Groepsgrootte in het basisonderwijs; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25065, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25065 nr. 15

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam25 065 nr. 14(p. 2)123(p. 2 en 3)4(p. 3)5678910(p. 4)11121314 en 1516(p. 5)17 en 181920(p. 6)212223(p. 7)2425262728(p. 8)293031(p. 8 en 9)32(p. 9)33343536(p. 10)37Vragen naar aanleiding van het Inspectierapport «Groepsgrootte
en personele inzet in de onderbouw van het basisonderwijs tussen 1994 en 1999».(p. 5)38(p. 6 en 11)39(p. 7)4041 en 42(p. 14)43 en 44(p. 15)4546(p. 16)47(p. 21)48Vragen naar aanleiding van het onderzoeksrapport van de
Departementale Accountantsdienst4950Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25065Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 065Groepsgrootte in het basisonderwijsnr. 15LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 10 april 2000Bij brief van 10 december 1999 heeft de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen de Tweede Kamer geïnformeerd over de vijfde
voortgangsrapportage van het project «Groepsgrootte in het basisonderwijs»
(25 065, nr. 14).De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft naar aanleiding van de bovengenoemde brief en bijbehorend inspectierapport
en het bijgevoegde onderzoeksrapport van de departementale Accountantsdienst
de navolgende vragen aan de regering gesteld en daarop de navolgende antwoorden
ontvangen.25 065 nr. 14(p. 2)1Geldt de doelstelling «meer handen in de klas»
en/of kleinere groepen in de onderbouw ook voor het speciaal basisonderwijs?
Zo ja, kunt u dan aangeven hoe daar de stand van zaken is? Zo nee, waarom
niet? Hoe is momenteel de verhouding tussen de groepsgrootte in het basisonderwijs
en de groepsgrootte in het speciaal basisonderwijs? Verandert deze verhouding
in de toekomst?De investeringen in de reductie van de groepsgrootte gelden niet voor
het speciaal basisonderwijs. De groepen in het speciaal basisonderwijs zijn
op dit moment al flink kleiner dan in het reguliere basisonderwijs. In het
speciaal basisonderwijs heeft een groep gemiddeld ongeveer 14 leerlingen.
In de vijfde voortgangsrapportage wordt voor de onderbouw van het reguliere
basisonderwijs een gemiddelde groepsgrootte van 25,1 leerling gemeld (1 mei
1999).Deze verhouding zal in de toekomst veranderen, immers als gevolg van de
investeringen zal in het schooljaar 2002/2003 de groepsgrootte in de onderbouw
gereduceerd zijn tot 20 leerlingen per leraar.De reductie van de groepsgrootte in de onderbouw van het reguliere basisonderwijs
heeft tot doel het WSNS-beleid te ondersteunen. Er ontstaat bij kleinere groepen
meer ruimte voor onderwijs op maat en aandacht voor de individuele leerling
met behoefte aan zorg.2Wat wordt verstaan onder «andere doeleinden»
in de categorieën E en F van tabel 1?In tabel 1 van het inspectierapport geeft 2,9% van de scholen aan de extra
middelen voor de bovenbouw of voor andere doeleinden te hebben ingezet (categorie
E en F). Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het aanstellen van een ICT-coördinator.3Kan de regering toelichten hoeveel middelen nog resteren
voor de verdere uitvoering van dit beleidsproject?(p. 2 en 3)In verband met de verkleining van de groepsgrootte zijn de volgende extra
uitgaven geraamd (bedragen in miljoenen guldens; prijspeil Rijksbegroting
2000). 20002001200220032004 groepsformatie70244451659662materiële instandhouding620375253overig1429411616totaal90293529727731De onder «overig» opgenomen uitgaven betreffen met name kosten
van nascholing, kosten van overgangsmaatregelen en kosten van arbeidsmarktstimulering.4De inspectie heeft een steekproef uitgevoerd. Is het
met de huidige automatisering en informatisering niet mogelijk een totaalbeeld
van alle scholen over groepsverkleining te krijgen in plaats slechts een steekproef
uit te voeren?Het is niet mogelijk jaarlijks alle basisscholen door de Inspectie te
laten bezoeken. Bovendien is dat niet nodig: het gaat hier om een representatief
onderzoek.Om ten behoeve van het Onderwijsverslag jaarlijks een beeld te geven van
de toestand van het onderwijs legt de Inspectie van het onderwijs ieder jaar
IST-bezoeken af onder een representatieve steekproef van 400 basisscholen.
Het onderzoek naar de groepsgrootte is geïntegreerd in deze steekproef.
Aldus verkrijgt de inspectie representatieve gegevens, op basis waarvan betrouwbare
uitspraken mogelijk zijn over alle basisscholen.(p. 3)5Waarom hebben de Inspectie en de Accountantsdienst
hun methodieken niet voorafgaand aan hun onderzoeken op elkaar afgestemd?
Zal dat in de toekomst wel gebeuren?De werkwijzen van beide instanties zijn op elkaar afgestemd. Dat neemt
niet weg dat de taken en werkwijzen van de Inspectie en de Accountants-dienst
zich uit de aard van de positie van beide organisaties, van elkaar onderscheiden.
Om die reden kunnen de uitkomsten van elkaar afwijken. Indien er grote verschillen
in uitkomsten zijn tussen de twee onderzoeken wordt hierover overleg
gevoerd. In dit geval waren er geen grote verschillen.6Gewezen wordt op de verschillen tussen de bevindingen
van de departementale Accountantsdienst en de inspectie inzake de inzet van
extra middelen in de onderbouw. Verwacht mag worden dat de wetswijziging die
op 12 oktober 1999 door de tweede kamer is aangenomen helderheid gaat bieden.
Wanneer valt deze helderheid te verwachten?Met het vaststellen van de wet inzake de groepsverkleining en het nieuwe
Formatiebesluit WPO is er met ingang van 1 augustus 2000 een wettelijke grondslag
gekomen voor de oormerking van de onderbouwformatie. Het wordt hierdoor makkelijker
vast te stellen of de scholen zich houden aan de oormerking. Op z'n vroegst
in het voorjaar van 2001, wanneer de achtste voortgangsrapportage zal worden
gepresenteerd, kan er een eerste indruk worden gegeven van de manier waarop
de scholen met de oormerking zijn omgegaan.7Welke zijn de gevolgen voor scholen die ondanks de
wetswijziging niet conform de oormerking zullen handelen?Indien scholen de middelen niet op de juiste manier inzetten kan in het
uiterste geval worden overwogen de toegekende formatie terug te vorderen.Er kunnen zich echter situaties voordoen waarbij scholen tegen problemen
oplopen als gevolg van de oormerking van de onderbouwformatie. Op dit moment
is er nog geen zicht op de omstandigheden waaronder dat aan de orde kan zijn.
Er zullen tijdens het eerste jaar concrete ervaringen opgedaan moeten worden
met de oormerking en met de eventuele problemen die deze oormerking voor de
scholen veroorzaakt. Op grond van deze concrete ervaringen kan vervolgens
worden bezien of er voorwaarden moeten worden geformuleerd voor het toestaan
van afwijking van de oormerking.In de Wet op het primair onderwijs in verband met de verkleining van de
groepsgrootte voor 4- tot en met 7-jarige leerlingen van basisscholen is de
mogelijkheid gecreëerd deze voorwaarden nader bij AMvB te regelen.8Heeft de groeiende inzet van middelen bestemd voor
klassenverkleining ten behoeve van managementtaken te maken met tekortschietende
bekostiging voor Administratie Beheer en Bestuur (ABB)? Staat de wet dit toe?In het kader van afspraken in het Regeerakkoord is met ingang van 1999
structureel 10 miljoen gulden extra toegevoegd aan de bekostiging ABB ten
behoeve van het management. Daarnaast is met ingang van 2000 structureel 30
miljoen beschikbaar gesteld ten behoeve van personele kosten van het management.
De bekostiging voor Administratie, Beheer en Bestuur zou hiermee hoewel sober,
wel toereikend moeten zijn. Het is dan ook niet de bedoeling dat scholen mogelijke
tekorten in deze bekostiging opvangen met de middelen uit de groepsverkleining.
De wet die de oormerking van de middelen voor de onderbouw regelt staat dit
ook niet toe.9Vindt de regering dat de besteding van gelden ten behoeve
van directie- en zorgcoördinatietaken in de onderbouw, gezien de in paragraaf 1.1.
geformuleerde doelstelling (meer handen in de klas of kleinere groepen in de onderbouw), een goede besteding is? Vindt de regering niet dat hiermee
in feite overhead wordt gefinancierd? Welke verhouding «handen in de
klas» versus overhead zou de regering wenselijk vinden?Iedere school voert haar eigen schoolbeleid en maakt keuzen met betrekking
tot de wijze waarop de onderbouwformatie wordt ingezet, mits deze ten goede
komt aan de onderbouw. Het gaat hierbij primair om het verkleinen van de groepen
en het inzetten van «meer handen in de klas». Functie- en taakdifferentatie
kan hierbij ondersteunend werken. Er kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het
inzetten van onderbouwcoördinatoren en intern begeleiders.Managementtaken mogen alleen ten laste van de onderbouwformatie gebracht
worden voor zover deze taken expliciet en uitsluitend gericht zijn op verbetering
en/ of vernieuwing van het onderwijs in de onderbouw.10Hoe denkt de regering dat er een exact onderscheid
te maken zal zijn tussen de managementtaken ten behoeve van de boven- en onderbouw?
Hoe groot acht de regering de administratieve last die dit met zich mee zal
brengen?Zoals in de beantwoording van vraag 9 aangegeven is zal een school expliciet
duidelijk moeten maken dat managementtaken die ten laste worden gebracht van
de onderbouwformatie expliciet gericht zijn op verbetering en/of vernieuwing
van het onderwijs in de onderbouw. Om te kunnen controleren op welke wijze
de school dit gedaan heeft, dient de school een document te kunnen overleggen
waarin deze inzet van de formatie staat toegelicht. De instellingsaccountant
en eventueel de departementale accountantsdienst kan dit document opvragen
en controleren. De school zal, in tegenstelling tot wat nu nog het geval is,
in de toekomst geen uitgebreid enquêteformulier meer hoeven in te vullen.(p. 4)11Aangezien de besteding van de gelden ten behoeve van
«meer handen in de klas» een rechtmatige besteding is, is het
dan niet belang te weten wat de verhouding tussen het aantal leerlingen en
het aantal personeelsleden in de onder- en bovenbouw is? Kan de regering hierover
op korte termijn gegevens ter beschikking stellen?Het is niet mogelijk om op basis van de gegevens van de Inspectie uitspraken
te doen over de verhouding tussen het aantal leerlingen en het aantal personeelsleden
dat voor de groep staat.Op dit moment worden de enquêteformulieren die in september jl.
door het Ministerie van OCenW aan de scholen zijn toegezonden verwerkt. Op
basis van deze gegevens kunnen wel uitspraken gedaan worden over de verhouding
tussen het aantal leerlingen en de ingezette formatie. In de zesde voortgangsrapportage
zal hierover helderheid verschaft worden.12Op pagina 4 staat dat de prioritering voor de onderbouw
vruchten heeft afgeworpen. Is deze conclusie wel juist gezien het feit dat
op 1-5-1999 (zie tabel 3) het verschil met de bovenbouw slechts 0,6 leerling
bedraagt?Deze conclusie acht ik nog steeds juist. Immers de gemiddelde groepsgrootte
in de onderbouw was voordat er geïnvesteerd werd groter dan in de bovenbouw.
Op 1 mei 1995 zaten er gemiddeld 26,3 leerlingen in de onderbouw en 25,0 leerlingen
in de bovenbouw. Op 1 mei 1999 was de verhouding gemiddeld 25,1 leerlingen
in de onderbouw en 25,7 leerlingen in de bovenbouw. Tussen 1 mei
1995 en 1 mei 1998 is de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw afgenomen
met 1,7 leerling. In 1999 is de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw licht
toegenomen met 0,5 leerling. Dit is het gevolg van het feit dat scholen steeds
vaker voor«meer handen in de klas» kiezen. Hoewel de gemiddelde
groepsgrootte hierdoor niet direct afneemt, is er als gevolg van de inzet
van extra formatie in een groep wel ruimte voor meer individuele aandacht
en begeleiding.Daarnaast is het aantal (extreem) grote groepen afgenomen. Het percentage
groepen met meer dan 30 leerlingen is ten opzichte van mei 1995 enorm afgenomen.
In mei 1995 bedroeg het percentage groepen met 30 of meer leerlingen 28,5
procent. In mei 1999 bedroeg dit percentage 14,9 procent.13Op grond van welke gegevens is de verwachting gebaseerd
dat het percentage extreem grote groepen in het schooljaar 2000/2001 opnieuw
flink zal afnemen?Zoals in de beantwoording van vraag 9 aangegeven is, is de afgelopen jaren
het aantal groepen met meer dan 30 leerlingen drastisch afgenomen (van 28,5
procent op 1 mei 1995 tot 14,9 procent op 1 mei 1999). Scholen kiezen er dus
duidelijk voor de investeringen aan te wenden voor groepsverkleining. Hoewel
afgelopen jaar niet extra is geïnvesteerd in de reductie van groepsgrootte,
is het aantal extreem grote groepen toch weer afgenomen. De verwachting is
daarom dat deze trend zich doorzet en dat bij de volgende stap dit aantal
nog verder zal afnemen.14 en 15Hoe kijkt de regering aan tegen de lichte stijging
van de gemiddelde groepsgrootte? Heeft deze te maken met het lerarentekort
of met gebrek aan lokalen?Is de stijging van de gemiddelde groepsgrootte in de
onderbouw te verklaren door de huidige arbeidsmarktproblematiek?Omdat steeds meer scholen kiezen voor «meer handen in de klas»
is de gemiddelde groepsgrootte licht toegenomen. Er zijn geen signalen dat
de lichte stijging van de gemiddelde groepsgrootte te maken heeft met het
personeelstekort of met een gebrek aan lokalen.16Is er een aanwijsbaar verband tussen de daling van
de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw en een stijging van de gemiddelde
groepsgrootte in de bovenbouw?Er bestaat geen aanwijsbaar verband tussen de daling van de gemiddelde
groepsgrootte in de onderbouw en de stijging van de gemiddelde groepsgrootte
in de bovenbouw.(p. 5)17 en 18Er is een stijgende lijn zichtbaar met betrekking tot
het percentage scholen dat voldoende scoort op de standaard en de indicatoren
voor afstemming (zie tabel 4).Echter de helft scoort nog niet voldoende. Geeft dit
aanleiding om in de bij- en nascholing van leraren hier meer aandacht aan
te besteden?Welke conclusie verbindt de regering aan de uitkomsten
zoals vermeld in tabel 4 anders dan de constatering dat er een verbetering
is opgetreden? Wat zijn de streefcijfers voor 2000?De mate waarin leraren bij de instructie en verwerking voldoende rekening
houden met niveauverschillen tussen leerlingen, is onderdeel van het integraal
schooltoezicht dat de Inspectie jaarlijks onder scholen uitvoert. De Inspectie
heeft in het jaar 1998 op dit punt een verbetering gesignaleerd ten opzichte
van het jaar 1997. Verwacht mag worden dat dit een trend is die zich komende
jaren verder doorzet. Overigens is het primair de verantwoordelijkheid van
de school om activiteiten te ontplooien in het kader van de bij- en nascholing
van leraren. Van scholen wordt verwacht dat zij in het kader van hun verantwoordelijkheid
voor de kwaliteit van het onderwijs aandacht hebben voor de didactische kwaliteit
van leraren en daarvoor de benodigde na- en bijscholing verrichten.19Op welke termijn zullen de tussendoelen voor gevorderde
geletterdheid (groep 4 tot en met 8) zijn voltooid?De tussendoelen voor gevorderde geletterdheid zullen naar verwachting
eind 2000 door het Expertisecentrum Nederlands worden uitgebracht.20Wanneer kan de Kamer de voorstellen van de regering
verwachten betreffende het dossier «tussendoelen en leerlijnen»?Het traject «tussendoelen en leerlijnen» bevindt zich voor
een deel in een ontwikkelfase waar het gaat om de ontwikkeling door het Freudenthal
Instituut en het Expetisecentrum Nederlands van nieuwe leerlijnen en tussendoelen
voor de verschillende domeinen op het gebied van rekenen en taal. Voor een
ander deel bevindt het zich in een implementatiefase waar het erom gaat de
producten die gereed zijn gekomen toegankelijk te maken voor scholen. De Tweede
Kamer zal regelmatig via onder meer de voortgangsrapportages Groepsgrootte
op de hoogte gebracht worden van de voortgang op deze trajecten en de keuzes
die daarin worden gemaakt.(p. 6)21«In de komende periode zal verkend worden welk
domein het eerst in aanmerking komt voor de ontwikkeling van een leerlijn».
Aan welke periode wordt hier gedacht?Zoals in de beantwoording van vraag 19 aangegeven is zal het Expertisecentrum
Nederlands naar verwachting eind 2000 de tussendoelen voor gevorderde geletterdheid
opleveren. Tegen die tijd zal ook bekend moeten zijn welk domein binnen het
gebied van het taalonderwijs vervolgens in aanmerking komt voor de ontwikkeling
van een leerlijn. De verkenning hiervan zal dit voorjaar in overleg met betrokkenen
worden gestart.22Wat wordt verstaan onder het «inzichtelijk rekenen
met getallen»?Met «inzichtelijk rekenen met getallen» wordt een vorm van
rekenen bedoeld waarbij elke rekenstap gebaseerd is op inzicht in het getallensysteem
in plaats van het louter toepassen van algoritmes.23Op pagina 6 wordt gesproken over een «uitgebreide
consultatieronde». Wie zullen er worden geconsulteerd en op welke termijn
zal deze consultatieronde zijn voltooid?De consultatieronde waarover in de voortgangsrapportage wordt gesproken
heeft betrekkingen op de uitwerkingen die het Freudenthal Instituut verricht
in het kader van de leerlijn rekenen met hele getallen voor de bovenbouw.
In deze consultatieronde worden deskundigen, leerkrachten en begeleiders geraadpleegd
in verband met keuzes die bepalend zullen zijn voor het vak rekenen het komend
decennium. Het Freudenthal Instituut houdt op dit moment nog consultaties
onder leerkrachten. Het eindrapport van het Freudenthal Instituut wordt binnenkort
verwacht.(p. 7)24Herintreders en schooldirecteuren geven aan dat zij
in de toekomst weer een beroep op het Career Center Onderwijs (CCO) zullen
doen. Is er al enig zicht op of dit inderdaad het geval is?Uit de laatste kwartaalrapportage Stille Reserve van het Sectorbestuur
Onderwijsarbeidsmarkt blijkt dat het Career Center Onderwijs inmiddels contact
heeft gehad met ongeveer 4100 scholen.Scholen vinden in toenemende mate de weg naar het Career Center Onderwijs.
Naast het bestand van mensen die destijds via een brief zijn aangespoord om
zich te melden bij het CCO, blijven zich ook spontaan herintreders aanmelden
bij het CCO. De herintreders die hebben aangegeven pas in 2001 beschikbaar
te zijn voor het basisonderwijs hebben aangegeven dan een beroep te zullen
doen op het CCO.25Met betrekking tot het CCO moeten op het terrein van
de informatievoorziening en de herkenbare positie nog een aantal verbetering
worden doorgevoerd. Welke verbeteringen worden hier bedoeld?Bij de informatievoorziening gaat het om de verbetering van de informatie
aan de herintreders over de arbeidsvoorwaarden (inschaling, pensioen, enzovoort).
Wat betreft de herkenbare positie gaat het om verduidelijking van het doel
en de werkzaamheden van het CCO, en dan met name naar de scholen toe.26Gesteld wordt dat het hoogtepunt van werkgelegenheidsuitbreiding
bereikt wordt op 1 augustus 2002. Kan de regering met de statistische gegevens
van het CBS 4–12 jaar voor de komende 15 jaar dit toelichten?De werkgelegenheidsuitbreding is niet alleen een gevolg van de autonome
ontwikkeling van het aantal 4- tot en met 12-jarige leerlingen. Vergrijzing
speelt hierbij ook een rol.In de nota «Groepsgrootte en Kwaliteit» uit 1997 wordt in
hoofdstuk 4 aangetoond dat de werkgelegenheidsuitbreiding als gevolg van de
investeringen in de groepsverkleining van de onderbouw van het basisonderwijs
echter groter zijn dan autonome ontwikkelingen. Op 1-08-2002, bij de laatste
stap, zal de piek bereikt worden, aangezien die stap in termen van werkgelegenheidsuitbreiding
de grootste is.27De instroom van Pabo-studenten is met bijna 50% toegenomen.
Hoeveel studenten kiezen naar verwachting voor een baan in het onderwijs?
Is dit genoeg om aan de vraag te voldoen?Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 95% van de afgestudeerde pabo-studenten
voor een baan in het basisonderwijs kiest. Met deze uitstroom van
gediplomeerden kan niet aan de totale vraag voldaan worden. Het overige aanbod
komt uit andere categorieën zoals de stille reserve. Ook nemen scholen
in toenemende mate onderwijsassistenten in dienst.28Kan de regering toelichten wat het rendement van de
Pabo-opleiding is?Al enkele jaren behaalt ongeveer 70% van de instroom op de pabo het diploma.
Dit is hoger dan het gemiddelde van 64% voor de overige sectoren van het hbo
gezamenlijk. Het meest recente gegeven, gebaseerd op het gedrag van ingeschreven
studenten 1998–1999, is een gemiddelde verblijfsduur van 4,05 jaren.
Voor eerdere jaren lag dit gelijk of iets hoger. De gemiddelde verblijfsduur
voor het HBO als geheel is 4,22 jaren.(p. 8)29Er blijkt een grote bereidheid te zijn onder pabo-studenten
uit het Noorden, Oosten en het Zuiden van het land om na afronding van de
opleiding, in het Westen te gaan werken. Is bij het onderzoek naar deze bereidheid
ook gekeken of het hier om een tijdelijke of duurzame bereidheid gaat? Zo
ja, kunt u hierover informatie verstrekken? Welke maatregelen gaat de staatssecretaris
nemen om deze bereidheid vast te houden en te stimuleren?Uit het onderzoek naar de bereidheid van pabo-studenten om in het Westen
te gaan werken, zijn aanbevelingen gedaan aan zowel OCenW, pabo's als schoolbesturen.
OCenW heeft al via twee wegen maatregelen genomen om de bereidheid van pabo-studenten
om op een school in het Westen te gaan werken, te stimuleren. Bij de Algemene
Politieke Beschouwingen is een budget van 20 miljoen gulden beschikbaar gesteld
om knelpunten op het gebied van de personeelsvoorziening op te lossen. Dit
budget wordt ingezet op scholen in het Westen en stelt de scholen in staat
om arbeidsmarktknelpunten op te lossen (bijvoorbeeld in de vorm van een hogere
reiskostenvergoeding, een premie bij werktijduitbreiding of extra ondersteuning
in de vorm van onderwijsassistenten). Daarnaast krijgt het Career Center Onderwijs
een vergoeding voor een bemiddeling van een net afgestudeerde pabo-student
van buiten de G4 naar een school in de G4 en een bonus voor een net afgestudeerde
pabo-student van buiten de G4 die bemiddeld wordt naar een school met meer
dan 50% leerlingen met het gewicht 1,9 in de G-4.30Is er al sprake van een merkbare toename van de inzet
van vakleerkrachten (onder andere lichamelijke oefening) in het basisonderwijs?
Zijn hierover cijfers beschikbaar?In de volgende voortgangsrapportage zullen de meest recente gegevens worden
gepresenteerd. Er zal dan gebruik worden gemaakt van de resultaten van de
groepsgrootte-enquête zoals die in september jongstleden naar de scholen
is toegezonden.31Heeft de staatssecretaris de hogescholen reeds ingelicht
dat met ingang van 1 augustus 2000 nieuw op te leiden studenten niet meer
bevoegd zijn om lichamelijke opvoeding te geven vanaf groep 3 in het basisonderwijs?De hogescholen zijn in een brief van 5 juli 1999 op de hoogte gesteld
van het traject dat doorlopen moet worden om te komen tot een gewijzigde bevoegdheid
voor het geven van lichamelijke opvoeding in het basisonderwijs;
deze wijziging van de bevoegdheid is voorzien voor het schooljaar 2002–2003.
Tevens is in deze brief aangegeven dat de wijziging van de inhoud van de opleiding
als gevolg van de wijziging in de bevoegdheid onderdeel uitmaakt van het wetgevingstraject
met betrekking tot de startbekwaamheden.Inmiddels zijn in opdracht van OCenW de nieuwe startbekwaamheden voor
groep 1 en 2 ontwikkeld evenals een beschrijving van het programma dat opleidt
tot een aanvullende bevoegdheid voor groep 3 tot en met 8. Ik zal binnenkort
de hogescholen informeren over de nieuwe startbekwaamheden en het aanvullende
opleidingsprogramma.(p. 8 en 9)32Ondanks het positieve beeld dat wordt voorgesteld ten
aanzien van de huisvesting blijft de vraag of de huisvesting niet een punt
van zorg blijft? Zijn er genoeg lokalen beschikbaar?Ik verwijs voor de beantwoording van deze vraag naar het antwoord op vraag
35.(p. 9)33In tabel 4 is een stijging zichtbaar in het aantal
aangevraagde en (nog) niet gehonoreerde lokalen als gevolg van de groepsverkleining.
Heeft dit geen nadelige gevolgen voor het gevoerde beleid?Scholen hebben veel lokalen aangevraagd. Zoals aangegeven in de tabel
zijn er in het schooljaar 98/99 nog 1255 aanvragen in behandeling. Het tijdstip
van bevraging van de gemeenten over het aantal aanvragen lag midden in de
beoordelingsperiode. Inmiddels zijn al deze aanvragen door de gemeenten behandeld.
Er is op dit moment nog geen zicht op of al deze aanvragen gehonoreerd zijn.34Kan de regering toelichten waarop de drempel van 13
leerlingen is gebaseerd die in de groeiformatieregeling wordt opgenomen?Binnen het beschikbare budget is gezocht naar een zo eenvoudig mogelijke
groeiregeling met een zo laag mogelijke drempel. Daarbij zijn, op grond van
groeicijfers uit vorige jaren, ramingen gemaakt van het aantal aanvragen voor
groeiformatie. Op grond van de berekeningen is de drempel uitgekomen op 13
leerlingen.35Hoe moeten scholen betreffende het aanvragen van huisvesting
anticiperen op de volgende stap in de groepsgrootteverkleining aangezien het
Formatiebesluit WPO nog niet is gepubliceerd?De huisvesting van scholen is een taak van de gemeenten. Scholen moeten
aanvragen voor uitbreiding van de huisvesting indienen bij de gemeente.Daarom heeft de VNG, in overleg met de besturenorganisaties, al in een
vroegtijdig stadium de gemeenten geïnformeerd en is een op de groepsgroottemaatregel
afgestemde procedure voor aanvragen van huisvesting ontwikkeld.Hierdoor is het mogelijk nu al rekening te houden met de ruimtebehoefte
van een school op het moment dat de laatste fase van de groepsgroottemaatregel
is geëffectueerd.36Welke is de termijn voor het aanvragen van huisvesting
bij de gemeenten? Is deze termijn zodanig dat het voor scholen redelijkerwijs
mogelijk is tijdig te beschikken over extra lokalen ten bate van de tweede
stap van de groepsgrootteverkleining per 1 augustus 2000?Oorspronkelijk gold een aanvraagprocedure waarin aanvragen ten behoeve
van het jaar 2000 (dus voor het cursusjaar 2000–2001) door de scholen
ingediend moesten zijn voor 1 februari 1999.In verband met de fasering in het traject van de groepsgroottemaatregel
is een afzonderlijke aanvraagprocedure ontwikkeld. Met deze procedure zijn
de mogelijkheden voor aanvragen voor uitbreiding van de huisvesting meer toegesneden
op de gevolgen van de groepsgroottemaatregel.In principe is de periode voldoende. Uiteraard is een en ander afhankelijk
van de omvang van de gevraagde voorziening.(p. 10)37Op pagina 10 is een planning opgenomen. In hoeverre
zijn de daar genoemde activiteiten gerealiseerd en liggen de nog lopende activiteiten
op schema?De in de planning opgenomen activiteiten lopen voor een belangrijk deel
nog steeds op schema. Met betrekking tot de verkenning naar de mogelijkheden
om onderwijsassistenten sneller naar de functie van groepsleraar te laten
doorstromen, is noodzakelijk gebleken nader onderzoek te verrichten naar het
precieze kwalificatieniveau waarover de onderwijsassistent beschikt. Pas op
basis van dit onderzoek kunnen doorstroommogelijkheden van de onderwijsassistent
nader worden bezien. Hierover zal in de loop van 2000 meer helderheid kunnen
worden verwacht. De in de planning opgenomen afspraken om het sparen van ADV
te stimuleren is meegenomen in het CAO-overleg dat recent is gestart. Afhankelijk
van de voortgang in dit overleg zal naar verwachting voor de zomer 2000 meer
helderheid over dit punt kunnen worden gegeven. Tenslotte is in de planning
opgenomen dat de leerlijn voor het rekenen met hele getallen voor de bovenbouw
in januari 2000 reeds zou worden opgeleverd. Het Freudenthal Instituut is –
zoals onder vraag 23 aangegeven – op dit moment nog bezig met een consultatie
onder leerkrachten. Het rapport wordt na afronding daarvan verwacht.Vragen naar aanleiding van het Inspectierapport «Groepsgrootte
en personele inzet in de onderbouw van het basisonderwijs tussen 1994 en 1999».(p. 5)38Verwacht de Inspectie dat de stijging van de gemiddelde
groepsgrootte nog verder zal toenemen in 2000? Hoe verklaart zij deze stijging?
In hoeverre heeft deze stijging te maken met het lerarentekort dan wel met
gebrek aan lokalen?De inspectie heeft nog geen aanwijzingen dat er sprake is van een duidelijke
trendontwikkeling. Op basis van de gegevens over de laatste twee schooljaren
is het niet mogelijk te voorspellen hoe de gemiddelde groepsgrootte zich in
2000 en verder zal ontwikkelen.Ik verwijs hierbij tevens naar de beantwoording van vraag 12, 14 en 15.(p. 6 en 11)39Welk deel van de middelen is ingezet voor management
en directietaken? Staat de wet dit toe? In hoeverre heeft deze inzet voor
managementtaken te maken met een tekortschietende bekostiging voor?Van de beschikbare middelen is bijna 1,5% besteed aan management- en directietaken
ten behoeve van de onderbouw. De wet- en regelgeving op dit gebied staat dit
toe. Er zijn geen gegevens beschikbaar om een uitspraak te doen over een causaal
verband tussen het tekortschieten van de bekostiging voor managementtaken
en de genoemde inzet voor de onderbouw.Ik verwijs hierbij tevens naar de beantwoording van vraag 8.(p. 7)40Is het hanteren van de norm van maximaal 25 leerlingen
voor een klas in de onderbouw nog wel zinvol gezien het feit dat de scholen
het geld ook mogen besteden aan meer handen in de klas? (p. 9)De commissie Van Eijndhoven heeft in 1996 geadviseerd om de leerlinggroepen
aan een maximum te binden (Klassenverkleining: Advies over de betekenis van
klassenverkleining voor beter basisonderwijs, oktober 1996). Aan het begin
van het invoeringstraject «Groepsgrootte en kwaliteit» in 1997
is echter reeds besloten geen maximum te hanteren. Het kabinet achtte de nadelen
te groot. Indien de scholen met de extra formatie geen volledige groep kunnen
vullen of als er geen lokaal beschikbaar is, is het onmogelijk om te voldoen
aan een maximum.Een ander bezwaar was van meer principiële aard. Maximering van het
aantal leerlingen per groep zou ertoe kunnen leiden dat scholen een selectief
toelatingsbeleid voeren. Daarmee zou de vrijheid voor de ouders om een school
te kiezen worden beperkt.41 en 42Is de vraagstelling in paragraaf 2.1(«Zijn
de leerlinggroepen in de onderbouw van het basisonderwijs tussen 1994/1995
en 1998/1999 kleiner geworden?») wel reëel gezien het feit dat
de middelen ook mogen worden besteed aan meer handen in de klas en niet alleen
aan de fysieke verkleining van de groepen? (p. 12)Wat vindt de regering van de constatering dat de verschuiving
in de besteding van middelen een nadelig effect kan hebben op de gemiddelde
groepsgrootte in de onderbouw?Deze vraagstelling blijft zeker relevant. De effecten van de investeringen
op het niveau van de groep zullen altijd zichtbaar moeten zijn. Het gaat echter
niet alleen om het verkleinen van de groepen. Voorop staat dat er een fundamentele
verbetering van de kwaliteit van het onderwijs in de onderbouw plaatsvindt.
«Meer handen in de klas» kan hiervoor een uitstekend instrument
zijn. Dit betekent meer aandacht voor verschillen tussen leerlingen. Zowel
verkleining van de groepen als «meer handen in de klas» draagt
bij aan de beoogde kwaliteitsverbetering.(p. 14)43 en 44De gemiddelde groepsgrootte in de bovenbouw is in het
schooljaar 1998/1999 gestegen ten opzichte van het schooljaar 1994/1995. Demografische
ontwikkelingen worden hier als mogelijke oorzaak genoemd. Valt dit niet via het CBS te achterhalen? Op welke wijze wordt onderzoek gedaan
naar mogelijke andere oorzaken? Wat zijn de gevolgen van de gestegen gemiddelde
groepsgrootte in de bovenbouw, bijvoorbeeld voor de beschikbaarheid van invallers,
vacatures, zorg voor leerlingen, verschil in werkdruk met de onderbouw, e.d.?«Mogelijk kan deze relatieve toename worden toegeschreven
aan demografische ontwikkelingen»Heeft de Inspectie geen beschikking over de statistieken
betreffende de demografische ontwikkelingen? Waarom is het een mogelijkheid
en niet een zekerheid?Raadpleging van de bevolkingsstatistieken laat zien dat er tussen 1994
en 1999 meer kinderen zijn in de leeftijd 4/5 jaar dan daarvoor. Er is dus
meer «aanbod» voor de onderbouw van het basisonderwijs. Op zichzelf
kan dit een verklaring zijn voor de stijging van de gemiddelde groepsgrootte
(indien alle andere factoren gelijk zouden blijven). Maar er zijn veel meer
factoren die daarbij in ogenschouw genomen moeten worden. Er kan hierbij gedacht
worden aan de aanscherping van het 1,25-gewicht en het beleid van scholen
niet alleen te streven naar verkleining van de groepsgrootte, maar ook naar
«meer handen in de klas». Bevolkingstoename kan dus een rol spelen,
maar is zeker niet de enig denkbare verklaring.(p. 15)45Welk percentage van 34,6 procent in tabel 3 bestaat
uit groepen van 30 leerlingen?Van het totaal aantal onderzochte groepen heeft 5 procent precies 30 leerlingen
per groep.46Welke maatregelen nemen de scholen met groepen kleiner
dan 26 leerlingen of juist groter dan 31 leerlingen?De inspectie heeft vastgesteld dat het soort maatregelen dat scholen treffen
niet alleen afhankelijk is van de gemiddelde groepsgrootte, maar ook van bijvoorbeeld
de omvang van de school. Zo blijkt dat grote scholen gemiddeld grotere groepen
hebben. Deze scholen zetten een deel van de middelen in voor directie- en
zorgcoördinatietaken en passen over het algemeen – vanwege de grotere
omvang van de verstrekte middelen – meerdere maatregelen toe. Kleine
scholen daarentegen hebben gemiddeld kleinere groepen en passen over het algemeen
slechts een of twee maatregelen toe.(p. 16)47Waarom wordt juist in de scholen met de groepen van
26–30 leerlingen gekozen voor gecombineerde maatregelen?Het inspectierapport meldt niet dat scholen met groepsgrootten tussen
de 26 en 30 leerlingen kiezen voor gecombineerde maatregelen. Wel meldt het
rapport dat scholen die gecombineerde maatregelen nemen gemiddeld grotere
groepen hebben nl. 26,1 tegen 25,1 (zie ook antwoord op vraag 46).(p. 21)48Op pagina 21 wordt gesteld dat, ook al zouden alle
ter beschikking gestelde middelen voor het creëren van extra onderbouwgroepen
worden ingezet, de gemiddelde groepsgrootte met hooguit 10% kan worden verlaagd.
Is het, gezien dit gegeven, nog wel mogelijk om de geformuleerde doelstellingen
binnen de kaders van de huidige investeringen te halen? Zo nee, hoeveel extra
middelen zijn nog benodigd?De opmerking van de Inspectie heeft betrekking op de eerste stap in de
groepsverkleining waarbij met ingang van 1997 320 miljoen gulden beschikbaar
is gesteld. De effecten zijn hoewel positief uiteraard nog beperkt. De investeringen
in de onderbouw gaan de komende jaren echter door; uiteindelijk leidt dit
tot een extra jaarlijkse investering in de groepsverkleining van nog eens
900 miljoen gulden. Met ingang van dat jaar zal een gemiddelde groepsgrootte
van 20 leerlingen op 1 leerkracht zijn gerealiseerd. Er zijn geen aanwijzingen
dat deze doelstelling op basis van de totaal beschikbaar gestelde middelen
niet realiseerbaar is.Vragen naar aanleiding van het onderzoeksrapport van de
Departementale Accountantsdienst49In hoeverre zijn de opgegeven redenen van de zeven
instellingen waarbij niet alle middelen op de juiste wijze werden besteed
aanvaardbaar?De onderzoeken van de Accountantsdienst en de Inspectie hebben betrekking
op een periode waarin de middelen ten behoeve van de groepsverkleining weliswaar
zijn geoormerkt, maar scholen nog vrijheid hebben om de overige niet-geoormerkte
formatie voor de onderbouw over te hevelen naar de bovenbouw. Om die reden
zal er geen standpunt worden ingenomen ten aanzien van de aanvaardbaarheid
van de genoemde motieven.Met inwerkingtreding van de wet die de oormerking van de onderbouwformatie
regelt met ingang van het schooljaar 2000/2001, zal deze situatie zijn gewijzigd.
Met ingang van dat schooljaar worden scholen geacht alle gelden die bestemd
zijn voor de onderbouw ook daadwerkelijk in de onderbouw in te zetten. In
de wet ter oormerking van de onderbouwformatie is echter wel aangegeven dat
er zich situaties kunnen voordoen waarbij de school genoodzaakt is om een
deel van de onderbouwgelden in te zetten in de bovenbouw. Om die reden is
in de wet opgenomen dat in een nader op te stellen algemene maatregel van
bestuur voorwaarden kunnen worden opgenomen waaronder scholen kunnen afwijken
van de verplichting om alle middelen voor de onderbouw te besteden. Met het
oog op de opportuniteit van zo'n algemene maatregel van bestuur zullen in
de komende jaren eerst de ontwikkelingen in de scholen nauwlettend worden
gevolgd.50Hoe valt te voorkomen dat andere scholen de middelen
voor de klassenverkleining in de onderbouw op een gelijke wijze als de zeven
genoemde instellingen gaan besteden?Zoals onder vraag 49 is aangegeven, zijn scholen met ingang van het schooljaar
2000/2001 wettelijk verplicht om alle onderbouwgelden daadwerkelijk in de
onderbouw in te zetten. Scholen dienen daarvoor een overzicht in hun administratie
bij te houden. In het kader van de accountantscontrole zal de
accountant een verklaring moeten afgeven dat de middelen conform de wettelijke
voorschriften zijn ingezet.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier voor deze lijst,AtkinsXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GL), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen (PvdA),
Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GL), Örgü (VVD), Wijn (CDA)
en Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA),
Harrewijn (GL), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen
(VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), Gortzak
(PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA), Brood (VVD),
Poppe (SP), Arib (PvdA), Blok (VVD), Vendrik (GL), Rijpstra (VVD), Verhagen
(CDA), Visser-van Doorn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25065-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl