Wijziging WIB en Wet inkomstenbelasting 2001 in verband met implementatie spaarrenterichtlijn; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29206, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

23-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29206 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. Spaarrenterichtlijn nader belicht3. Wet op de internationale bijstandsverlening bij de
heffing van belastingen en de Wet inkomstenbelasting 20014. Budgettaire gevolgen en administratieve lastenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel I (Wet op de internationale bijstandverlening
bij de heffing van belastingen)Artikel I, onderdeel A (artikel 2 van de WIB)Artikel I, onderdeel B (aanduiding nieuw hoofdstuk en
nieuwe afdeling in de WIB)Artikel I, onderdeel C (nieuwe afdeling in hoofdstuk IA
van de WIB)Artikel 4a DefinitiesArtikel 4b Uitbreiding definitie rentebetalingArtikel 4b, eerste lid, onderdeel aArtikel 4b, eerste lid, onderdeel b, in combinatie met
het vierde en vijfde lidArtikel 4b, eerste lid, onderdeel c, in combinatie met
het derde, vierde, vijfde, zesde, zevende en achtste lidArtikel 4b, tweede lidArtikel 4c van de WIB Tijdelijk uitgezonderde schuldvorderingenArtikel 4d Uitbreiding definitie uitbetalende instantieArtikel 4e Icbe na keuzeArtikel 4f Inperking definitie uiteindelijk gerechtigdeArtikel 4g Identificatie door Nederlandse uitbetalende
instantie en artikel 4h Vaststelling woonplaats door Nederlandse uitbetalende
instantieParagraaf 3Artikel 4l Woonplaatsverklaring ter voorkoming van inhouding
van bronbelastingArtikel 4n Bezwaar en beroepArtikel II (Wet op de internationale bijstandverlening
bij de heffing van belastingen)Artikel II, onderdeel A (artikel 4 van de WIB)Artikel II, onderdeel B (artikel 4i, aanhef en onderdeel
a, Werkingssfeer) en artikel II, onderdeel C (artikel 4j, Renseignering door
uitbetalende instantie)Artikel II, onderdeel B (artikel 4i, aanhef en onderdeel
b, Werkingssfeer) en artikel II, onderdeel D (artikel 4k Renseignering door
marktdeelnemer)Artikel II, onderdeel E (artikel 4m Verplichtingen ten
dienste van de renseignering)Artikel II, onderdeel F (artikel 4o Bestuurlijke boete)Artikel II, onderdeel G (artikel 4p Strafrechtelijke bepaling)Artikel II, onderdeel H (artikel 6a van de WIB)Artikel II, onderdeel I, J en L (de artikelen 8, tweede
lid, 11 en 14, eerste lid, van de WIB)Artikel II, onderdeel K (artikel 13 van de WIB)Artikel III (artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Artikel IV (Wet op de internationale bijstandsverlening
bij de heffing van belastingen)Onderdeel AOnderdeel BArtikel V (Inwerkingtredingsbepaling)Eerste lidTweede LidDerde en vierde lidOndertekeningLichaamBijlage bij de Memorie van ToelichtingTransponeringstabel 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29206Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 86 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 206Wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de
heffing van belastingen en de Wet inkomstenbelasting 2001 (implementatie spaarrenterichtlijn)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. InleidingDe richtlijn nr. 2003/48/EG van de Raad van de Europese Unie van 3 juni
2003 betreffende belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm
van rentebetaling (L 157; hierna: spaarrenterichtlijn) is het resultaat van
jarenlange intensieve onderhandelingen op politiek en technisch niveau. De
spaarrenterichtlijn is gebaseerd op het voorstel van de Europese Commissie
van 18 juli 2001 met betrekking tot een richtlijn van de Raad van de Europese
Unie, strekkende tot het garanderen van een effectieve belastingheffing op
inkomsten van spaargelden in de vorm van rente in de Gemeenschap.1 De spaarrenterichtlijn maakt deel uit van het zogenoemde
belastingpakket, bestaande uit drie onderdelen die alle op 3 juni 2003 door
de Ecofin Raad zijn aangenomen. De andere twee onderdelen zijn de zogenoemde
interest- & royalty-richtlijn (Richtlijn nr. 2003/49/EG)2 en de gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen3. Tijdens de Ecofin Raad van 1 december 1997 is de basis
van het belastingpakket gelegd. Het belastingpakket vloeide voort uit de mededeling
van de Europese Commissie betreffende «een pakket om schadelijke belastingconcurrentie
in de Europese Unie te bestrijden»4. Hiermee
wilde de Commissie de noodzaak benadrukken van gecoördineerde actie op
Europees niveau voor het bestrijden van schadelijke belastingconcurrentie.
De spaarrenterichtlijn beoogt vooral buitensporige verliezen van belastinginkomsten
te voorkomen.Overeenkomstig de conclusies van de Ecofin Raad van 1 december 1997 baseerde
de Commissie haar eerste voorstel voor een richtlijn op een compromis dat
bekend is onder de naam «coëxistentiemodel». Bij dit model
zou aan elke lidstaat de keuze gelaten worden om hetzij op rentebetalingen
bronbelasting in te houden, hetzij informatie uit te wisselen. Tijdens de
Europese Raad van Santa Maria da Feira van 19 en 20 juni 2000 werden de lidstaten
het er unaniem over eens dat niet het coëxistentiemodel maar uitwisseling
van informatie op een zo breed mogelijke basis het einddoel van de Europese
Unie zou moeten zijn. De spaarrenterichtlijn bouwt voort op deze consensus.
De richtlijn beoogt te voorkomen dat natuurlijke personen zich in de lidstaat
waar zij woonachtig zijn, kunnen onttrekken aan elke vorm van
belastingheffing op rente die zij vanuit een andere lidstaat ontvangen. Dit
leidt immers tot verstoringen in het kapitaalverkeer tussen de lidstaten,
wat onverenigbaar is met de interne markt.2. Spaarrenterichtlijn nader belichtHet uiteindelijke doel van de spaarrenterichtlijn is het mogelijk maken
van een effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden volgens het
van toepassing zijnde nationale recht. De wijze waarop de lidstaten in hun
nationale regelingen de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden vormgeven,
valt buiten het kader van de spaarrenterichtlijn. De werkingssfeer is beperkt
tot de rentebetalingen die in een lidstaat worden verricht aan natuurlijke
personen die hun fiscale woonplaats in een andere lidstaat hebben. Dit kan
volgens de considerans het best worden bereikt door haar toe te spitsen op
de rentebetalingen die in de lidstaten gevestigde marktdeelnemers verrichten
of bewerkstelligen ten gunste van uiteindelijk gerechtigden die een natuurlijke
persoon zijn en hun woonplaats in een andere lidstaat hebben. Uitwisseling
van inlichtingen tussen de lidstaten betreffende deze grensoverschijdende
rentebetalingen is dan het aangewezen middel om belastingheffing in de woonstaat
te realiseren.Tijdens de genoemde Europese Raad van Santa Maria da Feira werd vastgesteld
dat de Verenigde Staten van Amerika, enkele belangrijke Europese landen buiten
de Europese Unie (Zwitserland, Andorra, Liechtenstein, Monaco en San Marino)
en alle relevante afhankelijke of geassocieerde gebieden van de lidstaten
(de Kanaaleilanden, het eiland Man en de afhankelijke of geassocieerde gebieden
in het Caribische gebied) gelijkwaardige of dezelfde maatregelen zouden moeten
toepassen. Zonder deze voorwaarde zou kapitaalvlucht naar die landen en gebieden
de verwezenlijking van de doelstellingen van de spaarrenterichtlijn in gevaar
kunnen brengen. Overeengekomen werd dat het Voorzitterschap van de Raad van
de Europese Unie en de Commissie, onmiddellijk nadat overeenstemming over
de wezenlijke inhoud van de richtlijn zou worden bereikt, besprekingen zouden
beginnen met deze landen om de aanneming van gelijkwaardige maatregelen in
die landen te bevorderen. Tegelijkertijd verbonden de betrokken lidstaten
zich ertoe de aanneming van dezelfde maatregelen te bevorderen in alle relevante
afhankelijke of geassocieerde gebieden, waaronder de Nederlandse Antillen
en Aruba. De spaarrenterichtlijn dient van kracht te worden vanaf de datum
waarop alle genoemde landen en gebieden dergelijke maatregelen toepassen,
in beginsel vanaf 1 januari 2005. De Europese Raad besluit uiterlijk
voor 1 juli 2004 bij unanimiteit of op 1 januari 2005 aan de voorwaarden voldaan
zal zijn. Indien de Europese Raad de indruk heeft dat aan (één
of) beide voorwaarden niet is voldaan, dan wordt de spaarrenterichtlijn –
evenals dit wetsvoorstel – op een latere datum dan 1 januari 2005 van
kracht. Verder zijn België, Luxemburg en Oostenrijk vanwege structurele
verschillen (vanwege het in die landen gehanteerde bankgeheim) gedurende een
overgangsperiode niet gehouden tot het automatisch uitwisselen van informatie.
Deze overgangsperiode begint op de inwerkingtredingsdatum van de spaarrenterichtlijn
en eindigt op het moment dat met eerder genoemde derde landen inlichtingenuitwisseling
op verzoek met betrekking tot rentebetalingen mogelijk is.1 België, Luxemburg en Oostenrijk hebben zich het recht voorbehouden
om gedurende de overgangsperiode een bronbelastingstelsel toe te passen voor
uitgaande rentebetalingen. Een passend gedeelte van de opbrengsten wordt daarbij
afgestaan aan de lidstaat waar de gerechtigde tot de rente woont. België,
Luxemburg en Oostenrijk ontvangen wel informatie van de andere lidstaten betreffende
naar deze lidstaten gaande rentebetalingen. Het tarief van deze bronbelasting
loopt geleidelijk op tot 35%. Dit percentage is vergelijkbaar met het tarief
waartegen inkomsten van spaargelden in de afzonderlijke lidstaten
worden belast. De uiteindelijk gerechtigden die uit België, Luxemburg
en Oostenrijk een rentebetaling ontvangen en hun fiscale woonplaats in een
andere lidstaat hebben, kunnen de bronheffing voorkomen. Hiertoe machtigen
zij de uitbetalende instantie tot renseignering van de rentebedragen mede
door het overleggen van een verklaring die is afgegeven door de bevoegde autoriteit
van hun eigen woonstaat. Indien zij niet hiervoor kiezen, moeten de ander
lidstaten ervoor zorgen dat geen dubbele belastingheffing op rentebetalingen
kan optreden als gevolg van de in België, Luxemburg en Oostenrijk ingehouden
bronheffing. De fiscale woonstaat dient daartoe de bronheffing te verrekenen
met de op zijn grondgebied verschuldigde belasting en, in voorkomend geval,
het bedrag dat teveel is ingehouden, aan de uiteindelijk gerechtigde terug
te betalen.De spaarrenterichtlijn is opgebouwd rond een aantal begrippen, te weten:
uiteindelijk gerechtigde, uitbetalende instantie en rentebetaling. De uiteindelijk
gerechtigde is de natuurlijke persoon die een rentebetaling ontvangt of ten
gunste van wie een rentebetaling wordt bewerkstelligd (hierna: ontvangt).
De uiteindelijk gerechtigde wordt geacht op te treden voor eigen rekening,
tenzij hij het tegendeel kan bewijzen. Naast de uiteindelijk gerechtigde is
in de spaarrenterichtlijn een belangrijke rol weggelegd voor de uitbetalende
instantie. Een uitbetalende instantie wordt gedefinieerd als een marktdeelnemer
die rente betaalt of de rentebetaling bewerkstelligt ten gunste van een uiteindelijk
gerechtigde (hierna: betaalt). Uitgangspunt is dat de uitbetalende instanties
in de verschillende lidstaten informatie inzamelen betreffende een rentebetaling
(en deze renseigneren) of een bronbelasting toepassen. Onder rentebetaling
verstaat de spaarrenterichtlijn in het bijzonder rente die is uitbetaald of
bijgeschreven op een rekening die is terug te voeren op een schuldvordering
in enigerlei vorm. Deze definitie sluit aan bij de internationaal aanvaarde
opvatting ten aanzien van het begrip rente. Om te voorkomen dat eenvoudig
aan de werking van de richtlijn te ontkomen zou zijn, is de definitie van
rentebetaling uitgebreid met drie vormen van betalingen die worden gekwalificeerd
als rentebetaling. In de eerste plaats wordt het ter zake van verkoop of aflossing
van een schuldvordering ontvangen bedrag als rentebetaling gekwalificeerd
voorzover de betaling voorvloeit uit aangegroeide of gekapitaliseerde rente.
Ten tweede worden betalingen van een instelling voor collectieve belegging
in effecten (een zogenaamd «icbe») aangemerkt als rentebetaling.
Het voorgaande geldt in beginsel alleen voorzover de betaling valt terug te
voeren op door de icbe ontvangen rentebetalingen. Een icbe is een binnen de
EU gevestigde beleggingsinstelling die een vergunning bezit als bedoeld in
de richtlijn nr. 85/611/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
20 december 1985 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in
effecten (Pb EG L 375), die in Nederland in de Wet toezicht beleggingsinstellingen
is geïmplementeerd. Ten slotte worden de gerealiseerde inkomsten bij
verkoop, terugbetaling of aflossing van aandelen of van bewijzen van deelneming
in een icbe, gekwalificeerd als rentebetaling. Ook bij deze laatste uitbreiding
wordt alleen het deel van het ter zake van de verkoop ontvangen bedrag dat
valt terug te voeren op door de icbe ontvangen rentebetalingen, als een rentebetaling
behandelt. Uit oogpunt van doelmatigheid is ervoor gekozen deze twee laatste
vormen van rentebetalingen alleen van toepassing te laten zijn in het geval
dat de desbetreffende icbe voor 15% of meer belegt in schuldvorderingen. De
spaarrenterichtlijn geeft een lidstaat de mogelijkheid een dergelijke keuze
te maken op grond van artikel 6, lid 6, eerste alinea, eerste volzin, van
de richtlijn. Deze keuze leidt ertoe dat voor beide vormen van rentebetalingen
hetzelfde vermogenscriterium geldt. Aangezien het bij beide vormen om eenzelfde
groep entiteiten gaat, komt dit de uitvoerbaarheid ten goede. De spaarrenterichtlijn noopt ertoe te regelen dat een in Nederland gevestigde
uitbetalende instantie de verplichting heeft om, indien deze een rentebetaling
verricht aan een in een andere lidstaat woonachtige uiteindelijk gerechtigde
die een natuurlijk persoon is, de bevoegde autoriteit informatie te doen toekomen.
De lidstaten hebben erop toe te zien dat de op hun grondgebied gevestigde
uitbetalende instanties de voor de uitvoering van de spaarrenterichtlijn noodzakelijke
taken uitvoeren, ongeacht de vestigingsplaats van de debiteur van de rentedragende
schuldvordering. De uitbetalende instantie wordt geacht alle nuttige gegevens
te verzamelen over de betreffende rentebetalingen, die zij vervolgens moet
doen toekomen aan hun nationale bevoegde autoriteit, in Nederland: de aangewezen
ambtenaar van de rijksbelastingdienst. De bevoegde autoriteit van de bronstaat
is gehouden tot verstrekking van de gerenseigneerde inlichtingen. De in de
spaarrenterichtlijn bedoelde gegevens dienen door de bevoegde autoriteit automatisch –
uiterlijk zes maanden na afloop van het jaar waarin de inkomsten uit spaartegoeden
zijn geïnd – te worden verstrekt aan de bevoegde autoriteiten van
de betrokken woonplaatsstaten.Wat betreft het gebruik van aan Nederland verstrekte rentegegevens wordt
het volgende opgemerkt. Voorzover de schuldvordering ter zake waarvan een
rentebetaling plaatsvindt, behoort tot het ondernemingsvermogen van een belastingplichtige
die zijn onderneming drijft door middel van een eenmanszaak, worden de van
een andere lidstaat verkregen rentegegevens rechtstreeks gebruikt bij de aanslagregeling.
In deze situatie en in de situatie dat de schuldvordering onderdeel is van
het vermogen van een werkzaamheid (en de rente als belastbare inkomsten uit
overige werkzaamheden in de heffing worden betrokken), leidt de ontvangst
van rente tot belastingheffing over de werkelijk genoten rentebetalingen in
box I. Nederland kan de vanuit andere lidstaten verkregen gegevens in het
geval de vermogensrendementsheffing (box III) van toepassing is, niet rechtstreeks
gebruiken bij de aanslagregeling. Wel zullen de uit de lidstaten ontvangen
rentegegevens worden gebruikt als toetsingsinstrument bij het aangegeven rendementsinkomen.
Als na deze toetsing een vermoeden ontstaat dat vermogens ten onrechte niet
in de aangifte zijn vermeld, wordt de belastingplichtige hiermee geconfronteerd.
Ter controle kan ook aan de desbetreffende lidstaat worden verzocht om nadere
informatie te verstrekken over de achterliggende saldi.De Richtlijn nr. 77/799/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 19 december 1977 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten
van de Lid-Staten op het gebied van de directe en de indirecte belastingen
(Pb EG L 336), beter bekend als de inlichtingenrichtlijn verschaft de lidstaten
al een basis voor het uitwisselen van inlichtingen tussen de lidstaten voor
fiscale doeleinden. De spaarrenterichtlijn brengt hierin geen verandering.
De inlichtingenrichtlijn blijft van toepassing op inlichtingenuitwisseling
in aanvulling op de spaarrenterichtlijn. Omdat de automatische inlichtingenuitwisseling
tussen de lidstaten over de in de spaarrenterichtlijn bedoelde rentebetalingen
een effectieve belastingheffing mogelijk moet maken, mogen de lidstaten geen
gebruik maken van de in artikel 8 van de inlichtingenrichtlijn vermelde mogelijkheid
om de uitwisseling van informatie te begrenzen.De spaarrenterichtlijn heeft, afgezien van de overgangsperiode waarin
België, Luxemburg en Oostenrijk bronbelasting mogen inhouden, de automatische
uitwisseling van informatie als uitgangspunt. Om die reden ligt het voor de
hand de spaarrenterichtlijn hoofdzakelijk te implementeren in de Wet internationale
bijstandsverlening bij de heffing van belastingen (hierna: WIB). De bepalingen
in de WIB strekken immers mede tot nakoming van verplichtingen die voortvloeien
uit eerdere Europese richtlijnen. In het onderhavige wetsvoorstel
worden de verplichtingen die de spaarrenterichtlijn creëert voor uitbetalende
instanties en de Nederlandse bevoegde autoriteit, opgenomen in een nieuwe
afdeling van het nieuwe hoofdstuk IA van de WIB. In het voorgestelde artikel
4a van de WIB worden de hiervoor beschreven begrippen gedefinieerd die door
de spaarrenterichtlijn zijn geïntroduceerd. De voorkoming van dubbele
belasting wordt geregeld in de Wet inkomstenbelasting 2001, meer in het bijzonder
door de door België, Luxemburg en Oostenrijk ingehouden bronbelasting
als voorheffing aan te wijzen.De spaarrenterichtlijn laat aan de lidstaten een aantal keuzes bij implementatie.
Bij de invulling van deze keuzemogelijkheden was het uitgangspunt tweeërlei.
Enerzijds is getracht het toepassingsbereik van de spaarrenterichtlijn zo
breed mogelijk te houden en anderzijds is geprobeerd zoveel mogelijk de toename
van administratieve lasten voor uitbetalende instanties te beperken. Mede
om de uitvoerbaarheid van deze keuzes te borgen, is ambtelijk overleg gevoerd
met vertegenwoordigers van het Nederlandse bankwezen.3. Wet op de internationale bijstandsverlening bij de
heffing van belastingen en de Wet inkomstenbelasting 2001Zoals reeds opgemerkt, is ervoor gekozen de spaarrenterichtlijn te implementeren
in de WIB. Implementatie in de WIB betekent een uitbreiding van de werkingssfeer
van de WIB. De WIB voorziet tot op heden voornamelijk in het verstrekken van
gegevens door de bevoegde autoriteit aan een andere staat (de distribuerende
functie). De gegevensverstrekkende functie als bedoeld in de spaarrenterichtlijn
is neergelegd in het nieuwe artikel 6a van de WIB. De spaarrenterichtlijn
voorziet voor de bevoegde autoriteit ook in een gegevensvergarende functie.
De gegevens moeten jaarlijks worden aangeleverd door de uitbetalende instanties.
Deze structurele gegevensvergaring (collecterende functie) met het oog op
internationale inlichtingenuitwisseling is nieuw en vloeit voort uit artikel
8 van de spaarrenterichtlijn. Artikel 4j van de WIB verlangt van de uitbetalende
instanties die in Nederland zijn gevestigd, dat deze de daar omschreven informatie
aan de Belastingdienst renseigneren. Dit is het geval indien door hen betalingen
worden verricht die inkomsten uit spaargelden in de vorm van een rentebetaling
vormen en toekomen aan uiteindelijk gerechtigden die natuurlijke persoon zijn
en hun fiscale woonplaats in een andere lidstaat hebben. De implementatie
van de spaarrenterichtlijn is in haar wezen in artikel 4i WIB samengevat.
In de voorgestelde tweede afdeling van hoofdstuk IA van de WIB wordt gebruik
gemaakt van de drie gehanteerde begrippen in die bepaling, die van belang
zijn voor de uiteindelijke verstrekking van inlichtingen, te weten: rentebetaling
(artikel 4a, eerste lid, onderdeel a, in samenhang met artikel 4b), uiteindelijk
gerechtigde (artikel 4a, eerste lid, onderdeel b, in samenhang met 4f) en
uitbetalende instantie (artikel 4a, eerste lid, onderdeel d, in samenhang
met 4d). Deze begrippen geven in feite de reikwijdte aan van de verplichte
renseignering en informatieuitwisseling die de spaarrenterichtlijn de lidstaten
voorschrijft.Artikel 14 van de richtlijn betreft de verrekening van in het buitenland
geheven bronbelasting. Bij de implementatie daarvan staan twee mogelijkheden
open. Enerzijds zou de verrekening kunnen worden vormgegeven in het Besluit
ter voorkoming van dubbele belasting 2001. Anderzijds zou de in België,
Oostenrijk of Luxemburg ingehouden bronbelasting kunnen worden aangemerkt
als voorheffing, die op grond van artikel 15 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(AWR) mag worden verrekend met het totaalbedrag aan verschuldigde inkomstenbelasting.
Uit oogpunt van eenvoud en duidelijkheid is gekozen voor de aanwijzing van
de bijzondere rechtstreeks uit de Richtlijn voortvloeiende door België,
Luxemburg en Oostenrijk geheven bronbelasting als voorheffing. Hieraan wordt met de voorgestelde invoering van onderdeel d in het eerste lid
van artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting 2001 uitvoering gegeven.4. Budgettaire gevolgen en administratieve lastenDoor de spaarrenterichtlijn kan Nederland jaarlijks extra belastinginkomsten
tegemoet zien. Ten eerste verplicht de richtlijn België, Luxemburg en
Oostenrijk met ingang van 2005 een bronbelasting in te houden op rentebetalingen
door uitbetalende instanties gevestigd in die lidstaten aan inwoners van een
andere lidstaat, tegen een tarief dat oploopt van 15% in de eerste drie jaar
naar uiteindelijk 35%. Van de opbrengst van deze bronbelasting maken deze
drie lidstaten driekwart over naar de woonstaat van de uiteindelijk gerechtigde.
De richtlijn schrijft voor dat deze overdracht moet plaats vinden binnen zes
maanden, volgend op het eind van het belastingjaar waarin de uitbetalende
instantie de rentebetaling deed. Bij toepassing van de richtlijn vanaf 2005
zal de opbrengst voor Nederland uit de verdeling van de geheven bronbelasting
in België, Luxemburg en Oostenrijk waarschijnlijk voor het eerst in 2006
optreden. De richtlijn biedt overigens in beginsel aan de uiteindelijk gerechtigde
de mogelijkheid tot verrekening en mogelijk zelfs teruggave door de woonstaat
van de ingehouden bronbelasting.Het is mogelijk dat ook sommige van zogenaamde derde landen en van de
Britse afhankelijke en geassocieerde gebieden met de EU overeen zullen komen
om een dergelijke bronbelasting te introduceren, inclusief opbrengstverdeling.
Van de overige lidstaten, afhankelijke en geassocieerde gebieden, die met
ingang van 2005 voor automatische uitwisseling van rentegegevens hebben gekozen,
ontvangt Nederland informatie over rentebetalingen vanuit deze landen aan
Nederlandse ingezetenen. De gegevens die de Nederlandse fiscus op deze wijze
ontvangt, kunnen leiden tot een hogere opbrengst van de inkomstenbelasting.
De gegevensverstrekking gebeurt ten minste eenmaal per jaar, binnen zes maanden
na afloop van het belastingjaar van de lidstaat van vestiging van de uitbetalende
instantie, zodat ook voor uitwisseling geldt dat de eerste resultaten in 2006
te zien zullen zijn.De geraamde opbrengst van de spaarrenterichtlijn voor de Nederlandse schatkist,
door de heffing van de bronbelasting en door gegevensuitwisseling, wordt vanaf 2006
geraamd op € 70 miljoen per jaar, oplopend naar € 95 miljoen
in 2012. Deze raming is met de nodige onzekerheden omgeven.Daarnaast betekent de implementatie van het wetsvoorstel een toename van
uitvoeringskosten voor de Belastingdienst van incidenteel € 2 miljoen
euro in 2004 en structureel € 800 000 vanaf 2005. Deze
kosten zijn verbonden aan de aanpassingen in de automatiseringssystemen en
het onderhoud daarvan.De implementatie van de spaarrenterichtlijn verplicht financiële
instellingen in de lidstaten tot het registreren en – voor lidstaten
die hebben geopteerd voor uitwisseling van inlichtingen – het renseigneren
van gegevens aan de Belastingdienst. De spaarrenterichtlijn heeft fraudepreventie
enbestrijding tot doel. De te ontvangen gegevens van de lidstaten dienen als
controlemiddel voor de opgegeven buitenlandse renteontvangsten. Implementatie
van de spaarrenterichtlijn zal voor financiële instellingen in Nederland
administratieve lastenverzwaringen teweegbrengen. Zo gelden vanwege de richtlijn
ten aanzien van personen die op of na 1 januari 2004 cliënt zijn geworden,
ten opzichte van de huidige situatie enige aanvullende eisen wat betreft de
bepaling van hun identiteit en woonplaats. Daarnaast is het begrip rentebetaling
waarover moet worden gerenseigneerd ruimer dan de rente die de financiële
instellingen al op grond van bestaande nationale regelingen verplicht zijn
te renseigneren. Verder moeten de financiële instellingen gaan renseigneren
over rentebetalingen aan ingezetenen van andere lidstaten. Voor
Nederland zal dit lastenverzwarende effect beperkt zijn, omdat in de uitvoering
van de richtlijn, mede naar aanleiding van overleg met het Nederlandse bankwezen,
zoveel mogelijk getracht zal worden aan te sluiten bij de reeds functionerende
binnenlandse renseignering. De toename van de administratieve lasten voor
financiële instellingen bedraagt naar schatting circa € 50 000
structureel. De lastenverzwaring lijkt vooral gelegen in een eenmalige aanpassing
van de administratieve bestanden van marktdeelnemers, waarbij een splitsing
moet worden gemaakt in rentebetalingen aan uiteindelijk gerechtigden met een
woonplaats in Nederland, in één van de andere lidstaten en buiten
de Europese Unie. Nederlandse financiële instellingen beschikken al over
de benodigde gegevens over de identiteit van rekeninghouders en over rente-
en saldigegevens. Overigens komt met de voorgestelde wijzigingen de situatie
dichterbij waarin financiële instellingen wat betreft de jaarlijkse renseigneringsverplichting
kunnen volstaan metéén gegevensset voor alle cliënten.
Omdat er dan geen separate bestandsvergelijking meer noodzakelijk is, kan
hiervan een verlichtend effect voor de administratieve lasten uitgaan.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel I (Wet op de internationale bijstandverlening
bij de heffing van belastingen)Artikel I, onderdeel A (artikel 2 van de WIB)Met de wijziging van artikel 2 worden de algemene definitiebepalingen
aangepast in verband met het nieuw ingevoegde hoofdstuk IA. De uitvoering
van afdeling 2 van hoofdstuk IA is opgedragen aan de Belastingdienst. Daarom
is in de wettekst bepaald dat de bevoegde functionaris is belast met de uitvoering.
In de Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003 zal worden aangewezen welke
functionaris van de rijksbelastingdienst met deze taak is belast.De omschrijving van de Algemene wet inzake rijksbelastingen als Algemene
wet komt te vervallen om verwarring met de Algemene wet bestuursrecht te voorkomen.Artikel I, onderdeel B (aanduiding nieuw hoofdstuk en
nieuwe afdeling in de WIB)In verband met de implementatie van spaarrenterichtlijn wordt een nieuw
hoofdstuk met afdelingen ingevoegd.Artikel I, onderdeel C (nieuwe afdeling in hoofdstuk IA
van de WIB)Na artikel 4 wordt een nieuwe afdeling ingevoegd met het oog op de implementatie
van de spaarrenterichtlijn.Artikel 4a DefinitiesArtikel 4a, eerste lid, bevat de definities die gelden voor de toepassing
van afdeling 2 van het nieuwe hoofdstuk IA.De meest voorkomende rentebetaling wordt omschreven in artikel 4a, eerste
lid, onderdeel a, van de WIB. Net als artikel 6, eerste lid, onderdeel a,
van de spaarrenterichtlijn sluit de tekst van dat onderdeel zoveel mogelijk
aan bij de definitie van rente als bedoeld in artikel 11, derde lid, van het
OESO-modelverdrag. Het laatste deel van artikel 4a, eerste lid, onderdeel
a, van de WIB houdt een verbijzondering in van het begrip «enigerlei
schuldvordering». Als voorbeeld van rente in de zin van dit onderdeel
kan worden genoemd rente op een in het buitenland aangehouden
spaarrekening of de couponrente op overheidspapier of obligatieleningen. Het
doet voor de toepassing van deze afdeling niet ter zake of de schuldvorderingen
al dan niet zijn gedekt door hypotheek of zijn voorzien van een winstdelingsclausule.
Al deze vormen worden aangemerkt als een schuldvordering. Wellicht ten overvloede
zij opgemerkt dat de boete voor te late betaling niet als rentebetaling wordt
aangemerkt.Voor een uitbreiding van het begrip rentebetaling wordt verwezen naar
(de toelichting op) artikel 4b van de WIB.Onder een uiteindelijk gerechtigde wordt op grond van artikel 4a, eerste
lid, onderdeel b, van de WIB, elke natuurlijke persoon verstaan die een rentebetaling
ontvangt, of ten gunste van wie een rentebetaling wordt bewerkstelligt. Verder
wordt in artikel 4f van de WIB nader ingegaan op de uiteindelijk gerechtigde,
meer in het bijzonder wordt daar aangegeven wanneer geen sprake is van een
uiteindelijk gerechtigde.Een marktdeelnemer is op grond van artikel 4a, eerste lid, onderdeel c,
van de WIB, ieder publiek- en privaatrechtelijk lichaam dat een rentebetaling
verricht. Daarnaast wordt ook de natuurlijke persoon die in de loop van de
uitoefening van zijn beroep of bedrijf rente uitbetaalt als marktdeelnemer
aangemerkt. Als voorbeelden kunnen worden genoemd: 1) een bancaire instelling
die rente betaalt over de bij deze instelling aangehouden spaarrekening, 2)
een vergunninghoudende instelling voor collectieve belegging op effecten (icbe)
die aan een deelnemer een betaling doet die is toe te rekenen aan een achterliggende –
door de icbe gehouden – schuldvordering, 3) een vennootschap die rente
vergoed over een positieve rekening-courant verhouding met zijn (aanmerkelijk
belang) aandeelhouder en 4) de Staat der Nederlanden die couponrente betaalt
op een staatsobligatie (afgezien van de overgangsbepaling van artikel 4c van
de WIB).De algemene definitie van het begrip uitbetalende instantie is omschreven
in artikel 4a, eerste lid, onderdeel d, van de WIB, zijnde het equivalent
van artikel 4, eerste lid, van de spaarrenterichtlijn. Onder uitbetalende
instantie wordt elke marktdeelnemer verstaan die rente uitbetaalt aan, of
zorgdraagt voor de invordering van rente aan de uiteindelijk gerechtigde.
Het gebruik van de term marktdeelnemer in 4a, eerste lid, onderdeel d, van
de WIB getuigt van een ruime uitleg van het begrip uitbetalende instantie.
Door ook degenen die zorgdragen voor de invordering van de rente aan te merken
als uitbetalende instantie wordt voorkomen dat door middel van gebruikmaking
van zogenoemde betalingsintermediairs rentebetalingen buiten de werking van
deze verplichte regeling tot uitwisseling van informatie blijven.De overige aan de spaarrenterichtlijn ontleende bepalingen betreffende
de uitbetalende instantie (artikel 4) zijn terug te vinden in artikel 4d van
de WIB.Een icbe is, zo volgt uit artikel 4a, eerste lid, onderdeel e, van de
WIB, een instelling voor collectieve belegging in effecten die beantwoordt
aan de algemene vereisten van de richtlijn nr. 85/611/EEG van de Raad van
de Europese Gemeenschappen van 20 december 1985 tot coördinatie van de
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen
voor collectieve belegging in effecten (Pb EG L 375). In artikel 4b wordt
ook op soortgelijke instellingen of entiteiten gedoeld die inkomsten kunnen
genereren als bedoeld in artikel 4b, eerste lid, onderdelen b en c, van de
WIB. Samen met de vergunninghoudende icbe als bedoeld in artikel 4a, eerste
lid, onderdeel e, van de WIB worden deze instellingen en entiteiten geduid
als collectieve beleggingsinstelling. In artikel 4a, tweede lid, is een woon- en vestingsplaatsbegrip opgenomen.
Uit artikel 1, eerste lid, van de spaarrenterichtlijn volgt dat het moet gaan
om de fiscale woonplaats. Daarom is aangesloten bij het woon- en vestingsplaatsbegrip
zoals dat is opgenomen in artikel 4, eerste lid, van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen. Daarbij is het centrum van het sociaal en economisch leven
van belang.Artikel 4b Uitbreiding definitie rentebetalingHet bedrag van de rentebetaling is wezenlijk onderdeel van de informatie
die de lidstaat waar de uitbetalende instantie is gevestigd, aan de bevoegde
autoriteit van de woonstaat van de uiteindelijk gerechtigde tot die rentebetaling
dient te verstrekken. Deze informatie maakt het de bevoegde autoriteit in
laatstgenoemde lidstaat mogelijk over te gaan tot een effectieve belastingheffing
over de niet in die woonstaat aangehouden spaartegoeden. In artikel 6 van
de spaarrenterichtlijn worden in het eerste lid vier hoofdvormen van rentebetaling
beschreven. In de WIB zijn deze opgenomen in het voorgestelde artikel 4a,
eerste lid, onderdeel a, en artikel 4b.Artikel 4b, eerste lid, onderdeel aHet voorgestelde onderdeel a van artikel 4b, eerste lid, van de WIB omvat
een uitbreiding op het begrip rente, omschreven in artikel 4a, eerste lid,
onderdeel a. In het geval de in onderdeel a van artikel 4a, eerste lid, bedoelde
schuldvorderingen worden verkocht, terugbetaald of afgelost, wordt het rente-element
van de ontvangen som aangemerkt als een rentebetaling waarop de verplichting
tot uitwisseling van inlichtingen rust. Als voorbeeld kan worden genoemd de
verkoop op 1 maart van een obligatie waarop slechts eens per jaar, stel: 1
september, rente betaalbaar wordt gesteld. De couponrente bedraagt 6% en de
nominale waarde van de obligatie is € 100. Op het moment van verkoop
is 6 maanden rente gerijpt en de marktrente is gelijk aan de couponrente.
De verkoopprijs bestaat uit twee elementen. Enerzijds is dat de aflossing
en de contante waarde van de toekomstige rentetermijnen. Gezien het feit dat
de marktrente gelijk is aan de couponrente, zal de waarde van de obligatie
zelf gelijk zijn aan de nominale waarde, dus: € 100. Anderzijds
zal de verkopende obligatiehouder een vergoeding willen krijgen voor de reeds
tijdens zijn bezit gerijpte rente. De vergoeding voor dit deel bedraagt, stel € 3,
hetgeen de rentebetaling is waarop artikel 4b, eerste lid, onderdeel a, van
de WIB ziet. In situaties van terugbetaling en aflossing gaat een gelijke
redenering op.Artikel 4b, eerste lid, onderdeel b, in combinatie met
het vierde en vijfde lidHet voorgestelde onderdeel b van artikel 4b, eerste lid, van de WIB heeft
betrekking op inkomsten van enkele specifiek genoemde entiteiten, al dan niet
ontvangen via een uitbetalende instantie als bedoeld in artikel 4d (o.a. niet
onder toezicht staande informele beleggingsclubs). Dat ook rentebetalingen
die via een uitbetalende instantie als bedoeld in artikel 4d onder het begrip
rentebetalingen worden gevat, bewerkstelligt dat ook door deze instanties
uitgekeerde opbrengsten uit deelnemingen in beleggingsstructuren onder het
begrip rentebetaling vallen. Doel van artikel 6, eerste lid, eerste alinea,
onderdeel c, van de spaarrenterichtlijn, en daarmee van artikel 4b, eerste
lid, onderdeel b, van de WIB, is ervoor te zorgen dat ook indirect via een
collectieve beleggingsinstelling als bedoeld in het tweede lid van artikel
4b van de WIB, ontvangen inkomsten uit spaargelden binnen de werkingssfeer
van de spaarrenterichtlijn vallen. Het deel van de betalingen dat betrekking
heeft op de rente die wordt ontvangen door de instelling of op het rente-element
dat valt toe te rekenen aan de door de instelling ontvangen som
ter zake van verkoop, terugbetaling of aflossing van een schuldvordering,
wordt zonder een dergelijke bepaling niet als een rentebetaling aangemerkt.
De instellingen hebben immers met door de deelnemers, zijnde de uiteindelijk
gerechtigden zoals bedoeld in artikel 4a, eerste lid, onderdeel b, in samenhang
met artikel 4f van de WIB, bijeengebrachte middelen de schuldvorderingen aangekocht.
Indien de definitie van rente niet ook de deelneming zou bestrijken, zouden
genoemde instellingen of entiteiten zich aan de werking van de richtlijn kunnen
onttrekken door schuldvorderingen niet rechtstreeks te houden maar via andere,
vergelijkbare instellingen of entiteiten. Het eerste lid, onderdeel b, in
combinatie met het vijfde lid van artikel 4b van de WIB bewerkstelligt dat
betalingen van een icbe die voor 15% of meer in schuldvorderingen belegt,
alsnog onder de verplichte renseignering en informatieuitwisseling vallen,
althans wat betreft het deel van de betaling dat valt toe te rekenen aan de
schuldvorderingen. De icbe is de uitbetalende instantie en de betaling van
de icbe aan de deelnemer wordt geherkwalificeerd tot rentebetaling.Door in dit voorstel van wet gebruik te maken van de aan de lidstaten
geboden optie als bedoeld in artikel 6, zesde lid, eerste alinea, eerste volzin,
van de spaarrenterichtlijn, wordt een uitkering door een icbe alleen als rentebetaling
aangemerkt als de betreffende beleggingsinstelling ten minste 15% van zijn
vermogen belegt in schuldvorderingen. Deze gemaakte keuze is ingegeven door
de wens administratieve lasten beperkt te houden. Belegt de icbe voor minder
dan 15% in schuldvorderingen, dan valt de icbe in zijn geheel niet onder de
verplichte renseignering en informatieuitwisseling. Indien de icbe voor meer
dan 15% in schuldvorderingen belegt maar niet kan achterhalen welk deel van
de betaling valt toe te rekenen aan inkomsten uit schuldvorderingen, bepaalt
artikel 4b, vierde lid, van de WIB dat de gehele betaling als betaling van
rente geldt.De beoordeling of onderdeel-b-inkomsten van een in Nederland gevestigde
icbe met inachtneming van artikel 4b, vijfde lid, van de WIB al dan niet als
rentebetaling worden aangemerkt, wordt niet bepaald door de regelgeving van
de lidstaat waarin de deelnemer is gevestigd, maar door de regelgeving van
lidstaat waarin de icbe is gevestigd. Een voorbeeld ter verduidelijking. X
is inwoner van België en deelnemer in de in Nederland gevestigde icbe
A. Y is inwoner van Portugal en ook deelnemer in de icbe A. X en Y zijn uiteindelijk
gerechtigden en icbe A is de uitbetalende instantie in de zin van de spaarrenterichtlijn.
De icbe A belegt voor 10% in schuldvorderingen. Betalingen van de icbe worden
op grond van het vijfde lid van artikel 4b van de WIB dan ook niet gekwalificeerd
als een rentebetaling. X en Y ontvangen ieder een betaling van de icbe. Het
doet nu niet ter zake of de lidstaat waar de uiteindelijk gerechtigde woont
(België of Portugal), de betaling van de icbe wel als een rentebetaling
ziet, omdat wellicht een van deze lidstaten (of beide) geen gebruik gemaakt
hebben van de keuze tot verhoging van het percentage van nihil tot vijftien
als bedoeld in artikel 6, zesde lid, eerste alinea, eerste volzin, van de
spaarrenterichtlijn. De keuze van de lidstaat waar de icbe is gevestigd, is
doorslaggevend (hetgeen volgt uit artikel 6, zesde lid, tweede alinea, van
de spaarrenterichtlijn). Er vindt in dit voorbeeld dan ook geen automatische
renseignering en informatieverstrekking plaats.Artikel 4b, eerste lid, onderdeel c, in combinatie met
het derde, vierde, vijfde, zesde, zevende en achtste lidIn navolging van artikel 6, eerste lid, eerste alinea, onderdeel d, van
de spaarrenterichtlijn bepaalt artikel 4b, eerste lid, onderdeel c, van de
WIB ten slotte dat het ontvangen bedrag als gevolg van de verkoop, terugbetaling
of aflossing van aandelen en bewijzen van deelneming van vorenbedoelde collectieve
beleggingsinstellingen wordt aangemerkt als rentebetaling voorzover dit bedrag
is toe te rekenen aan het, in artikel 4b, derde lid, van de WIB
omschreven, rente-element in de onderliggende schuldvorderingen. Het betreft
als het ware de realisatie van de rentebetalingen aan een collectieve beleggingsinstelling
die daarin zijn opgepot (ook hierna wordt steeds gebruik gemaakt van de term
icbe). Een voorbeeld ter verduidelijking. A is deelnemer in icbe B. Deze icbe
belegt in schuldvorderingen (30%) en in aandelen (70%). De ontvangen rentebetalingen
worden opgepot. Er worden geen dividenden ontvangen op de aandelen. A heeft
initieel € 100 ingelegd, gedurende het bezit van A heeft de icbe
(per deelnemer) € 20 aan rente op obligaties ontvangen. De schuldvorderingen
hebben geen waardemutatie ondergaan. De aandelen zijn € 30 meer
waard geworden. Op het moment dat A besluit zijn bewijs van deelneming in
de icbe te verkopen voor€ 150, realiseert A de meerwaarde ad € 50
die besloten ligt in zijn bewijs van deelneming. Het rente-element in de ontvangen
verkoopprijs van het bewijs van deelneming – € 20 –
wordt op grond van artikel 4b, eerste lid, onderdeel c, van de WIB gekwalificeerd
als rentebetaling. Indien het rente-element niet zou kunnen worden berekend,
dan is artikel 4b, vierde lid, van de WIB van toepassing, hetgeen tot gevolg
heeft dat de inkomsten in zijn geheel als een rentebetaling wordt aangemerkt.
In het voorbeeld zou dit resulteren in een bate (inkomst) van € 50,
zijnde de verkoopwaarde van het bewijs van deelneming minus de aankoopwaarde
van het bewijs van deelneming. Deze onderverdeling van de verkoopprijs naar
rente-element en de andere elementen is alleen van belang indien de icbe meer
dan 15% van het totale vermogen middellijk of onmiddellijk belegt in schuldvorderingen
(hierna wordt eenvoudigheidshalve steeds van de onmiddellijke variant uitgegaan).
Belegt de icbe minder dan 15% in schuldvorderingen, dan wordt de gerealiseerde
verkoopprijs buiten beschouwing gelaten. Van een rentebetaling is dan geen
sprake. De beoordeling of de realisatie van (het rente-element in) de verkoopprijs
van een aandeel of een bewijs van deelneming in een icbe als rentebetaling
wordt aangemerkt, wordt bepaald op basis van de wetgeving van de lidstaat
waar de icbe is gevestigd. Een in Nederland gevestigde icbe is niet verplicht
tot het verstrekken van informatie, indien het voor minder dan 15% in schuldvorderingen
belegt. Indien de icbe bij toepassing van de vermogenstoets als bedoeld in
artikel 4b, eerste lid, onderdeel c, van de WIB, niet kan vaststellen wat
het percentage beleggingen in schuldvorderingen is dan wel of dit percentage
de vijftien al dan niet overschrijdt, zal de icbe wel steeds moeten renseigneren.Het percentage beleggingen in schuldvorderingen dat een rol speelt bij
toepassing van de vermogenstoets (van het eerste lid, onderdeel c, en het
vijfde lid) wordt op grond van het bepaalde in het zesde lid van artikel 4b
van de WIB gecontroleerd aan de hand van de beleggingspolitiek zoals die in
de fondsreglementen of de statuten van de betrokken icbe's is neergelegd.
Hierin zal veelal het percentage zijn neergelegd van het vermogen dat in schuld
of aandelen mag of moet zijn belegd. Indien het fondsenreglement of de statuten
hieromtrent niets bepalen, wordt het percentage aan de hand van de beleggingsportefeuille
vastgesteld. Mocht de icbe niet kunnen of willen aantonen hoeveel het percentage
beleggingen in schuldvorderingen bedraagt, wordt op grond van het voorgestelde
zevende lid van artikel 4b van de WIB – in navolging van artikel 6,
derde lid, eerste volzin, van de spaarrenterichtlijn (hoewel de passage «of
in aandelen of bewijzen van deelneming als daar bedoeld» niet in de
tekst van het wetsvoorstel is overgenomen) – verondersteld dat het vermogen
voor meer dan 15% in schuldvorderingen is belegd. Hierna wordt, overeenkomstig
het vorenbeschrevene, beoordeeld of het rente-element in de verkoopprijs van
het aandeel in de icbe te onderkennen valt. Als dit niet kan, dan wordt ingevolge
het vierde lid van artikel 4b van de WIB de gehele waardevermeerdering als
rentebetaling aangemerkt. Artikel 4b, achtste lid, van de WIB bepaalt –
in navolging van artikel 6, derde lid, tweede volzin, van de spaarrenterichtlijn –
dat in het geval de omvang van de gerealiseerde meerwaarde onduidelijk is
(bijvoorbeeld door het ontbreken van gegevens over de aankoopwaarde),
de gehele verkoopprijs als rentebetaling wordt aangemerkt.Artikel 4b, tweede lidOp grond van artikel 4b, eerste lid, onderdelen b en c, van de WIB worden
de daar bedoelde inkomsten alleen als rentebetaling aangemerkt als deze zijn
uitgekeerd door een collectieve beleggingsinstelling, zijnde, zo volgt uit
artikel 4b, tweede lid, van de WIB, allereerst (a) vergunninghoudende instellingen
voor collectieve belegging in effecten (icbe als bedoeld in artikel 4a, eerste
lid, onderdeel e van de WIB)1, ten tweede (b)
entiteiten die ingevolge artikel 4e WIB de mogelijkheid hebben voor de toepassing
van deze regeling als een icbe te worden aangemerkt, en ten slotte (c) instellingen
voor collectieve belegging die buiten de EU zijn gevestigd en daarmee buiten
de territoriale werkingssfeer van de spaarrenterichtlijn vallen (hierna worden
deze buiten de EU gevestigde instellingen steeds kortweg icbe's genoemd)2.Artikel 4c van de WIB Tijdelijk uitgezonderde schuldvorderingenIn artikel 4a, onderdeel a, van de WIB wordt verwezen naar schuldvorderingen.
Hiermee wordt ten eerste gedoeld op deposito's in contanten en waardepapieren
in de vorm van geld en ten tweede op alle soorten overheids- en bedrijfsobligaties
alsook soortgelijke verhandelbare schuldinstrumenten (hierna: verhandelbare
schuldinstrumenten). Voor deze tweede groep is in navolging van artikel 15
van de spaarrenterichtlijn een overgangsbepaling opgenomen in artikel 4c van
de WIB. Onder voorwaarden wordt op grond van deze bepaling het verhandelbare
schuldinstrument gedurende een overgangsperiode niet als een schuldvordering
aangemerkt. Dit heeft tot gevolg dat rente op deze schuldinstrumenten, onder
voorwaarden, niet wordt aangemerkt als een rentebetaling als bedoeld in de
WIB waardoor verplichte renseignering en informatieuitwisseling op basis van
de spaarrenterichtlijn achterwege blijft. Overigens zij opgemerkt dat deze
uitzondering niet betekent dat lidstaten geen heffingsrecht zouden hebben
over inkomsten uit deze verhandelbare schuldinstrumenten. Een voorbeeld ter
verduidelijking. A, inwoner van Nederland, heeft een Britse staatsobligatie,
zijnde een verhandelbaar schuldinstrument. Stel dat deze staatsobligatie niet
als schuldvordering wordt aangemerkt als gevolg van het bepaalde in artikel
4c van de WIB. Gevolg is dat de Britse overheid die de couponrente betaalt,
ter zake daarvan niet wordt aangemerkt als uitbetalende instantie. De Belastingdienst
ontvangt dan ook geen informatie van de Britse bevoegde autoriteit. Het voorgaande
laat echter onverlet dat A met betrekking tot de Britse staatsobligatie in
box III in de heffing mag worden betrokken (of box I ingeval het tot het ondernemingsvermogen
wordt gerekend).Voor de bepaling of het verhandelbare schuldinstrument wel of geen schuldvordering
betreft, wordt aangesloten bij de emissiedatum van het verhandelbare schuldinstrument.
Het eerste lid van artikel 4c van de WIB ziet alleen op verhandelbare schuldinstrumenten
die voor het eerst zijn uitgegeven voor 1 maart 2001 of waarvan de emissieprospectus
van het instrument op die datum was goedgekeurd door de bevoegde autoriteit3. Kort gezegd zijn dus alle vóór 1 maart
2001 uitgegeven verhandelbare schuldinstrumenten geen schuldvordering als
bedoeld in artikel 4a van de WIB en die erna wel. Naast de emissiedatum is
ook van belang of en wanneer een vervolgemissie heeft plaatsgevonden. Indien
op of na 1 maart 2002 geen aanvullende emissies op het schuldinstrument zijn
gedaan, is het verhandelbare schuldinstrument ingevolge artikel 4c, tweede
lid, van de WIB geen schuldvordering4. Voorzover
de verhandelbare schuldinstrumenten zijn uitgegeven door overheden5 is, indien na 1 maart 2002 wel een vervolgemissie plaatsvindt
of heeft plaatsgevonden, het derde lid van artikel 4c van de
WIB van toepassing. Het verhandelbare schuldinstrument wordt alsdan in zijn
geheel aangemerkt als schuldvordering, met andere woorden de vervolgemissie
sleept als het ware de rest van het instrument mee. Gevolg hiervan is dat
de rente die op dit verhandelbare schuldinstrument betaalbaar wordt gesteld
wel als rentebetaling in de zin van deze afdeling wordt beschouwd. Hierop
is in het vierde lid van artikel 4c van de WIB een uitzondering gemaakt. Voorzover
het verhandelbare schuldinstrument niet door één van de overheden
of een daarmee gelijkgestelde entiteit is uitgegeven maar bijvoorbeeld door
een winstbeogende beursgenoteerde vennootschap dan is er sprake van compartimentering.
De oorspronkelijke emissie die is uitgegeven voor 1 maart 2001 en de eventuele
vervolgemissie die is uitgegeven voor 1 maart 2002, worden niet aangemerkt
als schuldvordering. De vervolgemissies na 1 maart 2002 worden daarentegen
wel als schuldvordering aangemerkt. Betalingen van rente op deze verhandelbare schuldinstrumenten
leiden dus wel tot renseignering van gegevens.De overgangsperiode wat betreft de verhandelbare schuldvorderingen, eindigt
op 31 december 2010 of op het eventueel eerdere tijdstip waarop België,
Luxemburg en Oostenrijk moeten overgaan tot verplichte renseignering en informatieuitwisseling.
Indien deze drie lidstaten voor 31 december 2010 niet over moeten gaan tot
verplichte renseignering en informatieuitwisseling, blijft de hiervoor beschreven
overgangsregeling voor een specifieke groep ook na 31 december 2010 haar werking
behouden. De hier bedoelde verhandelbare schuldinstrumenten dienen op 31 december
2010 nog onder de meer algemene uitzonderingsregeling te vallen en enkele
specifieke kenmerken te bezitten. Het gaat derhalve om verhandelbare schuldinstrumenten
waarvan de oorspronkelijke emissiedatum voor 1 maart 2001 lag en waarvan na
1 maart 2002 geen vervolgemissie heeft plaatsgevonden (zowel bij overheidspapier
als bij overige emittenten). Daarnaast geldt de overgangsregeling tevens voor
de vervolgemissies die zijn uitgegeven na 1 maart 2002, voorzover het geen
overheidspapier betreft. Tenslotte dient het verhandelbare schuldinstrument
een zogenoemde gross-up clausule en call-clausule te bevatten. Bij een gross-up
clausule verplicht de emittent zich jegens de belegger tot het compenseren
van belasting die wordt geheven door de staat waar de emittent is gevestigd.
Een call-clausule stelt de emittent in staat de verplichting die voorvloeit
uit de toepassing van de gross-up clausule te voorkomen door de schuldvordering
op dat moment tegen de nominale waarde vervroegd af te lossen. De uitbetalende
instantie van de emittent van een dergelijke verhandelbaar schuldinstrument
dient bovendien gevestigd te zijn in België, Luxemburg of Oostenrijk.Artikel 4d Uitbreiding definitie uitbetalende instantieHet begrip uitbetalende instantie is een centraal begrip bij de toepassing
van de spaarrenterichtlijn. In een keten van intermediairs is de uitbetalende
instantie steeds de laatste intermediair die de rente uitbetaalt aan, of invordert
en rechtstreeks doorstort ten gunste van de uiteindelijk gerechtigde. Teneinde
de effectiviteit van de spaarrenterichtlijn te vergroten zijn in artikel 4d
van de WIB enkele verfijningen aangebracht op de hoofdregel die is te vinden
in artikel 4a, eerste lid, onderdeel d, van de WIB, in die zin dat de definitie
van het begrip uitbetalende instantie is uitgebreid. Daarbij wordt een restcategorie
aangemerkt als uitbetalende instantie, omdat de betreffende entiteiten mogelijk
niet vallen onder de term marktdeelnemer en als gevolg hiervan – zonder
deze bepaling – geen uitbetalende instantie zouden kunnen zijn. Hierdoor
zou door tussenvoeging van deze entiteiten de verplichting tot het uitwisselen
van informatie omtrent rentebetalingen ontgaan kunnen worden. Artikel 4d,
eerste lid, beoogt dit te voorkomen. Op grond van deze bepaling wordt een
entiteit waaraan rente wordt uitbetaald of ten aanzien van wie een rentebetaling wordt bewerkstelligd ten gunste van de uiteindelijk gerechtigde, aangemerkt
als uitbetalende instantie op het moment van het verrichten of het bewerkstelligen
van die rentebetaling.De uitbreiding ingevolge het eerste lid van artikel 4d van de WIB is niet
van toepassing indien de betreffende entiteit bewijskrachtige documenten kan
overleggen aan de marktdeelnemer waarmee de entiteit de marktdeelnemer kan
overtuigen van het feit dat wordt uitbetaald aan een rechtspersoon,1 aan een entiteit die volgens de algemene belastingregels
voor ondernemingen winstbelasting afdraagt dan wel aan een icbe.Het op artikel 4, tweede lid, van de spaarrenterichtlijn gebaseerde eerste
en het tweede lid van artikel 4d van de WIB hebben onder andere (buitenlandse)
doelvermogens die geen rechtspersoonlijkheid bezitten, informele verenigingen
alsmede natuurlijke personen die gerechtigd zijn tot een onverdeelde boedel
op het oog.Artikel 4e Icbe na keuzeDe entiteit die ingevolge artikel 4d van de WIB als uitbetalende instantie
wordt aangemerkt, kan op basis van artikel 4e, eerste lid, van de WIB voor
de toepassing van deze regeling, onder nader te stellen voorwaarden op grond
van het tweede lid van artikel 4e, verzoeken als icbe te worden beschouwd.
Daarbij kan worden gedacht aan een beleggingsentiteit die ingevolge de voorwaarden
gesteld in de Wet toezicht beleggingsinstellingen, beschikt over een vergunning
om in of vanuit Nederland te handelen als beleggingsinstelling in de zin van
die wet. De entiteit die op grond van artikel 4d van de WIB wordt aangemerkt
als uitbetalende instantie maakt de keuze om als icbe te worden aangemerkt,
kenbaar aan de bevoegde functionaris. De bevoegde functionaris maakt zijn
beslissing op zijn beurt bij beschikking bekend aan de entiteit. De entiteit
is vervolgens gehouden op grond van het derde lid van artikel 4e een afschrift
van de beschikking waaruit de door de bevoegde functionaris bevestigde keuze
voor behandeling als icbe blijkt, te overhandigen aan de marktdeelnemer.De marktdeelnemer die het afschrift van de beschikking ontvangt, wordt
daarmee ontslagen van de verplichting tot het verstrekken van gegevens als
bedoeld in artikel 4k van de WIB. De keuze-icbe is alsdan zelf gehouden tot
renseignering op grond van artikel 4j van de WIB, op het moment dat de rentebetaling
ten goede komt aan de uiteindelijk gerechtigden.Artikel 4f Inperking definitie uiteindelijk gerechtigdeDe algemene definitie van het begrip uiteindelijk gerechtigde staat omschreven
in artikel 4a, eerste lid, onderdeel b, van de WIB. Verder wordt in artikel
4f van de WIB nader ingegaan op de uiteindelijk gerechtigde, meer in het bijzonder
wordt daar aangegeven wanneer geen sprake is van een uiteindelijk gerechtigde.
In artikel 2, eerste lid, van de spaarrenterichtlijn, waarvan artikel 4a,
eerste lid, onderdeel b, en artikel 4f een weergave is, wordt onder uiteindelijk
gerechtigde verstaan elke natuurlijk persoon die rente voor eigen rekening
ontvangt (of ten gunste van wie een rentebetaling wordt bewerkstelligd), tenzij
deze natuurlijk persoon kan aantonen dat hij de rente niet voor eigen rekening
ontvangt (of dat dit niet ten behoeve van hem wordt bewerkstelligd). Dit laatste –
het niet voor eigen rekening ontvangen van een rentebetaling – is nader
uitgewerkt in artikel 4f, eerste lid, van de WIB. In zes situaties wordt de
natuurlijke persoon niet aangemerkt als uiteindelijk gerechtigde, namelijk
als deze persoon handelt:a. als uitbetalende instantie (4f, onderdeel a);b. namens een rechtspersoon (4f, onderdeel b): c. namens een entiteit die volgens de algemene belastingregels voor ondernemingen
winstbelasting afdraagt (4f, onderdeel c);d. namens een icbe (4f, onderdeel d);e. namens een entiteit die als uitbetalende instantie wordt aangemerkt
op grond van artikel 4d; voorwaarde hierbij is dat de entiteit die als uitbetalende
instantie optreedt haar naam en adres bekend maakt aan de (achterliggende)
marktdeelnemer, zodat laatstgenoemde op eenvoudige wijze aan de renseigneringsverplichting,
bedoeld in artikel 4j, eerste lid, van de WIB kan voldoen; doet de entiteit
dit niet, dan wordt de natuurlijke persoon die namens haar optreedt, als uiteindelijk
gerechtigde aangemerkt;f. namens een andere natuurlijke persoon die de uiteindelijk gerechtigde
is van de rente (4f, onderdeel f); deze situatie verschilt in zoverre van
de uitzondering, bedoeld in artikel 4f, onderdeel a, van de WIB, dat de ontvanger
van de rente in de gevallen bedoeld in onderdeel f geen marktdeelnemer is
en in de gevallen bedoeld bij onderdeel a wel; de in artikel 4f, onderdeel
f, van de WIB bedoelde natuurlijk persoon is slechts dan geen uiteindelijk
gerechtigde indien deze de uitbetalende instantie gegevens verstrekt betreffende
de identiteit van de uiteindelijk gerechtigde tot de rente namens wie hij
handelt.De onder c beschreven situatie is ontleend aan de tweede uitzondering
die staat genoemd in artikel 2, eerste lid, onderdeel b, van de spaarrenterichtlijn.
Het zal voor Nederlandse doeleinden dan in het bijzonder gaan om personenvennootschappen
zoals de vennootschap onder firma (VOF), maatschap en commanditaire vennootschap
(CV). Formeel wordt de entiteit niet belast volgens de algemene belastingregels
voor ondernemingen, tenzij de entiteit een zogenoemde open CV is. De overige
samenwerkingsvormen – allemaal verschijningsvormen in het civiele recht –
zijn niet belastingplichtig voor de inkomsten- of vennootschapsbelasting,
maar de firmanten of vennoten zijn belastingplichtig voor de inkomstenbelasting
(of vennootschapsbelasting indien de firmant of vennoot een rechtspersoon
is). Desalniettemin is de desbetreffende winst belast volgens de algemene
belastingregels voor ondernemingen. Immers, de winst wordt bij de firmanten/vennoten
volgens de algemene belastingregels voor ondernemingen in de heffing betrokken.Voor de onder e beschreven situatie geldt op grond van het tweede lid
nog de aanvullende voorwaarde dat de daar bedoelde marktdeelnemer de hem bekendgemaakte
informatie op zijn beurt doorgeeft aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat
waar hij woont of is gevestigd. Normaliter zal de marktdeelnemer deze informatie
op grond van artikel 4, tweede lid, tweede alinea van de spaarrenterichtlijn
verstrekken aan de bevoegde autoriteit in zijn woon- of vestigingsland.De uitbetalende instantie kan er in beginsel vanuit gaan dat de natuurlijke
persoon aan wie hij een rentebetaling doet toekomen (of ten gunste van wie
hij een rentebetaling bewerkstelligt), de uiteindelijk gerechtigde is. De
bewuste natuurlijke persoon zal zelf moeten aantonen dat één
van de zes in artikel 4f, eerste lid, van de WIB genoemde uitzonderingsmogelijkheden
van toepassing is. Op dit wettelijk vermoeden bestaat één uitzondering,
namelijk ter zake van de uitzondering, bedoeld in artikel 4f, onderdeel f,
van de WIB. Het derde lid van artikel 4f bepaalt namelijk dat een onderzoeksplicht
bestaat voor de uitbetalende instantie indien de instantie over gegevens beschikt
ingevolge waarvan een redelijk vermoeden zou kunnen bestaan dat de natuurlijk
persoon aan wie een rentebetaling wordt verricht, slechts als tussenpersoon
fungeert. De uitbetalende instantie moet in een dergelijk geval redelijke
maatregelen nemen om de identiteit van de uiteindelijk gerechtigde te achterhalen
(veelal door de tussenpersoon te benaderen). Gezien de tweede volzin van artikel
2, tweede lid, van de spaarrenterichtlijn dienen de redelijke maatregelen,
bedoeld in de eerste volzin, met name gericht te zijn op de vaststelling van
de identiteit van de uiteindelijk gerechtigde. Mocht de uitbetalende
instantie naar aanleiding hiervan alsnog geen informatie hebben over de uiteindelijk
gerechtigde en ook anderszins redelijkerwijze niet in staat zijn de identiteit
van de uiteindelijk gerechtigde vast te stellen, dan wordt de tussenpersoon
als uiteindelijk gerechtigde aangemerkt.Artikel 4g Identificatie door Nederlandse uitbetalende
instantie en artikel 4h Vaststelling woonplaats door Nederlandse uitbetalende
instantieDe uitbetalende instantie is ingevolge artikel 4i, onderdeel a, van de
WIB gehouden aan de bevoegde functionaris gegevens te renseigneren aangaande
de uiteindelijk gerechtigde wiens woonplaats is gelegen in een andere lidstaat.
Om invulling te kunnen geven aan de uit de spaarrenterichtlijn voortvloeiende
verplichting tot renseignering en inlichtingenuitwisseling dient de uitbetalende
instantie niet alleen zorg te dragen voor een juiste vaststelling van de identiteit
van de uiteindelijk gerechtigde, maar ook van diens woonplaats. Voor de vaststelling
van de identiteit en de woonplaats van de uiteindelijk gerechtigde zijn in
navolging van artikel 3 van de spaarrenterichtlijn enkele minimumnormen vastgelegd
in de artikelen 4g en 4h van de WIB. Voor de goede orde wordt hierbij opgemerkt
dat de identificatie- en woonplaatsvaststelling door in Nederland gevestigde
en wonende uitbetalende instanties, bedoeld in de artikelen 4g en 4h van de
WIB, alleen ziet op uiteindelijke gerechtigden die niet in Nederland wonen
maar in een andere lidstaat van de Europese Unie. De WIB en de spaarrenterichtlijn
zien niet op de situatie dat een in Nederland wonende uiteindelijke gerechtigde
dient te worden geïdentificeerd door een in Nederland gevestigde of wonende
uitbetalende instantie. In een dergelijk geval zijn de identificatievoorschriften
uit de Wet identificatie bij dienstverlening (WID) van toepassing. In het
navolgende dient voor «de uiteindelijke gerechtigde» steeds «de
uiteindelijke gerechtigde die in een andere lidstaat van de Europese Unie
dan Nederland woont» te worden gelezen.De minimumnormen met betrekking tot de vaststelling van de identiteit
van de uiteindelijk gerechtigde zijn uitgewerkt in artikel 4g van de WIB.
In navolging van artikel 3, tweede lid, van de spaarrenterichtlijn wordt ook
daar gesproken over contractuele betrekkingen die zijn aangegaan tussen de
uitbetalende instantie en de uiteindelijk gerechtigde. Voor de toepassing
van deze afdeling wordt onder een contractuele betrekking verstaan iedere
relatie tussen een uitbetalende instantie en een uiteindelijk gerechtigde
die zou kunnen leiden tot een rentebetaling als bedoeld in artikel 4a, eerste
lid, onderdeel a, en artikel 4b, eerste lid, WIB. In artikel 4g van de WIB
wordt onderscheid gemaakt naar het moment van de totstandkoming van de contractuele
betrekking.Indien het moment van de totstandkoming van de contractuele betrekking
ligt vóór 1 januari 2004, wordt op grond van het eerste lid
van artikel 4g van de WIB voor de identificatie van de uiteindelijk gerechtigde
aangesloten bij de reeds aan de uitbetalende instantie ter beschikking staande
gegevens. Op basis van deze gegevens, verkregen uit hoofde van de zogenoemde
«ken-uw-klant-voorschriften» ingevolge de antiwitwasrichtlijn
(richtlijn nr. 91/308/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 10
juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor
het witwassen van geld (Pb EG L 166)1, wordt
de naam en het adres van de uiteindelijk gerechtigde vastgesteld. De bij de
uitbetalende instantie aanwezige informatie wordt voldoende geacht, hetgeen
tot gevolg heeft dat deze instanties niet geconfronteerd worden met een verzwaring
van administratieve lasten. Een voorbeeld ter verduidelijking. X woont in
België en bezit de Belgische nationaliteit. X besluit in 2003 een spaarrekening
te openen bij de in Nederland gevestigde bank Y. De contractuele betrekking
is derhalve aangegaan vóór 1 januari 2004 en de identificatie
van de uiteindelijk gerechtigde Y vindt in 2003 plaats volgens
de ken-uw-klant-voorschriften. Een rentebetaling van Y aan X leidt tot verplichte
renseignering en inlichtingenuitwisseling van onder andere deze gegevens met
betrekking tot de uiteindelijk gerechtigde X door de uitbetalende instantie
Y.Met het vervallen van de derde volzin van artikel 2, vierde lid, van de
WID op 1 januari 2002 hebben de identificatievoorschriften zoals die golden
voor 18 januari 1989, hun belang volledig verloren. Identificatie moet vanaf 1
januari 2002 geschieden volgens het bepaalde in de WID. Een nieuwe WID-conforme
identificatie is niet noodzakelijk. Artikel 3, tweede lid, onderdeel a, van
de spaarrenterichtlijn vereist immers dat de identiteit wordt vastgesteld
«aan de hand van informatie waarover zij beschikt, met name ter uitvoering
van geldende voorschriften in de lidstaat van vestiging en van de Richtlijn
91/308/EEG van de Raad van 10 juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van
het financiële stelsel voor het witwassen van geld». In het bijzonder
het eerste zinsdeel is in dit kader van belang en maakt dat hernieuwde identificatie
achterwege kan blijven.Voor contractuele betrekkingen die zijn aangegaan, of voor transacties,
die bij het ontbreken van contractuele betrekkingen, zijn verricht op of na
1 januari 2004, benoemt het tweede lid van artikel 3, onderdeel b, van de
spaarrenterichtlijn, en in navolging daarvan artikel 4g, tweede en derde lid,
van de WIB, minimumnormen. Ingevolge het tweede lid van artikel 4g moet de
uitbetalende instantie in een dergelijk geval, de naam, het adres en een (fiscaal)
identificatienummer van de uiteindelijk gerechtigde kunnen overleggen. De
uitbetalende instantie stelt op grond van het derde lid de identiteit van
de uiteindelijk gerechtigde vast aan de hand van zijn of haar paspoort of
een andere officiële identiteitskaart. Indien het adres niet vermeld
staat in een dergelijk document, wordt het adres vastgesteld aan de hand van
ieder bewijskrachtig document dat door de uiteindelijk gerechtigde wordt overlegd
(bijvoorbeeld aan de hand van recente correspondentie met bijvoorbeeld Belastingdienst
en bancaire instellingen of facturen). Het (fiscaal) identificatienummer wordt
vastgesteld aan de hand van het paspoort of een andere officiële identiteitskaart.
Zonodig kan de uitbetalende instantie de uiteindelijk gerechtigde verzoeken
dit nummer door overlegging van een fiscale woonplaatsverklaring kenbaar te
doen maken. Als ook dit niet mogelijk is, moet de identiteit van de uiteindelijk
gerechtigde worden aangevuld met diens geboortedatum en geboorteplaats.De minimumnormen met betrekking tot de vaststelling van de woonplaats
van de uiteindelijk gerechtigde zijn uitgewerkt in artikel 4h van de WIB.
In zijn algemeenheid wordt, zo blijkt uit de aanhef van artikel 3, derde lid,
aanhef, tweede volzin, van de spaarrenterichtlijn en in navolging daarvan
ook uit artikel 4h, vierde lid, van de WIB, onder de woonplaats van een uiteindelijk
gerechtigde verstaan de plaats waar hij of zij zijn of haar vaste adres heeft.In aanvulling op de hoofdregel worden in het eerste, tweede en derde lid
van artikel 4h van de WIB bijzondere regels gesteld voor het vaststellen van
de vaste woonplaats van een uiteindelijk gerechtigde op het moment dat hij
of zij een contractuele betrekking aangaat met een uitbetalende instantie.
Evenals het moment van vaststelling van de identiteit van de uiteindelijk
gerechtigde wordt het moment van de vaststelling van de woonplaats van de
uiteindelijk gerechtigde bepaald op het tijdstip dat de contractuele betrekking
wordt aangegaan. Het eerste lid van artikel 4h van de WIB bepaalt dat in het
geval een contractuele betrekking is aangegaan vóór 1 januari
2004, de vaststelling van de woonplaats plaatsvindt aan de hand van de gegevens
die de uitbetalende instantie uit hoofde van de «ken-uw-klant-voorschriften»
tot zijn beschikking heeft (of verkrijgt). De beantwoording van de vraag of
de contractuele betrekking vóór dan wel op of na 1 januari 2004
is aangegeven, komt overeen met hetgeen terzake bij het eerste lid van artikel
4g van de WIB is opgemerkt. De vaststelling van de woonplaats
vindt alleen plaats op het moment van aangaan van de contractuele betrekking,
niet iedere keer dat een rentebetaling ten goede komt aan de uiteindelijk
gerechtigde. Aanpassing van de gegevens betreffende de woonplaats van de uiteindelijk
gerechtigde geschiedt in een later stadium alleen als uit – tot de uitbetalende
instantie ter beschikking staande – informatie blijkt dat de oorspronkelijk
vastgestelde woonplaats niet meer actueel is. Indien een uitbetalende instantie
kennis neemt van een verhuizing van een uiteindelijk gerechtigde gedurende
het jaar, dient deze uitbetalende instantie daar rekening mee te houden voor
de renseignering van de benodigde gegevens.De vaststelling van de woonplaats voor contractuele betrekkingen die zijn
aangegaan, of transacties die bij ontstentenis van contractuele betrekkingen
zijn verricht, op of na 1 januari 2004 wordt bepaald aan de hand van de in
het tweede lid bedoelde minimumnormen. Daaruit volgt dat de uitbetalende instantie
de woonplaats van de uiteindelijk gerechtigde dient te bepalen aan de hand
van het paspoort, een andere officiële identiteitskaart of enig ander
bewijskrachtig document dat door hem wordt overlegd. Indien de woonplaats
derhalve niet blijkt uit het paspoort of andere officiële identiteitskaart,
kan de uitbetalende instantie bijvoorbeeld verzoeken om inzage van een recente
gas-, water- of elektriciteitsrekening of belastingaanslag van de lokale overheid.
De procedure voor vaststelling van de woonplaats voor uiteindelijk gerechtigden
die weliswaar in het bezit zijn van een paspoort of andere officiële
identiteitskaart van een lidstaat maar verklaren inwoner te zijn van een land
dat geen lidstaat is van de Europese Unie, volgt uit het derde lid van artikel
4h, van de WIB. Indien iemand verklaart ingezetene te zijn van een land buiten
de Europese Unie, wordt de woonplaats vastgesteld aan de hand van een woonplaatsverklaring
die is afgegeven door de bevoegde autoriteit van het derde land waarvan de
betrokkene verklaart ingezetene te zijn. Wordt geen actuele woonplaatsverklaring
overgelegd, of voldoet deze niet aan de vereisten die Nederland minimaal stelt
aan een woonplaatsverklaring, dan wordt de natuurlijke persoon geacht zijn
woonplaats te hebben in de lidstaat die het paspoort of enig ander officieel
identiteitsdocument heeft uitgereikt.Een woonplaatsverklaring wordt op verzoek van een uiteindelijk gerechtigde
afgegeven door de bevoegde autoriteit van de woonstaat. Een eenduidige internationale
vormgeving met betrekking tot woonplaatsverklaringen bestaat niet. Het is
in eerste instantie aan de uitbetalende instantie te beoordelen of zij een
overlegde woonplaatsverklaring voldoende acht. Daarbij moet in beginsel worden
aangesloten bij bilateraal opgestelde uitvoeringsvoorschriften, onder andere
bestaande uit formulieren waarop een aantal gegevens moet worden ingevuld.
Het gaat daarbij om de uitbetalende instantie, het bedrag van de (te) ontvangen
rente en naam en adresgegevens van de ontvanger van de rente. De autoriteiten
van de woonstaat van de ontvanger moeten op dit ingevulde formulier verklaren
dat de betrokkene zijn woonplaats heeft in die staat. Daarnaast kan de Nederlandse
uitbetalende instantie bij de beoordeling van een uit een derde land afkomstige
woonplaatsverklaring aansluiten bij de vormvereisten die worden gesteld in
artikel 13, tweede lid, onderdeel a, van de spaarrenterichtlijn. De in dat
artikellid genoemde vormvereisten gelden voor woonplaatsverklaringen die door
de Belastingdienst worden afgegeven aan in Nederland wonende belastingplichtigen
die een rentebetaling vanuit België, Luxemburg of Oostenrijk ontvangen
en verzoeken tot renseignering van hun gegevens in plaats van inhouding van
bronbelasting over de rentebetaling. De gegevens die in een dergelijke woonplaatsverklaring
staan vermeld komen overeen met de gegevens die voortvloeien uit woonplaatsverklaringen
op basis van uitvoeringsvoorschriften bij bilaterale belastingverdragen. Vraagpunt bij de toepassing van zowel artikel 4g als artikel 4h van de
WIB is steeds of er sprake is van het ontstaan van een (nieuwe) contractuele
betrekking, en zo ja, of dit vóór dan wel op of na 1 januari
2004 is gebeurd. Terzake zou enerzijds als uitgangspunt kunnen worden genomen
dat iedere afzonderlijke relatie tussen een uitbetalende instantie en een
uiteindelijk gerechtigde die zou kunnen leiden tot een rentebetaling als bedoeld
in artikel 4a, eerste lid, onderdeel a, en artikel 4b, eerste lid, van de
WIB, wordt aangemerkt als een afzonderlijke contractuele betrekking. Deze
zienswijze zou betekenen dat een uitbetalende instantie meerdere malen dezelfde
uiteindelijk gerechtigde moet identificeren. Zodoende zou in het geval dat
een uiteindelijk gerechtigde bij eenzelfde bank voor 1 januari 2004 een spaarrekening
heeft geopend, dit als een afzonderlijke contractuele betrekking worden beschouwd
en een na 1 januari 2004 afgesloten effectenrekening als een tweede afzonderlijke
contractuele betrekking. Beide contractuele betrekkingen zouden leiden tot
identificatie van dezelfde uiteindelijk gerechtigde. Dit zou wat betreft de
spaarrekening (die voor 1 januari 2004 is geopend) geschieden, volgens de
bepalingen in de Wet identificatie bij dienstverlening en wat betreft de effectenrekening,
ook volgens de minimumnormen genoemd in de WIB. Anderzijds kan als uitgangspunt
worden genomen dat alle relaties tussen een uitbetalende instantie en een
uiteindelijk gerechtigde die zouden kunnen leiden tot een rentebetaling als
bedoeld in artikel 4a, eerste lid, onderdeel a, en artikel 4b, eerste lid,
van de WIB, tezamen als één contractuele betrekking worden beschouwd,
voorzover de relatie niet tussentijds geheel is verbroken. Dit betekent voor
een uitbetalende instantie dat in beginsel slechts eenmaal de uiteindelijk
gerechtigde moet worden geïdentificeerd, en dat in de hiervoor beschreven
situatie kan worden volstaan met de (oude) identificatie volgens de bepalingen
in de Wet identificatie bij dienstverlening. De opening van de effectenrekening
levert in deze zienswijze geen nieuwe contractuele betrekking op.De tweede zienswijze wat betreft de uitleg van het begrip contractuele
betrekking, heeft als voordeel dat de uitbetalende instantie in beginsel slechts
eenmaal de uiteindelijk gerechtigde moet identificeren ten gunste van wie
hij een rentebetaling doet komen, hetgeen duidelijk minder zware administratieve
lasten voor de uitbetalende instantie betekent. De eerste zienswijze heeft
echter weer als voordeel dat de gegevens actueler en uitgebreider zijn, hetgeen
een effectieve renseignering van de gegevens kan bevorderen. Afweging van
beide zienswijzen en overleg met de Nederlandse Vereniging van Banken heeft
tot de conclusie geleid dat de tweede zienswijze, waarbij de administratieve
lasten voor uitbetalende instanties het meest ontzien worden, de voorkeur
geniet. Identificatie hoeft zodoende alleen plaats te vinden op het moment
van aangaan van de contractuele betrekking, tenzij in een later stadium uit
tot de uitbetalende instantie ter beschikking staande informatie blijkt dat
de gegevens met betrekking tot identiteit en woonplaats niet meer actueel
zijn.Paragraaf 3Paragraaf 3 bevat de formele bepalingen die zien op de renseignering
van inkomsten uit spaargelden in de vorm van een rentebetaling. De formele
bepalingen betreffen de volgende onderwerpen: vormvereisten voor een door
de Belastingdienst te verstrekken woonplaatsverklaring, verplichtingen in
het kader van de renseignering, de rechtsgang, de bestuurlijke boete en de
strafrechtelijke handhaving.Artikel 4l Woonplaatsverklaring ter voorkoming van inhouding
van bronbelastingDe uiteindelijke gerechtigde kan krachtens artikel 13 van de spaarrenterichtlijn verzoeken de inhouding van bronbelasting in België,
Luxemburg en Oostenrijk achterwege te laten. Dat kan door machtiging van de
uitbetalende instantie of door een met een fiscale woonplaatsverklaring ondersteund
verzoek aan de uitbetalende instantie. De bevoegde functionaris zal daartoe
op verzoek van een belastingplichtige een fiscale woonplaatsverklaring moeten
kunnen afgeven. Artikel 4l van de WIB bevat conform artikel 13, tweede lid,
spaarrenterichtlijn hieromtrent enkele vormvereisten. De verklaring moet de
navolgende gegevens bevatten: naam, adres en sociaal-fiscaalnummer van de
uiteindelijke gerechtigde. Daarnaast bevat het de naam en adres van de uitbetalende
instantie en het rekeningnummer van uiteindelijke gerechtigde of bij ontbreken
daarvan, een eenduidige omschrijving van het schuldinstrument. De bevoegde
functionaris is verplicht binnen twee maanden na het verzoek een dusdanige
verklaring af te geven (of gemotiveerd af te wijzen). De door de bevoegde
functionaris afgegeven woonplaatsverklaring heeft ingevolge artikel 13, tweede
lid, van de spaarrenterichtlijn een maximale geldigheidsduur van 3 jaar.Artikel 4n Bezwaar en beroepAangezien enkele relevante fiscaal formeelrechtelijke bepalingen van overeenkomstige
toepassing zijn verklaard of daarbij is aangesloten, ligt het in de rede ook
de fiscale bepalingen inzake bezwaar en beroep, opgenomen in de AWR, van overeenkomstige
toepassing te doen zijn. Ten aanzien van alle beschikkingen die worden genomen
in het kader van hoofdstuk IA, afdeling 2, zal, ingevolge artikel 4n, derhalve
de fiscale rechtsgang van overeenkomstige toepassing zijn. In dit verband
geldt het materiële beschikkingsbegrip in de zin van de Algemene wet
bestuursrecht.Artikel II (Wet op de internationale bijstandverlening
bij de heffing van belastingen)Artikel II, onderdeel A (artikel 4 van de WIB)De aanduiding van de Algemene wet inzake rijksbelastingen wordt uitgeschreven
om verwarring met de Algemene wet bestuursrecht te voorkomen.Artikel II, onderdeel B (artikel 4i, aanhef en onderdeel
a, Werkingssfeer) en artikel II, onderdeel C (artikel 4j, Renseignering door
uitbetalende instantie)Aan de uitwisseling van inlichtingen tussen de lidstaten gaat een nationaal
traject van gegevensverzameling vooraf. Hierbij is een belangrijke rol toegekend
aan de uitbetalende instanties. Ingevolge artikel 4i, onderdeel a, in samenhang
met en artikel 4j van de WIB zijn uitbetalende instanties gehouden gegevens
te renseigneren betreffende rentebetalingen ten gunste van iedere uiteindelijk
gerechtigde wiens woonplaats is gelegen in een andere lidstaat. Renseignering
geschiedt aan de bevoegde functionaris. Dit is, zo volgt uit artikel 2, onderdeel
d, van de WIB, de functionaris van de rijksbelastingdienst die als zodanig
bij ministeriële regeling is aangewezen. In navolging van artikel 8 van
de spaarrenterichtlijn is in artikel 4j van de WIB vastgelegd welke gegevens
door de uitbetalende instantie aan de bevoegde functionaris verstrekt dienen
te worden. Het moge duidelijk zijn dat het hier gaat om rentebetalingen aan
een uiteindelijk gerechtigde, en dat de paragraaf met begripsbepalingen die
aan de paragraaf betreffende renseignering vooraf gaat, bij de invulling van
die begrippen een belangrijke rol speelt. De termijn waarbinnen de uitbetalende
instantie de gegevens dient te renseigneren, wordt in overeenstemming
met de nationale renseigneringstermijn gesteld op twee maanden (vergelijk
artikel 43b Uitvoeringsregeling AWR).Artikel 4j, derde lid, van de WIB is een voorbeeld van een keuze ten faveure
van een zo beperkt mogelijke administratieve lastenverzwaring. In navolging
van artikel 8, tweede lid, tweede alinea, van de spaarrenterichtlijn is daar
geregeld dat bij de renseignering de minimale inhoud van de door de uitbetalende
instantie aan te leveren gegevens over rentebetalingen voor elke uiteindelijk
gerechtigde kan worden beperkt tot het totaalbedrag per jaar van de verschillende
door de richtlijn onderscheiden soorten rentebetalingen.Artikel II, onderdeel B (artikel 4i, aanhef en onderdeel
b, Werkingssfeer) en artikel II, onderdeel D (artikel 4k Renseignering door
marktdeelnemer)De marktdeelnemer, bedoeld in artikel 4i, onderdeel b, van de WIB is gehouden
gegevens te renseigneren ingeval sprake is van een rentebetaling aan een (tussengevoegde)
entiteit die op basis van 4d van de WIB wordt aangemerkt als uitbetalende
instantie en die woont of is gevestigd in een andere lidstaat. De marktdeelnemer
dient – evenals de in artikel 4j van de WIB bedoelde uitbetalende instantie –
de gegevens te renseigneren binnen twee maanden na verstrijken van het kalenderjaar
waarin de rentebetaling heeft plaatsgevonden (overeenkomstig de nationale
renseigneringstermijn in artikel 43b Uitvoeringsregeling AWR).Een voorbeeld ter verduidelijking. De in België wonende A (een uiteindelijk
gerechtigde) participeert met enkele Duitse vrienden in een niet onder toezicht
staande Duitse beleggingsclub B. Deze beleggingsclub heeft op haar gezamenlijke
naam (B) naast een Duitse effectenrekening ook een rekening bij een Nederlandse
bank. B houdt in Nederland enkel liquiditeiten aan. Over de liquide middelen
ontvangt B in enig jaar rente, stel: € 2000. B is een tussengevoegde
entiteit die op grond van artikel 4d als uitbetalende instantie wordt aangemerkt.
In verband met deze rentebetaling moet de Nederlandse bank informatie verstrekken
aan de (Nederlandse) bevoegde functionaris over de identiteit van B en het
bedrag van de rentebetaling. De bevoegde functionaris zal deze gegevens vervolgens
op grond van artikel 6a van de WIB aan de Duitse bevoegde autoriteit verstrekken.
Op het moment dat B de rente ontvangt, moet B de bevoegde autoriteit in Duitsland
informatie verstrekken omtrent het (fictieve) doorstoten van de rentebetaling
aan de deelnemers. De Duitse autoriteiten kunnen dan beide informatiebronnen
met elkaar vergelijken. Duitsland kan deze gegevens gebruiken voor de belastingheffing
ten aanzien van de in Duitsland wonende deelnemers in de beleggingsclub en
zal de gegevens ten aanzien van de in België wonende deelnemer verstrekken
aan de bevoegde autoriteit in België.Artikel II, onderdeel E (artikel 4m Verplichtingen ten
dienste van de renseignering)Om redenen van praktische aard is voor de artikelen 4m, 4n, 4o en 4p aangesloten
bij vergelijkbare bepalingen in de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR).
De desbetreffende bepalingen gelden immers voor het merendeel van de betrokkenen
al in het kader van de nationale belastingheffing en de gegevensverstrekking
in dat kader.In artikel 4m is bepaald dat hoofdstuk VIII, afdeling 2, van de AWR van
overeenkomstige toepassing is. Daarbij zijn met name van belang de artikelen
47 en 52 van de AWR die de inlichtingenplicht respectievelijk de administratieplicht,
waaronder de bewaarplicht, regelen. Overigens is – in aansluiting op
artikel 8, tweede lid, van de WIB – de overeenkomstige toepassing van
artikel 53, tweede en derde lid, van de AWR uitgezonderd.In het artikel 4m, tweede lid, worden degenen die tot gegevensverstrekking
zijn verplicht op grond van paragraaf 2, voor zoveel nodig, aangemerkt
als administratieplichtigen in de zin van artikel 52 AWR. Dit geschiedt voor
zoveel nodig omdat in het overgrote deel van de gevallen degenen die zijn
gehouden tot gegevensverstrekking al administratieplichtigen zullen zijn op
grond van artikel 52 AWR.Artikel II, onderdeel F (artikel 4o Bestuurlijke boete)Artikel 4o bevat een bestuurlijke boete op het niet, niet tijdig, onjuist
of onvolledig nakomen van de verplichting de vereiste gegevens te verstrekken.
Hiervoor is aansluiting gezocht bij een vergelijkbare bestuurlijke boete,
opgenomen in artikel 40 van de Wet op de omzetbelasting 1968. Aldaar is bepaald
dat op het in enig kwartaal niet nakomen van de zogenoemde listingverplichting
een verzuimboete van ten hoogste € 4537 kan worden opgelegd. In
de uitvoeringssfeer zal, bijvoorbeeld in het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst
1998, de vaststelling van het hierbij te hanteren boetebeleid plaatsvinden.Artikel II, onderdeel G (artikel 4p Strafrechtelijke bepaling)Artikel 4p bevat de strafrechtelijke bepaling. Aan de mogelijkheid van
strafrechtelijke handhaving bestaat behoefte omdat de bestuurlijke boete van
artikel 4o, mede gelet op de grote financiële belangen die met nakoming
van de betreffende verplichtingen gemoeid kunnen zijn, niet in alle gevallen
toereikend kan zijn en bovendien de bestuurlijke boete slechts kan worden
opgelegd in het kader van de verplichting tot gegevensverstrekking. De strafrechtelijke
bepaling maakt het mogelijk ook bij het niet nakomen van de overige verplichtingen,
bijvoorbeeld de administratieplicht, op de voet van afdeling 2 een sanctie
op te leggen.Artikel II, onderdeel H (artikel 6a van de WIB)De gegevensvergarende functie van de spaarrenterichtlijn met betrekking
tot de renseignering is neergelegd in de artikelen 4j en 4k van de WIB. De
bevoegde functionaris krijgt de gegevens aangereikt die de uitbetalende instantie
of de marktdeelnemer op grond van deze artikelen dient aan te leveren. De
spaarrenterichtlijn heeft ten doel de effectieve belastingheffing op inkomsten
uit in andere lidstaten aangehouden spaargelden te bevorderen. De hiervoor
bedoelde gegevensvergarende functie is nog niet voldoende om het ten doel
gestelde te bereiken. Het voorgestelde artikel 6a van de WIB is dan ook het
sluitstuk van het gehele renseigneringsproces; de verstrekking door de bevoegde
functionaris van de in Nederland vergaarde gegevens met betrekking tot inkomsten
uit rentebetalingen. Als gevolg hiervan beschikt de andere lidstaat over de
gegevens op grond waarvan zij over kan gaan tot een effectieve belastingheffing
over inkomsten uit (in casu) in Nederland aangehouden spaargelden.Het eerste lid van artikel 6a regelt dat de bevoegde functionaris zonder
verzoek vooraf de in Nederland vergaarde gegevens automatisch verstrekt aan
de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de uiteindelijke gerechtigde woont.
Het eerste lid ziet derhalve op de gegevens die een uitbetalende instantie
heeft aangeleverd ter zake van een door haar gedane rentebetaling aan een
uiteindelijke gerechtigde. Aangezien de uitbetalende instantie de bevoegde
functionaris gegevens verstrekt omtrent de identiteit en de woonplaats van
de uiteindelijke gerechtigde kan de bevoegde functionaris zonder tussenkomst
de gegevens verstrekken aan de bevoegde autoriteit in de andere lidstaat.
Deze automatische gegevensverstrekking zal conform artikel 9, tweede lid,
van de spaarrenterichtlijn plaatsvinden binnen zes maanden na afloop van het
belastingjaar waarin de rentebetaling is verricht. Het tweede lid van artikel 6a volgt dezelfde systematiek als het eerste
lid, met als enige verschil dat het tweede lid ziet op gegevens die zijn verstrekt
door een marktdeelnemer aan de bevoegde functionaris. De bevoegde functionaris
verstrekt de gegevens op zijn beurt aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat
waar de uitbetalende instantie als bedoeld in artikel 4d woont of is gevestigd.
Ook in dit geval zal deze automatische gegevensverstrekking plaatsvinden binnen
zes maanden na afloop van het belastingjaar waarin de rentebetaling is verricht.Artikel II, onderdeel I, J en L (de artikelen 8, tweede
lid, 11 en 14, eerste lid, van de WIB)De aanduiding van de Algemene wet inzake rijksbelastingen wordt telkens
uitgeschreven om mogelijke verwarring met de Algemene wet bestuursrecht te
voorkomen.Artikel II, onderdeel K (artikel 13 van de WIB)Artikel 13 van de WIB bevat bepalingen omtrent de situaties waarin Nederland
geen informatie verstrekt. Het voorgestelde vierde lid van artikel 13 voorkomt
dat deze bepalingen ook van toepassing zijn op informatie die de bevoegde
functionaris aan de andere lidstaat verstrekt op grond van artikel 6a WIB.
De verplichting tot uitwisseling van informatie vloeit onverkort, zonder enig
voorbehoud, rechtstreeks voort uit de spaarrenterichtlijn.Artikel III (artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)Nederland moet op grond van artikel 14 van de spaarrenterichtlijn er voor
zorgen dat de heffing van bronbelasting door België, Luxemburg en Oostenrijk
niet leidt tot dubbele belastingheffing bij de uiteindelijke gerechtigde.
Hiertoe staan, nu het om een in het buitenland geheven bronbelasting gaat,
twee mogelijkheden open. Enerzijds zou de verrekening kunnen worden vormgegeven
in het Besluit ter voorkoming dubbele belasting 2001. Anderzijds kan de in
België, Oostenrijk of Luxemburg ingehouden bronbelasting worden aangemerkt
als voorheffing, die vervolgens op grond van artikel 15 van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen (AWR) wordt verrekend met de aanslag inkomstenbelasting.
Voorgesteld wordt om de bronheffing aan te merken als voorheffing. Dit is
als volgt toe te lichten.Driekwart van de door België, Luxemburg en Oostenrijk ingehouden
bronbelasting vloeit toe aan het land waar de uiteindelijke gerechtigde woont,
waardoor deze bronheffing voor het grootste gedeelte al materieel kan worden
gekarakteriseerd als voorheffing. Met betrekking tot de bronbelasting, bedoeld
in de spaarrenterichtlijn moet op grond van artikel 14, tweede lid, laatste
volzin van die richtlijn bovendien een teruggaaf van de bronbelasting plaats
vinden voorzover de bronbelasting het bedrag aan totaal verschuldigde inkomstenbelasting
(in de lidstaat waar de uiteindelijke gerechtigde woont) overtreft. Dit sluit
aan op de systematiek die voor voorheffingen geldt. Eventuele aanpassing van
de voorkomingmethodiek in het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 in
plaats van aanwijzing als voorheffing zou tot gevolg hebben dat in dat besluit
twee methodes aangaande het voorkomen van dubbele belasting met betrekking
tot interest naast elkaar zouden bestaan. In de eerste plaats de gelimiteerde
verrekening die wordt gehanteerd voor reeds bestaande bronbelastingen op interest
en in de tweede plaats de onbegrensde verrekening, eventueel gevolgd door
een belastingteruggave aan de uiteindelijk gerechtigde, voorzover het een
ingehouden bronbelasting als bedoeld in de spaarrenterichtlijn betreft. Vanuit
het oogpunt van eenvoud en duidelijkheid verdient de aanwijzing
als voorheffing in plaats van een wijziging van het Besluit voorkoming dubbele
belasting 2001 dus de voorkeur.Aan het voorgaande wordt met het voorgestelde onderdeel d van het eerste
lid van artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting 2001 invulling gegeven.
Door de ingehouden bronheffing in België, Luxemburg en Oostenrijk aan
te merken als voorheffing wordt op dezelfde wijze verrekening en eventuele
belastingteruggave bereikt als bijvoorbeeld ingehouden Nederlandse loon- en
dividendbelasting. Verrekening van de bronbelasting vindt plaats met de aanslag
inkomstenbelasting, dus met de belasting over alle boxen. Een voorbeeld ter
verduidelijking.A woont in Nederland en heeft een spaarrekening bij een in Luxemburg gevestigde
bank B. A ontvangt in enig jaar een rentebetaling van € 2000 op
deze spaarrekening. A is uiteindelijke gerechtigde en B is uitbetalende instantie.
B houdt ter zake van deze rentebetaling 35% (dus € 700) bronbelasting
in. Het saldo op de spaarrekening van A maakt deel uit van de rendementsgrondslag
die de basis vormt voor de berekening van de belasting over het belastbare
inkomen uit sparen en beleggen . Stel dat per 1 januari en 31 december het
banksaldo € 50 000 bedraagt, dan bedraagt het voordeel uit
sparen en beleggen voor dit deel van de rendementsgrondslag € 2 000.
Hierover wordt 30% inkomstenbelasting geheven (in dit voorbeeld wordt afgezien
van het heffingsvrije vermogen). A is derhalve over dit voordeel uit sparen
en beleggen € 600 aan inkomstenbelasting verschuldigd in Nederland.
Indien A geen overig belastbaar inkomen heeft, krijgt A, door de in het buitenland
geheven bronbelasting die wordt aangemerkt als voorheffing een aanslag inkomstenbelasting
die leidt tot een teruggaaf van € 100 (€ 600 minus € 700).Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de verrekening als voorheffing
conform het hiervoor genoemde artikel 15 van de AWR slechts van toepassing
is op de als voorheffing aangemerkte bronbelastingen die op basis van de spaarrenterichtlijn
zijn ingehouden. De aanwijzing van deze ingehouden bronheffingen als voorheffing
sluit uiteraard uit dat het bedrag nog (deels) op basis van een verdrag ter
voorkoming van dubbele belasting of het Besluit voorkoming dubbele belasting
2001 wordt verrekend. Overigens is een dergelijke verrekening in relatie tot
België, Luxemburg en Oostenrijk over reguliere rentebetalingen onmogelijk.
De belastingverdragen met Oostenrijk en Luxemburg voorzien namelijk niet in
een bronheffing op rente en dus niet in verrekening en in het belastingverdrag
met België is in artikel 16 van het eerste Protocol een specifieke regeling
opgenomen voor de samenloop tussen de spaartegoedenrichtlijn en de bronbelasting
op rente.De gekozen systematiek houdt eveneens in dat ingeval in een andere lidstaat
of een derde land naast de volgens de spaarrenterichtlijn verschuldigde bronbelasting
op rente een ander type bronbelasting is geheven, deze andere typen bronbelasting
eerst worden verrekend volgens de systematiek van het Besluit voorkoming dubbele
belasting 2001 of de belastingverdragen voordat de bovenbeschreven regeling
wordt toegepast.De uiteindelijke gerechtigde kan krachtens artikel 13 van de spaarrenterichtlijn
verzoeken de inhouding van bronbelasting in België, Luxemburg en Oostenrijk
achterwege te laten. Dat kan door machtiging van de uitbetalende instantie
of door een met een fiscale woonplaatsverklaring ondersteund verzoek aan de
uitbetalende instantie. Voor een toelichting op de fiscale woonplaatsverklaring
wordt verwezen naar de toelichting op artikel 4l van de WIB.Het voorgestelde negende lid van artikel 9.2 Wet inkomstenbelasting 2001
creëert een mogelijkheid om vergelijkbare bronbelastingen als voorheffing
aan te merken. In dit kader wordt gedoeld op de bronheffing op rentebetalingen
die kan voortvloeien uit de nog af te sluiten overeenkomst met derde landen,
zoals Zwitserland.Artikel IV (Wet op de internationale bijstandsverlening
bij de heffing van belastingen)Onderdeel AOnderdeel A bevat een speciale overgangsregeling voor de situaties dat
de overgangsperiode waarin België, Luxemburg en Oostenrijk een bronbelasting
mogen inhouden op in de spaarrenterichtlijn beschreven rentebetalingen voortduurt
na 1 januari 2011. Het betreft in het bijzonder een speciale overgangsregeling
voor verhandelbare schuldinstrumenten die een gross up clausule en call clausule
bevatten. Voor een nadere uiteenzetting wordt verwezen naar de toelichting
op artikel 4c van de WIB.Onderdeel BOnderdeel B bevat een bepaling die voorziet in het vervallen van Artikel
I, onderdeel D (artikel 4c WIB). Het vervallen van voornoemd artikel zal enkel
aan de orde komen indien de overgangsperiode voor 31 december 2010 wordt beeindigd.
In een dergelijk geval zal onderdeel A van dit artikel III zijn belang verliezen.Artikel V (Inwerkingtredingsbepaling)Eerste lidArtikel V, eerste lid, bepaalt dat artikel I in werking treedt op 1 januari
2004. Dit betekent dat al met ingang van die datum identificatie van uiteindelijk
gerechtigden dient plaats te vinden overeenkomstig het gestelde in artikel
4g, tweede en derde lid, van de WIB. Bij die gelegenheid dient ook overeenkomstig
artikel 4h, de woonplaats van de uiteindelijk gerechtigde te worden vastgesteld.Tweede LidDe inwerkingtreding van de voorgestelde wijzigingen in de WIB en de Wet
inkomstenbelasting 2001 is in beginsel voorzien op 1 januari 2005. Aan deze
inwerkingtredingsdatum zijn echter in lijn met artikel 17, tweede lid, van
de spaarrenterichtlijn twee voorwaarden verbonden. In de eerste plaats wordt
als voorwaarde gesteld dat Zwitserland, Liechtenstein, San Marino, Andorra
en Monaco vanaf die datum maatregelen toepassen die gelijkwaardig zijn aan
de maatregelen waarin de richtlijn voorziet. Van deze vijf landen wordt geëist
dat zij de effectieve belastingheffing bij binnen het territorium van de Europese
Unie woonachtige uiteindelijke gerechtigden mogelijk maken over inkomsten
uit in die landen aangehouden spaargelden in de vorm rentebetalingen. De lidstaten
sluiten hiertoe gezamenlijk overeenkomsten met deze landen. De maatregelen
strekken ertoe dat deze vijf landen overgaan tot het op verzoek uitwisselen
van informatie over rentebetalingen dan wel tot het inhouden van een bronbelasting
op rentebetalingen (inclusief een mogelijkheid tot vrijwillige informatieuitwisseling
als gevolg waarvan de bronbelasting achterwege kan blijven). In de tweede
plaats wordt als voorwaarde gesteld dat de Kanaaleilanden, het eiland Man
en de afhankelijke en geassocieerde gebieden in het Caribische gebied vanaf
die datum automatische uitwisseling van informatie toepassen dan wel gedurende
de in de richtlijn omschreven overgangsperiode een bronheffing inhouden.De Europese Raad besluit voor 1 juli 2004 bij unanimiteit of naar hun
mening op 1 januari 2005 aan beide voorwaarden zal zijn voldaan. Indien de conclusie is dat aan beide voorwaarden zal worden voldaan, is de
inwerkingtredingsdatum zoals gezegd 1 januari 2005. Indien de conclusie is
dat aan beide (of één van de) voorwaarden niet voldaan zal zijn
op 1 januari 2005, stelt de Europese Raad een nieuwe datum vast. De voorgestelde
wijziging van de WIB en de Wet inkomstenbelasting 2001 treedt in dat geval
pas in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat na 1
januari 2005 gelegen zal zijn.Volledigheidshalve wordt hier opgemerkt dat enkel de rentebetalingen die
zijn verricht op of na de inwerkingtredingsdatum onder de werkingssfeer van
de voorgestelde wijzigingen van WIB en de Wet inkomstenbelasting 2001 vallen.
Een in 2004 verrichte rentebetaling zal derhalve in ieder geval niet onder
de nu voorgestelde automatische uitwisseling van informatie vallen.Derde en vierde lidDe bepalingen in het derde en vierde lid hebben betrekking op het speciale
overgangsregime voor verhandelbare schuldinstrumenten. Dit overgangsregime
eindigt in beginsel op het moment dat België, Luxemburg en Oostenrijk
dienen over te gaan op automatische uitwisseling van informatie. Voor een
uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op artikel 4c
van de WIB.Opgemerkt zij dat deze wet niet referendabel wordt geacht, omdat zij uitsluitend
strekt ter implementatie van Richtlijn 2003/48/EG en daarmee voldoet aan de
uitzondering van artikel 7, onderdeel e, van de Tijdelijke referendumwet.In Bijlage I is een transponeringstabel opgenomen, waarin de aansluiting
tussen de voorgestelde bepalingen in de WIB en Wet inkomstenbelasting 2001
enerzijds en de bepalingen in de spaarrenterichtlijn anderzijds zichtbaar
wordt gemaakt.De Staatssecretaris van Financiën,J. G. Wijn Bijlage bij de Memorie van ToelichtingTransponeringstabel Artikel wijzigingsrichtlijnImplementatie nodig?(verandering)wettekst?Implementatie in de wet (in resp. artikel I en II:) Artikel 1, NeeNee Artikel 2,lid 1, eerste
volzinJaJa4a, onderdeel b Artikel 2,lid 1, eerste
volzin, slot en tweede volzin, onderdeel aJaJa4f, eerste lid, onderdeel
a Artikel 2,lid 1, eerste
volzin, slot en tweede volzin, onderdeel bJaJa4f, eerste lid, onderdelen
b tot en met e Artikel 2,lid 1, eerste
volzin, slot en tweede volzin, onderdeel b, slotJaJa4f, tweede lid Artikel 2,lid 1, eerste
volzin, slot en tweede volzin, onderdeel cJaJa4f, eerste lid, onderdeel
fArtikel 2,lid 2, eerste
volzinJaJa4f, derde lidArtikel 2,lid 2, tweede
volzinJaNee Artikel 3,lid 1, eerste
alineaNeeNee Artikel 3,lid 1, tweede
alineaNeeNee Artikel 3,lid 2, aanhefNeeNee Artikel 3,lid 2, onderdeel
aJaJa4g, eerste lid Artikel 3,lid 2, onderdeel
bJaJa4g, tweede en derde lid Artikel 3,lid 3, aanhef,
eerste volzinNeeNee Artikel 3,lid 3, aanhef,
tweede volzinJaJa4h, vierde lid Artikel 3,lid 3, onderdeel
aJaJa4h, eerste lid Artikel 3,lid 3, onderdeel
bJaJa4h, tweede en derde lid Artikel 4,lid 1JaJa4a, onderdeel d Artikel 4,lid 2, eerste
alinea, eerste volzinJaJa4d, eerste lid Artikel 4,lid 2, eerste
alinea, tweede volzin, onderdeel aJaJa4d, tweede lid, onderdeel a Artikel 4,lid 2, eerste
alinea, tweede volzin, onderdeel bJaJa4d, tweede lid, onderdeel b Artikel 4,lid 2, eerste
alinea, tweede volzin, onderdeel cJaJa4a, onderdeel e, en 4d, tweede
lid, onderdeel c Artikel 4,lid 2, tweede
alinea, eerste volzin  4k Artikel 4,lid 2, tweede
alinea, tweede volzinNeeJa6a, tweede lid Artikel 4,lid 3, eerste
alineaJaJa4e, eerste en derde lid Artikel 4,lid 3, tweede
alineaJaJa4d, tweede lid Artikel 4,lid 4NeeNee Artikel 4,lid 5JaJa4d, tweede lid, onderdeel aArtikel 5Onderdeel aNeeNee Artikel 5Onderdeel bJaJa4h, vijfde lid Artikel 6,lid 1, aanhef,
onderdeel aJaJa4a, onderdeel a Artikel 6,lid 1, aanhef,
onderdeel a, slotJaNee Artikel 6,lid 1, aanhef,
onderdeel bJaJa4b, eerste lid, onderdeel a Artikel 6,lid 1, aanhef,
onderdeel cJaJa4b, eerste lid, onderdeel b en 4b, tweede lidArtikel 6,lid 1, aanhef,
onderdeel d, eerste alineaJaJa4b, eerste lid, onderdeel c en 4b, tweede lidArtikel 6,lid 1, onderdeel
d, tweede alineaJaJa4a, onderdeel e, en 4b, derde lid Artikel 6,lid 2JaJa4b, vierde lid Artikel 6,lid 3, eerste
volzinJaJa4b, zevende lid Artikel 6,lid 3, tweede
volzinJaJa4b, achtste lid Artikel 6,lid 4JaJa4j, vierde lid Artikel 6,lid 5NeeNee Artikel 6,lid 6, eerste
alinea, eerste volzinJaJa4b, vijfde lid Artikel 6,lid 6, eerste
alinea, tweede volzinNeeNee Artikel 6,lid 6, tweede
alineaNeeNee Artikel 6,lid 7NeeNee Artikel 6,lid 8JaJa4b, zesde lidArtikel 7 NeeJa4i Artikel 8,lid 1JaJa4j, eerste lid Artikel 8,lid 2, eerste
alineaJaJa4j, tweede lid Artikel 8,lid 2, tweede
alineaJaJa4j, derde lid Artikel 9,lid 1JaJa6a, eerste en tweede lid Artikel 9,lid 2JaJa6a, eerste en tweede lid Artikel 9,lid 3, eerste
volzinNeeNee Artikel 9,lid 3, tweede
volzinJaJa13, vierde lid Artikel 10 NeeNee Artikel 11 NeeNee Artikel 12 NeeNee Artikel 13lid 1NeeNee Artikel 13lid 2JaJa4lArtikel 14 JaJaIII (9.2, eerste lid, onderdeel d, Wet IB 2001) Artikel 15,lid 1, eerste
alinea, eerste volzinJaJa4c, eerste en tweede lid Artikel 15,lid 1, eerste
alinea, tweede volzinJaJaIV, onderdelen A en BArtikel 15,lid 1, tweede
alineaJaJa4c, derde lidArtikel 15,lid 1, derde
alineaJaJa4c, vierde lidArtikel 15,lid 2NeeNee Artikel 16 NeeNee Artikel 17,lid 1NeeNee Artikel 17,lid 2NeeJaV, tweede lid Artikel 17,lid 3NeeJaV, tweede lid Artikel 17,lid 4NeeNee Artikel 17,lid 5NeeNee Artikel 18 NeeNee Artikel 19 NeeNee Artikel 20 NeeNee XNoot1COM(2001) 400 def., 18.7.2001.XNoot2Richtlijn nr. 2003/49/EG van de Raad van 3 juni 2003 betreffende een gemeenschappelijke
belastingregeling inzake de uitkering van interest en royalty's tussen verbonden
ondernemingen van verschillende lidstaten (PB L 157/49 van 26 juni 2003).XNoot3Pb EG C 2 van 6.1.1998.XNoot4COM(1997) 564 def., 5.11 1997.XNoot1Conform de OESO-modelovereenkomst van 18 april 2002 betreffende de uitwisseling
van belastinggegevens.XNoot1Volgens richtlijn nr. 85/611/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 20 december 1985 (Pb EG L 375), welke is geïmplementeerd in de Wet
toezicht beleggingsinstellingen.XNoot2Waren deze beleggingsentiteiten wel binnen het EU territorium gevestigd
dan zouden deze instellingen hebben voldaan aan de voorwaarden om als icbe
te worden aangemerkt.XNoot3Als bedoeld in de Richtlijn 80/390/EEG van de Raad van 17 maart 1980 tot
coördinatie van de eisen gesteld aan de opstelling van, het toezicht
op en de verspreiding van de prospectus dat gepubliceerd moet worden voor
de toelating van effecten tot de officiële notering aan een effectenbeurs
(PB L 100). Deze Richtlijn is ingetrokken en opgenomen in de Richtlijn 2001/34/EG
(PB L 184).XNoot4Hetgeen als logische consequentie heeft dat een vervolgemissie tussen
1 maart 2001 en 1 maart 2002 geen gevolgen heeft voor de tijdelijke uitsluiting
als schuldvordering.XNoot5Of een in de bijlage bij de Richtlijn opgesomde entiteit die wordt beschouwd
als «gelijkgestelde entiteit die als overheidsinstantie optreedt of
waarvan de rol erkend is bij internationaal verdrag».XNoot1Ingevolge artikel 4, vijfde lid, van de spaarrenterichtlijn zijn enkele
Zweedse en Finse vennootschappen uitgesloten van de uitzondering als bedoeld
in artikel 4, eerste lid, eerste alinea, eerste volzin, van de spaarrenterichtlijn.XNoot1Laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2001/97/EG (PB L 344). De «know-your-customer»-
voorschriften als bedoeld in de anti-witwasrichtlijn, zijn geïmplementeerd
in de Wet identificatie bij dienstverlening. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29206-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl