Waterbeleid; Brief staatssecretaris over de implementatie van de Kaderrichtlijn Water (KRW)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27625, nr. 119

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

27625 nr. 119

02-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe chemische kwaliteit van het oppervlaktewater en grondwaterSubstantiële ecologische kwaliteitswinstOnzekerheid over de resterende ecologische opgave in de
regionale waterenGoede monitoring van groot belangKostenDoelen en baten van de Kaderrichtlijn WaterLastenMogelijkheden voor aanvullende maatregelenInternationale afstemmingOnderzoeksmaatregelen en het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn
WaterWateropgaven Natura2000Nederland niet op slotVoortzetting van een gefaseerde uitvoering tot 2027Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27625, nr. 119 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27625Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 625Waterbeleidnr. 119BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAATAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juni 2008Met de Decembernota 2006 KRW/WB21 beleidsbrief1
heb ik een koers uitgezet voor de implementatie van de Kaderrichtlijn Water
in samenhang met de uitvoering van WB21-maatregelen. Met de bijbehorende Strategische
MKBA is duidelijk geworden dat met name de sterk veranderde en kunstmatige
fysieke toestand van veel watersystemen alsmede de hoge nutriëntenbelasting
de belangrijkste knelpunten vormen. Effectieve maatregelen zouden met name
daarop moeten aangrijpen. Ook werd geconstateerd dat bij de destijds opgestelde
maatregelenpakketten (met omvang van ruim 9 miljard euro) synergie met andere
beleidsvelden nog onvoldoende was meegenomen en dat rekening houdend daarmee
de totale investeringskosten tot maximaal 7 miljard euro teruggebracht zouden
moeten kunnen worden. Tevens werd daarbij als uitgangspunt geformuleerd dat
de implementatie ter hand genomen zou worden op basis van een pragmatische
aanpak, via een gefaseerde uitvoering tot en met 2027 en een ambitieniveau
waarbij de integrale wateropgave leidt tot een maatschappelijk verantwoorde
lastenontwikkeling voor burgers en bedrijfsleven.In het stapsgewijze proces voor de implementatie van de KRW zijn we nu
in de fase gekomen dat we het concrete ambitieniveau als uitgangspunt voor
de eerste stroomgebiedbeheerplannen als kabinet hebben vastgesteld. Hoewel
de gebiedsprocessen nog niet geheel zijn afgerond en doelen en maatregelen
daarmee op onderdelen nog kunnen worden gewijzigd hebben de waterbeheerders
met hun voorstellen voor doelen en pakketten van maatregelen het ambitieniveau
in hoofdzaak ingevuld. Met betrokkenheid van diverse partijen, waaronder het
Centraal Planbureau (CPB) en het Landbouw Economisch Instituut (LEI), heeft
het Planbureau voor de Leemomgeving (PBL, recent ontstaan uit een fusie van
het Milieu- en Natuurplanbureau en het Ruimtelijk Planbureau) op basis daarvan
een kosten-baten analyse uitgevoerd in de vorm van een ex ante evaluatie.
Deze evaluatie heeft als doel informatie te verschaffen over de huidige toestand
van het watersysteem, de kosten en baten van de door RWS en regio’s
voorgestelde maatregelenpakketten en enkele aanvullende varianten daarop,
de mate van doelbereik dat daarmee wordt gerealiseerd en de gevolgen voor
de lasten voor burgers en ondernemingen. Het PBL rapport treft u als bijlage
aan.1Op basis van de voorlopige uitkomsten van de gebiedsprocessen en de ex-ante
evaluatie stel ik vast dat de beleidskoers die ik met de Decembernota 2006
(en mijn antwoord op de moties bij brief van oktober 2007) heb neergezet kan
worden voortgezet op weg naar de totstandkoming van de ontwerp stroomgebiedbeheerplannen
voor 2010–2015. Ik constateer dat de waterbeheerders in het algemeen
voor maatregelen kiezen waarvan het PBL verwacht dat ze effectief zijn. En
dat daarmee een flinke stap wordt gezet op weg naar realisatie van de doelen
van de KRW. De maatregelen maken daarbij onderdeel uit van een integraal pakket
dat diverse doelen tegelijkertijd dient. De totale kosten van € 7,1
miljard waarvan € 1,7 miljard voor de rijkswateren en € 5,4
miljard voor de regionale wateren zijn aanzienlijk lager dan in de Decembernota
2006 werden ingeschat. De totale kosten hebben voor circa tweederde deel betrekking
op maatregelen die reeds worden genomen als onderdeel van huidig beleid en
op basis van aanpalende beleidsterreinen (WB21, Natura2000, waterketen). De
additionele kosten voor de Kaderrichtlijn Water worden berekend op circa € 1,9
miljard en betreffen ruwweg éénderde deel van het totale pakket.
De totale kosten voor de regionale wateren leiden via een jaarlijkse stijging
van de waterschapslasten met circa 0,7% tot een gecumuleerde toename
van de lasten in 2027 van ongeveer 13%. Uitgangspunt is dat de kosten
uit hoofde van de Kaderrichtlijn Water voor de rijkswateren passen binnen
de daarvoor ter beschikking staande middelen op de begroting van Verkeer en
Waterstaat. Onzekerheden bestaan er enerzijds met betrekking tot de opgaven
die resteren na uitvoering van het bestaande en voorgenomen beleid en van
de nu voorliggende maatregelenpakketten. Anderzijds is er onzekerheid ten
aanzien van aanvullende maatregelen die in Europees verband, op basis van
nationaal beleid (mestbeleid, aanpak diffuse bronnen) en ten aanzien van herstel,
inrichting en beheer van watersystemen in de toekomst nog kosten-effectief
kunnen worden uitgevoerd.De analyse van het PBL laat zien dat volledige realisatie van de KRW-doelen
met de voorgenomen inzet niet mogelijk is. De KRW betreft een zeer groot aantal
afzonderlijke chemische en ecologische doelparameters. Voor enkele daarvan
moet ik constateren dat ook in 2027 niet alle doelen in alle waterlichamen
gerealiseerd kunnen worden en dat gebruik gemaakt zal moeten worden van de
mogelijkheid die de KRW biedt tot doelverlaging. De onzekerheden vormen het
belangrijkste argument om de noodzakelijke doelverlaging niet nu al proberen
te kwantificeren, maar stapsgewijs tot en met 2027 de uitvoering ter hand
te nemen en in 2021 te bezien voor welke parameters en in welke mate doelverlaging
moet worden geconcretiseerd. De koers die met de Decembernota 2006 is neergezet
kan hiermee worden voortgezet. De door de waterbeheerders voorgestelde maatregelen
en doelen zijn het vertrekpunt voor de totstandkoming van de ontwerp stroomgebiedbeheerplannen
en de ontwerpplannen van rijkswaterstaat, provincies, waterschappen en voor
zover van toepassing de gemeenten voor de periode 2010–2015.In het vervolg van deze brief zal ik nader ingegaan op de belangrijkste
hierboven genoemde aspecten.De chemische kwaliteit van het oppervlaktewater en grondwaterDe chemische toestand van het oppervlaktewater is door het PBL beoordeeld
aan de hand van recente meetgegevens voor prioritaire stoffen en prioritaire
gevaarlijke stoffen waarvoor op EU-niveau doelstellingen worden geformuleerd
en «overige relevante stoffen» waarvoor in internationaal stroomgebiedverband
normen worden vastgesteld. Zowel voor de prioritaire (gevaarlijke) stoffen
als de overige relevante stoffen zijn wel conceptnormen maar nog geen definitieve
normen beschikbaar. De analyse laat zien dat nu reeds voor veel stoffen de
normen worden gehaald. Resterende probleemstoffen waarvoor nog een opgave
ligt voor het realiseren van de doelen m.b.t. de waterkwaliteit als gesteld
in de KRW betreffen enkele PAKs, TBT, koper, zink en een aantal gewasbeschermingsmiddelen.
Daarnaast ligt er voor de prioritaire gevaarlijke stoffen een opgave om de
emissies, lozingen en verliezen tot nul terug te brengen. Vast staat dat dat
niet voor 2027 gaat lukken. Ten aanzien van de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater
voor drinkwaterproductie schrijft de KRW tenminste«geen achteruitgang»
voor en moeten inspanningen op langere termijn erop gericht zijn om het zuiveringsniveau
te verlagen. De normen voor prioritaire en overige relevante stoffen houden
hier geen rekening mee. Ook na uitvoering van de maatregelen voor de Kaderrichtlijn
Water zullen te hoge stofconcentraties in het oppervlaktewater blijven voorkomen
om over te kunnen stappen op eenvoudige zuivering bij onder meer de drinkwaterbereiding
en in de industrie. Voor het grondwater heeft door het ontbreken van eenduidige
conceptnormen slechts een beperkte analyse kunnen plaatsvinden. Niettemin
schetst het PBL het beeld dat voor een aantal stoffen, waaronder nitraat en
een aantal gewasbeschermingsmiddelen de doelstellingen zonder aanvullende
maatregelen niet overal kunnen worden gerealiseerd.De door RWS en regio’s voorgestelde maatregelenpakketten bevatten
behoudens maatregelen voor afvalwaterzuiveringsinstallaties, riolering en
sanering van risicovolle overstorten geen specifieke maatregelen gericht op
verontreinigende stoffen. Om realisatie van de hierboven genoemde doelen met
betrekking tot verontreinigende stoffen dichterbij te brengen is Nederland
in belangrijke mate afhankelijk van maatregelen van de Europese Commissie
en bovenstroomse landen. Mede met het oog op het gewenste Europese level-playing
field en behoud van een concurrerend bedrijfsleven zal de inzet van het kabinet
primair gericht zijn op het maken van benodigde afspraken in internationaal
verband. Dat neemt niet weg dat voortzetting van het vigerende nationale beleid
noodzakelijk blijft, gericht op duurzaamheid via emissiereductie waar redelijkerwijs
mogelijk en op basis van kosten-effectiviteit. Voor diffuse verontreinigingen
blijft het Uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging1 het kader dat op 20 december 2007 door de minister
van Ruimtelijke Ordening en Milieu aan de Tweede Kamer is aangeboden. Voor
het bredere waterbeleid geeft de Watervisie en de wijze waarop ik daarover
recent (27 maart 2008) met u heb gesproken mijn beleidsinzet weer.Substantiële ecologische kwaliteitswinstDe analyse door het PBL laat zien dat de onnatuurlijke inrichting van
de Nederlandse watersystemen én de hoge nutriëntengehalten, met
name fosfaat, de belangrijkste beperkende factoren zijn voor een goede waterkwaliteit.
De door RWS en de regio’s voorgestelde maatregelenpakketten grijpen
hierop aan. De voorgestelde doelen en pakketten van maatregelen zijn het resultaat
van gebiedsprocessen waarbij afhankelijk van de aard van en mate waarin problemen
zich in een gebied voordoen de best passende, meest kosten-effectieve maatregelen
worden voorgesteld. Hoewel daardoor sprake is van verschillen tussen gebieden,
blijken in alle gebieden de voorgestelde maatregelen in hoofdzaak gericht
te zijn op herstel en inrichting van watersystemen en het beperken van de
emissies van nutriënten uit afvalwaterzuiveringsinstallaties. Het zijn
daarmee ook de juiste maatregelen én ze hebben volgens het PBL een
aanzienlijk positief effect. In de regionale wateren neemt volgens het PBL
het percentage waterlichamen dat voor ecologische parameters «goed»
scoort na uitvoering van deze maatregelen toe van ca. 5% nu naar 40–60%
in 2027. Daarnaast bevindt ca. 30% van de regionale waterlichamen in
2027 zich in de eerstvolgende toestandsklasse «matig». Voor veel
rijkswateren is de onnatuurlijke inrichting noodzakelijk voor behoud van veiligheid,
droge voeten en de hoofdfunctie scheepvaart en daarmee debet aan een suboptimaal
ecologisch kwaliteitsniveau. Voor de rijkswateren zal met de beschikbare financiële
middelen en met inachtneming van het behoud van de veiligheid, droge voeten
en de hoofdfunctie scheepvaart, hoog worden ingezet om door inrichtingsmaatregelen
een zo groot mogelijke ecologische kwaliteitswinst te behalen. Uitgaande van
deze beperkingen zijn doelen voor rijkswateren vastgesteld welke met uitvoering
van de voorgenomen maatregelen ook volledig in 2027 kunnen worden gerealiseerd.Onzekerheid over de resterende ecologische opgave in de
regionale waterenOndanks de substantiële ecologische kwaliteitswinst in de regionale
wateren geeft het PBL aan dat daar mogelijk nog een aanzienlijke opgave resteert.
Naast hydromorfologische beperkingen blijven volgens het PBL met name de fosfaatemissies
vanuit de landbouw een groot resterend knelpunt. Landbouwgronden bevatten
een aanzienlijke voorraad aan fosfaat in de bodem en grote delen zijn fosfaatverzadigd.De inschatting met betrekking tot de resterende opgave wordt evenwel omgeven
door onzekerheden. Belangrijk hierbij lijken onzekerheden met betrekking tot
de beschikbaarheid en compleetheid van informatie over de huidige situatie
in de waterlichamen (de nulsituatie als vertrekpunt voor het inschatten van
de effecten van maatregelen) en de door de regio’s aangeleverde maatregelenpakketten.
Ook de beschikbaarheid en status van kennis over ingreep-effectrelaties is
onzeker. Hieronder valt het inschatten van de ecologische effecten van inrichting-
en beheermaatregelen en onzekerheden met betrekking tot de relatie tussen
nutriëntengehalten en de biologische kwaliteitselementen. Ook de onzekerheid
in de modellen waarmee met name de nutriëntenemissies vanuit de landbouw
worden vertaald naar concentraties in oppervlaktewateren spelen een rol.Signalen vanuit de (deel)stroomgebieden geven aan dat in diverse regio’s
de resterende opgaven niet in de volle omvang worden herkend zoals door het
PBL worden ingeschat. Met name het baseren op eigen meetcijfers met betrekking
tot de waterkwaliteit – in plaats van resultaten van landsdekkende modelberekeningen –
en het positiever inschatten van de effecten van eigen maatregelen alsmede
die van het generieke mestbeleid lijken in hoofdzaak hiervoor verantwoordelijk.
Het gaat hierbij onder meer om het aanpakken van overstorten waarmee volgens
de verantwoordelijke bestuurders lokaal een belangrijke bijdrage wordt geleverd
aan een verbeterde waterkwaliteit. Echter het effect op landelijk niveau valt
weg in de modellen.Goede monitoring van groot belangIn verband met deze onzekerheden acht ik het van belang gedurende de looptijd
van het eerste en tweede SGBP de effecten van de maatregelen op de ontwikkeling
van de waterkwaliteit en de biologische kwaliteitselementen zorgvuldig te
monitoren conform de vereisten van de KRW. De waterbeheerders staan hiervoor
primair aan de lat. Op basis van de feitelijk meetcijfers kan het effect van
de maatregelen en de resterende opgave (voor volledig doelbereik) het best
worden ingeschat. KostenHet totale pakket maatregelen dat door de regionale waterbeheerders is opgegeven, betekent een totale investering van circa € 5,4
miljard. De investeringsomvang van de maatregelen voor de Rijkswateren is
circa€ 1,7 miljard. Voor beiden heeft circa tweederde deel betrekking
op maatregelen die zijn voorzien in de periode tot 2015. De maatregelen voor
de Rijks- en regionale wateren samen leiden in 2027 tot totale jaarlijkse
kosten van circa € 390 miljoen.In overleg met de regionale waterbeheerders is binnen dit pakket getracht
onderscheid aan te brengen tussen maatregelen van het bestaand en reeds overeengekomen
beleid enerzijds en aanvullende KRW-maatregelen anderzijds. Zo zijn en worden
wat betreft het terugdringen van de nutriëntenbelasting in Nederland
maatregelen genomen die voortvloeien uit andere Europese richtlijnen zoals
de Nitraatrichtlijn, de Richtlijn stedelijk afvalwater en de Zwemwaterrichtlijn.
Nationaal beleid en maatregelen die hier onder vallen zijn het mestbeleid
en het beleid om te komen tot een duurzame waterketen, waaronder het verbeteren
van afvalwaterzuiveringsinstallaties, riolering, saneren van riooloverstorten
en afkoppelen van regenwater. Ten aanzien van herstel, inrichting en beheer
van watersystemen worden maatregelen als het onderdeel van het voorliggende
RWS/regiomaatregelenpakket volgens opgave door de waterbeheerders genomen
voor met name WB21, Natura2000 en realisatie van de ecologische hoofdstructuur.
Ten opzichte van dit bestaande een reeds voorgenomen beleid omvat het maatregelenpakket
voor de regionale wateren een extra investering van ca. € 1,9 miljard
specifiek voor de KRW. Naast deze specifieke KRW-maatregelen draagt ook een
deel van de maatregelen van het bestaand en reeds voorgenomen beleid volgens
het PBL bij aan realisatie van de ecologische doelen van de KRW. Om die reden
zijn alle maatregelen die onderdeel uitmaken van het bestaand en reeds overeengekomen
beleid en die bijdragen aan de realisatie van de doelen van de KRW te samen
met de aanvullende KRW-maatregelen in beeld gebracht. Dit om andere lidstaten
en de Europese Commissie te laten zien hoezeer Nederland zich al inspant en
een omvangrijk pakket aan maatregelen uitvoert die ook los van het specifieke
kader van de KRW genomen zouden worden.Met name met betrekking tot herstel en inrichting hebben RWS en regionale
waterbeheerders het onderscheid tussen bestaand en reeds overeengekomen voorgenomen
beleid enerzijds en aanvullende KRW-maatregelen anderzijds niet eenduidig
gemaakt. De maatregelen maken onderdeel uit van een integraal pakket dat diverse
doelen tegelijkertijd dient. Op basis van de door de waterbeheerders aangeleverde
informatie heeft het PBL ingeschat dat twee derde van de totale kosten betrekking
heeft op bestaand en reeds overeengekomen beleid en dat een derde van de totale
kosten voortvloeien uit additionele KRW-verplichtingen. Ik constateer hiermee
dat Nederland al het nodige doet wat de waterkwaliteit ten goede komt.Doelen en baten van de Kaderrichtlijn WaterBij de KRW gaat het in hoofdzaak om het moeten realiseren van chemisch
schoon en ecologisch gezond oppervlaktewater, chemisch schoon grondwater en
het beschikbaar hebben van voldoende grondwater ten behoeve van terrestrische
natuur. Voor alle oppervlaktewateren inclusief de sterk veranderde en kunstmatig
wateren moet de kwaliteit conform de KRW-systematiek als «goed»
beoordeeld kunnen worden. Deze toestand zou in beginsel in 2015 en uiterlijk
in 2027 moeten worden gerealiseerd. De Kaderrichtlijn Water biedt de ruimte
om gemotiveerd van deze doelen af te wijken. Zwaarwegende hydromorfologische
beperkingen, onevenredig hoge kosten van maatregelen en de aanwezigheid van
historische verontreinigingen zijn daarvoor de belangrijkste mogelijke argumenten.
Ten opzichte van niets doen levert uitvoering van de voorgenomen maatregelen
directe baten op in de vorm van een grotere biodiversiteit van onder
meer waterplanten, vissen en oevervegetatie en een aantrekkelijker leefomgeving
die door burgers wordt gewaardeerd. Deze baten hebben vooral een gebruiksen
belevingswaarde met mogelijk positieve effecten op de gezondheid, maar blijken
bij nadere analyse door het PBL lastig in geld uit te drukken. De waardering
door burgers voor een aantrekkelijke fysieke leefomgeving en schoon water
en de ogenschijnlijke betalingsbereidheid voor aspecten die de verandering
van ecologische kwaliteit van water weerspiegelen zijn veelal niet terug te
zien in markteffecten zoals prijzen en omzet. Het PBL heeft er daarom voor
gekozen om deze baten, gezien ook de beperkte doorlooptijd van de ex ante
evaluatie, vooral met aansprekend beeldmateriaal fysiek te verbeelden en deze
niet in geld te willen uitdrukken. Zij wordt daarin ondersteund door onder
meer het CPB. Een belangrijke reden van terughoudendheid betreft de zorg omtrent
de kwaliteit en betrouwbaarheid van de thans beschikbare studies op basis
waarvan de economische waarde van een verbetering in de ecologische kwaliteit
van water in Nederland zou moeten worden vastgesteld.Maatregelen die de ecologische kwaliteit verbeteren hebben echter ook
effecten die verder gaan dan alleen de ecologie en die mogelijk wel via marktmechanismen
in geld zijn uit te drukken. Het PBL heeft getracht deze indirecte effecten
waaronder een stijging van de huizenprijzen en mogelijke kostenbesparingen
van watergebruik door landbouwbedrijven, industrie en drinkwaterbedrijven
alsmede effecten op de scheepvaart in beeld te brengen en te kwantificeren.
Ten opzichte van de Strategische MKBA 2006 blijken bij nadere analyse en in
overleg met betreffende sectoren deze in geld uit te drukken baten gering
van omvang en moeilijk met precisie weer te geven in euro’s.Alhoewel ten opzichte van de Strategische MKBA 2006 een aantal verbeteringen
is aangebracht, maakt de evaluatie door het PBL duidelijk dat een eenduidige
kosten-baten analyse op dit moment niet mogelijk is. Oorzaak hiervan is dat
de maatregelenpakketten veel verschillende maatregelen bevatten en de pakketten
als één geheel zijn doorgerekend, waardoor ook weinig inzicht
is verkregen in de kosten-effectiviteit van de afzonderlijke maatregelen.
Omdat er met uitvoering van deze maatregelen nog geen sprake is van volledig
doelbereik constateer ik dat het huidige RWS/regiopakket weliswaar als een
zinvol en noodzakelijk uit te voeren pakket van maatregelen is te beschouwen,
maar dat voor de komende jaren moet worden overwogen of en met welke afzonderlijke
maatregelen de mate van doelrealisatie verder kan worden vergroot. Hoewel
het monetariseren van de ecologische baten een lastige en vooralsnog onmogelijke
opgave blijkt, neemt het belang om de batenkant van het water(kwaliteits)beleid
beter in beeld te krijgen en te waarderen voor de toekomst toe. Dit vergt
een forse inspanning die zich over meerdere jaren uitstrekt. De planperiode
van de KRW verschaft die tijd. Met oog op het invullen van de 2e stroomgebiedbeheerplannen
voor de periode vanaf 2015 zal ik de Waterdienst opdracht geven om in
overleg met onder meer het CPB, het PBL en het LEI hiervoor een programma
op te stellen. Met als doel een methodiek uit te werken waarmee aan de hand
van kosten, baten en de toename in doelbereik per gebied aanvullende maatregelen
kunnen worden geselecteerd die na 2015 aanvullend genomen kunnen worden. Op
het moment dat aanvullende maatregelen mede in het licht van de baten niet
kosten-effectief worden bevonden, zullen de resultaten van het programma bruikbaar
zijn als motivatie voor de benodigde mate van doelverlaging en verantwoording
daarvan naar de Europese Commissie.LastenDe kosten van het totale pakket dat door de regionale waterbeheerders
wordt voorgesteld moeten voor ca. 60% door de waterschappen worden opgebracht. De overige kosten komen ten laste van provincies en gemeenten.
Het PBL berekent dat de landelijk gemiddelde jaarlijkse stijging van de waterschapslasten
(zuiveringsheffing en watersysteemheffing) voor de periode 2010–2027
beperkt zal zijn tot 0,7% of minder. Daardoor zullen de waterschapslasten
in 2027 ca. 13% hoger liggen. Van de totale toename van de lasten zal
het grootste deel terecht komen bij de huishoudens (75%). De landbouw,
industrie en het overige bedrijfsleven hebben een aandeel van respectievelijk
1%, 7% en 17%. Het PBL heeft niet onderzocht wat de effecten
van deze lastenstijging zijn voor de sectoren. De totale lasten met betrekking
tot het waterbeheer laten tot 2015 een intensivering zien. Deze toename in
de autonome ontwikkeling in de lasten komt vooral op het conto van de rioolrechten
als gevolg van achterstallig onderhoud. Ik constateer dat de integrale wateropgave
tot een lastenverhoging voor burgers en bedrijfsleven leidt die binnen de
perken blijft. In het licht van de opgaven die de KRW met zich meebrengt en
in aanmerking genomen dat de baten die samenhangen met de KRW in belangrijke
mate terechtkomen bij burgers acht ik de lastenverhoging voor burgers en bedrijven
verantwoord.Mogelijkheden voor aanvullende maatregelenOm tot een hogere mate van ecologische doelrealisatie in regionale wateren
te komen heeft het PBL de kosten-effectiviteit van een aantal aanvullende
maatregelen verkend. Volgens het PBL is een verdere intensivering van herstel
en inrichting voor beken (hermeandering) en kunstmatige wateren (aanleg van
natte natuurvriendelijke oevers langs sloten, kanalen en vaarten) het meest
kosteneffectief en leidt dit tot een significant hoger doelbereik. Ik constateer
dat de waterbeheerders zich op het punt van het verwerven van grond voor hermeandering
en aanleg van natuurvriendelijke oevers al ambitieus opstellen en dat een
verdergaande inzet op zit moment nauwelijks mogelijk is. De komende jaren
moet blijken of hiervoor in de toekomst op grond van economische ontwikkelingen
in de landbouw en ontwikkelingen met betrekking tot het mestbeleid (4e Actieprogramma
Nitraatrichtlijn) en het Plattelandsontwikkelingsprogramma meer mogelijkheden
ontstaan. Daarbij is onder meer de vraag aan de orde of het landbouwbedrijfsleven
inkomsten kan genereren met beheer en onderhoud van natte natuurvriendelijke
oevers.Voor meren geeft het PBL aan dat veel verwacht mag worden van actief biologisch
beheer gericht op het wegvangen van een overmaat aan brasem. Ik zie dit als
een interessante aanvullende maatregel. Uitgangspunt zou daarbij moeten zijn
dat na het éénmalig wegvangen van een overmaat aan brasem de
condities zo moeten zijn dat daarna een stabiele goede situatie ontstaat.
Nader onderzoek moet uitwijzen onder welke condities deze maatregel kansrijk
is.Ten aanzien van het verder kunnen terugdringen van nutriënten uit
de landbouw heeft het PBL de kosten en effecten verkend van mogelijke maatregelen
als mestvrije zones langs waterlopen, het terugdringen van de fosfaatbemesting
op fosfaatrijke gronden en het efficiënter gebruik van dierlijke mest.
Op grond van modelberekeningen verwacht het PBL slechts een effect van dergelijke
maatregelen wanneer deze zéér fors worden ingezet. De kosten
hiervan lopen echter snel op. Overleg met de Europese Commissie over de invulling
van het 4e Actieprogramma Nitraatrichtlijn en voortzetting van de derogatie
voor de aanwending van dierlijke mest moet duidelijk maken of en in welke
mate aanvullende maatregelen in redelijkheid van het landbouwbedrijfsleven
kunnen worden gevraagd. De Nitraatrichtlijn is daarmee primair bepalend voor
de taakstelling van landbouwsectoren. In dat kader zal stapsgewijs worden
toegewerkt naar fosfaatevenwichtsbemesting in 2015. Dit is onderdeel
van de vigerende derogatie en al een majeure inspanningInternationale afstemmingDe KRW is een belangrijk instrument om te komen tot internationale harmonisatie
en om die reden ben ik uiterst alert op de ontwikkelingen in het buitenland.
In de Internationale Rivier Commissies worden afspraken gemaakt om doelen
voor de waterkwaliteit op elkaar af te stemmen. De Nederlandse inzet is gericht
op gelijke normen en onderling afgestemde maatregelenpakketten binnen en tussen
de stroomgebieden. De stand van zaken met betrekking tot het vastleggen van
gemeenschappelijke doelstellingen en maatregelpakketten zijn voor de verschillende
Riviercommissies in verschillende stadia van afronding. In december 2008 komen
de ontwerp-stroomgebied-beheerplannen gereed omdat alle lidstaten die op uiterlijk
22 december 2008 moeten publiceren. Vanaf dat moment kan een goede vergelijking
worden gemaakt.Zowel voor de grensoverschrijdende regionale wateren alsook voor de rijkswateren
is door het PBL rekening gehouden met een verwachte vermindering van de buitenlandse
belasting met nutriënten die tot 2027 naar verwachting afneemt met ca.
15% in het Rijnstroomgebied en 30–35% in stroomgebieden
van Maas en Schelde. Deze afnamen zijn het gevolg van een inhaalslag in met
name Vlaanderen en Wallonië als het gaat om sanering van stedelijk afvalwater
(RWZI’s, riolering) en industriële bronnen en een verdere optimalisatie
van afvalwaterzuiveringsinstallaties in Duitsland. Daarnaast speelt ook recent
aangescherpt mestbeleid in de genoemde landen een rol.Onderzoeksmaatregelen en het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn
WaterAls onderdeel van de maatregelenpakketten wordt door de waterbeheerders
een verscheidenheid aan onderzoeksmaatregelen opgevoerd. De KRW biedt deze
mogelijkheid gericht op het identificeren van kosten-effectieve maatregelen
die in de planperiode van een volgend stroomgebiedbeheerplan genomen kunnen
worden.Met het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water wordt hieraan door het
rijk een belangrijke impuls gegeven. Voorwaarde is dat de onderzoeksmaatregelen
bijdragen aan een innovatieve doorbraak bij de aanpak van de meest hardnekkige
knelpunten bij de uitvoering van de KRW. Deze knelpunten betreffen met name
de aanpak van waterverontreiniging door diffuse bronnen zoals landbouw en
verkeer en vervoer, de onnatuurlijke van onze wateren en de aanpak van emissies
uit de waterketen. In totaal is voor de uitvoering van het Innovatieprogramma
KRW een bedrag van 75 miljoen euro beschikbaar. Dit geld wordt weggezet via
een tenderregeling. De eerste tender met omvang van 35 miljoen euro wordt
naar verwachting nog dit jaar via publicatie in de Staatscourant opengesteld.
Op basis van de analyse door het PBL zijn voor het Innovatieprogramma KRW
met name relevant de onderzoeksmaatregelen die zijn gericht op het kosten-effectief
terugdringen van diffuse verontreinigingen waaronder fosfaatemissies vanuit
de landbouw, het bevorderen van de natuurlijke zuivering van watersystemen
en het vaststellen van de condities waaronder actief biologisch beheer in
sommige meren een duurzame en effectieve maatregel kan zijn. Bij dit laatste
is het van belang dat er een goede definiëring komt van het begrip overmaat
aan brasembiomassa.Wateropgaven Natura2000De maatregelenpakketten van de waterbeheerders leveren een grote bijdrage
aan het realiseren van de watercondities voor Natura 2000. Veel aandacht
is besteed aan met name 30 gebieden waar de wateropgave in 2015 op orde moet
zijn (de sense of urgencygebieden).LNV, VenW, UvW en IPO constateren dat de voorgestelde KRW-maatregelenpakketten
in bijna de helft van deze gebieden gericht zijn op het op orde brengen van
de watercondities in 2015. Voor 16 gebieden is dit nog niet het geval. De
aard van de knelpunten en de oplossingen zijn verschillend. Uit recent overleg
met de waterbeheerders is gebleken dat voor 4 van de 16 gebieden de bestuurlijke
bereidheid bestaat om de noodzakelijke maatregelen alsnog op te nemen in de
stroomgebiedbeheersplannen 2010–2015. Voor 12 gebieden is het niet realistisch
nog aanvullende maatregelen op te nemen in de stroomgebiedbeheersplannen 2010–2015.
Voor de gebieden waarvoor de eerste generatie stroomgebiedbeheerplannen de
watercondities voor natuur niet op orde kan brengen, zal worden bezien of
de knelpunten via de N2000-beheerplannen dan wel in de tweede generatie stroomgebiedbeheerplannen
kunnen worden opgelost.Het PBL concludeert dat er ten aanzien van Natura2000-gebieden na uitvoering
van de voorgenomen maatregelen nog een aanzienlijke opgave met betrekking
tot verdroging resteert. Voor de aanpak van de verdrogingsbestrijding door
middel van TOP-lijsten en ILG-middelen verwijs ik u naar de brief van de minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
31 200, XIV, nr. 9). Deze brief is met u besproken in het Algemeen
overleg van 25 september 2007. Accent daarbij ligt op verdrogingsgevoelige
N2000 gebieden die als «urgent» zijn aangemerkt. De Tweede Kamer
is door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit per brief van
6 juli 2007 (DN 2007/1749) geïnformeerd over het doelbereik van
de beschikbaar gestelde ILG-middelen voor de verdrogingsbestrijding en de
wateropgaven voor de urgente gebieden. Daarin is aangegeven dat de TOP-lijsten
75% van het areaal verdroogd N2000-gebied omvat en dat een deel van
de verdrogingsbestrijding in N2000 om een aantal redenen na 2015 uitgevoerd
zal worden. Het pakket maatregelen voor verdrogingsbestrijding in de nu voorliggende
regionale maatregelenpakketten is nog onvoldoende concreet om een goede effectinschatting
te kunnen maken. De concretisering van deze maatregelen zal in veel gevallen
plaatsvinden via nu te voeren processen voor het opstellen van de gewenste
grond- en oppervlaktewaterregimes (GGOR-en) en beheerplannen Natura2000.Nederland niet op slotDe analyse van het Milieu- en Natuurplanbureau maakt duidelijk dat het
niet waarschijnlijk is dat alle doelen in alle waterlichamen worden gehaald
met het huidige generieke beleid en de nu voorliggende maatregelenpakketten.
Om te voorkomen dat Nederland voor gewenste nieuwe activiteiten of uitbreidingen
van bestaande activiteiten ongewenst op slot komt te zitten zal in de stroomgebiedbeheerplannen
en de nationale waterplannen worden aangegeven dat met de maatregelenprogramma’s
voor de eerste stroomgebiedbeheerplannen niet wordt beoogd tot volledig doelbereik
te komen. Benadrukt zal worden dat ingezet wordt op uitvoering van de maatregelenprogramma’s
waarbij het doel dat daarmee kan worden bereikt ter indicatie en in globale
zin zal worden aangegeven.Een en ander zal nader worden beschreven in de toelichting van de AmvB
Milieudoelstellingen die in een afrondende fase is en zal worden voorgehangen
bij de Kamer.Ten aanzien van de temperatuursdoelstelling voor het oppervlaktewater
is conform de Kaderrichtlijn Water een richtwaarde vastgesteld voor natuurlijke
wateren. Voor specifieke waterlichamen zal deze worden vertaald in haalbare
werknormen welke worden vastgelegd in de stroomgebiedbeheerplannen
en nationale waterplannen. Voor het omgaan met koelwaterlozingen betekent
dit in de praktijk dat het bestaande beleid, de beoordelingssystematiek warmtelozingen
uit 2005, zal worden gecontinueerd.Voortzetting van een gefaseerde uitvoering tot 2027Op basis van het voorgaande concludeer ik dat RWS en regio’s met
de voorgenomen maatregelen een flinke stap zetten op weg naar realisatie van
de doelen van de KRW. De maatregelen die worden genomen, lijken in het algemeen
effectief en kosten-effectief uitvoerbaar als onderdeel van een integrale
wateropgave.Deze integrale wateropgave leidt tot een lastenverhoging voor burgers
en bedrijfsleven die binnen de perken blijft. Voor mij is dit aanleiding om
nu niet in te grijpen in de gebiedsprocessen die gericht zijn op de totstandkoming
van de ontwerp stroomgebiedbeheerplannen voor de periode 2010–2015.Tot 2015 ligt daarmee de nadruk op uitvoering van de nu voorliggende RWS/regio
maatregelen en voortzetting van het generieke beleid, waaronder de uitvoering
van het nog vast te stellen 4e Actieprogramma Nitraatrichtlijn en aanpak van
diffuse bronnen zoals verwoord in het eerder genoemde Uitvoeringsprogramma.Parallel daaraan worden de onderzoeksmaatregelen uitgevoerd die worden
opgenomen in de Stroomgebiedbeheerplannen en in kader van het Innovatieprogramma
Water. Op basis hiervan zullen aanvullende kosten-effectieve maatregelen worden
geïdentificeerd voor opname in de 2e Stroomgebiedbeheerplannen (2016–2021).
Op basis van monitoring en toetsing volgens de vereisten van de KRW worden
de effecten van de maatregelen en de nog resterende opgave voor volledig doelbereik
beter in beeld gebracht.De analyse van het PBL maakt duidelijk dat volledige realisatie van alle
chemische en ecologische doelen van de KRW met de voorgenomen inzet niet mogelijk
is en dat voor een aantal parameters gebruik gemaakt zal moeten worden van
de mogelijkheid die de KRW biedt tot doelverlaging. De onzekerheden vormen
het belangrijkste argument om de noodzakelijke doelverlaging niet nu al te
proberen te kwantificeren, maar stapsgewijs tot en met 2027 de uitvoering
ter hand te nemen en in 2021 te bezien voor welke parameters en in welke mate
doelverlaging moet worden geconcretiseerd.Ik ben ervan overtuigd dat Nederland met deze aanpak op een maatschappelijk
verantwoorde, pragmatische, haalbare en betaalbaar wijze aan de implementatie
van de Kaderrichtlijn Water uitvoering geeft.De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,J. C. Huizinga-Heringa XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 27 625, nr. 80.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 535 en 27 625,
nr. 13. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27625-119.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl