Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005; Brief ministers ter aanbieding van het Onderwijsverslag 2003-2004
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VIII, nr. 199

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VIII nr. 199

20-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgave HOOFDSTUK 1. DE STAAT VAN HET NEDERLANDSE ONDERWIJSHOOFDSTUK 2. ZWAKKE LEERLINGENHOOFDSTUK 3. VOORTIJDIG SCHOOLVERLATENHOOFDSTUK 4. VEILIGHEID, SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAPHOOFDSTUK 5. ONDERWIJSPERSONEELHOOFDSTUK 6. KWALITEITHOOFDSTUK 7. BÈTA/TECHNIEKHOOFDSTUK 8. HET GROENE ONDERWIJS
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29800-VIII, nr. 199 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005nr. 199BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP EN VAN
LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEITAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 april 2005Hierbij bieden wij u aan, mede namens staatssecretaris Rutte, het Onderwijsverslag
2003–20041 van de Inspectie van het Onderwijs
en onze beleidsreactie daarop.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenDe Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. Veerman Inhoudsopgave hoofdstukblz.   1.De staat van het Nederlandse onderwijs2 2.Zwakke leerlingen4 3.Voortijdig schoolverlaten6 4.Veiligheid, sociale cohesie en burgerschap7 5.Onderwijspersoneel86.Kwaliteit9 7.Bèta/techniek10 8.Het groene onderwijs11HOOFDSTUK 1. DE STAAT VAN HET NEDERLANDSE ONDERWIJSHet verslag van de Inspectie van het Onderwijs over het jaar 2003/2004
schetst een gedetailleerd beeld van de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs.
Ik ben blij dat de inspectie verbeteringen constateert in nagenoeg alle sectoren
van het onderwijs. Dat is een teken dat de professionals in de scholen en
instellingen zich voortdurend inzetten voor de kwaliteit van het onderwijs.De inspectie noemt ook een aantal, soms hardnekkige, knelpunten waar het
onderwijs nog tekort schiet. Zo blijft het aantal voortijdige schoolverlaters
aan de hoge kant en vraagt de zorg voor zwakke leerlingen de nodige aandacht.
De inspectie constateert dat de scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs
zich weliswaar in het eerste jaar van invoering van de Wet op de expertisecentra
bevinden, maar dat de kwaliteit van het onderwijs op veel scholen nog onvoldoende
is. Bij slechts de helft van de expertisecentra voldoet het leerstofaanbod
en de leertijd. Nu de organisatorische wijzigingen zijn ingevoerd is het zaak
een inhaalslag te realiseren op het gebied van de kwaliteit. Daarnaast zet
de inspectie in haar rapport ook enkele urgente maatschappelijke vraagstukken
op de agenda zoals de veiligheid, de sociale cohesie en de relatie tussen
overgewicht, voeding en beweging.Als het gaat om het vraagstuk van overgewicht kan ik melden dat er een
interdepartementale sportnota in voorbereiding is. VWS heeft daarbij het voortouw.
Ook werken we aan een alliantie met NOC/NSF. Langs beide lijnen wordt een
beleidskader sport en beweging in brede zin ontwikkeld. Het doel is om het
scholen mogelijk te maken beter in te spelen op het probleem van overgewicht
bij jongeren.Dat is maar een voorbeeld van de veelheid aan maatschappelijke vraagstukken
waar het onderwijs volop mee te maken heeft. Dat vergt heel wat van scholen.
Daarbij hebben ze de steun van hun omgeving en de overheid hard nodig.In deze brief geef ik een eerste reactie op de meest actuele punten uit
het Onderwijsverslag. De aanpak van veel van deze punten is het afgelopen
jaar al aan de orde gekomen in de beleidsplannen voor de verschillende sectoren:
Koers PO, Koers VO, Koers BVE en het HOOP. Daarnaast heb ik de Kamer in voortgangsrapportages
en brieven meer gedetailleerd geïnformeerd, bijvoorbeeld over voortijdig
schoolverlaten en het veiligheidsbeleid. Ook in de begroting 2006 zal ik stilstaan
bij de punten die de inspectie noemt.In de genoemde beleidsplannen staan veranderingen in de bestuurlijke verhoudingen
centraal. Het is mijn overtuiging dat de overheid en besturen de scholen en
onderwijsinstellingen in staat moeten stellen om het onderwijs in te richten
naar de behoeften van de leerling en de student. De professionals
in en om de school moeten met hun kennis van zaken de problemen kunnen aanpakken.
Ik bied hen daarvoor de ruimte en schep de voorwaarden om dat mogelijk te
maken. Van besturen en management vraag ik om in samenspraak met docenten
en ouders/leerlingen gestalte te geven aan de horizontale verantwoording:
transparante, eerlijke informatie over de resultaten en over de manier waarop
die zijn behaald. Dit is één van de aandachtspunten die ik in
de beleidsbrief Governance aan de Kamer heb voorgelegd.Voordat ik in het vervolg van deze brief in ga op de genoemde knelpunten,
vind ik het belangrijk om ook een aantal positieve ontwikkelingen te benoemen.
Het Onderwijsverslag beschrijft dat zowel de examencijfers als internationaal
vergelijkende onderzoeken wijzen op gemiddeld goede leerprestaties van de
Nederlandse leerlingen. Nederlandse leerlingen scoren internationaal gezien
hoog op begrijpend lezen, Engels en de exacte vakken. Ik ben het dan ook met
de inspectie eens dat Nederlandse onderwijsgevenden trots mogen zijn op de
hoge gemiddelde prestaties van hun leerlingen.Uit het verslag blijkt verder dat de kwaliteit van het basisonderwijs
de afgelopen jaren gestaag toeneemt. Vooral de kwaliteit van het leerproces
is gestegen. Steeds meer scholen laten de kerndoelen voor taal, lezen en rekenen
voldoende aan bod komen. Ook de afstemming van het onderwijs op verschillen
tussen leerlingen en de leerlingenzorg laat duidelijk vooruitgang zien.De inspectie spreekt zich positief uit over de kwaliteit van het voortgezet
onderwijs. Steeds meer scholen werken gericht aan kwaliteitsverbetering. De
aandacht voor een veilig schoolklimaat is versterkt en vrijwel alle scholen
zinnen op mogelijkheden om leerlingen actiever bij het leerproces te betrekken.Het jaar 2003–2004 stond in de bve-sector in het teken van een grote
vernieuwingsoperatie. Die betrof het herontwerp van de kwalificatiestructuur,
waarbij alle bestaande opleidingen worden vervangen door nieuwe, competentiegerichte
opleidingen, met bijbehorende examens. De inspectie constateert bij de beroepspraktijkvorming,
trajectbegeleiding en kwaliteitszorg op instellingsniveau een verbetering
ten opzichte van vorig jaar.In het hoger onderwijs constateert de inspectie dat de gestage groei van
het aantal studenten stabiliseert. De bachelor-masterstructuur is ingevoerd
en begint z'n vruchten af te werpen. Andere belangrijke vernieuwingen van
het stelsel, zoals de invoering van de accreditatie en de oprichting van de
NVAO en de groeiende autonomie van de instellingen, zijn nog in volle gang.
De inspectie meldt verschillende reacties op de invoering van de accreditatie,
positief en negatief van aard. De instellingen signaleren stijgende kosten
en werkdruk. Het is nu echter nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken.
De inspectie zal in de loop van 2005 een «midterm review» uitvoeren
van het accreditatiestelsel, waarbij ook de lasten ervan aan de orde komen.
Ondertussen is in de notitie «Naar een nieuwe wet op het hoger onderwijs»
de aanzet gegeven voor herziening van het accreditatiestelsel op termijn.De kwaliteit van het wetenschappelijk onderwijs is in het algemeen goed.
Toch kennen de visitatiecommissies in bijna 20 procent van de gevallen matige
scores toe. Die betreffen vooral de onderdelen toetsing, studierendement en
interne kwaliteitszorg. We maken met de universiteiten afspraken volgens het
bestuursakkoord met de VSNU over meetbare verbeteringen van: – een hoger gemiddeld kwaliteitsniveau van de opleidingen dat moet
blijken uit beoordelingen in visitaties,– inhoudelijke verdieping van het onderwijs, o.a. door betere ontwikkeling
van reflectieve vaardigheden van studenten en verdergaande verbinding tussen
onderzoek en onderwijs,– en versterking van de interne kwaliteitszorg.Het niveau en de kwaliteit van de hbo-afgestudeerden zijn over het algemeen
goed. Ook over de inhoud en het curriculum van de opleidingen zijn visitatiecommissies
over het algemeen tevreden. Er zijn echter ook aspecten waarbij de kwaliteit
bij verschillende hbo-opleidingen te wensen overlaat. Op die punten moet de
kwaliteit meetbaar omhoog. Volgens de gezamenlijke prestatieagenda van HBO-raad
en OCW moeten we aan het einde van deze regeerperiode op deze punten een stevige
verbeterslag hebben gemaakt. Het gaat dan om:– het interne kwaliteitszorgsysteem,– aansluiting op de arbeidsmarkt,– de studielast,– de kwaliteit van de toetsing.Zowel over het bestuursakkoord met de VSNU als de gezamenlijke prestatieagenda
met de HBO-raad is nog overleg gaande. Het proces rondom beide akkoorden is
nog niet afgerond.Het Onderwijsverslag bevestigt eerdere constateringen, dat studenten aan
hbo- en wo-opleidingen meer moeten worden uitgedaagd en geïnspireerd.
Het studierendement is al jaren laag vergeleken bij andere West-Europese landen
en de studielast is bij veel opleidingen te licht. De inzet van het kabinet
is erop gericht om hierin met de onderwijsinstellingen verbetering te brengen.
Daarbij besteden we meer aandacht aan good and bad practices. Duidelijk moet zijn welke instellingen en opleidingen goede prestaties
leveren en welke niet. Kwaliteit van onderwijs en daarbij horende voorzieningen
moet voor studenten inzichtelijk zijn. Publicaties als Kennis in Kaart en
de Keuzegids Hoger Onderwijs helpen daarbij.De inspectie wijst erop dat visitatiecommissies aanbevelen om het internationaliseringsbeleid
beter te formuleren en te doordenken. Dit onderschrijf ik. Juist omdat internationalisering
in toenemende mate van belang is voor het hoger onderwijs, moet dat ook op
een doordachte en integrale manier onderdeel uitmaken van het curriculum.
In de recente Internationaliseringsbrief Hoger Onderwijs «Koers op Kwaliteit»
geef ik ook aan dat internationalisering van «marge» naar «mainstream» moet gaan: internationalisering
is een volwaardig en integraal onderdeel van het opleidingsprogramma. Ik zal
hiervoor de nodige stappen zetten om de strategie van de instellingen te faciliteren,
bijvoorbeeld door in de nieuwe Wet op het Hoger Onderwijs en Onderzoek ruimte
te bieden voor «joint degrees»,opleidingen
in samenwerking met een buitenlandse instelling.HOOFDSTUK 2. ZWAKKE LEERLINGENHet is zaak om zwakke leerlingen bij de les te houden. Daar werken we
op verschillende fronten aan, zowel in het basisals in het voortgezet onderwijs.
De afgelopen tijd is er veel verbeterd aan de kwaliteit van het speciaal onderwijs.
Toch moet er nog veel gebeuren voordat we echt tevreden kunnen zijn. Daar
wordt hard aan gewerkt. De kwaliteit van het speciaal onderwijs krijgt gerichte
aandacht in de vorm van de invoering van kerndoelen speciaal onderwijs. Ook
leggen we de nadruk op goed en voldoende personeel. Het project «Weer Samen Naar School plus» steunt het basisonderwijs
bij de verbetering van de zorg. Dat project ontwikkelt onder meer samen met
het Cito een leerlingvolgsysteem. Dat is de eerste voorwaarde voor het basisonderwijs
om de zorg voor leerlingen systematisch aan te pakken.Het voortgezet speciaal onderwijs heeft de afgelopen jaren veel energie
gestopt in de veranderingen in de eigen organisatie en de samenwerking met
de regionale expertisecentra. Daarmee zijn voorwaarden geschapen om de kwaliteit
van het onderwijs in hoog tempo te verbeteren. Het project «Kwaliteit
in specialiteit» houdt hierbij de vinger aan de pols. Komend jaar krijgt
het voortgezet speciaal onderwijs te maken met nieuwe kerndoelen. Aan de hand
daarvan moeten de scholen hun onderwijs doelgerichter maken.Het is voor alle leerlingen ontzettend belangrijk dat ze goed leren lezen.
Daar staat of valt een verdere schoolcarrière mee. De inspectie constateert
dat het technisch leesonderwijs in de onderbouw van het basisonderwijs tekort
schiet. Dat is opvallend, omdat Nederland er lang niet slecht vanaf komt in
vergelijkend internationaal onderzoek naar begrijpend lezen (Pirls 2001 en
PISA 2003). Maar elke zwakke lezer is er één te veel. Daarom
is goed lees- en taalonderwijs voor iedereen, een belangrijk onderdeel van
mijn onderwijsbeleid. Er zijn nieuwe leerlijnen en tussendoelen voor lezen
voor voor- en vroegschoolse voorzieningen en het basisonderwijs. Vier op de
tien scholen zijn hiermee al aan de slag gegaan. Dat percentage moet nog omhoog
en daarom heeft het Expertisecentrum Nederlands een implementatietraject ontwikkeld.
Via het netwerk van schoolbegeleiders worden cursussen aan de scholen aangeboden
volgens het principe van «train de trainer». Uitgangspunt bij
de cursussen vormen de leerlijnen en tussendoelen Nederlandse taal. Ook gaan
we dyslexie systematisch te lijf. Alle basisscholen hebben een protocol gekregen
voor de aanpak van dyslexie en andere leesproblemen zowel in de onder- als
de bovenbouw. Dit jaar volgen er cursussen en dergelijke om de specialistische
kennis van het onderwijspersoneel te verhogen.In de grote steden hebben scholen te maken met veel allochtone leerlingen
en dus ook met grote taalachterstanden. Op Amsterdamse en Rotterdamse scholen
gaat het zelfs om de helft van de leerlingen. In de grote steden lag de score
bij de laatste Cito-toets dan ook 2,3 punten onder het landelijk gemiddelde.
Dit verschil daalt: in de jaren 2000 tot en met 2003 lag het respectievelijk
op 3,9 – 3,3 – 2,9 en 3. Overigens zijn er scholen met veel allochtone
leerlingen die goed presteren. De scholen die achterblijven, hebben vaak te
maken met een opstapeling van problemen zoals forse taalachterstanden én
gedragsproblemen én schoolverzuim. De afgelopen jaren hebben we de
achterstanden aangepakt met het onderwijskansenbeleid. Deze aanpak is volgens
de Inspectie succesvol. Ook heeft het SCO-Kohnstamm Instituut het onderwijskansenbeleid
tussentijds geëvalueerd. Volgens het instituut duurt het langer voordat
de effecten bij leerlingen zichtbaar zijn. Maar de meeste leraren vinden dat
de kwaliteit van het onderwijsaanbod erop vooruit is gegaan. Ook pas ik de
gewichtenregeling aan, zodat die aansluit op feitelijke achterstanden van
groepen leerlingen. Hierdoor komt het geld daar terecht waar het het hardst
nodig is. Bovendien komt er door deze herziening meer aandacht voor de autochtone
achterstandsleerlingen.Het vmbo staat bij velen ten onrechte nog altijd te boek als één
grote probleemsector. Ik ben dan ook blij dat de inspectie de kwaliteit van
het vmbo voldoende vindt. Toch mogen we niet te vroeg juichen. We moeten nog
altijd hard werken om de knelpunten met een specifieke groep leerlingen in
het vmbo stevig aan te pakken. Zo zijn er steeds meer leerlingen die extra
zorg nodig hebben. Over de hele linie kan de zorg beter. Ik verwacht dat dankzij
Operatie Jong de kwaliteit van de zorg op vmbo-scholen flink verbetert.
Het is belangrijk dat de zorg voor een leerling soepel doorgaat, ook bij de
overgang van het basis- naar het voortgezet onderwijs. We breiden het aantal
plaatsen bij voorzieningen voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen met 1000
uit. Ik heb de Tweede Kamer deze maand een brief gestuurd met een gedetailleerde
uitwerking van mijn plannen met het vmbo.HOOFDSTUK 3. VOORTIJDIG SCHOOLVERLATENHet kabinet zet zich in om de Lissabon-doelstelling te halen. Dat betekent
dat er over vijf jaar nog maar 8 procent van de jongeren voortijdig van school
gaat. Dat is een zware klus, want het percentage ligt nu nog op 15 procent.
OCW en de Taskforce Jeugdwerkloosheid van SZW spannen zich gezamenlijk in
om deze 15 procent terug te dringen. Er zijn wel lichtpuntjes. Zo is het aantal
nieuwe voortijdige schoolverlaters in 2002–2003 gedaald van 70 508
naar 63 849. Dat blijkt uit de rapportages van de regionaal meld- en
coördinatiecentra over 2003. Die heeft de Tweede Kamer gekregen bij de
voortgangsrapportage voortijdig schoolverlaten 2003. De situatie op de arbeidsmarkt
voor jongeren heeft ongetwijfeld een positief effect gehad. Jongeren hebben
minder reden om van school weg te blijven, als ze geen baantje kunnen krijgen.
De inspectie heeft kritiek op de registratie van voortijdig schoolverlaters.
Die moet sterk verbeteren door het gebruik van het onderwijsnummer. De registratie
van voortijdig schoolverlaten moet binnen enkele jaren sluitend zijn, dankzij
het gebruik van het onderwijsnummer.Het belangrijkste is natuurlijk om uitval te voorkomen door het onderwijs
aantrekkelijk te maken voor jongeren. Daar moet ook het plan voor het vmbo
(zie hoofdstuk 2) toe bijdragen. In dat plan zet ik in op meer praktijkgericht
onderwijs, oplossingen voor gedrags- en leerproblemen, moderne onderwijsprogramma's
en moderne examinering, goed personeel en een prettige omgeving. Ook werk
ik aan een betere aansluiting tussen vmbo en mbo door verbreding van de leerwerktrajecten
in het vmbo, introductie van de assistentroute (mbo-1) in het vmbo en de mogelijkheid
om tussentijds over te stappen van vmbo naar mbo.De inspectie vindt dat te veel scholen voor voortgezet onderwijs het probleem
van voortijdig schoolverlaten niet serieus genoeg aanpakken. Het is zaak dat
ze spijbelen onderkennen als voorbode voor voortijdig schoolverlaten. De Dag
van de Leerplicht, die is bedoeld om bij het brede publiek aandacht te vragen
voor het bestrijden van schoolverzuim en uitval, is daarvoor een prima aanknopingspunt.
Vorig jaar deden 60 gemeenten mee. Op 19 april 2005 is die themadag opnieuw
gehouden. Daar is ook het leerplichtmodel gepresenteerd. Dit model, dat is
ontwikkeld voor het programma «Handhaven op Niveau», helpt onder
meer om de relatie tussen de leerplichtambtenaar en de school te versoepelen.In het bve is de schooluitval het grootst. Bve-instellingen krijgen de
komende jaren geld om een gerichte aanpak te ontwikkelen om schooluitval te
voorkomen. Daarbij hoort dat ze samen met regionale partners een concrete
doelstelling formuleren. Dat maakt het mogelijk om regionale prestaties te
vergelijken en goede voorbeelden uit te wisselen. Met het oog op de herplaatsing
van voortijdige schoolverlaters in de vo- en bve-sectoren, is er extra geld
(oplopend tot 5 miljoen euro in 2006) om de begeleidingscapaciteit van de
regionale meld- en coördinatiecentra uit te breiden. HOOFDSTUK 4. VEILIGHEID, SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAPDe school is een plek waar jonge mensen komen om te leren, maar ook om
zich tot burgers te ontwikkelen. In het onderwijs verwerf je kennis en vaardigheden,
maar ook burgerschap. Daarom moet de school een veilige plek zijn in onze
turbulente samenleving. Leerlingen moeten zich daar op een ongedwongen manier
kunnen voorbereiden op een volwaardige plek in onze maatschappij. Veiligheid,
sociale cohesie en burgerschap hangen in het onderwijs dan ook nauw met elkaar
samen. Op school leren leerlingen dat ze niet precies hetzelfde hoeven te
denken om toch samen te kunnen werken.Uit het Onderwijsverslag blijkt dat het percentage scholen dat incidenten
op het gebied van veiligheid meldt vergelijkbaar is met vorig jaar. Wel is
het aantal meldingen van schorsingen en verwijderingen toegenomen. Dat hoeft
niet te betekenen dat het geweld is toegenomen, maar wel dat er een toename
is van de bewustwording van geweld en de noodzaak van aanpak ervan. Elke aantasting
van de veiligheid vraagt echter om actie, zeker op die plekken waar de veiligheid
het meest onder druk staat: in het speciaal onderwijs, praktijkonderwijs,
vmbo en scholen in de grote steden. Scholen en ouders hebben elkaar hier nodig.In mei 2004 heb ik het plan van aanpak «veiligheid in het onderwijs
en de opvang van risicoleerlingen» naar de Tweede Kamer gestuurd. De
eerste maatregelen daaruit om scholen te helpen een veilig schoolklimaat te
scheppen zijn eind vorig jaar in gang gezet. Ze krijgen onder meer extra geld
voor leerlingbegeleiding. En zoals eerder genoemd komt er meer opvang voor
leerlingen met (zeer grote) gedragsmoeilijkheden (reboundvoorzieningen en
1000 extra zmok-plaatsen). Het bedrag voor de aanpak van de veiligheid in
het onderwijs loopt op tot bijna 90 miljoen euro structureel vanaf 2007.
Rond de zomer zal ik de Kamer verder informeren over de uitvoering van het
plan.Begin dit jaar heb ik het wetsvoorstel bevordering actief burgerschap
en sociale integratie naar de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee beoog ik actief
burgerschap en sociale integratie in het onderwijs in de wet verankeren. Ook
mijn voorstel voor de herziening van de kerndoelen is hierop gericht. In de
praktijk krijgt burgerschap in het onderwijs op diverse manieren handen en
voeten. Ik verwacht veel van de maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs.
Verder hebben we onder meer steun gegeven aan het KPC-project actief burgerschap
en aan een TELEAC/NOT-televisieserie over dit onderwerp. Kennisnet heeft een
themasite over waarden en normen. Meer op Europa gericht zijn er de projecten
«Europe for kids» en de «Europese leeromgeving op school».
Ook kunnen scholen meedoen aan activiteiten die horen bij «2005 European
Year of Citizenship through Education».OCW levert verder een bijdrage aan de maatschappelijke discussie over
sociale cohesie en integratie. Daarom heb ik de nieuwe programmadirectie Dialoog
opgericht. Die directie organiseert samen met de inspectie regionale rondetafelbijeenkomsten
voor mensen uit het onderwijs en andere betrokkenen, zoals hulpverleners.
Ook komt er een «nationale dag van de dialoog» voor groep 8 van
de basisschool. HOOFDSTUK 5. ONDERWIJSPERSONEELIn 2004 is de spanning op de onderwijsarbeidsmarkt verder afgenomen. Stonden
in het derde kwartaal van 2003 nog 1260 vacatures open (in voltijdbanen),
in het derde kwartaal van 2004 is dit gedaald naar 900. Er vertrekken minder
leraren naar een baan in de marktsector en er komen meer mensen vanuit andere
sectoren naar het onderwijs. De werkloosheid in het onderwijs geeft een gevarieerd
beeld. In het voortgezet onderwijs stabiliseert de werkloosheid. De werkloosheid
in het primair onderwijs toont een lichte stijging, die mede is bepaald door
de werking van het sociaal plan OALT. Eind 2004 waren er in het primair onderwijs
5000 werkloosheidsuitkeringen, terwijl het aantal uitkeringen aan het eind
van 2003 4500 was, en eind 2002 3900. In vergelijking met de totale
arbeidsmarkt is dit een relatief gunstige situatie. Terwijl de landelijke
werkloosheid richting 7 procent loopt, bedraagt het werkloosheidspercentage
van mensen afkomstig uit het primair onderwijs eind 2004 1,9 procent. Ook
blijkt dat afgestudeerden van de lerarenopleiding uit 2004 relatief snel een
baan hebben gevonden. Van alle hbo- en universitair afgestudeerden uit 2004
was na drie maanden nog 14 procent werkloos. In oktober was 9 procent van
de afgestudeerden van de lerarenopleiding basisonderwijs (VO: 6 procent) nog
werkloos. In februari 2005 bleek dit percentage gedaald naar 3 procent (VO:
4 procent). Een diploma van de lerarenopleiding blijkt nog steeds een goede
kans te bieden op een baan.Vooral als de economie aantrekt, neemt de spanning op de onderwijsarbeidsmarkt
toe. Per regio en per vak kan het enorm verschillen hoe moeilijk vacatures
te vervullen zijn. Ik stimuleer daarom samenwerking in regionale platforms.
In de nota Werken In het Onderwijs 2005 heb ik een aantal risicoregio's benoemd.
Daar is het extra belangrijk om nu maatregelen te nemen om straks vraag en
aanbod op elkaar af te kunnen stemmen. Voor de regio's waarin de knelpunten
tot en met 2007 het grootst zijn, is extra geld. Het gaat om 1,2 miljoen euro
in 2004, 7,1 miljoen euro in 2005 en 7,8 miljoen euro in 2006. Met deze middelen
kunnen scholen samen met opleidingen, gemeenten en bedrijfsleven een integraal
plan opstellen. Een plan met activiteiten gericht op de toekomstige behoefte
aan onderwijspersoneel in de regio.Door de vergrijzing verlaten de komende jaren veel leraren definitief
het onderwijs. In hun plaats zullen scholen nieuwe leraren aantrekken. Een
goede opvang en begeleiding van deze beginnende leraren is heel belangrijk.
Scholen krijgen steeds meer mogelijkheden en financiële middelen om hun
eigen integraal personeelsbeleid te voeren. Deze decentralisatie geef ik verder
vorm door vanaf 2006 de middelen voor zij-instroom, begeleiding beginnende
leraren en professionalisering gezamenlijk via een convenant onder te brengen
in de lumpsum. Daarmee krijgen schoolleiders nog meer mogelijkheden om hun
eigen keuzes te maken in beleid en maatregelen om het personeel te begeleiden,
op te leiden en te professionaliseren.Mijn beleid richt zich niet alleen op voldoende onderwijspersoneel, maar
ook op bekwaam personeel. Daaruit volgt onder meer dat we de strijd aanbinden
met onbevoegd lesgeven. De inspectie constateert dat met name in de grote
steden en de aangrenzende regio's onbevoegde leraren te veel van de lessen –
tot een vijfde aan toe – voor hun rekening nemen.In maart 2004 heb ik met de schoolbesturen in de vier grote gemeenten
en Almere een convenant afgesloten dat tot doel heeft zij-instromers en onbevoegde
leraren op te leiden als tweedegraads leraar. Bovendien biedt de vernieuwde
regeling zij-instroom voor basis- en voortgezet onderwijs sinds 1 augustus
2004 perspectief. Nu kunnen ook onbevoegde docenten die eerder al maximaal
drie jaar onbevoegd voor de klas stonden voor een zij-instroomtraject
in aanmerking komen. Hetzelfde geldt voor docenten die hun bevoegdheid in
een ander schoolvak willen halen.Het is moeilijk om directeuren te vinden voor het basisonderwijs. Daarom
is er voor een betere beloning van schoolleiders van kleine basisscholen (tot
200 leerlingen) 13 miljoen euro structureel beschikbaar. Dat komt neer op
4200 euro per school per schooljaar. Hierover heb ik in oktober een convenant
gesloten met de Vereniging Samenwerkende Werkgeversorganisaties Onderwijs
(VSWO).Het accreditatieorgaan NVAO maakt zich zorgen over het niveau en de vernieuwingskracht
van de lerarenopleidingen. Naar aanleiding hiervan is in november 2004 een
conferentie gehouden met scholen, opleidingen, inspectie en OCW. Alle partijen
hebben daar de urgentie van vernieuwing van de opleidingen onderschreven.
Ik bied deze zomer een breed gedragen beleidsagenda voor de lerarenopleidingen
aan de Kamer aan.HOOFDSTUK 6. KWALITEITDe inspectie stelt vast dat er in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs
en in de bve-sector een stijgende lijn zit in de zorg voor kwaliteit, maar
dat het nog niet genoeg is. Het is duidelijk dat de ontwikkeling van kwaliteitszorg
een zaak van lange adem is. Verder zijn er nog altijd zeer zwakke scholen
die ons zorgen baren. Samen met de inspectie en na overleg met onderwijsorganisaties
werk ik voor het einde van 2005 het bestuurlijk natraject voor zeer zwak presterende
scholen uit. Onderdeel van het bestuurlijk natraject zijn concrete prestatieafspraken
die ik maak met het bevoegd gezag van de zeer zwakke school. Die prestatieafspraken
zijn maatwerk, gebaseerd op een analyse van de geconstateerde problemen.Een betere kwaliteitszorg stimuleert scholen de kwaliteit van het onderwijs
systematisch te bewaken en te verbeteren. In het basisonderwijs is de verdere
ontwikkeling van kwaliteitszorg in volle gang, aan de hand van het project
Q*primair. Q*primair zoekt nadrukkelijk samenwerking met andere ondersteunende
organisaties, zoals Weer Samen Naar School plus en schoolbegeleidingsdiensten.
Zo krijgen scholen hulp bij het ontwikkelen van een eigen visie op het onderwijs.
Q*primair heeft als doelstelling dat 80 procent van de scholen in 2006 de
kwaliteit van haar onderwijs systematisch bewaakt en maatregelen neemt om
de kwaliteit te behouden en zonodig te verbeteren. Het Onderwijsverslag geeft
aan dat de inspectie het afgelopen jaar een duidelijke toename heeft geconstateerd.
Het voortgezet onderwijs heeft de afgelopen jaren aan de kwaliteit gewerkt
met het Q-5project. Uit de monitor van dat project weten we dat tweederde
van de scholen werkt aan kwaliteitszorg en een derde een systeem heeft dat
aan de vereisten voldoet. De komende jaren moet dat aantal nog flink omhoog.
In 2008 moet meer dan 80 procent van de scholen werken aan kwaliteitszorg
en meer dan 50 procent een systeem hebben dat aan de vereisten voldoet.In het bve is de kwaliteitszorg en publieke verantwoording van instellingen
verbeterd (42 procent voldoende), maar de kwaliteitszorg van de kleinere units
is achteruitgegaan. Vorig jaar scoorde nog 38 procent voldoende; dat is nu
nog maar 27 procent. Dat komt onder andere doordat de inspectie strenger oordeelt.
Inmiddels heb ik de bve-sector hierop aangesproken. We maken concrete afspraken
over de nodige verbeteringen. De raden van toezicht hebben daar ook een belangrijke
rol bij. Ik kom zo snel mogelijk met een wetsvoorstel waarmee de raden van
toezicht een formele status krijgen. In de wetgevingsnotitie «Naar een nieuwe Wet op het hoger onderwijs
en onderzoek» staat dat good governance of liever «goed bestuur»
als een zorgplicht voor de individuele instelling zal gelden. De instelling
bepaalt zelf hoe haar bestuursstructuur en interne governance eruit ziet;
de wettelijke zorgplicht geeft daarbij een beperkt aantal randvoorwaarden,
waaronder een strikte scheiding tussen bestuur en toezicht, een heldere verdeling
van taken en bevoegdheden tussen bestuur en toezicht en de instelling van
een toezichthoudend orgaan: de raad van toezicht. Het toezicht moet professioneel,
objectief en onafhankelijk zijn. Bij de vormgeving van de interne governance
in het algemeen en voor de inrichting van een toezichthoudend orgaan in het
bijzonder kunnen de instellingen gebruik maken van de vele adviezen die daarover
zijn uitgebracht (o.a. door de WRR, Onderwijsraad, de Commissie Glasz en de
Commissie Meurs). Het inspectie-onderzoek is vooral van belang omdat het inzichten
en opvattingen verzameld heeft over het feitelijk functioneren van de wettelijk
voorgeschreven raden van toezicht in het openbaar en andere toezichthoudende
organen bij de instellingen voor hoger onderwijs.De wetgevingsnotitie gaat ook in op de positie van de student. Dat heeft
direct met governance/goed bestuur te maken. Het recht op transparante informatie
voor aankomende studenten wordt in de wet gewaarborgd. Instellingen moeten
zorgen voor optimale informatie aan studenten over wederzijdse rechten en
plichten. Ook zijn ze verplicht een heldere interne procedure voor klachten
en geschillen te hebben. Sluitstuk is hier de bepaling dat er één
rechtsgang komt voor alle juridische geschillen in tweede aanleg die tussen
instelling en student kunnen spelen.In de periode 1 januari 2003 tot 1 september 2004 werden op
2068 basisscholen periodieke kwaliteitsonderzoeken (PKO) uitgevoerd. Daarvan
zijn 30 po-scholen en 3 vo-scholen (1,6 procent) als zeer zwak beoordeeld.
Het percentage is gedaald, maar dat heeft vooral te maken met de nieuwe definitie
van «zeer zwak». Het is bemoedigend om te zien dat de meeste scholen
in staat zijn om er op eigen kracht uit te komen. Helaas komen er steeds weer
nieuwe zeer zwakke scholen bij. In het voortgezet onderwijs is dat niet anders.
Tegelijk met deze beleidsreactie wordt een brief aan de Kamer gezonden over
het zogenoemde bestuurlijk natraject, waarin staat hoe we omgaan met aanhoudend
zeer zwakke scholen.In de bve-sector zijn op dit moment twee opleidingen als zeer zwak gekwalificeerd.
Deze heb ik in het kader van het bestuurlijk natraject een waarschuwing gegeven.HOOFDSTUK 7. BÈTA/TECHNIEKDe inspectie stelt vast dat er talent voor bèta/techniek verloren
gaat en dat is wel de duidelijkste illustratie van de urgentie van het bèta/techniek-probleem.
Nederlandse jonge leerlingen scoren internationaal steeds uitstekend in de
bèta- en technische vakken en vaardigheden, maar dit talent komt onvoldoende
tot uiting in de onderwijskolom.De inspectie schetste vorig jaar het beeld van een «sorteercultuur»
die er onder andere toe leidde dat te weinig meisjes voor bèta/techniek
kiezen. In deze rapportage komt daar het beeld van een geïsoleerde cultuur
onder docenten in vooral het voortgezet onderwijs bovenop. Deze cultuur weerhoudt
hen ervan te vernieuwen; de buitenwereld binnen te brengen, de samenhang met
andere vakken te zoeken en de leerlingen beter te motiveren. Het platform
bèta/techniek stimuleert en steunt scholen en leraren om zelf een cultuuromslag
te bewerkstelligen. Daarvoor zijn vanaf volgend jaar onder meer regionale
en thematische netwerken in het voortgezet onderwijs begonnen, vaak in samenwerking
met het hoger onderwijs, zoals Technasium, Junior College en Bètapartners.
De inspectie noemt ook het initiatief van het bedrijfsleven,
Jet-Net, dat scholen de kans biedt meer kennis te nemen van de praktische
toepassing van techniek en de link naar de bètavakken op school.Vorig jaar heb ik aangegeven dat ik het overleg over de curricula en competenties
tussen de betrokkenen bij de bètavakken zou bevorderen. De vernieuwingscommissies
voor de vakken scheikunde, natuurkunde en ook biologie (de twee laatste heb
ik net ingesteld) zullen behalve aan een nieuw programma ook aan de door de
inspectie opgemerkte tekortkomingen werken. Daarbij gaat gerichte aandacht
naar de samenhang tussen deze vakken, onder andere in de vorm van het nieuwe
geïntegreerde bètavak dat voor de tweede fase wordt ontwikkeld.
De aanpak van de docenten wiskunde en hun contacten met bètacollega's,
verdient ook aandacht. Ik zoek daarbij de samenwerking met de vakinhoudelijke
docentenorganisaties en aansluiten bij initiatieven vanuit het hoger onderwijs.Dat innovaties werken blijkt uit het verslag dat de inspectie geeft over
het experimentele herontwerp voor het vmbo en het mbo, waarin de overheid
en de Stichting AXIS de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd. Onderwijsinhoud
en didactiek richten zich in het herontwerp op de oplossing voor praktische
(bedrijfsgerichte) problemen. De inspectie concludeert dat door de vernieuwingen
de daling van het aantal leerlingen in de technieksectoren in het vmbo tot
staan is gebracht. Ik zal het met ingang van 1 augustus 2006 mogelijk
maken dat alle scholen in de gemengde leerweg kunnen beginnen met de herontwerpprogramma's
voor techniek breed, ict-route en technologie. Ook de proeftuinen gericht
op de techniekopleidingen in het mbo zijn veelbelovend.In het basisonderwijs is er veel beweging onder invloed van het programma
Verbreding Techniek Basisonderwijs (VTB). De inspectie mist daarbij aandacht
voor «science» en de doorgaande leerlijn naar het voortgezet onderwijs.Gezien de samenhang tussen de onderwerpen techniek en science, oftewel
onderzoekend leren, breng ik science onder bij het programma VTB. Dat programma
heeft een pilot onderzoekend leren. NEMO, als landelijk coördinator van
de science centra, vervult hierbij een belangrijke rol. Het deltaplan bèta/techniek
zet proeftuinen op voor de ontwikkeling van de doorgaande leerlijn van primair
naar voortgezet onderwijs.De inspectie vindt dat er meer centrale sturing nodig is omdat de diverse
vernieuwingsprojecten te weinig samenhangen. In Koers PO en Koers VO heb ik
als visie neergezet dat de scholen en docenten zelf de bron van innovatie
moeten zijn, en de overheid ze daartoe in staat stelt. Dat geldt ook voor
het Deltaplan bèta/techniek. Docenten en scholen zullen zelf aan de
slag moeten om het bèta- en technisch onderwijs aantrekkelijker te
maken en zij moeten dit ook tot uiting laten komen in hun instellingsbeleid.
Het platform bèta/techniek stimuleert die vernieuwing, stelt er geld
voor beschikbaar en zorgt dat succesvolle vernieuwingen ook bij andere instellingen
terecht komen. Voorlopig worden deze kaders niet aangepast. Deze aanpak heeft
de afgelopen jaren ook gewerkt met het herontwerp in het technisch beroepsonderwijs.HOOFDSTUK 8. HET GROENE ONDERWIJSHet groene onderwijs onderscheidt zich op een aantal punten positief.
Voor het vmbo noemt de inspectie de kwaliteitszorg, het leerstofaanbod en
de zorg en begeleiding. Daarnaast constateert de inspectie dat er een aantal
knelpunten is. Zo vraagt ze aandacht voor het onderwijsleerproces. In
aansluiting op de ontwikkelingen in mbo-groen wordt in «het groene leertraject»,
waaraan alle AOC's en afdelingen groen van scholengemeenschappen meedoen,
gewerkt aan competentiegericht onderwijs op maat.Het onderwijsverslag maakt verder melding van lage opbrengsten van het
vmbo-groen in vergelijking met het overige vmbo. Deze vergelijking is gebaseerd
op ongewogen gemiddelde cijfers, ook voor de theoretische en gemengde leerweg
voor het vmbo-groen. Deze zijn zeer gering in omvang en vertekenen het algemene
beeld. Zoals reeds met de inspectie is afgesproken zal gepoogd worden de vergelijkbaarheid
van de cijfers het komende jaar te verbeteren.Formeel maakt de theoretische leerweg overigens geen deel uit van de AOC's
(verticale scholengemeenschap). Dit neemt niet weg dat LNV de theoretische
leerweg graag opgenomen ziet in het aanbod van de AOC's. LNV en OCW komen
binnenkort met een voorstel om de theoretische leerweg als pilot op één
AOC aan te bieden.Voor het mbo constateert de inspectie dat de kwaliteitszorg met name op
de lagere niveaus in de instellingen nog onvoldoende is. Het verbeteren van
de kwaliteitszorg krijgt ook van LNV voortdurende aandacht. Het aspect kwaliteitszorg
ten aanzien van buitenschoolse leerplaatsen vormt onderdeel van het overleg
van LNV met de instellingen over de besteding van het budget praktijkleren.Bij de samenwerking tussen instellingen wordt in de regio gestreefd naar
een goed evenwicht met concurrentie op kwaliteit. In het kader van de harmonisatie
van groen en algemeen onderwijs is een verkenning gaande van het domein landbouw
en natuurlijke omgeving waarop de instellingen onderwijs verzorgen.De constatering van de inspectie dat het aantal studerenden in het hoger
agrarisch onderwijs stabiel blijft, is geruststellend. Toch wil LNV de inspectie
vragen te onderzoeken of op het niveau van opleidingen sprake is van (sterk)
afnemende belangstelling voor bepaalde opleidingen waardoor de kwaliteit en
innovatiekracht van de sector in het gedrang komt.Ten aanzien van de instroom van buitenlandse studenten in het hoger onderwijs
wordt, zoals al aangekondigd in de internationaliseringsbrief, ingezet op
kwaliteitsverbetering.De inspectie bevestigt het overwegend positieve oordeel dat de visitatiecommissie
heeft uitgesproken over de kwaliteit van de elf opleidingen van de vijf onderzochte
instellingen voor hoger agrarisch onderwijs. Zij beveelt de instellingen aan
zorg te dragen voor het behoud van de kenniscomponent in het curriculum. Alle
instellingen voor groen onderwijs hebben op instigatie van LNV het initiatief
genomen om de samenwerking te versterken door de vorming van een «groene
kenniscoöperatie». Dit samenwerkingsverband moet onder meer leiden
tot versterkte innovatiekracht van de groene opleidingen en de totstandkoming
van een kostenbesparende gezamenlijke backoffice. Ook zal de kenniscirculatie
tussen onderwijs en onderzoek hierdoor een impuls krijgen. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VIII-199.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl