Binnenvisserij; Verslag van een algemeen overleg; Verslag van een algemeen overleg gehouden op 3 februari 2010 inzake binnenvisserij
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141505
 2009-2010
 
 29 664
 Binnenvisserij
 
 
 
 
 Nr. 
 97
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 11 maart 2010
 De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft op 3 februari 2010 overleg gevoerd met minister Verburg
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over:
 
 – de brief van de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit d.d. 13 november 2009 over de beleidsvoornemens met
betrekking tot de binnenvisserij en de verankering van de VBC’s en de
visplannen (29 664, nr. 94);
 
 
 – de brief van de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit d.d. 26 november 2009 over de motivering van de rechtbank
inzake de voorlopige voorziening voor de visserij op wolhandkrab met aalfuiken
(32 123-XIV, nr. 70);
 
 
 – de brief van de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit d.d. 7 januari 2010 over de motivering van de rechtbank
inzake de voorlopige voorziening voor de visserij op wolhandkrab met aalfuiken
(32 123-XIV, nr. 132).
 
 Van dit overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 Atsma
 De griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 Dortmans
 
 Voorzitter: Koppejan
 Griffier: Peen
 Aanwezig zijn zeven leden der Kamer, te weten: Atsma, Jacobi, Koppejan,
Ouwehand, Polderman, Snijder-Hazelhoff en Van der Vlies,
 
 en minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, die vergezeld
is van enkele ambtenaren van haar ministerie.
 
 De voorzitter: Goedemorgen, ik heet iedereen
en in het bijzonder de minister van harte welkom bij dit algemeen overleg
over binnenvisserij.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Het is
goed dat we een overleg starten over de beleidsvoornemens van de binnenvisserij.
We vinden het MSC-keurmerk een goede ontwikkeling. Wat doet het ministerie
om de sectororganisatie hierin bij te staan? Zij geeft zelf aan een plan van
aanpak op te stellen en voor financiële ondersteuning te zorgen. Is dat
wat de minister voor ogen heeft met de primaire verantwoordelijkheid van de
sector zelf?
 Dan kom ik bij de VBC’s (visstandbeheercommissies) en de visplannen.
De PvdA is blij dat er een planmatige bevissing moet komen per VBC-gebied.
De PvdA heeft meermalen, ook per motie, deze wens geuit. Deze planmatige bevissing
wordt verplicht gesteld. Voor de staatswateren en het IJsselmeer is dit relatief
eenvoudig, via huurovereenkomsten, te regelen. Kan de minister voor de overige
wateren zorgen voor een snelle aanpassing van de regelgeving, zodat er niet
al te lang twee verschillende regimes naast elkaar bestaan? Ik ben bezorgd
over de VBC’s en daar is ook alle reden toe. Beroepsvissers kijken heel
argwanend tegen deze ontwikkeling aan. Zij vragen zich af welke positie zij
straks zullen hebben. Zij zijn ook argwanend ten opzichte van de sportvisserij.
De sportvissers willen graag met de beroepsvissers een doorstart maken op
het gebied van monitoring. Ze willen de beroepsvissers betrekken bij de registratie
van de visstand. Ik vraag de minister om vandaag een brug te slaan. De VBC’s
kunnen een manier zijn om de vissers weer bij elkaar te krijgen. Er moet vertrouwen
zijn dat we het met goede visplannen in de gebieden kunnen gaan regelen. Ik
denk dat LNV op dit moment niet op afstand moet blijven, juist gezien de argwanende
geluiden. LNV moet gaan sturen. Hoe krijgen we dit op het juiste spoor?
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): De PvdA-fractie heeft
natuurlijk ook zorgen over het feit dat natuur- en waterbeschermers niet in
de beleidsvoornemens zijn opgenomen. Vooralsnog ontbreekt het aan duidelijke
rijksdoelstellingen met betrekking tot het beheersen. Maakt mevrouw Jacobi
zich daar inderdaad zorgen over?
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Ja, dat zijn ook mijn
zorgen. Deze zorgen spelen sowieso een rol. De zorgen die ik net noemde, hadden
echter meer een menselijke insteek. Uiteindelijk zijn het de mensen die het
tot een succes maken. Als we al zo starten, ook gezien de zorgen rondom de
natuur, zie ik het zwerk drijven. Ik hoop eigenlijk dat het een frisse start
wordt.
 Dan kom ik bij de visplannen. Gaat het om één visplan per
vissoort? Of gaat het om één visplan voor een heel gebied? Komen
er aparte visplannen voor sportvissers en beroepsvissers?
 Een van de beleidsvoornemens is dat er gewerkt zal worden aan het verhogen
van de dekkingsgraad van de VISpas. In het persbericht van Sportvisserij Nederland
bij de presentatie van de VISpas 2010 staat dat er meer wateren onder vallen,
maar dat er ook enkele belangrijke wateren zijn uitgevallen, zoals de Waal,
de Maas en de Lek. Beroepsvissers hebben de opname hiervan in de VISpas tegengehouden.
Eerder hebben wij aangekaart dat dit een zwak punt is in de VISpas. Als visrechthebbenden of federaties bepaalde wateren niet willen inbrengen, kunnen alleen
de leden van de federatie of de visrechthebbenden daar terecht. De reguliere
sportvisser heeft zo het nakijken. Ik denk dat dit niet goed is voor het uitrollen
en de acceptatie van de VISpas. De minister schrijft dat het breed uitrollen
van de VISpas handig is zodat de visser niet op elk water met verschillende
voorwaarden te maken krijgt. Kan de minister hier een actievere rol in spelen
en bevorderen dat er meer wateren in de VISpas komen? Kan zij in ieder geval
ervoor zorgen dat er geen wateren meer uitvallen? De minister zegt dat zij
inzet op stroomlijning van de VISpasvoorwaarden. Wat gaat zij doen om te voorkomen
dat gestroomlijnde uniforme voorwaarden conflicteren met het maatwerk dat
de VBC’s vragen?
 Wij zijn niet overtuigd van de noodzaak om de Kamer voor de Binnenvisserij
volledig op te heffen. De ervaring en kennis van deze organisatie hebben we
juist nodig bij het opstellen van de visplannen. Het opheffen lijkt mij dus
een foute zaak.
 Dan kom ik bij de stroperij. Is er op dit gebied sprake van versterking?
Ik hoor geluiden dat het team in Friesland dat zich bezighoudt met stroperij
mogelijk door bezuinigingen wordt opgeheven. Ik denk dat dit niet kan. De
stroperij-aanpak is juist een succesvoorwaarde voor de VBC’s en voor
het sturen op onze binnenwateren.
 De regels voor nachtvisserij en electrovisserij worden vervangen door
algemene regels. Wij denken dat dit gevaar van stroperij oplevert, als deze
regels in de algemene regels worden opgenomen. Hierdoor kan er een versoepeling
van de regels optreden. Moeten de vergunningen voor nachtvisserij niet ook
onderdeel worden van de visplannen?
 Mijn laatste opmerkingen gaan over de recreatieve visserij op de Wadden.
Daar is veel correspondentie over geweest. De aanleiding hiervoor was het
reguleren van de staandwantmethode, met name aan de Noordzeekant. Het blijkt
nu dat alle beperkingen, op het gebied van staandwantvisserij en het Aalbeheerplan,
op de schouders terechtkomen van de allerkleinste beroepsvissers en de recreatieve
visserij op de Wadden, die daar al eeuwenoud is. Ik vind dat we een beetje
zijn doorgeslagen.
 
 De heer Polderman (SP): Voorzitter. De rust
lijkt enigszins te zijn weergekeerd voor de binnenvisserij. We hebben brieven
vol plannen en beloften gekregen. Het is een goed idee dat er een keurmerk
komt. Er komen eindelijk VBC’s en visbeheerplannen. De visakte wordt
afgeschaft en er komt één PO (productenorganisatie). Die rust
is hard nodig, want we konden vorig jaar door de bomen het bos amper meer
zien, met alle AO’s, VAO’s, moties en amendementen over de binnenvisserij.
 Echter, hoewel de rust in deze «ballentent», als ik dat zo
oneerbiedig mag zeggen, is wedergekeerd, is dat buiten deze muren niet het
geval. Er is nog geen cent uitbetaald. Er is nog geen oplossing voor de wolhandkrab
of de zegenvisserij. Er zijn nog geen werkzame VBC’s. We hebben vooralsnog
ook nog geen idee of er al één paling meer in de Sargassozee
is gearriveerd. In de maanden september, oktober en november moet het gebeuren
voor de palingvissers. Ze verdienen dan 40% van hun jaaromzet. Via
de commissie hebben we om een evaluatie gevraagd. De minister heeft in haar
brief laten weten welk onderzoek gepland staat. Ze schrijft dat de precieze
cijfers met betrekking tot het aalverbod echter nog niet te geven zijn. Toen
ik om de evaluatie vroeg, had ik wat meer voor ogen. Ik wil ook weten wat
de gevolgen zijn voor deze beroepsgroep. Hoeveel zijn er überhaupt nog
over, na deze moeilijke maanden waarin geen visser een cent heeft ontvangen?
Ik heb de voorwaarden gezien van het Productschap Vis en ik vraag me af of
iedere visser daaraan kan voldoen. Willen wij nog wel een beroepsvisserij
in Nederland? Willen wij de eeuwenoude kennis over onze rivieren behouden
of willen wij deze kwijt? 
 Bij wolhandkrabben gaat het niet zozeer om de handhaving, maar vooral
om de wil. De vissers zijn innovatief. Dat is logisch, want hun toekomst staat
op het spel. Ik kreeg een brief van de voorzitter van de Vereniging van Beroepsvissers,
waarin hij verschillende methoden om aalvrij wolhandkrabben te vangen beschrijft.
Die methoden zijn allemaal afgewezen met het argument van handhaving. Eerder
stelde ik al dat er gehandhaafd moet worden tijdens het aalverbod. Het controleren
van een visfuik en een aangepaste visfuik moet sowieso gebeuren. Wie schetst
mijn verbazing toen ik las dat de methode van stukjes fuikenwand aan de voorkant
van de schietfuik een voorstel was van de AID zelf. Is dat zo? Waar staat
de minister dan met haar handhavingsargument, als de AID zelf een dergelijk
voorstel doet? De rechter heeft gehakt gemaakt van het beleid van de minister
met betrekking tot het regelen van de compensatie. De rechter stelt ook dat
het handhavingsprobleem niet op het bordje van de visser terecht hoeft te
komen. Kan de minister aangeven hoe dit traject verder verloopt? Zijn er al
meer vissers die naar aanleiding van deze uitspraak naar de rechter zijn gestapt?
Veel van de ellende kan opgevangen worden door een verbod op het vangen van
aal in de bewuste maanden in combinatie met een aanlandingsverbod. Is de minister
bereid om voor de komende stop de noodwet aalvistuigen te vervangen door een
aanlandingsverbod op paling? Zo nee, waarom niet?
 Wat gebeurt er als de VBC’s in januari 2011 niet gereed zijn? Verschillende
vissers vissen in verschillende gebieden. Dat kost tijd en geld. Tot nu toe
is het nooit gelukt om de VBC’s werkzaam te krijgen. De belangrijkste
oorzaak daarvoor is dat de belangen van de beroepsvisserij en van de sportvisserij
niet zo eenvoudig te verenigen zijn. Naar aanleiding van het initiatief van
de supermarkten om geen aal meer te verkopen, wordt in Hét Visblad,
dat door de sportvisserij wordt uitgegeven, het volgende gesteld: «Het
past uitstekend binnen de visie van Sportvisserij Nederland om te komen tot
een volledige stop op de exploitatie van aal, op het gebied van de visserij,
kwekerij en consumptie». In alle onderhandelingen over de door de VBC’s
op te stellen visplannen draagt Sportvisserij Nederland dit uit. Dat mag,
maar op die manier kan dus op geen enkele wijze worden meegewerkt aan een
visplan waarin in een enkele vorm sprake is van exploitatie van die aalstand.
Zo komen die visstandbeheercommissies er dus niet. Ik stel voor dat LNV zitting
neemt in de VBC’s of anders een duidelijke uitspraak doet ten aanzien
van de uitgangspunten en de doelstellingen die ten grondslag liggen aan de
door de VBC’s op te stellen visplannen, met inbegrip van het beheer
en het herstel van de aalstand. Als we dat overlaten aan de VBC’s, met
zulke tegenstrijdige inzichten, is dat vragen om problemen.
 Ik verwacht van deze minister dat ze meer doet dan de visserij op papier
regelen, zonder enige feeling met de realiteit. We zijn onze beroepsvissers
wel wat verplicht, gezien de puinzooi van de afgelopen jaren. Er is nog geen
compensatie, er zijn alleen maar stapels nieuwe, dure en tijdrovende verplichtingen.
Als we deze beroepstak in stand willen houden, moeten we daar wat voor doen.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): De heer Polderman zegt
dat er zo niets van de VBC’s terechtkomt. Die zorg deel ik. Hij zegt
dat LNV in ieder geval deel moet gaan uitmaken van de VBC’s. Zou er
niet ook nog meer regie nodig zijn? Ik vind alleen er deel van uitmaken te
mager. Wat zou er nog meer moeten gebeuren?
 
 De heer Polderman (SP): Ik was blij dat de
PvdA ook zei dat LNV er veel meer bij betrokken moet zijn, met name met op
het regievlak. Voordat de VBC’s aan het werk gaan, moeten we duidelijke
uitgangspunten en doelstellingen krijgen die ten grondslag liggen aan de door
de VBC’s op te stellen visplannen. Ik vraag dus net als u om regie.
Ik denk dat een taak als onafhankelijke scheidsrechter of regisseur
voor LNV daar zeker bij past. Als dit niet gebeurt, zal het niet lukken. Dat
is de praktijk van de afgelopen jaren.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Ik heb nog een vraag
over de wolhandkrab. Men heeft ervaring opgedaan met het vangen van wolhandkrab
door middel van een pvc-buis. Je zou dit als een pilot kunnen zien. De minister
heeft gezegd dat dit niet algemeen geldend is. Is het u bekend wat deze «pilot»
heeft opgeleverd? Zouden we hier het komende jaar in de praktijk ons voordeel
mee kunnen doen?
 
 De heer Polderman (SP): Nee, want ik denk
juist dat het probleem is dat alles verboden is. U spreekt van een pilot.
Een aantal vissers heeft het in de praktijk geprobeerd. Zij werden in de weg
gezeten, zeker niet gestimuleerd. Er is een uitspraak geweest van de rechter
in Leeuwarden die een van de vissers in het gelijk heeft gesteld. De rechter
zei dat het niet op het bordje van de visser ligt om dit te doen. Hij beriep
zich hierbij op de tijdsdruk die erop zat. Het woord «pilot» is
dus wat mij betreft te positief en te optimistisch. Was het maar een pilot
geweest. Het is alleen maar moeilijker geworden. Als er weer een verbod komt
in die maanden, kunnen we het voor volgend jaar beter regelen. Dan is de tijdsdruk
eraf. Ik pleit voor een aanlandverbod gecombineerd met een vangstverbod, zodat
we de bijverdienste van de vangst van wolhandkrab met aangepaste aalfuiken
beter kunnen regelen.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Zou het niet handig
zijn als we in de komende maanden alsnog met die systematiek in de praktijk
gaan kijken naar een praktische manier voor handhaving, zonder daarbij in
bureaucratie te verzanden?
 
 De heer Polderman (SP): Dat lijkt mij een
goed idee, maar ik ben benieuwd of de minister dat toestaat.
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Voorzitter.
We spreken vandaag over de binnenvisserij, met twee belangrijke stromingen,
de sport- en de beroepsvisserij. Voor de VVD-fractie zijn sport en hobby belangrijke
issues. In dit geval wil ik echter toch benadrukken dat we ons moeten realiseren
dat we een grote verantwoordelijkheid hebben ten opzichte van de beroepsvisserij.
Er is een hoop gebeurd de afgelopen jaren. Veel beroepsvissers verkeren in
financieel zwaar weer. Er moet duidelijkheid komen over de vraag wat wel of
niet kan. Vissers moeten zekerheid krijgen over de vraag met welke netten
ze mogen vissen. Dat staat voor ons als een paal boven water.
 Wij vinden dat men in een goede harmonie uit de VBC’s moet komen.
Als niet duidelijk is dat de sportvisserij en de beroepsvisserij daarmee gezamenlijk
uit de voeten kunnen, wordt het helemaal niets. Ook wij vragen daarom aan
de minister om veel meer sturend aanwezig te zijn en oplossingsgericht naar
wegen te zoeken. Als we resultaten willen voor de toekomst, moeten we daaruit
kunnen komen.
 In een vorig debat heeft de minister toezeggingen gedaan over de zegenvergunning.
De heer Van der Vlies heeft daar nadrukkelijk om gevraagd. Uit het veld horen
we dat er op ambtelijk niveau allerlei andere signalen zijn. Er is nog helemaal
niets geregeld. De afspraken die we gemaakt hebben, zijn dus een farce.
 
 Minister Verburg: Voorzitter, mag ik via u
aan mevrouw Snijder vragen om zo feitelijk mogelijk aan te geven welke geluiden
zij hoort? Anders is het voor mij onmogelijk om daar adequaat op te reageren. 
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): De minister
heeft in een debat op 19 maart 2009 de heer Van der Vlies toegezegd dat
de beroepsvisserij zich geen zorgen hoeft te maken over de uitgifte van de
zegenvergunningen. Ik ben niet de enige die kritiek heeft. Volgens mij zei
de heer Polderman ook dat er niets is geregeld. Ik heb gehoord dat de dag
na dat debat de uitspraak van de minister over de uitgifte van zegenvergunningen
op ambtelijk niveau werd tegengesproken.
 
 Minister Verburg: Het gaat om één
zegenvergunning, toch? We moeten even precies zijn.
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Ja. Ik ben
overigens niet de enige die dit signaleert.
 Dan kom ik bij de financiële vergoedingen. We hebben afspraken gemaakt
over het Aalbeheerplan. Deze hebben grote gevolgen. Hoe staat het met de uitbetaling
van de uitkeringen waar we over hebben gesproken? Tot nu toe is er niets geregeld.
 We hebben meerdere keren gesproken over het vissen op de wolhandkrab.
De wolhandkrab is een exoot. Eigenlijk moeten we heel blij zijn dat vissers
de wolhandkrab opvissen en dat deze voor hen van waarde is. Mevrouw Jacobi
zei dat de vissers al van alles hebben geprobeerd. De AID is zelfs helemaal
weg van een van de proeven of pilots die de sector zelf wil. Er is echter
ook hier niets geregeld. Waar gaan we naartoe? Wanneer geven we duidelijkheid,
zodat de sector met goede netten op de wolhandkrab kan vissen?
 Zoals iedereen zich wellicht kan herinneren, waren we heel kritisch over
het Aalbeheerplan dat we in gang hebben gezet. We hebben toen ook gezegd:
zijn we niet weer het braafste jongetje van de klas? Glasaalverboden zouden
toch op Europees niveau geregeld moeten worden? Ik hoor dat Frankrijk via
allerlei slinkse wegen probeert om toch glasaal te kunnen blijven exporteren.
Ik hoor dat een aantal andere lidstaten, zoals Duitsland, Engeland, Noord-Ierland,
Spanje, Portugal en Italië, gewoon doorgaat met zijn palingvisserij,
en waarschijnlijk dus nog geen aalbeheerplan in Brussel heeft neergelegd en
goedgekeurd. Hebben wij op onze sector op achterstand gezet? Wat is de uiteindelijke
winst voor de paling die naar de Sargassozee zou moeten?
 
 Minister Verburg: Mag ik ook hier de bron
van hebben? U hebt het over verschillende landen. Hebt u daar ook bronnen
van?
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Wij hebben
allemaal bronnen. De bronnen zitten hier. We krijgen e-mails. U hebt er geen
idee van hoe benaderbaar Kamerleden zijn. Ik vraag de minister wat ervan waar
is. Ik ga ervan uit dat de minister weet wat er op Europees niveau wel of
niet is geregeld. Ik ventileer hier de ongeruste geluiden die ik hoor. Het
is niet de bedoeling dat wij alles verbieden en dat de Fransen uiteindelijk
toch gewoon glasaal exporteren.
 Ik deel de mening van mijn voorganger over de vergunningen voor de nachtvisserij
en de electrovisserij. Dit moet goed geregeld blijven. Anders zijn er grote
risico’s dat er dingen gebeuren die wij niet willen. De vergunningen
moeten onder de VBC’s vallen.
 Als laatste wil ik iets zeggen over de recreatieve visserij op de Wadden,
hoewel dit onderwerp misschien een beetje buiten dit AO ligt. Waarom moet
daar zo scherp gelaveerd worden? Die visserij functioneert al zo lang op de
Wadden en heeft daar geen schade berokkend. Wij hebben inmiddels een motie
van de eilanden, waarin wordt verzocht om actie. Deze motie heeft de minister
ook ontvangen. Ik vraag de minister om daar met een ruimere blik naar te kijken.
Wat is er in alle voorgaande jaren daar gebeurd? Ik vraag de minister om niet
met een vrij strakke hand te zeggen dat er niets mag. Dat is de dood in de
pot voor de Wadden. 
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Voorzitter. Bij
het wetgevingsoverleg Visserij heb ik een brandende vraag gesteld. Hoe wordt
het nu eindelijk eens mogelijk dat de sportvissers en de beroepsbinnenvissers
op één lijn komen? Dat moet wel een keer gebeuren. Mevrouw Jacobi
zegt dat er aan de ene kant argwaan leeft, maar dat er aan de andere kant
ook bereidheid is bij de sportvissers. Ik ga maar eens aan de andere kant
uit de boot hangen. De heren van de sportvisserij zitten op de tribune; ze
moeten maar even geen stekels opzetten, maar ik hoor juist dat de sportvisserij
eigenlijk de beroepsbinnenvisserij gevangen houdt door onverzettelijkheid,
door het niet tonen van goede wil om er samen op een constructieve manier
uit te komen. Het kan niet van één kant komen. Ik ga dan maar
aan de beroepsbinnenvisserijkant hangen. Er zijn hardnekkige signalen dat
men in het overleg te weinig naar elkaar toe komt door een stelselmatig «njet».
Dat schiet niet op. De minister gaat nog steeds uit van de goede wil van beide
kanten. Ik wil dat ook graag doen, maar dat moet nu eindelijk, na alle jaren
dat we hiermee bezig zijn, gaan blijken. We moeten komen tot een constructief
visplan. Daarin moeten de ecologische en de economische duurzaamheid van de
sportvisserij, maar in het bijzonder van de beroepsbinnenvisserij leidend
zijn. Daar moet tenslotte een boterham verdiend worden. Ik vraag een toezegging
van de minister en een stukje regie, anders schiet het niet op.
 Voorzitter: Atsma
 De heer Van der Vlies (SGP): Bij de VISpas
stuurt men aan op een verhoging van de dekkingsgraad en op een stroomlijning
van de voorwaarden. Wat voor effect heeft dit op het gewenste maatwerk voor
regionaal visstandbeheer via de visplannen? Het is niet de bedoeling dat verschillen
in benadering een rol gaan spelen.
 Een systeem van vangstregistratie is belangrijk. Vangstregistratie is
een belangrijke basis onder de visplannen. Hoe moet een systeem eruitzien
waarin ook sportvissers hun vangst op controleerbare wijze gaan registreren?
Dat lijkt mij vooralsnog niet al te gemakkelijk, maar wel nodig.
 Het verzet tegen het opheffen van de Kamer voor de Binnenvisserij is vrij
breed. Het slechten van geschillen en de expertise die daar is verzameld,
zouden op het spel staan. Ik vraag hierop een reactie van de minister.
 Dan kom ik bij het vergunningenstelsel voor de nachtvisserij versus de
visstroperij. Is het al mogelijk om van het vergunningenstelsel naar de algemene
regels te gaan en tegelijkertijd de visstroperij tegen te houden? Ik denk
dat er een spanningsveld groeit als dit gaat gebeuren. Ik hoor graag van de
minister hoe zij denkt dit in de tang te houden.
 Ik heb, zoals mevrouw Snijder zei, de vorige keer een fors punt gemaakt
van de zegenvisserij. Naar aanleiding van een mededeling van de minister heb
ik toen mijn motie ingehouden. De toekomstvisie biedt wel hoop. De minister
wil de verantwoordelijkheid voor de uitgifte van huurovereenkomsten en schriftelijke
toestemmingen bij de sectororganisaties leggen. Dat vind ik positief. Daarbij
ga ik er wel van uit dat dit ook gebeurt voor de uitgifte van de vergunning
voor de zegenvisserij, waarbij de verantwoordelijkheid wordt overgedragen
van LNV aan de sectororganisatie voor de beroepsbinnenvisserij, niet aan die
van de sportvisserij. Dan krijgen we een herhaling van zetten; daarom vraag
ik op dit punt een bevestiging.
 Dan kom ik bij het aalbeheer en het verbod op aalvistuigen. Het is toch
een heel merkwaardige situatie. Handhaving is een breekpunt voor de beroepsbinnenvisserij
op aal en bijvangsten, maar is geen breekpunt voor de terugzetplicht voor
de sportvisserij op aal. Waarom is handhaving het breekpunt als verschillende
lidstaten nog steeds geen goedgekeurd aalbeheerplan hebben? Dit signaal is
namelijk heel hardnekkig. Ik kan ook rugnummers noemen. De sanctie hiervoor
is tot nu toe niet uitgerold. De landen zijn net genoemd. Als dit zo is, wringt
het. Dat kunnen we niet accepteren. 
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik begrijp de vraag
van zowel de SGP als de VVD over de andere lidstaten, maar ik verbaas me erover
dat beide fracties niet zeggen dat de minister zich in Europa sterk zou moeten
maken en de collega’s zou moeten aanspreken. Het lijkt alsof deze partijen
vinden dat het ook wel wat minder kan met ons eigen aalbeheerplan. Dat lijkt
me niet de bedoeling.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Met alle respect,
ik heb mevrouw Ouwehand wel eens sterker meegemaakt. Zij herinnert zich ongetwijfeld
wat ik de vorige keer daarover heb gezegd, toen dit ook al aan de orde was.
Toen hebben we de minister aangemoedigd. Zij heeft dit volstrekt aanvaard.
Zo kennen wij haar ook, daadkrachtig als ze is en hopelijk zal blijven. Als
wij hier strenge regels maken, met alle consequenties voor de sector van dien,
is het niet de bedoeling dat er een landje verderop een potje van wordt gemaakt.
Dat kan toch niet. We hebben de minister daarop aangesproken. Nu zijn we een
paar maanden verder en ik hoor dat dit nog altijd niet is geëffectueerd.
Daar maak ik bezwaar tegen.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik ben blij dat zo
duidelijk is uitgesproken welke kant we op moeten als het aan de SGP-fractie
ligt.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Dan kom ik bij
de uitspraak van de rechtbank in Dordrecht over de wolhandkrab. Er is iets
merkwaardigs aan de hand met de aangepaste visfuiken. Aangepast aalvistuig
is blijkbaar niet te handhaven. Aangepaste visfuiken en aangepast aalvistuig
liggen beide onder water. De AID heeft meegedacht en heeft een constructief
voorstel van de sector doorgeleid. De inkomenspositie van betrokkenen is zo
langzamerhand een kwestie van «to be or not to be». We moeten
het niet sentimentaliseren, maar het spant erom voor deze mensen. Daar raak
ik geëmotioneerd van. Zelfs de AID vindt dat het op een bepaalde manier
kan, maar het wordt toch tegengehouden. Voor het komende seizoen hebben we
nog wat ruimte om daarmee aan de gang te gaan, om in samenspraak met de sector
tot werkbare oplossingen op dit punt te komen. We moeten de beroepsvissers
niet in de kou laten staan.
 Ik sluit me kortheidshalve aan bij de vragen die gesteld zijn over de
schadevergoedingsregeling.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Het gebeurt
niet zo vaak, maar als de Partij voor de Dieren de minister steunt, klinkt
er van mijn kant tromgeroffel. Dat moeten we vieren. Vorige week was dit het
geval in het debat over de Oostvaardersplassen. Wij steunen de minister ook
in haar beleid met betrekking tot het Aalbeheerplan en de wolhandkrab. Wij
hadden het Aalbeheerplan graag nog wat scherper gezien. Mijn collega’s
maken zich zorgen over de vraag of andere lidstaten zich wel aan de afspraken
houden. De minister zou misschien kunnen dreigen met de Nederlandse inzet
voor een totaal Europees vangstverbod voor paling. Dat zou de andere lidstaten
wat angst kunnen aanjagen. We kennen de minister als daadkrachtig, dus wie
weet kan zo’n dreiging helpen. Ik zou er erg voor zijn; dat is geen
geheim.
 
 De heer Polderman (SP): Ik ken het standpunt
van de Partij voor de Dieren over het Aalbeheerplan. Dat kan ik volgen. Steunt
mevrouw Ouwehand ook de lijn van de minister met betrekking tot de wolhandkrab?
Concludeert ze daarmee dat de vangst van de wolhandkrab ook maar afgelopen
moet zijn? Daar komt het namelijk op neer. Dat is toch merkwaardig. Mevrouw
Snijder zei net al dat de wolhandkrab een exoot is. Wij zouden blij moeten
zijn dat deze gevangen wordt. Dat vissers er iets mee verdienen, is mooi meegenomen.
Het verbaast me dat mevrouw Ouwehand dit niet goedkeurt en de sector deze
bron van inkomsten wil onthouden. Dat kan ik niet rijmen met haar
algemene visie op exoten en dat soort zaken.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Volgens mij is het
de inschatting van de minister dat het geen invasieve exoot is. Het is dus
niet per se nodig om deze dieren uit de wateren te vangen. De heer Polderman
kent natuurlijk heel goed onze grote zorgen over met name de manier waarop
krabben, kreeften en zeker ook vissen aan hun einde komen. Zolang deze dieren
een vreselijke dood tegemoet gaan, staan wij nooit te springen om visserij
op welke diersoort dan ook. Kan de minister inzicht geven in de manier waarop
de in Nederland gevangen krabben en kreeften aan hun einde komen? Welke technieken
zijn er inmiddels onderzocht en beschikbaar om deze beesten een wat humanere
dood te bezorgen, dan levend het kokende water in te gaan?
 
 De heer Polderman (SP): Mevrouw Ouwehand zou
zich eens moeten verdiepen in de mensonterende manier waarop de prooidieren
van de wolhandkrab aan hun einde komen. Dat is pas schrikbarend. De natuur
is echt niet zo lief als mevrouw Ouwehand misschien denkt. Wat dat betreft
vind ik haar verontwaardiging wat eenzijdig.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ons wordt wel eens
verweten dat we dieren gelijkschakelen met mensen. Dat doen we nooit. Ik hoor
alleen de heer Polderman een soortgelijk argument inbrengen. Ik denk dat mensen
met het ingrijpen in de natuur, bijvoorbeeld vissen, jagen of zelfs bijvoeren,
een heel andere verantwoordelijkheid hebben dan twee vissen of twee krabben
die elkaar tegenkomen onder water en vanuit dringende eerste levensbehoefte
de wetten van de natuur volgen. Dat is misschien een heel andere visie dan
de SP erop na houdt. Wij denken dat dieren geen mensen zijn en andersom, al
valt daar natuurkundig wel wat over te zeggen.
 Ik heb zojuist de minister gesteund in haar aalbeheerplan en de beslissingen
met betrekking tot de wolhandkrab. Dan is het natuurlijk wel weer uit met
de pret, want de minister kent ons als buitengewoon kritisch op haar beleid
met betrekking tot de visserij. Ik moest glimlachen bij de inbreng van mijn
collega’s over de visstandbeheercommissies. Ik moest denken aan een
kleuterklas. Er is een grote zak met snoep en iedereen staat erom te vechten.
Wij gedragen ons hier als de kleuterjuf die de snoepjes eerlijk tussen Jantje
en Pietje moet verdelen. Ik begrijp heel goed dat er botsende belangen zijn,
niet alleen tussen de sportvisserij en de beroepsvisserij, maar ook op het
gebied van waterbeheer en natuurbescherming. Echter, voor botsende belangen
is de overheid uitgevonden. Deze commissie is breed voorstander van het werken
met beheercommissies en beheerplannen, ook bijvoorbeeld bij Natura 2000. Wat
zien we daar? We maken er vechtcommissies van. We kunnen wel zeggen dat de
overheid zich nergens mee moet bemoeien, maar we zitten hier uiteindelijk
wel weer te debatteren over de ruzies die daar ontstaan. Ik vind dat er veel
duidelijker kaders gesteld moeten worden. De beslissingen moeten hier vallen.
We moeten het beheer van de wateren niet overlaten aan polderclubjes, waarin
belangen op individueel niveau worden uitgevochten. Ik vind de insteek van
die commissies dus verkeerd.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Mevrouw Ouwehand, u
hebt twee oren, maar volgens mij hebt u daar een poosje niets mee gedaan.
Dat hebben we namelijk net allemaal gezegd. U trekt een vergelijking met een
kleuterklas, maar ik heb niemand iets anders horen zeggen dan dat de VBC’s
betere sturing moeten hebben. U doet nu alsof u dit zelf hebt bedacht. Uw
oren mogen wel eens gewassen worden. 
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): We blijven wel werken
met zulke commissies. Ik hoor mevrouw Jacobi niet zeggen dat we vandaag gaan
bepalen wat de doelstellingen zijn en er desnoods een verdere uitvoering aan
geven. Mevrouw Jacobi is voor deze commissies.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Ja, om het beheer te
organiseren.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Dan had u duidelijker
moeten zeggen dat het u alleen maar om de uitvoering gaat van hier vastgestelde
plannen. Dat is het verschil tussen ons standpunt en dat van de Partij van
de Arbeid.
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Wij hebben
allemaal duidelijk gevraagd om meer sturing. Wat wilt u? Wilt u zeggen dat
we alles wel kunnen afschaffen, omdat er toch niet meer gevist wordt?
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): De Partij voor de
Dieren is geen groot fan van de visserij; dat is geen geheim. Er zijn botsende
belangen met vooral waterkwaliteit en natuurbeheer. Dat geluid kent u bijvoorbeeld
ook van ons bij Natura 2000, maar we miskennen de plek van ondernemers zeker
niet. Voor botsende belangen is de overheid in het leven geroepen, vinden
wij. Ik heb mijn collega’s alleen maar horen spreken over de sportvisserij
en de beroepsvisserij die er samen niet uitkomen, maar hoe zit het met de
implementatie van de Kaderrichtlijn Water? Wie komt er op voor de natuurbelangen?
Dat belang is zo kwetsbaar; daarom vind ik dat we dit hier veilig moeten stellen
in plaats van in zo’n commissie.
 Door de interrupties is het al duidelijk dat de Partij voor de Dieren
geen voorstander is van het in het leven roepen van polderclubs waarin publieke
belangen onderling worden uitgevochten. Wij vinden dat er duidelijke rijksdoelstellingen
moeten komen voor deze commissies. We leggen ons neer bij de realiteit dat
deze commissies er komen; we krijgen ze niet afgeschaft. Daarom moet er wel
zo veel mogelijk gestuurd worden. Dat is dus een ander uitgangspunt dan mijn
collega’s vandaag hebben verwoord, maar we hebben maar twee zetels in
de Kamer op een totaal aantal van 150. Vanuit de gedachte dat we dus niet
om die commissies heen kunnen, vraag ik de minister welke mogelijkheden zij
ziet om de doelstellingen voor die commissies duidelijker te krijgen. Het
gaat ons vooral om doelstellingen vanuit een ecologische benadering, de Kaderrichtlijn
Water, natuurbescherming en dierenwelzijn. Er moet gekeken worden naar de
manier waarop er wordt gevist en de dieren aan hun einde komen. Laten we vooral
ook de Habitatrichtlijn niet vergeten. Welke voorstellen gaat de minister
daarvoor doen?
 De minister schrijft in haar brief dat het opstellen en het naleven van
het visplan de verantwoordelijkheid is van alle deelnemers in de commissie.
Het is toch niet de bedoeling dat het naleven alleen maar aan de bereidwilligheid
van de commissieleden wordt overgelaten en dat we geen handhaving hebben op
bijvoorbeeld de naleving van de Kaderrichtlijn Water? Wie gaat die plannen
toetsen? Komt er een toets van die plannen op de vigerende natuurwetgeving?
 Dan kom ik bij de Gedragscode van de sportvisserij. De minister heeft
in de Nota Dierenwelzijn aangekondigd dat er een evaluatie komt. In de voortgangsrapportage
heeft ze geschreven dat die evaluatie in 2009 klaar zou zijn. Dat is kennelijk
niet gelukt; we hebben in ieder geval nog niets gezien. Hoe zit het met de
bezorgdheid van de minister over het welzijn van de dieren die voor de lol
of voor de hobby uit het water worden gehaald en al dan niet worden teruggezet?
Ik vraag de minister om een visie daarop. Ik ben benieuwd wanneer de evaluatie
komt en of de minister de Gedragscode meestuurt naar de Kamer. Vooralsnog
heb ik er nog niet veel over kunnen vinden. Op de website van Sportvisserij
Nederland staan drie aandachtspunten, bijvoorbeeld dat men natte handen moet hebben als men een vis beetpakt, maar die lijken me voor een
gedragscode nogal magertjes. Wat kan de minister daarover zeggen?
 Het lijkt me een slecht plan om het vergunningenstelsel voor de nacht-
en electrovisserij af te schaffen. Anderen hebben dit ook al gezegd. Kan de
minister hierop reageren?
 
 De heer Koppejan (CDA): Voorzitter. Het CDA
vindt het een goede zaak dat wij in dit overleg specifiek stilstaan bij de
ontwikkelingen in de binnenvisserij, een sector die het moeilijk heeft. Het
CDA vindt het van belang dat er ook voor de binnenvisser een toekomst blijft
om zijn vak uit te oefenen, eventueel in combinatie met andere water- en visserijgerelateerde
werkzaamheden. De initiatieven om de inkomsten van beroepsvissers te verbreden
met zogenaamde blauwe diensten, visstandmonitoring en activiteiten op het
gebied van toerisme en recreatie juichen wij van harte toe. Wij vragen de
minister om deze initiatieven zo veel mogelijk te ondersteunen.
 Het CDA vindt het ook een goede zaak dat de minister werk maakt van de
verankering van de visstandbeheercommissies. Een decentraal visstandbeheer
doet veel meer recht aan de verschillen die er per regio bestaan in de ontwikkeling
van visstanden. Een duurzaam, decentraal visstandbeheer, inclusief aalbeheer,
maar bijvoorbeeld ook het beheer van andere vissoorten zoals rode baars, dient
zo snel mogelijk in de plaats te komen van een generiek vangstverbod op aal.
Wij zijn dan ook blij met de opdracht die het ministerie van LNV verstrekt
aan een adviesbureau om een wetenschappelijk onderbouwd model voor decentraal
aalbeheer te ontwikkelen. Wat is de planning? Wanneer kunnen wij op dit punt
een concreet voorstel van de minister verwachten? In dat verband lijkt het
ons ook wenselijk dat IMARES in 2010 en volgende jaren weer ontheffing krijgt
voor het uitvoeren van onderzoek in de proefgebieden in het benedenrivierengebied
en het Friese merengebied.
 Om tot een effectief en een financieel beheersbaar decentraal visstandbeheer
te komen, hebben wij nog wel een aantal vragen en opmerkingen. Wij vragen
ons af of het wenselijk is om te werken met zo’n groot aantal VBC’s.
Het zijn er ongeveer 50. Is het mogelijk om dit aantal drastisch terug te
brengen en tevens veel meer aansluiting te zoeken bij de stroomgebieden? De
stroomgebieden vormen immers ook het uitgangspunt voor de stroomgebiedbeheerplannen
ter uitvoering van de Kaderrichtlijn Water.
 De nu gekozen opzet van VBC’s, waarbinnen de direct betrokkenen
gezamenlijk een visplan opstellen, vraagt om de actieve medewerking van alle,
in de VBC betrokken partijen. Als in de praktijk blijkt dat een van die partijen
niet meewerkt en het proces frustreert, welke middelen heeft de minister dan
om in te grijpen en alsnog af te dwingen dat er op korte termijn een goed
onderbouwd visplan ligt? Zou dit niet een argument kunnen zijn om de rechtsprekende
functie van de Kamer voor de Binnenvisserij te handhaven binnen een door alle
betrokken partijen, beroepsvissers en sportvissers, bepleite «Kamer
nieuwe stijl»?
 Hoe staat het met het uitzetten van glasaal in kansrijke binnenwateren?
In hoeverre wordt er nog uitvoering gegeven aan het idee van het uitzetten
van schieraal in de zee?
 Er leeft bij velen de behoefte om meer inzicht te krijgen in hoe andere
Europese landen in 2009 en de daaropvolgende jaren invulling geven aan het
door Europa gevraagde aalbeheerplan en dus aan duurzaam aalbeheer. Is de minister
bereid de Kamer een vergelijkend overzicht te geven van de inspanningen van
landen als Duitsland, Engeland, Ierland, Noord-Ierland, Spanje, Portugal en
Italië? Wat hebben deze landen in 2009 gedaan op het gebied van vangstbeperkingen
en het uitzetten van glasaal? Wat zijn ze van plan te doen in de komende jaren?
 Hoe staat het met de uitvoering van het amendement-Koppejan/Jacobi? In
dit amendement is vastgelegd dat vissers die in 2009 zijn getroffen door een
vangstverbod op aal van twee maanden een financiële tegemoetkoming
krijgen, waarvoor naast de reeds door de minister toegezegde€ 700 000
door de Kamer nog eens € 500 000 extra beschikbaar is gesteld.
 Het CDA vindt het positief dat er binnen de sector gewerkt wordt aan één
productorganisatie voor de binnenvisserij. Ook juichen wij de initiatieven
toe om tot een MSC-keurmerk te komen voor schubvis en aal. Zijn de middelen
voor certificeringsassessments, die beschikbaar zijn gesteld tijdens de begrotingsbehandeling
voor 2010 middels het amendement-Koppejan c.s., toereikend om ook aan de vraag
van de binnenvissers te voldoen?
 Onze complimenten voor Sportvisserij Nederland, die van de VISpas een
groot succes heeft gemaakt. Het stimuleren van de verdere implementatie van
de Gedragscode Dierenwelzijn voor de sportvisserij, inclusief de evaluatie
van de gedragscode, vinden wij een goede zaak.
 Wij zijn blij met het wetsvoorstel van de minister om visstroperij als
misdaad strafbaar te stellen in de Wet op economische delicten. Hiermee gaat
wederom een CDA-wens in vervulling. Wordt de inzet van regionale stroperijteams,
inclusief het stroperijteam in Friesland, onverminderd voortgezet? Hoe wordt
de bestrijding van visstroperij buiten de kerngebieden aangepakt? Is de huidige
opsporingscapaciteit en -inzet met betrekking tot de bestrijding van stroperij
voldoende om deze ook daadwerkelijk terug te dringen? Kan de minister aantonen
dat met het bestaande beleid de visstroperij afneemt?
 Ik sluit me aan bij de opmerkingen van mijn collega’s over de wolhandkrab.
Ik vraag de minister dringend om in overleg met de visserijsector te zoeken
naar een andere aanpak, waarbij de vangst van wolhandkrab voortgezet kan worden.
 Ik sluit af met de evaluatie van de Regeling gebruik grote vistuigen.
Deze regeling is meer dan een jaar geleden in werking getreden. De minister
heeft toegezegd om deze op haar effectiviteit te evalueren. Zou ze dit ook
willen doen? Ik pleit voor meer maatwerk met betrekking tot het beëindigen
van de recreatieve staandwantvisserij. De Uitvoeringsregeling visserij zou
volgens de CDA-fractie moeten voorzien in de mogelijkheid tot ontheffing voor
kleinschalige vormen van recreatieve visserij met vaste vistuigen, al dan
niet gekoppeld aan maatvoering van die vistuigen en of de periode waarin daarvan
gebruik gemaakt mag worden.
 
 Minister Verburg: Voorzitter. Ik dank de Kamer
voor haar inbreng in eerste termijn. Ik ben erg blij dat we vandaag spreken
over de binnenvisserij, omdat ik denk dat daar alle reden toe is. De binnenvisserij
bevindt zich in woelig water en heeft te maken met grote uitdagingen, waarbij
veel ondernemerschap en toekomstgerichtheid worden gevraagd. De binnenvisserij
heeft te maken met nieuwe ontwikkelingen, net zoals de sportvisserij. De sportvisserij
is een sector met een behoorlijke omzet. Er zijn 2 miljoen beoefenaren van
de sportvisserij. De sportvisserij heeft ook een effectieve en goede organisatie.
Beide sectoren hebben in toenemende mate te maken met een aantal maatschappelijke
ontwikkelingen en ook met nieuwe doelen, zoals het belang van natuurontwikkeling,
waterbeheer, visstandbeheer en dierenwelzijn. Deze stellen allemaal eisen
voor nu en voor de toekomst aan beide sectoren en de overheid. Daarom gaan
we stevigere beleidsvoornemens neerzetten met betrekking tot de binnenvisserij.
Deze heb ik eind vorig jaar aan de Kamer gestuurd.
 Een van de belangrijkste onderwerpen is het steviger inzetten op de visstandbeheercommissies.
Ik ben blij dat de Kamer daar ook voor voelt. We zijn al tien jaar bezig om
die commissies te stimuleren. We gaan dit nu met wat meer voortvarendheid
doen, omdat we zien dat in een aantal gebieden de drive en de motivatie er
is om met een visstandbeheercommissie te gaan werken, maar dat er ook gebieden
zijn waar dit niet zichtbaar is. In die gebieden heb ik al een aantal keren
iemand gevraagd om met de mensen om de tafel te zitten om te kijken of er
visstandbeheercommissies tot stand gebracht kunnen worden. Er zijn heel wat
burgemeesters in Nederland die geprobeerd hebben om daartoe te
komen, met uitnodigingen en ook door het uitoefenen van iets meer druk. Dat
heeft allemaal niet geholpen. In sommige gebieden blijft een soort tegendruk
bestaan om te komen tot die visstandbeheercommissies. Ik herinner me heel
helder de debatten die we in de Kamer hebben gevoerd over het Aalbeheerplan.
Ook daar werd de bijna wanhopige vraag gesteld: waarom werken in sommige gebieden
de visstandbeheercommissies niet? Waarom zijn die er nog niet? In alle gebieden
hadden die visstandbeheercommissies er kunnen zijn, als degenen die een rol
daarin spelen het belang en de meerwaarde ervan zouden zien. Deze spelers
hebben namelijk een belangrijke rol. Het heeft meerwaarde om met elkaar in
een commissie te zitten en afspraken met elkaar te maken over de uitvoering,
de handhaving en de registratie. Partnerschap heeft meerwaarde. Dat had men
moeten zien. Ik ben de Kamer zeer erkentelijk voor de steun om meer verbindend
werk te maken van de visstandbeheercommissies dan tot nu toe is gebeurd of
gelukt.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): U gaat het toch in
de Visserijwet opnemen?
 
 Minister Verburg: Ja, maar ik heb veel liever
dat de meerwaarde ook in de praktijk wordt erkend. Ik verwijs graag naar de
manier waarop we er met de mosselsector en de natuurorganisaties in het Waddengebied
zijn uitgekomen. Ik heb al eerder gezegd dat men, na jaren elkaar de tent
uit te vechten, een jaar met elkaar bezig is. Beide organisaties vinden het
vreemd dat ze er zo lang over gedaan hebben, omdat ze nu heel plezierig samenwerken.
Dit is echt een win-winsituatie. Sterker nog, ze vinden elkaar zelfs aardig.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Dat is natuurlijk
prachtig en die champagne zal best goed gesmaakt hebben, toen dat convenant
werd gesloten. Het gaat erom dat er afspraken zijn over de bescherming van
de natuur en dat deze ook door de overheid worden nageleefd. Dat gebeurde
echter niet bij het voorbeeld dat de minister aanhaalt. Er was overeenstemming
over de mosselvisserij in de Waddenzee, maar uiteindelijk bleek deze niet
te voldoen aan onze Natuurbeschermingswet. Toen deze beslissing werd aangevochten
door een andere club, moest de Raad van State met een uitspraak komen. Dit
is toch geen voorbeeld om aan te geven dat het werkt? Dat mensen elkaar aardig
vinden, is misschien leuk, maar dat was het doel niet.
 
 Minister Verburg: Het is jammer dat mevrouw
Ouwehand er weer over begint. Op de vergunning was al dat voorbehoud gemaakt.
De natuurbeschermingsorganisaties hebben ingestemd met die stap. Vervolgens
is er een organisatie die nog meer wil en naar de Raad van State stapt. Dat
is haar goed recht, maar ik vind het in de hele ontwikkeling wel erg jammer.
 We hebben het nu over de VBC’s en ik wil de samenwerking in het
Waddengebied toch als voorbeeld houden. We gaan stappen zetten en deze meer
wettelijk verankeren. We doen dit door de voorwaarden aan te scherpen. Ik
heb met de beroepsvisserij, de sportvisserij en de waterbeheerders gezocht
naar een aanpak en een organisatiemodel waarmee dit kan. Eind vorig jaar heb
ik de VBC-voorwaarden in huurovereenkomsten van de staatswateren aangescherpt.
Deze vormen het merendeel van de Nederlandse binnenwateren, ongeveer 80 000
hectare. In dit gebied opereert een aanzienlijk deel van de Nederlandse beroepsbinnenvisserij.
In de huurovereenkomsten is per 1 januari van dit jaar naast de verplichte
deelname aan de VBC’s, ook de verplichting tot het opstellen van een
visplan opgenomen. Per 1 januari 2011 moeten vissers deze visplannen
gereed hebben en gaan vissen volgens die plannen. Ik heb in mijn brief van
november geschreven dat we starten met de voorbereiding van regelgeving, om
ervoor te zorgen dat die verplichting tot het opstellen van visplannen
en het vissen volgens die plannen uiteindelijk voor alle binnenwateren gaat
gelden. Dan hebben we een sluitend stelsel.
 Verschillende sprekers zijn ingegaan op de verbreding en de versterking
van de beroepsvisserij. Ik zou die ook mede willen stimuleren. We zien bijvoorbeeld
meer mogelijkheden door het beter vermarkten van producten, bijvoorbeeld door
certificering. Meerdere sprekers hebben gezegd dat die certificering van groot
belang is en ik ben het daarmee eens. Het budget is toereikend om de overheidsrol
ten aanzien van de certificering te spelen. Het is een certificaat dat uit
de markt moet komen. De ondernemers hebben daarin zelf een verantwoordelijkheid.
Waar we kunnen steunen, zoals we dat doen bij de Waddenzee en de Noordzeevisserij,
zullen we dat doen.
 Andere versterkingspunten zijn de verbreding van de visserij naar andere
soorten, zoals wolhandkrab en schubvis, het inzetten van beroepsvissers in
onderzoeks- en beheertaken en het benutten van de toeristische potentie. Het
is wel van belang dat de sector daarover zelf onderling afspraken maakt, maar
ook met de sportvisserij. Ik zie dat er initiatieven worden genomen. Men zet
zich in voor certificering; dat is mooi. De beroepsvissers worden opgeleid
voor het doen van onderzoeksvisserijen en monitoring. Vissers vissen al op
wolhandkrabben en rivierkreeften in een aantal visstandbeheercommissies. Het
kan dus wel. Er zijn inmiddels ook afspraken gemaakt over de benutting van
de schubvis.
 Wij stimuleren het ontwikkelen van businessplannen en bedrijfsplannen
en we laten daar cursussen in geven. Dat is een belangrijk punt, omdat dit
het ondernemerschap kan versterken. Het helpt vissers bij het nadenken over
een toekomstige markt, marketing en marktbewerking. Dat is van groot belang.
 Hoe zit het met het vergunningenstelsel voor nacht- en electrovisserij?
Dit zal op den duur worden opgenomen in de algemene regels, maar dit moet
zorgvuldig gaan, niet van de ene op de andere dag. Het is wel van belang dat
we daarnaar toe werken de komende tijd.
 Mevrouw Jacobi vroeg wanneer de visstandbeheercommissies overal zullen
werken en er een met het waterbeheer afgestemd visplan zal liggen. De verscherping
in de staatswateren is al rond. Daarmee doen we ook ervaring op. We hebben
al een aantal punten geïdentificeerd die ik met mijn collega van Verkeer
en Waterstaat wil uitwerken. Dit ministerie speelt hierin ook een belangrijke
rol. We moeten het ook hebben over de handhaving. Hoe moet een waterbeheerder
handhaven? Uiteindelijk zal de wettelijke verankering van de VBC’s in
2012 volledig zijn, dus ook in de overige wateren. Echter, hoe eerder hoe
liever, dat ben ik met de Kamer eens. Als partners samenwerken, kunnen ze
daarvan de vruchten definiëren en ook plukken.
 Mevrouw Jacobi had het over argwaan bij de verschillende partijen. Ik
denk dat er maar één manier is om die argwaan weg te nemen,
namelijk door met elkaar aan tafel te gaan zitten en te weten dat men gezamenlijk
aan de lat staat. Wij hebben het eerder geprobeerd zonder een wettelijke onderbouwing.
Nu leggen we een wettelijke onderbouwing en verbinden deze met de vergunningen.
Dan ontstaat er dus een noodzaak om dit te doen. Wij begeleiden dit proces.
Er zijn 50 VBC’s. Het zou wel een beetje ingewikkeld worden als LNV
in alle commissies zit, maar we investeren erin via de beroepsorganisatie.
We stellen die beroepsorganisatie, die overigens nog bezig is om zich organisatorisch
te versterken, in staat om de mogelijkheid van begeleiding te geven. We laten
het dus niet zomaar over aan de ontwikkelingen in de praktijk.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Ik begrijp dat,
maar wie toetst en beoordeelt de belangenafweging? Anders blijft het een kat-en-muisspel,
zoals dat zich de afgelopen jaren hier en daar heeft voltrokken. 
 
 Minister Verburg: Dat is een terechte vraag.
Dat doet de waterbeheerder. Hij is betrokken bij de visstandbeheercommissie,
hij geeft de rechten van het water uit en hij stelt uiteindelijk het visplan
vast. Met de verschillende waterbeheerders ontwikkelen wij een uniform en
helder systeem. Het is niet de bedoeling dat elke waterbeheerder iets anders
doet.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Daarbij zijn
de leidende principes de ecologische en economische duurzaamheid? Beide principes
dus? U begrijpt wel wat ik daarmee wil zeggen.
 
 Minister Verburg: Er moet natuurlijk een balans
zijn in ecologie en economie, waarbij ook de sportvisserij betrokken is. U
bedoelde dat ongetwijfeld. Alle spelers zitten om de tafel. Het gaat om de
balans, waarbij men rekening houdt met de eisen van goed waterbeheer, de Kaderrichtlijn
Water en de natuurlijke omstandigheden.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Wie voert de toets
uit op de Kaderrichtlijn Water en de Habitatrichtlijn? Welke mogelijkheden
zijn er om een beheerplan dat kwalitatief niet helemaal op orde is, bij te
sturen? Kan de minister dit doen? Of wordt het overgelaten aan een beroepsmogelijkheid
bij de rechter? Wat is de juridische status?
 
 Minister Verburg: Zo’n visplan is bindend.
De waterbeheerder is in veel gevallen ook verantwoordelijk voor goed waterbeheer.
Dat valt onder andere onder de Kaderrichtlijn Water. De Kaderrichtlijn Water
en de Vogel- en Habitatrichtlijn zijn niet één op één
gelijk, maar liggen wel in elkaars verlengde en worden zorgvuldig beheerd.
Een visplan wordt gezamenlijk vastgesteld. Als een van de partijen het er
niet mee eens is, is een gang naar de rechter mogelijk. In de praktijk komt
men in gebieden waar een visplan werkt en waar een visstandbeheercommissie
is tot goede afspraken. De naleving ervan is ook goed geregeld.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Mijn vraag aan de minister
is een vervolg op wat mevrouw Ouwehand inbracht. Laten we er geen doekjes
om winden, er zijn verschillende visies op de vraag hoe we met het aalherstel
bezig moeten zijn. Dat is in vorige debatten ook duidelijk geworden. Er is
wetenschappelijk onderzoek voor nodig. Ik geloof dat Witteveen+Bos met een
dergelijk rapport bezig is. Het duurt nog wel enige jaren voordat we een wetenschappelijke
onderbouwing hebben per gebied. Ik denk dat het heel goed is om het aalbeheer
te decentraliseren. Per gebied is de aalstand heel verschillend. Heeft LNV
hier inmiddels criteria voor opgesteld? Dan krijgen we daar tenminste geen
gedoe meer over.
 
 Minister Verburg: Dat is even een ander chapiter.
Dat gaat over het Aalbeheerplan. Die visstandbeheercommissies zijn in een
aantal gebieden in ontwikkeling. In een paar gebieden, bijvoorbeeld in Friesland,
zijn er visstandbeheercommissies die goed werken en waarbij ook de provincie
aan tafel zit. Ik heb in een eerder algemeen overleg gezegd dat de regionale
uitvoering van het Aalbeheerplan geen eenvoudige zaak is. Ik ben echter wel
bereid om te kijken of we tot een pilot kunnen komen. Ik herhaal hier dat
het niet zal meevallen, maar ik zie mogelijkheden, als alle spelers positief
meespelen en er op tijd een positieve beoordeling overheen komt van ICES.
Het moet namelijk Europees wel goedgekeurd worden, om in dat gebied een pilot
op te zetten.
 We praten hier in het algemeen over het instellen van visstandbeheercommissies.
Dat betekent dat hier en daar nog letterlijk moet worden begonnen, ondanks
het feit dat burgemeesters en andere mensen op mijn verzoek al heel lang aan
de slag zijn geweest om die commissies vrijwillig en op basis van wederzijdse
overtuiging op te zetten. Dat lukt maar niet. De inzet van betrokken spelers
zelf is hierbij dus cruciaal. 
 Mevrouw Jacobi vroeg of de visplannen gelden voor een gebied of voor een
soort. De visplannen gelden voor een gebied, en dus voor alle visrechthebbenden
in dat gebied, zowel sportals beroepsvissers.
 Mevrouw Snijder en de heer Polderman vroegen of LNV zitting neemt in de
visstandbeheercommissies. De beroepsorganisaties en de waterbeheerders zitten
er wel in, LNV niet, maar LNV stimuleert wel de totstandkoming van deze commissies.
 Ik ben in overleg met de sectororganisaties voor de beroepsen de sportvisserij
over de vangstregistratie. Dit onderwerp is nadrukkelijk aan de orde in het
overleg over de aanscherping van de VBC-voorwaarden. Inzicht in de vangsten
door de beroeps- en de sportvissers is nodig om in de VBC’s tot een
duurzaam visstandbeheer te kunnen komen, maar is ook een voorwaarde om een
goed visplan te kunnen opstellen. Dat betekent dat die vangstregistraties
permanent en vast onderdeel zullen moeten uitmaken van de werkwijze van de
visstandbeheercommissies.
 De heer Van der Vlies vroeg hoe ik aan kijk tegen de opstelling van de
sportvisserij in de VBC’s ten aanzien van de aal. Het is van belang
dat het Aalbeheerplan niet alleen in Nederland, maar in alle Europese lidstaten
wordt uitgerold. De Europese Commissie heeft bepaald dat elke lidstaat een
aalbeheerplan moet maken. Frankrijk heeft geen vergunning om glasaal te exporteren.
Punt. Frankrijk heeft weliswaar nog geen goedgekeurd aalbeheerplan, maar dat
betekent nog niet dat Frankrijk zijn gang mag gaan. Frankrijk wil wel glasaal
exporteren, maar dat kan niet op grond van de CITES-wetgeving. CITES wil hiervoor
alleen maar ruimte geven, als er een goedgekeurd Europees aalbeheerplan ligt.
Zo horen de spelregels te zijn. Toen de EU-Commissaris Borg afscheid nam,
heb ik met hem daarover gesproken. Hij zei dat het belangrijk is om ervoor
te zorgen dat alle Europese lidstaten zo spoedig mogelijk werken met een goed
aalbeheerplan. Dat is onderdeel van de punten die hij overdraagt aan zijn
opvolger. Als dit niet gebeurt, komt er vanuit Europa een sluiting van een
halfjaar tot stand. Ik zal de nieuwe EU-Commissaris scherp houden op het terrein
van «gelijke monniken, gelijke kappen». Overigens is in Ierland,
een van de landen die mevrouw Snijder noemde, de aalvisserij totaal stilgelegd.
Ik zal bij de nieuwe EU-Commissaris het verzoek neerleggen om zo spoedig mogelijk
een overzicht te geven van alle aalbeheerplannen en de uitwerking daarvan.
Ik hoop dat hiervan gemakkelijk een overzicht is te maken.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): De inzet is prima.
Laten we hopen dat er bij de nieuwe Commissaris een nieuwe inzet komt om de
landen die achterblijven straf aan te pakken. Op papier klopt het nu wel,
maar de handhaafbaarheid en het treffen van effectieve sancties ontbreken
tot nu toe. Dat is overigens geen verwijt aan de inzet van deze minister.
Er is dus al een verzuim. Als anderen niet gehouden worden aan de verplichtingen,
wringt dat gigantisch in een sector die zo getroffen wordt in inkomen.
 
 Minister Verburg: Ik zie de grote betrokkenheid
van de Kamer als een steun in de rug.
 De heer Van der Vlies had een vraag over de houding van de sportvisserij.
Ik vind het belangrijk dat beide partijen zich inzetten voor het visstandbeheer
en het Aalbeheerplan. Dat kan geen van de partijen alleen. Wij hebben elkaar
nodig en ik doe een sterk beroep op iedereen om daaraan een bijdrage te leveren.
 Wij hebben eerder gesproken over de Kamer voor de Binnenvisserij. Wij
zijn bezig met het terugdringen van het aantal zbo’s. Dat hebben we
nodig om de administratieve lasten en de regeldruk terug te dringen. Het besluit
is al genomen. Ik zie dat er aarzelingen zijn ten aanzien van twee punten,
de visrechten en de geschillenbeslechting. De geschillenbeslechting vindt
niet in de Kamer voor de Binnenvisserij plaats. Ik zal kijken of de visrechten
kunnen worden ondergebracht en zo ja, hoe en waar. Het rechtvaardigt
echter niet het in stand houden van een heel zelfstandig bestuursorgaan. Ik
zeg de Kamer toe dat ik dit zorgvuldig zal uitwerken. Ik zal ook nagaan hoe
op dit moment de geschillenbeslechting plaatsvindt. Ik laat de Kamer dat apart
weten. Als beide zaken tot zorgen leiden, moeten deze zorgen geadresseerd
worden.
 De heer Polderman vroeg opnieuw om een aanlandingsverbod voor paling.
Ik heb al eerder hierop een antwoord gegeven. Paling wordt op veel verschillende
plekken gevangen, in meren, rivieren, polders en kustwateren. Die aal kan
overal aangeland worden. Het afkondigen van een aanlandingsverbod is dus een
loos gebaar, omdat niemand zegt dat men met die aal naar een haven of naar
een afslag moet varen. Dat is onmogelijk om te controleren. Als we het niet
kunnen controleren, voldoen we niet aan de Europese verplichtingen en sluit
Europa de aalvisserij een halfjaar voor 50%.
 
 De heer Polderman (SP): U zegt dus dat een
aanlandingsverbod moeilijker te controleren is dan een vangstverbod. Dat begrijp
ik niet. Er wordt toch op meer plekken gevangen dan aangeland? Die controle
lijkt me dan geen steekhoudend argument.
 
 Minister Verburg: De mensen van de Algemene
Inspectie Dienst kennen de vissers die op aal vissen en kennen ook de gebieden.
Op die manier kunnen ze controleren. Dat is gemakkelijker te doen dan een
aanlandingsverbod. We hebben hierover al vaker gesproken. Ik denk dat het
verstandig is om het te houden zoals we het nu hebben georganiseerd.
 Er is 1,2 mln. beschikbaar voor de uitbetaling van de vissers. Op 13 januari
is er een regeling opengesteld op grond waarvan vissers een aanvraag kunnen
indienen. Die openstelling sluit op 15 februari. De regeling is opgesteld
in overleg met de sector. De aanvraag kunnen worden ingediend bij het Productschap
Vis. Dat beoordeelt de aanvragen en verstrekt de tegemoetkomingen. De uitbetaling
vindt plaats zo spoedig mogelijk na 15 februari. Het valt in de praktijk
niet mee om de aanvragen precies te controleren, omdat er tot nu toe heel
weinig bekend is over de vraag wie er hoeveel paling vangt. Dat is buitengewoon
ingewikkeld. Ik ben blij dat het Productschap Vis dit doet. Het valt in de
praktijk om den drommel niet mee om verifieerbare gegevens te verkrijgen op
basis waarvan men het beschikbare budget rechtvaardig kan verdelen.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Hoeveel aanvragen zijn
er op dit moment binnen?
 
 Minister Verburg: Dat weet ik niet. Het is
nu 3 februari; 13 januari is de regeling opengesteld. Ik neem aan
dat ondernemende palingvissers graag de uitbetaling tegemoetzien. Ik roep
hen hier nog eens op om de termijn niet te laten verlopen. Kom met zo zorgvuldig
mogelijk opgestelde gegevens en verzoeken, dan kan de uitbetaling vlot plaatsvinden.
Ik kan me niet voorstellen dat er ook maar één aalvisser is
die deze kans zou laten lopen. Het is toch een belangrijk onderdeel van het
inkomen.
 
 De heer Polderman (SP): Ik snap dat de minister
zegt dat het verkrijgen van de gegevens lastig is, maar ik snap niet waarom
ze een aantal vergunningen heeft ingetrokken. Als we de relatie tussen uittrekkende
schieraal en rode aal goed willen monitoren, moeten we de vergunningen niet
intrekken, die een aantal vissers de afgelopen periode had. De minister zegt
immers zelf dat die gegevens zo belangrijk zijn.
 
 Minister Verburg: Wij hebben het nu zo vormgegeven.
Wij hebben al eerder gesproken over het voorstel van de heer Polderman. Dat
is moeilijk te handhaven. Uiteindelijk zijn dat toch wel de soorten die het
voortbestaan en de overleving van de aal en de aalstand mede bepalen. Ik denk dat we daar nu niet op terug moeten komen. We moeten wel kijken hoe
we de komende jaren het regionale beheer verder vormgeven en eventueel kunnen
starten met een pilot in het noorden van het land.
 De heer Koppejan vroeg hoe het staat met het uitzetten van glasaal. Daar
heb ik jaarlijks € 300 000 voor gereserveerd. Het Productschap
Vis werkt dit plan verder uit en voert het uit. Binnenkort zal dit van start
gaan.
 Er zijn vragen gesteld over de uitspraken van de rechtbank in Leeuwarden
en Dordrecht. Afgelopen maandag is er in Leeuwarden een uitspraak gedaan in
een zaak tussen het OM en een visser die het aalvisverbod heeft overtreden.
De politierechter heeft geoordeeld dat de verdachte pas strafbaar is voor
het vissen met een aalfuik vanaf het moment dat de Europese Commissie het
Nederlandse Aalbeheerplan met een schriftelijke beslissing formeel heeft goedgekeurd.
Het OM heeft de uitspraak in beraad. Dat betekent dat het nog onder de rechter
is. Ik kan en wil er op dit moment niet zo veel over zeggen, gezien de scheiding
van de machten in Nederland, die ik respecteer.
 Mevrouw Jacobi vroeg zich af of het stroperijteam in Friesland blijft
bestaan. Er is geen sprake van opheffing van dit team. Ik heb het sterke voornemen
om ook de komende jaren de teams in stand te houden. Dat is effectief. Dat
is risico gebaseerd opereren. Die teams moeten zo slagvaardig mogelijk opereren,
want er is geen overdaad. We kunnen geen blik AID’ers of KLPD’ers
opentrekken. Die teams moeten dus bij elkaar blijven en een buitengewoon scherp
plan van aanpak hebben. We moeten ervoor zorgen dat er meldingen komen en
dat deze teams de «grote vissen» kunnen pakken. Dat heeft impact.
We brengen visstroperij inderdaad onder bij de Wet op de economische delicten.
Dan kunnen we ook doorpakken. Stroperij is broodroof van mensen die legaal
vissen en moet keihard aangepakt worden. Dat betekent wel strategisch opereren.
 Mevrouw Jacobi vroeg welke rol ik wil spelen om ervoor te zorgen dat zo
veel mogelijk water onder de VISpas gaat vallen. Dat is een goed streven;
ik vind dat Sportvisserij Nederland daar goed werk in doet. Als alle visstandbeheercommissies
er zijn, wil ik dat dit voor al die wateren geldt. De inzet van Sportvisserij
Nederland is hiervoor wenselijk, in de verschillende commissies. Het is mijn
streven om hiervoor te zorgen en ik zal dit bevorderen waar ik kan, met de
waterbeheerders en de andere partijen zelf.
 Hoe gaan we verder met de wolhandkrab? Dit is een belangrijk punt. Een
aantal sprekers verbaasde zich erover dat het nog niet is geregeld terwijl
zelfs de AID heeft gezegd dat het een goed voorstel is. Het is inderdaad nog
niet geregeld. De AID zit hier op mijn verzoek constructief in om het mogelijk
te maken. We zijn er nog niet helemaal uit, want het moet controleerbaar en
handhaafbaar zijn. Ik vind de wijze van samenwerken en samen zoeken naar een
oplossing die iedereen past en handhaafbaar is in ieder geval vruchtbaar.
We hebben nog even de tijd. Ik zeg toe dat ik de Kamer voor het zomerreces
zal informeren over de vraag hoe we dit bij de komende sluitingsperiode vorm
zullen geven.
 Dan kom ik bij de staandwantvisserij en de recreatieve visserij met staandwant.
Wij hebben hierover eerder gesproken en het staat mij nog heel helder voor
de geest dat mevrouw Jacobi aandrong op maatregelen, ook langs de kust. Ik
denk dat het belangrijk is om hier maatregelen te nemen om de visserijdruk
te verminderen en een bijdrage te leveren aan duurzaam beheer van andere visstanden
in de kustwateren. Er is ook sprake van recreatieve visserij in de visserijzone.
Dat vindt plaats in het gebied van de Nederlandse kust dat grenst aan de Noordzee.
Het recreatief vissen met beroepsvistuigen kan een substantiële impact
hebben op de visstand vanwege de soorten die worden gevangen. Bovendien heeft
vis gevangen met staandwant praktisch geen overlevingskans. Ik heb ook aanwijzingen
dat recreatief gevangen vis illegaal wordt doorverkocht. De Kamer vindt het
tegengaan van illegale handel in vis toch ook belangrijk, dacht ik. Ik denk
dat beide regelingen, voor de kustzone en voor de visserijzone, leiden
tot een generiek en uniform beleid. Net als op de binnenwateren, is het gebruik
van beroepsvistuigen voorbehouden aan de beroepsvisserij. Ik dacht dat de
Kamer daar ook een voorstander van was. Het is natuurlijk wel mogelijk om
recreatief te vissen in de kustwateren met de hengel.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Met het staandwant
was nu juist beoogd om de kleinschalige duurzame visserij te ordenen. Er moet
een regeling komen aan de Noordzeekust, omdat daar veel spanningen zijn tussen
de staandwantvissers, de KNRM, de recreatiefunctie enzovoort. We hebben daar
nog kilometers staandwant toegestaan. Het probleem is niet opgelost. De meest
duurzame vissers op het Wad hebben een probleem gekregen, net als een paar
recreanten die het eeuwenoude visgebruik toepassen. Ik verzoek om maatwerk
om dit goed te regelen. De mensen die er geen last van zouden moeten hebben,
zijn er de dupe van. Het is niet goed geregeld.
 
 Minister Verburg: We moeten toch een beetje
consequent zijn. Wij hebben eerder de problematiek van staandwant besproken.
U hebt daar zelf een rol in gespeeld, evenals anderen. Wij willen een vermindering
van de visserijdruk. Wij willen voorkomen dat beroepsvissers het brood uit
de mond wordt gestoten. Wij willen helderheid creëren. Wij zijn daarmee
aan de slag gegaan; ik ben ook in Brussel daarmee bezig. Nu, bij het volgende
algemeen overleg zegt u alweer dat er een uitzondering moet komen voor bepaalde
vissers en voor de Waddenzee, omdat daar niets fout gaat. Dat wordt wel ingewikkeld.
Zo kunnen we niet één lijn trekken of toekomstgericht opereren.
Ik doe een beroep op de Kamer om de lijn die we hebben ingezet een poosje
vast te houden en te bekijken wat deze lijn kan opleveren aan de bestrijding
van illegale handel in vis en het verminderen van de visserijdruk.
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Dit schiet
toch wel echt door. Iets wat eeuwenlang op de Waddenzee gebeurt, wordt gekoppeld
aan het Aalbeheerplan. Iedereen verbaast zich hierover, zelfs Brussel. Het
is toch doorgeschoten, als daar niet meer op de recreatieve manier gevist
kan worden? Dat is toch de dood in de pot? Dat bedoelen wij. Ik heb het niet
over de grootschalige staandwantvisserij. Mevrouw Jacobi vroeg ook om maatwerk.
Nu is er helemaal niets mogelijk.
 
 De heer Koppejan (CDA): Ik begrijp de reactie
van de minister ook niet goed. Bij het Aalbeheerplan wordt een duidelijk onderscheid
gemaakt tussen recreatieve visserij, sportvisserij en beroepsvisserij. Wij
vragen om ook maatwerk toe te passen op het recreatief vissen met kleinschalig
staandwant. De minister zegt dat dit een enorme impact heeft op de visstand.
Dan wil ik daar graag een onderbouwing van zien.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Ik heb een oplossing.
Ik zou er heel veel voor overhebben als de minister gehoor geeft aan de dringende
oproep hier om voor de kleine duurzame staandwantvissers op het Wad en het
recreatieve medegebruik een oplossing te zoeken, net zoals de minister heeft
gedaan voor andere zaken op het Wad. Ik denk aan een gezamenlijk contract
dat past bij de natuurdoelen. Dan zijn we volgens mij af van dit gedoe en
hebben we maatwerk kunnen regelen.
 
 Minister Verburg: Ik ben benieuwd wat mevrouw
Jacobi hiervoor overheeft. Ik zeg toe dat ik nog eens goed naar kijk naar
de mogelijkheden, met het voorkomen van ongewenste bijzaken en elementen die
wij niet willen. We moeten elkaar wel goed verstaan. We proberen de visdruk
te verlagen. We proberen aal te sparen. We proberen illegale handel in vis
tegen te gaan. Ik zeg toe dat ik voor het Waddengebied hier nog eens goed
naar zal kijken. Ik ga kijken wat mogelijk is binnen de randvoorwaarden
die ik heb geschetst en ik zal een voorstel doen voor eind februari.
 Mevrouw Ouwehand had een vraag over de Gedragscode voor de sportvisserij.
Deze wordt geëvalueerd. Dit voorjaar is de evaluatie afgerond. Ik zal
de Kamer dit rapport, met een reactie, toesturen.
 De heer Koppejan vroeg of het aantal VBC’s niet drastisch zou moeten
worden teruggebracht. Ik sluit niet uit dat dit later gaat gebeuren, maar
laten we nu eerst zorgen dat die VBC’s overal in de benen komen en dat
ze goed gaan functioneren. Als ze goed en professioneel functioneren, is het
eventueel mogelijk dat ze gaan fuseren om meer georiënteerd te raken
op de stroomgebieden. Ik ben de laatste die dat zal tegenhouden, maar ik wil
ze eerst in de benen, in beweging, slagvaardig, daadkrachtig en effectief
hebben.
 Dan kom ik bij de zegenvergunning. De vorige keer heb ik gezegd dat er
met de vergunning zelf niets verandert, maar het is uiteindelijk de bedoeling
dat de zegenvergunning uitgegeven wordt door de sportvisserij, dus niet meer
door LNV. Ik begrijp dat het overleg daarover niet altijd even gemakkelijk
gaat. Ik heb volgende week een gesprek met Sportvisserij Nederland. Ik zal
daar dit punt onder de aandacht brengen. Ook hier geldt dat samenwerking van
twee kanten moet komen. In de uitgifte is nog niets veranderd en dat zal voorlopig
ook niet het geval zijn. We zien er wel op toe dat de sportvisserij dit uiteindelijk
gaat doen, onder goede condities.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Ik had juist
gevraagd om de uitgifte aan de koepel van de beroepsvisserij te geven. Waarom
moet ook dit onderdeel bij de sportvisserij worden ondergebracht? Het kan
toch ook anders. Deze keuze wordt gemaakt, de minister neemt de tijd voor
zorgvuldigheid. Zij gaat uit van de goede wil. Ik wil daar ook graag van uitgaan,
maar de praktijk is tot nu toe wat weerbarstiger.
 
 Minister Verburg: Als u mij toestaat, wil
ik mij hier nog even op beraden. Ik kom er in tweede termijn op terug.
 Mevrouw Ouwehand heeft gevraagd hoe het zit met het doden van krabben
en kreeften. Het beleid rond dierenwelzijn en het doden van vis is in eerste
instantie in Nederland gericht op gekweekte soorten zoals paling en meerval.
Daar wordt goede voortgang geboekt. Op dit punt hebben wij verder geen aparte
acties en activiteiten lopen. Het welzijnsbeleid voor vis moet nog helemaal
ontwikkeld worden. We moeten speerpunten ontwikkelen. Voor krabben en kreeften
is er dus nog geen nieuws te melden.
 De heer Koppejan vroeg wanneer ik de Regeling gebruik grote vistuigen
wil evalueren. Ik zal deze nu nog niet evalueren; ik wil dit doen op basis
van de ervaringen in 2009 en 2010. Dit zal dus in 2011 gebeuren.
 
 De heer Koppejan (CDA): Voorzitter. Ik dank
de minister voor haar toezeggingen en antwoorden. Is het mogelijk om in de
toekomst generieke vangstverboden, zoals die voor het aalbeheer, overbodig
te maken of alleen voor regionale gebieden van toepassing te laten zijn, als
wij erin slagen om het decentraal visstandbeheer vorm te geven?
 Ik zit nog steeds met de onenigheid in de VBC’s. Wat gebeurt er
als men er niet uitkomt? De minister zegt dat de waterbeheerder uiteindelijk
het visplan vaststelt. Als partijen er niet uitkomen, vindt daar de beslissing
plaats. Dat kan dus een waterschap zijn of Rijkswaterstaat, afhankelijk van
het feit of het regionale of rijkswateren zijn. We praten over belangenconflicten,
belangen tussen sportvissers en beroepsvissers. Vaak moeten volksvertegenwoordigers,
de politiek, daar uiteindelijk keuzen in maken. Echter, als ik de minister
goed begrijp, is het hier een ambtenaar die besluit. Of zie ik dat verkeerd?
Kunnen ook de gekozen bestuurders van het waterschap hier een rol in spelen? 
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Ik ben
zeer verheugd over de reactie van de minister op decentraal aalbeheer en de
mogelijkheid van een pilot. Ik ben verheugd over de inzet van de minister
om maatwerk te creëren voor het Waddengebied. Op de meeste punten is
de inzet volgens mij naar tevredenheid. Ik zit nog met één ding.
Er komen VBC’s, er komt een VISpas voor alle wateren. Er zijn veel vergeven
rechten, maar er moet straks ook toegang geboden worden aan andere vissers.
Hoe gaat de minister hiermee om?
 
 Minister Verburg: Het ligt aan mij, maar ik
heb de vraag niet helemaal scherp.
 
 Mevrouw Jacobi (PvdA): Er zijn gebieden waar
bijvoorbeeld «heerlijke visrechten» gelden. Straks gaat de VISpas
voor alle wateren gelden. Hoe verhouden de VISpas en de vergeven rechten zich
met elkaar?
 
 De heer Polderman (SP): Voorzitter. Ik dank
de minister voor haar antwoorden. Ik zit een beetje met de scheiding van de
belangen tussen de sportvissers en de beroepsvissers in de VBC’s, net
zoals de heer Koppejan. Hoe zit het met het tijdpad en de tijdsdruk die erop
zit? Het is toch niet duidelijk wat er gebeurt. Voor de rijkswateren heeft
men één jaar de tijd, voor de andere wateren is het nog onduidelijk.
Dat gaat de minister in de wet regelen. Begrijp ik het goed dat de rol van
de waterbeheerder cruciaal wordt en dat deze er als een scheidsrechter bovenop
moet zitten? We kennen allemaal de systematiek van de waterschappen en hun
besturen. Het komt op mij over als een terugtrekkende beweging van het ministerie,
alsof het ministerie het bij een ander op het bordje legt. Dat is toch niet
de bedoeling?
 
 Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Voorzitter.
Ik dank de minister voor haar toezeggingen. Wij gaan ervan uit dat de kwestie
rondom de wolhandkrab voor het zomerreces is geregeld.
 Er is hier tussen neus en lippen door wel heel veel opgehangen aan de
Kaderrichtlijn Water en de Vogel- en Habitatrichtlijn. Het moet mij van het
hart dat de Vogel- en Habitatrichtlijn op heel weinig wateren in Nederland
van toepassing is. De VVD wil ook niet nog allerlei toeters en bellen bij
de Kaderrichtlijn Water.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): Voorzitter. Ik
dank de minister voor haar antwoorden. Ik sluit me aan bij de zorgen van de
heer Koppejan over de beoordeling van de belangen van de diverse partijen
door de waterbeheerder. Het woord uniformering viel hierbij. Hoe gaan we dat
regelen?
 We wachten de beslissing met betrekking tot de wolhandkrab af.
 De minister heeft gezegd dat ik in tweede termijn een antwoord krijg op
mijn vraag over de zegenvisserij. Ik stel voor, heel klip en klaar, om de
verantwoordelijkheid van LNV over te dragen aan de beroepsvisserij, uiteraard
onder bepaalde condities.
 
 Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Ik ben
benieuwd naar de stand van zaken met betrekking tot humanere dodingsmethoden
voor paling. Dit loopt al heel erg lang. Ik ben teleurgesteld dat de minister
zegt dat er nu niets is voor krabben en kreeften. Zij kan natuurlijk wel wat
doen.
 Ik hoor dat de collega’s vragen hebben over de visstandbeheercommissies,
maar ik wil ze scherper stellen vanuit het perspectief dat ik in eerste termijn
al schetste. Wij zullen de belangenafweging moeten maken. Wat gebeurt er als
in een visstandbeheercommissie overeenstemming wordt bereikt en de waterbeheerder
zijn goedkeuring geeft, maar uiteindelijk blijkt dat het vastgestelde visplan
niet voldoet aan de eisen die de Kaderrichtlijn Water en eventueel de Vogel-
en Habitatrichtlijn stellen? Vindt die toets wel plaats? Hoe zit het met de
rechtspositie van ondernemers die zich baseren op de afspraken
in de VBC als de toets op de wetgeving niet wordt gedaan? Daar zit het fundamentele
verschil tussen mij en de collega’s, denk ik.
 
 Minister Verburg: Voorzitter. Ik dank de Kamer
voor de inbreng in tweede termijn.
 Is het mogelijk dat er op een gegeven moment geen generieke verboden meer
zijn, maar dat er maatwerk wordt geleverd per visstandbeheercommissie? Voor
mij is dat wenselijk en ik kan me voorstellen dat dit ook de wens is van de
Kamer. Dat zou betekenen dat per regio in kaart is gebracht wat daar kan.
Dat stelt ons in staat om transparant en helder regionaal te opereren. Dat
is ons streven, maar we zijn er nog lang niet.
 Wie toetst er op de visplannen? Hoe wordt er getoetst? Hoe wordt zo’n
visplan vastgesteld? Meerderen vroegen zich af of hier sprake is van een arbitraire
wijze. Het antwoord is: nee. Ik kan me echter voorstellen dat dit antwoord
alleen niet overtuigend is. De toetsingscriteria en de toetsingswijze voor
het visplan worden op dit moment ontwikkeld. Ik zal de Kamer deze criteria
en de wijze waarop er wordt getoetst rond de zomer doen toekomen. Dan kan
de Kamer zichzelf ervan overtuigen dat er geen sprake is van een arbitraire
werkwijze.
 Mevrouw Snijder wil niet allerlei toeters en bellen aan de Kaderrichtlijn
Water hangen. Ik dank haar voor de steun voor mijn beleid, want dat doe ik
ook niet.
 De heer Van der Vlies heeft gevraagd of de verantwoordelijkheid voor de
vergunning voor de zegenvisserij kan worden overgedragen aan de beroepsvisserij.
Het visrecht op schubvis ligt bij Sportvisserij Nederland. Dat is niet zomaar
te veranderen. Ik vind ook niet dat we dat moeten willen. Ik heb in de eerste
termijn gezegd dat ik dit volgende week met Sportvisserij Nederland zal bespreken.
Dan is het mogelijk dat wij daar zonder meer uitkomen en dat zal ik de Kamer
laten weten. Mochten wij daar helemaal niet uitkomen, dan blijft de vergunningverlening
liggen bij LNV. Dan heb ik mijn inzet en de borging hiervoor gelijk aangegeven.
 Ik heb net gezegd dat wij nog geen criteria hebben voor kreeften en krabben,
wel voor paling en meerval. Aan het einde van dit jaar is er een operationeel
bedwelmingsapparaat gereed voor paling en meerval.
 Toezeggingen
 De voorzitter: De minister heeft de volgende
toezeggingen gedaan:
 – Zij stuurt de Kamer een brief over de wolhandkrab.
 – Zij stuurt de Kamer een brief over visrechten en geschillenbeslechting.
 – Zij stuurt de Kamer een brief over de toetsingscriteria en de
wijze van handhaven met betrekking tot het visplan.
 – Zij zal voor het einde van de maand de Kamer een brief sturen
over een eventuele oplossing voor het recreatief vissen met staandwant op
de Wadden.
 
 De heer Van der Vlies (SGP): In verband met
de afweging of ik een VAO moet aanvragen, heb ik nog een vraag over de vergunningen
voor de zegenvisserij . In de brief van de minister van november staat heel
uitdrukkelijk dat de verantwoordelijkheid voor de uitgifte van de documenten
voor de beroepsvisserij bij de eigen sectororganisatie wordt gelegd en dat
dit ook geldt voor de sportvisserij. Daar heb ik mij op georiënteerd;
dat vind ik een goede lijn. Het is prima dat er volgende week overleg is.
Wanneer krijg ik daar uitsluitsel over? Ik wil wachten met het VAO tot dan.
Als het niet goed gaat, komt er een VAO.
 
 Minister Verburg: Nadat ik heb gesproken met
Sportvisserij Nederland, zal ik de Kamer een brief sturen. Dan hebt u uitsluitsel. 
 
 De voorzitter: Dat is dus helder, los van
de uitkomst van het overleg komt er een brief.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), Atsma
(CDA), voorzitter, Poppe (SP), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Jager
(CDA), Ormel (CDA), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Samsom
(PvdA), Van Dijken (PvdA), Neppérus (VVD), Jansen (SP), Jacobi (PvdA),
Cramer (ChristenUnie), Koppejan (CDA), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Thieme
(PvdD), Dibi (GroenLinks), Polderman (SP), Elias (VVD) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Luijben
(SP), Tang (PvdA), Bilder (CDA), Biskop (CDA), Pieper (CDA), Koşer
Kaya (D66), Van Leeuwen (SP), Eijsink (PvdA), Depla (PvdA), Kant (SP), Blom
(PvdA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Van Heugten (CDA), Brinkman (PVV),
Ten Broeke (VVD), Ouwehand (PvdD), Vendrik (GroenLinks), Lempens (SP), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD) en Van Dam (PvdA).