Bouwregelgeving 2002-2006; Brief regering; Toezeggingen op het gebied van bouwregelgeving
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141947
 2009-2010
 
 28 325
 Bouwregelgeving 2002–2006
 
 
 
 
 Nr. 
 121
 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 19 maart 2010
 
 Hierbij informeer ik u over een aantal toezeggingen van mijn ambtsvoorganger
op het gebied van de bouwregelgeving. Het betreft de volgende onderwerpen:
 1. de aanpak van rookmelders (implementatieplan);
 2. de toegankelijkheid van woongebouwen in verband met ziekenvervoer;
 3. brandbare isolatiematerialen;
 4. fietsparkeervoorzieningen en
 5. aanpassing van regelgeving met betrekking tot de verbouw van bruggen.
 
 Onderstaand ga ik op deze onderwerpen nader in. Daarnaast zijn er nog
een aantal onderwerpen/openstaande toezeggingen waarover uw Kamer op een later
tijdstip separaat geïnformeerd zal worden. Het gaat hierbij om: het welstandsbeleid,
scholenbouw, de rol van architecten, de pilots in het kader van het Actieplan
Commissie Dekker over toezicht, mechanische ventilatie, open verbrandingstoestellen,
brandveiligheid studentenhuisvesting, brandveiligheid cellen, integratie Bouwbesluit
en Gebruiksbesluit, NEN-normen en brandveiligheid hoogbouw (New York),
 1. Aanpak rookmelders (implementatieplan)
 Aanleiding
 De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
heeft, mede namens mijn ambtsvoorganger, op 27 oktober 2009 het rapport
van het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (NIFV) «Fatale woningbranden
2008» aan uw Kamer aangeboden. In de begeleidende brief (Tweede Kamer
2009–2010, 26 956, nr. 67) werd gemeld dat het ministerie van VROM/WWI,
samen met het ministerie van BZK, het Verbond van Verzekeraars, de Nederlandse
Brandwondenstichting, brandweer en verhuurders, werkt aan een implementatieplan
rookmelders. Met dit plan wordt beoogd dat in alle woningen in Nederland rookmelders worden geïnstalleerd. Uw Kamer zou hierover voor eind 2009 zou
worden geïnformeerd. Hierbij voldoe ik – enige tijd later dan gepland –
aan deze toezegging
 Waarom rookmelders in alle woningen?
 Het doel is nog steeds het gebruik van rookmelders in woningen verder
te stimuleren. Dit is één van de manieren om door middel van
brandpreventiebeleid het aantal dodelijke slachtoffers door brand in woningen
terug te brengen. Uit het hierboven vermelde rapport blijkt dat slechts bij
een paar branden, waarbij in 2008 dodelijke slachtoffers vielen, er werkende
rookmelders aanwezig waren. Rookmelders kunnen dus levens redden! Dit is met
name het geval doordat rookmelders een eventuele brand snel detecteren en
de bewoners waarschuwen zodat er meer tijd om te vluchten is.
 Rookmelders zijn relatief goedkoop, gemakkelijk op te hangen en er zijn
tegenwoordig typen op de markt met een accu die 10 jaar mee gaat.
 Het doel is dat uiteindelijk in alle woningen rookmelders komen te hangen
en dat deze rookmelders ook werken (regelmatig testen door bewoners). Hierbij
is van groot belang dat de bewoners zich bewust zijn van de risico’s
op brand in hun woning en hiernaar handelen.
 Dekkingsgraad rookmelders
 De laatste jaren is de penetratiegraad van rookmelders sterk gestegen.
Volgens cijfers van de Nederlandse Brandwonden Stichting waren op peildatum 25 januari 2010 ruim 70% van de woningen
rookmelders aanwezig. Omdat een groot deel daarvan batterijen heeft en waarschijnlijk
niet werkt ligt het percentage werkende rookmelders vermoedelijk lager. De
Nederlandse Brandwonden Stichting en onderzoeksbureau SEO schatten dit percentage
rond de 55%. Uit het WoonOnderzoek Nederland van het ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Portefeuille Wonen,
Wijken en Integratie blijkt dat rookmelders het minst te vinden zijn in particuliere
huurwoningen (47%) en ook minder in de aandachtswijken (40%)
dan in de rest van Nederland.
 Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid komen er
jaarlijks ongeveer 40 000 rookmelders in woningen bij omdat een rookmelder
in het Politiekeurmerk Veilig Wonen zit, een keurmerk dat ook in de bestaande
bouw vrijwillig wordt gehanteerd. Het Bouwbesluit 2003 verplicht al sinds
2003 dat in nieuw te bouwen woningen rookmelders aanwezig zijn. Door de jaarlijkse
toevoeging van nieuwe woningen aan de voorraad neemt het aantal rookmelders
eveneens toe.
 Aanpak stimulering rookmelders
 Het tempo van toename van het aantal rookmelders in de woningvoorraad
is echter te laag om op deze wijze te komen tot 100% rookmelders in
woningen.
 In bestaande woningen, gebouwd voordat de nieuwbouwverplichting gold,
zijn rookmelders niet verplicht. Wij achten het niet zinvol een dergelijke
verplichting in te stellen. Immers: het is niet doenlijk om er op toe te zien
dat alle woningeigenaren en bewoners rookmelders kopen, daadwerkelijk ophangen
en ook regelmatig testen. Dit zou een handhavingsoperatie worden die niet
valt te overzien. Ook hierbij zou door voorlichting en afspraken met relevante
partijen gestimuleerd dienen te worden dat rookmelders opgehangen worden.
Een verplichting voegt daaraan nauwelijks iets toe. Wij zien daarom veel meer
in het bewoners wijzen op de risico’s van brand en op hun eigen verantwoordelijkheid
voor een brandveilige woning. Zowel woningeigenaren als bewoners moeten inzien
dat deze verantwoordelijkheid ook moet worden opgepakt. 
 
 Op dit moment is intensief overleg gaande van mijn departement en dat
van BZK met verschillende organisaties die betrokken zijn bij brandpreventie.
Er is samen met de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(NVBR), de Nederlandse Brandwonden Stichting en het Nederlands Instituut Fysieke
Veiligheid (NIFV) een Stuurgroep opgericht die een gecoördineerde bevordering
van rookmelders oppakt. Vanuit deze Stuurgroep zijn contacten gelegd met onder
meer de koepels van woning(ver)huurders en woningeigenaren (Aedes, Vastgoedbelang,
VEH, VVE-belang, Woonbond), gemeenten (VNG), organisaties als het Centrum
voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en Consument en Veiligheid
en het Verbond van Verzekeraars en zijn afspraken gemaakt over samenwerking
op dit vlak. Doel is dat deze organisaties gezamenlijk activiteiten ontwikkelen
en op elkaar afstemmen om rookmelders in woningen te stimuleren. Door gebruik
te maken van dezelfde gegevens (cijfermateriaal), hetzelfde voorlichtingsmateriaal
en dezelfde boodschap zal een identieke lijn aangehouden worden naar de verschillende
doelgroepen en achterbannen. Effectiviteit, efficiëntie en leren van
elkaars ervaringen leveren hier een grote meerwaarde.
 
 Op dit moment wordt door de Stuurgroep gewerkt aan een gezamenlijke notitie.
Doel van deze notitie is tweeërlei:
 • Ten eerste verder gespecificeerd wat de huidige dekkingsgraad van
rookmelders in de voorraad is en – belangrijker – in welk deel
van de bestaande woningvoorraad nog géén rookmelders hangen.
Het gaat hierbij zoals gezegd niet alleen om een analyse waar de rookmelders
aanwezig zijn, maar ook of deze rookmelders werken en waarom ze in de overige
woningen niet hangen. De analyse zal worden uitgevoerd op basis van informatie
uit onderzoek van het ministerie van VROM (WoON), gegevens van de Nederlandse
Brandwonden Stichting, informatie van verzekeraars en van de overige deelnemers.
Het resultaat is een goed overzicht van die doelgroepen die op dit moment
achterlopen bij het bewustzijn van de risico’s van brand. Hierop kunnen
de activiteiten in eerste instantie specifiek worden gericht.
 • Ten tweede wordt onderzocht welke boodschap het beste past bij
de te onderscheiden doelgroepen. De in te zetten acties worden geënt
op die doelgroepen. Tevens worden «facts & figures» inzake
rookmelders opgesteld, zodat helder en eenduidig kan worden gecommuniceerd
over het effect van rookmelders.
 Meerjarig werkplan en vervolgonderzoek
 De hierboven beschreven analyse geeft een goed beeld van de lacunes in
kennis en informatie inzake rookmelders in woningen. Deze lacunes zullen worden
opgevuld met behulp van aanvullingen op bestaande onderzoeksprogramma’s,
zoals het WoON en brandstatistieken van verzekeraars. Hier zijn inmiddels
afspraken over gemaakt. Tevens zullen de resultaten van het NIFV-onderzoek «Fatale
woningbranden 2009» worden meegenomen in een gezamenlijk op te stellen
meerjarig werkplan. De deelnemende organisaties zullen hierin hun activiteiten
opnemen.
 
 De komende periode zal dus vooral worden gebruikt voor de voorbereidende
werkzaamheden om met een gerichte campagne die doelgroepen te bereiken die
(blijkens onderzoek) het meeste risico lopen. Ik zal de Tweede Kamer daarover
begin volgend jaar informeren en daarbij tevens de concrete acties benoemen
die dan in gang zijn gezet om rookmelders te stimuleren. Vervolgens zal ik
monitoren wat het effect van de acties is, door te rapporteren over het aantal
rookmelders in de voorraad en zo mogelijk het effect op fatale woningbranden. 
 Koolmonoxidemelders
 Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over de risico’s van open
verbrandingstoestellen. Een onderdeel van de aanpak is dan ook het waar mogelijk
combineren van rookmelders met koolmonoxidemelders in woningen waar open verbrandingstoestellen
aanwezig zijn. Dergelijke melders hoeven niet in elke woning te worden geïnstalleerd,
daar slechts in circa 1 op 7 woningen nog open verbrandingstoestellen aanwezig
zijn (hoofdzakelijk afvoerloze geisers). Bij het installeren van koolmonoxidemelders
kan, door de koppeling aan verbrandingstoestellen, verder een actieve rol
zijn vastgelegd voor de onderhoudsbranche en energieleveranciers terwijl dit
voor rookmelders niet in de rede ligt.
 2. De toegankelijkheid van woongebouwen in verband
met ziekenvervoer
 In het algemeen overleg Sectorbeeld woningcorporaties van 3 november
2009 heeft mevrouw Van Gent (GroenLinks) aangegeven dat het bij veel woningen
lastig is om brancards een woning in te brengen om die vervolgens met een
patiënt naar buiten te tillen. Dit is tevens op 12 november 2009
in het algemeen overleg Bouwregelgeving en brandveiligheid aan de orde geweest
waarbij mevrouw Van Gent stelde dat vanwege de vergrijzing het vaker zal voorkomen
dat mensen op deze «vervelende manier hun woning uit moeten».
Mijn ambtsvoorganger heeft in de betreffende algemeen overleggen toegezegd
uit te zoeken hoe dit in het Bouwbesluit is geregeld. In zijn brief van 24 november
2009 (Tweede Kamer 2009–2010, 29 453, nr.139) aan de Tweede Kamer
heeft u al enige informatie ontvangen, met deze notitie ontvangt u een samenvatting
van die informatie en wordt u nader geïnformeerd.
 
 Volgens het Bouwbesluit 2003 moeten nieuw te bouwen woongebouwen met woningen
boven de 12,5 meter en woongebouwen met een totaaloppervlak aan woningen van
meer dan 3500 m2 op een hoogte van ten minste 1,5 m boven het aansluitende
terrein, zijn voorzien van een brancardlift. Die brancardlift heeft een vloeroppervlak
van ten minste 1,05 x 2,05 m. Uitgangspunt bij deze voorschriften is dat in
lagere gebouwen de brancards eventueel via de trap en zo nodig door de brandweer
via het raam naar binnen en naar buiten kunnen worden gebracht. Het brandweermaterieel
wordt hiervoor bij deze lagere gebouwen toereikend geacht.
 Assistentie door de brandweer zou niet aan de orde hoeven zijn wanneer
de betrokkenen zouden wonen in een woning die (c.q. een woongebouw dat) horizontaal
vervoer mogelijk maakt. Op voorhand is echter duidelijk dat in veel gevallen
ziekenvervoer via de trap of met behulp van het redvoertuig van de brandweer
onvermijdelijk is. In die gevallen dat personen op medische gronden horizontaal
vervoerd moeten worden kan – afhankelijk van de woonsituatie van de
zieke persoon – de inzet van het redvoertuig van de brandweer de enige
optie zijn om dat te realiseren. Dit redvoertuig is in het algemeen een hoogwerker
die speciaal voor dit doel is uitgerust met zogenoemde «brancardsteunen»
waaraan de brancard van de ambulance bevestigd kan worden.
 
 Voor bestaande woningen en voor zowel nieuwe als bestaande utiliteitsgebouwen
gelden geen eisen voor de aanwezigheid van een brancardlift. Het alsnog stellen
van deze eisen is praktisch gezien veelal onuitvoerbaar en zou onevenredig
kostbaar zijn. Hoewel de huidige voorschriften voor bestaande bouwwerken geen
eisen bevatten voor de aanwezigheid van een brancardlift, wil dat niet zeggen
dat bestaande bouwwerken geen brancardlift hebben. Al sinds het bestaan van
het Bouwbesluit in 1992 en daarvóór in gemeentelijke bouwverordeningen
worden eisen gesteld voor de aanwezigheid van een brancardlift.
Dankzij deze eerdere voorschriften en vrijwillig aangebrachte brancardliften,
zullen diverse bestaande bouwwerken zijn voorzien van een lift die voldoende
groot is om een patiënt op een brancard horizontaal te vervoeren.
 Vooralsnog zijn er geen gegevens omtrent de omvang van het gebouwbestand
waarin geen brancardlift aanwezig is. Navraag bij brandweer en ambulancezorg
leert dat er evenmin landelijke statistieken zijn omtrent de verschillende
medische redenen waardoor de assistentie van het redvoertuig noodzakelijk
is en of dat is gerelateerd aan de leeftijd van de patiënt. Er kan niet
worden geconcludeerd dat door de vergrijzing een toename van het aantal assistenties
door de brandweer bij horizontaal transport mag worden verwacht. Door te kiezen
voor een goed toegankelijke woning kunnen ouderen er wel voor zorgen dat het
risico op problemen met het vervoer wordt verkleind. Dit neemt niet weg dat
indien personen in een eengezinswoning of een klein woongebouw horizontaal
vervoerd moeten worden, zij in veel gevallen aangewezen zullen blijven op
de assistentie van de brandweer.
 3. Brandbare isolatiematerialen
 In opdracht van mijn ambtsvoorganger heeft Efectis (het voormalige TNO
Centrum voor Brandveiligheid) een onderzoek uitgevoerd naar de vraag of de
huidige bouwregelgeving voldoende veilig is met betrekking tot brandbare isolatiematerialen.
Dit onderzoek heb ik u toegezegd tijdens het algemeen overleg Bouwregelgeving
van 26 mei 2009 (TK 2008–2009, 28 325, nr 107). In mijn brief
van 5 november 2009 (TK 2009–2010, 28 325, nr 117) heb ik
u vervolgens geschreven dat dit onderzoek eind 2009 zal zijn afgerond en dat
ik naar verwachting begin 2010 u hierover nader zal informeren. Deze planning
is helaas vertraagd. Efectis heeft pas eind februari 2010 haar rapport aan
mij opgeleverd. Ik zal dit rapport eerst nog ter advies voorleggen aan het
Overleg Platform Bouwregelgeving (OPB) tijdens het eerstvolgende OPB-overleg
op 16 april 2010. Vervolgens zal ik u nader informeren over dit Efectis-rapport
en de consequenties hiervan op de bouwregelgeving.
 4. Fiets- en parkeervoorzieningen bij gebouwen met
een publiekstrekkende functie
 De verplichte aanwezigheid van voorzieningen voor het parkeren en stallen
van motorvoertuigen en fietsen zijn momenteel opgenomen in bestemmingsplannen
en gemeentelijke bouw- en parkeerverordeningen en de fietsvoorzieningen in
het Bouwbesluit 2003. Bij brief van 5 november 2009 (TK 2009–2010,
28 325, nr. 117) heeft mijn ambtsvoorganger u medegedeeld dat over de
betreffende voorschriften voor fietsvoorzieningen overleg tussen WWI en de
VNG gaande was. Ik kan u thans mededelen dat bedoeld overleg, waaraan ook
VROM heeft deelgenomen, inmiddels is afgerond. De uitkomst daarvan houdt op
hoofdlijnen in dat alle bedoelde voorschriften voortaan uitsluitend ondergebracht
zullen worden in bestemmingsplannen en gemeentelijke parkeerverordeningen.
Een daartoe benodigde wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening zal naar
verwachting in de tweede helft van dit jaar in procedure worden gebracht.
 5. Aanpassing van regelgeving bij verbouw van bruggen
 Bij brief van 10 december 2009 (TK 2009–2010, 28 325,
nr. 119) heeft mijn ambtsvoorganger commissievragen beantwoord in het kader
van de nahang van een wijziging van het Bouwbesluit 2003. Deze vragen hadden
met name betrekking op het niveau constructieve veiligheid bij de verbouw
van bouwwerken geen gebouw zijnde, zoals bijvoorbeeld de verbouw
van bruggen. In die brief was aangegeven dat in overleg met de NEN-commissie «Technische
grondslagen van bouwwerken (TGB) Plenair» de mogelijkheden werden onderzocht
om alsnog middels een wijziging van de Regeling Bouwbesluit 2003 een specifiek
verbouwniveau voor de constructieve veiligheid van bouwwerken geen gebouw
zijnde in de bouwregelgeving op te nemen en dat u over de uitkomst van dat
overleg zou worden geïnformeerd. Bedoeld overleg vindt momenteel plaats.
Ik zal uw Kamer daarover in april nader informeren.
 
 De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
 E. van Middelkoop 
 
 
 
 
 Preventiemonitor, Nederlandse Brandwonden Stichting Beverwijk en Preventiemonitor
ouders van thuiswonende kinderen, Nederlandse Brandwonden Stichting Beverwijk.