daarbij zullen zich ongetwijfeld verschillen voordoen ten opzichte van de hieronder genoemde geschatte bedragen. Dat kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder de omstandigheid dat bij de realisatie talrijke partners betrokken zijn, zoals de MDB’s, waarvan het beleid en de investeringen door alle donoren gezamenlijk worden bepaald.
 
 Verwachte klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2020 (bedragen x EUR mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prognose publieke klimaatfinanciering
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Begrotingsartikel
 
 
 Indicatie klimaatuitgaven 2020
 
 
 Indicatie klimaatrelevantie van begrotingsartikel (percentage)
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 1. Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 75
 
 
 14%
 
 
 
 
 2.1 Voedselzekerheid
 
 
 130
 
 
 38%
 
 
 
 
 2.2 Water
 
 
 105
 
 
 54%
 
 
 
 
 2.3 Klimaat1Dit begrotingsartikel omvat tevens duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen.
 
 
 170
 
 
 81%
 
 
 
 
 3. Sociale vooruitgang
 
 
 30
 
 
 4%
 
 
 
 
 4. Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling
 
 
 15
 
 
 2%
 
 
 
 
 
 5. Multilaterale samenwerking en overige inzet
 
 
 45
 
 
 14%
 
 
 
 
 Overige
 
 
 IDA en AIIB (Financiën)
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal publieke klimaatfinanciering 
 
 
 
 
 570
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prognose gemobiliseerde private financiering
 
 
 
 
 
 
 Indicatie private financiering 2019
 
 
 
 
 Nederlandse klimaatfondsen en programma’s
 
 
 65
 
 
 
 
 Multilaterale ontwikkelingsbanken
 
 
 300
 
 
 
 
 FMO-A
 
 
 140
 
 
 
 
 Overige instrumenten en multidonorprogramma’s
 
 
 45
 
 
 
 
 
 Totaal gemobiliseerde private financiering
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 8:
 INTERNATIONALE INSPANNINGEN VOOR MIGRATIE IN 2020
 
 Deze bijlage licht de verwachte HGIS-uitgaven in 2020 toe op het gebied van (tegengaan van irreguliere) migratie, asielopvang en humanitaire hulp (aan vluchtelingen). Eerst wordt per begrotingsartikel een overzicht gegeven van de financiële inspanningen die volledig gericht zijn op de eerste twee onderwerpen. Vervolgens wordt stilgestaan bij instrumenten en programma’s die gedeeltelijk aan vluchtelingen of het tegengaan van irreguliere migratie gerelateerd zijn.
 
 
 1.
 Begrotingsartikelen die volledig gericht zijn op eerstejaaropvang van asielzoekers uit DAC-landen, (irreguliere) migratie en opvang in de regio
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 EUR in miljoen
 
 
 waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 6.37.02
 
 
 JenV begroting: toerekening eerstejaarsopvangkosten asiel
 
 
 376
 
 
 376
 
 
 
 
 08.03.01
 
 
 OCW toerekening: eerstejaarsopvangkosten asiel (primair en secundair onderwijs)
 
 
 46
 
 
 46
 
 
 
 
 17.04.02
 
 
 Migratiesamenwerking en ontwikkeling
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 128
 
 
 128
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 584
 
 
 
 
 584
 
 
 
 
 
 
 
 Asieltoerekening: eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen in Nederland. Conform de richtlijnen van het OESO Development Assistance Committee (DAC) wordt de eerstejaarsopvang van asielzoekers in Nederland uit ODA-middelen gefinancierd. Deze HGIS-middelen worden alleen overgeheveld naar de JenV-begroting en de OCW-begroting voor asielzoekers die afkomstig zijn uit landen die volgens de OESO-DAC gelden als ontwikkelingslanden. De asieltoerekening is gesplitst in een JenV-deel en een OCW-deel.
 
 
 •
 
 JenV-begroting: In de begroting van Justitie en Veiligheid staan de uitgaven vanwege opvang van reguliere asielzoekers en alleenstaande minderjarige vreemdelingen door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en Stichting Nidos en overig kosten. De overige kosten betreffen kosten tolken IND, rechtsbijstand en voorlichting. In de JenV-begroting is aangegeven welk deel wordt toegerekend aan Official Development Assistance (ODA). Voor 2020 houdt het kabinet rekening met een asielinstroom van 27.5006Begroting Ministerie van Justitie en Veiligheid. (afkomstig uit DAC-landen en niet-DAC-landen), resulterend in een aan ODA toe te rekenen gemiddelde bezetting7Voor het berekenen van de opvangkosten is het niet alleen relevant om te weten hoeveel mensen er per jaar instromen, maar vooral hoeveel mensen er gemiddeld bij het COA in een jaar zullen verblijven: de bezetting in de opvang. van 23.500 (uit DAC-landen). De aan ODA toegerekende kosten worden onder andere berekend op basis van de kostprijzen van het COA en Nidos, het verwachte aantal asielzoekers uit DAC-landen en de verwachte verblijfsduur.
 
 
 •
 
 OCW-begroting: De geschatte uitgaven voor (primair en voortgezet) onderwijs gebaseerd op leerplichtige asielzoekers afkomstig uit DAC-landen tijdens de eerstejaarsopvang.
 
 
 Opvang en bescherming in de regio
 In partnerschap met UNHCR, ILO, UNICEF, IFC, Wereldbank en elf ngo’s werkt Nederland aan duurzame verbetering van de rechtspositie van vluchtelingen en ontheemden en aan vergroten van hun kansen op goed onderwijs en werk, waar relevant ook van gastgemeenschappen. Beoogd wordt vluchtelingen in staat te stellen een nieuw bestaan op te bouwen in het land waar zij (tijdelijk) verblijven en kennis en ervaring op te doen die nuttig is in het opvangland en in het land van herkomst. De focus ligt op Libanon en Jordanië en daarnaast op Irak, Ethiopië, Oeganda, Soedan, Egypte en Kenia.
 In 2020 zullen meer resultaten zichtbaar worden van de inzet op werkgelegenheid en private sectorontwikkeling. Deze inzet is complex en vergt een langdurige betrokkenheid, omdat veel vluchtelingen in arme en perifere gebieden verblijven. In 2019 is de samenwerking met de private sector versterkt, hetgeen in 2020 zal leiden tot concrete samenwerking en projecten met (Nederlandse) bedrijven. Doel is de toegang tot werk- en leertrajecten te vergroten in regio’s waar veel vluchtelingen verblijven.
 Migratiesamenwerking
 De Nederlandse activiteiten op het gebied van migratiesamenwerking blijven gericht op bestrijding van mensensmokkel en -handel, voorlichting over risico’s van irreguliere migratie, bescherming van mensenrechten van migranten en bevordering van terugkeer en herintegratie.
 
 Uit de middelen voor opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking worden zowel inspanningen binnen als buiten Nederland gefinancierd:
 
 
 •
 Nederland draagt bij aan een partnerschap met Wereldbank/IFC/ILO/UNICEF/UNHCR in een strategisch samenwerkingskader waarbinnen landen specifieke programma’s worden uitgewerkt, met de focus op onderwijs en werk voor vluchtelingen en kwetsbare lokale bevolking. Het partnerschap voorziet eveneens in een meer strategische beleidsdialoog met deze organisaties die een voortrekkersrol spelen bij de transformatie van een humanitaire naar een ontwikkelingsaanpak in landen die veel vluchtelingen opvangen.
 
 
 •
 Nederland steunt programma’s gericht op onderwijs voor vluchtelingenkinderen, toegang tot voorzieningen, bescherming van kwetsbare groepen en werk voor vluchtelingen en kwetsbare gastgemeenschappen.
 
 
 •
 Financiering van programma’s van IOM en maatschappelijke organisaties in Nederland ter bevordering van vrijwillige terugkeer en herintegratie van ex-asielzoekers uit ontwikkelingslanden.
 
 
 •
 Het ondersteunen van brede partnerschappen op migratieterrein met prioritaire herkomst-, transit- en opvanglanden, door financiering van activiteiten die belangrijk zijn voor betrokken ontwikkelingslanden en die bijdragen aan beter migratiemanagement, betere bescherming en perspectieven voor vluchtelingen en gastgemeenschappen, tegengaan van uitbuiting en mishandeling van migranten, bestrijding mensensmokkel/-handel, datacollectie en onderzoek, voorkomen van irreguliere migratie en het bevorderen van terugkeer en herintegratie.
 
 
 •
 Bevorderen van dataverzameling -analyse inzake migratiestromen.
 
 
 
 
 
 
 2.
 Begrotingsartikelen die deels aan vluchtelingen of migratie gerelateerd zijn
 
 Naast bovengenoemde middelen kan humanitaire hulp ingezet worden ten behoeve van vluchtelingen die besluiten hun land te verlaten wegens conflict of onveiligheid. Het is op voorhand niet aan te geven welke bedragen voor vluchtelingen zullen worden ingezet. Daarom wordt in plaats van de specifieke uitgaven voor vluchtelingen de begrotingsstand van het artikel genoemd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 EUR in miljoen
 
 
 Waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Humanitaire hulp, inclusief bijdragen aan UNHCR, UNRWA en WFP
 
 
 370
 
 
 369
 
 
 
 
 
 Noodhulp en bijdragen UNHCR, UNRWA en WFP (BHOS-begroting)
 Nederland verleent noodhulp aan slachtoffers van conflicten en rampen. Een deel van die slachtoffers is ontheemd. De Nederlandse humanitaire inspanningen zijn gericht op het redden van levens, verlichten van lijden en beschermen en herstellen van waardigheid van door crisis getroffen mensen. Nederland zal hierbinnen in het bijzonder aandacht besteden aan geestelijke gezondheid en psychosociale steun. Het is wenselijk om slachtoffers van conflicten en rampen zoveel mogelijk te helpen in de betreffende regio’s. Ook in 2020 zal er sprake zijn van significante humanitaire inzet. Een groot deel van deze hulp loopt via internationale organisaties zoals UNHCR, UNRWA en WFP.
 Overige activiteiten indirect gerelateerd aan opvang in de regio en migratie
 Een groot deel van de Nederlandse inspanningen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en diplomatie is gericht op het bieden van perspectief via sociaaleconomische ontwikkeling, stabiliteit en de aanpak van ongelijkheid. Deze inspanningen geconcretiseerd in de diverse thematische programma’s binnen ontwikkelingssamenwerking zijn tevens een lange termijn investering in het tegengaan van irreguliere migratie. Deze inzet is uitgewerkt in de nota «Investeren in Perspectief – Goed voor de wereld, goed voor Nederland» welke op 18 mei 2018 aan de Tweede Kamer is aangeboden.