Wet OM-afdoening; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-29849, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-10-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29849 nr. B

18-10-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI AlgemeenII Verhouding wetsvoorstel tot artikel 113, lid 1 grondwetIII Machtenscheiding – rol openbaar ministerieIV Verwevenheid strafrecht en bestuursrechtV TransactiebevoegdheidVI Doelmatigheidswinst?VII Terughoudendheid bij attributie bevoegdheid om strafbeschikkingen
uit te vaardigenVIII RechtsontwikkelingIX Positie verdachtenX Vergelijking met «plea bargaining»Fiscale delictenTenslotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29849Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29849, nr. B h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 849Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering
en enige andere wetten in verband met de buitengerechtelijke afdoening van
strafbare feiten (Wet OM-afdoening)BVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 18 oktober 2005Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.I AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met enige
twijfel van dit wetsvoorstel kennisgenomen. Deze leden begrijpen dat met invoering
van het voorgestelde stelsel de doelmatigheid binnen de justitieketen kan
worden vergroot, met name voor zover het betreft de afdoening van zogenaamde
bulkzaken, waardoor de per definitie schaarse rechterlijke capaciteit meer
aangewend zal kunnen worden voor behandeling van die (zwaardere) strafzaken
waarbij dat noodzakelijk c.q. gewenst is. Daar tegenover staat echter dat
met dit wetsvoorstel het principiële uitgangspunt wordt losgelaten dat
alleen de strafrechter ten aanzien van strafbare feiten een straf mag opleggen.
Het blijft voorts toch een voor kritische beoordeling vatbaar gegeven dat
bij invoering van het voorgestelde stelsel de verschillende strafrechtelijke
taken (leidinggeven aan het opsporingsonderzoek, de vervolging, de bestraffing
en de executie) in één hand komen te liggen. Door de minister
is in dit verband aangegeven dat de geschetste cumulatie van functies in andere
rechtsgebieden dan het strafrecht heel gewoon is. Dat moge wellicht zo zijn,
doch wordt daarmee niet miskend dat op goede gronden het terrein van het strafrecht
altijd zijn eigen kenmerken heeft gehad en de hantering van bevoegdheden op
dat terrein steeds met verhoogde waarborgen zijn omgeven? In dit verband hebben
deze leden goede nota genomen van het feit dat het openbaar ministerie zelf
vraagtekens plaatst bij het feit dat dit wetsvoorstel het openbaar ministerie
een ingrijpende bevoegdheid geeft die ver uitstijgt boven wat in andere Europese
landen gangbaar is. Deze leden vroegen zich af hoe het komt dat men kennelijk
in het buitenland – wellicht met uitzondering van Duitsland (blz. 61
M.v.T.) – tot andere keuzen is gekomen, terwijl toch ook in die landen
de wens zal bestaan op een doelmatige wijze te komen tot afhandeling van strafzaken,
met name van de categorie bulkzaken. Volgens de leden van de PvdA-fractie betekent
de Wet OM-afdoening een ingrijpende wijziging van het strafvorderlijke systeem.
De leden van deze fractie constateerden dat het wetsvoorstel weliswaar terdege
is voorbereid, maar dat het wetsvoorstel in het licht van de uitgebrachte
adviezen en beschikbare commentaren toch nog niet rijp voor invoering lijkt
te zijn.De leden van de VVD-fractie hebben met reserve
kennisgenomen van het wetsvoorstel. De reden voor die reserve is met name
gelegen in de principiële kant van het wetsvoorstel. Die kant van het
wetsvoorstel is naar de mening van de leden van VVD-fractie
onderbelicht gebleven, terwijl het wetsvoorstel op zich in de details redelijk
goed is uitgewerkt zoals ook blijkt uit de behandeling ervan in de Tweede
Kamer.De leden van de fractie van D66 hebben met
belangstelling, maar toch ook met de nodige aarzelingen kennisgenomen van
dit voorstel. Zij stellen vast dat de introductie van een buitengerechtelijke
afdoening van strafzaken een wezenlijke verandering teweeg brengt in het vigerende
strafprocesrechtelijke systeem. Met het klassieke uitgangspunt van een rechterlijk
bestraffingsmonopolie wordt gebroken. Dat roept principiële vragen van
constitutionaliteit en rechtsstatelijkheid op, bijvoorbeeld over de effecten
van deze nieuwe rechtsfiguur op de posities van de rechter, het openbaar ministerie
en verdachten, alsmede op de verhouding tussen strafrecht en bestuursrecht.
Ook rijzen er meer praktische vragen over de beweerde voordelen op het punt
van de doelmatigheid in de rechtshandhaving. Om die reden hebben deze leden
behoefte aan een nadere gedachtewisseling met de regering.Daar komt een principiële vraag bij. Het wetsvoorstel gaat ervan
uit dat de officier van justitie zich zal gedragen als een verstandige en
evenwichtige magistraat. De officier moet de rol van aanklager en rechter
als het ware in zich verenigen, ongehinderd door het tegenspel van een advocaat
die op de belangen van de verdachte let. De regering vindt dat geen probleem
omdat de officier hier als een bestuurder optreedt. Maar past in de bedrijfscultuur
van het OM ook inderdaad een dergelijke magistratelijke opstelling? In de
grote strafzaken waarbij het de afgelopen jaren mis is gegaan, de Schiedamse
parkmoord is maar de laatste in een lange reeks, komt telkens duidelijk naar
voren dat het OM helemaal niet meer in staat is magistratelijk te opereren.
De officier stelt zich steeds meer op als tegenstander van de advocaat (en
de verdachte); het procesmodel evolueert in Amerikaanse richting. Hoe moeten
officieren die de ene dag in een wat grotere zaak als crimefighter opereren
de volgenden dag in een wat kleinere zaak (maar zes jaar cel is geen kleinigheid)
als magistraat opereren? De leden van de PvdA-fractie herinnerden er voorts
aan dat van vele kanten de afgelopen tijd is gesteld dat binnen het OM niet
alleen de bedrijfscultuur verkeerd is, maar ook de werkdruk te hoog en de
mogelijkheid voor reflectie te gering, terwijl er te weinig checks en balances
in de werkwijze zijn overgebleven. Kan de minister duidelijk maken hoe voorkomen
kan worden dat ook bij minder ernstige criminaliteit die onder de Wet OM-afdoening
gaat vallen, voorkomen kan worden dat er ernstige fouten worden gemaakt?Hoe reageert hij op de constatering van de voorzitter van de NVVR dat
de rechterlijke macht en het openbaar ministerie al lang bezig zijn met het
verbeteren van de kwaliteit van de rechtspraak, maar de minister van Justitie
alleen die voorstellen heeft overgenomen die leiden tot meer efficiency en
niet de voorstellen over het uitvoerig motiveren van de vonnissen door de
rechter, of meer rechten voor de verdediging rond het gebruik van deskundigen
in een rechtszaak? (Volkskrant van 24 september 2005)De vragen over de financiële en bedrijfsmatige kanten van de invoering
van de OM-afdoening leidden de PvdA-fractie tot de overweging dat het misschien beter zou zijn eerst een nader onderzoek naar beide kwesties
in te stellen alvorens de OM-afdoening te introduceren in een organisatie
die evident onder zware druk staat en aan interne reflectie toe is. Hoe denkt
de minister over deze wenselijkheid?De leden van de SGP-fractie, alsmede de leden
van de CU-fractie, hebben met belangstelling doch
tevens met gemengde gevoelens van het wetsvoorstel kennis genomen. Hoewel
deze leden de behoefte aan rechtshandhaving en het probleem van de overbelasting
van het strafrechtelijk apparaat onderkennen, hebben zij grote moeite met
de wijze waarop wordt voorgesteld de bestaande vormen van buitengerechtelijke
afdoening van strafzaken te vervangen door de vorm van de strafbeschikking.
Zij konden deze wijziging niet als een louter cosmetische operatie beschouwen
en zien deze als een revolutie van vrij principiële aard, die in bepaalde
opzichten (ook) positieve kanten heeft. Een hoofdbezwaar voor deze leden vormt
de vervaging van de grenzen tussen het bestuurs- en het strafrecht en die
tussen vervolging en bestraffing. Moeite hebben deze leden eveneens met de
ruime omschrijving van delicten waarvoor een strafbeschikking kan worden uitgevaardigd
(overtredingen of misdrijven waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf
tot zes jaar is gesteld).II Verhouding wetsvoorstel tot artikel 113, lid 1 grondwetDe leden van de fracties van CDA, VVD, D66, SGP enChristenUnie hebben enige vragen over de verhouding van
het onderhavige wetsvoorstel tot artikel 113,lid 1 van de grondwet.De leden van de CDA-fractie hebben voorts
kennis genomen van de wijze waarop door de minister is beargumenteerd dat
in art. 113, lid 1 grondwet geen belemmering is gelegen voor invoering van
het voorgestelde stelsel. Deze leden zien geen aanleiding te trachten over
te gaan tot weerlegging van de argumenten die door de minister terzake zijn
gebezigd op pag. 55 t/m 57 memorie van toelichting, doch hebben niettemin
de indruk dat het voor een gewone burger in dit land nauwelijks is uit te
leggen dat de in de grondwet neergelegde zinsnede: «Aan
de rechterlijke macht is voorts opgedragen de berechting van strafbare feiten» er niet aan in de weg zou staan dat het openbaar ministerie, ressorterende
onder de Minister zelf, strafbare feiten kan afdoen met een strafbeschikking,
die in vrijwel alle relevante opzichten vergelijkbaar is met een strafvonnis,
zij het dat tegen een strafbeschikking een bijzonder rechtsmiddel openstaat
in de vorm van verzet bij de strafrechter.De kern van het onderscheid zou kennelijk gelegen zijn in het feit dat
er bij strafbeschikkingen geen sprake is van een behandeling ter zitting,
terwijl de officier van justitie voorts geen geschil tussen partijen beslist.
Dat is toch vrijwel een vorm van sofisme indien men zich realiseert dat de
officier vaak de verdachte – al dan niet vergezeld van een raadsman –
zal horen en een strafbeschikking kan opleggen, ook in een situatie waarin
hem bij die bespreking zou blijken dat de verdachte een geheel andere lezing
heeft van de feiten dan zoals neergelegd in het proces-verbaal dat opsporingsambtenaren
aan de desbetreffende officier hebben doen toekomen. Dit lijkt dan toch wel
erg veel op een behandeling ter zitting en een beslechting van een geschil.De NVvR stipt in een door haar uitgebracht advies aan dat de eis ter terechtzitting
volgens de richtlijnen van het openbaar ministerie thans hoger is dan het
in de transactie opgenomen bedrag. Op pagina 63 van de memorie van toelichting
stelt de minister dat deze lijn na de omvorming van de transactie tot strafbeschikking
onverkort kan worden gecontinueerd. Door de minister is in de
stukken uiteen gezet dat indien verzet wordt aangetekend tegen een strafbeschikking,
vervolgens ter terechtzitting een zwaardere straf zal worden geëist terwijl
de minister voorts van mening is dat indien op zo'n terechtzitting de
verdachte verstek laat gaan, er alle aanleiding bestaat een nog zwaardere
straf te eisen en op te leggen. Kan de minister uiteen zetten op welke gronden
deze visie berust, rekening houdend met de kenmerken van het thans voorgestelde
stelsel? Het is toch vreemd dat indien iemand er de voorkeur aan geeft dat
zijn mogelijk strafbaar handelen beoordeeld wordt door de strafrechter, zijnde –
zie art. 113 lid 1 Grondwet – de hoofdregel, zulks een afstraffing zou
verdienen in de vorm van een geëiste hogere straf. De leden van de fracties
van CDA en VVD hadden
de indruk dat in het bestaande transactiestelsel men zich nog de redelijkheid
van bijvoorbeeld een lagere boete kon voorstellen, omdat immers bij acceptatie
van dat transactievoorstel geen vervolging c.q. bestraffing in eigenlijke
zin plaatsvond. Dit beeld wijzigt echter in het thans voorgestelde stelsel.
Verdient de strafbeschikking in dit geval niet een andere benadering dan de
transactie? De leden van de CDA- en VVD-fractie zouden graag vernemen welke rechtsgrond hieraan ten grondslag
ligt.Ook de leden van de VVD-fractie constateren,
evenals de Raad van State in zijn advisering – hetgeen ertoe heeft geleid
dat de minister daaraan in de memorie van toelichting expliciet aandacht heeft
besteed – enige spanning tussen het wetsvoorstel en art. 113 lid 1 grondwet.
Naar het oordeel van de leden van de VVD-fractie
wordt deze spanning door de toelichting van de minister niet weggenomen. De
minister verwijst in zijn reactie op de opmerkingen dienaangaande van de Raad
van State dat de constitutionele vraag of de toetsing van bestuurlijke strafoplegging
door de bestuursrechter met art. 113 grondwet verenigbaar is, bij de totstandkoming
van de WAHV (Wet administratieve handhaving verkeersovertredingen, ofwel de
wet Mulder) zowel door de Tweede Kamer als de Eerste Kamer als de Raad van
State bevestigend is beantwoord. Maar valt die vergelijking wel te trekken,
zo vragen deze leden?In het bestuurs(straf)recht staat een besluit van een overheid centraal,
in het strafrecht een strafbare gedraging van een burger. Onder de WAHV vallen
feiten die objectief zijn vastgesteld door foto's of meetapparatuur.
Bij de categorie misdrijven waarop een maximum van 6 jaar staat, spelen persoonsgebonden
omstandigheden een belangrijke rol. Met de WAHV zijn voormalige strafbare
feiten bestuursrechtelijke feiten geworden, waardoor de bestuursrechtelijke
normering van toepassing is. De strafbeschikking is nadrukkelijk een strafrechtelijke
bevoegdheid; de feiten waarover beschikt wordt, blijven strafbare feiten;
strafrechtelijke normering en waarborgen zijn derhalve van toepassing.Vreest de minister niet dat als gevolg van deze spanning tussen wetvoorstel
en art. 113 grondwet, waarin een evenwichtige bevoegdheidsverdeling wordt
vastgelegd tussen wetgever, openbaar ministerie en rechter, te zeer inbreuk
wordt gemaakt op het machtsevenwicht tussen openbaar ministerie en rechter,
met als gevolg mogelijk wantrouwen van de burger in de waarborgen die de grondwet
biedt, met als gevolg daarvan weer een toegenomen wantrouwen in de rechtsstaat?
Vreest de minister niet dat de te verwachten negatieve effecten daarvan de
mogelijk positieve effecten van het wetsvoorstel met betrekking tot capaciteitswinst
verre zullen overtreffen? En is dan niet het kind met het badwater weggegooid,
namelijk is het resultaat dan niet juist een onstabiele samenleving als gevolg
van het feit dat het vertrouwen in de grondwet, het vertrouwen in de rechtsstaat
is aangetast?De leden van de D66-fractie willen in de eerste
plaats nader ingaan op de betekenis van artikel 113, lid 1 van de grondwet.
Dit voorschrift draagt de berechting van strafbare feiten op aan de rechterlijke
macht. Zowel vanuit de wetenschap als vanuit de praktijk zijn
vraagtekens gezet bij het bij het uitgangspunt van de regering, dat het toekennen
van de bevoegdheid tot het uitvaardigen van een strafbeschikking aan het openbaar
ministerie niet kan worden vereenzelvigd met het uitvoeren van een rechterlijke
taak. Er zou geen sprake zijn van berechting en derhalve evenmin van rechtspreken.
Deze leden zijn door deze argumentatie niet overtuigd. De bevoegdheidsverdeling –
en daarmee het machtsevenwicht– tussen openbaar ministerie en rechter,
zoals onder meer tot uitdrukking gebracht in artikel 113, lid 1 grondwet,
is wezenlijk voor ons strafvorderlijk stelsel. Dat indiceert allereerst een
zodanige interpretatie van het begrip rechterlijke macht, dat de leden van
het openbaar ministerie – weliswaar rechterlijke ambtenaren –
daar in het kader van deze constitutionele bepaling niet onder vallen. Voorts
lijkt de interpretatie van het begrip «berechting» in termen van«afdoening»
of «beslissing» een zelfstandige sanctiebevoegdheid van het openbaar
ministerie niet direct mogelijk te maken. Naar zijn aard kan het uitvaardigen
van een strafbeschikking immers moeilijk als een niet onder berechting te
vatten bevoegdheid worden gezien. Deze leden vragen de regering nog eens te
beargumenteren waarom met wetsvoorstel geen grondwettelijke grenzen worden
overschreden.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie stellen de vraag of het openbaar ministerie
in het wetsvoorstel niet een volkomen nieuwe rol in de strafrechtspleging
krijgt toebedeeld. Het openbaar ministerie kan toch niet op één
lijn worden gesteld met een willekeurig bestuursorgaan en evenmin met de rechter.
Zij vroegen of de bevoegdheid van het openbaar ministerie om strafbeschikkingen
uit te vaardigen het begrip «berechting» in artikel 113 lid 1
Grondwet geen geweld aandoet nu de officier van justitie wordt belast met
de vaststelling van de schuld van een verdachte aan een strafbaar feit en
van een passende straf, beide in de meeste gevallen buiten de verdachte om.
Acht de regering de wetgever geheel vrij in het bepalen van welke strafbare
feiten zij de berechting voorbehouden acht aan de strafrechter?III Machtenscheiding – rol openbaar ministerieHet wetsvoorstel gaat ervan uit dat de officier van justitie zich zal
gedragen als een verstandige en evenwichtige magistraat. De officier moet
de rol van aanklager en rechter als het ware in zich verenigen, ongehinderd
door het tegenspel van een advocaat die op de belangen van de verdachte let.
De regering vindt dat geen probleem omdat de officier hier als een bestuurder
optreedt. Maar past in de bedrijfscultuur van het openbaar ministerie ook
inderdaad een dergelijke magistratelijke opstelling, zo vragen de leden van
de PvdA-fractie? In de grote strafzaken waarbij
het de afgelopen jaren mis is gegaan, de Schiedamse parkmoord is maar de laatste
in een lange reeks, komt telkens duidelijk naar voren dat het openbaar ministerie
helemaal niet meer in staat is magistratelijk te opereren. De officier stelt
zich steeds meer op als tegenstander van de advocaat (en de verdachte); het
procesmodel evolueert in Amerikaanse richting. Hoe moeten officieren die de
ene dag in een wat grotere zaak als crimefighter opereren de volgende dag
in een wat kleinere zaak (maar zes jaar cel is geen kleinigheid) als magistraat
opereren? De leden van deze fractie herinnerden er voorts aan dat van vele
kanten de afgelopen tijd is gesteld dat binnen het openbaar ministerie niet
alleen de bedrijfscultuur verkeerd is, maar ook de werkdruk te hoog en de
mogelijkheid voor reflectie te gering, terwijl er te weinig checks en balances
in de werkwijze zijn overgebleven. Kan de minister duidelijk maken hoe voorkomen
kan worden dat ook bij minder ernstige criminaliteit die onder de Wet OM-afdoening
gaat vallen, voorkomen kan worden dat er ernstige fouten worden gemaakt? Zien de leden van de VVD-fractie het goed
dan krijgt het openbaar ministerie met het wetsvoorstel OM-afdoening tot taak
niet alleen opsporing en vervolging van een strafbaar feit, maar tevens de
berechting van het strafbare feit. Die berechting heeft weliswaar de naam «strafbeschikking»,
maar houdt wel degelijk in dat de officier van justitie bevoegd is tot het
vaststellen van schuld. De officier van justitie wordt daarbij niet gecontroleerd
door middel van een openbaar proces, hij hoeft daarbij niet expliciet gebruik
te maken van wettige bewijsmiddelen en in veel gevallen hoeft hij niet het
beginsel van hoor en wederhoor in acht te nemen. De officier van justitie
heeft bovendien geen motiveringsplicht voor de strafbeschikking, in tegenstelling
tot de rechter in zijn vonnis. Kortom, de officier van justitie kan overgaan
tot schuldvaststelling zonder daarbij gebonden te zijn aan diverse elementaire
rechtswaarborgen. Zie hierover onder meer het artikel van mr. J.H. Crijns
in Sancties, afl. 4, 2004.De leden van de D66-fractie hebben voorts
moeite met de vaststelling dat met deze nieuwe figuur van buitengerechtelijke
afdoening slechts een gradueel verschil ontstaat met de reguliere rechterlijke
afdoening. Onze rechtsstaat kent een systeem van machtenscheiding, waarvan
de verhouding tussen de onafhankelijke rechter en het openbaar ministerie
als – zij het eigenstandig – bestuursorgaan een essentieel onderdeel
uitmaakt. Nu opsporing, vervolging en berechting met dit voorstel deels in één
hand komen, kan naar het oordeel van deze leden toch moeilijk worden volgehouden
dat nog van een met de gedachte van de rechtsstaat overeenstemmende bevoegdheidsverdeling
tussen rechtsprekende en uitvoerende macht gesproken kan worden. Deze leden
vragen de regering aan te geven welke visie zij op rechtsstaat en machtenscheiding
heeft, hoe deze zich verhoudt tot dit wetsvoorstel en in hoeverre een en ander
overeenkomt dan wel afwijkt van de in het vorenstaande gemaakte opmerkingen.IV Verwevenheid strafrecht en bestuursrechtDe leden van de CDA-fractie vroegen zich voorts
af op welke wijze het wetsvoorstel OM-afdoening zich verhoudt tot enerzijds
de Wet administratieve handhaving verkeersovertredingen en anderzijds de wetsvoorstellen
Wet bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen
(30 098) en Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (30 101).
Deze leden hadden de indruk dat mede als gevolg van het aannemen van het amendement
21 er thans bij bestrijding van bepaalde verkeersovertredingen, gekozen zou
kunnen worden voor een OM-afdoening naast de mogelijkheden tot afdoening via
de WAHV, terwijl als gevolg van het aannemen van amendement nr. 18 thans de
mogelijkheid is gecreëerd van een strafrechtelijke handhaving door een
gemeente op het gebied van de kleine ergernissen, naast de mogelijkheid van
een bestuurlijke boete die voornoemde wetsvoorstellen beogen te gaan bieden.
Deze leden hadden de indruk dat aldus een tamelijk rommelig geheel dreigt
te ontstaan. Deze leden plaatsten een vraagteken bij de impliciete stellingname
dat voor de afdoening van bepaalde te bestrijden feitelijke gedragingen er
afhankelijk van de toevallige voorkeur van enig gemeentebestuur de keuze zou
moeten bestaan tussen ofwel een strafrechtelijke afdoening dan wel het opleggen
van een bestuurlijke boete, een en ander met daarop aansluitend onderscheiden
procedures voor het opleggen van de desbetreffende sanctie, het beroep ertegen,
de executie van de sanctie, de aan toepassing van het gekozen systeem verbonden
kosten en het al dan niet (mogen) behouden van aldus gegenereerde inkomsten.
Deze leden hadden overigens recentelijk nog kennis genomen van een artikel
van de heer A.R. Hartmann, verschenen in het nummer «Het straffende
bestuur», Justitiële Verkenningen 6/05. Deze bespreekt eveneens
de hiervoor kort aangeduide problematiek en concludeert dan dat «dit alles betekent dat bij inwerkingtreding van de huidige
voorstellen, zes regelingen naast en door elkaar zullen (moeten) functioneren». Uit de schriftelijke stukken begrepen deze leden dat het in het
voornemen ligt de procedure van de WAHV op termijn te integreren in het stramien
van dit wetsvoorstel, terwijl kennelijk het systeem van een op te leggen bestuurlijke
boete terzake van kleine ergernissen een blijvende plaats zou moeten krijgen
naast de strafrechtelijke handhaving in de vorm van een OM-afdoening. Hoe
dit alles zich verhoudt tot het adagium «eenvoud is het kenmerk van
het ware» is deze leden onduidelijk. Ligt het in de bedoeling dat de
door de Minister uit te brengen notitie over de verhouding tussen strafrechtelijke
en bestuursrechtelijke handhaving daarover duidelijkheid verschaft, zowel
waar het betreft de in dit verband relevante aspecten van praktische als principiële
aard.Met de Raad van State is de PvdA-fractie van
mening dat het bij de nieuw in te voeren rechtsfiguur van de strafbeschikking
om een hybride vorm van strafrechtelijke en bestuursrechtelijke elementen
gaat, waarbij traditioneel als strafrechtelijke sancties beschouwde modaliteiten
als hechtenis, taakstraf, boete, ontneming rijbewijs, onttrekking aan het
verkeer e.d. opeens tot bestuursrechtelijke maatregelen worden geconceptualiseerd.
Het gevolg daarvan is een drastische reductie van de mogelijkheid voor de
verdachte om zich door een raadsman te laten bijstaan tijdens het deel van
de procedure dat nu als bestuursrechtelijk wordt aangemerkt.Kan de minister een nadere reactie geven op de overwegingen van de Raad
van State terzake en op het negatieve advies van de Nederlandse orde van Advocaten
dat een afbraak vreest van de rechtsbescherming en een aantasting van het
machtsevenwicht in het strafproces?De leden van de D66-fractie vragen zich af
of het nu wel geheel juist is de voorgestelde vorm van buitengerechtelijke
afdoening als een inhoudelijk niet-rechterlijke taak, zelfs niet quasi-rechterlijke
taak te definiëren. Door het voorgestelde model zo nadrukkelijk te koppelen
aan in het bestuursrecht gebruikelijke constructies lijkt het in beginsel
scherpe onderscheid tussen strafrecht en bestuursrecht te vervagen. Is hier
nu sprake van een omzetting van een strafrechterlijk instrument naar een bestuursrechtelijk
instrument, of van een modificatie binnen de strafprocesrechtelijke figuur
van de rechterlijke veroordeling? Het onderscheid tussen bestuursrecht en
strafrecht is van belang omdat bestuurlijke handhaving door middel van een
administratieve boete toch nog wel iets anders is dan het opleggen van een
strafsanctie. Om met P.A.M. Mevis (Delict en Delinquent 2004, afl. 4/24, p.
355) te spreken: zijn de rechtstheoretische en rechtssystematische consequenties
van de in gang gezette verweving van strafrecht en bestuursrecht wel goed
doordacht? Gaarne ontvangen deze leden met andere woorden een nadere uiteenzetting
over het exacte rechtskarakter van de strafbeschikking. Een hiermee verband
houdende vraag is ook of er geen misverstanden kunnen ontstaan over de precieze
staatsrechtelijke positie van het openbaar ministerie als bestuursorgaan en
over de mede daardoor te bepalen reikwijdte van de ministeriële verantwoordelijkheid.Wil de regering nader ingaan op het onderscheid tussen bestuursrechtelijke
en «bestuursstrafrechtelijke» feiten? Neemt de regering, met de
leden van de fracties van SGP en ChristenUnie, de tendens naar voortschrijdende
verweving van bestuursrecht en strafrecht waar en, zo ja, hoe ziet zij de
verdere ontwikkeling? Acht de regering het in de lijn van de rechtsontwikkeling
gelegen dat een verdere «verbestuursrechtelijking» van de OM-afdoening
ertoe kan leiden dat de thans voorgestelde integrale toetsing van de aan de
opgelegde strafbeschikking ten grondslag liggende gedraging door middel van
het beslissingsmodel van de artikelen 348/350 SV (na gedaan verzet)
op den duur vervangen zal worden door een toetsing van de strafbeschikking
zèlf?V TransactiebevoegdheidDe leden van de CDA-fractie willen vervolgens
nog stilstaan bij enkele vragen die ook reeds in het wetgevingsoverleg in
de Tweede Kamer aan de orde zijn geweest. Allereerst de vraag of bij invoering
van het voorgestelde stelsel de bestaande transactiebevoegdheid gaat verdwijnen.
Door de minister is op bedoelde vraag enigszins ontwijkend geantwoord, stellende
dat het voorgestelde stelsel gefaseerd wordt ingevoerd, weshalve de transactie
voorlopig nog wel blijft bestaan. Wezenlijk is echter dat de bestaande transactiebevoegdheid
ook in de toekomst een nuttige rol zou kunnen spelen, met name in strafzaken
waarbij een ingewikkelde bewijsproblematiek aan de orde is weshalve de vaststelling
van een schuld een groot probleem is, terwijl het toch wenselijk en mogelijk
is de desbetreffende in beginsel strafbare handelingen af te doen met betaling
van een forse boete. Zou het derhalve niet de voorkeur verdienen dat de transactiemogelijkheid
definitief behouden blijft, naast de thans voorgestelde mogelijkheid een strafbeschikking
op te leggen?VI Doelmatigheidswinst?In de memorie van toelichting is op pag. 62 e.v. uiteen gezet dat als
gevolg van de invoering van het voorgestelde stelsel er sprake is van een
te verwachten besparing in aantallen zaken van 21 000 rechtbankzaken
en 44 000 kantonzaken. Dit lijken nogal indrukwekkende aantallen, doch
terecht wordt door de Minister toegevoegd dat het daarbij in overwegende mate
gaat om verstekzaken. Het was de leden van de CDA-fractie
deels uit eigen ervaring bekend dat met de afdoening van verstekzaken slechts
zeer weinig tijd gemoeid is. 100 verstekzaken bij het kantongerecht kunnen
bijvoorbeeld in een zitting van een uur worden afgedaan. Op basis van deze
feitelijke constatering vroegen deze leden zich af welke door de Minister
in het vooruitzicht gestelde besparing ter zake van anders aan te wenden rechterlijke
capaciteit nu in de praktijk precies aan de orde zal zijn. Deze leden verzochten
de Minister om de doelmatigheidswinst die de Minister bij invoering van het
voorgestelde stelsel verwacht, uit te drukken in bespaarde uren aan zittingen
alsmede in terzake relevante geldbedragen.De aan het woord zijnde leden van de PvdA-fractie
hadden grote waardering voor het streven van de regering om de capaciteit
van de justitieketen te verruimen door minder zaken voor de rechter te hoeven
brengen. Maar hoe reëel zijn de verwachtingen over capaciteitswinst eigenlijk?
Het negatieve advies van het OM – dat er op neer komt dat men vreest
dat de toename van werk voor het OM de capaciteitswinst klein zal doen uitvallen
en dat bovendien onvoldoende middelen beschikbaar zijn gesteld om de nieuwe
taken ter hand te nemen – versterkten deze twijfel nog. De leden van
dePvdA-fractie vermochten niet in te zien waarom
er bij het wetsvoorstel geen duidelijke berekening van te verwachten baten
en daartegenover staande kosten is gevoegd. Het gaat om een kostenbesparende
maatregel en bij alle departementen is het dan gebruikelijk en haalbaar om
daarover van te voren schattingen te maken. Het is vreemd dat dit in justitieland
kennelijk niet de gewoonte is. Het argument dat het onmogelijk is tot adequate
inschattingen te komen achtten de aan het woord zijnde leden weinig overtuigend.
Is de minister bereid een deskundig en onafhankelijk bureau van buiten de
justitiesector zelf berekeningen te laten maken over kosten en baten?Hoe reageert hij op de constatering van de voorzitter van de NVvR dat
de rechterlijke macht en het openbaar ministerie al lang bezig
zijn met het verbeteren van de kwaliteit van de rechtspraak, maar de minister
van Justitie alleen die voorstellen heeft overgenomen die leiden tot meer
efficiency en niet de voorstellen over het uitvoerig motiveren van de vonnissen
door de rechter, of meer rechten voor de verdediging rond het gebruik van
deskundigen in een rechtszaak? (Volkskrant van 24 september 2005).De vragen over de financiële en bedrijfsmatige kanten van de invoering
van de OM-afdoening leiden de PvdA-fractie tot
de overweging dat het misschien beter zou zijn eerst een nader onderzoek naar
beide kwesties in te stellen alvorens de OM-afdoening te introduceren in een
organisatie die evident onder zware druk staat en aan interne reflectie toe
is. Hoe denkt de minister over deze wenselijkheid?De leden van de VVD-fractie vragen zich af
hoe reëel de te verwachten capaciteitswinst is. Zal, wanneer de zaak
voor de rechter komt in principe een zwaardere straf zal worden toegekend
(zie onder meer de reactie van de minister op het advies van de Raad van State,
p.9) en dit gegeven burgers zal weerhouden van het aantekenen van verzet?Ook met het openbaar ministerie worden prestatiecontracten gesloten en
wel met betrekking tot de transacties. Niet uit sluiten valt dat dergelijke
contracten eveneens gesloten zullen worden wanneer het openbaar ministerie
strafbeschikkingen zal kunnen opleggen. Zijn dergelijke contracten wel verenigbaar
met de aard van de strafbeschikking, nu de strafbeschikking een eenzijdige
rechtshandeling is, waarbij de schuld van de verdachte wordt vastgesteld en
er sprake is van berechting, dit in tegenstelling tot – wederom –
de transactie waarbij sprake is van consensualiteit?Ook de leden van de D66-fractie valt het op
dat nog steeds twijfel bestaat over de te verwachten capaciteitsverruiming
binnen de justitieketen. Deze leden hebben niet zozeer de behoefte om de gehanteerde
cijfermatige prognoses nog eens door te exerceren. Zij gaan er van uit dat
de gehanteerde percentages niet anders dan indicatief kunnen worden gehanteerd.
Dat neemt niet weg dat het denkbaar is dat er meer verzetszaken aanhangig
gemaakt zullen worden dan de regering aanneemt. De wijze waarop de strafbeschikkingsprocedure
is ingericht zou wel eens tot een hoger percentage verzetszaken kunnen leiden
dan de tot dusver aangenomen maximale 25%. Een vraagpunt is ook in
hoeverre door een vergroting van de werklast bij het openbaar ministerie niet
sprake zal zijn van een verschuiving van kosten. Vervolgens rijst dan weer
de vraag of er – gelet op de hierboven aangestipte principiële
kwesties – wel van een aantrekkelijke ontwikkeling kan worden gesproken
als, ter bestrijding van die werklast, binnen het OM in vergaande mate met
mandateringen richting parketmedewerkers gewerkt gaat worden. Ook op dit punt
zien deze leden gaarne een nadere reactie van de regering tegemoet.Gelet op de reactie terzake van het openbaar ministerie op het concept
wetsvoorstel geven de leden van de fracties van SGP en ChristenUnie blijk
van ernstige twijfel of het wetsvoorstel wel zal leiden tot het beoogde resultaat,
te weten een aanzienlijke reductie van het aantal zaken dat aan de rechter
zal (moeten) worden voorgelegd. In dit verband stelden deze leden nog de vraag
of de opzet van het wetsvoorstel (het voorwaardelijk sepot en de transactie
in één regeling) impliceert dat er geen ruimte meer zal zijn
om voorwaardelijk af te zien van vervolging. Zal, wanneer – zoals nu
wordt voorgesteld – de transactie (voor de betreffende feiten) geheel
en al verdwijnt, niet een relatief groot extra beslag gelegd gaan worden op
de zittingscapaciteit, ervan uitgaande dat een strafbeschikking vanwege de
schuldvaststelling eerder zal worden aangevochten dan een transactie, die
verschillende leringen openhoudt? VII Terughoudendheid bij attributie bevoegdheid om strafbeschikkingen
uit te vaardigenVolgens art. 257b Sv. van het wetsvoorstel kunnen strafbeschikkingen waarin
een geldboete wordt opgelegd ook worden uitgevaardigd door opsporingsambtenaren.
Strafbeschikkingen kunnen ook worden uitgevaardigd door aangewezen ambtenaren
van de belastingdienst en waterschappen (art IV en art. VI van het wetsvoorstel).
In reactie op het advies van de Raad van State merkt de minister op (p.13) «Ook
met het oog op de langere termijn komt het niet wenselijk voor elke mogelijkheid
uit te sluiten om bestuursorganen in gevallen waarin dat met het oog op de
punitieve rechtshandhaving verantwoord is, binnen het strafrecht betrekkelijk
zelfstandige strafbevoegdheden te geven.» De leden van de VVD-fractie lezen dit aldus dat in de toekomst ook aan anderen dan
ambtenaren van de belastingdienst en waterschappen de bevoegdheid om strafbeschikkingen
uit te vaardigen geattribueerd kan worden. Tevens sluiten de leden van de VVD-fractie niet uit dat in de toekomst opsporingsambtenaren
en andere daartoe aangewezen ambtenaren een breder scala aan mogelijkheden
voor de strafbeschikking beschikbaar krijgen dan slechts de geldboete. De
leden van de VVD-fractie sluiten ook niet uit
dat bij wet de bevoegdheid van de officier van justitie om een strafbeschikking
uit te vaardigen in de toekomst wellicht uitgebreid wordt tot een misdrijf
waarop meer dan maximaal 6 jaar gevangenisstraf is gesteld en/of dat bij de
strafbeschikking zwaardere c.q. andere straffen en maatregelen kunnen worden
opgelegd. Kortom, deze leden vrezen dat de terughoudendheid waarmee thans
de in het wetsvoorstel voorgestelde bevoegdheden benaderd worden, zal worden
los gelaten. Welke garanties kan de minister bieden dat het hierboven geschetste
scenario zich niet zal voordoen wanneer eenmaal de Rubicon van art. 113 grondwet
is overgestoken?Deze leden wilden voorts stilstaan bij het feit dat in de memorie van
toelichting de strafbeschikking met name is omschreven als een rechtsvorm
waarin het openbaar ministerie een zaak kan vervolgen en bestraffen. In een
zodanige presentatie wordt het beeld opgeroepen van een zorgvuldig afwegende
officier van justitie die tenslotte zijn beslissing neerlegt in een strafbeschikking
die aan de desbetreffende verdachte wordt uitgereikt. Zal echter de werkelijkheid
niet zijn dat het hierbij met name gaat om strafbeschikkingen die min of meer
routinematig uitgevaardigd zullen worden door opsporingsambtenaren en lagere
ambtenaren die voor hun gemeente werkzaam zijn in de openbare ruimte. Kan
de minister bij benadering aangeven het percentuele aandeel van strafbeschikkingen
dat uitgevaardigd zal worden door zodanige opsporingsambtenaren en ambtenaren
in dienst van lagere overheden? Indien het daarbij zou gaan om een zeer hoog
percentage, hoe beoordeelt de minister dat dan?VIII RechtsontwikkelingHierop voortbordurend vragen de leden van de D66-fractie
zich in de vierde plaats af in hoe de ook met dit voorstel verder ingezette
rechtsontwikkeling moet worden beoordeeld. Onder meer vanuit de Raad van State
en de wetenschap (A.R. Hartmann, Justitiële Verkenningen, jrg. 31, nr.
6, p. 92 e.v.) wordt gewaarschuwd voor een dreigende wildgroei aan regelgeving
inzake «bestuurlijke» bestraffing. Zowel voor de uitvoerende instanties
als de burger is de kans op onoverzichtelijke, en daarmee moeilijk toepasbare
wetgeving niet denkbeeldig. Mogelijke gevolgen daarvan kunnen zijn het door
burgers niet meer effectueren van hun recht bij de onafhankelijke rechter
en uiteenlopende handhavingspraktijken. Dit zou ten koste kunnen gaan van
de acceptatie en naleving van wetgeving en daarmee van de legitimiteit
daarvan. Deze leden vragen de regering of zij deze bezorgdheid deelt; zo neen,
waarom niet en zo ja, wat valt daaraan te doen?IX Positie verdachtenOp pagina 9 van de nota naar aanleiding van het verslag Tweede Kamer wordt
gesteld dat, indien het door het doen van verzet tot een strafzitting zou
komen, een eerdere strafbeschikking standaard deel zal uitmaken van het procesdossier
en dat zulks ook geldt voor de stukken waarop de strafbeschikking is gebaseerd.
Behoort tot die stukken ook het verslag van de bespreking die de officier
van justitie met de desbetreffende verdachte heeft gehad, zo vragen de leden
van de CDA-fractie? Heeft het verslag van zo'n
bespreking de bewijskracht van een proces-verbaal? Dient bij zo'n bespreking
door de officier van justitie aan de verdachte geen cautie te worden gegeven
dat hij niet tot spreken verplicht is (en dat al hetgeen hij stelt tegen hem
gebruikt kan worden)? Is het denkbaar dat een officier van justitie en een
verdachte, alvorens zo'n gesprek aanvangt, met elkander afspraken maken
over hetgeen van de opmerkingen van de verdachte in het verslag wordt neergelegd,
met het inherente risico dat het in een latere verzetprocedure als bewijsmiddel
wordt overgelegd?De leden van de D66-fractie willen aandacht
vragen voor de positie van de verdachte, zulks met name in het licht van artikel
6 EVRM. De bevoegdheid tot zelfstandige strafoplegging door het openbaar ministerie
impliceert de bevoegdheid tot het vaststellen van de schuld. De context waarin
deze traditionele rechterlijke taak wordt uitgeoefend is evenwel een andere
dan de tot dusver gebruikelijke. Niet langer is op dit punt sprake van een
procesgang in het kader een openbare, en daarmee transparante en controleerbare
terechtzitting. De in dat verband gebruikelijke regels en waarborgen omtrent
bewijsvoering en dergelijke gelden met andere woorden niet in de procedure
die leidt tot een strafbeschikking. De vraag kan gesteld worden in hoeverre
hiermee, ondanks de – overigens geclausuleerde – hoorplicht en
de mogelijkheid van verzet, toch niet twee typen «berechting»
worden geïntroduceerd. De categorie delicten waarvoor het voorgestelde
regime zou gaan gelden wordt weliswaar als minder zwaar aangemerkt, maar de
daarmee gemoeide straffen zijn niettemin wel degelijk punitief. Een punt is
verder dat het doen van afstand van het recht op vrije toegang tot de rechter
in de regel uitdrukkelijk moet plaatsvinden. Mede nu de strafbeschikking het
recht op vrije toegang tot de rechter lijkt te beperken en het in dat licht
onduidelijk is of een buitenrechterlijke oplegging van een strafrechtelijke
sanctie op één lijn kan worden gesteld met de door het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens geaccepteerde bestuurlijke boete, blijft het
de vraag of de voorgestelde regeling zich in voldoende mate binnen de grenzen
van het EVRM beweegt. Ook op deze opmerkingen vragen de aan het woord zijnde
leden gaarne een reactie.X Vergelijking met «plea bargaining»De leden van de CDA-fractie ontvangen voorts
gaarne enig commentaar van de minister op het artikel «Plea bargain
en OM-afdoening als functionele equivalenten» van mr J.F. Nijboer, verschenen
in «Het straffende bestuur», Justitiële Verkenningen 6/05.
De heer Nijboer rondt zijn artikel af met de navolgende conclusie:«De – kennelijk bij de minister van Justitie
postgevatte – gedachte dat de O.M.-afdoening iets geheel anders is dan
plea bargaining is echter misleidend: veeleer gaat het rechtsvergelijkend
bezien om functionele equivalenten. Onder functionele equivalenten worden
in de rechtsvergelijking verstaan: rechtsfiguren, rechtsregels en instituties
die binnen een rechtssysteem een functie hebben die verregaand
lijkt op zulke figuren, regels of instituties in een ander systeem, ook al
lijkt het naar de gebruikte vakmatige bewoordingen vaak om iets heel anders
te gaan.»Als laatste kwestie vragen leden van de D66-fractie
de regering te willen reageren op de opmerkingen van J.F. Nijboer (Justitiële
Verkenningen, jrg. 31, nr. 6, p.133 e.v.) inzake bestaande en te verwachten
(neven)effecten van de OM-afdoening. Het openbaar ministerie zou de neiging
kunnen gaan vertonen met een zo gering mogelijke inzet van middelen een maximaal
resultaat te willen halen. Dat zou kunnen leiden tot gestandaardiseerde afdoeningen,
het verkrijgen van zoveel mogelijk medewerking van verdachten die belang zouden
hebben met een low profile-afdoening en een grotere kans op «negotiations in the shadow of the law». Dit alles
zou ten koste gaan van de waarheidsvinding en de openbaarheid. Deze vragen
klemmen naar de mening van deze leden te meer in het licht van de gebeurtenissen
rondom de Schiedamse Parkmoord. Ook een te grote gerichtheid op een efficiënte
(in de zin van snel en met minimale kosten) afdoening van strafzaken kan verstorend
werken op de waarheidsvinding. De procedure tot vaststelling van een strafbeschikking
moet, gelet op de teruggedrongen rol van de rechter, ook in de praktijk aansluiten
bij het punitieve en schuldvaststellende karakter daarvan. Deze leden vragen
zich in dit verband af hoe op dit punt de verantwoordelijkheid van de minister
van Justitie moet worden gezien.Fiscale delictenDe leden van de CDA-fractie hadden tenslotte met belangstelling kennis
genomen van het nog niet gepubliceerde artikel «De Strafbeschikking:
een nieuwe afdoeningsmogelijkheid voor fiscale delicten» van mr drs
R. Steenman, advocaat te Amsterdam. Naar aanleiding van dit artikel hadden
deze leden nog enige vragen die van doen hebben met de betekenis van het hier
aan de orde zijnde wetsvoorstel voor de afdoening van fiscale delicten.Het voorgestelde art. 67 Awr bepaalt onder meer dat zolang de officier
van justitie niet bij de zaak betrokken is, het bestuur van 's Rijksbelastingen «bij
uitsluiting» bevoegd is om strafbeschikkingen uit te vaardigen. Is de
officier van justitie echter wel bevoegd een zodanige strafbeschikking uit
te vaardigen zodra hij bevoegd is geworden in een fiscale strafzaak (bijv.
door toezending van de proces-verbalen) en zo ja, is het bestuur van 's
Rijksbelastingen in die situatie dan niet meer bevoegd?Moet de officier van justitie bijvoorbeeld bij het vaststellen van de
sancties het tweede lid van het nieuwe art. 76 Awr naleven en gelden bij de
executie van door hem uitgevaardigde strafbeschikkingen dezelfde regels als
bij door het bestuur van 's Rijksbelastingen uitgevaardigde strafbeschikkingen?Uit het achtste lid van het voorgestelde art. 257 e Sv vloeit voort dat
een officier van justitie bevoegd is om, nadat verzet is gedaan tegen een
strafbeschikking, deze definitief in te trekken of te wijzigen. Een zodanige
bepaling ontbreekt voor zover het betreft een door het bestuur van 's
Rijksbelastingen eerder uitgevaardigde strafbeschikking. Betekent zulks dat
de intrekking of wijziging van zo'n eerdere strafbeschikking overgelaten
moet worden aan de officier van justitie die bevoegd wordt na het instellen
van het verzet? Is het mogelijk dat de officier van justitie een strafbeschikking
intrekt en de zaak vervolgens op basis van het derde lid van art. 80 Awr weer
ter afdoening teruggeeft aan de Belastingdienst, zodat deze een nieuwe strafbeschikking
kan uitvaardigen?In bepaalde gevallen is voorgeschreven dat voordat een strafbeschikking
wordt uitgevaardigd, de betrokkene wordt gehoord. Blijkens het gestelde op
pag. 34 memorie van toelichting mag de belastingdienst van horen afzien, indien
het openbaar ministerie de verdachte al heeft gehoord opgrond
van art. 80 derde lid Awr. Het is deze leden niet duidelijk wat daarmee wordt
bedoeld. Art. 80 derde lid Awr houdt geen bepaling in omtrent horen, doch
slechts dat het openbaar ministerie een fiscale strafzaak ter afdoening kan
teruggeven aan de belastingdienst. De bevoegdheid om van horen af te zien,
is in geen enkele bepaling opgenomen. Is het overigens niet enigszins vreemd
dat een andere overheidsdienst dan de dienst die een strafbeschikking wil
uitvaardigen, in dit geval de betrokkene zou kunnen horen?Deze leden wezen er voorts op dat invordering van fiscale strafbeschikkingen
op bepaalde onderdelen op voor de betrokkene ongunstigere wijze verloop dan
de executie van gewone strafbeschikkingen. Zo zal iemand die weigert een in
een fiscale strafbeschikking vastgestelde boete te betalen, hoewel hij over
voldoende middelen beschikt, kunnen worden gegijzeld voor de duur van maximaal één
jaar. Verder kan bij fiscale strafbeschikkingen uitgevaardigd tegen rechtspersonen
ook de (laatste) bestuurder(s) en vereffenaar(s) van die rechtspersonen worden
gegijzeld, mits het aan hen te wijten is dat de in een onherroepelijke strafbeschikking
vastgestelde boete niet wordt voldaan. Een ander verschil is dat indien een
boete, vastgesteld in een fiscale strafbeschikking niet terstond wordt betaald,
invorderingsrente verschuldigd zal zijn op grond van art. 30 Invorderingswet
1990. Bestaat er een rechtvaardiging voor bedoelde verschillen?Op basis van het voorgestelde art. 257, lid g Sv. zal als hoofdregel gelden
dat verzet de tenuitvoerlegging van een strafbeschikking schorst. Ook bij
fiscale strafbeschikkingen zal verzet moeten worden gedaan bij het Parket.
Op welke wijze is verzekerd dat een Ontvanger tijdig van dat verzet op de
hoogte raakt?Is het de bedoeling dat de nieuwe verstrekkingsregeling in art. 76 Awr
derogeert aan de algemene geheimhoudingsregeling van art. 67 Awr? Derogeert
voorts de voorgestelde regeling van het eerste lid van art. 259 g Sv aan de
automatische openbaarmaking aan art. 67 Awr?In het nieuwe vijfde lid van art. 67 Awr wordt in feite de mogelijkheid
van beroep bij de officier van justitie in het leven geroepen in het geval
dat het bestuur van 's Rijksbelastingen weigert om het verzoek van iemand
op verstrekking van een strafbeschikking volledig te honoreren. Dit leidt
ertoe dat de officier van justitie daardoor een zodanige beslissing van de
belastingdienst kan overrulen. Hoe verhoudt zich dit tot het door de minister
ingenomen uitgangspunt dat het uitvaardigen van een strafbeschikking een zelfstandige
bevoegdheid wordt van de belastingdienst en niet geschiedt onder verantwoordelijkheid
van het openbaar ministerie?Voorziet het in dit wetsvoorstel neergelegde stelsel erin dat ook de strafrechtelijke
beklagprocedure van art. 12 Sv. van toepassing zal zijn bij fiscale strafbeschikkingen
nu dat ook het geval is bij gewone strafbeschikkingen en voor fiscale strafbeschikkingen
geen uitzondering is opgenomen? In dit verband wezen deze leden erop dat het
wellicht lastig zal zijn om in een fiscale strafzaak als belanghebbende aangemerkt
te worden, doch volstrekt uitgesloten lijkt dat niet. Zo zouden bijvoorbeeld
personen die het slachtoffer zijn geworden van een fiscaal malverserende derde
en voor diens onbetaald gebleven belastingschulden aansprakelijk worden gesteld
onder omstandigheden als belanghebbende kunnen worden aangemerkt.TenslotteDe leden van de vaste commissie voor justitie nemen zich voor, in het
licht van met name de vragen van de CDA-fractie over de relatie van het onderhavige
wetsvoorstel tot de bij de Tweede Kamer aanhangige wetsvoorstellen Wet bestuurlijke
boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen (30 098) en
Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (30 101), de plenaire
behandeling van het onderhavige wetsvoorstel op te schorten tot
ook deze beide wetsvoorstellen in de Eerste Kamer aanhangig zijn. De commissie
geeft de minister in overweging, nu daarmee enige tijd gemoeid kan zijn, deze
tijd te benutten voor het laten uitvoeren van een gedegen, onafhankelijk onderzoek
naar de doelmatigheid van de beoogde OM-afdoening.De voorzitter van de commissie,Van de BeetenDe wnd. griffier van de commissie,Van DoorenXNoot1Samenstelling:Leden: Holdijk (SGP), Wagemakers (CDA), Witteveen (PvdA), De Wolff (GL),
Van de Beeten (CDA), voorzitter, Broekers-Knol (VVD), De Graaf (VVD), Kox
(SP), Westerveld (PvdA), Engels (D66) en Franken (CDA).Plv. leden: Schuurman (CU), Pruiksma (CDA), Jurgens (PvdA), Thissen (GL),
Dölle (CDA), Rosenthal (VVD), Biermans (VVD), Van Raak (SP), Tan (PvdA),
Schuyer (D66) en Russell (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-29849-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl