Wijziging o.m. Wet op het primair onderwijs in verband met volledige decentralisatie van arbeidsvoorwaarden in het primair onderwijs; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133023
 2008-2009
 
 31 997
 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra,
de Experimentenwet onderwijs en de Wet medezeggenschap op scholen in verband
met volledige decentralisatie van arbeidsvoorwaarden in het primair onderwijs
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Algemeen
 1. Inhoud wetsvoorstel
 Met ingang van 1 augustus 2006 zijn in het primair onderwijs (PO)
de secundaire arbeidsvoorwaarden gedecentraliseerd. Vanaf die datum onderhandelen
de werknemersorganisaties en de werkgeversorganisatie, de Werkgeversvereniging
Primair Onderwijs (vanaf 1 januari 2009 de PO-Raad), over de inhoud
van de secundaire arbeidsvoorwaarden. Onder secundaire arbeidsvoorwaarden
vallen bijvoorbeeld reiskostenregelingen en regelingen met betrekking tot
het toekennen en doorlopen van salarisschalen. Met het onderhavige wetsvoorstel
wordt de laatste fase van decentralisatie, de volledige decentralisatie (ook
wel doordecentralisatie genoemd) van de arbeidsvoorwaarden in het PO mogelijk
gemaakt. Dit betekent dat ook het overleg over de zogeheten protocolonderwerpen,
te weten de algemene salarisontwikkeling, de uitgangspunten voor functiewaardering,
de vaststelling van de algemene arbeidsduur en de bovenwettelijke sociale
zekerheid, zal plaatsvinden tussen de werknemersorganisaties en de PO-Raad.
Tot het moment van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel voert de Minister
van Onderwijs Cultuur en wetenschap (OCW) nog op centraal niveau het overleg
over deze protocolonderwerpen. De volledige decentralisatie wordt mogelijk
gemaakt door het schrappen van de bepaling over het georganiseerd overleg
op centraal niveau (artikel 37 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en
artikel 37 van de Wet op de expertisecentra (WEC)). In samenhang met het wetsvoorstel
is het de bedoeling een ontwerp-besluit (decentralisatiebesluit) in procedure
te brengen waarbij de meeste van de op artikel 33 van de WPO en artikel 33
van de WEC gebaseerde rechtspositionele voorschriften zullen worden geschrapt.
Daarover wordt nog overleg gevoerd met de PO-Raad en de werknemersorganisaties.
Op 22 januari 2008 is de sectororganisatie voor het PO, de PO-Raad opgericht.
Deze sectororganisatie behartigt de gezamenlijke belangen van de sector PO,
waaronder begrepen het werkgeverschap. Vanaf 1 januari 2009 zijn
de taken van de Werkgeversvereniging primair Onderwijs overgedragen aan de
PO-Raad.
 Met dit wetsvoorstel wordt vervolgens een aantal bepalingen ten aanzien
van het personeel geschrapt die inmiddels overbodig blijken te zijn. Dit wordt
nader toegelicht in de artikelsgewijze toelichting.
 
 Tenslotte wordt in dit wetsvoorstel een technische aanpassing opgenomen
met betrekking tot de bevoegdheid voor het geven van bewegingsonderwijs aan
leerlingen vanaf 7 jaar in het speciaal onderwijs. In de artikelsgewijze
toelichting wordt deze aanpassing nader toegelicht.
 2. Achtergrond wetsvoorstel en overleg met werknemersorganisaties
en de werkgeversorganisatie in het primair onderwijs
 In het Coalitieakkoord van CDA, PvdA en Christenunie (Kamerstukken II 2006/07, 30 891, nr. 4) hebben partijen
aangegeven dat onderwijsinstellingen meer mogelijkheden krijgen om invulling
te geven aan het onderwijs door vertrouwen te geven aan de professionals in
het onderwijs, minder regels en minder toezicht. Langs verschillende lijnen
wordt hieraan invulling gegeven. Het betreft bijvoorbeeld de uitwerking van
het nieuwe inspectietoezicht (herziening van de Wet op het onderwijstoezicht);
het voorstel van wet houdende wijziging van de Wet op het primair onderwijs,
de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet medezeggenschap
op scholen en de Leerplichtwet 1969 in verband met de invoering van bekostigingsvoorschriften
voor minimumleerresultaten, alsmede een aanvulling van de interventiemogelijkheden
in het kader van het overheidstoezicht en de verbetering van intern toezicht
(Kamerstukken II 2008/09, 31 828, nr. 2) en de nadere afspraken
over de uitwerking van de ambities uit het Actieplan LeerKracht van Nederland.
Daarnaast is in dit Coalitieakkoord uitgesproken te streven naar vermindering
van de bestuurlijke drukte. In dit kader past ook de voorgenomen volledige
decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden in het PO.
 Bij volledige decentralisatie komt de verantwoordelijkheid voor de arbeidsvoorwaardenvorming
bij de individuele werkgevers te liggen. Schoolbesturen komen daarmee in positie
om hun rol als werkgever beter te vervullen (meer ruimte voor maatwerk), hetgeen
de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt. De werkgevers mandateren de
PO-Raad namens hen te onderhandelen over een CAO. De PO-Raad en de werknemersorganisaties
streven hierbij waar dat mogelijk en gewenst is, naar kaderstellende afspraken.
Dit betekent dat binnen de gestelde kaders onderwijspersoneel en schoolbesturen
overleg- en onderhandelingsruimte hebben voor eigen invullingen op bestuurs-
en schoolniveau. De volledige decentralisatie in het PO is de laatste in een
reeks doordecentralisatietrajecten in het onderwijs. Uit evaluaties van deze
trajecten in het hoger onderwijs en het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie
blijkt dat men hierdoor meer maatwerk kan leveren op het gebied van de arbeidsvoorwaarden.
 
 Volledige decentralisatie van de arbeidsvoorwaardenvorming is een logisch
vervolg op de per 1 augustus 2006 in het PO ingevoerde lumpsumfinanciering.
Schoolbesturen en scholen in het PO beschikken hiermee over middelen en mogelijkheden
om de beleidskeuzes te maken die het meest passend zijn bij de lokale omstandigheden
(maatwerk). Bij deze mogelijkheid tot schoolspecifieke invulling van het onderwijsproces
en de daarbij behorende inzet van personeel hoort ook de ruimte om op bestuursniveau
afspraken te maken over de bij dat onderwijsproces passende arbeidsvoorwaarden.
Tot het moment van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zijn de arbeidsvoorwaarden
nog op drie plaatsen geregeld. Het gaat om de volgende drie plaatsen. De protocolonderwerpen,
of te wel de primaire arbeidsvoorwaarden, worden geregeld in het Kaderbesluit
rechtspositie PO, de secundaire arbeidsvoorwaarden in de decentrale CAO PO
en ten slotte vindt uitwerking op onderdelen op bestuursniveau plaats. Met
de volledige decentralisatie komt er één CAO, waaraan (ook na
volledige decentralisatie) op bestuursniveau uitwerking wordt gegeven.
Volledige decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden biedt daarmee:
 – de professionals de ruimte om op decentraal niveau in direct overleg
met zijn of haar werkgever invloed te kunnen uitoefenen op de arbeidsvoorwaarden;
 – de sociale partners (PO-Raad en werknemersorganisaties) de mogelijkheid
tot het maken van een integrale afweging tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden
en de mogelijkheid om beter maatwerk te leveren ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden
voor de sector PO;
 – het personeel een duidelijker en toegankelijker regeling van de
arbeidsvoorwaarden;
 – de werkgevers optimaal de ruimte om een eigen, op de lokale situatie
toegesneden, arbeidsmarkt- en personeelsbeleid te voeren.
 
 Met de sociale partners is overleg gevoerd over de verdere uitwerking
van de volledige decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden. Onderdeel van
deze uitwerking is een beschrijving van de randvoorwaarden die het kabinet
en de sociale partners aan de volledige decentralisatie hebben gesteld. In
dat kader is de volledige decentralisatie onder meer getoetst aan het toetsingskader
van het kabinet voor doordecentralisatie van arbeidsvoorwaarden in de collectieve
sector. Het kabinet heeft geconcludeerd dat met de uitwerking die sociale
partners en OCW aan de decentralisatie hebben gegeven, aan dit toetsingskader
wordt voldaan. Er zijn voldoende «checks and balances» aanwezig
om na volledige decentralisatie van de arbeidsvoorwaardenvorming de kwaliteit
van het onderwijs (voorzieningenniveau) te waarborgen, waarbij kosten en opbrengsten
in balans zijn. Concrete afspraken over de invulling van de decentralisatie
worden vastgelegd in het Convenant decentralisatie Primair Onderwijs dat door
alle betrokken partijen wordt ondertekend. Het kabinet en de sociale partners
hebben een aantal condities en randvoorwaarden gesteld waaraan moet zijn voldaan
alvorens dit convenant kan worden gesloten. Deze condities en randvoorwaarden
hebben betrekking op de specifieke kenmerken van de sector PO (de bestuurlijke
schaal en diversiteit, de bekostiging van de premies aan het vervangingsfonds
en het participatiefonds), de positie van de werkgeversorganisatie en de binding
van de sectororganisatie aan de speerpunten van het kabinet. Tenslotte dient
er tussen de sectororganisatie voor het PO en de werknemersorganisaties overeenstemming
te zijn over een overlegprotocol met nadere regels en procedures voor het
decentrale overleg. Dit alles in acht nemend, streven het kabinet en sociale
partners naar inwerkingtreding van de volledige decentralisatie aansluitend
aan de expiratiedatum van de huidige decentrale CAO PO voor de secundaire
arbeidsvoorwaarden. Bij dit streven geldt dat zorgvuldigheid boven snelheid
gaat. Dit betekent dat de streefdatum zonodig in de tijd kan opschuiven indien
de omstandigheden hierom vragen. Aan de bepaling van de definitieve datum
van inwerkingtreding ligt een decentralisatieconvenant tussen partijen (OCW
en sociale partners) ten grondslag waarin zij gezamenlijk vaststellen dat
aan de gestelde (rand)voorwaarden voor volledige decentralisatie is voldaan.
Daarnaast dient er tussen de werkgevers en de werknemers overeenstemming te
zijn over een overlegprotocol met nadere regels en procedures voor het decentrale
overleg.
 
 In het decentralisatieconvenant worden onder meer afspraken vastgelegd
over het overleg tussen OCW en de sectororganisatie in het primair onderwijs,
de arbeidsvoorwaardenmiddelen, informatievoorziening en afspraken over de
gebondenheid van partijen. Verder worden er afspraken gemaakt over evaluatie
van het convenant, de looptijd en mogelijkheden tot wijziging en opzegging
van het convenant. Aan de hand van de afspraken, gemaakt in het convenant,
wordt een ontwerp-besluit (decentralisatiebesluit) opgesteld waarin
de kaders van de decentralisatie worden aangegeven. Dit besluit regelt onder
meer de wijziging/intrekking van enkele rechtspositionele besluiten waaronder
het Kaderbesluit rechtspositie PO.
 Hoewel de Minister van OCW na de volledige decentralisatie geen deel meer
neemt aan het arbeidsvoorwaardenoverleg, zal de minister wel in gesprek blijven
met de sociale partners. In het uitwerkingsoverleg is afgesproken dat de PO-Raad
gaat deelnemen aan het «voor- en najaarsoverleg» dat de minister
van OCW nu al voert met de VSNU, HBO-raad, MBO Raad en de VO-raad. Dit betekent
dat de minister van OCW, voorafgaand aan besluitvorming over de kaderbrief,
over inhoudelijke thema’s bestuurlijk overleg voert met de werkgeversorganisaties.
Daarnaast is afgesproken dat de werknemersorganisaties – naast de sectororganisatie –
zullen deelnemen aan het Bestuurlijk Overleg Primair Onderwijs waarin de staatssecretaris
periodiek met de organisaties overlegt over de inhoud en uitvoering van de
beleidsagenda. Waar nodig is worden de werknemersorganisaties ook direct betrokken
bij het thematische overleg over belangrijke beleidsonderwerpen.
 3. Financiële gevolgen
 Het wetsvoorstel heeft geen financiële gevolgen. Het overleg op centraal
niveau met de WvPO en de werknemersorganisaties komt te vervallen. De onderwerpen
van het centrale overleg gaan naar het decentrale overleg tussen partijen.
De kabinetsbijdrage in de arbeidskosten wordt één op één
doorgegeven aan de instellingen. 
 4. Uitvoeringsgevolgen
 Vanaf 1 augustus 2006 tot het moment van volledige decentralisatie
wordt op centraal niveau tussen de minister van OCW en de werknemersorganisaties
nog overlegd over de zogeheten protocolonderwerpen. Met de volledige decentralisatie
komt dit overleg te vervallen. Dit betekent dat de sectororganisatie voor
het PO (vanaf 1 januari 2009 de PO-Raad), naast het overleg over
de secundaire arbeidsvoorwaarden, ook het overleg moet gaan voeren met de
werknemersorganisaties over de protocolonderwerpen waarover de minister na
aanvaarding van het wetsvoorstel niet meer onderhandelt.
 Voor de bij de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden direct betrokken
partijen betekent dit wetsvoorstel een vermindering van de uitvoeringslasten
omdat het overleg over de protocolonderwerpen en de secundaire arbeidsvoorwaarden
voortaan aan één CAO-tafel op decentraal niveau wordt gevoerd.
 De sociale partners hebben de ambitie uitgesproken dat de toekomstige
CAO PO, net als de huidige decentrale CAO PO, kaderstellend zal zijn. Hiermee
blijft er voldoende ruimte om op bestuurs- en schoolniveau afspraken te maken.
Daardoor wijzigen de uitvoeringlasten voor de instellingen naar verwachting
niet of nauwelijks als gevolg van de decentralisatie.
 5. Administratieve lasten
 Het voorstel heeft volgens het ministerie van OCW geen gevolgen voor de
administratieve lasten en om die reden is het voorstel niet ter toetsing voorgelegd
aan Actal.
 Artikelsgewijs
 Met de onderhavige aanpassingen van de WPO, de WEC, de Experimentenwet
onderwijs en de Wet medezeggenschap op scholen wordt de decentralisatie van
de vorming van de arbeidsvoorwaarden in het primair onderwijs definitief geregeld.
Dit betekent dat de minister zich in zijn geheel terugtrekt uit het overleg
over de rechtspositie van onderwijspersoneel in het primair onderwijs. In
onderhavig wetsvoorstel worden de WPO en de WEC hierop aangepast. De wijzigingen
in de WPO en de WEC komen overeen, met uitzondering van artikel 157, derde
lid, onderdeel c, van de WPO (artikel I, onderdeel N). Dit artikel komt niet
voor in de WEC.
 Artikelen I, onderdelen A en K, en II, onderdelen, A,
D en M
 In artikel 1 van de WPO en artikel 1 van de WEC (artikelen I en II, onderdeel
A), artikel 28b, tiende lid, van de WEC (artikel II, onderdeel D), artikel
68, zesde lid, van de WPO en artikel 69, zesde lid, van de WEC (artikelen
I, onderdeel K, en II, onderdeel M) worden de verwijzingen naar het vervallen
artikel 37 geschrapt. In de artikelen I, onderdeel K en II, onderdeel M wordt
eveneens de verwijzing naar de geschillencommissie geschrapt omdat de bepalingen
ten aanzien van de geschillencommissie in artikel 38 van de WPO en artikel
38 van de WEC zijn komen te vervallen.
 Artikel II, onderdeel B
 In de Wet aanpassing regels bekwaamheidseisen onderwijspersoneel (Stb.
2006, 329) wordt onder meer artikel 3 van de WEC op het punt van het onderwijs
in lichamelijke oefening/zintuiglijke en lichamelijke oefening gewijzigd.
In deze wet had ook geregeld moeten worden dat behalve het PABO-getuigschrift
plus Leergang bewegingsonderwijs ook het voldoen aan de VO-bekwaamheidseisen
voor lichamelijke opvoeding de bevoegdheid geeft tot het verzorgen van onderwijs
in zintuiglijke en lichamelijke oefening in groepen bestemd voor leerlingen
vanaf 7 jaar in het speciaal onderwijs (SO), op dezelfde wijze als is
geregeld in artikel 3, tweede lid, van de WPO, voor leerlingen in het derde
tot en met achtste schooljaar. De voorgestelde wijziging neemt deze omissie
weg en brengt de WEC weer in overeenstemming met de systematiek van de regels
voor het kunnen verzorgen van het onderwijs in lichamelijke oefening/zintuiglijke
en lichamelijke oefening zoals die golden op 31 juli 2006, bij inwerkingtreding
van de Wet op de beroepen in het onderwijs. De omissie heeft voor zover bekend
niet tot problemen in het onderwijsveld geleid.
 Artikelen I, onderdeel B, en II, onderdeel C
 De formulering van artikel 17, vierde lid, van de WPO en artikel 28, vierde
lid, van de WEC bleek voor de praktijk niet altijd even duidelijk. De formulering
van deze artikelen is daarom aangepast.
 Artikelen I, onderdeel C, en II, onderdeel E
 Nu de verantwoordelijkheid voor de vaststelling van de arbeidsvoorwaarden
volledig komt te liggen bij de sociale partners past het niet meer om op centraal
niveau nog voorschriften te geven ten aanzien van de waarneming van een directeursfunctie,
de samenstelling van functies en de toekenning van functies en taken aan personeel.
Om die reden worden in artikel 29 van de WPO en artikel 29 van de WEC in het
eerste lid, de derde volzin, in het derde lid, de tweede volzin, en het zevende
lid geschrapt. Sociale partners kunnen besluiten hierover bepalingen op te
nemen in de decentrale CAO PO. Artikel 29, eerste lid, tweede volzin, wordt geschrapt omdat inmiddels in de praktijk duidelijk is dat de
functie van directeur niet een volledige formatieplaats hoeft te omvatten.
 Artikelen I, onderdeel D, en II, onderdeel F
 Met de wijziging van artikel 32, negende lid, van de WPO en artikel 32,
negende lid, van de WEC wordt de geldigheidsduur van de verklaring omtrent
het gedrag van zes maanden in de WPO en de WEC opgenomen. Dit is conform het
bepaalde in de artikelen 33, eerste lid, onderdeel a, en 35, eerste lid, onderdeel
a, van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en de artikelen 4.2.1., tweede
lid, onderdeel a, en 4.2.2., eerste lid, onderdeel a, van de Wet educatie
en beroepsonderwijs (WEB). 
 Artikelen I, onderdeel E, en II, onderdeel G
 Met de wijziging van artikel 33, tweede lid, van de WPO en artikel 33,
tweede lid, van de WEC wordt de formulering van deze artikelen in overeenstemming
gebracht met de wetgeving in andere onderwijssectoren waarin de arbeidsvoorwaardenvorming
al eerder is gedecentraliseerd.
 Artikelen I, onderdeel F, en II, onderdeel H
 Artikel 33a van de WPO en artikel 33a van de WEC worden elk vervangen
door een nieuw artikel 33a. Dit vanwege het feit dat er in de praktijk geen
belang meer wordt gehecht aan de verplichting om voor elke benoeming van een
personeelslid in een vaste of een tijdelijke dienstbetrekking, die langer
duurt dan een half jaar, of ontslag uit een zodanige betrekking, terstond
mededeling te doen aan de inspecteur. 
 Artikelen I, onderdeel G, en II, onderdeel I
 Artikel 37 vervalt in zowel de WPO als de WEC. Het huidige artikel 37
in de WPO en het huidige artikel 37 in de WEC voorzien in centraal overleg
over de aangelegenheden van algemeen belang voor de rechtstoestand van het
personeel van scholen in het primair onderwijs. Door deze artikelen te schrappen,
vervalt het georganiseerd overleg op centraal niveau (overleg tussen de minister
van OCW en de werknemersorganisaties) over de arbeidsvoorwaarden in het primair
onderwijs. In verband hiermee zullen tevens het Overlegbesluit onderwijspersoneel
en het Kaderbesluit rechtspositie PO worden ingetrokken.
 Artikelen I, onderdeel H, en II, onderdeel J
 Zowel in de WPO als in de WEC wordt artikel 38 vervangen door een nieuw
artikel 38. Artikel 38 van de WPO en artikel 38 van de WEC worden hiermee
op gelijke wijze aangepast als destijds in het kader van de decentralisatie
van arbeidsvoorwaarden in de WVO is geschied. In de huidige artikelen 38 van
de WPO en de WEC wordt geregeld dat over aangelegenheden van algemeen belang
voor de bijzondere rechtstoestand van het personeel georganiseerd overleg
plaatsvindt door of namens het bevoegd gezag met de werknemersorganisaties.
Dit overleg wordt in verband met het vervallen van het georganiseerd overleg
op centraal niveau uitgebreid tot de aangelegenheden van algemeen belang voor
de (algemene en bijzondere) rechtstoestand van het personeel. Aan decentralisatie
van arbeidsvoorwaarden is immers inherent dat de scholen zelf verantwoordelijk
zijn voor het treffen van regelingen. In het kader van deregulering worden
de bepalingen ten aanzien van de geschillenregeling geschrapt. De werkgevers
leggen immers op grond van artikel 38 van de WPO en artikel 38 van de WEC
schriftelijk vast op welke wijze zij het overleg gaan voeren.
Hierbij kunnen zij desgewenst ook vastleggen hoe zij zullen omgaan met geschillen.
 Artikelen I, onderdeel I, en II, onderdeel K
 In de WPO vervalt artikel 54 en in de WEC artikel 56, derde lid. Het gaat
hierbij om het horen van de directeur bij de aanstelling of tewerkstelling
zonder aanstelling van de mede-directeur, de adjunct-directeur of leraren.
De bevoegdheden van de directeur moeten ingevolge artikel 31 van de WPO worden
vastgelegd in het managementstatuut. In dit managementstatuut kunnen ook afspraken
gemaakt worden over de positie van de directeur bij aanstelling van personeel.
 Artikelen I, onderdeel J, en II, onderdeel L
 In de WPO wordt artikel 60, eerste lid, en in de WEC artikel 63, eerste
lid, aangepast in verband met het vervallen van de mogelijkheid van onvrijwillig
deelontslag. In dit verband wordt verwezen naar het Besluit van 18 juli
1995, houdende wijziging van het Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel (Stb.
1995, 366).
 Artikelen I, onderdeel L, en II, onderdeel N
 Artikel 138, eerste lid, onderdeel a, van de WPO en artikel 132, eerste
lid, onderdeel a, van de WEC worden geschrapt omdat de mogelijkheid van onvrijwillig
deelontslag al eerder vervallen is. Het tweede lid van artikel 138 van de
WPO en het tweede lid van artikel 132 van de WEC worden geschrapt, omdat met
de sociale partners is overeengekomen om de beperking van een tijdelijk dienstverband
tot 1 jaar te schrappen. Dit biedt de sociale partners de ruimte om binnen
de kaders van de Wet Flexibiliteit en Zekerheid te komen tot een voor het
primair onderwijs eigen regeling ten aanzien van benoeming en aanstelling
van personeel.
 Artikelen I, onderdelen M, N en O en II, onderdelen O
en Q
 Artikel 157, derde lid, onderdeel c, van de WPO wordt aangepast om de
verwijzing naar de al eerder vervallen mogelijkheid van onvrijwillig deelontslag
te schrappen. Ook de verwijzingen naar artikel 138 van de WPO in dit artikel
en in de artikelen 139, 170 en 184 van de WPO en de verwijzingen naar artikel
132 van de WEC in de artikelen 133 en 170 van de WEC worden aangepast in verband
met het vervallen van artikel 138, tweede lid, van de WPO en artikel 132,
tweede lid, van de WEC.
 Artikelen I en II, onderdeel P
 De artikelen 183 van de WPO en 169 van de WEC worden aangepast in verband
met het vervallen van de mogelijkheid van onvrijwillig deelontslag.
 Artikel III
 Artikel 4a van de Experimentenwet onderwijs wordt aangepast aan het vervallen
van artikel 37 in de WPO en artikel 37 in de WEC.
 Artikel IV
 De wijziging in artikel IV betreft een technische aanpassing. Door het
vervallen van artikel 37 in de WPO, artikel 37 in de WEC en artikel 4a, tweede
lid, van de Experimentenwet onderwijs kan de verwijzing naar deze
artikelen en dit artikellid, in artikel 18, eerste lid, onderdeel b, in de
Wet medezeggenschap op scholen komen te vervallen.
 Artikel V
 Onderhavig wetsvoorstel treedt inwerking op een bij koninklijk besluit
te bepalen tijdstip, dat voor verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden gesteld. Dit heeft te maken met het gegeven dat naast
wijzigingen die voortvloeien uit de volledige decentralisatie onderhavig wetsvoorstel
tevens wijzigingen bevat van meer technische aard, die uit dereguleringsoogpunt
zijn meegenomen. Het moment waarop feitelijk de stap naar volledige decentralisatie
wordt gezet, is het resultaat van het overleg met sociale partners zoals vermeld
in het algemeen deel van deze memorie van toelichting.
 
 De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 S. A. M. Dijksma