Aanpassing Wet op de rechtsbijstand i.v.m. bestuurlijke centralisatie van de raden voor rechtsbijstand; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31835, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

30-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31835 nr. 8

22-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31835Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 835Aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand in verband met de bestuurlijke
centralisatie van de raden voor rechtsbijstandnr. 8NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 22 juni 20091. InleidingMet belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen en opmerkingen
in het verslag van de vaste commissie voor Justitie van 19 maart 2009
over dit wetsvoorstel1. Het verheugt mij dat ook
de leden van de CDA-fractie opmerken dat de bestuurlijke centralisatie van
de raden voordelen heeft, zoals de versterking van de eenduidigheid in beleidsvorming
en uitvoering enerzijds en de versterking van de efficiency in het bestuur,
het toezicht en de bedrijfsvoering anderzijds. Ook de leden van de SP-fractie
achten efficiënt werkende raden voor rechtsbijstand als onderdeel van
een goed functionerend stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand van essentieel
belang.De leden van de CDA-fractie constateren dat de centralisatie in de praktijk
de facto al beklonken is en vragen waarom het wetsvoorstel niet voorafgaand
aan de bestuurlijke operatie is ingediend en in hoeverre de centralisatie
inmiddels al vorm heeft gekregen.Reeds in 2002 adviseerde de Commissie Ouwerkerk2
onder andere tot samenvoeging van de vijf raden voor rechtsbijstand tot één
raad. Destijds is gekozen om eerst de implementatie van het Juridisch Loket
en VIValt – twee intensieve trajecten – ter hand te nemen en vervolgens
pas de reorganisatie van de raden zelf3. In de
praktijk is sinds het advies van deze commissie in 2002, voor wat betreft
de regie en beleidsbepaling, al een verschuiving te zien naar een centraal
niveau van het directeuren- en het voorzittersoverleg. De weg naar het werken
met één bestuur is via deze weg al geruime tijd ingezet. Na
de indiening van onderhavig wetsvoorstel bij uw kamer op 13 januari 20094, zijn de raden voor rechtsbijstand met ingang van 1 februari
2009 gaan proefdraaien met de bestuurlijke centralisatie. Voor de vijf raden
voor rechtsbijstand is één centraal bestuur benoemd, samengesteld
uit de vijf verschillende besturen. Dit centrale bestuur zal, als dit wetsvoorstel
kracht van wet krijgt, de raad van advies vormen. Daarnaast is met ingang
van 1 februari jl. een landelijke directie benoemd, bestaande uit twee
directeuren. Deze landelijke directie wordt na de inwerkingtreding van onderhavig
wetsvoorstel omgevormd tot het bestuur dat aan het hoofd staat van de raad.De raden voor rechtsbijstand hebben voor het centrale bestuur en de landelijke
directie een bestuursreglement opgesteld, waarin een regeling is
getroffen voor de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen bestuur
en directie.Voorts worden gedurende deze proefperiode op centraal niveau de volgende
taken uitgevoerd: beleidsontwikkeling, financiën, beheer, kwaliteitsbewaking,
onderzoek, ICT en communicatie. Deze taken worden na inwerkingtreding van
onderhavig wetsvoorstel bij het hoofdkantoor van de raad voor rechtsbijstand
belegd.De leden van de SP-fractie stellen dat efficiënt werkende raden voor
rechtsbijstand een effectieve toegang tot het recht moeten garanderen voor
mensen die dat zelf niet kunnen betalen en vragen vervolgens of de regering
de mening deelt dat hierbij de toegang tot het recht voorop staat en niet
de kosten. Hierover merk ik het volgende op. Het spreekt vanzelf dat de toegang
tot het recht overeenkomstig de eisen die daaraan door de Grondwet en het
Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens te zorgen voor enerzijds voldoende
toegang tot de rechter voor degenen die zelf niet in staat zijn om de kosten
daarvan te dragen en anderzijds het belang om de uitgaven die daarvoor gedaan
moeten worden binnen redelijke perken te houden1,
zodat het systeem betaalbaar blijft. De overheid heeft dan ook beide aspecten
in het oog te houden. Binnen genoemde grenzen moeten efficiënt werkende
raden een effectieve toegang tot het recht garanderen. Dit principe staat
ook na de bestuurlijke centralisatie voorop en zal op de toegang tot het recht
geen negatief effect hebben. Sterker nog, ik verwacht dat dit wetsvoorstel,
dat de efficiëntie van de raad zal vergroten, dit zal bevorderen.Overigens is de toegang tot het recht in deze zin niet beperkt tot de
toegang tot de rechter. Immers, niet in alle conflictsituaties is de rechter
de meest geëigende of meest doelmatige voorziening. Daar komt bij dat
de oplossing niet altijd gelegen is een juridische aanpak van het probleem.
De oplossing kan ook gevonden worden in andere methodieken zoals probleemverheldering
(via het Juridisch Loket en de Rechtwijzer) en het aanreiken van alternatieven
zoals mediation en schuldsanering.2. AanleidingDe leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan een nadere onderbouwing
van de aanleiding van dit wetsvoorstel en vragen of de aanleiding gelegen
is in de efficiency taakstelling van 10% die rijksbreed is opgelegd
of toch primair in de inhoudelijke aanbevelingen van de Commissie Ouwerkerk.
Los daarvan hebben genoemde leden behoefte aan een nadere toelichting op de
vraag hoe deze operatie zich verhoudt tot de taakstelling op de gefinancierde
rechtsbijstand van 50 miljoen.De aanleiding van dit wetsvoorstel is primair gelegen in de inhoudelijke
aanbevelingen uit 2002 van de Commissie Ouwerkerk. Zoals reeds in de inleiding
is aangegeven, is in 2002 gekozen om eerst de implementatie van het Juridisch
Loket en VIValt ter hand te nemen en vervolgens de bestuurlijke centralisatie.
De aanleiding van dit wetsvoorstel dateert van voor de uit het Coalitieakkoord
van 7 februari 2007 voortvloeiende efficiencytaakstelling van 10%,
die is opgelegd aan zelfstandige bestuursorganen. Dat de bestuurlijke centralisatie
van de raden voor rechtsbijstand wel bijdraagt aan het realiseren van deze
taakstelling, staat los van de oorspronkelijke doelstelling van het wetsvoorstel,
evenals de eveneens uit het Coalitieakkoord van 2007 afkomstige taakstelling
op de gefinancierde rechtsbijstand van 50 miljoen. Ten aanzien van de taakstelling
op de gefinancierde rechtsbijstand van 50 miljoen worden afzonderlijke maatregelen
getroffen, waarover ik uw Kamer al eerder heb bericht2.De leden van de CDA-fractie vragen voorts waarom voor Utrecht gekozen
is als vestigingsplaats van de nieuwe raad. Een aantal factoren heeft een
rol gespeeld in de keuze voor Utrecht. Het hoofdkantoor van de raad wordt
bemensd door medewerkers die afkomstig zijn vanuit de vijf raden. Vanwege
reisafstanden en de centrale ligging is Utrecht de beste optie. Utrecht is
ook vanuit het oogpunt van bezoekadres voor relaties, die overal in het land
gevestigd zijn, een goede keuze. Bovendien is de door de raden opgerichte
en gefinancierde eerstelijnsvoorziening (het Juridisch Loket) eveneens in
Utrecht gevestigd.De nieuwe raad kent vijf vestigingen ten behoeve van de uitvoering in
de hoofdsteden van de vijf ressorten van de gerechtshoven «en zo nodig
op andere plaatsen». De leden van de CDA-fractie willen weten wat de
zinsnede «en zo nodig op andere plaatsen» betekent en vragen voorts
aan welke plaatsen gedacht wordt en op grond van welke criteria een dergelijke
vestiging zou kunnen worden geopend?De zinsnede «zo nodig op andere plaatsen» betekent het openhouden
van de mogelijkheid om in de toekomst ook op andere plaatsen dan de in het
wetsvoorstel genoemde vestigingsplaatsen, uitvoeringskantoren dan wel nevenvestigingen
te openen. De grondslag daarvoor is te vinden in artikel 2, vijfde lid, van
het wetsvoorstel. De keuze voor andere plaatsen dan de hoofdsteden van de
vijf ressorten van de gerechtshoven kan wenselijk zijn vanwege bijvoorbeeld
lagere huisvestingskosten of betere bereikbaarheid. Indien zich in de toekomst
in het vestigingsbeleid knelpunten dan wel nieuwe kansen voordoen, blijven
op deze manier creatieve oplossingen mogelijk. Overigens bestaan er op dit
moment geen gedachten over concrete plaatsen.De leden van de CDA-fractie geven aan dat bij de invoering van de Wet
op de rechtsbijstand (Wrb) in 1994 gekozen werd voor vijf raden voor rechtsbijstand
omdat dat de mogelijkheid bood tot het leveren van maatwerk in de organisatie
van rechtsbijstand op regionaal niveau. Daarnaast bood de instelling van meerdere
raden de mogelijkheid om de prestaties onderling te vergelijken en ervaringen
uit te wisselen. De leden van de CDA-fractie willen graag vernemen waarom
aan deze motiveringen thans minder waarde wordt gehecht.Aan het besluit om één raad te vormen hebben verschillende
overwegingen ten grondslag gelegen. In de eerste plaats de wens van de ketenpartners
(waaronder de Nederlandse Orde van Advocaten; NOvA), die behoefte hadden aan
de vorming van één raad met het oog op eenduidigheid in uitvoering
en beleid, zoals op het terrein van inschrijvingsvoorwaarden voor advocaten
en toevoeg- en vaststelbeleid. Daarnaast was er zowel bij de ketenpartners
als bij de raden zelf behoefte aan een duidelijk en herkenbaar gezicht, met
een grotere bestuurlijke slagkracht. Voorts had het proces van nauwere samenwerking
van de vijf raden de grens bereikt van wat daarbinnen mogelijk is. In de praktijk
verschoven regie en beleidsbepaling steeds meer naar het landelijk niveau
van het directeuren- en het voorzittersoverleg van de raden. Deze praktijk
en de formele bestuurlijke verantwoordelijkheid pasten niet goed meer bij
elkaar.Door de centralisatie kan de beoogde raad meer slagkracht in beleid en
innovatie aan de dag leggen, direct sturen op eenduidige beleidsvorming en
uitvoering, de efficiëntie in de bedrijfsvoering en de besturing en het
toezicht versterken.Door het behoud van de vijf uitvoeringskantoren blijven de voordelen van
de decentrale organisatievorm in stand. Deze vijf uitvoeringskantoren zijn
in staat de relaties met lokale netwerken te blijven onderhouden, het relatiebeheer
regionaal in te kleuren en ervoor te zorgen dat de regionale vraag en het
aanbod van rechtsbijstandverleners op elkaar aansluiten. Daarnaast blijft
de mogelijkheid van benchmarking van de prestaties van de vijf uitvoeringskantoren
behouden. Overigens participeren de raden ook in de Rijksbrede Benchmark,
uitgevoerd door de Rijksbrede Benchmarkgroep. Op deze manier wordt de dienstverlening
getoetst op kwaliteit en transparantie en vergeleken met prestaties
van vergelijkbare organisaties in het publieke domein.De leden van de SP-fractie vragen of er op toe gezien wordt dat de doorlooptijden
van aanvragen en beroepen niet oplopen als gevolg van de bestuurlijke centralisatie.
Voorts vragen deze leden of de toezegging kan worden gedaan dat een bestuurlijke
reorganisatie een effectieve toegang tot het recht niet in de weg mag staan
en dat er ingegrepen zal worden in geval er gesignaleerd wordt dat de bestuurlijke
reorganisatie tot vertraging in de doorlooptijden leidt. Met de leden van
de SP-fractie ben ik het eens dat een bestuurlijke reorganisatie een effectieve
toegang tot het recht niet in de weg mag staan. De aandacht voor doorlooptijden
is continu en heeft hoge prioriteit. Wanneer gesignaleerd wordt dat de doorlooptijden
oplopen zal, ongeacht de oorzaak daarvan, worden ingegrepen.De nieuwe raad voor rechtsbijstand heeft vestigingen in de hoofdsteden
van de vijf ressorten van gerechtshoven en zo nodig in andere plaatsen. De
leden van de VVD-fractie vragen zich af of het territorium van de kantoren
dezelfde grenzen heeft als de gerechtsgebieden en welke invloed de herziening
van de gerechtelijke kaart hierop heeft. De samenvoeging van vijf raden voor
rechtsbijstand tot één raad voor rechtsbijstand brengt geen
wijziging in de grenzen van het territorium van de voormalige vijf raden voor
rechtsbijstand. Het wetsvoorstel ziet op centralisatie van bestuurlijke taken
en ondersteunende afdelingen, de structuur in vijf uitvoeringskantoren wordt
behouden. In aansluiting op het thans geldende regime is ervoor gekozen om
de vijf uitvoeringskantoren te vestigen in de hoofdsteden van de vijf ressorten
waar op dit moment de vijf raden voor rechtsbijstand gevestigd zijn. In de
brief van 9 april 2009 aan de Tweede Kamer1
over de nadere uitwerking van de herziening van de gerechtelijke kaart heeft
de minister van Justitie aangegeven dat de Raad voor de rechtspraak voor de
zomer een advies zal uitbrengen over de gewenste bestuurlijke constellatie
en vestigingsplaatsen van de«tweedelijnsorganisatie» van de rechtspraak,
waaronder ook de ressortelijke indeling wordt verstaan. Eventuele consequenties
voor de omgeving van de rechtspraak, waaronder ook die voor de vestigingsplaatsen
voor de uitvoeringskantoren voor de raad voor rechtsbijstand, worden bij het
opstellen van het uiteindelijke voorstel voor de nieuwe indeling van de gerechtelijke
kaart bezien.De leden van de VVD-fractie vragen zich voorts af welke bevoegdheden de
aparte nevenvestigingen voor hun beleid hebben en in hoeverre de centrale
raad hier invloed op uitoefent.Vooropgesteld zij dat één van de redenen voor de bestuurlijke
centralisatie juist de wens is om het beleidskader op landelijk niveau te
ontwikkelen. Er worden aan de uitvoeringskantoren geen bevoegdheden verleend
tot regionale beleidsbepaling, deze bevoegdheid komt toe aan het hoofdkantoor.
Wel vormen signalen uit de uitvoeringskantoren input voor het landelijk te
voeren beleid.De managers van de uitvoeringskantoren krijgen een zekere vrijheid ten
aanzien van de wijze waarop zij de werkprocessen inrichten en de in het managementcontract
met de landelijke directie afgesproken doeleinden willen realiseren. Vanzelfsprekend
blijft het ook mogelijk om vanuit de uitvoeringskantoren lokale netwerken
te onderhouden, relatiebeheer op regionaal niveau in te vullen en regionaal
beleid te voeren met betrekking tot de afstemming van vraag en aanbod. De
centralisatie gaat derhalve niet ten koste van de huidige regionale kenbaarheid.De samenvoeging maakt de raad landelijk meer slagvaardig, maar doet afbreuk
aan slagvaardigheid op regionaal niveau, zo merken de leden van de VVD op.
Deze leden vragen zich af wat de merkbare gevolgen voor de burger
zullen zijn en of de gedeconcentreerde uitvoering de nadelen voor het grootste
gedeelte wegneemt. Het wetsvoorstel beoogt geen wijzigingen te brengen in
het primaire uitvoeringsproces, maar ziet op centralisatie van bestuurlijke
taken en ondersteunende afdelingen, welke op het hoofdkantoor te Utrecht worden
uitgevoerd. Het primaire uitvoeringsproces wordt ondergebracht bij de vijf
uitvoeringskantoren van de raad. Aangezien de uitvoeringskantoren zich, nog
meer dan voorheen, kunnen richten op de uitvoering zal dit naar verwachting
in positieve zin merkbare gevolgen kunnen hebben voor de burger.De leden van de VVD-fractie vragen waarop de efficiencyverbeteringen gebaseerd
zijn en of het een optimistisch scenario betreft of het slechtste scenario.
De leden van de VVD-fractie willen graag vernemen of er in de toekomst nog
tegenslagen kunnen komen waardoor de verbeteringen minder sterk blijken te
zijn dan nu voorgesteld. De efficiencyverbeteringen zijn gebaseerd op het
model dat het bestuur niet langer is belegd bij vijf raden, maar landelijk
is geconcentreerd. Dit levert synergie op, snellere besluit- en beleidsvorming
en betere aanpassing aan en anticipatie op ontwikkelingen. Bestuurlijke centralisatie
leidt tot lagere apparaatskosten (bestuurskosten, organisatiekosten en kosten
voor overhead). De ketenpartners kunnen door de centralisatie sneller en efficiënter
tot afspraken komen, doordat niet langer de vijf afzonderlijke raden tot overeenstemming
behoeven te komen. Eenzelfde efficiencyslag is te zien bij de vergaande uniformering
van werkprocessen.In het verleden hebben de raden het proces van automatisering al centraal
in Utrecht ondergebracht. Gelet op deze positieve ervaring ligt het in de
rede om uit te gaan van een optimistisch scenario. Tegenslagen op dat vlak
liggen niet voor de hand.Eén van de taken van het bestuur is het vergoeden van de door de
rechtzoekende met een grensoverschrijdend geschil gemaakte kosten (zie het
huidige artikel 7, tweede lid, onderdeel e, Wrb). De leden van de VVD-fractie
willen weten of dat de afgelopen jaren letterlijk is uitgevoerd of dat er
in de praktijk gewoon verklaringen werden verstrekt. Voorts vragen deze leden
naar de waarde van de verstrekte vergoedingen. Evenals andere verzoeken om
rechtsbijstand worden verzoeken om rechtsbijstand inzake een grensoverschrijdend
geschil in behandeling genomen. Een rechtzoekende die een geschil heeft als
bedoeld in het huidige artikel 7, tweede lid, onderdeel e, Wrb kan via de
raad voor rechtsbijstand in Den Haag verzoeken om rechtsbijstand. De raad
zorgt voor verzending en noodzakelijke vertaling van stukken aan de buitenlandse
autoriteiten. Zonodig bemiddelt de raad voorafgaand aan de verlening van een
toevoeging bij het vinden van een advocaat. In de 40 zaken waarin in 2008
om rechtsbijstand in een grensoverschrijdend geschil is verzocht, lagen de
kosten rond de € 50 000,–.3. Status als zelfstandig bestuursorgaan met rechtspersoonlijkheidHet verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie de keuze voor een zelfstandig
bestuursorgaan onderschrijven. Deze leden hechten in dit verband aan het strak
vasthouden aan de uitgangspunten van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
(hierna te noemen Kaderwet) en vragen om aan te geven op welke punten onderhavig
wetsvoorstel afwijkt van de Kaderwet. In het algemeen is het regime van de
Kaderwet onverkort van toepassing. Een afwijking wordt voorgesteld ten aanzien
van artikel 15 van de Kaderwet. Ingevolge artikel 15 van de Kaderwet zijn
op het personeel in dienst van een zelfstandig bestuursorgaan dat geen onderdeel
uitmaakt van de Staat, de rechtspositieregels die gelden voor ambtenaren die
zijn aangesteld bij ministeries, van overeenkomstige toepassing. In artikel
I van onderhavig wijzigingsvoorstel wordt bepaald dat artikel 11, tweede lid,
van de Wet op de rechtsbijstand als volgt komt te luiden: «In afwijking
van artikel 15 van de Kaderwet worden de personeelsleden in dienst genomen
op arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht. De bepalingen van artikel 10
van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek alsmede artikel 6 van het buitengewoon
Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 zijn op deze overeenkomst van toepassing.»In het algemeen deel van de memorie van toelichting (zie onder 4.2) wordt
het continueren van de bestaande rechtspositie, als reden voor afwijking van
de Kaderwet gegeven.Ten aanzien van de constatering van de leden van de CDA-fractie dat de
oude raden hun status als zelfstandig bestuursorgaan verliezen en de daaruit
voortvloeiende vragen of de individuele besluiten van vestigingen geen bestuursbesluiten
in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) meer zullen zijn en de mogelijke
consequenties voor de rechtsposities van degenen van wie een verzoek om rechtsbijstand
wordt afgewezen, merk ik het volgende op. De huidige raden voor rechtsbijstand
houden op te bestaan en wijken ten gunste van één nieuw zelfstandig
bestuursorgaan, die verantwoordelijk wordt voor alle beslissingen op aanvragen
om toevoegingen. Het nieuwe zelfstandige bestuursorgaan, het bestuur van de
raad voor rechtsbijstand, heeft vijf uitvoeringskantoren. De voorbereiding
van de besluitvorming op de individuele aanvragen om toevoeging vindt daar
plaats. De besluiten worden formeel-juridisch genomen door het bestuur van
de nieuwe raad voor rechtsbijstand. De beslissingen op deze individuele aanvragen
blijven besluiten in de zin van artikel 1:3, eerste lid, Awb. De samenvoeging
heeft derhalve geen consequenties voor de rechtspositie van verzoekers om
een toevoeging.De leden van de CDA-fractie vragen of het juist is dat de minister aanvankelijk
een raad van toezicht voorstelde, maar dit orgaan op advies van de Raad van
State de benaming raad van advies heeft gekregen. Het is inderdaad juist dat
het advies1 van de Raad van State om de raad van
toezicht «raad van advies» te noemen, is gevolgd. De Raad van
State kwam tot dit advies op basis van de constatering dat de taken zoals
voorgesteld in artikel I, onderdeel B, artikel 6, meer overeenkomen met die
van een raad van advies.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie waarom er niet voor gekozen
is om de aanvankelijk voorgestelde raad van toezicht meer bevoegdheden te
geven en of raad van toezicht ook niet meer recht doet aan het systeem van
checks and balances, merk ik het volgende op. Gelet op de conform afdeling
4.2.8. van de Awb regelgebonden uitvoering door de nieuwe raad van het verlenen
van toevoegingen voor rechtsbijstand en de aan de minister van Justitie op
grond van de Kaderwet toekomende bevoegdheden is een raad van toezicht geen
aanvullend instrument om de ministeriële verantwoordelijkheid waar te
kunnen maken.Een raad van toezicht ten opzichte van het bestuur heeft in relatie tot
de toezichthoudende taken van de minister van Justitie, dan ook geen meerwaarde.Nu gekozen is voor een raad van advies die zowel het bestuur van de raad
als de minister adviseert, vragen de leden van de CDA-fractie, of de staatssecretaris
niet bevreesd is dat de raad van advies tussen twee vuren terecht kan komen.
De raad van advies heeft een beperkte bevoegdheid. Gezien de geringe omvang
van het budget dat de raad vrij kan besteden en de nauw omschreven wijze van
uitvoering van de regelgeving, bestaat de inhoudelijke toezichtstaak voor
een raad van advies uit het signaleren van en adviseren over ontwikkelingen
in de uitvoering. Gelet op het vorengaande verwacht ik niet dat de raad van
advies «tussen twee vuren» terecht zal komen. Integendeel,
wanneer de raad van advies diverse bevoegdheden zou krijgen zou de toepassing
van die bevoegdheden met de toepassing van de bevoegdheden van de minister
op grond van de Kaderwet moeten worden afgestemd. Dat staat een efficiënt
optreden in de weg. De raad van advies is met de bevoegdheden die in het wetsvoorstel
zijn opgenomen voldoende toegerust en kan zowel de minister als het bestuur
adviseren zonder gehinderd te worden door zelf te maken afwegingen.De leden van de CDA-fractie vragen wie plaats zullen nemen in de raad
van advies en op welke wijze de betrokkenen van de oude raden voor rechtsbijstand
worden betrokken in bestuur of raad van toezicht. De leden van de raad van
advies worden benoemd vanwege hun deskundigheden op bepaalde terreinen als
bijvoorbeeld automatisering en financiën. Het ligt voor de hand om bij
de benoeming te bezien of expertise van leden van de raad behouden kan blijven
in de raad van advies. De benoeming van de leden van de raad van advies wordt
van kracht op het moment dat het wetsvoorstel in werking treedt.De leden van de CDA-fractie vragen of in geval de raad van advies zijn
taken verwaarloost, de minister op andere wijzen kan voorzien in advisering
over de werkzaamheden van het bestuur en zo ja op welke wijzen. Uit het nieuwe
artikel 5, eerste lid, Wrb volgt dat onder andere artikel 23 van de Kaderwet
van overeenkomstige toepassing is op de raad van advies. Dat artikel maakt
ingrijpen door de minister mogelijk in geval van ernstige verwaarlozing van
de adviestaak, waarbij ontwrichting van de uitoefening van de taak dreigt.
De betreffende bepaling in de Kaderwet is vanwege de veelheid van de situaties
waarin het toegepast zou kunnen worden, noodzakelijkerwijs ruim geformuleerd1. Het ingrijpen kan bijvoorbeeld inhouden dat de minister
de taak die aan de raad van advies is opgedragen, zelf uitvoert. Het kan ook
inhouden dat een ander bestuursorgaan de taak krijgt opgedragen. De getroffen
voorzieningen dienen van tijdelijke aard te zijn. Krijgen de voorzieningen
een permanent karakter dan ligt het voor de hand bijvoorbeeld de taakuitvoering
door de raad van advies te heroverwegen of de voorziening wettelijk te regelen.Waarom voorziet het wetsvoorstel, zo vragen de leden van de CDA-fractie,
niet in de mogelijkheid tot vervanging van de leden van de raad van toezicht
(bedoeld zal zijn de raad van advies) als zij niet voldoen. Uit het nieuwe
artikel 5, eerste lid, Wrb volgt dat ook artikel 12 van de Kaderwet van overeenkomstige
toepassing is op de raad van advies. Het tweede lid van artikel 12 van de
Kaderwet bepaalt dat schorsing en ontslag onder andere plaats vindt wegens
ongeschiktheid of onbekwaamheid voor de vervulde functie. In de door de aan
het woord zijnde leden gevraagde mogelijkheid is dus al voorzien.Het verheugt mij dat de leden van de SP-fractie de visie ondersteunen
dat de benaming van de raad van advies beter passend is voor de taak dan de
raad van toezicht. Deze leden geven in dit kader aan zich wel zorgen te maken
over de mogelijkheid dat het hoofdkantoor van de raad los dreigt te raken
van de dagelijkse gang van zaken op de werkvloer en vragen op welke wijze
er wordt toegezien dat dit niet de realiteit gaat worden en welke maatregelen
genomen worden om dit te voorkomen.De besturingsfilosofie is om via managementcontracten een balans te vinden
tussen centrale aansturing en regionale uitvoering. De contracten tussen hoofdkantoor
en uitvoeringskantoor komen in maatwerk en overleg met de uitvoeringskantoren
tot stand. Een deel van de taken van het hoofdkantoor is gericht op uitvoeringstaken
die qua efficiëntie beter centraal belegd kunnen worden (onder andere
financiën, ICT en HRM) en op ondersteuning van de uitvoeringskantoren
bij de uitvoering van de afgesproken doelstellingen.De uitvoeringskantoren worden voorts nauw betrokken bij het vormgeven
van werkprocessen en werkinstructies.De leden van de SP-fractie achten het van belang dat in de raad van advies
ook de stem van de werkvloer duidelijk vertegenwoordigd zal zijn en vragen
op dit punt om een toezegging.Het is de bedoeling is dat de leden van de raad van advies zonder last
of ruggespraak hun functie uitoefenen, waarbij van belang is dat zij niet
de belangen van een bepaalde achterban dienen. Om die reden is artikel 9 van
de Kaderwet van overeenkomstige toepassing verklaard (zie het nieuwe artikel
5, eerste lid, Wrb), wat betekent dat een lid van de raad van advies niet
tevens een aan de minister ondergeschikte ambtenaar kan zijn. Dit versterkt
de onafhankelijkheid van de raad van advies ten opzichte van de minister,
zodat de raad van advies zich kan richten naar het belang van de raad als
bedoeld in artikel 6, tweede lid (nieuw) Wrb. Bij benoeming van de leden van
de raad van advies streef ik – net als bij het bestuur – naar
een evenwichtige samenstelling, waarin voldoende deskundigheid is vertegenwoordigd
op het gebied van arbeidsverhoudingen, maar ook op het gebied van automatisering,
financiën en politieke en bestuurlijke verhoudingen. Binnen de raad van
advies kunnen de taken onderling verdeeld worden, waarbij het voor de hand
ligt aan te sluiten bij ieders expertise. Dat een lid van de raad van advies
personeel in portefeuille heeft wil nog niet zeggen dat hij er namens het
personeel zit. Immers, personeelsbelangen worden via de ondernemingsraad vertegenwoordigd.Zowel de leden van de VVD-fractie als de leden van de SP-fractie hechten
aan nadere informatie over nevenfuncties. De leden van de VVD-fractie vragen
welke nevenfuncties al dan niet samengaan met het lidmaatschap van één
van de raden. De leden van de SP-fractie vragen in dit verband op welke wijze
totale transparantie wordt gerealiseerd.De artikelen 9 en 13 van de Kaderwet zijn van toepassing op zowel het
bestuur als de raad van advies. Op grond van artikel 9 van de Kaderwet kan
een lid van het bestuur of de raad van advies geen aan de minister van Justitie
ondergeschikt ambtenaar zijn. Uit artikel 13 van de Kaderwet volgt dat noch
de leden van het bestuur, noch de leden van de raad van advies nevenfuncties
mogen vervullen die ongewenst zijn met het oog op een goede vervulling van
zijn functie of de handhaving van zijn onafhankelijkheid of van het vertrouwen
daarin. In het algemeen deel van de memorie van toelichting heb ik al uiteengezet
dat een vertegenwoordiging van organisaties als de NOvA, mediators, rechterlijke
macht of het Openbaar Ministerie in de raad van advies niet onafhankelijk
is en daarom niet in overeenstemming met de Code goed bestuur uitvoeringsorganisaties1. Dit betekent overigens niet dat er geen advocaat of
mediator tot lid van de raad van advies kan worden benoemd. Dit kan zelfs
wenselijk zijn voor de bevordering van het draagvlak bij de aan het stelsel
deelnemende beroepsgroep dan wel voor het delen van kennis en deskundigheid
inzake de uitvoeringspraktijk. Het betreffende lid zal dan geen zitting hebben
namens een organisatie, maar op persoonlijke titel vanwege zijn ervaringen
en expertise.Het voornemen tot het aanvaarden van een nevenfunctie anders dan uit hoofde
van de functie moet gemeld worden aan de minister. De nevenfuncties moeten
bovendien openbaar worden gemaakt, teneinde de schijn van belangenverstrengeling
tegen te gaan door openheid van zaken te bieden over deze nevenfuncties2. Het openbaar maken geschiedt door het ter inzage leggen
van een opgave ervan bij het bestuur en bij de minister. Op deze wijze bestaat
voor een ieder de mogelijkheid om inzicht te krijgen in de nevenfuncties.
Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de wens van totale transparantie inzake
nevenfuncties.De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat de consequentie is als
het gegeven advies van de raad van advies niet wordt opgevolgd door het bestuur
van de raad voor rechtsbijstand en in hoeverre de raad van advies zich mag
bemoeien met de dagelijkse gang van zaken. Ingevolge het nieuwe artikel 6
Wrb ziet de raad van advies toe op de algemene gang van zaken. De raad van
advies richt zich bij haar taakvervulling op het belang van de raad voor rechtsbijstand.
De raad van advies heeft tot taak toe te zien op alle werkzaamheden van het
bestuur en op de algemene gang van zaken binnen de raad voor rechtsbijstand.
Hieruit volgt dat bemoeienis met de dagelijkse gang van zaken niet tot de
taak van de raad van advies hoort. Indien een advies van de raad van advies
niet wordt opgevolgd door het bestuur kan de raad van advies hierover de minister
informeren. Immers, de raad van advies staat de minister met inlichtingen
en advies terzijde1. Indien de minister op basis
hiervan van mening is dat het advies van de raad van advies door het bestuur
moet worden gevolgd, heeft hij op grond van de Kaderwet diverse instrumenten
om te bewerkstelligen dat dit ook gebeurt. Op grond van artikel 21 Kaderwet
kan de minister aan het bestuur algemene aanwijzingen (beleidsregels) geven.
Daarnaast kan de minister bijvoorbeeld, op grond van artikel 22, eerste lid,
van de Kaderwet een besluit van een zelfstandig bestuursorgaan vernietigen.
Ook kan de minister bepalen dat hij vooraf zijn instemming moet geven aan
het aangaan van de in artikel 32 Kaderwet, genoemde verplichtingen en transacties.
Het betreft hier onder andere het in eigendom verwerven, het vervreemden of
het bezwaren van registergoederen en het aangaan van kredietovereenkomsten
en van overeenkomsten van geldlening. Indien de minister van mening is dat
het bestuur zijn taak ernstig verwaarloost kan hij op grond van artikel 23
van de Kaderwet de noodzakelijke voorzieningen treffen (zie ook het antwoord
op de vraag van de leden van de CDA-fractie over verwaarlozing van taken door
de raad van advies).Zowel het bestuur als de raad van advies maakt een jaarverslag op en het
bestuur voorziet de raad van advies en de minister van informatie en de raad
van advies voorziet de minister van informatie. De leden van de VVD-fractie
vragen zich af hoe de informatie van de verschillende werkvloeren zo eenduidig
mogelijk bij het bestuur komt. Gebruikt ieder kantoor dezelfde computerprogramma’s,
formulieren en dergelijke communicatiemiddelen of gebruikt iedere afdeling
nog steeds eigen materiaal?Alle uitvoeringskantoren werken met dezelfde programmatuur. Managementinformatie
en -rapportages zijn daarom op één leest geschoeid, waardoor
het bestuur eenduidig en snel kan worden geïnformeerd. Daardoor is het
tevens mogelijk verschillen tussen regio’s te monitoren. Formulieren,
handboeken voor advocaten en website zijn uniform. Een nieuwe landelijke elektronische
nieuwsbrief is inmiddels verschenen. Andere output wordt ook op één
leest geschoeid, bijvoorbeeld de nieuwsbrief voor advocaten en mediators.De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de verantwoordelijkheid
van het bestuur strekt inzake het zorgdragen voor de nodige voorzieningen
ter beveiliging van de gegevens. Voorts wordt gevraagd of het bestuur de uitvoering
van deze taak mag delegeren aan de kantoren. In de memorie van toelichting
(onder 4.1) wordt onder meer aangegeven dat de meer beleidsmatige en ondersteunende
werkzaamheden bij het hoofdkantoor belegd kunnen worden en dat het primaire
uitvoeringsproces wordt ondergebracht bij de vijf uitvoeringskantoren van
de raad. Dit heeft tot gevolg dat op het hoofdkantoor van de raad wordt zorg
gedragen voor het beleid en de nodige voorzieningen ter beveiliging van de
gegevens. Het beleid en de voorzieningen zien op zowel de gegevens van het
personeel van de raad als die van individuele aanvragers om rechtsbijstand,
als ook op de archiefbescheiden van de vijf raden voor rechtsbijstand. Ten
aanzien van de uitvoering geldt dat zowel het hoofdkantoor als de vijf uitvoeringskantoren
gehouden zijn aan het door het hoofdkantoor gevoerde beleid en
van de door het hoofdkantoor getroffen voorzieningen gebruik te maken.De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat er gebeurt als bij zowel
het jaarverslag als bij de inlichtingen aan de minister, de stukken van het
bestuur en de stukken van de raad van advies niet in overeenstemming zijn.De vragen van de leden van de VVD-fractie zien op de artikelen 18 en 20
van de Kaderwet die op zowel het bestuur als de raad van advies van toepassing
zijn. Ingevolge artikel 18 van de Kaderwet stellen zowel het bestuur als de
raad van advies jaarlijks een jaarverslag op. Dit jaarverslag beschrijft de
taakuitoefening en het gevoerde beleid, waaronder het gevoerde beleid met
betrekking tot de kwaliteitszorg. In het jaarverslag geeft het zelfstandig
bestuursorgaan een eigen weergave van de prestaties van afgelopen jaar, waaruit
een beeld kan worden verkregen van het door het zelfstandig bestuursorgaan
gevoerde beleid en de verrichte activiteiten. Aangezien het bestuur en de
raad van advies ieder vanuit hun eigen taak invulling geven aan dit jaarverslag
kan het voorkomen dat de stukken van het bestuur en de stukken van de raad
van advies niet (volledig) in overeenstemming zijn. Het niet in overeenstemming
zijn van de stukken van het bestuur en de raad van advies kan een signaal
zijn voor de minister om één van de instrumenten, zoals het
algemene inlichtingenrecht op grond van artikel 20 van de Kaderwet, ter hand
te nemen.Zo kan het ook voorkomen dat de door het bestuur en raad van advies verstrekte
inlichtingen niet in overeenstemming zijn. In dat geval kan de minister zelf
onderzoek gaan doen voor zover dat redelijkerwijs nodig is voor de uitoefening
van zijn taak. Voordat een dergelijk onderzoek wordt opgestart ligt het voor
de hand dat eerst navraag te doen naar de reden waarom de verstrekte inlichtingen
niet in overeenstemming zijn.De leden van de VVD-fractie vragen op welke wijze de minister de informatie,
die door het bestuur als vertrouwelijk is bestempeld, dient te gebruiken als
er zwaarwegende belangen in het spel zijn. Voorts vragen deze leden in hoeverre
de minister deze informatie mag gebruiken bijvoorbeeld voor opsporing of voorkoming
van ernstige misdaden.Op grond van artikel 20, eerste lid, Kaderwet heeft de minister een inlichtingenrecht.
Hij kan inzage vorderen van alle gegevens en bescheiden, indien dat voor de
vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig is. Het tweede lid van artikel
20 Kaderwet bepaalt dat een zelfstandig bestuursorgaan bij het verstrekken
van de in het eerste lid bedoelde inlichtingen aangeeft welke gegevens een
vertrouwelijk karakter dragen. Dit betekent in principe dat de minister ook
kan beschikken over vertrouwelijke gegevens, maar hij is dan eveneens aan
de geheimhoudingsplicht gebonden. Wettelijke geheimhoudingsverplichtingen
van ministers en zelfstandige bestuursorganen worden niet opgeheven door dit
artikel.Onder de als vertrouwelijk bestempelde informatie valt, volgens de memorie
van toelichting, onder meer informatie die tot een individueel verzoek tot
rechtsbijstand herleidbaar is. De minister zal de, in het kader van rechtsbijstand,
als vertrouwelijk bestempelde informatie niet kunnen verstrekken voor opsporing
of voorkoming van ernstige misdrijven.De instanties die zijn belast met opsporing van en voorkoming van misdrijven
hebben op grond van de voor hen geldende regelgeving eigen bevoegdheden om
dergelijke informatie boven water te krijgen.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het niet beter is om voor
het nemen van een besluit, als er te laat advies is gegeven als bedoeld in
artikel 3:6 Awb, eerst de plicht te stellen om na te vragen waarom dit advies
zo lang uitblijft.Op grond van artikel 3:6, eerste lid, Awb heeft de minister de bevoegdheid
een termijn te stellen. Deze termijn mag niet zodanig kort zijn, dat de adviseur
zijn taak niet naar behoren kan vervullen. De minister is dus niet verplicht
een termijn te stellen en als hij een termijn wil stellen zal hij dit na overleg
met de raad van advies doen.Wanneer een advies niet binnen de daarvoor gestelde termijn is uitgebracht,
is het bestuursorgaan bevoegd de volgende stap te nemen. Het spreekt vanzelf
dat dan eerst wordt nagegaan waarom dit advies langer uitblijft. Het mag geen
automatisme zijn dat na ommekomst van de termijn zonder advies wordt besloten.
Een afweging dient plaats te vinden tussen de noodzaak van snelle besluitvorming
en het belang van het advies voor de besluitvorming.De leden van de VVD-fractie vragen of het voor de overzichtelijkheid voor
derden niet beter is om expliciet te verwijzen naar de Kaderwet.Om diverse redenen vind ik het niet nodig een bepaling op te nemen waarin
expliciet wordt aangegeven dat de Kaderwet van toepassing is. Uit artikel
2, tweede lid, van de Kaderwet vloeit voort dat een specifieke bepaling over
de toepasselijkheid van de Kaderwet overbodig is, omdat met het nieuwe artikel
2 Wrb een nieuw zelfstandig bestuursorgaan, namelijk het bestuur van de raad
voor rechtsbijstand, wordt ingesteld.Daarnaast wordt in de memorie van toelichting op diverse plaatsen expliciet
aangegeven dat de Kaderwet van toepassing is. Overigens gaat de memorie van
toelichting ook in op het geval waarin juist wordt afgeweken van de Kaderwet
(zie ook het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie hierover).De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het in verband met de overzichtelijkheid
van de wettelijke regeling omtrent subsidie niet beter is om ofwel te kiezen
voor het systeem in de Awb ofwel voor de regeling in het Kaderbesluit zelfstandige
bestuursorganen (bedoeld zal zijn de Kaderwet).De Kaderwet kent geen gedetailleerde regeling voor de stroom van financiële
middelen in het kader van de subsidiëring. Op dit punt verschilt de Kaderwet
van de Awb, waarin een gedetailleerde regeling van subsidies is opgenomen
(zie afdeling 4.2.8. Awb). Om deze reden kan in het nieuwe artikel 42 Wrb
niet worden volstaan met uitsluitend verwijzingen naar de Kaderwet. Het gedetailleerde
subsidiestelsel op grond van afdeling 4.2.8. van de Awb biedt met de Kaderwet
vergelijkbare waarborgen voor financieel toezicht op de raad voor rechtsbijstand,
maar sluit in terminologie niet geheel bij de Kaderwet aan. De voorgestelde
aanpassingen in artikel 42 Wrb zorgen ervoor dat het bestaande subsidiestelsel
in stand kan blijven zonder afbreuk te doen aan wat in de Kaderwet ten aanzien
van het financiële toezicht is bepaald.4. Continuïteit in de taken van de raadHet deel van de formatie waar de centralisatie betrekking op heeft, zal
van 87 naar 71 fte worden teruggeschroefd. Begrijpen zij het goed, zo vragen
de leden van de CDA-fractie, dat de efficiencyslag neerdaalt bij de bestuurlijke
taken van de Raad en niet bij de uitvoeringstaken. Bij de centralisatie zijn
de diverse functies van in totaal 87 fte betrokken.Het aantal van 71 fte, genoemd in de memorie van toelichting, was destijds
gebaseerd op een conceptversie van het ondernemingsplan van de toekomstige
raad voor rechtsbijstand. In het definitief vastgestelde ondernemingsplan
is het aantal van 71 fte gewijzigd in 72,4 fte. Op het hoofdkantoor in Utrecht
werken personen in een formatie van 35 fte, de overige 37,4 fte zijn verdeeld
over de uitvoeringskantoren. De formatie van het hoofdkantoor voert niet alleen
bestuurlijke taken uit, maar ook – gecentraliseerde – taken op
het vlak van inschrijven en uitbetalen van advocaten, financiën en control,
kwaliteitsmanagement, HRM en ICT. De in het ondernemingsplan
becijferde reductie van de formatie van de raden gaat niet ten koste van uitvoerende
taken. Deze reductie is namelijk vooral een gevolg van optredende synergie-effecten
in de sfeer van management, staf en andere overheadtaken.De leden van de CDA-fractie vragen om de garantie dat deze bestuurlijke
centralisatie niet leidt tot een achterstand in de feitelijke uitvoering van
de werkzaamheden, namelijk het verlenen van rechtsbijstand.Het is niet te verwachten dat de bestuurlijke centralisatie leidt tot
een achterstand in het verlenen van rechtsbijstand. Het ondernemingsplan van
de raden formuleert duidelijke ambities en prestatie-indicatoren op het vlak
van de uitvoering. Het uitvoeren van de wet- en regelgeving op het gebied
van de rechtsbijstand, het aantoonbaar goed uitvoeren van de subsidieregeling
en de doorlooptijden op het gewenste niveau brengen, zijn hierbij de belangrijkste
doelstellingen. Het doel is om eind 2009 toevoegaanvragen en declaraties binnen
drie werkweken af te handelen.’De uniformering van de werkprocessen gaat hand in hand met leren van elkaar
(good practices), het versterken van flexibele opvangmogelijkheden tussen
de uitvoeringskantoren die het mogelijk maken dat de verschillende uitvoeringskantoren
voor elkaar kunnen inspringen bij piekbelastingen en het verminderen van administratieve
omhaal door terugdringing van het aantal onvolledig ingediende aanvragen.
Onderlinge vergelijking en afstemming van werkwijzen van de verschillende
uitvoeringskantoren moet mede bijdragen aan het minder vaak als onvolledig
aanmerken van toevoegingaanvragen en declaratieverzoeken.Voor de uitvoering van deze operatie is de periode 2009/2010 uitgetrokken,
inclusief verdere digitalisering en de mogelijkheid om via elektronische weg
aanvragen in te dienen. In 2010 moet het als gevolg hiervan mogelijk zijn
een verdere verkorting van de doorlooptijden te realiseren. De raad rapporteert
maandelijks over de cijfermatige ontwikkelingen.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie om de garantie dat deze bestuurlijke
centralisatie niet ten koste gaat van het individuele maatwerk dat in de feitelijke
uitvoering geboden moet worden.De bestuurlijke centralisatie gaat niet ten koste van het individuele
maatwerk dat in de feitelijke uitvoering geboden wordt, aangezien de centralisatie
niet ziet op wijzigingen in de feitelijke uitvoering en de behandeling van
individuele zaken. De bestuurlijke centralisatie draagt eerder bij aan dit
individuele maatwerk, omdat de uitvoeringskantoren in het vervolg meer ruimte
krijgen om de individuele vraag zo goed mogelijk op de desbetreffende persoon
toe te snijden.Terecht wordt door de leden van de VVD-fractie geconstateerd dat de deelkantoren
(bedoeld zal zijn de uitvoeringskantoren) regionaal, binnen de door het bestuur
gegeven ruimte, het aanbod zo goed mogelijk mogen afstemmen op de vraag. De
leden van de VVD-fractie vragen aan de hand van welke criteria de centrale
raad (bedoeld zal zijn de raad) de ruimte bepaalt die zij de uitvoeringskantoren
laat en welke instrumenten de uitvoeringskantoren hebben om het aanbod zo
goed mogelijk af te stemmen op de vraag? De leden van de VVD-fractie vragen
zich voorts af of de vestigingsmanagers bij de individuele kantoren nog enigszins
zeggenschap of een adviserende stem hebben bij de raad.Via onder andere de Monitor Rechtsbijstand en het maandelijkse overleg
tussen managers van de uitvoeringskantoren en het bestuur kan bepaald worden
in hoeverre de uitvoeringskantoren of het bestuur instrumenten moeten aanwenden
om het aanbod zo goed mogelijk af te stemmen op de vraag. In geval van een
tekort aan advocaten kan als instrument van (lokaal) beleid gedacht worden
aan het bevorderen van aantrekken van advocaat stagiaires of het verlenen
van een (tijdelijke) ontheffing van eisen die in de inschrijvingsvoorwaarden
worden gesteld, bijvoorbeeld ten aanzien van het aantal zaken dat een advocaat
op een bepaald rechtsgebied mimimaal moet behandelen. Indien
er sprake is van een structureel tekort, kan de raad daar voorlichting over
geven, zodat advocaten kunnen worden gestimuleerd zich daar te vestigen waar
vraag naar rechtsbijstand is dan wel kan de raad zonodig andere stimuleringsmaatregelen
treffen. In dit geval kunnen de ideeën en ervaringen die leven bij de
uitvoeringskantoren, door het management worden ingebracht bij het bestuur1.Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel gaat het huidige personeel
van de bureaus over naar de nieuwe raad. De leden van de VVD-fractie vragen
zich af hoe het zit met de bestuurders en of hun rechtspositie nog verandert.De directeur, plaatsvervangend directeur en de overige personeelsleden
van het bureau rechtsbijstandvoorziening van de raden voor rechtsbijstand
zijn momenteel, op grond van artikel 11, eerste lid, Wrb op arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht werkzaam en vallen onder de CAO rechtsbijstand. De voorzitter
en overige leden van de raden worden benoemd, geschorst en ontslagen door
de minister van Justitie. Het lidmaatschap van de raden betreft een nevenfunctie.
De leden ontvangen vacatiegeld, volgens de Vergoedingenregeling Raad voor
Rechtsbijstand2.Het wetsvoorstel wijzigt organisatorisch het volgende. In plaats van vijf
bureaus voor rechtsbijstandvoorziening en vijf raden komt er één
raad met een bestuur en een raad van advies. De leden van het bestuur en de
raad van advies worden benoemd door de minister (zie artikel 12 Kaderwet respectievelijk
artikel 5 (nieuw) Wrb). Het ligt voor de hand de leden van het bestuur te
benoemen uit het management van de vijf huidige bureaus rechtsbijstandvoorziening.
Het enige dat voor hen verandert is de wijze van benoeming, die geschiedt
op grond van artikel 12 Kaderwet door de minister. Tevens ligt het voor de
hand de leden van de raad van advies te benoemen uit de leden van de vijf
huidige raden van bestuur. Voor hen verandert er rechtspositioneel niets.
Ook voor de overige personeelsleden van de raad voor rechtsbijstand verandert
er niets (zie artikel V van het wetsvoorstel). 5. Financiële gevolgen, bedrijfseffecten en
(administratieve) lastenDe leden van de SP-fractie vragen op welke wijze een personeelsreductie
als gevolg van de bestuurlijke centralisatie kan leiden tot incidentele kosten
van 4,1 miljoen euro en hoe dit bedrag is opgebouwd. De incidentele kosten
bestaan voornamelijk uit wachtgeldproblematiek voortvloeiend uit het sociaal
statuut. Het totaal aan wachtgelden, dat hiermee gemoeid is, wordt geschat
op circa € 3,8 mln. Deze problematiek spreidt zich uit over circa
10 jaar, waarbij het zwaartepunt in het eerste jaar ligt (afkoop van recht
op wachtgeld). Het gaat hierbij om medewerkers voor wie geen passende functie
beschikbaar is, relatief op leeftijd zijn en voor wie ander werk vinden moeilijk
zal zijn. Overige incidentele kosten betreffen bijvoorbeeld verhuiskosten
en de kosten van nog lopende huurcontracten.Voorts vragen de leden van de VVD-fractie zich af of de gegeven –
en overeengekomen – kosten nu vast staan of dat ze in de toekomst eventueel
nog op kunnen lopen.De kosten die met de bestuurlijke centralisatie gemoeid zijn in de begroting
verwerkt. Wachtgelden voor personeel dat boventallig is geworden zijn begroot
en inzichtelijk gemaakt. Er worden inspanningen verricht om deze medewerkers
van werk naar werk te begeleiden. Hier spelen wel de economische vooruitzichten
een rol. Zo kan tengevolge van de huidige economische crisis begeleiding van
werk naar werk langer duren.6. AdviezenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de bereidheid
om op redelijke termijn te evalueren of de raad van advies met vijf leden
de taak voldoende aan kan of dat het aantal leden toch uitgebreid dient te
worden naar zeven zoals de raden van bestuur (bedoeld zal zijn de raden voor
rechtsbijstand) hebben voorgesteld, merk ik het volgende op. De functie van
de raad van advies richt zich op het functioneren van de raad voor rechtsbijstand.
Een ruimere taakopdracht is aan de raad van advies niet gegeven. Dit acht
ik ook niet wenselijk, omdat een dergelijke opdracht aanleiding kan zijn te
veronderstellen dat de raad van advies een adviesorgaan van de regering is.
Dit zou niet in overeenstemming zijn met de Kaderwet adviescolleges. Aangezien
de raad voor rechtsbijstand een beperkte beleidsvrijheid heeft ten aanzien
van de uitoefening van haar taak gelet op de door een subsidierelatie gebonden
taakuitoefening van het bestuur, acht ik een groter aantal leden op dit moment
niet noodzakelijk. Mocht in de toekomst blijken dat uitbreiding van de raad
van advies om welke reden ook noodzakelijk zou blijken, dan kan deze beslissing
worden heroverwogen.In de memorie van toelichting wordt gesteld dat het wenselijk kan zijn
advocaten of mediators op te nemen in de raad van advies. De leden van de
VVD-fractie vragen zich af of het handig zou zijn in de wet verdere eisen
te stellen aan de kwaliteiten van deze beoogde leden van de raad van advies.
Aangezien betrokkenen op grond van hun expertise worden benoemd tot lid van
de raad van advies, zie ik geen noodzaak om kwaliteitseisen bij wet vast te
leggen. Om de adviesrol goed te kunnen vervullen is het van belang dat de
raad van advies evenwichtig wordt samengesteld uit leden die vanuit hun verschillende
maatschappelijke posities en deskundigheden (op terrein van ICT-processen,
financiën, arbeidsverhoudingen, wetenschap, politiek en openbaar bestuur)
in staat zijn gedegen advies te geven over verschillende organisatorische
aspecten van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand en strategische
aangelegenheden.De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat de consequentie is als
bij de besluitvorming over de benoeming van de leden van het bestuur, de mening
van de raad van advies niet wordt gevraagd. Voorts vragen zij zich af of het
niet beter is een motiveringseis te stellen in geval wordt afgeweken van de
aanbeveling van de raad van advies en of er nog andere instanties zijn die
bij deze beslissing om advies kunnen worden gevraagd.Ingevolge artikel 12, eerste lid, Kaderwet is het aan de minister om de
leden van het bestuur te benoemen, schorsen en ontslaan. De minister is hierbij
niet verplicht om andere instanties om advies te vragen. De minister is dus
niet verplicht de raad van advies om hun mening te vragen en er is geen enkele
consequentie verbonden aan het feit dat de minister dat ook niet doet. Om
deze reden is het niet noodzakelijk een motiveringseis te stellen in geval
er van de aanbeveling van de raad van advies wordt afgeweken. Overigens zijn
er op dit moment ook geen andere instanties in beeld die de minister vanuit
het oogmerk van fatsoenlijke besluitvorming en deskundige advisering zou kunnen
raadplegen over eerder genoemde benoemingen.7. Artikelsgewijze toelichtingArtikel VIIDe archiefbescheiden worden overgedragen aan de nieuwe raad voor rechtsbijstand.
Mag worden aangenomen, zo vragen de leden van de VVD-fractie, dat er bij deze
overdracht zorg wordt gedragen dat de bestanden voor de deelkantoren
toegankelijk blijven? Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord. De archieven
die de vijf raden tot 1 februari 2009 hebben gevormd, blijven achter
bij de uitvoeringskantoren. Uit het vanaf 1 februari 2009 centraal
gevormde archief kan door de uitvoeringskantoren eenvoudig informatie worden
opgevraagd.Artikel IXDe wet treedt pas in werking wanneer de nieuwe raad feitelijk is gevormd
en volwaardig in de plaats kan komen van de huidige raden. De VVD-fractie
vraagt zich af of de regering enigszins kan aangeven wanneer dat zal zijn.
Het ondernemingsplan 2009–2010 vormt de grondslag voor de uitwerking
van de bestuurlijke centralisatie van de vijf raden. Op het organisatorisch
niveau zijn al belangrijke wijzigingen doorgevoerd, zoals de inrichting van
het hoofdkantoor en de uitvoeringskantoren. De verwachting bestaat dat, na
instemming met onderhavig wetsvoorstel door de Tweede en Eerste Kamer, de
leden van bestuur en raad van advies op korte termijn kunnen worden benoemd
zodat inwerkingtreding relatief snel na aanvaarding kan plaatsvinden.De staatssecretaris van Justitie,N. AlbayrakXNoot1Kamerstukken II 2008/09, 31 835, nr. 7.XNoot2Kamerstukken II 2001/02, 28 000, VI, nr. 63, eerste alinea,
met verwijzing naar de brief van 12 maart 2002, Just-02-245.XNoot3Kamerstukken II 2002/03, 28 600 VI, nr. 119.XNoot4Kamerstukken II 2008/09, 31 835, 1 t/m 6.XNoot1Zie ook mijn brief aan uw Kamer van 24 oktober 2008, Kamerstukken
II 2008/09, 31 753, nr. 1.XNoot2Zie de in noot 5 aangehaalde brief, alsmede mijn brief van 17 december
2008, Kamerstukken II 2008/09, 31 753, nr. 2.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 29 279, nr. 90.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 31 835, nr. 5 (pagina 2).XNoot1Kamerstukken II 2000/01, 27 426, nr. 3.XNoot1www.publiekverantwoorden.nl, code goed bestuur.XNoot2Kamerstukken II 2000/01, 27 426, nr. 3 en Kamerstukken II 2008/09,
31 835, nr. 3.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 31 835, nr. 3, pagina 12.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 31 835, nr. 3.XNoot2Besluit van 4 december 2002, Stb. 2003, 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31835-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl