Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-02, nr. 820

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

21501-02 nr. 820

21-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1225345, 32, 33 en 3467 en 910 en 478, 13, 14, 15 en 3111, 12, 17 en 451618, 20, 21192223, 48, 49 en 502426272829, 38, 43, 44 en 46303536, 39 en 40374142
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-02Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-02Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingennr. 820LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 21 mei 2008De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Defensie1 hebben een aantal vragen voorgelegd
aan de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie over de brief van
11 maart 2008 inzake verloop en uitkomst van de bijeenkomst in Wellington
van 18–22 februari 2008 over clustermunitie (Kamerstuk 21 501-02,
nr. 802).De ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie hebben deze vragen
beantwoord bij brief van 9 mei 2008. Vragen en antwoorden zijn hierna
afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken,OrmelDe voorzitter van de commissie voor Defensie,Van BaalenDe adjunct-griffier van de commissie,Van Toor1Hoe vaak en op welke locaties is door het Nederlandse
leger clustermunitie gebruikt in Afghanistan? Is de werking van vanuit de
lucht afgeschoten clustermunitie vergelijkbaar met die van bepaalde typen
artilleriegranaten? Hoe vaak en waar is er door de bondgenoten in Uruzgan
gebruik gemaakt van alle typen clustermunitie? Kunt u een overzicht geven
van dit gebruik gedurende het verblijf van Nederland in Uruzgan, zo mogelijk
met vermelding van aantallen slachtoffers?De Nederlandse krijgsmacht gebruikt geen clustermunitie in Afghanistan.
Over inzet van clustermunitie door bondgenoten in Afghanistan, of meer specifiek
in Uruzgan, kunnen geen uitspraken worden gedaan.Overigens is clustermunitie een verzamelterm voor munitie die submunities
verspreidt. Er bestaat, naast clustermunitie voor vliegende platforms, ook
clustermunitie voor de artillerie. Ieder munitietype heeft een eigen, unieke
werking.2Kunt u aangeven waarom de Nederlandse regering er zo’n
grote waarde aan hecht dat het Oslo-proces niet eindigt in een totaal verbod
op clustermunitie? Bent u bereid om een rol voor in het peloton op u te nemen?Het uitgangspunt van het Oslo-proces is de zogenaamde Oslo-verklaring
van februari 2007.De Oslo-verklaring bevat onder meer de volgende zinsnede: «... States
commit themselves to ... conclude by 2008 a legally binding international
instrument that will: (i) prohibit the use, production, transfer and stockpiling
of cluster munitions that cause unacceptable harm to civilians, ...».
Deze zinsnede heeft betrekking op (afspraken over) de productie en het bezit
van bepaalde typen clustermunitie en niet op een totaal verbod. Er is immers
sprake van typen clustermunitie «that cause unacceptable harm to civilians»,
dat wil zeggen minder betrouwbare en verouderde typen. De slotverklaring van
Oslo bevat geen definitie van «onacceptabel humanitair leed».
Wat daaronder moet worden verstaan zal in Dublin vertaald moeten worden in
de artikelen over de definitie van clustermunitie en de uitzonderingen die
op het verbod wordt afgesproken. Zie hiervoor ook het antwoord op de vragen
5, 32, 33, 34.In de mondeling afgelegde interpretatieve verklaring van Nederland over
het slotdocument van «Oslo» is opgenomen dat ons land het jaar
2008 als een ambitie beschouwt en de zinsnede «prohibit the use, production,
transfer and stockpiling of cluster munitions that cause unacceptable harm
to civilians» interpreteert als betrekking hebbende op bepaalde typen
clustermunitie. Die interpretatie is overigens gelijkluidend aan die van de
Noorse voorzitter, die in zijn introductie van de slotverklaring sprak over «banning
a certain part of the Universe of Cluster Munitions». In bilaterale
gesprekken tussen Nederland en Noorwegen op 22 april jongsleden is deze
interpretatie herbevestigd.Humanitaire overwegingen zijn voor Nederland richtinggevend om te komen
tot een verdrag over clustermunitie. Dat betekent dat het huidige arsenaal
van de krijgsmacht niet bepalend is voor het Nederlandse standpunt. De regering
zal een afweging maken tussen humanitaire overwegingen aan de ene kant en
het belang van de operationele slagkracht van de krijgsmacht aan de andere
kant. Daarmee kiest de Nederlandse regering er voor vast te houden aan de
Oslo-verklaring.De Nederlandse regering heeft behalve de Oslo-verklaring, ook de Wellington-verklaring
onderschreven. Nederland maakt geen deel uit van de kerngroep
die het proces geïnitieerd heeft en tot dusverre heeft gestuurd. Tot
deze kerngroep behoren Ierland, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Peru, Mexico, Oostenrijk
en de Heilige Stoel. Wel heeft Nederland actief deelgenomen aan alle voorbereidende
conferenties in Lima, Wenen en Wellington. De Nederlandse regering neemt deel
aan de Dublin conferentie met de intentie om zich te kunnen aansluiten bij
een toekomstig verdrag over clustermunitie.25Deelt u de mening dat er een grote parallel is tussen
het Oslo-proces en het Ottawa-proces? Deelt u de mening dat het Ottawa verdrag
vooral tot stand is gekomen, omdat de groep landen «die de kart trokken»
groeide en de groep «belanghebbende landen» slechts beperkt de
kans kreeg om het proces te vertragen en de verdragsteksten aan te passen
op basis van nationale belangen? Bent u bereid om u aan te sluiten bij deze
kopgroep?Het Ottawa-proces en het Oslo-proces vertonen gelijkenissen en verschillen.
In het Ottowa-proces was het onderwerp van discussie een verbod op anti-personeelsmijnen.
In het Oslo-proces gaat het om een ander type wapen dat vooral offensief wordt
ingezet.Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 sluit Nederland zich in het
Oslo-proces aan bij de landen die een verbod nastreven op clustermunitie die
onaanvaardbaar humanitair leed veroorzaakt. Hiermee streeft de Nederlandse
regering geen totaalverbod op clustermunitie na. Nederland heeft zowel de
Oslo-verklaring als ook de Wellington-verklaring onderschreven, net als het
merendeel van de zogenaamde «gelijkgezinde landen». Wanneer deze
landen, waarvan een groot gedeelte clustermunitie produceert en of bezit,
zich aan kunnen sluiten bij het compromis dat in Dublin tot stand zal moeten
komen, zal dit de effectiviteit van het nieuwe verdrag in belangrijke mate
versterken.3Is Nederland bereid eisen te stellen aan landen die
het Verdrag van Oslo niet tekenen als het gaat om militaire samenwerking?
Is Nederland bereid eisen te stellen aan landen die niet tekenen, maar waar
Nederland wel mee samenwerkt tijdens een missie in hetzelfde operatiegebied
op het vlak van het snel en adequaat opruimen van niet ontplofte clustermunitie
en op het vlak van het vergoeden van schade berokkend aan burgers? Zo nee,
waarom niet?Verdragen hebben geen derdenwerking. Het is dan ook niet aan Nederland
om te eisen dat een land zich alsnog conformeert aan een norm waaraan het
land in kwestie heeft besloten zich niet te willen binden. Dergelijke eisen
zouden de mogelijkheden tot samenwerking onder druk zetten, afhankelijk van
het aantal landen dat een nieuw verdrag over clustermunitie niet zullen tekenen
en welke rol zij spelen in een gegeven militaire operatie. Een algemene uitspraak
over aanvullende eisen is daarom niet aan de orde. Tegelijkertijd is het niet
ongebruikelijk dat bijvoorbeeld in VN-resoluties wordt opgeroepen om bij een
bepaald verdrag partij te worden.Nederland had een voortrekkersrol bij de onderhandelingen die in 2003
leidden tot «Protocol V over explosieve oorlogsresten» bij de
Convention on Certain Conventional Weapons (CCW). Dit protocol over explosieve
oorlogsresten regelt onder meer de verantwoordelijkheden van staten bij het
markeren en opruimen van onontplofte oorlogsresten. De staten die het Protocol
V hebben getekend (tot dusverre 42) kunnen formeel aangesproken worden op
de verplichtingen die uit Protocol V voortvloeien. De effectiviteit van Protocol
V kan nog niet worden beoordeeld, omdat het pas in november 2006
in werking is getreden. Het protocol geldt bovendien alleen voor de staten
die het geratificeerd hebben en, vanaf het moment van inwerkingtreding, voor
elke toetredende staat. Nederland heeft zowel in het Oslo-proces als ook in
het kader van de CCW staten opgeroepen Protocol V te ratificeren. Protocol
V omvat tevens bepalingen ten aanzien van slachtofferhulp. In de concept verdragstekst
zoals in Wellington besproken is een artikel 5 over «victim assistance»
opgenomen, dat in Dublin nader besproken dient te worden.Het antwoord op de vraag over militaire samenwerking is te vinden onder
23, 48, 49 en 50.4Kunt u de tekstsuggesties die de Nederlandse delegatie
heeft gedaan integraal aan de Kamer zenden? Zo nee, waarom niet?Ja. Alle tekstsuggesties die door de partijen in Wellington zijn
gedaan, inclusief de Nederlandse tekstsuggestie en de tekstenvoorstellen die
door Nederland gesteund zijn, zijn vervat in het zogenaamde «compendium».
Dit document is openbaar en bevindt zich op het internet onder http://www.mfat.govt.nz/clustermunitionswellington
en onder www.clustermunitionsdublin.ie.5, 32, 33 en 34Wat betekent het dat de status van het compendium niet
gelijkwaardig wordt bevonden aan de conceptverdragstekst? Welke consequenties
heeft dit voor de Nederlandse inbreng?Nederland heeft samen met andere gelijkgezinde landen
gedurende de Wellington Conferentie benadrukt dat de voorstellen zoals vervat
in het compendium als volwaardige alternatieven dienen te worden besproken.
Wordt de gelijkwaardigheid van het compendium ook zo gezien door de andere
landen die de conceptverdragstekst willen onderschrijven? Hoe beoordeelt de
regering het feit dat de status van het compendium door het voorzitterschap
als «niet gelijkwaardig» aan de conceptverdragstekst gezien wordt?Landen dienen de Wellington Verklaring te onderschrijven.
Wat onderschrijven ze dan? Onderschrijven ze het compendium of onderschrijven
ze de conceptverdragstekst?De huidige conceptverdragstekst bevat op dit moment
slechts een aantal minimale uitzonderingen. Leidt de huidige conceptverdragstekst
niet gewoon de facto tot een totaalverbod?De Nederlandse regering heeft in de slotbijeenkomst van de conferentie
in Wellington gemeld het compendium gelijkwaardig aan de conceptverdragstekst
te beschouwen. Dat betekent dat in Dublin de voorstellen in het compendium
als volwaardig alternatief voor de verdragstekst dienen te worden behandeld.
Gedurende bilaterale gesprekken met het Ierse ministerie van Buitenlandse
Zaken in Dublin op 23 april is herbevestigd dat het compendium als volwaardige
amendementen zullen worden behandeld. De Nederlandse regering heeft vertrouwen
in de voorzitter van de conferentie, ambassadeur O’Ceallaigh en gaat
er van uit dat zowel de tekstvoorstellen zoals in het compendium opgenomen
en andere tekstvoorstellen als volwaardig zullen worden behandeld.Met het onderschrijven van de Wellington-verklaring bevestigen landen
dat zij bereid zijn tot het aangaan van een juridisch bindend verdrag dat
clustermunitie verbiedt die onaanvaardbaar humanitair leed veroorzaakt, conform
de Oslo-verklaring. Het conceptverdrag en het compendium worden als basis
voor de onderhandelingen erkend, waarbij ook andere, nog in te dienen voorstellen
in beschouwing zullen worden genomen.In de huidige conceptverdragstekst is onder artikel 2, lid c, ruimte opengelaten
voor de opname van nader te bepalen uitzonderingen. De opzet van de huidige
conceptverdragstekst gaat daarbij niet uit van een totaalverbod, maar van
een verbod met uitzonderingen. In de brief over de inzet van Nederland gedurende
de Dublin conferentie, zoals gestuurd naar uw Kamer op 17 april, staan
de uitzonderingen geformuleerd zoals Nederland die in een nieuw verdrag wenst
te zien: clustermunitie met zelfneutraliseringsmechanismen, «sensor
fused» wapens en clustermunitie met minder dan 10 submunities.6Wat is de eensgezindheid van de landen die u opsomt
in de voetnoot van uw brief? Is deze eengezindheid op elk onderdeel van de
discussie over het verdrag te vinden? Welke gemeenschappelijke eisen hebben
deze landen als het gaat over de tekst van het verdrag? Gaan deze landen als
een blok optreden in Dublin? Welke verschillen zijn er qua inzet en eisen
tussen deze landen?De zogenaamde groep van gelijkgezinde landen was gedurende de conferenties
in Lima, Wenen en Wellington niet altijd identiek van samenstelling. Deze
groep bestaat grotendeels uit de landen die clustermunitie bezitten en actief
deelnemen aan internationale operaties. Het merendeel van de EU landen, waaronder
Nederland, en Canada, Australië en Japan maken hier wel telkens deel
van uit. Nederland acht het daarom van groot belang dat er gedurende de onderhandelingen
in Dublin een compromis wordt gevonden dat de gelijkgezinde landen in staat
stelt om zich aan te sluiten bij een toekomstig verdrag.Tijdens de conferentie in Wellington heeft deze groep landen gezamenlijk
benadrukt dat gestreefd wordt naar een verdrag over clustermunitie in lijn
met de Oslo-verklaring. Hierbij wordt uitgegaan van een verdrag dat gebaseerd
is op een algemeen verbod met uitzonderingen, waarbij in de uitzonderingsbepalingen,
op basis van technische criteria wordt omschreven welke clustermunitie aanvaardbaar
blijft. Met deze nader te bepalen uitzonderingsbepalingen kan, zo is de visie
van de gelijkgezinde landen, een nadere invulling gegeven worden aan het onderscheid
tussen aanvaardbare en niet aanvaardbare clustermunitie.Verder acht deze groep landen het van groot belang dat de militaire samenwerking
tussen Partijen bij een nieuw verdrag over clustermunitie enerzijds en niet
verdragsstaten anderzijds tijdens gezamenlijke operaties mogelijk blijft (het
zogenaamde interoperabiliteitsvraagstuk).De landen binnen de groep van gelijkgezinden verschillen in geringe mate
van mening over de criteria op basis waarvan bepaalde soorten clustermunitie
niet verboden hoeven te worden en de wijze waarop het interoperabiliteitsvraagstuk
het beste kan worden opgelost.7 en 9Deelt u de mening dat de vijf eventuele uitzonderingen
cumulatief zouden moeten zijn? Zo nee, waarom niet? Welke landen delen uw
standpunt in deze?Wat is de exacte Australische tekstsuggestie die u
gesteund heeft? Welke criteria moeten zelfstandig en welke in combinatie in
aanmerking worden genomen bij de vraag welke clustermunitie onacceptabel leed
veroorzaakt? Welke criteria die zelfstandig of in combinatie volgens de gelijkgezinde
landen in aanmerking moeten worden genomen bij de vraag welke clustermunitie
al dan niet onacceptabel humanitair leed veroorzaakt, zijn in de door Australië
opgestelde lijst in het compendium opgenomen?In het compendium (http://www.mfat.govt.nz/clustermunitionswellington)
is een aantal suggesties opgenomen voor technische criteria op basis waarvan
de uitzonderingsbepaling in het verdrag zou kunnen worden geformuleerd.De negen criteria die in het compendium worden genoemd zijn door Australie
ingediend op basis van verschillende suggesties zoals door diverse landen
gedurende de Wellington conferentie gedaan. De eerste drie criteria vormen
het uitgangspunt van de inzet van Nederland gedurende de conferentie in Dublin,
namelijk: «sensor fusing», «fail-safe systems» (zelfneutraliseringsmechanismen)
en «restrictions on the numbers of sub-munitions per clustermunition».
De Nederlandse regering is van mening dat moderne clustermunitie die beschikt
over moderne ontstekingen en een zelfneutraliserings- of zelfdestructiemechanisme,
en clustermunitie met een laag aantal submunities niet dient te worden verboden.
Deze opvatting wordt op hoofdlijnen gedeeld door de groep van gelijkgezinde
landen.De tekstsuggestie van Australië is te vinden in het compendium op
pagina 8 en 9 en is niet alleen door Nederland, maar ook door Canada, Denemarken,
Finland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan en het VK gesteund.10 en 47Is het waar dat de inspanningen in CCW-verband in de
nabije toekomst niet zullen leiden tot een verbod op clustermunitie die onacceptabel
leed veroorzaakt? Waarom zet u in op het CCW-proces in plaats van te focussen
op het Oslo-proces? Welke voordelen ziet u in dit CCW-proces? Acht u het mogelijk
dat de CCW nog tijdens het Oslo-proces met een voorstel komt?Hoe kan er zo veel mogelijk toe worden bijgedragen
dat belangrijke landen die een grote hoeveelheid clustermunitie in hun arsenaal
hebben, zoals de Verenigde Staten, Rusland, China, India, Pakistan en Israel,
niet buiten een internationaal verdrag inzake clustermunitie zullen blijven?
Wat is de waarde van zo’n verdrag wanneer dergelijke landen zich daaraan
(wellicht) weinig gelegen zullen laten liggen?De Nederlandse regering acht deelname van grote landen die clustermunitie
bezitten en/of produceren aan een internationaal verdrag van grote betekenis.
Deelname van deze landen zou de effectiviteit van een internationaal verdrag
sterk ten goede komen. De kans dat landen in de onderhandelingen in het kader
van de Convention on Certain Conventional Weapons vóór het einde
van 2008 overeenstemming bereiken over een verbod op bepaalde typen clustermunitie
wordt zeer gering geacht. In het kader van de CCW vindt dit jaar een aantal
bijeenkomsten van militaire en technische experts plaats. De uitkomsten van
deze bijeenkomsten moeten de basis vormen voor een nieuw juridisch instrument,
Protocol VI, onder de CCW.Bij het CCW-proces zijn enkele grote landen betrokken die clustermunitie
produceren of bezitten en die niet deelnemen aan het Oslo-proces, waaronder
de VS, Rusland, China, Pakistan en Israël. Daarom zou sterke regelgeving
in CCW-kader grotere invloed kunnen hebben op het wereldwijde bezit, de productie
en het gebruik van clustermunitie dan een verbod in het kader van het Oslo-proces.
De regering acht het daarom van groot belang dat in CCW-kader eveneens voortgang
wordt geboekt.Een aantal andere landen dat clustermunitie produceert en/of bezit, waaronder
het VK, Duitsland en Frankrijk neemt zowel deel aan de CCW onderhandelingen
als aan de onderhandelingen in het Oslo-proces. Het is van het grootste belang
om deze landen in het Oslo-proces binnen boord te houden. Zonder deelname
van deze landen heeft een nieuwe overeenkomst een beperkte betekenis
voor het terugdringen van humanitair leed als gevolg van explosieve oorlogsresten.
De Nederlandse regering acht het niet ondenkbaar dat overeenstemming in Dublin
over een nieuw verdrag, wanneer ondersteund door zoveel mogelijk relevante
landen, een impuls kan geven aan de onderhandelingen in CCW kader.8, 13, 14, 15 en 31Wat bedoelt u met de zinsnede dat Nederland «het
uiteindelijke effect van clustermunitie richtinggevend» acht in de discussie
over het verdrag? Het uiteindelijke effect hangt toch niet af van de hoeveelheid
submunities per clusterbom, maar van de hoeveelheid ingezette clusterbommen?
Waarom wordt er dan gediscussieerd over een maximaal aantal submunities?Deelt u de mening dat bij het beoordelen of een bepaald
type clustermunitie nog acceptabel is, gekeken moet worden naar de aantallen
blindgangers die op de grond komen? Zo ja, waarom kiest u nu dan voor het
aantal stuks submunitie per clusterbom?Op basis van welke argumentatie komt u tot de conclusie
dat de M261 ingezet kan worden zonder onaanvaardbaar humanitair leed te veroorzaken?Bent u van plan om in de uiteindelijke verdragstekst
een passage of een uitzondering op te laten nemen die er toe leidt dat clustermunitie
met minder dan tien stuks submunitie niet onder het verdrag vallen? Wat zal
de houding van de Nederlandse regering zijn als deze arbitraire uitzondering
niet in de verdragstekst opgenomen wordt? Bent u bereid om dan alsnog het
verdrag te tekenen en u daar stipt aan te houden? Zo nee, waarom niet?Kunt u de keuze voor een maximum van 10 als aanvaardbaar
aantal submunities nader verklaren? Is het toevallig te noemen dat hiermee
de M261 precies nog binnen de kaders valt?Bij elke munitiesoort, ook clustermunitie, bestaat een kans op zogenaamde
blindgangers. Daardoor kunnen explosieve oorlogsresten achterblijven, ook
als er geen gebruik is gemaakt van clustermunitie. Daarbij geldt altijd dat
naarmate er meer (cluster- of unitaire) munitie wordt gebruikt, het aantal
explosieve oorlogsresten hoger is. De Nederlandse regering acht daarom het
gebruik van typen clustermunitie die naar hun aard zeer veel explosieve oorlogsresten
achterlaten onwenselijk.Clustermunitie met weinig submunities verschilt in zeer beperkte mate
van andere munitiesoorten. Dergelijke clustermunitie kan met de nodige terughoudendheid
worden ingezet, waardoor het totale aantal submunities en daarmee het aantal
te verwachten blindgangers wordt beperkt. Een verbod op dergelijke clustermunitie
levert volgens de regering geen relevante bijdrage aan de beperking van humanitair
leed en heeft derhalve geen meerwaarde.Hoewel ieder maximum arbitrair kan worden vastgesteld, lijkt op dit moment
bij voor Nederland belangrijke partners in het Oslo proces een maximum van
10 submunities aanvaardbaar te zijn. Bij de vaststelling van een toelaatbaar
aantal submunities, zal de regering zich in Dublin aansluiten bij deze partners.
Het huidige arsenaal clusterwapens van de Nederlandse krijgsmacht is niet
leidend voor de positie van de regering in het internationale debat.11, 12, 17 en 45Deelt u de mening dat bij de keuze een bepaald type
clusterbom in het arsenaal te houden feiten richting gevend zouden moeten
zijn? Zo ja, bent u bereid, desnoods samen met andere landen die het type
M261 bezitten, een test te laten doen om het faalratio vast te laten stellen
(Lot Acceptancy Test). Zo nee, waarom niet?Is het waar dat de VS rekening houdt met een faalratio
van 4,3% voor de M261? Vindt u, nog los van de vraag of dit cijfer
correct is, 4,3% acceptabel?Bent u bereid om de betrouwbaarheid van de M261 te
testen? Bent u bereid het gebruik van de M261 op te schorten totdat deze test
gedaan zijn? Zo nee, waarom niet?Beschikken de submunities van de M261 raketkop wel
over een zelfdestructie- of zelfneutraliseringsmechanisme?De M261 raketkop bevat 9 submunities. Zoals ook in het antwoord op de
vragen 8, 13, 14, 15 en 31 aangegeven, verschilt clustermunitie met weinig
submunities, vanuit het oogpunt van explosieve oorlogsresten, in geringe mate
van unitaire munitie. Een laag aantal submunities wordt door Nederland als
een onafhankelijk criterium gebruikt in de standpuntbepaling voor Dublin.Bij Amerikaanse tests van de M261 is een faalratio van 4,3% gemeten.
De regering acht het niet noodzakelijk een extra test uit te voeren voor de
M261. Gezien het lage aantal submunities in de raketkop acht de regering het
niet noodzakelijk de M261 te verbieden.De submunities van de M261 raketkop beschikken niet over een zelfdestructie-
of zelfneutraliseringsmechanisme.16Bent u bereid de Kamer inzicht te geven in het onderzoek
van TNO, NLR en het ministerie van Defensie? Welke onderzoeksresultaten hebben
zij geboekt?Het door TNO opgestelde rapport is gerubriceerd en zal daarom ter vertrouwelijke
inzage aan de Kamer worden voorgelegd. Op basis van het rapport heeft de regering
besloten te streven naar afschaffing van de CBU-87 en te kiezen voor technische
criteria als basis voor een verbod op clustermunitie.18, 20, 21Deelt u de mening dat juist de te verwachten precisie
in het uitwerkingsgebied, de zogenaamde footprint, essentieel is in de beoordeling
of een inzet van clusterbommen onacceptabel humanitair leed zal veroorzaken?
Hoe komt u tot de conclusie dat het een beperkte meerwaarde heeft wanneer
de te verwachten footprint wordt meegenomen als criterium bij de keuze voor
het al dan niet afschaffen van bepaalde types clustermunitie? Is dit niet
juist de essentie van het hele Oslo-proces?U stelt dat de footprint van de clustermunitie in de
Nederlandse krijgsmacht voldoende zeker te bepalen is om verantwoorde inzet
onder bepaalde omstandigheden mogelijk te maken. Eerder stelde u dat juist
de mate waarin de footprint kan worden voorspeld een beperkte meerwaarde heeft.
Hoe staan deze tegenstrijdige twee uitspraken in verhouding tot elkaar?«Door het lage aantal submunities is de te verwachten
footprint beperkt en zal het aantal achtergebleven explosieve oorlogsresten
niet substantieel hoger zijn dan bij de inzet van unitaire munitie»,
stelt u. Wat is exact die te verwachten footprint? En ligt het aantal achtergebleven
explosieven niet eerder aan de hoeveelheid ingezette clusterbommen dan aan
het aantal stuks submunitie per clusterbom?Bij de inzet van wapens gelden de bepalingen van internationaal humanitair
recht. Het gaat hierbij onder andere om het beginsel van proportionaliteit
en onderscheidend vermogen en de plicht de burgerbevolking zoveel mogelijk
te ontzien. Om dit te waarborgen, wordt geprobeerd nevenschade
zo veel mogelijk voorkomen. De regering acht het goed mogelijk clusterwapens
in te zetten zonder onacceptabel humanitair leed te veroorzaken.De te verwachten footprint is van veel factoren afhankelijk en criteria
voor de footprint zijn daarom onvoldoende éénduidig in een verdrag
vast te leggen. De regering acht het zinvoller om in te zetten op specifieke
en objectief vast te stellen technische criteria die het risico op onontplofte
oorlogsresten tot een minimum beperkt.Zoals ook aangegeven in het antwoord op de vragen 8, 13, 14, 15 en 31,
bestaat bij elke munitiesoort, ook clustermunitie, een kans op zogenaamde
blindgangers. Daardoor kunnen explosieve oorlogsresten achterblijven, ook
als er geen gebruik is gemaakt van clustermunitie. Daarbij geldt altijd dat
naarmate er meer (cluster- of unitaire) munitie wordt gebruikt, het aantal
explosieve oorlogsresten hoger is. De Nederlandse regering acht daarom het
gebruik van typen clustermunitie die naar hun aard zeer veel explosieve oorlogsresten
achterlaten onwenselijk.De footprint is niet alleen afhankelijk van het clusterwapen zelf, maar
ook van bijvoorbeeld weersomstandigheden en de nauwkeurigheid van de systemen
van het wapenplatform. Het is van belang dat bij inzet van wapens, ook van
clustermunitie, nevenschade zo veel mogelijk wordt beperkt.De Nederlandse
krijgsmacht hanteert zorgvuldigheid en proportionaliteit als uitgangspunt
van ieder handelen. Door de technologische ontwikkeling van de systemen is
de footprint van clustermunitie met voldoende zekerheid te bepalen om onacceptabel
humanitair leed te voorkomen.19Kunt u aangeven hoe het benutten van clustermunitie
bij een aanval op bewegende doelen wanneer het zicht slecht is, het militaire
nut dus, zich verhoudt met internationaal (humanitair) recht?Het internationaal humanitair recht is het resultaat van de afweging tussen
militaire noodzaak en humanitaire overwegingen. Dit geldt zowel ten aanzien
van het gebruik van clusterwapens, als ten aanzien van het gebruik van anderssoortige
wapens. Zo geeft het Eerste Aanvullende Protocol uit 1977 bij de Geneefse
Verdragen uit 1949 een aantal criteria waaraan dient te worden voldaan, bijvoorbeeld
ten aanzien van de te nemen voorzorgsmaatregelen. Indien dergelijke voorzorgsmaatregelen
niet kunnen worden genomen, om wat voor reden dan ook, dient te worden afgezien
van een aanval. Daarbij moet wel worden aangetekend dat onder meer wordt gesproken
over de verplichting «al het mogelijke» te doen, waarbij aan degene
die een aanval plant of erover beslist, een zekere beoordelingsruimte is gelaten.Nederland past de regels die van toepassing zijn op het gebruik van (cluster)munitie
conform het internationale humanitaire recht strikt toe en opereert met grote
zorgvuldigheid. Voor bepaalde doelen, zoals ontplooide eenheden en luchtafweerinstallaties,
is er voor clustermunitie momenteel geen effectief alternatief beschikbaar.
Daarnaast kan clustermunitie in specifieke omstandigheden worden ingezet,
bijvoorbeeld bij een aanval op bewegende doelen, wanneer het zicht slecht
is. Volgens geldend internationaal humanitair recht dient eventuele verwachtbare
nevenschade bij een dergelijke aanval zo veel mogelijk worden voorkomen en
proportioneel te zijn in relatie tot het directe te behalen militaire voordeel.
Als bij voorbaat voorzien is dat de nevenschade niet kan worden bepaald of
niet in verhouding staat tot het direct te behalen militaire nut, moet het
aanvalsdoel op een andere wijze worden bestreden.22Welke aanvullende inzetbeperkingen gaat u instellen
voor de M261? Gaat u beperkingen opleggen aan het aantal in te zetten clusterbommen
per operatie?Vooralsnog geldt zowel voor de CBU-87 als ook voor de M261 het uitgangspunt
dat tot nader order geen clustermunitie door de Koninklijke Luchtmacht wordt
gebruikt. Mochten zich situaties aandienen waarin toch een keuze voor inzet
van clustermunitie moet worden gemaakt, dan zal de regering daarover de Kamer
tijdig inlichten. Wanneer in Dublin overeenstemming wordt bereikt over een
nieuw verdrag, zal de regering de Kamer informeren over de gevolgen die zij
daaraan verbind voor de M261. De regering streeft, onafhankelijk van de uitkomst
van de besprekingen in Dublin, naar uiteindelijke afschaffing van de CBU-87.Nederland past de regels die van toepassing zijn op het gebruik van (cluster)munitie
conform het internationale humanitaire recht strikt toe. Vooralsnog acht de
regering aanvullende inzetbeperkingen niet noodzakelijk. Inzetbeperkingen
blijken reeds uit het humanitair oorlogsrecht, zie hiervoor ook het antwoord
op vraag 19. Indien hetzij in het verdrag dat onder het Oslo-proces tot stand
komt, hetzij in het Protocol dat onder het CCW tot stand komt nadere regels
worden gesteld ten aanzien van de inzet en Nederland dit verdrag en/of Protocol
heeft geratificeerd, en mits Nederland een dergelijk verdrag ratificeert,
is Nederland uiteraard ook aan die aanvullende inzetbeperkingen gebonden.23, 48, 49 en 50Welke bepaling wil u laten opnemen in het verdrag om
mogelijke interoperabiliteitsproblemen te voorkomen?Welke NAVO-landen zullen naar verwachting niet deelnemen
aan een komend verdrag over clustermunitie? Kan nader worden ingegaan op de
dan te verwachten interoperabiliteitsproblemen?Wat dient volgens de regering de strekking te zijn
van de in het verdrag op te nemen bepaling inzake interoperabiliteitsproblemen?Is de regering voornemens zich ook bij het verdrag
aan te sluiten wanneer er in Dublin geen overeenstemming wordt bereikt over
een bepaling inzake interoperabiliteitsproblemen?Nederland acht het van groot belang dat ook de militaire samenwerking
in operaties tussen Partijen bij een toekomstig verdrag over clustermunitie
en niet-verdragsstaten mogelijk blijft (het zogenaamde interoperabiliteitsvraagstuk).Voorkomen moet worden dat een verbodsbepaling op clustermunitie dusdanig
ruim is geformuleerd wat betreft de verboden gedragingen, of zulke algemene
termen bevat voor de verboden gedragingen, dat daardoor alle vormen van samenwerking
onmogelijk zouden worden omdat Nederland zich dan schuldig zou maken aan schending
van het nieuwe verdrag.In het compendium is een aantal tekstvoorstellen gedaan die mogelijk een
oplossing bieden voor dit probleem.Van de NAVO-landen nemen onder andere de Verenigde Staten niet deel aan
de onderhandelingen in het kader van het Oslo-proces. Het is niet de verwachting
dat zij binnen afzienbare tijd een nieuw verdrag over clustermunitie zullen
steunen.24Wat is de input die de Nederlandse delegatie zal geven
in Dublin als het gaat om slachtofferhulp?Slachtofferhulp en internationale samenwerking en assistentie zal een
van de centrale pijlers worden onder het nieuwe verdrag. Nederland hecht hier
grote waarde aan en steunt de algemene strekking van deze artikelen. Hierbij
moet worden aangetekend dat, net zoals in het Beleidskader Humanitair Ontmijnen,
Nederland van mening is dat ook in het geval van andere niet ontplofte oorlogsresten
zoals clustermunitie, het ruimen prioriteit heeft. Nederland hanteert hierbij
het principe «voorkomen is beter dan genezen».Slachtofferhulp moet bovendien passen binnen het gezondheidszorgbeleid
van een ontvangend land en regeringen moeten hun eigen prioriteiten bepalen:
hulp moet vraaggestuurd zijn, niet aanbodgestuurd. De huidige opzet van artikel
zes, dat uitgaat van Nationale Actieplannen is bovendien in lijn met de Nederlandse
visie op het verlenen van steun op dergelijke terreinen. Deze opzet garandeert
de integratie van steun gerelateerd aan het ruimen van clustemunitie en de
zorg voor slachtoffers in bestaande initiatieven.Verder dient er in het verdrag voor gewaakt te worden, in lijn met het
standpunt van onder andere het Internationale Rode Kruis, dat er geen aparte
categorie slachtoffers met een nieuw verdrag wordt gecreëerd die een
preferentiële behandeling zouden krijgen en dient het slachtofferbegrip
duidelijk afgebakend te worden. Slachtoffers dienen op gelijke wijze worden
behandeld: een onderscheid tussen slachtoffers van clustermunitie of van andere
wapens, zoals mijnen, is niet te rechtvaardigen.De Nederlandse regering levert reeds jarenlang financiële bijdragen
op het gebied van de humanitaire mijnenruiming. Hieraan is de afgelopen jaren
telkens ongeveer 12 tot 15 miljoen euro besteed. Bij het ruimen worden niet
alleen mijnen verwijderd, maar ook andere oorlogsmunitie, zoals onontplofte
clustermunitie of -submunitie. Deze financiële bijdragen zullen in de
komende jaren op een vergelijkbaar peil blijven. Zij hebben ook resultaat;
jaarlijks worden aanzienlijke oppervlakten vrij gemaakt waarna zij weer toegankelijk
zijn en geschikt voor bewoning, landbouw en veeteelt.26Waarom zijn in uw brief de NGO’s van deelnemers
aan het proces veranderd in waarnemers?Dit is een rechtstreeks gevolg van de concept-procedureregels zoals opgesteld
in Wellington, die de NGO’s als waarnemers kwalificeert. Dat is ook
gebruikelijk in internationale onderhandelingen. Tot op heden was het Oslo-proces
nog slechts een consultatieproces, waarbij landen en NGO’s op gelijkwaardige
wijze opereerden. Bij diplomatieke onderhandelingen, ten aanzien van een internationaal
juridisch instrument waarbij slechts Staten partij kunnen worden, is het gebruikelijk
dat de onderhandelingen ook slechts worden gevoerd door die potentiële
Partijen. Om die reden is de status van NGO’s verworden tot een waarnemerstatus,
hetgeen overigens niet betekent dat NGO’s daarbij geen inbreng meer
kunnen hebben. Uit bilaterale gesprekken met Ierland in Dublin bleek dat het
uitgangspunt is dat NGO’s gedurende alle bijeenkomsten van de conferentie
aanwezig moeten kunnen zijn, uitzonderingen daargelaten.27Wat verstaat u onder «hoge betrouwbaarheid»
als een van de criteria die in de Nederlandse optiek als zelfstandig criterium
voor aanvaardbare clustermunitie zou moeten gelden? Duidt hoge
betrouwbaarheid op een faalratio? Deelt u de mening dat hoge betrouwbaarheid
iets anders is dan het vaststellen van een maximaal aanvaardbaar aantal stuks
submunitie per clusterbom?Een hoge betrouwbaarheid betekent dat de submunities een zeer lage kans
hebben om als explosieve oorlogsresten achter te blijven en een gevaar vormen
voor de burgerbevolking na het conflict. Deze hoge betrouwbaarheid is lastig éénduidig
vast stellen. De betrouwbaarheid kan namelijk per inzetsituatie verschillen.
De regering acht daarom de opname van objectief vast te stellen technische
criteria in een verdrag wenselijk. Voor wat betreft de betrouwbaarheid kiest
de regering daarom voor technische criteria in een nieuw verdrag in plaats
van een algemeen betrouwbaarheidscriterium.In de brief aan de Kamer van 17 april wordt het maximaal aantal submunities
als zelfstandig criterium geformuleerd. Dit criterium wordt niet gekoppeld
aan de andere criteria zoals submunitie met een zelfvernietigings- en zelfneutraliseringsmechanisme.28De twee types Nederlandse clustermunitie werden tot
nader order niet gebruikt. Nu schrijft u «dit besluit blijft voor de
CBU-87 gehandhaafd tot de krijgsmacht beschikt over een adequaat alternatief
(...)». Heft u daarmee de restricties aan het inzetten van de M261 op?
Is gebruik van de M261 ook nog tot nader order niet aan de orde en zal de
Kamer tijdig geïnformeerd worden indien inzet van de M261 aan de orde
is?De restricties op het gebruik van de M261 en de afspraak inzake het informeren
van de Kamer bij gebruik van de M261 blijven van kracht totdat het Oslo-proces
of het CCW-proces tot een conclusie is gekomen. Wanneer in Dublin overeenstemming
wordt bereikt over een nieuw verdrag, zal de regering de Kamer informeren
over de gevolgen die zij daaraan verbindt.29, 38, 43, 44 en 46Bent u bereid om zelf een termijn te noemen als het
gaat om het afschaffen van de CBU-87? Zo nee, waarom niet?Op welke termijn overweegt u serieus om vervangende
clusterwapens ten behoeve van de F16 te verwerven gelet op de operationele
noodzaak om clustermunitie te kunnen inzetten in specifieke situaties?Wanneer verwacht u over een alternatief voor de CBU-87
te beschikken dat wel binnen de te verwachten normen zal vallen? Welke kosten
zijn daarmee – naar verwachting – gemoeid?Wat wordt verstaan onder een adequaat alternatief?
Is de regering voornemens de CBU-87 door een adequaat alternatief te vervangen?Op welke termijn acht de regering het mogelijk de CBU-87
af te schaffen?Op dit moment is nog niet bekend op welke termijn en op welke wijze de
operationele consequenties van het afschaffen van de CBU-87 kunnen worden
ondervangen.De regering zal bezien op welke wijze de operationele consequenties van
het afschaffen van de CBU-87 kunnen worden opgevangen. Een inschatting van
de kosten kan op dit moment niet worden gegeven.30Kunt u de argumentatie geven waarom sensor fused wapens
niet onder het verbod zouden moeten vallen? Welke sensor fused clustermunitie
bestaat er nu en wat is daarvan het faalratio?«Sensor Fused» en soortgelijke wapens beschikken over moderne
ontstekingen, alsmede een zelfvernietigings- en zelfneutraliseringsmechanisme
en selecteren hun doelen met behulp van sensoren. Daardoor wordt het risico
op voor de burgerbevolking gevaarlijke explosieve oorlogsresten minimaal.
Fabrikanten van dergelijke wapens stellen dat de betrouwbaarheid hoger ligt
dan 99%.35Door de veelheid aan mogelijke inzetsituaties is het
lastig de betrouwbaarheid van een clusterwapen eenduidig vast te stellen.
Geldt dit ook voor reguliere wapens?Ja, dit geldt zowel voor clusterwapens als voor andere reguliere wapens.36, 39 en 40Het zou beter zijn om technische eigenschappen die
een hoge betrouwbaarheid waarborgen op te nemen in een verdrag. Als dat niet
lukt, is Nederland dan bereid af te zien van ondertekening van wat dan ook?Toetreding van alle NAVO-bondgenoten tot een nieuw
verdrag acht u echter voorlopig onwaarschijnlijk. En wat betreft de Nederlandse
ondertekening? Wat is de kans dat Nederland uiteindelijk tekent, gezien het
feit dat de conceptverdragstekst fundamenteel afwijkt van de Nederlandse inzet?
Is Nederland bereid om van ondertekening van het verdrag af te zien als de
Nederlandse voorwaarden (en die van de gelijkgezinden) geen goede plek krijgen
in het uiteindelijke verdrag, hetzij de mogelijkheid om voorbehouden te maken?De regering acht de kans op een succesvolle afsluiting
van Dublin met een betekenisvol en internationaal breed gedragen verdrag groot,
indien overeenstemming kan worden bereikt over relevante uitzonderingen op
de verbodsbepaling en de militaire interoperabiliteitskwestie. Maar hoe realistisch
is dat gezien de moeizame discussie over de conceptverdragstekst en het compendium?De regering loopt op dit moment niet vooruit op de uitkomsten van de onderhandelingen.Zoals verwoord in de brief aan de Kamer van 17 april jongstleden,
acht de regering de kans op een succesvolle afsluiting van Dublin met een
betekenisvol en internationaal breed gedragen verdrag groot, indien overeenstemming
kan worden bereikt over relevante uitzonderingen op de verbodsbepaling en
de militaire interoperabiliteitskwestie. In voorbereidende gesprekken is door
de Ierse en Noorse partners de bereidheid uitgesproken om op deze punten naar
oplossingen te zoeken die voor alle deelnemende partijen acceptabel zijn.
Bovendien wordt in de opzet van de conceptverdragstekst uitgegaan van een
verbod met uitzonderingen. Deze opzet komt overeen met de Nederlandse inzet.
Hierbij dient aangetekend te worden dat er nog geen overeenstemming is bereikt
over de precieze uitzonderingsbepalingen.Vanwege de toezegging van de Voorzitter mag worden verwacht dat er in
de praktijk geen groot onderscheid bestaat tussen de voorstellen in de concept-verdragstekst
en de voorstellen in het compendium. Er zijn in dat kader derhalve geen consequenties
voor de Nederlandse inbreng. Zie hiervoor ook het antwoord op de vragen 5,
32, 33, 34. Verder heeft de Voorzitter verzekerd dat hij tot het uiterste
zal streven naar besluitvorming bij consensus, hoewel de concept-procedureregels
de mogelijkheid bieden dat voorstellen met een 2/3 meerderheid aangenomen
of verworpen kunnen worden. Een stemming zou ernstige gevolgen kunnen hebben
voor de brede steun en bereidheid die momenteel bestaat om tot een effectief
en breed gedragen verdrag te komen.37Wat bedoelt u exact met de zin: «De regering
zet daarom in op aanvullende inzetbeperkingen op het gebruik van clustermunitie»?
Hoe ziet u dit dan in concreto?Het gebruik van clusterwapens wordt reeds gereguleerd door bestaande instrumenten
van humanitair oorlogsrecht. Te denken valt in het bijzonder aan het Eerste
Aanvullende Protocol uit 1977 bij de Geneefse Verdragen uit 1949. Echter,
die instrumenten zijn niet wapenspecifiek, terwijl er bij enige Staten behoefte
lijkt te bestaan aan inzetregels die specifiek op clusterwapens zijn toegespitst.
Dat is niet nieuw. Zo is Protocol III van het Conventionele Wapensverdrag
specifiek gericht op de beperking van het gebruik van brandwapens. Voor te
stellen valt, dat dit pad ook wordt gevolgd voor clusterwapens die onder het
nieuwe verdrag toegestaan blijven, en dat dit Protocol III daarbij als voorbeeld
dient. Hoewel de regering dit in de voorbereidende bijeenkomsten in Lima,
Wenen en Wellington heeft voorgesteld, lijkt er bij de partijen die deelnemen
aan het Oslo-proces over het algemeen weinig belangstelling te zijn voor specifieke
inzetregels. Wanneer een nieuw verdrag over clustermunitie leidt tot een verbod
met enkele uitzonderingen, dan is het bovendien afhankelijk van de inhoud
van dit nieuwe verdrag in hoeverre specifieke aanvullende regels nodig zijn
voor de inzet van de clustermunitie die onder de uitzonderingsbepalingen valt.
De Nederlandse regering zal afhankelijk van de uitkomst van Dublin en de besprekingen
in Genève in het kader van de CCW bepalen of een voorstel voor aanvullende
inzetbeperkingen op steun kan rekenen.41Wordt met «bepaalde typen munitie», die
een soortgelijk effect bereiken, bedoeld «bepaalde typen munitie anders
dan clustermunitie»?Dergelijke typen munitie kunnen in specifieke situaties bijvoorbeeld geleide
wapens zijn die op enige hoogte boven de grond tot ontploffing worden gebracht.
Ook kan inzet van andere unitaire wapens, mits er substantieel meer worden
ingezet en daarmee door meer vliegtuigen naar het doel wordt gevlogen, in
bepaalde situaties voldoende effectief zijn.42Hoe moet de Kamer de alternatieven beoordelen wanneer
ten aanzien van het bestrijden van bijvoorbeeld geparkeerde vliegtuigen wordt
gezegd dat die zonder clustermunitie met een soortgelijk effect kunnen worden
aangevallen «door een substantiële extra inspanning, zoals de inzet
van extra vliegtuigen in combinatie met een vergroting van de logistieke capaciteit
van de operatie en met inachtneming van hogere directe risico’s van
eigen eenheden en burgerbevolking». Moet hier niet worden geconcludeerd
dat het middel (het niet inzetten van clustermunitie) hier wellicht even erg
is als of zelfs erger is dan de kwaal (het wel inzetten van clustermunitie)?
Welke hogere directe risico’s worden daarbij door de burgerbevolking
gelopen?Afhankelijk van de situatie en de reden dat luchtoptreden nodig is, kunnen
zich extra risico’s voordoen voor eigen en bondgenootschappelijke eenheden
en de burgerbevolking. Nederlandse eenheden worden vaak ingezet ter bescherming
van de bevolking. Effectieve luchtsteun kan dan voor zowel de burgerbevolking
als de eigen eenheden van doorslaggevend belang zijn. Daarnaast kan het voorkomen
dat, indien inzet van clustermunitie niet mogelijk is, voor grote hoeveelheden
unitaire munitie met een groter explosief vermogen moet worden gekozen. Indien
zich in de buurt van de gevechten burgers bevinden kunnen deze door de grotere
explosieve kracht hogere directe risico’s lopen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Waalkens
(PvdA), Van Baalen (VVD), Çörüz (CDA), Ormel (CDA), voorzitter,
Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Blom
(PvdA), Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Irrgang (SP), Knops (CDA), Boekestijn (VVD), Voordewind (CU), Pechtold (D66),
ondervoorzitter, Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GL), van Raak
(SP), Gill’ard (PvdA) en Thieme (PvdD).Plv. leden: De Wit (SP), Van der Vlies (SGP), De Roon (PVV), Vermeij (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Omtzigt (CDA), Spies (CDA), Kortenhorst (CDA), Van Dijk
(SP), Ten Hoopen (CDA), Besselink (PvdA), Leerdam (PvdA), Arib (PvdA), Neppérus
(VVD), Lempens (SP), Schermers (CDA), Griffith (VVD), Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Van Beek (VVD), Vendrik
(GL), Gesthuizen (SP), Samsom (PvdA) en Ouwehand (PvdD).XNoot2Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Ferrier (CDA), Kortenhorst (CDA), Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA),
Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Irrgang (SP), Knops (CDA), Willemse-van der
Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (CU),
Pechtold (D66), Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GL) en Thieme
(PvdD).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Ormel (CDA), Jonker (CDA), De Wit (SP), De Vries (CDA), Roefs (PvdA),
Wolbert (PvdA), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Roemer (SP), Vacature
(CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD),
Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), van der Ham (D66), Omtzigt
(CDA), Teeven (VVD), Vendrik (GL) en Ouwehand (PvdD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-02-820.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl