Minderhedenbeleid 1996; Verslag algemeen overleg over de hoofdlijnennotitie wet inburgering nieuwkomers (Kamerstuk 24401 nr. 4)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24401, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24401 nr. 14

14-03-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerTweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24401Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 401Minderhedenbeleid 1996nr. 14VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 maart 1996De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft op 7 februari 1996 overleg gevoerd met de minister van Binnenlandse
Zaken over de hoofdlijnennotitie wet inburgering nieuwkomers (24 401,
nr. 4).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Kamp (VVD) zei zich te realiseren dat inburgeringscontracten
voor de meeste nieuwkomers, die in het algemeen zeer gemotiveerd zijn, niet
nodig zijn. Het gaat erom dat nieuwkomers die in een achterstandssituatie
dreigen te raken de nodige aandacht van de overheid krijgen. Veel nieuwkomers,
die geen beroep kunnen doen op de ABW, kunnen niet worden bereikt via inburgeringscontracten.
Het is voor deze categorie en vooral ook voor hun kinderen van groot belang
dat de wet op de inburgering zo snel mogelijk in het Staatsblad komt. De fractie
van de VVD is tevreden over hetgeen tot nu toe bereikt is op het gebied van
de inburgeringscontracten en de heer Kamp vroeg welk tijdschema de minister
voor ogen heeft wat betreft de afronding van dat proces (in de vorm van de
wet op de inburgering). Hoe ver is de minister met de voorbereiding van de
wet?Het is van uitermate groot belang dat er wat betreft de intake-gesprekken
één lijn wordt getrokken, want op basis van deze gesprekken
wordt bepaald welke nieuwkomers voor het inburgeringstraject in aanmerking
komen. Denkt de minister dat daarin kan worden voorzien in de wet?De heer Kamp was het ermee eens dat er geen leeftijdsgrens wordt gesteld
aan de bovenkant ten aanzien van deelnemers aan het inburgeringstraject. Wel
dient er een ontsnappingsclausule te worden geformuleerd omdat het niet in
alle gevallen reëel is mensen te confronteren met een inburgeringstraject.De heer Kamp vroeg zich verder af of in de voornemens van het kabinet
voldoende recht wordt gedaan aan de verantwoordelijkheid van de nieuwkomers
zelf. Inburgering is in de eerste plaats iets wat het individu zelf moet realiseren;
de overheid kan daarbij slechts voorwaardenscheppend beleid voeren. Hoe oordeelt
de minister over een eigen bijdrage aan de kosten van het inburgeringstraject?
Is hij ook niet van mening dat niet volstaan kan worden met het zich aanmelden
en het aanwezig zijn tijdens het traject, maar dat de nieuwkomers resultaat
tonen en dat er resultaat mag worden verlangd? In die zin zouden in de wet
de verplichtingen voor de nieuwkomers moeten worden geformuleerd. In de hoofdlijnennotitie
staat dat de gemeenten de zorg hebben voor overdracht aan het einde van het
traject naar vervolgopleiding of arbeidsmarkt. Ligt ook hier de primaire verantwoordelijkheid
niet bij de nieuwkomers zelf?In de nieuwe wet zou ook iets kunnen worden gezegd over de noodzaak de
rijksfinanciering te koppelen aan de inzet van de gemeenten. De minister heeft
wat betreft de sancties terecht gekozen voor een bestuursrechtelijke boete.
Daarnaast zouden de kosten kunnen worden verhaald op degene op wie de sanctie
betrekking heeft. Vrijstelling van een naturalisatietoets als een stimulans
is een goed idee, maar men moet zich wel realiseren dat die toets meer elementen
bevat dan alleen taalbeheersing.Wat gaat er gebeuren met nieuwkomers die geen inburgeringscontracten wensen
af te sluiten?Ten slotte merkte de heer Kamp op dat het inburgeringstraject ook heel
goed van toepassing kan zijn op «oudkomers» die in een achterstandssituatie
verkeren. Hoe oordeelt de minister hierover?De heer Dittrich (D66) zei het kabinetsbeleid ten aanzien van
de inburgering van nieuwkomers van groot belang te vinden en zich in grote
lijnen te kunnen vinden in de hoofdlijnennotitie.Wat betreft de doelgroepen is de minister voornemens aan te knopen bij
het begrip «vreemdeling» in de Vreemdelingenwet, maar in de hoofdlijnennotitie
staat ook dat tot de doelgroep – terecht – Arubanen en Antillianen
behoren. Deze mensen hebben echter de Nederlandse nationaliteit, dus is de
vraag gerechtvaardigd hoe dit juridisch wordt onderbouwd. Een andere doelgroep
wordt gevormd door de vrouwen maar het moet hen dan wel mogelijk worden gemaakt
het inburgeringsprogramma te volgen. Is er zicht op dat de gemeenten voor
voldoende kinderopvang zorgen?Bij welke instantie kunnen klachten worden gedeponeerd over uitvoering
van de wet? Is de gemeentelijke ombudsman hiervoor de aangewezen persoon of
is daar een aparte instantie voor? Wat gebeurt er als een migrant een inburgeringscursus
wil volgen maar dat van de gemeente niet mag omdat hij of zij als voldoende
zelfredzaam wordt beoordeeld? Is de AWB hierop van toepassing?De VNG heeft laten weten van mening te zijn dat niet elke nieuwkomer voor
een inburgeringscursus dient te worden opgeroepen en dat in bepaalde gevallen
op basis van betrouwbare gegevens schriftelijk vrijstelling moet kunnen worden
verleend. Hoe oordeelt de minister hierover?In de hoofdlijnennotitie worden de criteria genoemd die in een inburgeringscontract
aan de orde dienen te komen. «Sociale zelfredzaamheid» en «educatieve
of professionele zelfredzaamheid» zijn echter wel heel rekbare begrippen.
Hier dreigt derhalve het gevaar van rechtsongelijkheid tussen gemeenten.Op de uitvoering van inburgeringscontracten is toezicht door de onderwijsinspectie
in het kader van volwasseneneducatie toegezegd. Is er ook toezicht op de op
basis van intake-gesprekken genomen beslissingen? Het gevaar is immers aanwezig
dat andere dan de in de hoofdlijnennotitie genoemde criteria een rol gaan
spelen, bijvoorbeeld organisatorische aspecten. Wellicht is het zinvol te
komen tot een of andere vorm van landelijke monitoring. Welke aspecten zullen aan de orde komen in de evaluatie? Worden minderhedenorganisaties,
die specifieke deskundigheden hebben op het terrein van de inburgering, daar
intensief bij betrokken?Het is van groot belang dat de lesprogramma's op het individu worden toegespitst
en dat daarbij interactieve leermethoden worden gehanteerd. De nieuwkomer
moet in staat worden gesteld het onderwijstempo tot op zekere hoogte zelf
te bepalen. Minister Ritzen heeft indertijd toegezegd een onderzoek te zullen
instellen naar de mogelijkheid om op televisie Nederlandse lesprogramma's
te verzorgen voor mensen die moeilijk te bereiken zijn. Hoe is de stand van
zaken op dit punt?Het is van essentieel belang dat de gemeente na beëindiging van het
inburgeringstraject snel een vervolgtraject kan aanbieden. De toekomst is
echter wat dit betreft niet rooskleurig, gezien de bezuinigingen op het reguliere
scholingsbudget en de arbeidsvoorziening. Onderkent de minister de risico's
die aan deze ontwikkeling zijn verbonden? Hoe oordeelt de minister over bundeling
van de financieringsstromen van de departementen, die op enigerlei wijze te
maken hebben met het inburgeringstraject? Worden met het oog op de noodzakelijke
planning door gemeenten de prognoses van aantallen nieuwkomers tijdig bekend
gemaakt? Hoeveel nieuwkomers zullen naar verwachting in 1996 van het inburgeringstraject
gebruik gaan maken?Verder vroeg de heer Dittrich of gemeenten een eigen bijdrage of waarborgsom
mogen vragen van nieuwkomers die een inburgeringstraject willen volgen. Stimulansen
zijn erg belangrijk en daarom stelde hij voor, jaarlijks een prijs uit te
reiken aan de gemeente die de beste inburgeringsresultaten heeft geboekt.De heer Dittrich kon ermee instemmen dat er geen leeftijdsgrens aan de
bovenkant wordt gesteld, maar ging er wel vanuit dat er een soepel beleid
wordt gevoerd ten aanzien van oudere nieuwkomers. Ten slotte vroeg hij nog
aandacht voor de positie van alleenstaande minderjarige asielzoekers die de
leeftijd van achttien jaar hebben bereikt maar nog niet drie jaar in Nederland
verblijven.Mevrouw Dankers (CDA) juichte het toe dat in Nederland actief
wordt gewerkt aan het inburgeringstraject, maar meende wel dat met de voorbereiding
van de wet op de inburgering iets meer tempo zou mogen worden gemaakt. Die
wet verschaft immers duidelijkheid over de rechten en plichten van de nieuwkomer
en de overheid.Kan zo nodig in bepaalde gevallen worden afgeweken van de hoofdlijnen
van het doelgroepenbeleid? Mevrouw Dankers had in de hoofdlijnennotitie iets
meer verwacht over criteria voor gemeentelijk beleid ten aanzien van mensen
in achterstandssituaties. Worden deze criteria in de wet opgenomen? Het was
haar al met al niet duidelijk hoe het doelgroepenbeleid concreet gestalte
zal worden gegeven.Mevrouw Dankers zei in te kunnen stemmen met een vrijstelling van de naturalisatietoets
als stimulans, maar meende wel dat het toetsingsniveau van de naturalisatie
bepalend moet blijven. De naturalisatieëisen mogen niet worden aangepast
aan het laagste niveau van het inburgeringstraject.Er wordt nog steeds gediscussieerd over de vraag wat wel en niet mogelijk
is in een cursus van 500 uur. Gaat de minister er nu wel of niet vanuit dat
het CITO 3-niveau kan worden gehaald en is daarover overeenstemming met de
VNG en de deskundigen in het veld? Het is in ieder geval van groot belang
dat mensen die het inburgeringstraject hebben beëindigd ook perspectief
hebben op een vervolgtraject. Is het inderdaad de bedoeling dat voorrang wordt
gegeven aan nieuwkomers met als gevolg dat onder andere het beleid ten aanzien
van de «oudkomers» in het gedrang komt?In de hoofdlijnennotitie staat dat het reguliere onderwijsaanbod niet
goed aansluit op de behoeften van Antilliaanse en Arubaanse jongeren. Leidt
dit gegeven tot actie en denkt de minister dat de arbeidsmarktgerichte
leerwegen in het kader van de ROC-vorming een goed resultaat zullen hebben?
Instellingen die zich thans bezighouden met ROC-vorming lijken zich meer bezig
te houden met de eigen belangen dan met de belangen van Antilliaanse en Arubaanse
jongeren van zestien-achttien jaar.De minister schrijft dat in de wet een stelsel van rechten en plichten
kán worden opgenomen. Is het niet de bedoeling dat er rechten en plichten
zúllen worden opgenomen? Het valt op dat er wat betreft de nieuwkomers
diverse soorten sancties worden genoemd, maar dat dit niet gebeurt voor nalatige
gemeenten. Stimulansen kunnen heel goed werken, maar soms zijn ook sancties
nodig! Het is inderdaad gewenst dat een landelijk uniform vrijstellingsbeleid
wordt gevoerd om rechtsongelijkheid te voorkomen. Als er een collectieve vrijstelling
wordt verleend, worden de vrouwen binnen de desbetreffende groep opnieuw op
achterstand gezet. Een dergelijk benadering zou bovendien een oneigenlijk
volumebeleid inhouden.In de praktijk op lokaal niveau lijkt de ABW te prevaleren boven het inburgeringstraject.
De vraag is of dit wel juist is. De ervaring leert namelijk dat het aanvaarden
van (tijdelijk) werk mensen snel doet afhaken. Als zij echter ontslag krijgen
of nemen, komen ze in de problemen en zijn ze moeilijk te motiveren om terug
te keren in het inburgeringstraject. Mevrouw Dankers vroeg zich af of niet
prioriteit dient te worden gegeven aan een gecomprimeerd en intensief inburgeringstraject.Ten slotte vroeg mevrouw Dankers aandacht voor de aansluiting op het reguliere
onderwijstraject of arbeidsmarkt. Welke concrete maatregelen staan de minister
wat dit betreft voor ogen? Helaas is er de laatste tijd veel bezuinigd op
de arbeidsvoorziening waardoor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
in een nog moeilijker positie terecht komen. Bovendien schakelen lokale overheden
zelf-organisaties te weinig in bij het vorm en inhoud geven aan het inburgeringstraject,
terwijl nazorg op de werkvloer veelal ontbreekt hetgeen een groot probleem
is voor vluchtelingen die oorlogstrauma's moeten verwerken. Te vaak wordt
nog over en zonder de nieuwkomers beslist over de vraag welk beleid er dient
te worden gevoerd. Het zal al met al nog de nodige energie kosten om te komen
tot een adequaat inburgeringssysteem.De heer Stellingwerf (RPF) meende dat er sprake is van een
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de inburgering van nieuwkomers. Nederland
dient gastvrij te zijn jegens hen die gegronde redenen hebben te vluchten.
Het inburgeringstraject dient een logisch onderdeel te zijn van het opvangbeleid
en van de nieuwkomers mag een actieve inzet bij dat traject worden verwacht.De minister neemt een tweeslachtige houding aan als het gaat om de doelgroepen.
In beginsel dient iedere nieuwkomer het inburgeringstraject te volgen, maar
voor personen uit EU-lidstaten en OESO-landen wordt een uitzondering gemaakt.
Maar vanwaar het onderscheid tussen een Griek of Portugees aan de ene kant
en een Turk aan de andere kant? Waarom hoeft een Japanner die in Nederland
komt wonen en werken zich niet maatschappelijk te oriënteren?Het kabinet overweegt verder de kansrijke asielzoekers een inburgeringsprogramma
aan te bieden. Hoe valt dit te combineren met de terechte opvatting van het
kabinet dat er geen verwachtingen mogen worden gewekt? Wat gebeurt er als
bijvoorbeeld blijkt dat de persoon in kwestie toch niet zo kansrijk is, maar
ondertussen wel een tijdlang een plaats in het inburgeringstraject heeft bezet?Terecht worden nieuwkomers niet alleen toegerust voor de arbeidsmarkt,
maar worden ze ook sociaal vaardig gemaakt. 55-plussers komen dus ook in aanmerking
voor het inburgeringstraject, maar zal niet naar leeftijd worden geselecteerd
als er wachtlijsten zijn? De minister schrijft terecht dat beheersing van de Nederlandse taal, inzicht
in de maatschappelijke en staatkundige verhoudingen en oriëntatie op
de arbeidsmarkt voorwaarden zijn voor inburgering. Maar er is natuurlijk meer
dan taal, kennis van de omgeving en werk. Kan de minister aangeven wat hij
precies verstaat onder maatschappelijke oriëntatie? Is er bijvoorbeeld
ruimte voor aandacht voor verschillen tussen de Nederlandse en buitenlandse
culturen? Cultuur is uiteraard meer dan taal en eetgewoonten. Nieuwkomers
zijn niet geholpen met alleen maar een vlak verhaal over de Nederlandse maatschappij;
er zal in ieder geval ook aandacht moeten worden besteed aan culturele en
levensbeschouwelijke waarden die aan de Nederlandse maatschappij ten grondslag
liggen. In dat kader is het van groot belang nieuwkomers te wijzen op de eigen
verantwoordelijkheid voor participatie in de samenleving en de mogelijkheden
om daaraan vorm te geven, bijvoorbeeld door middel van zelforganisatie. Zal
dit alles onderdeel uitmaken van het inburgeringstraject?Wat gebeurt er als een nieuwkomer de eindtoets niet met goed gevolg aflegt?
Verder vroeg de heer Stellingwerf of er gedifferentieerd kan worden naar de
mogelijkheden van de nieuwkomer. Denkt de minister dat de gemeenten voldoende
middelen hebben om iedere nieuwkomer een inburgeringsprogramma aan te bieden?De heer Apostolou (PvdA) betoogde dat de belangrijkste winst
van de hoofdlijnennotitie is dat een wettelijk kader wordt aangekondigd voor
het inburgeringstraject.Turkije is lid van de OESO en op grond daarvan hoeven in Nederland verblijvende
Turken kennelijk niet het inburgeringstraject te volgen. De heer Apostolou
plaatste echter grote vraagtekens bij het uitsluiten van zo'n grote groep,
ook al had hij begrip voor de door de minister aangevoerde bezwaren van (internationale)
juridische aard. Aan dat laatste moet dan ook veel aandacht worden besteed
bij de voorbereiding van het wetsontwerp. Worden overigens mensen die niet
tot de doelgroep behoren maar wel willen meedoen aan het inburgeringstraject
geweigerd? De heer Apostolou zou daar in beginsel geen voorstander van zijn,
vooral niet als tijdens het intake-gesprek blijkt dat de aanvrager goede redenen
heeft om het inburgeringstraject te volgen. Ingaande op de vraag hoe gestalte
kan worden gegeven aan de verplichting het inburgeringstraject te volgen,
meende hij dat kernpunt daarbij (ondertekening van) het inburgeringscontract
behoort te zijn.Het is van groot belang dat de tot de doelgroep behorende vrouwen worden
gestimuleerd om deel te nemen aan het inburgeringstraject. Het zou goed zijn
als de minister een aanbeveling van die strekking doet uitgaan naar de gemeenten.
Wat betreft de leeftijdsgrens verdient het aanbeveling een hardheidsclausule
in de wet op te nemen.De gemeenten worden geacht zorg te dragen voor de opvang van nieuwkomers,
maar niet duidelijk is of de rijksoverheid daarvoor voldoende middelen ter
beschikking zal stellen. Dit zal echter duidelijk moeten worden geregeld in
de wet.Welk eindniveau van de inburgeringscursus heeft de minister precies voor
ogen? De VNG signaleert het knelpunt dat het CITO 3-niveau een langere cursus
vergt dan 500 uur en dus ook meer kost. Zal in de wet het eindniveau of de
tijdsduur worden vastgelegd? De heer Apostolou zei de voorkeur te geven aan
het laatste om de differentiatiemogelijkheden te kunnen vergroten en de financiering
overzichtelijk te houden. Hoe oordeelt de minister hierover?Zal in de wet worden opgenomen dat de inburgeringstrajecten in gemeenten
worden voorzien van één gebundelde rijksfinanciering? In ieder
geval zal wettelijk moeten worden vastgelegd dat de onderwijsinspectie toezicht
houdt in het kader van de Wet op de volwasseneneducatie. Ook de heer Apostolou kon instemmen met een sanctie in de vorm van een
bestuursrechtelijke boete. Hij vroeg zich overigens af of de term «positieve
sanctie» geen contradictio in terminis is; het vrijgesteld worden van
een naturalisatietoets kan immers niet beschouwd worden als een straf. De
vraag naar het vervolgtraject is niet van belang ontbloot, maar het inburgeringstraject
heeft wel degelijk ook een waarde in zichzelf. Een cursus van 500 uur, waarin
nieuwkomers de elementaire beginselen van de Nederlandse taal en cultuur worden
bijgebracht, is niet bepaald vergeefse moeite. Het leek hem overigens goed
in de wet iets op te nemen over het vervolgtraject. Als het inburgeringstraject
is afgerond, zouden nieuwkomers ondersteuning moeten krijgen bij het volgen
van beroepsonderwijs of bij hun pogingen een plaats op de arbeidsmarkt te
bemachtigen. Natuurlijk hebben zij een eigen verantwoordelijkheid in dezen,
maar gezien hun onbekendheid met de Nederlandse samenleving verdienen zij
enige steun. In de wet zou daartoe een artikel moeten worden opgenomen waarin
staat dat gemeenten in samenwerking met onderwijsinstellingen en arbeidsvoorziening
een vervolgtraject aanbieden. Dat is natuurlijk niet hetzelfde als een garantie
op werk.De heer Apostolou plaatste ten slotte een kanttekening bij het geven van
stimulansen («positieve sancties») in de materiële sfeer
(cadeaubonnen en dergelijke). Hij vroeg zich af of de volwassenen waarom het
hier gaat op deze manier moeten worden gestimuleerd. Het antwoord van de ministerDe minister merkte op voorstander te zijn van een wettelijk
kader voor het inburgeringstraject, maar voegde hieraan toe dat het niet zo
eenvoudig zal zijn een sluitende en eenduidige wettekst te formuleren. De
wet zal overigens niet specifiek betrekking hebben op nieuwkomers die niet
onder de ABW vallen, maar op al degenen die om bepaalde redenen daarvoor in
aanmerking komen. Hopelijk zal het wetsontwerp nog voor de zomer naar de Raad
van State kunnen worden gestuurd.Het is inderdaad van belang dat in de gemeenten een uniform selectiebeleid
wordt gevoerd, maar dat kan alleen als de begrippen «sociale, educatieve
en professionele redzaamheid» volstrekt eenduidig in de wet kunnen worden
geformuleerd. De kans is echter groot dat dit niet zal lukken gezien de diversiteit
van de Nederlandse samenleving en de achtergronden van de nieuwkomers. Veel
gevallen zullen specifieke kenmerken vertonen die ook een rol kunnen spelen
in het intake-gesprek. Het is al met al onvermijdelijk dat er in sommige opzichten
verschillen optreden tussen gemeenten, maar de minister zei begrip te hebben
voor het pleidooi voor een zoveel mogelijk uniforme benadering. Dat is immers
in de eerste plaats in het belang van de nieuwkomers zelf. Overigens gaat
er vanuit het toezicht door de onderwijsinspectie ook al een bepaalde uniformerende
werking uit en is in Nederland al de nodige ervaring opgedaan met de startvoorwaarden
voor het bereiken van het CITO 2- of CITO 3-niveau. Maar het is niet wel doenlijk
in de wet selectiecriteria op te nemen die voor één uitleg vatbaar
zijn.Uiteraard hebben nieuwkomers een eigen verantwoordelijkheid tijdens en
na het inburgeringstraject; ze worden geacht inzet te tonen en ook met goed
gevolg de eindtoets af te leggen. Ten aanzien van nieuwkomers die niet willen
of niet kunnen, zal een specifieke benadering moeten worden gevolgd door de
trajectbegeleider. Het leek de minister niet onverstandig van de deelnemers
een (realistische) eigen bijdrage te vragen, maar wel vroeg hij zich af of
hierover iets in de wet moet worden opgenomen. De minister zegde toe bij de
VNG te zullen navragen of er gemeenten zijn die een eigen bijdrage vragen.
Het verhalen van (een deel van) de kosten op degenen die het traject niet
met goed gevolg afleggen, moet niet bij voorbaat worden uitgesloten, maar
hij wees erop dat het veelal gaat om mensen die toch al niet veel geld hebben
en ook op andere terreinen in een achterstandssituatie verkeren,
bijvoorbeeld omdat ze analfabeet zijn. Niemand in Nederland heeft na het afronden
van een opleiding de garantie dat hij of zij een baan krijgt. Wat dit betreft
mogen de nieuwkomers niet in een aparte situatie worden geplaatst. De rijksoverheid
voert een algemeen werkgelegenheidsbeleid met speciale aandacht voor de diverse
achterstandsgroepen. Het volgen van het inburgeringstraject heeft inderdaad
een waarde in zichzelf.Het kabinet stelt een outputfinanciering aan gemeenten voor. Nagegaan
wordt of het mogelijk is te komen tot één financieringsstroom,
maar men moet zich realiseren dat de thans geldende regelingen van VWS en
OCW hun eigen systeemkenmerken hebben. In de wet zal uiteraard ook aandacht
worden besteed aan de financieringssystematiek.Voor naturalisatie gelden een aantal algemene criteria waaraan zal worden
vastgehouden.De minister deelde vervolgens mee dat er landelijk gezien geen sprake
is van verdringingsproblemen. Afgesproken is dat in de loop van dit jaar de
stand van zaken opnieuw in kaart zal worden gebracht. De minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen heeft middelen ter beschikking gesteld om dat soort
problemen te voorkomen. In 1996 zijn er middelen beschikbaar voor inburgering
van zo'n 19 000 nieuwkomers en het is nadrukkelijk de bedoeling dat zij
allen het inburgeringstraject zullen kunnen volgen. Er is natuurlijk niets
op tegen met de VNG in overleg te treden over de vraag welk beleid wenselijk
is ten aanzien van «oudkomers» en nieuwkomers uit bijvoorbeeld
Europese landen die niet direct in een achterstandssituatie verkeren. In de
wettekst zal uiteraard een sluitende en eenduidige definitie van de doelgroep
moeten worden opgenomen, maar dat betekent niet dat er een rigide beleid zal
worden gevoerd. Als op iemand het criterium «tijdelijk verblijfsdoel»
van toepassing is, hoeft hij niet het inburgeringstraject te volgen. Dat is
een in OESO-verband algemeen gehanteerd criterium, maar dat betekent niet
dat elke «OESO-onderdaan» niet onder de wet zal vallen. Uiteraard
is er daarnaast ook nog het achterstandscriterium, dat individueel zal worden
toegepast. Het inburgeringstraject heeft geen betrekking op vluchtelingen
die nog bezig zijn een status te verkrijgen. Activiteiten in de centrale opvang
op het gebied van taal en cultuur hebben op zich niets van doen met het inburgeringstraject.
Het centrale criterium is «definitief verblijf» en het gaat te
ver om vooruitlopend op de discussie over de positie van VVTV'ers nu al te
bepalen dat de wet op de inburgering ook op hen betrekking zal hebben.De heer Dittrich (D66) wees de minister erop dat in de ministeriële
brochure aan de gemeenten staat dat ook VVTV'ers in aanmerking komen voor
het inburgeringstraject. Het leek hem dat VVTV'ers niet vijf jaar lang in
onzekerheid mogen verkeren en dat hun de gelegenheid moet worden geboden het
inburgeringstraject te doorlopen.De heer Kamp (VVD) sloot zich daarbij aan.De minister betoogde dat een onderscheid moet worden gemaakt
tussen inburgeringstraject en -contract. Mensen die niet in aanmerking komen
voor een inburgeringscontract kunnen nog wel in een inburgeringstraject terecht
komen. Over de positie van de VVTV'ers zal overigens naar aanleiding van enkele
uitspraken van de Kamer nog nader worden gesproken.Het leek de minister niet nodig om voor wat betreft de leeftijdsgrens
aan de bovenkant een hardheidsclausule op te nemen. Voor ouderen geldt het
arbeidsmarktaspect wellicht wat minder, maar het criterium van sociale redzaamheid
kan zeer dringend zijn. Ook als er sprake is van een wachtlijst, zal er van
geval tot geval moeten worden beoordeeld. De minister zei geen antwoord te kunnen geven op de vraag of er bij elke
voorziening waar een inburgeringstraject kan worden gevolgd voldoende kinderopvang
is, maar was zich ervan bewust dat mogelijkheden tot kinderopvang een vereiste
zijn om de doelgroep vrouwen te kunnen bereiken. Overigens is het de gemeente
die zorgdraagt voor kinderopvang.Wat betreft de mogelijkheden tot bezwaar, beroep en klachten dient zo
nauw mogelijk te worden aangesloten bij de Algemene wet bestuursrecht. Als
een nieuwkomer vindt dat hij onrechtvaardig wordt behandeld, zal hij uiteraard
ergens terecht moeten kunnen met zijn klachten. Het leek de minister niet
dat hier een rol is weggelegd voor de gemeentelijke ombudsman, omdat deze
functionaris in de eerste plaats een vangnetfunctie dient te hebben en niet
een integraal onderdeel moet zijn van de klachtenprocedure.De evaluatie zal zich richten op het bereik van het inburgeringstraject,
de organisatie en inhoud van de programma's en de resultaten ervan. Er zal
daartoe contact worden opgenomen met migrantenorganisaties waarvan mag worden
verwacht dat ze daar zicht op hebben.Het departement van OCW heeft opdracht gegeven aan Teleac om een programma
Nederlandse taalles op televisie te ontwikkelen dat aansluit op de reguliere
educatieve trajecten en ontwikkelingen op het terrein van het onderwijs in
de tweede taal, bijvoorbeeld het Nederlands op de werkvloer. Naar verwachting
zal binnen een jaar met het televisieprogramma kunnen worden gestart.De praktijk leert dat het zeer wel mogelijk is om in een cursus van 500
uur het CITO 3-niveau te halen. Uiteraard is het niveau van de nieuwkomer
op het moment van binnenkomst hierbij van doorslaggevende betekenis. In de
praktijk blijkt echter ook dat voor sommigen het CITO 2-niveau niet haalbaar
is. In overleg met de VNG is voor elke nieuwkomer die het inburgeringstraject
volgt een bedrag van f 10 450 vastgesteld.In het kader van de task force wordt speciale aandacht besteed aan Arubaanse
en Antilliaanse jongeren. Er mag niet te lang worden gewacht met nadere maatregelen
omdat de problemen er alleen maar groter op worden.Het is wel degelijk de bedoeling in de wet op de inburgering een stelsel
van rechten en plichten op te nemen.Als een gemeente ondanks alle wettelijke voorschriften en aanbevelingen
onwillig blijft, komt de ministeriële aanwijzingsbevoegdheid in zicht.
Het heeft al te lang geduurd voordat nieuwkomers de overtuiging kregen dat
inburgering nuttig is en daarom is er weinig op tegen om enkele materiële
prikkels te geven. Voor sommigen is de drempel kennelijk nog steeds hoog.
Er zijn maar weinig mensen die volstrekt ongevoelig zijn voor dergelijke prikkels
en het leek de minister dat het in de eerste plaats de gemeenten zijn die
op dit punt initiatieven zouden kunnen ontplooien.Maatschappelijke oriëntatie draagt een vrij globaal karakter en heeft
van doen met zaken als openbaar bestuur, gezondheidszorg enz. Het is gezien
de beperkte cursusduur en ook gezien het feit dat nieuwkomers uit zeer diverse
landen komen de vraag of het verstandig is veel aandacht te besteden aan culturele
verschillen. Buiten het inburgeringstraject om zijn daartoe betere mogelijkheden.Ingaande op de vraag hoe om te gaan met nieuwkomers die moeilijk te bereiken
zijn (bijvoorbeeld vrouwen zonder een uitkering) merkte de minister op veel
waarde te hechten aan het werk van trajectbegeleiders. Op dit punt zijn al
goede ervaringen opgedaan in enkele gemeenten.De vraag of in de wet op de inburgering iets moet worden opgenomen over
het vervolgtraject is moeilijk te beantwoorden. Veel van dat vervolgtraject
heeft immers al een plaats gevonden in andere wetten op bijvoorbeeld het terrein
van de volwasseneneducatie en arbeidsbemiddeling. Wel zou kunnen worden verwezen
naar die andere wetten. Tweede termijnMevrouw Dankers (CDA) zei het geheel met de minister eens te
zijn dat de gemeenten wat betreft de inburgering het voortouw moeten hebben
en houden. Hopelijk zal het wetsvoorstel op niet al te lange termijn door
de Kamer kunnen worden besproken. Zij kon wat betreft het doelgroepenbeleid
nu al meedelen grote problemen te hebben met het opstellen van nationaliteitenlijsten.
Zal het instrument van de «terugkeerdagen» worden gehanteerd om
de ervaringen van participanten te betrekken bij de evaluatie?De minister antwoordde dat hij in de eerste plaats in overleg
treedt met de landelijke (migranten)organisaties, maar dat er wat betreft
de evaluatie uiteraard contact zal worden opgenomen met de gemeenten. De gemeenten
zullen vanzelfsprekend ook te rade gaan bij de plaatselijke organisaties die
op enigerlei wijze van doen hebben met het inburgeringstraject. De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA),
Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD),
Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF) en Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen (CDA), Van der Stoel
(VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks),
Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie 55+) en Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24401-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl