Staatkundig proces Nederlandse Antillen; Brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133406
 2008-2009
 
 31 568
 Staatkundig proces Nederlandse Antillen
 
 
 
 
 Nr. 
 49
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 26 juni 2009
 
 In het Algemeen Overleg met de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken heeft de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
toegezegd inzicht te bieden in de huidige en toekomstige rechtspositionele
regelingen voor de bestuurders van de BES-eilanden (Kamerstuk 31 568,
nr. 46). Ik kom hier als volgt op terug.
 
 Het toekomstige rechtspositiestelsel voor de politieke ambtsdragers zal
zijn geënt op het gesloten rechtspositiestelsel voor gemeentelijke politieke
ambtsdragers. Dat betekent dat buiten hetgeen bij of krachtens de wet is geregeld
er geen inkomsten, in welke vorm dan ook, ten laste van het openbaar lichaam
mogen worden genoten. De basis voor de rechtspositiebesluiten wordt gelegd
in het equivalent van de Gemeentewet, de Wet openbare lichamen Bonaire, St.
Eustatius en Saba, welke onlangs bij Uw Kamer is ingediend.
 
 De huidige aanspraken van gezaghebbers, gedeputeerden en eilandsraadsleden
zijn opgenomen in Nederlands-Antilliaanse rechtspositiebesluiten en het besluit
pensioen politieke gezaghebbers. Deze vallen buiten mijn bevoegdheid; het
land Nederlandse Antillen onderscheidenlijk de eilandgebieden zijn hiervoor
verantwoordelijk. Deze regelingen zullen na de transitiedatum blijven gelden
en zullen met het oog hierop door mij worden aangepast. De wijzigingsbesluiten
stuur ik binnenkort ter consultatie aan de BES. Dit leek mij een geschikt
moment om u te informeren over de huidige en toekomstige rechtspositionele
aanspraken van deze ambtsdragers.
 
 In de bijlage zijn de geldelijke aanspraken en de uitkerings- en pensioen-aanspraken
van de benoemde en gekozen ambtsdragers van de BES opgenomen. Om het aansprakenniveau enig reliëf te geven is een vergelijking
gemaakt met ambtsdragers van even grote Nederlandse gemeenten. Daarbij moet
worden aangetekend dat door verschillen in het fiscale stelsel,
het basisvoorzieningenniveau, de kosten van levensonderhoud, de premiedruk,
het effect van wisselkoersen (de koers van de Antilliaanse gulden die gekoppeld
is aan de Amerikaanse dollar ten opzichte van de euro) en het verschil in
de indexeringswijze een dergelijke vergelijking nooit geheel zuiver kan zijn.
Daarom kan de uitkomst van deze vergelijking slechts met enige terughoudendheid
worden gehanteerd. 
 Bezoldiging en ambtstoelage
 De gezaghebbers van de bovenwindse eilanden (Sint Eustatius en Saba) ontvangen
thans een standplaatstoelage in verband met de hogere kosten van levensonderhoud.
Daarmee is hun salaris vergelijkbaar met het salaris van een burgemeester
van een gemeente met een gelijk inwonertal. De gezaghebber van Bonaire verdient
minder dan een burgemeester van een gemeente met gelijk inwonertal. Deze ambtsdrager
heeft geen standplaatstoelage. De ambtstoelage van de burgemeester is hoger,
maar is wel belast.
 Met uitzondering van Saba ligt de bezoldiging van de eilandgedeputeerden
lager dan de wedde van een voltijdswethouder van een gemeente met een gelijk
inwonertal. Gedeputeerden ontvangen een onkostenvergoeding van 6% van
het salaris. De onkostenvergoedingen van de gedeputeerden liggen lager dan
de (belaste) onkostenvergoeding van een wethouder. Daarnaast ontvangen eilandgedeputeerden
in verband met het nu nog monistische stelsel op de BES-eilanden nog een tegemoetkoming
en representatievergoeding voor het lidmaatschap van de eilandsraad. Deze
vergoeding komt te vervallen als na de transitie een dualistisch bestuurssysteem
wordt ingevoerd.
 De vergoeding en onkostenvergoeding voor het lidmaatschap van de eilandsraad
is voor Bonaire en Saba vrijwel gelijk aan de vergoeding van een raadslid
van een even grote gemeente. Eilandraadsleden van Sint Eustatius ontvangen
daarentegen een hogere vergoeding en onkostenvergoeding dan raadsleden van
gemeenten met een gelijk inwonertal.
 Uitkering bij aftreden
 Gezaghebbers, gedeputeerden en eilandraadsleden hebben recht op een uitkering
op grond van de Pensioenregeling politieke gezagdragers, waarin ook een uitkeringsregeling
is opgenomen. De uitkeringsduur is minimaal één jaar en maximaal
twee jaar. De hoogte van de uitkering is de eerste drie maanden 95%,
dan zeven maanden 85%, vervolgens tien maanden 75% en tot het
einde van de uitkeringsduur 70%. De regeling kent uitgebreide sanctiebepalingen
als geen of onjuiste inlichtingen over neveninkomsten worden verstrekt.
 De uitkeringsregeling in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers
(Appa) is het Nederlandse equivalent. De aanspraken in de Appa zijn iets lager
maar de uitkeringsduur is significant langer. Zo kent de Appa thans recht
op een verlengde uitkering tot 65 jaar boven de leeftijd van 50 jaar bij een
ambtsvervulling van 10 jaar. De Appa kent geen sanctiebepalingen bij onjuiste
inlichtingen over neveninkomsten. De uitkeringshoogte is het eerste jaar 80%
en de daaropvolgende jaren 70%.
 Nederlandse raadsleden hebben geen recht op wachtgeld. De gemeente kan
wel besluiten op grond van het rechtspositiebesluit bij verordening een uitkering
bij aftreden op kosten van de gemeente verstrekken. De leden van de eilandsraad
hebben daarentegen op grond van de Pensioenregeling politieke gezagdragers
wel recht op een wachtgelduitkering.
 Pensioen
 Gezaghebbers, gedeputeerden en leden van de eilandsraad hebben recht op
een pensioen op grond van de Pensioenregeling politieke gezagdragers. De pensioenleeftijd
is 60 jaar. De pensioenopbouw bedraagt 3% per jaar met een maximum
van 70% van het salaris. Tijdens de uitkeringsperiode wordt ook jaarlijks
3% pensioen opgebouwd.
 De pensioenleeftijd op grond van de Appa is 65 jaar. Pensioenopbouw in
de Appa is 2%. Tijdens de wachtgeldperiode vindt de eerste vier jaar
volledige pensioenopbouw plaats, daarna voor de helft.
 De gemeenteraad kan voor raadsleden op grond van het Rechtspositiebesluit
raadsleden bij verordening een pensioen op kosten van de gemeente verstrekken.
De leden van de eilandsraad hebben op grond van de Pensioenregeling politieke
gezagdragers altijd recht op een pensioen.
 Conclusie
 Een belangrijk uitgangspunt in de gesloten akkoorden over de nieuwe staatkundige
verhoudingen is dat de bestaande rechten en aanspraken op grond van de Nederlands-Antilliaanse
regelgeving bij aanvang van de nieuwe staatsrechtelijke positie van de BES-eilanden
zoveel mogelijk zal blijven gelden. In lijn met dit uitgangspunt zal de nieuwe
rechtspositie van politieke ambtsdragers BES zoveel mogelijk gelijk blijven
aan de huidige rechtspositie. Er zal dus ook geen overgang naar het Nederlandse
stelsel voor politieke ambtsdragers plaatsvinden. Dat ligt ook niet voor de
hand gezien de al eerder aangehaalde verschillen in fiscaliteit, basisvoorzieningenniveau,
munteenheid en uiteenlopende indexeringsniveaus.
 Bovendien zie ik ook in het huidige aansprakenniveau nu geen aanleiding
voor een ingrijpende herziening van de rechtspositie van gekozen en benoemde
ambtsdragers. Een gebruikelijk moment om aanspraken te wijzigen is de nieuwe
zittingstermijn na de eerstvolgende verkiezingen. Nu de transitiedatum op
zijn vroegst eind 2010 kort voor de komende verkiezingen in maart 2011 op
de BES-eilanden is voorzien, ligt het niet in de rede in de aanloop van juist
deze verkiezingen de rechtspositie te wijzigen.
 Ook gezien de onderlinge samenhang van de rechtspositie van de politieke
ambtsdragers met de rechtspositie van het overheidspersoneel, zoals de politie,
de Kustwacht, de Douane, het Gevangeniswezen, de rechterlijke macht en de
eilandambtenaren, ligt een wijziging in de huidige aanspraken nu niet voor
de hand.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.