Palliatieve zorg; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29509, nr. 21

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29509 nr. 21

20-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29509Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 509Palliatieve zorgnr. 21VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 juni 2008De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 27 mei 2008 overleg gevoerd met staatssecretaris Bussemaker
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
31 januari 2006 inzake rapport «Monitor Palliatieve Zorg 2006»
(29 509, nr. 16);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
6 juni 2007 inzake palliatieve zorg (29 509, nr. 17);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
26 februari 2008 inzake motie kinderhospices (31 200 XVI, nr. 125);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d.
15 april 2008 inzake plan van aanpak Palliatieve Zorg 2008–2010
(29 509, nr. 19).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Wolbert (PvdA) complimenteert de staatssecretaris
met het plan van aanpak Palliatieve Zorg, waaruit waardering spreekt voor
en vertrouwen in deze nog jonge sector. Slechts op basis van vertrouwen en
wederzijdse waardering kan beleid worden gemaakt dat daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Ook in deze sector gaat het om mensen. In de levensfase waarin (terminale)
palliatieve zorg nodig is, zijn meer dan ooit van belang menselijke maat,
medemenselijkheid, kwaliteit van de zorg, goede onderlinge timing, afstemming
en coördinatie. Het is goed nieuws dat de staatssecretaris voor het nader
uitwerken van de plannen een landelijk platform instelt waaraan cliënten-
en vrijwilligersorganisaties zullen deelnemen.In de organisatie en financiering zijn er in de praktijk nog enkele knelpunten.
Kleinere verpleeghuizen hebben vaak onvoldoende bezetting voor terminale zorg,
maar willen oudere bewoners in hun laatste levensdagen verplaatsing naar elders
niet aandoen. Kan de staatssecretaris toezeggen dat voor alle bewoners in
de terminale fase uren genoeg worden geïndiceerd om hen in alle rust
te kunnen begeleiden, zonder dat dit ten koste gaat van de zorg op andere
afdelingen? Thans is de klacht dat er te weinig handen aan het bed zijn voor
de intensieve begeleiding. Is het waar dat kleinschalige verpleeghuizen
die niet kunnen aantonen dat ze een palliatieve afdeling hebben geen gebruik
kunnen maken van zorgzwaartepakket 10 (zzp 10) en daar dus ook geen budget
voor krijgen?Bij palliatieve zorg die thuis wordt gegeven, zijn meerdere disciplines
betrokken, met alle problemen van dien in de onderlinge afstemming. In de
praktijk is het grootste probleem dat er op basis van drie financieringssystemen
moet worden gewerkt. De staatssecretaris heeft advies gevraagd aan de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) over verbeteringen in de financiële afstemming.
Dat de drie systemen op het juiste moment op één plek moeten
samenkomen, veroorzaakt veel extra werk bij het organiseren van palliatieve
en terminale zorg en is een bron van ergernis en frustratie. Het is nodig
dat er één pakket komt. Mevrouw Wolbert pleit derhalve voor
onderzoek en experimenten die ertoe leiden dat palliatieve zorg thuis gestroomlijnder
wordt aangeboden, zowel financieel als inhoudelijk. Is de staatssecretaris
bereid in één regio te experimenteren met één
pakket palliatieve zorg, dat flexibel genoeg is om maatwerk te kunnen leveren
en een verbetering is op het punt van de verschillen in regels en financieringssystemen?De aandacht voor het kwaliteitsbeleid is goed. Het gaat om het verbeteren
van de kwaliteit en de kennis in de opleidingen. De staatssecretaris zou iedereen
een grote dienst bewijzen als zij kon voorkomen dat het bestaan van vele zorgsystemen
ook in deze jonge sector leidt tot veel extra papier en registratie. Ook de
deskundigheid van de vrijwilligers moet worden bevorderd. Aanbieders van VTA
(vorming, training en advies) moeten hun onderwijspakketten vermarkten, omdat
VTA naar de gemeenten wordt overgeheveld. Er is aandacht nodig voor het risico
dat de bijscholing van vrijwilligers door de hogere kosten ervan in het gedrang
komt.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA) acht
palliatieve zorg een zeer belangrijk onderdeel van de zorg voor mensen in
hun laatste levensfase. Het is van groot belang dat mensen op hun eigen wijze
en op waardige wijze afscheid kunnen nemen van het leven. Het goed kunnen
doorleven van deze laatste levensfase is van essentieel belang om het leven
goed af te sluiten en om nabestaanden op weg te helpen bij de verwerking van
het verlies. Daarom moeten voor de direct betrokkenen en hun naasten voldoende
kwalitatief hoogwaardige professionele en vrijwillige zorg en ondersteuning
beschikbaar zijn die naadloos bij hun wensen aansluiten.Het werk van vrijwilligers in de terminale zorg is van eminent belang.
Zij leveren een kwalitatieve en kwantitatieve bijdrage in tijd, aandacht en
zorg. Welk deel van de extra gelden wordt bestemd voor de ondersteuning van
de vrijwilligers in de palliatieve zorg?Dat, zoals in het plan van aanpak staat, de patiënt in de palliatieve
fase moet kunnen rekenen op ondersteuning op vier belangrijke domeinen van
het leven, vraagt om een brede kennis en inzet van de betrokken professionals
en vrijwilligers. Immers, in de laatste levensfase komen vaak vragen aan de
orde op het geestelijke en spirituele vlak; mensen kijken terug op hun leven
en vragen zich af of zij het goed hebben gedaan. Ook vragen zij zich af wat
zij van een hiernamaals kunnen verwachten en of zij in rust afscheid kunnen
nemen van hun naasten. Ondersteuning op het geestelijke en spirituele vlak
is van groot belang om te accepteren dat het leven ten einde loopt en om in
rust afscheid te kunnen nemen. Op welke wijze geschiedt deze ondersteuning?
Wordt er rekening gehouden met de levensbeschouwelijke diversiteit?Het plan van aanpak is zuiver aanbodgericht en technisch van inhoud. Kil
wordt gerept van patiënten in een «transitiefase tussen curatief
en palliatief». De stervende mens en zijn naasten moeten leidend zijn,
aldus mevrouw Willemse. Op welke wijze zijn de gebruiker van de palliatieve
zorg en diens naasten betrokken bij het opstellen van het zorgplan? Is het
cliëntenperspectief vertegenwoordigd in de consultatieteams? Het CDA
is geen voorstander van uitbreiding van de zorg naar COPD en hartfalen, zoals in het plan staat. Waar zijn de regievoering en de keuzevrijheid
van de cliënten bij het vroegtijdig inzetten van palliatieve zorg? Dergelijke
belangrijke zaken moeten samen met de cliënt worden bepaald. Het CDA
wil uitdrukkelijk dat er in deze levensfase zo min mogelijk wisseling plaats
hoeft te vinden van de medische en verpleegkundige ondersteuning.Mevrouw Willemse steunt het uitgangspunt van de staatssecretaris dat palliatieve
zorg zo veel mogelijk onderdeel moet blijven van de reguliere zorg. Dat betekent
dat deze zorg voor het overgrote deel gewoon thuis moet worden gegeven door
huisarts, thuiszorg, vrijwillige zorg en mantelzorgers en slechts voor een
beperkt deel intramuraal en in specifieke voorzieningen.Deze vorm van zorg vraagt veel tijd en is moeilijk. Krijgen de werkers
in de intramurale zorg en in de thuissituatie voldoende tijd om deze zorg
naar behoren uit te voeren? Wordt de indicatie zorgzwaarte 10 op tijd afgegeven,
zodat de mensen erop kunnen rekenen dat die zorg er is op het moment dat deze
nodig is?Het opstarten van hospices levert financiële problemen op, omdat
de subsidiëring is gebaseerd op het beddental van het voorgaande jaar.
Is hiervoor inmiddels een oplossing gevonden? Zijn er op dit moment wachtlijsten
voor hospices en bijna-thuis-huizen? Beschikken alle ziekenhuizen over een
stilteruimte, zodat mensen die er moeten verblijven en geconfronteerd worden
met hun naderend levenseinde, in de drukte van het ziekenhuisleven een plek
hebben waar zij rust en troost kunnen vinden?Over het onderdeel palliatieve sedatie is het standpunt van haar fractie
uiteengezet in het VAO evaluatie Euthanasiewet.Mevrouw Van Miltenburg (VVD) onderschrijft
dat de palliatieve zorg staat, zoals de staatssecretaris stelt, en kan zich
in grote lijnen vinden in het plan van aanpak en vooral in de waardering van
de staatssecretaris voor de tomeloze inzet van de vele vrijwilligers die van
de palliatieve zorg in Nederland hebben gemaakt wat deze nu is. Betekent het
recht op geestelijke verzorging voor mensen in de palliatieve zorg dat er
ook geld voor beschikbaar wordt gesteld en, zo ja, wat betekent dit dan voor
de reguliere AWBZ-financiering? Immers, ieder mens in de zorg kan het recht
op geestelijke verzorging claimen, maar het is de vraag of de staat verantwoordelijk
is voor het beschikbaar stellen ervan. Waarom is ervoor gekozen om deze AWBZ-subsidie
in stand te houden, terwijl bijvoorbeeld voor vrijwilligersnetwerken en mantelzorgondersteuning
de subsidiëring is opgegaan in de WMo? Welke organisaties komen precies
in aanmerking voor subsidie?Palliatieve zorg kent vele vormen. Hospices zijn uiteindelijk slechts
een klein deel van de keten. Waarschijnlijk ontvangen veel meer mensen 24-uurszorg
via particuliere thuisorganisaties dan in hospices. Die organisaties maken
veelal gebruik van zelfstandig werkende medewerkers met een zzp-status (zelfstandige
zonder personeel). Over deze groep palliatief-verzorgenden staat niets in
het plan van aanpak. Realiseert het kabinet zich voldoende dat het aanbod
van andere vormen van palliatieve zorg ruim onvoldoende is wanneer alle 24-uursthuiszorg
via zzp’ers zou wegvallen?Waarom wordt de palliatieve zorg überhaupt vanuit de AWBZ gefinancierd?
Zou het niet veel logischer zijn als deze in zijn aard juist niet langdurige
zorg werd betaald door de zorgverzekering? Voor een deel van de patiënten,
zeker voor hen die high care nodig hebben, zou zonder de palliatieve zorgverlening
het ziekenhuis als enige mogelijkheid overblijven en dan zou de zorg toch
ook worden gedekt door de eigen verzekering? Het probleem van ontoereikende
tarieven voor high care is voor hospices opgelost, maar niet voor de thuiszorg.
Hoeveel high care-thuiszorgteams zijn er in Nederland? Moeten deze worden
gerekend tot de palliatieve zorg? Wat gaat de staatssecretaris doen om hun
financieringsproblemen op te lossen, opdat ze kunnen blijven functioneren
en mensen niet bij gebrek aan high care thuis in een ziekenhuis moeten verblijven,
zoals in de regio Alkmaar dreigt?Het is verheugend dat er geen integraal tarief komt voor wonen en zorg
in hospices. Er wordt juist gewerkt aan het scheiden van wonen en zorg in
de AWBZ. De grote financieringsproblemen bij sommige hospices zijn volgens
mevrouw Van Miltenburg een gevolg van de outputfinanciering van de zorg, terwijl
palliatieve zorg in zijn aard niet geheel planbaar is. Het is onvermijdelijk
dat er af en toe een bed leegstaat, met alle personele consequenties van dien.
Is de staatssecretaris het met haar eens dat palliatieve zorg eigenlijk behoort
tot de noodzakelijke zorginfrastructuur, net als de acute zorg in de cure?
Zo ja, is het dan niet logisch om te pleiten voor een soort instandhoudingstarief
in de palliatieve zorg naast de outputfinanciering of voor een geheel andere
financiering, waarin er rekening mee wordt gehouden dat er af ten toe leegstand
is?Mevrouw Leijten (SP) begint haar betoog met
de stelling: sterven hoort bij het leven en iedereen verdient het om waardig
afscheid te kunnen nemen in een veilige en warme omgeving. Zij acht palliatieve
zorg een bijzonder onderdeel van de zorg. Samen met professionele zorgverleners,
familie en vrijwilligers leeft iemand toe naar het einde van het leven. Het
is positief dat er beleid wordt gemaakt naar aanleiding van bij onderzoek
geconstateerde knelpunten in de palliatieve zorg. Het is goed om de vrijwillige
palliatieve zorg goed te bedelen, maar mevrouw Leijten schetst waarom vrijwilligers
in de palliatieve zorg niet de professionele zorg mogen vervangen. Er wordt
wel geld uitgetrokken voor deskundigheidsbevordering van professionals, maar
de financiering van de zorgverlening zelf komt in het plan van aanpak nauwelijks
aan de orde. Dat is ook een lastig punt, omdat er sprake is van financiering
via de AWBZ, de WMo en de Zorgverzekeringswet. Hoe denkt de staatssecretaris
de verschillende financieringsstromen zodanig te regelen en te begeleiden
dat palliatieve zorg geen «van het kastje naar de muur»-verhaal
wordt?Berenschot en Nivel merken verpleeghuiszorg in hun onderzoeksrapporten
als zeer deskundig aan, maar in het plan van aanpak is het niet terug te vinden.
Kan iemand in een verpleeg- of verzorgingshuis zonder palliatieve afdeling
ook in aanmerking komen voor een indicatie zorgzwaarte 10? Mevrouw Leijten
vindt het niet goed dat mensen in de laatste fase van hu leven moeten verhuizen
als zij in zo’n huis wonen. Een probleem dat zich nog steeds vaak voordoet
is dat er minder wordt gefinancierd dan er is geïndiceerd, juist bij
mensen die thuis willen sterven. Voor wie thuis woont, wordt palliatieve zorg
voor acht weken geïndiceerd, met de mogelijkheid van een verlenging van
acht weken. Daarna moet wie dan nog leeft toch nog naar een verpleeghuis.
Eigenlijk moet worden geregeld dat mensen zonder beletsel van professionele
zorg gebruik kunnen maken als zij thuis willen sterven.Als thuis verleende zorg duurder wordt dan € 300 per dag, moet
iemand worden opgenomen. Kan voor terminale palliatieve zorg geen uitzondering
worden gemaakt? De staatssecretaris heeft eerder aangegeven dit eigenlijk
wenselijk te vinden. Mevrouw Leijten hoopt op de toezegging dat wie thuis
afscheid wil nemen van het leven het recht daartoe krijgt, ongeacht tijdsduur
en kosten. Hoe staat het met het voornemen van de staatssecretaris om de zorgkantoren
aan te spreken op het vergoeden van deze zorg?Voor de financiering van hospices en of bijna-thuis-huizen wordt jaarlijks
bekeken hoeveel zorg er is verleend. Het aanhouden van een langere termijn
of het verstrekken van een instandhoudingsfinanciering zou het mogelijk maken,
fluctuaties in de bezetting van het aantal bedden op te vangen.Bij een naderend afscheid kunnen mantelzorgers nog onvoldoende rekenen
op steun en begeleiding. Mevrouw Kant heeft onlangs gepleit voor
waakverlof. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt dat mensen
maar vakantiedagen moeten opnemen. Dat is echter niet altijd mogelijk. Is
de staatssecretaris bereid met deze bewindsman te overleggen over wat er wel
mogelijk is? Meer ondersteuning is gewenst vanuit de WMo en de AWBZ. Er zijn
mensen die niet worden geïndiceerd voor thuiszorg, omdat de mantelzorgers «niets
aan de handen mankeert». Kan gebruikelijke zorg in het geval van palliatieve
zorg niet geheel buiten beschouwing worden gelaten, zodat de mantelzorgers
in deze bijzondere situatie de noodzakelijke ondersteuning in huis krijgen?Ook mevrouw Koşer Kaya (D66) complimenteert
de staatssecretaris, met wie zij het eens is dat palliatieve sedatie en euthanasie
niet onderling inwisselbaar zijn. Zij juicht het financieel versterken van
palliatieve zorg toe, maar herhaalt haar verzoek om aandacht voor de financiële
problemen die zich voordoen bij het starten van een hospice: alleen de zorg
wordt normaal vergoed, de kosten van de bouw en inrichting niet. Volgens de
staatssecretaris moeten hospices eerst hun bestaansrecht aantonen door in
de opstartfase zelfstandig te draaien. Waarom geldt die eis wel voor hospices
en niet voor ziekenhuizen?Mevrouw Koşer Kaya is blij dat de staatssecretaris van het traditionele
zorgmodel wil overgaan op een nieuw zorgconcept. Daardoor wordt de overgang
van curatieve naar palliatieve zorg minder abrupt. Palliatieve zorg zal niet
langer pas worden ingezet als er geen kans meer is op genezing. Dat is terecht,
aangezien volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het doel van palliatieve
zorg is: een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven waardoor het ziekteproces
positief kan worden beïnvloed. De figuur op pagina 4 van stuk 29 509,
nr. 17, stelt curatieve zorg en palliatieve zorg voor als communicerende
vaten. Dat de curatieve zorg wordt afgebouwd ten gunste van de palliatieve
zorg is een juiste benadering op het moment dat de patiënt niet meer
te genezen is, maar in het nieuwe concept zal met de palliatieve zorg worden
begonnen als de behandeling nog gaande is en er dus nog kans op genezing bestaat.
Dat klopt niet met de genoemde figuur. Vandaar dat mevrouw Koşer Kaya
zelf een nieuwe figuur heeft getekend die zij aan de staatssecretaris overlegt
met het verzoek om haar te melden of deze figuur klopt en, zo nee, waarom
niet.Graag hoort zij ook van de staatssecretaris wat de consequenties voor
de palliatieve zorg zijn van de stelselherziening AWBZ. Hoe denkt de staatssecretaris
vorm te geven aan de informatie aan en keuzevrijheid van patiënten? Komt
daar meer aandacht voor? Mevrouw Koşer Kaya sluit zich aan bij de vragen
van mevrouw Leijten over de positie van de naasten van hen die palliatieve
zorg behoeven.De heer Van der Vlies (SGP) is verheugd dat
palliatieve zorg breed gedragen en gewaardeerd wordt en dat het beleid van
de afgelopen jaren wordt voortgezet met extra geld en inzet. Er moet gewoon
goede zorg zijn, zonder onnodige hoofdbrekers voor de omstanders van de betrokkene.
Indicatoren ontwikkelen is goed, maar hoe worden hierin tijd en aandacht voor
de patiënt meegenomen?Wanneer moeten vroegsignalering en een geleidelijke overgang van reguliere
naar palliatieve zorg praktijk zijn? Er wordt veel in gang gezet, maar onderzoek
en implementatie moeten snel plaatsvinden. Kan er een tandje bijgezet worden?
Meer dan nu moet ook aandacht worden gegeven aan palliatieve zorg in en in
relatie tot verpleegtehuizen.Bij het gewenste multidisciplinair werken moeten de vrijwilligers en mantelzorgers
niet uit het oog worden verloren. Hoe denkt de staatssecretaris te bevorderen
dat zij erbij worden betrokken en niet alleen artsen en verpleegkundigen?
Waarom vallen geestelijke verzorgers bijna weg in het plan van aanpak? Vrijwilligers
zijn cruciaal bij de terminale palliatieve zorg en moeten hiervoor worden
opgeleid. Wil de staatssecretaris een deel van de scholingsgelden speciaal
doen inzetten voor de deskundigheidsbevordering van vrijwilligers?
Hoe kan anders de noodzakelijke verbetering tot stand komen?Er is geen objectieve norm op basis waarvan wordt bepaald hoeveel palliatieve
terminale bedden nodig zijn. Hoe wordt nu vastgesteld of er voldoende zorg
beschikbaar is per regio? Hoe en op welke termijn wordt er voldoende aanbod
per regio bereikt?Doordat de tegemoetkoming in de kosten van coördinatie van vrijwilligers
wordt verdeeld volgens het principe van het aantal cliënten in het hospice,
zijn er grote verschillen in subsidie als mensen lang in een hospice verblijven.
Verdient het daarom in het kader van het streven naar verbeteringen in dit
bestel geen overweging om deze regeling eerder dan pas over twee jaar te evalueren?
De heer Van der Vlies vraagt een goed gesprek met de high care-hospices over
de financiering van de huisvestingslasten en, zo mogelijk, verbetering van
de regeling.Verwijzend naar zijn eerdere pleidooien voor gerichte scholing van de
verschillende disciplines, vraagt hij waarom het uitwerken van competenties
en de daaraan gekoppelde opleidingen te ambitieus is voor dit driejarige plan
van aanpak. Hoe is vroegsignalering mogelijk als de competenties nog niet
in orde zijn? De deskundigheidsprogramma’s dienen versneld te worden
ingevoerd om de eerstelijnszorg goed op de hoogte te laten zijn van de mogelijkheden.
Is een overzicht mogelijk van de manier waarop palliatieve zorg nu reeds is
opgenomen in de basiscompetenties/-opleiding?Het perspectief van de patiënt komt nauwelijks aan bod, terwijl palliatieve
zorg juist heel sterk te maken heeft met de patiënt en diens wensen.
Daarom kan dat perspectief niet ontbreken. Is de staatssecretaris bereid om
bij de uitwerking van het plan van aanpak ook de Nederlandse patiëntenvereniging
(NPV) te betrekken, die veel ervaring heeft met vrijwillige terminale thuiszorg
bij het Landelijke Platform als dossierhouder palliatieve zorg binnen de NPCF
(Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie)?Palliatieve zorg voor kinderen krijgt niet de aparte aandacht die deze
verdient. Is de staatssecretaris bereid om samen met betrokkenen na te gaan
hoe de deskundigheid in die sector kan worden verbeterd? De brief van de stichting
Palliatieve zorg voor kinderen (PAL) laat zien dat het niet «alleen
maar» om respijtzorg gaat.De heer Van der Vlies wil de garantie dat eventuele wijzigingen in de
AWBZ geen negatieve gevolgen zullen hebben voor de palliatieve zorg. Komt
er nog onderzoek naar de klachten over de indicatiestelling?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
is blij met de nieuwe accenten die het kabinet wil leggen op het terrein van
de palliatieve zorg en met het nieuwe zorgmodel dat wordt voorgestaan. Hiervoor
is onderzoek nodig en het formuleren van nieuwe kaders, maar pilots in de
praktijk zullen hard nodig zijn om te ondervinden of wat op papier staat in
de praktijk ook werkt. Welke rol ziet de staatssecretaris voor de patiëntenorganisaties
weggelegd, zowel wat het beleid als wat de inzet van vrijwilligers betreft?Mevrouw Wiegman gaat bij palliatieve zorg uit van de WHO-definitie en
toetst het plan van aanpak hieraan. Het plan van aanpak mag gericht zijn op
het optimaliseren van de palliatieve zorg in Nederland, ongeacht de plaats
waar de patiënt verblijft, geestelijke verzorging in de palliatieve zorg
in de thuissituatie is op dit moment een behoorlijke witte vlek. Dat is de
reden waarom haar fractie met een notitie is gekomen, waarvan de staatssecretaris
ongetwijfeld kennis heeft genomen.Vorige week heeft de staatssecretaris toegezegd onderzoek te laten doen
naar de vraagstukken rondom het levenseinde. Zij constateerde dat artsen vaak
niet weten hoe zij moeten omgaan met een doodswens van patiënten. Mevrouw
Wiegman geeft het voorbeeld van een vrouw die telkenmale zei niet
meer verder te willen leven totdat een euthanasieconsulent/geestelijk verzorger
haar zorgen en angst wist weg te nemen.Terecht legt de staatssecretaris de vinger bij de transitiefase, waarin
op genezing gerichte behandeling overgaat in palliatieve zorg. In deze fase
verdienen de psychosociale en spirituele zorg prominent aandacht en zou een
arts nooit mogen zeggen: Ik kan niets meer voor u doen. Het plan van aanpak
biedt goede mogelijkheden om geestelijke verzorging als onderdeel van palliatieve
zorg beter te verankeren. Is de staatssecretaris bereid geestelijke verzorging
als kwaliteitsnorm te duiden en een plek te geven in het brede toetsingskader
waar het Nivel aan werkt? Is zij bereid om in onderwijs en deskundigheidsbevordering
geestelijke verzorgers in te zetten om artsen, verpleegkundigen en verzorgenden
te scholen in de basisprincipes van spirituele zorg en om met een deel van
het extra geld dat beschikbaar is gesteld voor palliatieve zorg, netwerkzorgpilots
te financieren om zo het nieuwe zorgmodel in de praktijk te brengen? Dit kabinet
heeft kwaliteitsborging hoog in het vaandel staan. Dat zou ook voor geestelijke
verzorging moeten gelden, vooral waar er nu een soort van wildgroei aan rituele
begeleiding begint te ontstaan. De inmiddels breed aangeboden rituele begeleiding
dient van voldoende kwaliteit te zijn.Tijdens de begrotingsbehandeling heeft mevrouw Wiegman aandacht gevraagd
voor palliatieve zorg aan kinderen. Gelukkig heeft de staatssecretaris gemeld
dat de financiering van kinderhospices als knelpunt wordt herkend en dat ook
kinderhospices een tegemoetkoming voor huisvestingslasten kunnen aanvragen
via een subsidieregeling. De financiering van de kinderhospices is verre van
toereikend en sluit niet aan bij de problematiek van kinderen en hun ouders.
Er is derhalve een goede financieringsregeling voor de kinderhospices nodig.
Is met de subsidieregeling voldoende tegemoetgekomen aan de financiële
problemen waarover in het veld wordt gesproken? Het woord kind komt in het
plan van aanpak verder niet meer voor. Mevrouw Wiegman noemt drie suggesties
van PAL om de kinderpalliatieve zorg in Nederland de plaats te geven die deze
zorg toekomt: opnemen van PAL in het op te richten Platform Palliatieve zorg,
zodat PAL een directe inbreng heeft in de maatregelen die voor goede palliatieve
zorg voor kinderen nodig zijn, ook in 2009 voldoende gelden beschikbaar stellen
aan de Vereniging Integrale KankerCentra (VIKC) om richtlijnen palliatieve
zorg voor kinderen te kunnen opstellen en het gedeeltelijk voor de palliatieve
zorg voor kinderen oormerken van de projectfinanciering door VWS van opleidingen
in de palliatieve zorg.Als de staatssecretaris in reactie op haar motie zegt dat van palliatief
terminale zorgverlening vergeleken met de volwassenenhospices nauwelijks sprake
is, dan zegt mevrouw Wiegman: precies, en daar zit nu net het probleem. Palliatieve
zorg voor kinderen is iets anders en dat vraagt om bijzondere aandacht en
beleid. Herkent de staatssecretaris de knelpunten die door PAL naar voren
worden gebracht en, zo ja, welke bijdrage wil zij dan leveren in het oplossen
daarvan?Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris constateert overeenstemming
over de waardering die de palliatieve zorg verdient. Ook zij meen dat met
warmte moet worden gesproken over de groep die deze zorg nodig heeft. Achter
elke zin van stuk nr. 19, waarvan mevrouw Willemse een zinsnede als kil aanmerkte,
gaat diep respect schuil voor het werk dat wordt verricht in hospices en voor
de enorme inzet van vrijwilligers, maar uiteraard moet worden aangegeven hoe
de samenhang is met systemen en beleidsvoornemens. Dit traject is wel degelijk
mede opgezet vanuit het perspectief van cliënten en patiënten. De
NPV heeft namens de NPCF wel degelijk een plek in het platform. Alle fracties
hebben het grote belang van (terminale) palliatieve zorg benadrukt. Mede dankzij
het enorme enthousiasme van de mensen die erin werken, is er al
veel gebeurd op het terrein van de palliatieve zorg. Er zijn negen ondersteuningspunten
palliatieve zorg bij de Integrale KankerCentra in Nederland. Er is een landelijk
dekkend netwerk van experts waar zorgverleners terechtkunnen. Er zijn 39 consultatievoorzieningen
palliatieve zorg. Er zijn palliatieve terminale voorzieningen waarin in 71
lokale netwerken wordt samengewerkt met de reguliere zorgverleners. Er is
een landelijk informatiepunt en ontmoetingsplek opgericht: Agora. Er is een
sterke toename van het aantal palliatief terminale voorzieningen. Er zijn
circa 300 units in verpleeg- en verzorgingshuizen, hospices en bijna-thuis-huizen.
Er zijn heel veel gedreven en deskundige zorgverleners en vrijwilligers bijgekomen.
Vandaar dat zij heeft gemeld niet een geheel ander beleid te willen, maar
wel andere accenten te willen leggen.In de eerste plaats is dat het nieuwe zorgmodel, bedoeld om reeds opgedane
kennis beter te verspreiden en om toe te werken naar het op elkaar afstemmen
van curatieve en palliatieve zorg. Mevrouw Koşer Kaya verdient een
compliment voor haar versie van het schema uit stuk nr. 17 dat afkomstig
was van een hoogleraar uit België. In dat schema is er inderdaad bij
het begin van de palliatieve zorg sprake van afname van de curatieve zorg,
terwijl dat bijvoorbeeld bij kankerpatiënten lang niet altijd het geval
zal zijn. De staatssecretaris zal daarom in het vervolg het door mevrouw Koşer
Kaya getekende schema gebruiken en dit naar die hoogleraar sturen, uiteraard
vermeldend dat het van mevrouw Koşer Kaya afkomstig is. Zorg op maat
zal voor iedereen anders zijn en vraagt een omslag, vooral van medische specialisten
die het vaak als hun opdracht zien om patiënten zo lang mogelijk curatief
te behandelen en die moeten leren dat zij een stapje opzij moeten voor palliatieve
zorg. Vooral als mensen thuis zijn, speelt de eerstelijnszorg, met name de
huisarts, daarbij een cruciale rol. Natuurlijk moet de meest betrokkene, de
patiënt, de regie kunnen voeren, voor zover deze dat nog kan, bijvoorbeeld
over de mate waarin curatieve zorg wordt gewenst. De autonomie van betrokkene
en de menselijke waardigheid zijn evident het uitgangspunt van het beleid.
De staatssecretaris streeft ernaar de palliatieve zorg nog verder te verbeteren.
Op lokaal niveau zijn zeer goede voorbeelden ontwikkeld. Zij wil die landelijk
bekendheid geven en implementeren, zodat niet iedereen probeert het wiel opnieuw
uit te vinden. Dat geldt bijvoorbeeld voor innovatieprojecten en specifieke
trajecten voor hulpverleners en vrijwilligers.In de palliatieve zorg zijn er elementen die in de Zorgverzekeringswet
horen, maar ook veel elementen van langdurige zorg die thuishoren bij de extramurale
zorg. Er zal altijd een samenhang zijn tussen AWBZ, Zorgverzekeringswet en
WMo. De grenzen zullen nooit precies af te bakenen zijn. De staatssecretaris
wil zich de komende jaren richten op het verbeteren van de ondersteuning en
de kwaliteit van de begeleiding en van de positie van de vrijwilligers. Er
zijn pilots om de integrale samenhang in de zorgvernieuwing verder uit te
werken. Zij wil vanuit de praktijk denken en niet vanuit een heel nieuw systeem.
Op een later moment kan op basis van praktijkgegevens worden onderzocht of
een en ander tot systeemwijzigingen moet leiden. Aan de hand van de kabinetsreactie
op het advies over de AWBZ kan best het debat worden gevoerd over wat in welke
wet moet worden ondergebracht. Stelselwijzigingen kosten heel veel tijd. Zelfs
als de conclusie zou zijn dat palliatieve zorg elders ondergebracht moet worden,
dan nog moet vooralsnog gewoon doorgewerkt worden aan de kwalitatieve verbetering
van deze zorg. Daarnaast wordt de netwerkzorg verbeterd evenals de professionele
en organisatorische kwaliteit van de palliatieve zorg. De vrijwilligers zullen
daar meer aan hebben dan aan een discussie over palliatieve zorg en stelsels
op het terrein van VWS. De pilots zijn specifiek gericht op de samenhang van
inhoud en organisatie van palliatieve zorg. Wellicht kunnen aan de hand daarvan
beleidsconclusies worden getrokken. Desgevraagd zegt de staatssecretaris toe,
alles te zullen doen om ongewenste effecten van een eventuele
stelselwijziging op de palliatieve zorg tegen te gaan. Vorig jaar heeft zij
palliatieve zorg ook uitgezonderd van haar maatregelen ten aanzien van ondersteuning
en begeleiding.De keuzevrijheid van de patiënt is van groot belang en een groot
goed in de palliatieve zorg. Iedereen moet inderdaad op eigen wijze en op
waardige wijze kunnen sterven. Er wordt dan ook gestreefd naar het verstrekken
van zo volledig mogelijke informatie. Bij het debat over euthanasie heeft
zij gezegd er veel belang aan te hechten dat verpleeghuizen expliciet aangeven
wat hun beleid ten aanzien van het levenseinde is, zodat bewoners niet onverwachts
worden geconfronteerd met een discrepantie tussen hun voorkeur en het beleid
van de instelling. De keuzevrijheid krijgt nadrukkelijk aandacht in het plan
van aanpak. Dat kan in de vorm van individuele voorkeuren of het rekening
houden met culturele en/of religieuze elementen. Men kan ook een eigen hospice
opzetten. In Amstelveen bestaat sinds kort een joods hospice. De informatieverstrekking
over mogelijke keuzen behoort tot de thema’s die het Platform palliatieve
zorg zelf op grond van praktijkervaringen moet oppakken. Het platform is samengesteld
uit vertegenwoordigers van (koepel)organisaties in het palliatieve veld en
heeft tot taak te adviseren en het plan van aanpak op hoofdlijnen uit te werken.
De keuzevrijheid kan een belangrijk thema voor het platform zijn. De versterking
van de positie en de ondersteuning van vrijwilligers zullen dat ook moeten
zijn.De staatssecretaris is bereid zo snel als mogelijk is het plan van aanpak
en de deskundigheidsbevordering door te voeren, maar dat kan niet zonder de
hulp van de in het platform vertegenwoordigde organisaties. De opmerkingen
die in de Kamer zijn gemaakt, zullen onder de aandacht worden gebracht van
het landelijke platform waarvan VWS de voorzittersrol zal vervullen.De gebruikers van palliatieve zorg en hun naasten zijn indirect betrokken
geweest bij het ontwerpen van het plan van aanpak en zullen als lid van het
platform nadrukkelijk bij de uitvoering worden betrokken. De NPV is namens
de NPCF uitgenodigd deel te nemen aan het platform om hun inbreng te leveren
en mee te denken over de uitwerking van het plan. De staatssecretaris verwacht
dat men voortvarend plannen zal inbrengen. Zij zal bij de formele instelling
van het platform op 18 juni a.s. nog eens het belang onderstrepen van
het perspectief van de patiënten en hun naasten.Van de extra 10 mln. is ruim 4 mln. beschikbaar voor de subsidieregeling
Palliatieve Terminale Zorg. Het grootste deel daarvan is bestemd voor vrijwilligers,
zodat er voor die regeling thans 15,6 mln. beschikbaar is. Er is 2 mln. voor
de huisvestingslasten en 3,8 mln. voor de resterende actiepunten van het plan
van aanpak. In het plan van aanpak is geen extra aandacht besteed aan de professionele
zorg, voor zover die valt onder de reguliere zorg. Terminale palliatieve zorg
maakt een integraal onderdeel uit van het tarief voor verzorgings- en verpleeghuizen.
Verpleeghuizen kunnen alleen een zzp 10 krijgen voor palliatieve terminale
zorg in een palliatieve unit, omdat het gaat om zorg verleend door speciaal
gekwalificeerd personeel en/of met gespecialiseerde apparatuur. Dat neemt
niet weg dat er in het integrale tarief aandacht is voor een groot deel van
de palliatieve zorg. De terminale zorg voor verpleeghuisbewoners die al langer
in een verpleeghuis zijn, is versleuteld in diverse andere zorgzwaartepakketten
(zzp’s). In de toekomst zou de oplossing van zulke problemen wel eens
kunnen liggen in een front office van kleinschaligheid en een back office
in een groter verband. Grote verpleeghuizen werken nu al vaak met kleinere
units binnen een grotere. Nu wordt gepleit voor extra geld voor kleinschalige
zorginstellingen voor terminale palliatieve zorg, een volgende keer wil men
extra geld voor dit en de daarop volgende keer voor dat. De staatssecretaris
is er daarom niet voor om aan kleinschalige zorg zoveel extra middelen te
besteden, dat er geen grootschalige zorg meer bestaat. Zorgzwaartepakketten
zijn een belangrijke stap in de richting van persoonsvolgende budgetten en
zijn uiteraard niet in steen gehouwen. Er is gekozen voor dit
systeem om dezelfde beschikbare middelen op een andere manier toe te delen.
Mogelijke aanpassingen van zzp’s kunnen dus tot steeds duurdere pakketten
leiden. Zowel bij mogelijke stelseldiscussies als bij invoering van zzp’s
zal het belang van de goede palliatieve zorg vooropstaan.Er is voor gekozen om bijna-thuis-huizen en high care-hospices alleen
te ondersteunen voor de structurele exploitatie, juist omdat uit het onderzoek
van Berenschot naar financiële knelpunten bij de voorzieningen bleek
dat de startende initiatieven de eerste jaren weinig of geen problemen hebben
bij de werving van middelen. Omdat hospices particuliere initiatieven zijn,
is het passend dat ze eerst hun bestaansrecht aantonen door tijdens de opstartfase
van zo’n anderhalf jaar zelfstandig te draaien. Zijn er structurele
exploitatieproblemen, dan kan de overheid bijspringen. Een hospice dat op
1 januari 2008 de eerste personen ontvangt, komt met ingang van 1 januari
2009 al voor subsidie in aanmerking.Geestelijke verzorging staat de staatssecretaris op het netvlies en hoort
tot de kernwaarden van de WHO. Spiritualiteit kan verschillende vormen hebben
en is nadrukkelijk meegenomen in het streven om waardig sterven mogelijk te
maken. Zij kan zich nauwelijks voorstellen dat geestelijke verzorging er niet
bij wordt betrokken. Bij de lokale netwerken palliatieve zorg kan al professionele
ondersteuning worden aangeboden door geestelijke verzorgers. De thuiszorg,
huisartsen en vrijwilligers worden getraind in het begrijpen van spirituele
vragen en het hierover informeren, en zo nodig verwijzen, van patiënten
en naasten. Nu ontbreken vaak expertise en consultatiemogelijkheid. Zorginstellingen
zullen op dit terrein meer moeten samenwerken met thuiszorg, huisarts en vrijwilligersnetwerken.
Gezien de partijen die zitting hebben in het platform en het belang dat men
toekent aan waardig sterven, mag men aannemen dat de WHO-definitie daar leidend
zal zijn. Het moet wel zoveel mogelijk worden meegenomen in de taken die al
binnen het platform worden benoemd, zoals de ondersteuning en deskundigheidsbevordering,
ook van vrijwilligers. Het platform zal projectvoorstellen beoordelen aan
de hand van de vier aspecten van de WHO-definitie en daarbij ook geestelijke
verzorging meenemen. Structurele financiering van geestelijke verzorging voor
mensen die thuis wonen is niet aan de orde. In het kader van de WMo kan er
sprake zijn van samenwerking tussen de gemeente en kerkelijke of andere religieuze
instanties, zeker als deze onderdeel zijn van het lokale sociale netwerk.
Als mensen thuis sterven, zullen bestaande banden met geestelijke verzorging,
bijvoorbeeld de kerk, worden versterkt. De geestelijke verzorging is al meegenomen
in de kwaliteitsnorm, die wordt gebaseerd op de vier uitgangspunten van de
WHO-definitie, en kan worden meegenomen in de pilots. Binnen de gereserveerde
middelen kan ondersteuning op dit terrein worden meegenomen, als daaraan behoefte
is. Een en ander moet binnen het platform worden ontwikkeld. Het kwaliteitskader
wordt door Nivel ontwikkeld in samenwerking met de beroepsgroepen in het palliatieve
veld.Bijna alle ziekenhuizen hebben een stilteruimte, maar daaraan vorm geven
is een eigen verantwoordelijkheid van ziekenhuizen sinds het bouwregime is
afgeschaft.Dat de deskundigheidsbevordering van vrijwilligers buitengewoon belangrijk
is, is terug te vinden in het plan van aanpak. Met ingang van 2009 worden
de landelijke middelen via de subsidieregeling door het ministerie verdeeld.
Die regeling, waarvoor ruim 4 mln. extra beschikbaar is, is bedoeld voor vrijwilligersorganisaties
op de VWS-terreinen zorg en leefbaarheid. Het kan bijvoorbeeld gaan om deskundigheidsbevordering
van specialistische aard, om projecten met een landelijke uitstraling en om
trainingen waarbij extra kwaliteitseisen worden gesteld. De vrijwilligers
in de palliatieve zorg moeten uiteindelijk voldoen aan de criteria. De subsidieregeling
wordt binnenkort gepubliceerd in de Staatscourant.De geldigheidsduur van de indicaties van palliatieve terminale zorg is
in alle gevallen één jaar. Omdat de zorgperiode
bij palliatieve terminale zorg over het algemeen de drie maanden niet overschrijdt,
biedt deze geldigheidsduur dus voldoende recht op AWBZ-zorg. Er zijn geen
signalen uit de praktijk dat er zich problemen bij voordoen. Indicaties moeten
uiteraard tijdig worden afgegeven, maar speciaal voor palliatieve zorg geldt
dat instellingen gewoon de zorg mogen verlenen op het moment dat die nodig
is en dan achteraf de aanvraag kunnen indienen.De behoefte tot waken zal per naaste verschillen, afhankelijk van de positie
van de patiënt en die van de naaste. In het kader van de Wet arbeid en
zorg kan bij langer durende ziekte zorgverlof worden opgenomen, al zal dat
niet in alle gevallen soelaas kunnen bieden. Het is van het grootste belang
dat in de praktijk rekening wordt gehouden met maatwerk. Vandaar dat de staatssecretaris,
zoals zij in haar brief over mantelzorg en vrijwilligerswerk heeft gemeld,
verbintenissen met bedrijven wil aangaan om meer rekening te houden met individuele
zorg en mantelzorg. Het helpt niet om voor elke vorm van zorg een nieuw wettelijk
verlof aan te vragen. Deze kwestie komt overigens voor verantwoordelijkheid
van de minister van Sociale Zaken.Dat er over kinderhospices niets specifieks staat in het plan van aanpak
wil niet zeggen dat er geen aandacht is voor de palliatieve zorg voor kinderen.
In het algemeen hecht de staatssecretaris aan afstemming op bijzondere groepen,
zoals kinderen. Er staat ook niets in het plan van aanpak over bijvoorbeeld
palliatieve zorg voor verstandelijk gehandicapten, voor psychiatrische patiënten
en voor allochtonen, maar dat wil niet zeggen dat er geen aandacht is voor
al deze doelgroepen. Het platform kan voorstellen uitwerken voor dergelijke
doelgroepen. Het is niet nodig dat PAL wordt toegevoegd aan het platform.
Gebeurt dat wel, dan zullen nog vele specifieke doelgroepen moeten worden
toegevoegd. PAL en andere organisaties kunnen wel deel gaan uitmaken van werkgroepen
ter benoeming van specifieke problemen en de uitwerking op dat terrein. Er
kunnen ook voorstellen worden ingediend bij het platform. Bij kinderen gaat
het vaak om langdurige zorg waarbij rekening moet worden gehouden met respijtzorg
en ondersteuning van naasten. Die zorg wordt gefinancierd uit de AWBZ. Het
Lindenhofje in Amsterdam is gaan werken als centrum voor respijtzorg in plaats
van als hospice.Nadere gedachtewisselingMevrouw Wolbert (PvdA) vraagt naar de precieze
status van het kwaliteitskader voor palliatieve en terminale zorg. Zij vreest
dat het de opmaat is naar certificeren en veel extra werk, zonder dat de kwaliteit
substantieel toeneemt.Het lijkt haar te weinig om als Kamercommissie één keer
in de twee jaar op de hoogte te worden gesteld van de stand van zaken van
de werkzaamheden van het platform. Kan dit niet wat vaker gebeuren?Wat moet de minimumgrootte zijn van kleinschalige zorg? Moet er sprake
zijn van 24 eenheden om een backoffice te kunnen neerzetten? Zo ja, dan is
er discussie nodig over de financiering van de zorgzwaartepakketten 10.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA) herhaalt
haar vraag of er wachtlijsten voor hospices en bijna-thuis-huizen zijn. Moeten
ziekenhuizen in het kwaliteitsjaarverslag vermelden of ze een stilteruimte
hebben? Welke partijen kunnen bevorderen dat er een stilteruimte komt als
die er niet is?Mevrouw Van Miltenburg (VVD) herhaalt haar
vraag waarom bij palliatieve zorg gekozen is voor een landelijke AWBZ-subsidie,
terwijl bijvoorbeeld steunpunten mantelzorgondersteuning, die eerst ook onder
de AWBZ vielen, nu onder de WMo vallen. Welke voorwaarden er precies gelden om voor de subsidie in aanmerking te komen, is niet duidelijk.
Het is inderdaad niet de taak van de staat om geestelijke verzorging te financieren.Heel veel mensen krijgen 24-uurs thuiszorg via zzp’ers. Als zzp’ers
dat niet langer kunnen doen, ontstaat er een groot probleem, omdat de palliatieve
zorg via andere kanalen niet toereikend is. Hoe denkt het kabinet daarover?Er ook een probleem met de financiering van de high care-thuiszorgteams
in de thuiszorg.Behoort palliatieve zorg in hospices volgens de staatssecretaris tot de
noodzakelijke zorginfrastructuur? Zo ja, dan hoort de financiering daar ook
op afgestemd te zijn en niet alleen te bestaan uit outputfinanciering. Kan
de staatssecretaris hierop terugkomen in de kabinetsreactie op het SER-advies?Mevrouw Leijten (SP) wil dat wordt geregeld
dat iemand die al langer in een verpleeghuis ligt niet naar een andere afdeling
hoeft als hij terminale palliatieve zorg nodig heeft, maar er geen indicatie
voor wordt afgegeven.De ANBO vraagt niet voor niets om een regeling voor waakverlof in het
geval dat iemand thuis stervende is. Vandaar dat mevrouw Leijten er nogmaals
voor pleit dat de staatssecretaris met de minister van SZW in overleg treedt
over zo’n regeling. De indicatiestelling moet in het geval dat terminale
palliatieve zorg nodig is, zodanig zijn dat aan mantelzorgers niet langer
hulp wordt geweigerd onder het motto dat zij het zelf wel kunnen.Mevrouw Koşer Kaya (D66) is blij dat
de door haar getekende figuur de werkelijkheid beter weergeeft.Hospices zijn noodzakelijk en bieden noodzakelijke zorg. Ze dienen derhalve
structureel te worden gefinancierd. Eventuele knelpunten moeten worden weggenomen.Naasten moeten de ruimte krijgen om bij de stervende te kunnen zijn, zonder
daarvoor een vakantiedag te hoeven opnemen.De Staat moet geestelijke verzorging aan het veld overlaten en er zich
niet mee bemoeien.De heer Van der Vlies (SGP) is verheugd over
de uitspraak van de staatssecretaris dat hervorming van de AWBZ geen negatieve
en ongewenste effecten zal hebben op de kwaliteit en toegankelijkheid van
de palliatieve zorg. Hij spreekt de hoop uit dat de Kamer bijvoorbeeld via
een nieuwsbrief van het platform kan volgen waarmee dat bezig is en waaraan
het prioriteit geeft. Is het niet mogelijk om als overheid voor de financiering
van hospices in de aanloopperiode garanties aan banken af te geven voor renteloze
leningen of iets dergelijks?Geestelijke verzorging is een kwaliteitsonderdeel van wat Kamer en kabinet
hier regelen. Dat maakt het belangrijk om geestelijke verzorging als kwaliteitsonderdeel
van de terminale palliatieve zorg goed te regelen.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
heeft het volste vertrouwen in het platform, maar het lijkt haar prettig om
jaarlijks bijvoorbeeld bij de begroting te worden geïnformeerd over de
vorderingen die worden gemaakt inzake geestelijke verzorging, kinderpalliatieve
zorg en dergelijke. Zij benadrukt het belang van een richtlijn palliatieve
zorg voor kinderen. Krijgt de VIKC ook na 2009 voldoende financiering om richtlijnen
hiervoor op te stellen?De staatssecretaris is bereid te bezien hoe
bij het ontwikkelen van het kwaliteitskader de bureaucratie zo veel mogelijk
kan worden beperkt. Zij zal de Kamer jaarlijks een rapportage sturen over
de voortgang van de werkzaamheden van het platform met bereikte
resultaten en nieuwe accenten.Een klein verpleeghuis dat indien nodig zelf de palliatieve zorg wil verlenen,
zal goed gekwalificeerde mensen in dienst moeten nemen. Het is in het kader
van het nieuwe systeem aan de instellingen zelf om te bepalen hoeveel eenheden
een verpleeghuis minimaal moet tellen.Voor zover bekend zijn er geen wachtlijsten voor hospices.De staatssecretaris, die in eerste termijn in verwarring was geraakt doordat
mevrouw Van Miltenburg zowel over zzp’s als over zzp’ers sprak,
zegt toe de vragen over de high care teams en de financiële problemen
in de thuiszorg, de zzp’s en de 24-uurs thuiszorg door zelfstandigen
zonder personeel zo snel mogelijk schriftelijk te zullen beantwoorden.De palliatieve zorg is niet opgenomen in de WMo, omdat het een bijzondere
vorm van zorg is die nauw verbonden is met delen van de zorg die ondergebracht
zijn gebleven in de AWBZ.Organisaties die niet zijn toegelaten in het kader van de Wet toelating
zorginstellingen (WTZi) en vrijwillige terminale zorg geven in de thuissituatie
van de patiënt, in een bijna-thuis-huis of in een high care hospices,
komen in aanmerking voor subsidie. Organisatorisch valt geestelijke verzorging
niet onder de subsidieregeling, maar deze kan wel worden meegenomen in andere
elementen. De staatssecretaris zal de verordening zo mogelijk meesturen met
het toegezegde schriftelijke antwoord.Hospices spelen een rol bij de noodzakelijke zorginfrastructuur, maar
gestreefd wordt naar integrale tarieven. Voor palliatieve zorg, zeker binnen
zorginstellingen, kunnen dan ook geen aparte tarieven gelden, maar mocht blijken
dat er zich problemen voordoen, dan zal ernaar worden gekeken. De staatssecretaris
is bereid dit punt te betrekken bij de discussie over integrale tarieven in
de care.In de meeste gevallen kunnen mensen, als zij dat willen, met behulp van
de eerstelijnszorg, thuiszorg en eventueel vrijwilligers thuis blijven om
daar te sterven. Uit het rapport-Berenschot bleek dat verpleeghuizen uitkomen
met de toeslag voor palliatieve cliënten. Bij verzorgingshuizen raadde
Berenschot het hebben van palliatieve units af, omdat het verzorgingshuis
een lager basistarief heeft dan een verpleeghuis, zodat zulke units niet rendabel
zijn.Wat het waakverlof betreft, wijst de staatssecretaris op haar voornemen
om met bedrijven afspraken te maken over mantelzorg. Waakverlof is daar een
onderdeel van. Zij gaat ervan uit dat werkgevers hun medewerkers over het
algemeen zullen willen bijstaan in omstandigheden die waakverlof nodig maken.
Wil men waakverlof bespreken in een integraal debat over allerlei vormen van
(zorg)verlof, dan zal men dat debat met de minister van SZW moeten voeren.Particulier initiatief kan inderdaad bekostigd worden met renteloze leningen,
maar niet van de overheid. Het lijkt haar niet gewenst om aan banken garanties
af te geven voor renteloze leningen. Men kan natuurlijk trachten een renteloze
lening van een bank te verwerven, zonder inmenging van de overheid. Inderdaad
gaat het in de WHO-definitie bij geestelijke verzorging niet alleen om religie.De staatssecretaris herhaalt dat palliatieve zorg voor kinderen een plek
kan krijgen in het platform, indien de betreffende organisaties daaraan behoefte
hebben. De VIKC krijgt via een aparte beleidsregel financiële middelen
voor palliatieve zorg. Zij zal de VIKC nogmaals aandacht vragen voor het verwerken
van palliatieve zorg voor kinderen in de richtlijnen.Toezeggingen– De Kamer zal jaarlijks een rapportage ontvangen over de werkzaamheden
van het Platform Palliatieve Zorg.– De staatssecretaris zal zo snel mogelijk schriftelijk antwoorden
op de vragen van mevrouw Van Miltenburg over high care-teams
en de financiële problemen in de thuiszorg, de zzp’s en de 24-uurs
thuiszorg door zelfstandigen zonder personeel.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,SmeetsAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,SjerpXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA),
Smeets (PvdA), voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Omtzigt
(CDA), Koşer Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen
(PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra
(VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA) en Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Vendrik (GroenLinks), Van Velzen (SP),
Neppérus (VVD), Vietsch (CDA), Uitslag (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken
(PvdA), Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Atsma (CDA),
Van der Ham (D66), Çörüz (CDA), Gill’ard (PvdA), Smilde
(CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), Arib (PvdA), Kamp (VVD), Thieme (PvdD),
Bosma (PVV), Luijben (SP), Hamer (PvdA), Ortega-Martijn (ChristenUnie) en
De Wit (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29509-21.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl