Overzicht van de toepassing van aanbestedingsrichtlijn 2009/81/EG door EU lidstaten in 2013
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-09-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2013-2014
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 26 231
 
 Compensatiebeleid aanschaf defensiematerieel in het buitenland
 
 
 Nr. 25
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 12 september 2014
 Zoals op 26 september 2012 is toegezegd aan uw Kamer bij de behandeling van de Aanbestedingswet op het gebied van Defensie en Veiligheid (ADV) (Handelingen II 2012/13, nr. 5, item 5) informeer ik u jaarlijks over de publicaties van de EU lidstaten op basis van de richtlijn 2009/81/EG. Hierbij bied ik u de gegevens over 2013 aan. De gegevens over 2011 en 2012 zijn eerder met u gedeeld in de jaarrapportage Compensatiebeleid 2011/2012 (Kamerstuk 26 231, nr. 22 d.d. 13 december 2013).
 Aanbestedingsrichtlijn 2009/81/EG is specifiek bedoeld voor aanbestedingen op het gebied van defensie en veiligheid. De richtlijn is in 2009 door de lidstaten aangenomen en in augustus 2011 in werking getreden. In 2013 is de richtlijn in Nederland omgezet in de ADV. De richtlijn beoogt te komen tot meer marktwerking en een open en transparante Europese defensiemarkt en daarmee tegelijkertijd het oneigenlijk gebruik van het uitzonderingsartikel 346 VWEU door lidstaten terug te dringen.
 
 Lidstaten kunnen hun defensiebehoeften op basis van de Richtlijn 2009/81/EG publiceren op de EU aanbestedingswebsite Tenders Electronic Daily(TED1http://www.ted.europa.eu; TED is de publicatiewebsite van de EU voor Europese aanbestedingen.).
 De gegevens in tabel 1 zijn gebaseerd op informatie afkomstig van TED en van de Europese Commissie. Omdat de richtlijn in augustus 2011 in werking trad zijn de cijfers voor 2011 bescheiden.
 
 Op basis van de gegevens uit tabel 1 blijkt dat het gebruik van TED door lidstaten en daarmee de transparantie toeneemt. Er is meer informatie beschikbaar over de aard en omvang van de defensiebehoeften van de lidstaten, over de geselecteerde leveranciers en, in een aantal gevallen, over de contractwaarde.
 Over verbetering van de marktwerking kan op basis van deze gegevens nog weinig gezegd worden. Op basis van het aantal grensoverschrijdende opdrachten lijkt de marktwerking op systeemniveau toe te nemen, al blijven grensoverschrijdende opdrachten een bescheiden deel van alle gepubliceerde aanbestedingen uitmaken (8,4% in financieel volume). Dit geldt in versterkte mate voor de lidstaten met een grote defensie industrie. Bijlage 1 bevat een overzicht van de publicaties van alle lidstaten in 2013.
 Het bovenstaande wordt nog verder gerelativeerd als het bedrag aan gepubliceerde opdrachten van ca. € 3,1 mrd wordt afgezet tegen de totale uitgaven aan materieel van ca. € 34,2 mrd2Bron: Defence Data 2012 van het Europees Defensie Agentschap. in 2012.
 
 Tabel 1: Informatie over publicaties EU lidstaten obv Richtlijn 2009/81/EG
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jaar
 
 
 Totaal aantal publicaties1Betreft alle categorieën publicaties, van vooraankondigingen tot gegunde opdrachten.
 De gegevens zijn gebaseerd op informatie die is verstrekt door de Europese Commissie en van het Europese Tender Electronic Daily.
 
 
 Waarvan gegunde opdrachten2Bedragen in miljoenen EUR, voor zover gepubliceerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 Nationaal
 
 
 Grensoverschrijdend
 
 
 Ongespecificeerd
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 145
 
 
 16
 (€ 22)
 
 
 15
 (€ 22)
 
 
 
 1
 
 
 
 
 2012
 
 
 1.478
 
 
 362
 (€ 1.448)
 
 
 281
 (€ 721)
 
 
 22
 (€ 19)
 
 
 59
 (€ 708)
 
 
 
 
 2013
 
 
 2.191
 
 
 822
 (€ 3.085)
 
 
 687
 (€ 2.696)
 
 
 86
 (€ 259)
 
 
 49
 (€ 130)
 
 
 
 
 
 De cijfers in tabel 1 betreffen opdrachten van aanbestedende diensten aan systeemleveranciers. Voor de Nederlandse defensie en veiligheid gerelateerde industrie (DVI), die vooral uit toeleveranciers bestaat, is met name de mogelijkheid van belang die aanbestedende diensten hebben om een systeemleverancier te verplichten een deel van de opdracht in concurrentie aan te besteden. Specifieke informatie over het gebruik van deze mogelijkheid is helaas niet beschikbaar. Indicaties uit gesprekken met andere landen duiden erop dat deze mogelijkheid nauwelijks wordt gebruikt.
 Op basis van deze gegevens kan dus nog niet geconcludeerd worden dat de richtlijn leidt tot een substantiële verbetering van de internationale markttoegang op alle leveranciersniveaus.
 Tijdens de Europese Raad van December 2013 hebben de regeringsleiders de Europese Commissie uitgenodigd om additionele maatregelen om toegang tot leveringsketens te verbeteren voor midden- en kleinbedrijf uit alle lidstaten. In de recent (24/6/2014) door de Europese Commissie gepubliceerde routekaart («Implementation Roadmap») voor «A new Deal for European Defence» is door de inzet van Nederland een actielijn opgenomen om een adviesorgaan de mogelijkheden te laten onderzoeken om grensoverschrijdende uitbesteding/onderaanneming te stimuleren. Dit adviesorgaan zal bestaan uit vertegenwoordigers van alle stakeholders (o.a. Commissie, lidstaten, Europees Defensie Agentschap EDA, grote en kleine bedrijven).
 In de volgende jaarrapportage over het compensatie- en industrieel participatiebeleid zal ik u informeren over de voortgang van deze actielijn.
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken,
 
 H.G.J.
 Kamp
 
 
 
 
 
 Bijlage
 1
 
 
 Aantal publicaties en gegunde opdrachten per EU lidstaat (2013)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EU lidstaat
 
 
 Totaal publicaties*
 
 
 Totaal gegund**
 
 
 Nationaal
 
 
 Grensoverschrijdend
 
 
 Ongespecificeerd
 
 
 
 
 
 
 Frankrijk
 
 
 580
 
 
 238
 
 
 230
 
 
 7
 
 
 1
 
 
 
 
 Duitsland
 
 
 412
 
 
 205
 
 
 189
 
 
 5
 
 
 11
 
 
 
 
 Italië
 
 
 167
 
 
 100
 
 
 89
 
 
 6
 
 
 5
 
 
 
 
 Verenigd Koninkrijk
 
 
 290
 
 
 55
 
 
 46
 
 
 6
 
 
 3
 
 
 
 
 Finland
 
 
 125
 
 
 36
 
 
 5
 
 
 15
 
 
 16
 
 
 
 
 Polen
 
 
 134
 
 
 34
 
 
 30
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 
 
 Denemarken
 
 
 87
 
 
 23
 
 
 6
 
 
 14
 
 
 3
 
 
 
 
 Roemenië
 
 
 38
 
 
 22
 
 
 20
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Hongarije
 
 
 37
 
 
 19
 
 
 18
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Bulgarije
 
 
 32
 
 
 17
 
 
 14
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Tsjechische Republiek
 
 
 86
 
 
 16
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
 Zweden
 
 
 48
 
 
 10
 
 
 3
 
 
 1
 
 
 6
 
 
 
 
 België
 
 
 30
 
 
 9
 
 
 3
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Slovenië
 
 
 18
 
 
 8
 
 
 6
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Litouwen
 
 
 24
 
 
 8
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Estland
 
 
 9
 
 
 7
 
 
 3
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Letland
 
 
 6
 
 
 5
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 Nederland
 
 
 27
 
 
 5
 
 
 3
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 Oostenrijk
 
 
 13
 
 
 4
 
 
 1
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Slovakije
 
 
 15
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 Cyprus
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 Griekenland
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 Spanje
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kroatië
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eindtotaal
 
 
 
 
 2.191
 
 
 
 
 822
 
 
 
 
 687
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 49
 
 
 
 
 
 
 
 Bron:
 
 
 * Tenders Electronic Daily. Nb. Het aantal publicaties is doorgaans hoger dan het aantal gegunde opdrachten omdat hier alle publicaties onder vallen zoals bijv. ook de aankondiging van een voorgenomen aanbesteding.
 
 
 ** Europese Commissie.