Wijziging van de Gemeentewet in verband met de invoering van een bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften bepaald bij gemeentelijke verordening betreffende overlast in de openbare ruimte (Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte); Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20072008-30101, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

13-11-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30101 nr. C

12-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30101, nr. C b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30101Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 101Wijziging van de Gemeentewet in verband met de invoering van een bestuurlijke
boete voor overtreding van een aantal voorschriften bepaald bij gemeentelijke
verordening betreffende overlast in de openbare ruimte (Wet bestuurlijke boete
overlast in de openbare ruimte)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 12 november 2007Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het voorlopig verslag
van de vaste commissie voor Justitie en de vaste commissie voor Binnenlandse
Zaken en de Hoge Colleges van Staat met betrekking tot het onderhavige wetsvoorstel.
Graag beantwoorden wij in deze memorie van antwoord de in het voorlopig verslag
gestelde vragen en reageren wij inhoudelijk op de gemaakte opmerkingen. Daarbij
zullen wij zoveel mogelijk de in het verslag gehanteerde volgorde aanhouden.De leden van de fractie van het CDA wijzen
op de spanning tussen enerzijds het grote belang van een effectieve handhaving
van decentrale normstelling en anderzijds het belang van een transparant en
eenduidig handhavingssysteem, vanouds liggend in het strafrecht. Zij menen
dat de keuze voor een andere handhavingsmethode dan het strafrecht alleen
dan gerechtvaardigd is indien die andere wijze van handhaving een zelfstandige
betekenis bezit. Dat laatste is, zo menen zij, verdedigbaar in verband met
de materie waarop dit wetsvoorstel ziet. Wat voor deze leden wezenlijk blijft,
is het vooruitzicht dat op afzienbare termijn de effecten van de proliferatie
van handhavingssystemen worden geëvalueerd en dat wordt bekeken in hoeverre
gerechtvaardigde belangen van gemeenten op termijn nog steeds een eigen rechtshandhavingsmodaliteit
vergen.De regering is verheugd te mogen constateren dat de leden van de CDA-fractie
met de regering van mening zijn dat de introductie van bestuurlijke boetes
voor (strafbare) gedragingen die kunnen leiden tot overlast in de openbare
ruimte, zeer wel verdedigbaar is met inachtneming van de voorwaarden die daaraan
in het wetsvoorstel worden gesteld, en met behoud van de keuzevrijheid voor
gemeenten om al dan niet tot invoering van bestuurlijke boetes over te gaan.
Het spreekt voor zich dat de door deze leden genoemde aandachtspunten bij
de evaluatie van de onderhavige wetsvoorstellen over drie respectievelijk
zes jaar uitgebreid aan de orde zullen komen, waarbij ook de resultaten van
de evaluatie van de Wet OM-afdoening zullen worden betrokken.De leden van de CDA-fractie vragen wat de actuele stand van zaken is in
de discussie over de versleuteling van financiën waar het de kosten voor
handhaving als bedoeld in dit wetsvoorstel betreft.Gemeentebesturen behouden de ontvangsten voortvloeiend uit het opleggen
van een bestuurlijke boete op het terrein van overlast in de openbare
ruimte. De gemeenten zullen vanzelfsprekend ook worden geconfronteerd met
de daaraan verbonden handhavingskosten. Bij het Rijk zullen tegenovergestelde
effecten optreden: lagere ontvangsten, maar ook lagere handhavingskosten.
Omdat het aan de gemeenten is gelaten om de bestuurlijke boete wel of niet
in te voeren, is thans niet exact aan te geven welke de per saldo financiële
gevolgen zullen zijn.Deze leden vragen of de raad zijn bevoegdheid om bij verordening te bepalen
dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd, kan overdragen aan het college,
respectievelijk aan deelraden.Krachtens artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet kan de raad bevoegdheden
overdragen aan het college of een deelraad, tenzij de aard van de bevoegdheid
zich daartegen verzet. De raad kan aan het college niet overdragen de bevoegdheid
tot het stellen van straf op overtreding van de gemeentelijke verordeningen
(artikel 156, tweede lid, aanhef en onder e, van de Gemeentewet). Hoewel laatstgenoemde
bepaling primair ziet op het strafbaar stellen van overtreding van gemeentelijke
verordeningen als bedoeld in artikel 154 van de Gemeentewet, moet daaruit
naar de mening van de regering worden afgeleid dat de aard van de bevoegdheid
om bij verordening te bepalen dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd –
welke bevoegdheid in het verlengde ligt van de bevoegdheid om overtreding
van verordeningen strafbaar te stellen – zich ertegen verzet dat deze
wordt overgedragen aan het college. De raad kan – in theorie –
deze bevoegdheid wel aan deelraden overdragen, omdat artikel 156, tweede lid,
aanhef en onder e, en derde lid, van de Gemeentewet niet van toepassing is
op de overdracht van bevoegdheden aan een deelraad (artikel 156, vijfde lid,
van de Gemeentewet). In de praktijk komt het evenwel niet voor dat de raad
deze bevoegdheid aan deelraden heeft overgedragen.De leden van de CDA-fractie vragen verder of het college respectievelijk
de burgemeester verantwoording schuldig is aan de raad voor een concreet opgelegde
bestuurlijke boete.Het college is aan de raad verantwoording schuldig over het door het college
gevoerde bestuur. Hetzelfde geldt voor de burgemeester met betrekking tot
het door hem gevoerde bestuur. Onder bestuur moet mede worden begrepen de
uitoefening van bestuursbevoegdheden in individuele gevallen. Het college
en de burgemeester dienen derhalve desgevraagd ook voor een concreet opgelegde
bestuurlijke boete aan de raad verantwoording af te leggen. Overigens valt
het te verwachten dat de raad slechts in zeer uitzonderlijke gevallen het
college dan wel de burgemeester ter verantwoording zal roepen over een individuele
boetebeschikking. Het ligt eerder in de rede dat het college en de burgemeester
aan de raad verantwoording afleggen over het boete- en handhavingsbeleid.In het wetsvoorstel wordt het mogelijk gemaakt dat de raad aan voorschriften
uit zijn verordeningen betreffende gedragingen die kunnen leiden tot overlast
in de openbare ruimte, bestuurlijke boetes verbindt. De leden van de CDA-fractie
vragen of zij het goed begrijpen dat hier niet het beginsel «rubrica
est lex» geldt en dat met andere woorden die voorschriften ook buiten
de Algemene Plaatselijke Verordening kunnen staan.De gemeenteraad maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente
nodig oordeelt. De wet spreekt zich niet uit over het aantal verordeningen
en de naamgeving van die verordeningen. De raad is daarin vrij. In de praktijk
hebben alle gemeenten in ieder geval een Algemene Plaatselijke Verordening
(APV) waarin ook de gemeentelijke voorschriften in het kader van openbare
orde en overlast zijn opgenomen. Het komt echter voor dat ook in andere verordeningen
dan de APV voorschriften worden opgenomen betreffende gedragingen die kunnen
leiden tot overlast in de openbare ruimte. In de praktijk worden bijvoorbeeld
in de Afvalstoffenverordening – naast de voorschriften die voortvloeien
uit de Wet milieubeheer – ook voorschriften opgenomen op grond van de autonome regelgevende bevoegdheid van de raad (artikel 149 van de Gemeentewet).
Laatstbedoelde voorschriften vallen dan, voor zover overtreding daarvan strafbaar
is gesteld, onder artikel 154b, eerste lid, onderdeel a, van de Gemeentewet.De leden van de CDA-fractie vragen of het ook zo kan zijn dat bestuurlijke
boetes worden voorzien voor gedragingen die niet in de publieke ruimte plaatsvinden,
maar die daarop wel een uitstraling bezitten, en verzoeken de regering of
zij daarvan enkele voorbeelden kan noemen.Het kan inderdaad zo zijn dat bestuurlijke boetes worden voorzien voor
bedoelde gedragingen. De systematiek van de wet is dat een bestuurlijke boete
kan worden gesteld op gedragingen die kunnen leiden tot overlast in de openbare
ruimte en die strafbaar zijn gesteld krachtens artikel 154 van de Gemeentewet.
Het effect dat de gedragingen hebben in de openbare ruimte is dus doorslaggevend.
Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan geluidsoverlast vanuit een café
of een woning. Voor de betekenis van het begrip «openbare ruimte»
kan worden aangesloten bij de Model-APV. Het omvat in ieder geval de in de
Model-APV gedefinieerde begrippen «weg» en «openbaar water».
Voor alle duidelijkheid zij opgemerkt dat hieronder ook worden begrepen terrassen
die gelegen zijn op de weg (vergelijk bijvoorbeeld artikel 4.8.1 Model-APV
inzake hinderlijk drankgebruik).De leden van de CDA-fractie vragen of het niet beter ware geweest te vergen
dat de algemene maatregel van bestuur waarin de negatieve lijst wordt neergelegd,
door een wet in formele zin achteraf moet worden bevestigd.De regering ziet niet in waarom het beter zou zijn voor te schrijven dat
de negatieve lijst achteraf door een wet in formele zin wordt bevestigd. Dat
zou alleen maar – ten onrechte – de indruk kunnen wekken dat het
vaststellen van de negatieve lijst zich niet goed leent voor delegatie aan
de regering. De betrokkenheid van het parlement bij de totstandkoming van
deze algemene maatregel van bestuur is in het wetsvoorstel gewaarborgd door
een voorhangbepaling. Daarmee hebben beide Kamers der Staten-Generaal de mogelijkheid
om vooraf invloed uit te oefenen op de inhoud van de negatieve lijst.Deze leden vragen of degene die wordt verhoord met het oog op het opleggen
van een bestuurlijke boete, verplicht is te antwoorden op vragen met betrekking
tot medeplegers.Degene die wordt verhoord met het oog op het opleggen van een bestuurlijke
boete, is niet verplicht ten behoeve daarvan verklaringen omtrent de overtreding
af te leggen. Het begrip «verklaringen omtrent de overtreding»
moet ruim worden uitgelegd. Daaronder valt in ieder geval ook informatie over
eventuele medeplegers. Betrokkene kan zich derhalve beroepen op zijn zwijgrecht.Deze leden vragen voorts of, indien tegen een bestuurlijke boete bezwaar
wordt gemaakt, door het betrokken bestuursorgaan ook aan de doelmatigheid
van het besluit wordt getoetst.In de bezwaarprocedure vindt op grondslag van het bezwaar een (integrale)
heroverweging van het bestreden besluit plaats. Daarbij wordt zowel de rechtmatigheid
als de doelmatigheid betrokken. De regering tekent daarbij aan dat bij het
opleggen van een punitieve sanctie, en zeker waar het gaat om het opleggen
van een bestuurlijke boete voor een relatief licht vergrijp zoals geregeld
in het onderhavige wetsvoorstel, overwegingen van doelmatigheid over het algemeen
geen grote rol zullen spelen.De leden van de CDA-fractie vragen of het naar de opvatting van de regering
in de Nederlandse verhoudingen gerechtvaardigd is dat de wetgever die in medebewind
de uitvoering van een wet (in medebewind) opdraagt aan gemeentebesturen, deze
laatste ook kan voorschrijven of zij bestuurlijke boetes moeten «inzetten»
bij de handhaving daarvan en daarvoor de voorwaarden moeten scheppen.De regering neemt aan dat deze leden hiermee doelen op de Afvalstoffenverordening. Er is echter geen sprake van dat gemeenten worden verplicht
de Afvalstoffenverordening door middel van bestuurlijke boetes te handhaven.
De wet creëert slechts de mogelijkheid voor gemeenten om te kiezen voor
handhaving door middel van bestuurlijke boetes. Het staat gemeenten vrij om
van die mogelijkheid, onder de voorwaarden die de wet daaraan stelt, gebruik
te maken.Zij vragen voorts of een rechtspersoonlijkheid bezittende gemeenschappelijke
regeling – bijvoorbeeld een regeling die een recreatiegebied «bestuurt» –
ook het instrument van de bestuurlijke boete kan verwerven.Het is mogelijk verordenende bevoegdheid over te dragen aan een rechtspersoonlijkheid
bezittende gemeenschappelijke regeling (openbaar lichaam). Het kan voorkomen
dat aan een dergelijk openbaar lichaam in verband met bepaalde taken ook een
bevoegdheid is gegeven straf te stellen op overtreding van verordeningen die
het openbaar lichaam heeft vastgesteld. In dat geval kan het openbaar lichaam
ook de bevoegdheid krijgen om te bepalen dat een bestuurlijke boete kan worden
opgelegd voor de desbetreffende (strafbare) feiten, voor zover het gaat om
overtreding van voorschriften als bedoeld in artikel 154b, eerste lid, van
de Gemeentewet.Ten slotte vragen de leden van de CDA-fractie in hoeverre de bevoegdheid
een bestuurlijke boete op te leggen, kan worden gemandateerd aan lieden als
bedoeld in artikel 10:4, eerste lid, Awb.Er moet onderscheid worden gemaakt tussen de bevoegdheid tot het opleggen
van een bestuurlijke boete en de bevoegdheid tot het uitreiken van een aankondiging
van de beschikking waarin de bestuurlijke boete wordt opgelegd. Het college
en de burgemeester zijn bevoegd tot het opleggen van een bestuurlijke boete.
Zij kunnen deze bevoegdheid mandateren, ook aan personen die niet onder hun
verantwoordelijkheid werkzaam zijn (artikel 10:4 Awb). In dat laatste geval
behoeft de mandaatverlening overigens wel de instemming van de gemandateerde
en in het voorkomende geval van degene onder wiens verantwoordelijkheid hij
werkt. Tot het uitreiken van een aankondiging (géén besluit
in de zin van de Awb) kunnen uitsluitend worden gemachtigd ondergeschikten
die tevens buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) zijn.De leden van de fractie van de PvdA vragen,
naar aanleiding van zowel het onderhavige wetsvoorstel als het wetsvoorstel
bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen (30 098),
naar de strategie die de wetgever aanhoudt bij de invoering van nieuwe mogelijkheden
om gemeenten bestuurlijke boetes te laten opleggen en de inkomsten daarvan
aan te wenden.Deze leden plaatsen de beide wetsvoorstellen in een langere voorgeschiedenis
die begint bij de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Wahv) begin jaren negentig van de vorige eeuw. Sindsdien zijn in een reeks
van wetten de strafrechtelijke sancties vervangen door of aangevuld met de
bevoegdheid van bestuursorganen om bestuurlijke boetes op te leggen. Dit is
deels te verklaren vanuit de wens om te komen tot een eenvoudige en gemakkelijke
afdoening van strafbare feiten die eenvoudig zijn vast te stellen. Er zijn
op dit ogenblik ongeveer zestig wetten die een regeling van de bestuurlijke
boete bevatten. Het is mede om die reden dat het thans bij de Eerste Kamer
in behandeling zijnde wetsvoorstel voor de Vierde tranche van de Algemene
wet bestuursrecht (Kamerstukken I 2006/07, 29 702, A) een algemene regeling
voor de bestuurlijke boete en de inning van bestuursrechtelijke geldschulden
bevat. Deze regeling is voornamelijk harmoniserend van aard. Veel bepalingen
in deze bijzondere wetten – zo ook in de onderhavige wetsvoorstellen –
kunnen en zullen worden geschrapt als de Vierde tranche Awb tot wet wordt
verheven en in werking treedt. Daartoe is reeds een wetsvoorstel tot aanpassing
van de wetgeving aan de Vierde tranche Awb bij de Tweede Kamer ingediend (31 124).
Zoals in de memorie van toelichting bij de Vierde tranche Awb
is vermeld, was het nodig om eerst ervaring met een aantal boeteregelingen
op te doen alvorens te kunnen komen tot een algemene regeling. Zo bezien is
het «vooruitlopen op» de Vierde tranche Awb, ook van de onderhavige
wetsvoorstellen, logisch te verklaren. Dit neemt uiteraard niet weg dat de
Vierde tranche Awb een belangrijke vereenvoudiging van de bestuurlijkeboetewetgeving
zal betekenen, waardoor naar wij hopen ook het beeld van de wildgroei aan
bestuurlijkeboetesystemen, waarover deze leden spreken, genuanceerd kan worden.
Daarbij tekenen wij overigens aan dat de Wahv buiten de aanpassing in het
kader van de Vierde tranche Awb zal blijven, aanzien het de bedoeling is dat
deze op termijn in de OM-afdoening zal worden geïntegreerd (Kamerstukken
2005/06, 29 849, E, blz. 3).Door de opkomst van de bestuurlijke boete ontstond behoefte aan criteria
die kunnen worden gehanteerd bij de keuze tussen bestuursrechtelijke handhaving
en strafrechtelijke handhaving, of een combinatie van beide. Deze criteria
zijn, in aansluiting op het advies van de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten
van 1994 («Handhaving door bestuurlijke boeten»), gaandeweg ontwikkeld
en in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel voor de Vierde tranche
Awb neergelegd (Kamerstukken II 2003/04, 29 702, nr. 3, blz. 118–119).
Bij het opstellen van beide wetsvoorstellen is met deze inmiddels ontwikkelde
criteria rekening gehouden. Wij verwijzen daarvoor naar het algemeen deel
van de memorie van toelichting (zie voor wetsvoorstel 30 101 onder 4
en 5a en voor wetsvoorstel 30 098 onder 1b).Met de Wet OM-afdoening, die naar verwachting uiterlijk eind 2007 gefaseerd
in werking treedt, komen in het strafrecht nieuwe afdoeningsmogelijkheden
beschikbaar. Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de minister van Justitie
daarom, in een notitie van 8 november 2005 (hierna te noemen: notitie
sanctiestelsels), nieuwe criteria («indicatoren») aangereikt die
richting kunnen geven aan de keuze tussen de verschillende sanctiestelsels
en de verschillende afdoeningsmodaliteiten daarbinnen (Kamerstukken II 2005/06,
29 849, nr. 30). Daarbij is ook rekening gehouden met de Wet OM-afdoening.
Deze nieuwe wet onderscheidt drie typen van buitengerechtelijke afdoening
in het strafrecht: de door de officier van justitie uit te vaardigen strafbeschikking
(«OM-strafbeschikking») (artikel 257a Sv), de door de politie
of boa’s uit te vaardigen strafbeschikking («politiestrafbeschikking»)
(artikel 257b Sv) en de bestuurlijke strafbeschikking (artikel 257ba Sv).
Daarnaast voorziet de Wet OM-afdoening erin nog een bijzondere variant van
de bestuurlijke strafbeschikking toe te voegen aan de Algemene wet inzake
rijksbelastingen. Zoals aangekondigd in de notitie sanctiestelsels, wordt
thans in samenwerking met de andere ministeries in nadere operationalisering
van de criteria voorzien.Bij beide thans aan de orde zijnde wetsvoorstellen speelt de wens het
bestuur de mogelijkheid te geven de handhaving van het gemeentelijke beleid
op de door de wetsvoorstellen bestreken terreinen (de bestrijding van overlast
in de openbare ruimte, respectievelijk de regulering van het gebruik van de
openbare ruimte door middel van parkeerregels) in eigen hand te nemen. Door
gemeenten de mogelijkheid te bieden om bij verordening de bevoegdheid te scheppen
zelf een bestuurlijke boete op te leggen voor overtredingen van de ter uitvoering
van dit beleid vastgestelde gemeentelijke voorschriften, wordt de integraliteit
van de verantwoordelijkheid van het bestuur benadrukt: vaststelling, uitvoering
en handhaving komen in één hand. Tevens wordt op deze manier
de strafrechtsketen, meer in het bijzonder de politie, ontlast door taken
bij de politie weg te nemen waar de politie op dit moment niet goed of slechts
in geringere mate aan toekomt. Die taak wordt overgenomen door toezichthouders
van de gemeenten. Naar onze mening is de keuze voor het mogelijk maken van
de bestuurlijke boete in overeenstemming met zowel de criteria van de Vierde
tranche Awb als de criteria van de notitie sanctiestelsels. In dit opzicht
kunnen wij de opvatting van de leden van de PvdA-fractie als zou
met deze wetsvoorstellen de strategie van de wetgever bij de keuze tussen
bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving worden doorkruist, niet
onderschrijven.De leden van de PvdA-fractie constateren dat de onderhavige wetsvoorstellen
geen aansluiting zoeken bij de Wet OM-afdoening. Zij vragen waarom voor de «kleine
vergrijpen» waar het bij de onderhavige wetsvoorstellen om gaat, niet
is gekozen voor deze als het ware speciaal daarvoor ontworpen modaliteit.De voorbereiding van beide wetsvoorstellen inzake bestuurlijke boete en
de voorbereiding van het aan de Wet OM-afdoening ten grondslag liggende wetsvoorstel
zijn in de tijd grotendeels gelijk op gelopen. De kern van het wetsvoorstel
OM-afdoening was oorspronkelijk het mogelijk te maken bepaalde strafbare feiten
af te doen door middel van een OM-strafbeschikking, een politiestrafbeschikking
of een bestuurlijke strafbeschikking op enkele specifieke terreinen, zoals
die van de Wet op de economische delicten en de Waterschapswet. Pas tijdens
de behandeling in de Tweede Kamer van het aan de Wet OM-afdoening ten grondslag
liggende wetsvoorstel zijn de wettelijke grondslagen voor een bestuurlijke
strafbeschikking op de twee genoemde specifieke terreinen vervangen door een
algemene grondslag in het Wetboek van Strafvordering, door aanvaarding van
het amendement-Van Haersma Buma (Kamerstukken II 2004/05, 29 849, nr. 18).
Dit amendement had mede tot doel gemeenten die de bestuurlijke boete niet
invoeren, bijvoorbeeld omdat zij niet de stelselmatige verantwoordelijkheid
voor de handhaving op het desbetreffende terrein willen overnemen, de mogelijkheid
te bieden om via de bestuurlijke strafbeschikking de lokale handhaving van
overlast in de openbare ruimte te versterken. Wij tekenen hierbij nog aan
dat ten tijde van aanvaarding van het hiervoor genoemde amendement het wetsvoorstel
bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen (30 098)
nog geen keuzemogelijkheid voor gemeenten bevatte en derhalve gemeenten verplichtte
de bestuurlijke boete in te voeren op het gebied van fout parkeren en andere
lichte verkeersovertredingen. Inmiddels bevat wetsvoorstel 30 098 óók
een keuzemogelijkheid voor gemeenten als gevolg van aanvaarding van het amendement-Van
Haersma Buma (Kamerstukken II 2005/06, 30 098, nr. 13).Bij de mogelijkheid van de bestuurlijke strafbeschikking moet overigens
rekening worden gehouden met het gegeven dat de Wet OM-afdoening gefaseerd
in werking zal treden. Zoals geschetst in de brief van de Minister van Justitie
van 12 december 2006 (Kamerstukken II 2006/07, 30 800 VI en 29 271,
nr. 29) zal eind 2007 worden begonnen om enkele typen strafzaken met
een OM-strafbeschikking af te doen en zal daarna, in 2008, een start worden
gemaakt de invoering van de politiestrafbeschikking (ter vervanging van de
in het Transactiebesluit 1994 voorziene transactie door opsporingsambtenaren).
Om dit te bewerkstelligen is het Besluit OM-afdoening tot stand gebracht,
waarin de regeling van de politietransactie uit het Transactiebesluit 1994
technisch is omgezet in een regeling voor de politiestrafbeschikking. Het
ligt in het voornemen het Besluit OM-afdoening daarna aan te vullen met een
regeling van de bestuurlijke strafbeschikking. De mogelijkheid van de bestuurlijke
strafbeschikking zal daardoor pas enige tijd na de inwerkingtreding van de
Wet OM-afdoening beschikbaar komen. De eerste fase van de implementatie van
de bestuurlijke strafbeschikking voorziet er onder andere in om de bestuurlijke
strafbeschikking mogelijk te maken voor dezelfde feiten die vallen onder het
wetsvoorstel bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (30 101).
Daarmee wordt het voornemen in het coalitieakkoord van het kabinet (Kamerstukken
II 2006/07, 30 891, nr. 4, blz. 27) dat ten behoeve van de
veiligheid gemeentelijke toezichthouders de bevoegdheid krijgen om boetes
wegens overlast in de openbare ruimte uit te delen, op twee manieren ingevuld.Voor de feiten die vallen onder het wetsvoorstel bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen (30 098) blijft
voorlopig de Wahv-beschikking gehandhaafd. In zijn algemeenheid geldt dat
de Wahv voor de handhaving van onder die wet vallende feiten enkele wettelijke
voorzieningen kent die in het strafrecht niet of niet op die wijze zijn voorzien,
en dús ook niet bij de bestuurlijke strafbeschikking kunnen worden
ingezet, nu de bestuurlijke strafbeschikking onderdeel vormt van het strafrecht.
Daarbij is te denken aan verschillen in bijvoorbeeld de reikwijdte van de
kentekenaansprakelijkheid (die in de Wahv ruimer is dan in het strafrecht),
in de voorwaarden waaronder tegen de beschikking rechtsmiddelen kunnen worden
aangewend, in de wijze waarop het bezwaar onderscheidenlijk het verzet wordt
behandeld, en – ten slotte – in de dwangmiddelen die in de fase
van tenuitvoerlegging beschikbaar zijn. Deze verschillen tussen Wahv en OM-afdoening
vormen geen absoluut obstakel om de bestuurlijke strafbeschikking in te zetten.
Vooralsnog is doorgaan met Wahv-beschikkingen (plus eventueel een aangepaste
pv-vergoedingsregeling) voor deze feiten, die massaal op kenteken worden geconstateerd,
echter efficiënter. Wij verwijzen naar hetgeen daaromtrent in de memorie
van antwoord bij wetsvoorstel 30 098 in antwoord op vragen van de leden
van de CDA-fractie is aangegeven.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie om aan de hand van de indicatoren
uit de notitie sanctiestelsels per criterium te laten zien waarom de keuze
voor de door de gemeente op te leggen bestuursrechtelijke boete gerechtvaardigd
is.Graag voldoen wij aan dit verzoek, waarbij wij ons, gelet op de aard van
de te handhaven voorschriften (algemeen geldende gedragsvoorschriften voor
het gebruik van de openbare ruimte), zullen beperken tot de keuze tussen bestuursrecht
en strafrecht. Zoals in de notitie sanctiestelsels is aangegeven, moeten de
indicatoren steeds alle worden nagelopen en in onderling verband beschouwd,
al was het maar omdat de indicatoren in een specifiek geval in verschillende
richtingen kunnen wijzen. Verder is van belang dat de notitie sanctiestelsels
aangeeft (blz. 4) dat, indien daarvoor bijzondere redenen bestaan, ook duale
stelsels denkbaar zijn, waarin bijvoorbeeld twee sanctiestelsels naast elkaar
staan en waarbij het daadwerkelijk toe te passen sanctiestelsel niet van tevoren
nauwkeurig door de wetgever wordt bepaald, maar afhangt van de omstandigheden
van het geval, zoals de behoefte aan de inzet van bijzondere dwangmiddelen.
Van beide wetsvoorstellen kan worden gezegd dat zij, in zekere zin, een duaal
stelsel scheppen, aangezien bij beide wetsvoorstellen het bestaande sanctiestelsel
(bij wetsvoorstel 30 101 is dat het strafrecht en bij wetsvoorstel 30 098
de Wahv) «op de achtergrond» in stand blijft. De regering is van
mening dat de politie namelijk te allen tijde in staat dient te zijn om ook
op te treden tegen de betrekkelijk lichte feiten waarvoor de wetsvoorstellen
een bestuurlijke boete beogen mogelijk te maken, omdat anders de onwenselijke
situatie zou kunnen ontstaan dat overtredingen worden gepleegd onder de ogen
van de politie, zonder dat deze de bevoegdheid zou hebben daartegen op te
treden. Dit geldt eens temeer bij (dreigende) escalatie of toepassing van
geweld. De bestuurlijk beboetbare feiten worden dus niet geschrapt uit het
strafrecht of de Wahv. De bestuurlijke boete is daarmee, ook al is zij optioneel,
niet exclusief. In deze (zeer) beperkte zin is van een duaal stelsel sprake.De toetsing van de onderhavige wetsvoorstellen aan de indicatoren uit
de notitie sanctiestelsels is beschreven in de bijlage1 bij deze memorie van antwoord. De uitkomst van de toetsing is dat
voor de onder het wetsvoorstellen vallende feiten zowel de bestuurlijke boete
als de bestuurlijke strafbeschikking mogelijk is , zo antwoorden wij de leden
van de PvdA-fractie.Gevraagd naar de meerwaarde van de bestuurlijke boete of het mogelijk
aantrekkelijke van de nieuwe OM-afdoeningsvormen, geven wij het volgende in
overweging: 1) De meerwaarde van de bestuurlijke boete
is gelegen in het feit dat de gemeente geheel zelfstandig invulling kan geven
zowel aan een integraal beleid op het terrein van de bestrijding van overlast
in de openbare ruimte en op het terrein van fout parkeren als aan de handhaving
van de eigen regels. Gemeenten kunnen zelf bepalen waar, wanneer en met welke
inzet de naleving van bepaalde voorschriften wordt gehandhaafd (met de politie
op de achtergrond). De door de gemeente aangestelde toezichthouders houden
niet alleen toezicht, maar kunnen bij overtreding ook, namens de gemeente,
een aankondiging van een boete uitreiken («lik op stuk»). Ook
de inning van de opgelegde boetes, overeenkomstig de voor invordering van
gemeentelijke belastingen geldende regels, is in eigen hand. Bovendien zullen
de gemeenten zelf volledig over de ontvangsten van de bestuurlijke boetes
kunnen beschikken, waardoor het mogelijk wordt een deel van de kosten van
de handhaving uit de ontvangsten van de boetes te bestrijden.2) De aantrekkelijkheid van de OM-afdoeningsvormen op de door de wetsvoorstellen bestreken terreinen is gelegen in
het feit dat de handhaving door de betrokken organen (primair de gemeente,
maar anders dan bij de bestuurlijke boete, altijd in onderlinge taakverdeling
met de politie) in één kolom geschiedt (de strafrechtelijke
kolom). Gemeenten en politie zullen voor dezelfde feiten een bestuurlijke
strafbeschikking respectievelijk politiestrafbeschikking kunnen uitvaardigen.
Ook kan de afdoening met een strafbeschikking door gemeenten of politie eenvoudig
en uniform worden afgestemd op de afdoening van de zwaardere feiten door middel
van de OM-strafbeschikking. Voorts zal de gemeente wel (volledig) verantwoordelijk
(kunnen) zijn voor de inzet van de handhaving en de prioriteiten, maar is
toezicht door en betrokkenheid van het openbaar ministerie bij de afdoening
verzekerd. Zodra de burger verzet doet tegen de bestuurlijke strafbeschikking,
neemt het openbaar ministerie de behandeling van de zaak over. Het ligt in
de rede de verwerking en inning van de opgelegde geldboetes aan het Centraal
Justitieel Incassobureau op te dragen. Voorts zullen gemeenten uit de ontvangsten
van de geldboeten een vergoeding kunnen ontvangen voor hun aandeel in de handhaving
van het beleid ter bestrijding van overlast in de openbare ruimte en het fout
parkeren. De tweede ondergetekende beziet momenteel of de huidige pv-vergoedingsregeling
(Kamerstukken II 2004/05, 28 684, nr. 41) in aangepaste vorm kan
worden voortgezet.Wij brengen verder graag in herinnering dat de bestuurlijke boete in beide
wetsvoorstellen inmiddels optioneel is, zodat iedere gemeente zelf de afweging
kan maken tussen handhaving van de huidige situatie en invoering van de bestuurlijke
boete. De gemeente kan dus op ieder moment kiezen voor de bestuurlijke boete.
Is eenmaal gekozen voor de bestuurlijke boete, dan kan de gemeente deze keuze
ook weer ongedaan maken en op het strafrecht (30 101) of de Wahv (30 098)
terugvallen. In dat verband bepaalt het voorgestelde artikel 154b, derde lid,
van de Gemeentewet dat een besluit van de raad tot intrekking van de bestuurlijke
boeteverordening op grond van het eerste lid van dat artikel, niet eerder
in werking treedt dan twaalf maanden na de bekendmaking van het besluit. Hoewel
een soortgelijke bepaling in wetsvoorstel 30 098 ontbreekt (oorspronkelijk
bevatte dit wetsvoorstel geen keuzemogelijkheid), zal ook daarvoor gelden
dat een besluit tot intrekking van een bestuurlijkeboeteverordening op grond
van artikel 184a, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 niet eerder dan
na een jaar in werking zal kunnen treden.De twee wetsvoorstellen maken het voor het bestuur makkelijker maar voor
de burger niet eenvoudiger, zo menen de leden van de PvdA-fractie. Zij vragen
wat de burger zal merken van de verschillen tussen bestuursrechtelijke afdoening
van de overtredingen die onder het bereik van deze wetsvoorstellen vallen,
en het werken met de procedure van de strafbeschikking bij andere, qua zwaarte
vergelijkbare overtredingen. Wij zijn het met de leden van de PvdA-fractie eens dat de handhaving door
middel van de bestuurlijke boete met name voor het bestuur voordelen heeft.
Voor de burger betekent dit dat de bestuursrechtelijke afdoening voor qua
zwaarte vergelijkbare overtredingen komt te staan naast de andere afdoeningsmodaliteiten
(strafrecht of Wahv). Voor de burger die bezwaren heeft tegen de hem opgelegde
boete, betekent de keuze van de gemeente voor de bestuurlijke boete op de
onderhavige terreinen een aparte rechtsgang die vooral is geënt op de
rechtsgang zoals opgenomen in de Wahv (bezwaarschrift bij de gemeente, beroep
bij de sector kanton van de rechtbank, met de verplichting om zekerheid te
stellen voor het bedrag van de boete, en hoger beroep bij het gerechtshof
te Leeuwarden). Bij een overtreding van het parkeerbeleid zal er wat rechtsgang
betreft niet veel veranderen omdat grotendeels is aangesloten bij de rechtsgang
op grond van de Wahv (bezwaar moet alleen worden gemaakt bij de gemeente in
plaats van bij de officier van justitie). De incasso van de boete verloopt
net als bij een gemeentelijke belasting. Met goede voorlichting en communicatie
kunnen de nadelen van deze eigenstandige procedure voor de burger belangrijk
worden verzacht of zelfs worden weggenomen, zo is onze inschatting.Deze leden vragen voorts of de regering de wens onderschrijft dat vanuit
het strafrechtelijke perspectief bezien coördinatie van boetes en van
het optreden bij normovertredingen wenselijk is.De regering onderschrijft deze wens ten volle. De boetehoogten (tarieven)
van de bestuurlijke boete worden daarom bij algemene maatregel van bestuur
bepaald. De tarieven zullen uit een oogpunt van overzichtelijkheid worden
opgenomen in een bijlage bij de respectieve algemene maatregelen van bestuur
op grond van de voorliggende wetsvoorstellen. Daarbij zal er uiteraard voor
worden zorg gedragen dat de tarieven worden afgestemd op de tarieven van Justitie
zoals die voor de desbetreffende feiten zijn vastgelegd in de bijlage bij
de Wahv, dan wel in beleidsregels van het OM. Wij wijzen er in dat verband
ook op dat voor beide algemene maatregelen van bestuur een voorhangbepaling
geldt. Ook afstemming van de verschillende handhavingsinspanningen in de lokale
driehoek achten wij uiteraard van belang.Tot slot vragen deze leden of de regering het acceptabel vindt dat gemeenten
dezelfde vergrijpen heel verschillend zullen bestraffen zodat er in Nederland
rechtsongelijkheid optreedt ten aanzien van fout parkeren, graffiti, wildplassen
et cetera.Van deze vraag gaat naar onze mening een verkeerde suggestie uit. In de
eerste plaats zal het niet zo (kunnen) zijn dat gemeenten dezelfde vergrijpen
heel verschillend zullen bestraffen. Integendeel, de tarieven van de bestuurlijke
boete worden op centraal niveau bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld
en, zoals gezegd, afgestemd op de tarieven die Justitie krachtens het strafrecht
respectievelijk de Wahv hanteert. In de tweede plaats vinden wij dat deze
leden ten onrechte de beladen term «rechtsongelijkheid» gebruiken.
Gemeenten hebben een autonome verordenende bevoegdheid die op zichzelf al
tot tal van verschillen tussen gemeenten leiden voor wat betreft de strafbaarheid
van bepaalde gedragingen. Wat in de ene gemeente strafbaar is, behoeft dat
in de andere gemeente niet te zijn. Waar evenwel dezelfde (soort) gedraging
in verschillende gemeenten strafbaar is gesteld, zal het voor de straf in
materiële zin (lees: de hoogte van de boete) niet of nauwelijks iets
uitmaken onder welk regime de boete wordt opgelegd.De leden van de fractie van de VVD geven terecht
aan dat gemeenten die voor de bestuurlijke boete hebben gekozen, daarmee 24
uur per dag, 7 dagen per week voor de handhaving verantwoordelijk zijn en
dat zij derhalve deze verantwoordelijkheid niet kunnen verdelen tussen gemeente
en politie. Deze leden gaan ervan uit dat dit betekent dat gemeenten die een bestuurlijke boete invoeren, zorg dienen te dragen voor 24 uur
en 7 dagen per week handhaving.Hier lijkt sprake te zijn van een misverstand. Een gemeente die kiest
voor bestuurlijke boete, is inderdaad volledig verantwoordelijk voor de handhaving
en het toezicht en kan daarvoor niet langer geheel of gedeeltelijk terugvallen
op de politie. Deze verantwoordelijkheid impliceert echter niet dat de gemeente
ook verplicht is 24 uur per dag en 7 dagen per weken feitelijk te handhaven.
Dat doet de politie op dit moment ook niet. De wetsvoorstellen geven de gemeente
de mogelijkheid voor het houden van gericht toezicht. De gemeente bepaalt
het tijdstip, de plaats en de inzet van het toezicht, maar dient zich er daarbij
wel steeds van bewust te zijn dat zij op de tijdstippen waarop en/of de plaatsen
waar zij geen toezicht houdt, niet kan terugvallen op politie. De gemeente
blijft derhalve volledig verantwoordelijk, ook als zij ervoor kiest op bepaalde
tijdstippen of plaatsen geen toezicht te houden.In dit kader wijzen erop dat bij het toezicht kan worden samengewerkt
met teams die in meerdere gemeenten inzetbaar zijn. Het blijft immers denkbaar
dat er gemeenten zijn die niet op eigen kracht in staat zijn om een adequaat
handhavingsapparaat met voldoende kwaliteit in stand te houden. Samenwerking,
bijvoorbeeld in Wgr-verband, zal dan een goede oplossing kunnen bieden.De leden van de VVD-fractie zijn bezorgd wat betreft de rechtseenheid.
Zij vragen hoe de minister de diversiteit beoordeelt die ontstaat doordat
1) bestuurlijke naast strafrechtelijke handhaving bestaat, 2) er gemeenten
zullen zijn die geen bestuurlijke boete hebben ingevoerd, 3) er gemeenten
zullen zijn die wel de bestuurlijke boete overlast, maar niet die voor parkeren
hebben ingevoerd, 4) er gemeenten zullen zijn die beide vormen van bestuurlijke
boete hebben ingevoerd. Zij vragen zich af of er nog wel in voldoende mate
sprake is van inzichtelijk recht.De regering realiseert zich terdege dat er diverse mogelijkheden voor
het opleggen van boetes zullen gaan ontstaan. Door de in de Tweede Kamer aangenomen
amendementen op de onderhavige wetsvoorstellen en de Wet OM-afdoening zijn
deze mogelijkheden nog toegenomen. Overigens zijn er nu ook al diverse mogelijkheden
die worden toegepast (Wahv, (spoedeisende) bestuursdwang, fiscale boetes parkeren).
De regering ziet hierin – wat de onderhavige wetsvoorstellen betreft –
geen reden tot zorg, aangezien daarmee op korte termijn mogelijkheden voorhanden
komen die in het strafrecht nog niet bestaan en bovendien de verschillen vooral
tússen gemeenten zullen gaan ontstaan. Dit laatste sluit aan bij de
uitgangspunten van het coalitieakkoord, het beleidsprogramma van het kabinet
en het Bestuursakkoord rijk en gemeenten («Samen aan de slag»)
om, daar waar mogelijk, meer zaken decentraal bij gemeenten neer te leggen
en daarmee differentiatie tussen gemeenten mogelijk te maken. Zoals eerder
in deze memorie van toelichting is aangegeven, zal bij de evaluatie van de
verschillende wetsvoorstellen worden bezien hoe deze grotere verscheidenheid
zich verhoudt tot de eenheid in de handhaving. Indien een gemeente kiest voor
de invoering van de bestuurlijke boete voor overlast in de openbare ruimte,
dan is de verwachting dat deze gemeente dit ook voor fout parkeren en andere
lichte verkeersovertredingen zal doen. Bij het fout parkeren is sprake van
een systeem dat op dit moment al grotendeels wordt beheerd door gemeenten,
dus daarbij zal het gemakkelijker zijn hiervoor over te stappen naar de bestuurlijke
boete. Het is daarom niet uitgesloten dat er gemeenten zijn die slechts bij
fout parkeren en andere kleine verkeersovertredingen kiezen voor de bestuurlijke
boete en niet bij overlast in de openbare ruimte. Naar de mening van de regering
komt de inzichtelijkheid en toegankelijkheid van het recht hiermee niet in
gevaar. Zoals al eerder in antwoord op vragen van de leden van de CDA-fractie
is aangegeven, zal bij de evaluatie over drie respectievelijk zes jaar ook
het aspect van de rechtseenheid aan de orde komen. De leden van de VVD-fractie vrezen dat de burger de politie verantwoordelijk
zal houden wanneer de handhaving in de nachtelijke uren niet optimaal zou
zijn. De ondermijnt het vertrouwen in de politie, zo menen deze leden.De regering kan zich een dergelijke reactie van burgers wel voorstellen,
maar wil hierbij toch enige nuances plaatsen. Op dit moment is het zo dat
de politie geen prioriteit geeft aan de handhaving van regels inzake gedragingen
die overlast in de openbare ruimte ten gevolge kunnen hebben. Zeker in de
nachtelijke uren ligt de prioriteit van de politie niet bij deze gedragingen.
Een van de redenen voor dit wetsvoorstel is om juist extra capaciteit te genereren
voor de handhaving van deze regels. Overigens gaat de redenering eveneens
op in de omgekeerde variant ten opzichte van gemeenten. Nu worden gemeenten
vaak verantwoordelijk gehouden voor het niet optreden tegen bepaalde overtredingen,
terwijl zij die verantwoordelijkheid niet of onvoldoende kunnen waarmaken.
De onderhavige wetsvoorstellen beogen de gemeenten daarom instrumenten te
geven om – indien zij dat wensen – die verantwoordelijkheid zelf
uitdrukkelijk op zich te nemen en waar te maken.Deze leden geven aan dat, wanneer gemeenten kiezen voor de bestuurlijke
boete, er in die gemeenten voldoende toezichthouders met een boa-status moeten
zijn en dat derhalve stadswachten, die in de regel geen boa-status hebben,
zullen moeten worden opgeleid. Zij vragen of de minister enig inzicht kan
verschaffen wat dit qua kosten voor de gemeenten betekent.Het is vooraf lastig te beoordelen hoeveel dit voor de gemeente aan kosten
meebrengt. Indicatief variëren de kosten verbonden aan het volgen van
een opleiding voor het behalen van een boa-certificaat van ca. € 300
in geval van zelfstudie tot ca. € 1 500 op een door de gemeente
bekostigde leslocatie. Er zijn geen berekeningen betreffende het aantal benodigde
boa’s per aantal inwoners of per bewakingsgebied. Overigens zal te gelegener
tijd de circulaire Functielijst buitengewoon opsporingsambtenaar van 2 december
2004 (Stcrt. 2004, 240) worden aangepast aan de nieuwe boa bestuurlijke boete.De leden van de VVD-fractie merken op dat de mogelijkheid bestaat dat
op basis van de Wet OM-afdoening in de toekomst wellicht ook boa’s bevoegd
zijn om strafbeschikkingen uit te vaardigen. Deze boa’s kunnen dan bestuurlijke
boetes opleggen in geval van overlast in de openbare ruimte of fout parkeren
en strafrechtelijk handhaven voor allerlei andere overtredingen. Zij vragen
zich af, of er voor de burger dan nog voldoende duidelijkheid is. Deze leden
vrezen dat er bij de burger verwarring of zelfs onbegrip ontstaat met wat
voor rechtsregime hij te maken heeft, en dat gaat weer ten koste van de geloofwaardigheid
van en het vertrouwen in de autoriteiten die belast zijn met handhaving, zoals
politie en boa’s.Inderdaad kan zich de situatie voordoen dat een boa voor de onder de onderhavige
wetsvoorstellen vallende feiten een aankondiging doet van een bestuurlijke
boete en voor andere feiten een aankondiging van een Wahv-boete of van een
strafrechtelijke sanctie. In de huidige praktijk laten zich echter ook verschillende
aankondigingen en kennisgevingen onderscheiden. Daar kan met deze wetsvoorstellen
de modaliteit van de bestuurlijke boete (de aankondiging van het bij beschikking
opleggen van een bestuurlijke boete) bijkomen. Zoals gezegd, onderkennen wij
het belang van goede voorlichting en communicatie hierover voor burgers; over
de realisering daarvan zullen wij in overleg treden met de VNG. Verder wijzen
wij op de invoering van een landelijk insigne voor boa’s per 1 januari
2008. Met dit insigne en het daaraan verbonden communicatietraject wordt beoogd
de herkenbaarheid van boa’s in het publieke domein te vergroten. Het
dragen van het insigne wordt verplicht voor boa’s die werkzaam zijn
in het publieke domein en die veelvuldig met burgers in aanraking komen. De
daartoe strekkende wijziging van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar
is in procedure. De leden van de VVD-fractie noemen een drietal criteria aan de hand waarvan
een keuze is gemaakt voor de bestuurlijke boete. Het gaat hier om feiten/delicten
met een geringe normatieve lading, waarvoor geen ingrijpende dwangmiddelen
nodig zijn en waarbij het niet gaat om feiten waarbij de bescherming van leven,
goed en openbare veiligheid in het geding is. Deze leden vragen in hoeverre
deze criteria zijn verankerd. Zij verwijzen daarbij naar het amendement-Luchtenveld/Wolfsen
bij wetsvoorstel 30 098 (Kamerstukken II 2005/06, 30 098, nr. 23).Zoals in de memorie van antwoord bij wetsvoorstel 30 098 wordt aangegeven
in antwoord op vragen van de leden van de CDA-fractie, heeft de regering in
het kader van de behandeling van wetsvoorstel 30 098 in de Tweede Kamer
een en andermaal uitdrukkelijk aangegeven dat het bij de bepaling van de reikwijdte
moest gaan om de door de leden van de VVD-fractie benoemde criteria: het moet
gaan om delicten met een geringe normatieve lading (derhalve «neutrale
ordeningsfeiten») waarvoor geen ingrijpende dwangmiddelen nodig zijn,
en het moest niet gaan om delicten waarbij de bescherming van leven, goed
en openbare veiligheid in het geding is. Voor deze criteria kan worden verwezen
naar de criteria uit eerdergenoemde brief van de minister van Justitie van
8 november 2005 (Kamerstukken 2005/06, 29 849, nr. 30), genoemd
onder 9, 12 (a contrario), 14 en 15. Gevaarzettende verkeersdelicten komen
naar het oordeel van de regering niet voor afdoening door middel van een bestuurlijke
boete in aanmerking. Hetzelfde geldt voor potentieel gevaarzettende verkeersdelicten.
Wij verwijzen hiervoor naar de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel 30 098
waar wij antwoorden op een daartoe strekkende vraag van de leden van de CDA-fractie.
In aanvulling daarop wijzen wij erop dat de algemene maatregel van bestuur
waarbij de concrete delicten worden aangewezen die onder het toepassingsbereik
van wetsvoorstel 30 098 zullen vallen, op grond van het bestaande artikel
2b van de Wegenverkeerswet 1994 wordt voorgehangen bij beide kamers der Staten-Generaal.
Deze combinatie biedt naar onze mening voldoende waarborg voor de stevige
verankering waar de leden van de VVD-fractie om verzoeken.De leden van de fractie van D66 merken op
dat de regering de keuze heeft gemaakt een aantal strafbare feiten die samenhangen
met overlast in de openbare ruimte, niet langer strafrechtelijk maar bestuursrechtelijk
af te doen. Volgens deze leden zou met een zekere terughoudendheid gebruik
moeten worden gemaakt van deze verschuiving van strafrecht naar bestuursrecht.
Zij vragen de regering dan ook in hoeverre is getracht het probleem via de
Wet OM-afdoening aan te pakken.Voor het antwoord op deze vraag verwijzen wij de leden van de fractie
van D66 naar het hiervoor gegeven antwoord op een vraag van dezelfde strekking
van de leden van de PvdA-fractie.De leden van de fractie van D66 geven er de voorkeur aan strafbare feiten
binnen het strafrecht te houden. Zij menen dat dit een minder versnipperd
beeld geeft, aangezien dan niet, zoals bij dit wetsvoorstel, in de ene gemeente
het gemeentebestuur en in de andere gemeente het openbaar ministerie handhaaft.
Deze situatie lijkt hun uit een oogpunt van uniformiteit en duidelijkheid
ten opzichte van burgers minder aantrekkelijk.Wij nemen aan dat deze leden, waar zij de voorkeur uitspreken om strafbare
feiten binnen het strafrecht te houden, doelen op de betrekkelijk lichte strafbare
feiten die binnen de reikwijdte van de onderhavige wetsvoorstellen vallen.
Op tal van andere terreinen is de bestuurlijke boete immers al gemeengoed
(zoals eerder gezegd, zijn er thans ongeveer zestig wetten die een regeling
van de bestuurlijke boete bevatten).Inderdaad draagt bij de bestuurlijke boete inzake overlast in de openbare
ruimte en fout parkeren het gemeentebestuur de volledige verantwoordelijkheid
voor de handhaving en geschiedt de strafrechtelijke handhaving respectievelijk
de administratiefrechtelijke handhaving door middel van de Wahv
onder gezag van het openbaar ministerie. Wij menen evenwel dat op de door
deze wetsvoorstellen bestreken terreinen goede redenen bestaan om gemeenten
de mogelijkheid te bieden de handhaving van de desbetreffende voorschriften
ter hand te nemen. Wij verwijzen hiervoor naar de in de bijlage bij deze memorie
van antwoord beschreven toetsing aan de indicatoren uit de notitie sanctiestelsels.
Dat er tussen gemeenten verschillen in handhavingsmodaliteiten ontstaan, vindt
de regering geen bezwaar, zoals wij eerder hebben opgemerkt in antwoord op
een soortgelijke vraag van de leden van de VVD-fractie.Deze leden vragen of het mogelijk is dat op grond van bewaring van de
gegevens van de bestuurlijke boetes inzicht wordt verkregen in veelplegers,
zodat beleid kan worden ontwikkeld om deze groep doeltreffend aan te pakken.
Ook vragen deze leden of bij de bestraffing rekening kan worden gehouden met
recidive.Er zal bij de gemeenten die kiezen voor de bestuurlijke boete ten behoeve
van de goede uitvoering van onderhavige wet een gegevensbestand ontstaan.
De persoonsgegevens in dit bestand zullen conform de Wet bescherming persoonsgegevens
in beginsel ook slechts voor dit doel gebruikt mogen worden. Deze persoonsgegevens
zullen niet gebruikt mogen worden voor andere doeleinden. Wel zullen algemene
gegevens die afgeleid kunnen worden uit de bestanden, bijvoorbeeld over aantallen
overtredingen of locaties waar veel overtredingen plaatsvinden, gebruikt kunnen
worden ten behoeve van het beleid over de aanpak van veelplegers dat door
de gemeenten gevoerd wordt.Het is niet mogelijk om bij (de hoogte van) de bestuurlijke boete rekening
te houden met recidive. De beide wetsvoorstellen gaan immers uit van vaste
boetebedragen per overtreding, waarbij niet kan worden gedifferentieerd op
recidive. De gegevens mogen voor dat doel dan ook niet bewaard worden.De leden van de fractie van D66 vragen of de regering kan meedelen of
de bewaking van de grondrechten als gevolg van dit wetsvoorstel onder druk
kan komen te staan. Zij vragen dit met het oog op het advies van de Raad van
State om geen bestuurlijke handhaving toe te passen op regels omtrent de verspreiding
van gedrukte of geschreven stukken dan wel afbeeldingen.De strafbaarstelling of beboetbaarheid van het onder het publiek verspreiden,
openlijk aanbieden, aanbevelen of bekendmaken van gedrukte of geschreven stukken
dan wel afbeeldingen vormt een zekere beperking van de vrijheid van meningsuiting.
Zowel volgens de Raad van State als volgens de regering moeten bij deze beperking
grondwettelijke en verdragsrechtelijke waarborgen – waaronder het verbod
van censuur – in acht worden genomen. De Raad was daarnaast echter van
mening dat bestuursrechtelijke handhaving slecht past binnen de beperkingsclausule «behoudens
ieders verantwoordelijkheid volgens de wet» uit artikel 7, eerste lid,
van de Grondwet, met name vanwege de beperking van de rol van de rechter tot
toetsing van reeds opgelegde sancties. De regering onderschrijft dit standpunt
van de Raad niet. Zij is van mening dat de bestuursrechtelijke rechtsbescherming
die openstaat na oplegging van de bestuurlijke boete, in dit verband een adequate
voorziening is die voldoet aan de eisen van artikel 7, eerste lid, van de
Grondwet en aan de eisen van het EVRM.De leden van de fracties van de SGP en de CU vragen wat het primaire effect is dat de regering met
het voorstel (alsmede met wetsvoorstel 30 098) beoogt: ontlasting van
het politiële en justitiële apparaat of het verbreden van de handhavingscapaciteit.De nadruk van de wetsvoorstellen ligt op de verbreding van de handhavingscapaciteit.
Gemeenten worden door hun inwoners aangesproken op de handhaving van overlastfeiten
in gemeentelijke verordeningen, op de handhaving van de Afvalstoffenverordening
en op de handhaving van het lokale parkeerbeleid. Zoals reeds
eerder gesteld, zullen gemeenten door de invoering van de wetsvoorstellen
hiertoe beter zijn toegerust. Bovendien laat de politiecapaciteit in veel
gevallen een verbreding van de handhaving van deze feiten niet toe omdat de
politie nu eenmaal genoodzaakt is meer prioriteit te geven aan zware criminaliteit.Deze leden vragen of de regering duidelijk kan maken onder welke omstandigheden «het
onder het publiek verspreiden, openlijk aanbieden, aanbevelen of bekendmaken
van gedrukte of geschreven stukken dan wel afbeeldingen» als overlast
veroorzakende feiten kunnen worden beschouwd. Zij vragen voorts of gegarandeerd
is dat, na oplegging van een bestuurlijke boete, bij een beroep op de rechter
een volledige toetsing plaatsvindt.De regering stelt voorop dat bij het verspreiden en aanbieden van geschriften
de vrijheid van meningsuiting in het geding is. Niettemin kunnen gemeenten
het verspreiden of aanbieden van geschriften bij verordening strafbaar stellen.
Daarbij moet in het bijzonder gedacht worden aan het verspreiden of aanbieden
van geschriften e.d. op of aan door het college aangewezen wegen of gedeelten
daarvan. Uiteraard kunnen gemeenten het verspreiden of aanbieden van geschriften
niet strafbaar stellen vanwege hun inhoud. Slechts voor zover de bedoelde
gedragingen strafbaar zijn gesteld, kunnen zij bestuurlijk worden beboet.
Bij een beroep op de rechter zal een volledige rechtmatigheidstoets plaatsvinden.De leden van de fracties van SGP en CU vragen voorts of vaststaat dat
een gemeentelijke toezichthouder zonder opsporingsbevoegdheid niet tot strafvorderlijke
maatregelen als inbeslagname mag overgaan.Een gemeentelijke toezichthouder zonder opsporingsbevoegdheid kan inderdaad
geen strafvorderlijke maatregelen treffen. Een toezichthouder die niet tevens
boa is, beschikt alleen over de in de afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht
geregelde toezichthoudende bevoegdheden.Ten slotte vragen deze leden in dit verband waarom de regering niet het
advies van de Raad van State heeft overgenomen de bestuursrechtelijke handhaving
van de verspreiding etc. van gedrukte of geschreven stukken dan wel afbeeldingen
te beperken tot de verspreiding van handelsreclame, waarvoor artikel 7, eerste,
tweede en derde lid, van de Grondwet niet geldt.De regering verwijst deze leden naar hetgeen zij hiervoor in reactie op
een soortgelijke vraag van de leden van de fractie van D66 heeft geantwoord.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin XNoot1De bijlage ligt ter inzage op de afdeling inhoudelijke ondersteuning onder
griffie nr. 139819. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-30101-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl