Vaststelling begroting van het Gemeentefonds voor het jaar 1998; Bijlagen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25600-C, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25600-C nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamBIJLAGE 1 Overzicht van de economische en functionele codering van
de uitgaven- en ontvangstenartikelenBIJLAGE 2 Stand wetgevingUitkeringsjaar 1995Uitkeringsjaar 1996Uitkeringsjaar 1997BIJLAGE 3 artikel 12-gemeenten in 1997BIJLAGE 4 Overzicht van de door de Staten-Generaal aanvaarde moties
en de door de bewindspersonen gedane toezeggingen in de voorgaande begrotingscyclusBIJLAGE 5 Overzicht circulaires gemeentefondsBIJLAGE 6 Adviezen Raad voor de financiële verhoudingen1. Inleiding en samenvattingSamenvatting2. De hoofdlijnen van het verdeelvoorstel 2.1 De uitgangssituatie2.2 Het verdeelvraagstuk2.3 De voorwaarden voor overheveling2.4 Een tijdelijke oplossing via het integratieartikel3. De verdeling via de integratieartikelenSamenvatting1. Inleiding2. De gemeentelijke en provinciale milieuheffingen in
breder kader3. Verlichting van gemeentelijke lasten Lastenverlichting voor de burgersLastenverlichting voor de bedrijven4. Verlichting van provinciale lasten5. Kostenonderzoek milieubeleidBIJLAGE 7 LIJST VAN BELANGRIJKE TERMEN EN HUN BETEKENIS
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25600-CToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 600 CVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Gemeentefonds voor het jaar 1998nr. 3BIJLAGEN BIJ DE MEMORIE VAN TOELICHTINGBijlage
1:Overzicht van de economische en functionele codering van de uitgaven-
en ontvangstenartikelen2Bijlage 2:Stand wetgeving3Bijlage
3:Artikel 12-gemeenten in 19974Bijlage 4:Overzicht
van de door de Staten-Generaal aanvaarde moties en de door de bewindspersonen
gedane toezeggingen in de voorgaande begrotingcyclus5Bijlage 5:Overzicht
circulaires gemeentefonds7Bijlage 6:Adviezen Raad voor de
financiële verhoudingen8Bijlage 7:Lijst van belangrijke
termen en hun betekenis21BIJLAGE 1 Overzicht van de economische en functionele codering van
de uitgaven- en ontvangstenartikelen ArtikelUitgavenCodering   199619971998EconomischFunctioneel01 Algemeen      01Vergoeding
aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten1 800––43.A13.2 02Jaarwedde
van de voorzitter van de Raad voor de gemeentefinanciën32––43.A13.2 03Kosten
onderzoek verdeelmaatstaven1 9429 1005 5001213.2 04Kosten
Waarderingskamer1 5711 4001 40043.A13.2 05Verzekering
huisvesting VO–25 000–43.C13.2        02 Algemene
uitkering      01Algemene uitkering17 963 50520 031 80021 496 80043.C13.2        03 Integratie-uitkeringen      02Integratie-uitkering
WUW-middelen gemeentefonds169 448161 600152 40043.C13.2 05Integratie-uitkering
kinderopvang194 600––43.C13.2 06Integratie-uitkering
huisvesting onderwijs–326 600251 00043.C13.2 09Integratie-uitkering
Fonds Sociale Vernieuwing––144 30043.C13.2 10Integratie-uitkering
lokale lasten bedrijfsleven––75 00043.C13.2        05 Nadelig
saldo van de vorige dienst      01Nadelig saldo
van de vorige dienst–p.m.–    Totaal18 332 89820 555 50022 126 400   ArtikelOntvangstenCodering   199619971998EconomischFunctioneel01Algemeen      01Terugontvangsten
wegens te veel betaalde voorschotten aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten0p.m.-43.A13.2 04Terugontvangsten
Waarderingskamer124p.m.p.m.43.A13.2 05Terugontvangsten
Raad voor de financiële verhoudingen–p.m.p.m.43.A13.2        02 Percentage van de in het
kalenderjaar ontvangen bedragen, verminderd met de in dat jaar gedane terugbetalingen
wegens daarvoor aangewezen belastingen/Ontvangsten ex artikel 4 Financiële
verhoudingswet20 062 98920 555 50022 126 40036,
37, 5613.6        05 Batig saldo van de vorige
dienst      01Batig saldo van de vorige dienst186 570p.m.–––  Totaal20 249 68320 555 50022 126 400  BIJLAGE 2 Stand wetgevingUitkeringsjaar 1995De Slotwet/rekening van het gemeentefonds voor het jaar 1995 is vastgesteld
bij wet van 21 november 1996 (Stb. 1997, 1). Uitkeringsjaar 1996Bij wet van 18 januari 1996 is de ontwerp begroting 1996 vastgesteld (Stb.
1996, 65). De eerste suppletore begroting 1996 (wijziging samenhangende met
de Voorjaarsnota) is op 1 juni 1996 ingediend bij de Tweede Kamer en op 24
juni 1996 aangenomen (kamerstukken II 1995/96, 24 745). De Eerste Kamer
heeft de eerste suppletore begroting op 2 september 1996 aangenomen (kamerstukken
I 1995/1996, 24 745), waarna de wet in het Staatsblad is geplaatst op
26 september 1996 (Stb. 1996, 515). De tweede suppletore begroting 1996 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota) is op 2 december 1996 ingediend bij de Tweede
Kamer en op 13 december 1996 aangenomen (kamerstukken II 1996/1997, 25 151).
De Eerste Kamer heeft de tweede suppletore begroting op 19 december 1996 aangenomen
(kamerstukken I 1996/1997, 25 151), waarna de wet in het Staatsblad is
geplaatst op 30 januari 1997 (Stb. 1997, 108). De ontwerp slotwet is op 1
september 1997 bij de Tweede Kamer ingediend (kamerstukken II 1996/1997, 25 499). Uitkeringsjaar 1997De ontwerp begroting is vastgesteld op 23 januari 1997 (Stb. 1997, 107).
De eerste suppletore begroting (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
is op 26 juni 1997 door de Tweede Kamer aangenomen (kamerstukken II 1996/1997,
25 363) en is inmiddels in behandeling bij de Eerste Kamer. BIJLAGE 3 artikel 12-gemeenten in 1997Het volgende overzicht bevat de namen van gemeenten, die over 1997 een
aanvullende uitkering hebben aangevraagd dan wel waaraan over 1997 een aanvullende
uitkering is toegekend. Daarnaast is de stand van zaken weergegeven.  gemeentestand van zakenAlmelobeschikking
is afgegevenDen Haag(derde) IFLO-rapport1 wordt
half oktober 1997 verwacht Doesburgbeschikking is afgegevenGeldermalsenbeschikking
is afgegevenGoudabeschikking is afgegevenHilversumbeschikking
is afgegevenLelystadbeschikking is afgegevenOuderkerkbeschikking
is afgegevenPurmerendbeschikking is afgegevenReiderland(tweede)
IFLO-rapport wordt 1 december 1997 verwachtScheemda(derde) IFLO-rapport
wordt 1 december 1997 verwachtSchoonhoven(derde) IFLO-rapport
wordt 1 december 1997 verwachtWinsumbeschikking is afgegeven1 IFLO staat voor Inspectie Financiën Lokale en provinciale
Overheden. BIJLAGE 4 Overzicht van de door de Staten-Generaal aanvaarde moties
en de door de bewindspersonen gedane toezeggingen in de voorgaande begrotingscyclusA.
Door de Staten-Generaal aanvaarde motiesOmschrijving
van de motieVindplaatsStand van zakenVerzoek aan
de Regering om aanvragen voor verlaging van de Onroerend Zaak Belasting van
artikel 12-gemeenten in beginsel te honoreren. kamerstukken II, 25 000
VII nr. 21 (motie Hoekema c.s.)De gemeente Den Haag heeft hiervoor
een aanvraag ingediend. De beheerders van het gemeentefonds hebben besloten
dat Den Haag in 1997 50% van het voordelige herverdeeleffect van de nFvw,
voor zover voortvloeiend uit het ijken van de OZB-inkomsten, mag inzetten
voor de verlaging van de OZB.Verzoek aan de Regering tot een
nadere inventarisatie van kostenveroorzaking door rijksbeleid bij afvalverwerking.kamerstukken II, 25 011 nr. 3 (motie Noorman-Den Uyl c.s.)De
minister van VROM zal hierover naar verwachting in het najaar van 1997 rapporteren.Verzoek
aan de Regering om gemeenten aan te sporen om het gebruik van kwijtscheldingsmogelijkheden
voor minima, bijzondere bijstand en aanvullende bijstand te stimuleren. kamerstukken
II, 25 011 nr. 4 (motie Noorman-Den Uyl c.s.) nr. 8 (motie
Nijpels)De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft, op verzoek van
de gemeentefondsbeheerders, op 6 december 1996 een brief (kenmerk 96–233)
naar alle leden gestuurd met als oogmerk de kwijtscheldings- mogelijkheden
onder de aandacht te brengen.Verzoek aan de Regering om een decentralisatie-effectrapportage
in te stellen, waarbij het effect van decentralisatiemaatregelen op de lokale
lasten in beeld wordt gebracht. kamerstukken II, 25 011 nr. 7 (motie
Van der Hoeven c.s.)Dit vormt een aandachtspunt bij de door de vakdepartementen
te decentraliseren beleidsterreinen.Verzoek aan de Regering om
de inwerkingtreding van het WVO-lozingenbesluit uit te stellen tot de effecten
voor de gemeentelijke uitgaven zichtbaar zijn. kamerstukken II, 25 011
nr. 9 (motie Remkes c.s.)De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd
in de brief van het ministerie van VROM (mede namens het ministerie van Verkeer
en Waterstaat) met kenmerk DWL/96 073 373 van 17 december 1996.Verzoek
aan de Regering een nadere normering te ontwikkelen voor de doorberekening
van de omvang en aard van de gemeentelijke en provinciale kosten bij milieuheffingen
en leges. kamerstukken II, 25 011 nr. 10 (motie Remkes c.s.)Het
kabinet stelt voor de milieuleges af te schaffen (zie Belastingplan 1998)Verzoek
aan de Regering op korte termijn mede financiële verantwoordelijkheid
te nemen voor een snelle en fundamentele sanering van de financiële positie
van de gemeente Den Haag. kamerstukken II, 25 287 nr. 3 (motie
Remkes c.s.)Er zal worden bezien of aan de problematiek van de gemeente
Den Haag tegemoet gekomen kan worden via een vorm van voorfinanciering (toezegging
het bij debat over de Voorjaarsnota, 24 juni 1997).B.
Door de bewindspersonen gedane toezeggingenOmschrijving
van de toezeggingVindplaatsStand van zakenEr komt
een werkgroep met vertegenwoordigers van de VNG, het IPO, de ministeries van
Financiën en van Binnenlandse Zaken. Deze werkgroep zal de mogelijkheden
onderzoeken om de nadelen van de normeringmethodiek zo te veranderen dat deze
niet blijven doorwerken zoals op dit moment.Handelingen TK 14 17
oktober 1996De werkgroep normeringssystematiek heeft nadere voorwaarden
gecreëerd om meer stabiliteit te brengen. Daartoe wordt een behoedzaamheidsreserve
ingesteld ad.f 460 miljoen (waarvan f 230 miljoen éénmalig
door het Rijk is bijgedragen). Overschotten/tekorten ten gevolge van onderuit- putting
of overschrijding worden hiermee verrekend.Mogelijkheid wordt
bezien om het gegeven beeld van de lokale lasten verder te differentiëren
naar microniveau. Algemeen overleg 29-11-1996Dit onderwerp
wordt behandeld in de Monitor Lokale lastendruk.Aan de hand van
VROM-woonquoteonderzoeken zal worden bezien of het zinvol is om ook de woonquote
in de monitor te betrekken. Algemeen overleg 29-11-1996De
resultaten van het woonquote onderzoek van het ministerie van VROM worden
in september gepubliceerd. Er vindt afstemming plaats met de Monitor Lokale
lastendruk.In overleg met de VNG zal het gemeentelijke
belastinginstrumentarium worden geëvalueerd. Algemeen overleg 29-11-1996De
bevindingen zijn gelijktijdig met de ontwerpbegroting naar de Tweede Kamer
gestuurd.De toezegging om jaarlijks de lokale lasten te monitoren
en aan de hand daarvan te bezien welke maatregelen moeten worden genomen.
De resultaten worden jaarlijks gepubliceerd, waarbij de uitkomsten worden
vertaald naar de individuele burger. Algemeen overleg 29-11-1996De
eerste Monitor Lokale lasten is gelijktijdig met de ontwerp begroting naar
de Tweede Kamer gestuurd.Het onderzoek naar de verschillen in
te betalen grafrechten in diverse gemeenten wordt besproken met de VNG. Handelingen
TK 34 4 december 1996Het onderwerp zal op het eerstvolgende relevante
overleg met de VNG aan de orde worden gesteld. Dit is het zogenoemde najaarsoverleg
normering, dat zal worden gehouden op 16 oktober 1997.Er wordt
onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om het onderscheid tussen 65-plussers
en mensen jonger dan 65 jaar aangaande de spaarmogelijkheden bij kwijtscheldingsprocedures
voor minima te laten verdwijnen. Handelingen TK 34 4 december 1996Het
overleg in de ambtelijke werkgroep Inkomensbeleid/ kwijtscheldingsbeleid (WIK)
is gaande. De resultaten worden in het najaar aan de Tweede Kamer gezonden.Bereidheid
om de tariefdifferentiatie en het object in gemengd gebruik nader te onderzoeken.
Wanneer er onredelijkheden uit tevoorschijn komen, is een wetswijziging te
overwegen. Handelingen EK 12 17 december 1996De Waarderingskamer
heeft terzake advies uitgebracht. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
heeft mede namens de staatssecretaris van Financiën advies gevraagd aan
de Raad van State. Bij deze adviesaanvraag is het advies van de Waarderingskamer
gevoegd.Bereidheid om bij de nacalculatie te kijken of de begrotingsbijstellingen
van de gemeenten in de tijd kunnen worden uitgesmeerd om daarmee redelijkheid
te betrachten. Handelingen TK 41 19 december 1996Hiervoor
is de behoedzaamheidsreserve ingesteld (zie boven). Daarnaast zijn er twee
werkgroepen ingesteld. Eén werkgroep (onder leiding van het ministerie
van Financiën) zal de normeringssystematiek evalueren. Een tweede werkgroep
(onder leiding van het ministerie van Binnenlandse Zaken) onderzoekt de financiële
positie van de gemeenten. In oktober 1997 worden de plannen van aanpak ter
bespreking aan het bestuurlijk overleg tussen het Rijk, de VNG en het IPO
voorgelegd.Er worden nieuwe verdelingsmodellen bestudeerd, waarbij
wel de systematiek van «gelijk de trap op, gelijk de trap af»
blijft gehandhaafd. Daarbij wordt ook gekeken naar een systeem op realisatiecijfers.Algemeen overleg 28-05-1997De resultaten worden naar verwachting
in het voorjaar van 1998 aan de Kamer gestuurd.Om gemeenten eerder
informatie te verschaffen wordt er naar gestreefd de junicirculaire voortaan
in mei uit te brengen. Handelingen TK 24 juni 1997 (Voorjaarsnota)De
ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken zijn bezig de nodige
maatregelen te treffen om het vervroegen van de junicirculaire mogelijk te
maken.Er zal worden bezien of aan de problematiek van de gemeente
Den Haag tegemoet gekomen kan worden via een vorm voorfinanciering, zodat
Den Haag wat sneller uit de tekorten loopt. Handelingen TK 24 juni
1997 (Voorjaarsnota)Dit gebeurt bij de vaststelling van het
eventuele artikel 12-traject van de gemeente Den Haag, dat naar verwachting
in de loop van het jaar bepaald wordt.BIJLAGE 5 Overzicht circulaires gemeentefonds    datumnummeronderwerpmaximale
geldigheidsduurA. Nog geldende circulaires aan de gemeentebesturen
verzonden vóór 1 juli 1996    02-06-1994fip
94/363BebouwingsgegevensUiterlijk tot 1 januari 1998    B.
Aan de gemeentebesturen in de periode 1 juli 1996 tot 1 juli 1997 verzonden
circulaires    30-08-1996FO96/U1598Gemeentefondsuitkeringen
decentralisatie huisvesting onderwijsUiterlijk tot 1 juli 1998    20-09-1996FO96/U1542Septembercirculaire
gemeentefonds 1996Uiterlijk tot 1 juli 1997    01-11-1996 Handboek
artikel 12 Fvw     01-12-1996 Regelgeving herziening gemeentefonds     23-06-1997FO97/U875Junicirculaire
gemeentefonds 1997Uiterlijk tot 1 juli 1998BIJLAGE 6 Adviezen Raad voor de financiële verhoudingenBijgevoegd
zijn de volgende adviezen van de Raad voor de financiële verhoudingen:DatumOnderwerpKenmerk22
mei 1997Jaarlijkse circulaires gemeentefonds en ProvinciefondsRfv
12.00/001.001   23 mei 1997Overheveling gelden kleine infrastructuurRfv
04.11/001.004   16 juli 1997Verlichting lokale lastenRfv
16.13/001.002Aan de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Mevrouw A. G. M. van de
Vondervoort, ende Staatssecretaris van FinanciënDen Haag, 22 mei 1997De Raad heeft kennis genomen van uw brief van 7 april 1997, kenmerk FO97/U520
aan de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal
betreffende de maatstaf minderheden en de stabiliteit gemeentefonds. In die
brief deelt u mede over welke onderwerpen die de afgelopen maanden in het
middelpunt van de belangsteling van provincies maar vooral van gemeenten hebben
gestaan, in de komende junicirculaires mededelingen zullen worden gedaan,
zoals de verwerking van het bestuurlijk overleg over de toepassing van de
normering van de fondsen en de verwerking in het verdeelstelsel van het gemeentefonds
van de nieuwe gegevens betreffende maatstaven laag inkomen en minderheden.De raad heeft de behoefte het volgende onder uw aandacht te brengen. De
overheidsbegroting is het instrument om op democratische wijze verantwoorde
beslissingen te nemen over de omvang van de middelen en keuzen te maken tussen
de vele aanwendingsmogelijkheden van de beschikbare middelen. Teneinde de
begroting die functie te geven en het voorbereidingsproces effectief en efficiënt
te laten verlopen is het noodzakelijk dat de provincies en gemeenten vroegtijdig
een goed inzicht hebben in de omvang van de beschikbare middelen. Aangezien
de algemene uitkering van doorslaggevende betekenis is voor de middelenvoorziening
van provincies en gemeenten is het noodzakelijk dat zij vroegtijdig een juist
inzicht hebben in de hoogte van die uitkering voor het komende jaar en bij
voorkeur ook voor de daaropvolgende jaren.Vanwege het belang van tijdige en juiste informatie bepaalt artikel 3
van het Besluit financiële verhouding Rijk/gemeenten –de Provinciewet
kent soortgelijke bepalingen – dat de provincies en gemeenten voor 1
juli van het jaar voorafgaande aan het uitkeringsjaar die informatie ontvangen
die nodig is voor het opstellen van een betrouwbare raming van de algemene
uitkering voor het komende jaar.Uit het advies van de Raad voor de gemeentefinanciën van 29 november
199T, nr. Rgf. l4.50/087.003 maakt de Raad voor de financiële verhoudingen
op dat de discipline om in de junicirculaire alle relevante informatie te
geven in de loop van de jaren is verslapt. Teveel informatie wordt pas in
september of zelfs nog later gegeven.Het is de raad bekend dat, behalve de maatregelen die in uw eerder aangehaalde
brief aan de vaste commissie zijn vermeld, nog veel beslissingen zijn genomen
danwel worden overwogen die voor de algemene uitkering van belang zijn. Gelet
op het belang van een ordentelijke begrotingsvoorbereiding en een zo ongestoord
mogelijke uitvoering van de begroting wil de raad er bij u op aandringen in
de komende junicirculaire een volledig inzicht te geven in de gevolgen voor
de algemene uitkering van de afzonderlijke provincies en gemeenten voor het
uitkeringsjaar van alle maatregelen die voor 1998 worden overwogen.De Raad voor de financiële verhoudingen,w.g. mw ir. J.M. Leemhuis, voorzitterw.g. drs. W.M.C. van Zaalen, secretarisAan de Minister van
Verkeer en Waterstaat,de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Mevrouw A. G. M. van de Vondervoort,
ende Staatssecretaris van FinanciënDen Haag, 23 mei 1997 1. Inleiding en samenvattingBij brief van 13 mei 1997, kenmerk DGV/SP/VERDI/V-720983 vraagt u, mede
namens de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, mevrouw A.G.M. van de Vondervoort
en de staatssecretaris van Financiën, de Raad voor de financiële
verhoudingen om advies over de overheveling van de gebundelde doeluitkering
voor de kleine infrastructuur naar provincie- en gemeentefonds. In het advies
zijn de gegevens over de overheveling van personeelskosten buiten beschouwing
gelaten. SamenvattingHet ligt in de bedoeling de middelen voor de kleine infrastructurele projecten
ter bevordering van bereikbaarheid en verkeersveiligheid per 1-1-1998 naar
het provincie- en gemeentefonds over te hevelen. De raad stelt vast dat een
heldere verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen
provincies en gemeenten ontbreekt om tot een structurele kostengeoriënteerde
verdeling zowel tussen als binnen beide fondsen over te gaan. Een tijdelijke
verdeling via de integratieartikelen van beide fondsen acht de raad slechts
aanvaardbaar indien er een reëel vooruitzicht bestaat dat een structurele
verdeling binnen de fondsen mogelijk is.De tussenliggende periode moet dan wel benut worden voor een fundamenteel
onderzoek naar de kostenstructuur voor infrastructurele projecten bij zowel
provincies als gemeenten. Zowel de verdeling over beide fondsen als de verdeling
binnen de fondsen zal daarbij moeten worden betrokken. Ook zullen herverdeeleffecten
die hieruit onvermijdelijk voortvloeien vanwege het globale karakter van de
fondsen niet mogen worden uitgesloten. Als aan beide voorwaarden niet kan
worden voldaan ligt het handhaven van de huidige gebundelde doeluitkering
(gdu) in de rede. De gekozen oplossing is al met al een noodoplossing die
allerminst de schoonheidsprijs verdient. 2. De hoofdlijnen van het verdeelvoorstel 2.1 De uitgangssituatieIn het VERDI-convenant tussen het Rijk, het IPO en de VNG is vastgelegd
dat met ingang van 1 januari 1998 de gebundelde doeluitkering (gdu) voor investeringen
in infrastructuurprojecten onder de f 25 mln naar de algemene fondsen
zal worden overgeheveld.Het gaat om structureel f 213 mln. Sinds 1996 worden de gelden voor
kleine infrastructurele projecten tijdelijk via een brede doeluitkering aan
provincies en kaderwetgebieden uitgekeerd. Ook na de overheveling naar provincie-
en gemeentefonds blijven de kaderwetgebieden voorlopig recht houden op de
bestaande gebundelde doeluitkering. Via de gdu wordt aan de kaderwetgebieden
voorlopig nog ruim f 120 mln verdeeld. Voor de beide fondsen blijft vervolgens
f 92,6 mln over, te verdelen via het integratieartikel. Na beëindiging
van de aparte status van de kaderwetgebieden dienen de gelden via algemene
maatstaven in provincie en gemeentefonds te worden verdeeld.Naast het structurele bedrag is ook een extra bedrag van f 135 mln
per jaar voor een periode van 5 jaar toegezegd. Deze bedragen worden in dezelfde
verhouding over de betrokken bestuurslagen verdeeld. 2.2 Het verdeelvraagstukIn wezen gaat het hierbij om twee te onderscheiden verdeelvraagstukken.
In de eerste plaats een verdeling tussen provincie- en gemeentefonds en in
de tweede plaats om een verdeling binnen beide fondsen.Over de verdeling van het beschikbare bedrag over de fondsen is in het
VERDI-convenant geen uitspraak gedaan. Alleen de uitgangspunten zijn in het
akkoord opgenomen. De uitgangspunten luiden dat zal worden aangesloten bij
de per 1 januari 1998 geldende systematiek voor het provincie- en gemeentefonds
en dat bij de verdeling van de gelden tussen provincie- en gemeentefonds wordt
uitgegaan van de (her)verdeling van taken en bevoegdheden volgens het principe
«geld volgt taak».De raad onderschrijft genoemde uitgangspunten. 2.3 De voorwaarden voor overhevelingDe raad vindt dat een overheveling van middelen naar de algemene fondsen
een versterking moet opleveren van de algemene middelen van de betrokken overheden.In eerste aanleg voldoet het voorstel hierin in belangrijke mate. De huidige
gdu betreft een bijdrageregeling. Naast de gdu-middelen zetten provincies
en gemeenten ter realisering van de projecten ook eigen algemene middelen
in. De doelstelling van de bijdrageregeling, bevordering van verkeersveiligheid
en verkeersdoorstroming, sluit ook aan bij andere taken op het terrein van
het wegbeheer die al uit de algemene middelen van de provincies en gemeenten
worden bekostigd. De overheveling beoogt bij te dragen aan grotere bestedingsvrijheid
en daarmee tot een meer doelmatige besteding van middelen. Met de overheveling
wordt de financiële sturing voor investeringen voor de kleine infrastructurele
projecten beëindigd.De toevoeging moet, gelet op de doelstellingen die met de toegevoegde
gelden worden nagestreefd en met behoud van de uitgangspunten van de fondsen
ook kunnen worden verdeeld. Belangrijke uitgangspunten bij de verdeling van
middelen via de fondsen zijn kostenoriëntatie en globaliteit.De raad mist in uw voorstel een kostenoriëntatie met name bij het
eerste verdeelmoment te weten de verdeling tussen het provincie en gemeentefonds.
Er ontbreekt een heldere verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
tussen gemeenten en provincies met een daarop te baseren kostenstructuur.
Over de verdeling over de fondsen hebben het IPO en de VNG geen overeenstemming
kunnen bereiken. U heeft daarop zonder nadere inhoudelijke overwegingen de
knoop doorgehakt en bepaald dat beide fondsen elk de helft krijgen. Het provinciale
budget is daarbij niet louter voor provinciale projecten bedoeld maar ook
als extra bijdrage aan gemeenten en voor bovenlokale projecten. Van de provincies
wordt dus verwacht dat zij de voor dit doel tekortschietende algemene middelen
van de gemeenten aanvullen. In feite betekent het dat provincies de uiteindelijke
verantwoordelijkheid hebben voor de verdeling van de aan de orde zijnde gelden
over de gemeenten. Dit is echter de omgekeerde volgorde. In plaats van eerst
de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de kleine infrastructurele
projecten vast te stellen en daar de verdeling van de gelden op te baseren,
bepaalt de verdeling van de middelen nu de verdeling van bevoegdheden. Naar
de mening van de raad levert het voorstel op deze wijze geen bijdrage aan
een verduidelijking van bevoegdheden en de stroomlijning van de besluitvorming.De huidige verdeling over provincies en kaderwetgebieden is gebaseerd
op aantallen verkeersdoden (12,5 %), verkeersgewonden (12,5%), autokilometers
(25%), inwoners in sterk verstedelijkte gebieden (8,3%) en inwoners in zeer
sterk verstedelijkte gebieden (41,7%). Deze verdeling is niet gebaseerd op
een kostenonderzoek maar is in hoge mate ingegeven door politiek/bestuurlijke
wensen. De verdeling is daarbij zeer sterk gericht op stedelijke gebieden
op basis van de veronderstelling dat daar de problemen het grootst zijn. Dit
leidt tot een uiterst scheve verdeling over het land.Deze bestuurlijke getinte verdeling over provincies is evenwel een eigen
leven gaan leiden en geldt nu als ijkpunt waarop de verdeling zo nauw mogelijk
moet aansluiten.Deze bestaande scheve verdeling kan echter niet met globale verdeelmaatstaven
worden bereikt. 2.4 Een tijdelijke oplossing via het integratieartikelDe huidige ijkpuntverdeling is het enige referentiepunt. Op dit moment
bestaat er onvoldoende inzicht hoe, gelet op de verdeling van verantwoordelijkheden
en de verdeling van de kostenfactoren, een betere verdeling tussen provincies
en gemeenten en binnen die bestuurslagen tussen de afzonderlijke overheden
kan worden bewerkstelligd. Een andere structurele verdeling van middelen is
daarom nu niet goed mogelijk. Partijen hechten er echter sterk aan, conform
de gemaakte afspraken per 1-1-1998, over te gaan tot overheveling naar de
fondsen. Een tijdelijke verdeling van middelen via het integratieartikel is
dan als tussenoplossing het hoogst haalbare.Bijkomend argument is dat, gelet op de tijdelijkheid van de kaderwetgebieden,
toch al gebruik moet worden gemaakt van het integratieartikel in beide fondsen.Hoewel de toepassingsmogelijkheden van het integratieartikel in de Fvw
ten opzichte van de FVW '84 zijn verruimd, hoeft er niet meer direct te worden
aangegeven hoe de structurele verdeling er uit komt te zien. Wel bestaat de
noodzaak dat op den duur een structurele verdeling wordt gevonden. Een zeer
langdurig gebruik van het integratieartikel doet namelijk afbreuk aan het
algemene karakter van de fondsen. Via het integratieartikel blijven de middelen
immers min of meer geoormerkt.Voor een structurele verdeling binnen de fondsen dient er:1. een onderzoek plaats te vinden naar de structuurkenmerken die de kostenverschillen
veroorzaken;2. een reëel vooruitzicht te bestaan op een kostengeoriënteerde
verdeling. Dit houdt in dat de nu gehanteerde randvoorwaarden worden losgelaten.
Dit betekent dat verdeeleffecten zullen moeten worden geaccepteerd en dat
de thans geldende randvoorwaarden, dat provincies en gemeenten ieder de helft
van het bedrag moeten ontvangen, moet worden losgelaten.Indien niet aan deze voorwaarden kan worden voldaan dan is het niet mogelijk
om met behoud van de uitgangspunten van de algemene uitkering over te gaan
tot een structurele verdeling. De tussenstap van het integratieartikel is
in dat geval dan ook ongewenst. Het handhaven van een specifieke uitkering
ligt dan voor de hand omdat daarbij het uitgangspunt geldt dat de minister
zelf de verdeelwijze kan vaststellen.Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat de huidige specifieke uitkering
in deze vorm moet worden gehandhaafd. Ook andere verdeelwijzen staan dan open.De raad kan onder genoemde voorwaarden met de gekozen oplossing instemmen
al heeft hij gelet op de omvang van de bedragen en het tijdelijke karakter,
de nodige bedenkingen tegen de daartoe noodzakelijke ingewikkelde
constructie en de onduidelijke verdeling van verantwoordelijkheden die hiermee
in het leven worden geroepen. Daarbij ontstaan er twee en mogelijk zelfs drie
momenten waarop herverdeeleffecten optreden. De raad ziet in het voorstel
vooral een extra aansporing om het onderzoek naar de kosten van wegen in het
gemeentefonds weer met voortvarendheid ter hand te nemen. 3. De verdeling via de integratieartikelenBij de verdeling via de integratieartikelen zijn de volgende uitgangspunten
in acht genomen:▪ op het grondgebied van de provincie treden geen herverdeeleffecten
op ten opzichte van de bestaande scheve gdu-verdeling en▪ stedelijke gemeenten dienen een groter eigen aandeel via het gemeentefonds
te krijgen om de afhankelijkheid van de provincie te beperken.Het voorstel is om via het integratieartikel van het gemeentefonds de
gelden te verdelen op basis van de stedelijkheidsmaatstaven, omgevingsadressendichtheid
(75%) en klantenpotentieel (25%). De gemeenten in de kaderwetgebieden zijn
daarbij op nul gezet. De uitkomsten van de gemeenten worden per provincie
opgeteld. Dit wordt vergeleken met het huidige bedrag op basis van de gdu
per provincie. Het restant wordt handmatig via het integratieartikel van het
provinciefonds verdeeld. Op het territoir van de provincie ontstaan op deze
wijze geen herverdeeleffecten. De provincies als overheidslaag krijgen gemiddeld
50% van de huidige gdu-verdeling.Wanneer men kiest voor een tijdelijke verdeling via het integratieartikel
acht de raad de uitgangspunten en de uitwerking daarvan redelijk en deels
onvermijdbaar. Er is zonder nader onderzoek bestuurlijk geen ruimte voor een
herverdeling van middelen over provinciale grondgebieden. Daarbij kent de
huidige verdeling al een zwaar accent op de zeer sterk verstedelijkte gebieden.Een 50/50-verdeling per provincie zoals het IPO voor ogen staat acht de
raad niet wenselijk. Een dergelijke verdeling is, hoewel technisch mogelijk
vrij ondoorzichtig.Het doet daarbij nog meer afbreuk aan het algemene karakter van de fondsen
en levert geen bijdrage aan de uiteindelijke oplossing van de verdeelproblemen.De Raad voor de financiële verhoudingen,w.g. mw ir. J.M. Leemhuis, voorzitterw.g. drs. W.M.C. van Zaalen, secretarisAan de Minister van
Financiën,de Staatssecretaris van Financiën, ende Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, mevrouw A. G. M. van de VondervoortDen Haag, 16 juli 1997 Samenvatting– Het kabinet heeft in beginsel besloten tot verlichting van de
lokale milieulasten in 1998. De Raad voor de financiële verhoudingen
brengt hierover spontaan advies uit vanwege het complexe karakter van de materie
en krappe tijdschema.– De lagere overheden hebben in de jaren '90 de milieuheffingen
sterk verhoogd in respons op de intensivering van het landelijk milieubeleid.– De raad constateert dat er nu sprake is van een belangrijke ommekeer
in het beleid;een sociaal-economische doelstelling krijgt voorrang boven de
doelstellingen van milieubeleid (de vervuiler betaalt) en decentralisatie
van de bekostiging (voorkeursvolgorde).– Door de grote dynamiek van het milieubeleid ontbreekt goed inzicht
in de manier waarop dit heeft doorgewerkt in de financiën van de lagere
overheden. De raad beveelt een uitvoerig onderzoek aan naar deze doorwerking.– Op grond van dat onderzoek kunnen de milieu-uitgaven van de gemeenten
en provincies definitief geijkt worden. Tevens kan de gehele financiering
van het milieubeleid op het regionaal en lokaal niveau aan een beoordeling
worden onderworpen.– De compensatie voor de verlaging van de lasten van huishoudens
kan worden gerealiseerd door een toevoeging van een bedrag aan de algemene
uitkering en deze toevoeging te verdelen via een verhoging van het bedrag
per woonruimte. De wijze waarop de gemeenten de verlaging realiseren, moet
in eerste aanleg niet strak worden gereguleerd.– Voor de compensatie voor het wegvallen van de inkomsten uit leges
voor bedragen ziet de raad op korte termijn slechts één goed
werkbare oplossing, namelijk via een tijdelijke specifieke uitkering. 1. InleidingHet kabinet heeft in beginsel besloten een deel van de voor 1998 beoogde
lastenverlichting te realiseren via verlaging van de lokale lasten. De nota
Armoedebestrijding heeft het doel hiervan aangegeven: «mitigeren van
de stijging van de milieu-gerelateerde heffingen voor huishoudens»1. Uit de Junicirculaires blijkt dat de doelgroep inmiddels
is uitgebreid tot «burgers én bedrijven»2. In het Algemeen Overleg van 28 mei jl. is door de Minister van Financiën
aangegeven dat de kwestie pas definitief zal worden geregeld in de Miljoenennota3. Dit laatste betekent dat het tijdschema voor de besluitvorming
en de implementatie voor de gemeenten en provincies zeer krap wordt.De Raad voor de financiële verhoudingen heeft in de veronderstelling
verkeerd dat hij zou worden gehoord over deze zaak, omdat het onderwerp als
zodanig is genoemd door de Minister van Financiën bij de installatie.
Hij heeft zich dan ook bij voorbaat in het vraagstuk verdiept. Nu is komen
vast te staan dat – mede vanwege de tijdsklem – geen adviesaanvraag
is te verwachten, neemt de raad de vrijheid u zijn bevindingen kenbaar te
maken.Uit de eerder genoemde circulaires blijkt dat het voornemen bestaat om
ter verlaging van de lokale lasten gelden toe te voegen aan zowel het Gemeente-
als aan het Provinciefonds. Verdere informatie ontbreekt in de circulaires.
Toegezegd wordt dat die informatie in de septembercirculaire zal worden gegeven.
In dit verband wijst de raad op zijn brief van 22 mei 1997 (Rfv 12.00/001.002),
waarin het belang van een tijdige informatievoorziening aan gemeenten en provincies
is benadrukt. De raad moet constateren dat het ook nu niet is gelukt om op
belangrijke punten tijdig en volledig informatie te verstrekken. Dit geldt
niet alleen voor de door het kabinet beoogde lastenverlichting.Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij de herziening van de verdeling
van het Provinciefonds. Ook daar staat nog niet vast welke uitkeringen de
provincies in 1998 zullen ontvangen. Naar de mening van de raad dienen de
nadelige gevolgen van de late informatieverstrekking terdege te worden meegewogen
bij de beslissing over de invoeringsdatum van het voorgenomen beleid. 2. De gemeentelijke en provinciale milieuheffingen in
breder kaderVanaf eind jaren '80 is het Rijk strengere eisen gaan stellen aan het
milieubeleid op gemeentelijk en provinciaal niveau. Deze intensivering van
het milieubeheer was gegrondvest op een maatschappelijk en politiek breed
gedragen beleidsimpuls. De lagere overheden kregen nieuwe taken toegewezen,
oude taken werden geactiveerd en scherper gereguleerd.Voor de bekostiging is in sommige gevallen gekozen voor specifieke uitkeringen,
met name als het erom ging een bepaald gedrag of een bepaalde bestuurlijke
maatregel te bevorderen (bijvoorbeeld oprichting van milieudiensten). In het
kader van de decentralisatie worden deze specifieke uitkeringen allengs ondergebracht
in de algemene uitkeringen. In andere gevallen is direct gekozen voor bekostiging
uit eigen middelen. De gemeenten en provincies konden immers teruggrijpen
op bestaande heffingen en retributies op dit terrein (rioolrechten, reinigingsrechten,
leges). Inhoudelijk kon dit goed gemotiveerd worden. Onder het adagium «de
vervuiler betaalt» is gepoogd de kosten van het milieubeheer zichtbaar
te maken om zo een prikkel te geven voor een zuiniger omgang met de leefomgeving.Deze prikkel gold niet alleen de burgers, maar ook de lokale overheden.
Geconfronteerd met de hoge kosten van voorzieningen, zouden zij het aanbod
beperken en hun burgers aanzetten tot matiging. Deze gedachtengang komt overeen
met één van de principes van de financiële verhouding,
namelijk de zogenaamde voorkeursvolgorde voor de bekostiging van lokale taken.
De eerste voorkeur heeft bekostiging uit eigen middelen, omdat deze een goede
afweging waarborgt tussen de voorzieningen en de aandacht scherpt voor de
lastendruk. Pas als dit onmogelijk of onwenselijk is (bijvoorbeeld om sociale
redenen), moet gekozen worden voor een uitkering van rijkswege.In de praktijk is deze lokale afweging tussen omvang en kwaliteit van
de voorzieningen en de daar tegenoverstaande lasten evenwel beperkt gebleven
door de stringente regelgeving van de zijde van het Rijk. Ruimte voor autonome
afweging van provincies en gemeenten is er alleen geweest bij de verschillende
mogelijkheden om de onafwendbare lasten te dekken. Vele gemeenten hebben gekozen
voor een volledige doorbelasting via de milieuheffingen, andere gemeenten
hebben die de dekking (gedeeltelijk) gevonden in een verhoging van de opbrengst
van de onroerende zaken belasting of in het beperken van uitgaven op andere
beleidsterreinen Het gevolg van een en ander is geweest dat de milieuheffingen
van de lagere overheden gedurende de jaren '90 uitkristalliseerden op een
vrij hoog lastenniveau. Het thans bekend geworden beleidsvoornemen van het
kabinet betekent een herwaardering van dit lastenniveau. In het licht van
het huidige sociale en economisch doelstellingen en de verbeterde budgettaire
situatie acht men het te hoog.De raad constateert dat nu een belangrijke ommekeer in het beleid plaats
vindt. Een algemene sociaal-economische doelstelling («lastenverlichting»)
krijgt voorrang boven de doelstellingen van milieubeleid («de vervuiler
betaalt») en decentralisatie («de voorkeursvolgorde»). Met
name dit laatste is opvallend, omdat de voorkeursvolgorde van bekostigingswijzen
recent in de Memorie van Toelichting op de nieuwe Financiële verhoudingswet
juist werd herbevestigd. Vanwege het belang van die verschillende uitgangspunten
behoort bij de besluitvorming en de implementatie expliciet een afweging te
worden gemaakt tussen de milieu-effecten en de sociaal-economische effecten.Voor deze afweging vraagt de raad nadrukkelijk aandacht. Zoals reeds opgemerkt
is het merendeel van de milieumaatregelen destijds van rijkswege opgelegd
zonder dat er daadwerkelijk gekozen kon worden (een voorbeeld: afvalverwerking).
Van een reële afwegingsmogelijkheid is meestal geen sprake geweest. De
nota Lokale lastendruk1 heeft laten zien dat
de stijging van de gemeentelijke lasten vooral is toe te schrijven aan de
kostendrijvende werking van het rijksbeleid.Kennelijk heeft het kabinet op grond van die nota geconcludeerd dat een
correctie achteraf noodzakelijk is van de toen gekozen bekostigingswijze.
Bij de intensivering van het milieubeleid rond 1990 zijn niet altijd voldoende
rijksmiddelen ter beschikking gesteld aan de lagere overheden. Om de effecten
daarvan te matigen, wordt nu alsnog van rijkswege een financiële bijdrage
gegeven.De raad acht deze zienswijze niet onjuist, doch slechts in zeer algemene
termen. Er is een samenhang tussen de milieuheffingen en de ontwikkeling van
het milieubeleid op een breed terrein, welke nader onderzocht zou moeten worden. 3. Verlichting van gemeentelijke lasten Lastenverlichting voor de burgersIn de laatste jaren zijn met name de gemeentelijke riool- en reinigingsrechten
sterk gestegen. Het rioolrecht is in aanzienlijke mate, maar niet geheel kostendekkend.
Andere financieringsbronnen spelen eveneens een rol, zoals de grondexploitatie
(aanleg nieuwbouw-riolen) en het Gemeentefonds (renovatie oude riolen, compensatie
slechte bodem). Bij de reiniging worden de kosten in sterker mate op de burgers
verhaald. Er is hier geen sprake van rijksbijdragen, in ieder geval niet via
het Gemeentefonds. De nota Lokale lastendruk heeft laten zien dat de invloed
van het rijksbeleid bij de reinigingsheffingen het sterkst is geweest.Naar de mening van de raad heeft bij de stijging van de heffingen niet
alleen het nieuwe beleid ten aanzien van de betreffende sector een rol gespeeld.
De riool- en reinigingsrechten zijn niet alleen in absolute zin gestegen,
maar ook in relatieve zin. Er is sprake van een stijgende kostendekkingsgraad,
mede omdat dekking van de toenemende kosten uit de algemene middelen moeilijk
was als gevolg van de toename van de overige gemeentelijke taken van de gemeenten.Gezien de omvang die de riool- en reinigingsrechten nu bereikt hebben,
is een korting op deze heffingen de eenvoudigste en meest effectieve manier
om de burgers een lastenverlichting te doen toekomen. Een korting op de reinigingsrechten
ligt daarbij het meest voor de hand, omdat daar de stijging het sterkst is
geweest. Plaatselijk kan de verhouding tussen de beide heffingen echter verschillend
liggen, zodat het raadzaam lijkt de gemeenten vrij te laten in de keuze tussen
beide heffi gen.Om zo'n korting te realiseren zijn er voor het Rijk twee problemen: Het
realisatieprobleem (hoe de gemeenten zover te krijgen dat zij de milieulasten daadwerkelijk verlagen?) en het compensatieprobleem (hoe de
gemeenten op redelijke wijze tegemoet te komen vanwege het inkomstenverlies?)
Bij het realisatieprobleem speelt allereerst een praktische kwestie. Situationele
verschillen zullen bij de uitwerking van de kortingen op gemeentelijk niveau
complicaties veroorzaken. Sommige gemeenten brengen de kosten van reiniging
niet apart in rekening, maar dekken deze uit de OZB. Daarnaast zijn er reinigingsrechten
en afvalstoffenheffingen met een uiteenlopende status en reikwijdte; vaak
vindt men gemengde systemen. Daarbij komen nog sterke verschillen in de tariefstelsel
(per aansluiting, per inwoner, per kilo afval, enz) en in de wijze van inning.
Bij de rioolrechten ligt het niet veel anders. Deze diversiteit lijkt een
grote hindernis voor uitvoerige regelgeving. De raad vreest dat gedetailleerde
regelgeving in de praktijk zal leiden tot tijdverlies en extra perceptiekosten,
waardoor een deel van de lastenverlichting zou kunnen verdampen.Zulke extra-kosten kunnen vermeden worden, indien de gemeente vrij zijn
in de wijze waarop zij de lasten omlaag brengen. In bepaalde gevallen zal
men accoord moeten gaan met een OZB-verlaging.Ook om principiële redenen is uitgebreide regelgeving ongewenst.
Zoals opgemerkt hadden de gemeenten bij de stijging van de milieukosten de
vrijheid in het aanwijzen van de dekkingsmiddelen. Zij hebben van die vrijheid
ook gebruik gemaakt en op grond van eigen afweging gekozen. Nu achteraf compensatie
voor die stijgende kosten wordt gegeven is niet in te zien waarom de keuzevrijheid
beperkt moet worden. De raad acht het ook niet nodig, omdat beheersing van
de lokale lastendruk bij nagenoeg alle gemeenten politiek een hoge prioriteit
heeft.Op grond van genoemde principiële en praktische argumenten adviseert
de raad de toevoeging aan het Gemeentefonds niet gepaard te laten gaan met
een uitbreiding of wijziging van de formele regelgeving. Geef de gemeenten
de gelegenheid zelf de meest effectieve en efficiënte weg tot lastenverlaging
te kiezen. De raad geeft in overweging om, nadat de gemeenten maatregelen
hebben getroffen, een onderzoek in te stellen naar de wijze waarop de gemeenten
de korting van de milieulasten hebben gerealiseerd.Mocht op dat moment onverhoopt blijken dat het effect onvoldoende is,
dan kan men op basis van de uitkomsten van het onderzoek het beleid of het
gekozen instrumentarium in heroverweging nemen.Bij het compensatieprobleem gaat het om de verdeling van de middelen.
Daar speelt vooral de kwestie dat de stijgende lokale kosten van het milieubeleid
nog niet nauwkeurig in beeld zijn gebracht. De middelen kunnen dus nog niet
worden ingezet bij de gemeenten waar de druk op de heffingen het grootst is.In afwachting van het onderzoek naar de milieukosten lijkt een bedrag
per woonruimte voorlopig het beste. De kosten voor de reiniging hangen het
meest samen met deze indicator, zo bleek reeds bij de Evaluatie FVW '84. Daarnaast
noemt de nota Armoedebestrijding de huishoudens in hun algemeenheid als doelgroep.
De raad maakt hieruit op dat de doelstelling is om een daling van de milieulasten
te bewerkstelligen van een gelijke korting in guldens voor alle huishoudens,
ongeacht hun samenstelling of welvaartspeil. Het aantal woonruimten per gemeente
komt van alle fondsmaatstaven het dichtst bij het aantal huishoudens per gemeente.
Een bedrag per woonruimte komt het duidelijkst overeen met een gelijke korting
per huishouden. Lastenverlichting voor de bedrijvenVia de riool- en reinigingsrechten kan men de bedrijven niet of nauwelijks
ontlasten.Bij de reiniging vallen de bedrijven onder een ander régime, omdat
zij hun vuilafvoer zelf moeten regelen, zonder tussenkomst van de gemeenten. Bij het rioolrecht speelt het probleem dat veel grote bedrijven direct
betalen aan de waterkwaliteitsbeheerders en niet aan de gemeenten. Blijven
over de verschillende leges. Het meest in de rede ligt een verlaging of afschaffing
van de leges voor de verlening van vergunningen op grond van de Wet Milieubeheer.Over deze leges zijn er veel klachten, met name uit het midden- en kleinbedrijf,
met name over de verschillen in de hoogte van de leges en over het gebrek
aan inzicht in de oorzaken van die verschillen. Reeds geruime tijd vindt er
overleg plaats over veranderingen op dit punt. Aan deze klachten kan nu op
vrij eenvoudige wijze tegemoet worden gekomen door vrijstelling of reductie
voor te schrijven. Anders dan bij riool- en reinigingsrechten, waar in het
algemeen sprake is van een omslag van kosten, is bij de onderhavige rechten
in hoge mate sprake van het in rekening brengen van kosten van geleverde prestaties
die individualiseerbaar zijn.Het beleid om zoveel mogelijk aan individuen de kosten van prestaties
in rekening te brengen, wordt al jarenlang onverminderd gepropageerd en past
in het beleid om zoveel mogelijk marktconform te werken. Het effect van een
afschaffing of verlaging van deze leges zou een verlaging van de kosten van
investeringen betekenen. Uit een oogpunt van algemene lastenverlichting is
er daarbij wel enige scepsis op zijn plaats: alleen de lasten van bedrijven
die op een bepaald moment investeren worden verlaagd. Het voordeel zal dus
zeer toevallig verdeeld worden, niet alle bedrijven zullen profiteren.Afschaffing van milieuleges voor bedrijven is eenvoudig ter realiseren.
Het vergt een wettelijke bepaling, op grond waarvan verboden wordt de kosten
bij de aanvrager in rekening te brengen. Problematisch is echter de compensatie
die de gemeenten moeten ontvangen. De milieuleges hebben een zeer incidenteel
karakter. Er zijn zeer sterke fluctuaties, zo bleek bij de Evaluatie FVW '84.
De spreiding van deze inkomsten over het land is ongelijkmatig en wisselend,
terwijl zich bij individuele gemeenten opvallende pieken en dalen voordoen
over de jaren. Uiteraard zijn deze inkomsten zeer conjunctuurgevoelig. De
raad meent dat voor dit compensatieprobleem wel een oplossing gevonden kan
worden, indien het onderzoek zich uitstrekt over een flink aantal jaren.Tevens moet de ijking ingebed worden in de ijking van het totaal aan milieukosten
(zie § 5). In de combinatie zal de oplossing liggen.In afwachting van zo'n ijking zou nu een integratie-uitkering ingevoerd
kunnen worden.In de praktijk kleven daaraan echter flink wat haken en ogen, zo constateert
de raad. Ten eerste is er een juridisch probleem. Een integratie-uitkering
is volgens artikel 5 FVW lid 2 bedoeld om een «specifieke uitkering
of andere uitkering» onder te brengen bij de algemene uitkering. In
het onderhavige geval gaat het om een toevoeging niet op grond van een wegvallende
specifieke uitkering maar op grond van wegvallende inkomsten.Wellicht biedt het begrip «andere uitkeringen» hierbij uitkomst.
Zo'n interpretatie lijkt de raad niet onmogelijk.Ten tweede is er een verdeelprobleem. In principe moet een integratie-uitkering
gebaseerd zijn op een historische vaststelling van de inkomstenderving. De
gegevens hiervoor zijn niet voorhanden. Een behoorlijke verdeling moet gebaseerd
zijn op cijfers over meerdere jaren. Daarvoor is uitgebreid onderzoek nodig
is, waarvoor nu geen tijd bestaat. Het past meer in het bredere ijkingsonderzoek,
waarnaar hierboven werd verwezen. Cijfers over één jaar zullen
erg toevallig uitvallen, waardoor gemeenten die in het peiljaar lage uitgaven
hadden voor de vergunningverlening hoge uitgaven in latere jaren nooit en
te nimmer vergoed zullen krijgen.Om het probleem van over- maar vooral ondercompensatie voor individuele
gemeenten en provincies in de nabije toekomst redelijk binnen de perken te
houden, vreest de raad dat de bedragen voor de toepassing van het integratie-artikel
jaarlijks zullen moeten worden aangepast. Hoewel de wet dat niet verbiedt,
sluit het naar de mening van de raad niet goed aan bij de ontstaansgeschiedenis
van het wetsartikel, noch bij de huidige interpretatie daarvan. Dit laatste
zou kunnen inhouden dat gemeenten en provincies jaarlijks de kosten van de
vergunningverlening kunnen declareren bij het Rijk, voor zover deze volgens
hun huidige verordening door leges zouden worden gedekt.Indien u op korte termijn aan uw voornemen om de bedrijven te vrijwaren
van milieuleges wil uitvoeren, ziet de raad slechts één compensatie
mogelijkheid, namelijk door middel van een (tijdelijke) specifieke uitkering.
Afhankelijk of en bij die specifieke uitkering meer dan een departement betrokken
is, zou op grond van artikel 5, lid 3 van de Financiële-verhoudingswet
de uitbetaling van deze specifieke uitkering via het Gemeente- en Provinciefonds
kunnen worden geleid. 4. Verlichting van provinciale lastenLastenverlichting voor de burgersDe provincies kunnen geen specifieke milieuheffingen opleggen aan de burgers.
Van lastenverlichting kan dus op dit punt geen sprake zijn. Verlaging van
hun aandeel in de Motorrijtuigenbelasting zou de enige mogelijkheid zijn om
via de provincies de lasten van de burgers te verlichten. Dit is echter in
tegenspraak met de doelstelling van het kabinetsvoornemen en met de doelstellingen
van het milieubeleid in algemene zin.Lastenverlichting voor de bedrijvenOp dit punt is er wel een overeenkomst met de gemeenten: ook de provincies
innen milieuleges. Afschaffing of verlaging daarvan zou op een zelfde wijze
verwerkt kunnen worden via een tijdelijke declaratieregeling gevolgd door
een structurele ijking. Dit laatste betekent dat het ijkingsonderzoek zich
niet alleen tot de gemeenten dient uit te strekken, maar tevens de provincies
moet omvatten. 5. Kostenonderzoek milieubeleidDe gemeenten en provincies hebben in de afgelopen jaren de milieu-gerelateerde
heffingen en retributies in verband met de grote stijgingen in de milieulasten
aanzienlijk verhoogd. Deze verhogingen hangen samen met de majeure beleidsimpuls
voor een beter milieubeheer. Daarbij zijn de kosten niet altijd gecompenseerd,
noch via specifieke noch via algemene uitkeringen. Gedurende de jaren '90
heeft een snelle uitbouw plaats gevonden van een nieuwe beleidssector, waarbij
vele maatregelen en technische voorschriften met betrekking tot lucht-, water-
en bodemvervuiling, bebouwing, afvalverwerking, handhaving van rijkswetgeving,
sanering van lokaties, enz. enz. over elkaar heen duikelden zonder dat de
financiële konsekwenties direct zichtbaar waren. Vanwege deze dynamiek
zijn de milieu-uitgaven bij de recente herzieningen van Gemeentefonds en Provinciefonds
maar ten dele onderzocht. In de verdeelstelsels zijn ze slechts provisorisch
verwerkt. De stijgingen van de lokale milieuheffingen moeten naar de mening
van de raad gezien worden tegen deze bredere achtergrond.Bij die snelle ontwikkeling van het milieubeleid hebben de gemeenten en
provincies maar een beperkte vrijheid gehad om eigen afwegingen te maken.
Indachtig artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet acht de raad het
daarom juist dat het Rijk nu in sterkere mate compensatie gaat bieden voor
de kosten van het gemeentelijk en provinciaal milieubeleid. Om deze compensatie
gestalte te geven, dienen deze kosten echter eerst in beeld te worden
gebracht. Zij kunnen een zeer uiteenlopend karakter hebben, al naar gelang
de situatie. Er is een (her)ijkingsonderzoek nodig om de extra-compensatie
naar behoefte te verdelen.De raad meent dat op korte termijn kan worden overgegaan tot de voorgenomen
toevoegingen aan de algemene uitkeringen. De snelle invoering vereist wel
een eenvoudige opzet voor wat betreft verdeling en regelgeving. Op langere
termijn zou echter gekomen moeten worden tot een ijking c.q. herijking van
het gehele complex van uitgaven samenhangend met het milieubeleid, zodat de
middelen structureel naar behoefte worden verdeeld. Dit is de beste methode
om in de toekomst verdere stijging van de lokale milieuheffingen te voorkomen.De raad stelt daarom voor in het komende jaar een ijkings-onderzoek te
starten dat zowel inkomsten als uitgaven omvat. Het dient niet alleen betrekking
te hebben op de uiteenlopende taken die moeten worden verrichten (vergunningverlening,
controle, handhaving, onderzoek, sanering, subsidiëring, exploitatie
van installaties, enz.) maar ook op uiteenlopende organen die daarbij betrokken
zijn (gemeenten, provincies, maar ook waterschappen, zuiveringsschappen, recreatieschappen).
De raad is gaarne bereid via zijn secretariaat aan dit onderzoek zijn medewerking
te verlenen. De Raad voor de financiële verhoudingen,w.g. Mw ir. J.M. Leemhuis-Stout, voorzitterw.g. Drs. W.M.C. van Zaalen, secretaris BIJLAGE 7 LIJST VAN BELANGRIJKE TERMEN EN HUN BETEKENISAanvullende
uitkering uit het gemeentefonds Uitkering op aanvraag van gemeenten
waar de algemene middelen aanmerkelijk en structureel tekort schieten om in
de noodzakelijke behoeften te voorzien, ondanks een redelijk peil van de eigen
inkomsten.  AccresBedrag waarmee het beschikbare bedrag van
het gemeentefonds jaarlijks wordt aangepast op basis van de normeringsmethodiek.  Algemene
uitkering uit het gemeentefondsUitkering aan alle gemeenten die ten
goede komt aan de algemene middelen.   Artikel 12 Fvw Op
basis van dit artikel kan een aanvullende uitkering worden toegekend.  BehoedzaamheidsreserveGedeelte van de algemene uitkering dat niet aan de gemeenten wordt uitgekeerd,
maar als reservering apart wordt gehouden. Eventuele fluctuaties in de hoogte
van de algemene uitkering (door bijvoorbeeld onderuitputting op de rijksbegroting)
worden na afloop van het begrotingsjaar verrekend met de behoedzaamheidsreserve.
Een positief resultaat wordt alsnog aan de gemeenten overgemaakt, een negatief
resultaat leidt tot een extra korting op de algemene uitkering.  ClusterSamenhangend geheel van beleidsterreinen uit oogpunt van kostenoriëntatie
en verdeling. Aggregatieniveau voor het verdelen van middelen voor één
of meer maatregelen over een uitkeringsjaar.  Gecorrigeerde netto-rijksuitgavenGrondslag voor het normeren van het accres van het gemeentefonds. De
netto-rijksuitgaven zijn de bruto-rijksuitgaven minus de niet-belastingontvangsten
van het Rijk. Correcties hierop vormen met name de uitgaven voor de rente
op de staatsschuld, de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking, de afdrachten
aan Europese Unie, het gemeentefonds en het provinciefonds.  Integratie-uitkering
uit het gemeentefonds Uitkering die wordt toegepast als overheveling
ineens van een specifieke uitkering naar de algemene uitkering bezwaarlijk
is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet
dan in een geleidelijke overgang van specifieke uitkering naar algemene uitkering.  Junicirculaire, septembercirculaireRondzendbrieven van
de gemeentefondsbeheerders aan de gemeenten met mededelingen over de verdeling
van de gemeentefondsuitkeringen voor een aantal uitkeringsjaren.Loon-
en prijscompensatie taakmutaties Structurele compensatie ten behoeve
van het gemeentefonds op basis van vrijvallende rijksuitgaven, bovenop de
overdracht van middelen voor zogenoemde taakmutaties.  NormeringsmethodiekMethodiek om het accres van het gemeentefonds te bepalen op basis van
een norm. De norm is de jaarlijkse procentuele ontwikkeling van de gecorrigeerde
netto-rijksuitgaven. De methodiek is sinds 1995 van toepassing.  Raad
voor de financiële verhoudingen (Rfv) Adviesorgaan op het terrein
van de gemeentelijke financiën; per 1-1-1997 opvolger van de Raad voor
de gemeentefinanciën.  Suppletie-uitkering uit het gemeentefondsUitkering
die als bijzondere vorm van overgangsregeling wordt toegekend aan gemeenten.  VerdeelmaatstafMaatstaf ter verdeling van de algemene uitkering die verband houdt met
de gemeentelijke behoefte aan algemene middelen. De Fvw bevat 34 verdeelmaatstaven.XNoot1Brief Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 23-4-1997, TK l996/97,
24 515, nr. 30.XNoot2Ministerie van Binnenlandse Zaken, Junicirculaire Gemeentefonds 1997,
23-6-1997, § 5.4, p. 27 en Junicirculaire Provinciefonds 1997, 23-6-1997,
§ 7.4, p. 25.XNoot3Tweede Kamer, Algemeen Overleg met de vaste commissies van Binnenlandse
Zaken en van Financiën, 28-5-1997, TK 1996/97, 25 000 C, nr. 10.XNoot1Brief Staatssecretarissen van Financiën en van Binnenlandse Zaken,
17-9-1996, TK 1996/97, 2501 1, nr. 1. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25600-C-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl