Bestrijding internationaal terrorisme; Brief regering; Verslag Afghanistan conferentie in Londen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140729
 2009-2010
 
 27 925
 Bestrijding internationaal terrorisme
 
 
 
 
 Nr. 
 381
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 februari 2010
 
 In vervolg op de brief (kamerstuk 27 925, 378) van 21 januari
jl. en het algemeen overleg dat wij met uw Kamer voerden op 26 januari
jl., willen wij u, mede namens de minister van Defensie, middels deze brief
op de hoogte stellen van onze appreciatie van de uitkomsten van de conferentie
over Afghanistan, die op 28 januari jl. in Londen plaatsvond.
 
 Zoals in de hierboven genoemde brief vermeld, waren de hoofdonderwerpen
van de conferentie veiligheid, ontwikkeling en goed bestuur, en regionale
samenwerking. Het belangrijkste resultaat van de conferentie is mede daarin
gelegen dat consensus is bereikt over de voorwaarden voor transitie en overdracht
van verantwoordelijkheden aan de Afghaanse regering en over steun voor Afghaanse
plannen voor verzoening en reïntegratie. Transitie en verzoening/reïntegratie
waren ook overkoepelende thema’s die in de interventies van de ruim
70 deelnemende landen en organisaties terugkwamen, zowel tijdens de sessie
over veiligheid, als bij de sessie over ontwikkeling en bestuur, en de sessie
over regionale samenwerking. Ook president Karzai besteedde in zijn openingstoespraak
aandacht aan de samenhang tussen deze thema’s.
 
 De president kondigde de instelling van een nationale raad aan die het
vredesproces en initiatieven op het gebied van reïntegratie en reconciliatie
moet gaan vormgeven. Een vredesconferentie («vredesjirga») zou
dit voorjaar op dit vlak concrete vooruitgang moeten boeken. Volgens de president
zou deze vredesjirga tussen nu en zes weken moeten plaatsvinden. In dit kader
noemde de president koning Abdullah van Saudi-Arabië, die, naar hij hoopte,
Afghanistan zou gaan assisteren om het proces in goede banen te leiden. Het
feit dat de VN Veiligheidsraad vijf voormalige Taliban-aanhangers van de VN-sanctielijst
van resolutie 1267 had geschrapt, werd in dit kader niet alleen door Karzai,
maar door meerdere aanwezigen verwelkomd. Van Nederlandse zijde werd deze
ontwikkeling ook gesteund, maar is benadrukt dat behoedzaam gehandeld moet worden in dezen en dat alle personen individueel bekeken moeten worden.
Verzoening mag niet leiden tot straffeloosheid.
 
 De eerste pledges voor een reïntegratie trustfund kwamen o.a. van
Japan (USD 50 miljoen in 2010) en Australië (USD 25 miljoen
in 2010). Enkele andere landen, waaronder Nederland, verwelkomden de initiatieven
op dit vlak, maar wachten de precieze modaliteiten van het reïntegratieprogramma
en het fonds af, alvorens eventueel tot financiering over te gaan. Nederland
wees in dit kader op de risico’s van corruptie en het feit dat reïntegratie
niet uitsluitend als een economisch probleem gezien moest worden. Immers,
aanhangers van de Taliban worden niet slechts gedreven door financieel gewin,
maar ook door een gemarginaliseerde positie, corrupte bestuurders en oude
lokale conflicten. Deze problematiek, inclusief transitional justice, kan
hierbij niet worden genegeerd.
 
 De uitbreidingsdoelstelling van de omvang van het Afghaanse leger tot
171 600 en van de politiemacht tot 134 000 in 2011 kon eveneens
op brede steun rekenen. Deze werd gezien als noodzakelijk om op termijn ook
over te kunnen gaan tot de verantwoorde overdracht van meer verantwoordelijkheden
op het gebied van veiligheid aan de Afghaanse autoriteiten. Dit proces zou
eind 2010, begin 2011 kunnen aanvangen en op kleine schaal lokaal al dit jaar
tot concrete resultaten kunnen leiden. Deze ontwikkeling moet, zoals ook president
Obama heeft aangekondigd, in 2011 een begin van terugtrekking van elementen
van ISAF mogelijk maken. Voor een duurzame overdracht van verantwoordelijkheden
is echter een verbetering van het openbaar bestuur en een krachtige aanpak
van de corruptie van minstens even groot belang.
 
 Op ontwikkelingsgebied werd onder het Heavily Indebted Poor Countries
initiatief een kwijtschelding van USD 1,6 miljard aangekondigd, hetgeen
de totale schuldverlichting van Afghanistan op USD 11 miljard brengt.
Het Internationaal Monetair Fonds zal een nieuw landenprogramma voor Afghanistan
opzetten. Het verhogen van belastinginkomsten en de noodzaak van exploitatie
van natuurlijke hulpbronnen in dat kader werden door president Karzai met
name genoemd. Vanuit het oogpunt van het vergroten van het ownership van de
Afghaanse regering werd overeengekomen over twee jaar minstens 50%
van de ontwikkelingshulp aan Afghanistan via de Afghaanse overheid en multidonor
trustfunds te laten lopen. Uiteraard blijft een dergelijke ontwikkeling afhankelijk
van significante vooruitgang op het gebied van corruptiebestrijding.
 
 Over goed bestuur, dat door de deelnemers als voorwaarde voor duurzame
vooruitgang op alle andere onderwerpen (zoals veiligheid en reïntegratie)
werd gezien, kondigde de Afghaanse regering aan dat voor de volgende conferentie
in Kabul een begin gemaakt zou worden met de implementatie van het beleidskader
voor lokaal bestuur. Nog voor het einde van 2011 zullen 12 000 ambtenaren
opgeleid worden om specifiek lokale en districtsbesturen te versterken. Ook
maatregelen om corruptie te bestrijden, met als speerpunt de versterking van
een onafhankelijk High Office for Oversight en de instelling van een Monitoring
and Evaluation Mission, werden verwelkomd, waarbij veelal de aantekening werd
gemaakt dat niet slechts de oprichting van structuren de oplossing voor corruptie
dichterbij bracht, maar het werkelijk onafhankelijk en effectief optreden
van zulke instellingen.
 
 Ten aanzien van de rechten van vrouwen werden de implementatie van het
National Action Plan for Women of Afghanistan en de inwerkingtreding van de
Elimination of Violence against Women Law aangekondigd. Nederland heeft specifiek
aandacht gevraagd voor dit thema tijdens de conferentie, evenals de Verenigde
Staten. Ook zal de National Drugs Control Strategy in 2010 herzien
worden. Dit onderwerp kreeg eveneens aandacht in de discussie over regionale
samenwerking. Hierbij werd met name verwezen naar het regionale actieplan
dat de Shanghai Cooperation Organization (SCO) in maart 2009 in Moskou aannam
en het werk van de UNODC (VN Office on Drugs and Crime). Over regionale samenwerking
in het algemeen werd in meerdere interventies teleurstelling uitgesproken
over het uitblijven van concrete initiatieven, hoewel de regionale top die
Turkije daags voor de conferentie had georganiseerd, verwelkomd werd. Iran
zegde op het laatste moment af voor de conferentie in Londen, naar verluidt
omdat die in Teheran teveel werd gezien als gedomineerd door de Verenigde
Staten. De aanwezigheid van Iran in Istanbul op de regionale conferentie duidt
er echter op dat ook Iran belang hecht aan meer regionale samenwerking.
 
 Hoewel het aantal concrete resultaten beperkt was en nadere uitwerking
van hetgeen in het communiqué is vastgelegd in de komende maanden als
de kabinetsformatie in Afghanistan afgerond is vorm moet krijgen, is Nederland
van mening dat het netto resultaat van deze conferentie toch redelijk positief
is. Het communiqué is als bijlage bij deze brief gevoegd. Het feit dat de Afghaanse regering, hoewel gehinderd door beperkte
capaciteit en een korte voorbereidingstijd, een veelheid aan beleidsinitiatieven
heeft ontwikkeld, is zeer bemoedigend. Hoge Vertegenwoordiger van de VN Kai
Eide, voor wie dit de laatste conferentie was in zijn huidige functie, stelde
zelfs dat de internationale gemeenschap nog veel te leren had van de strategische
lessen die de Afghaanse regering zich al eigen gemaakt leek te hebben. Hij
wees de internationale gemeenschap op het gevaar slechts meer van hetzelfde
te doen, in plaats van keuzes te maken en de Afghaanse regering in staat te
stellen werkelijk leiderschap te tonen.
 
 De regering is verheugd over het feit dat de gigantische uitdagingen voor
de komende periode – veiligheid, reconciliatie, reïntegratie, economische
ontwikkeling, regionale samenwerking, goed bestuur, anti-corruptie –
door alle betrokkenen in samenhang gezien worden. De dilemma’s en uitdagingen
van Afghanistan in hun onderlinge samenhang bezien ligt ook ten grondslag
aan de 3 D-benadering van Nederland in Uruzgan en de Nederlandse inzet voor
deze conferentie: zonder goed bestuur geen transitie en duurzame overdracht
van verantwoordelijkheden, zonder krachtig anti-corruptie beleid geen goed
bestuur, zonder economische ontwikkeling en aanpak van de corruptie geen duurzame
reïntegratie, zonder transitional justice geen vredesproces. Een en ander
laat onverlet dat slechts resultaten tellen. Daarvoor zijn de aangekondigde
vredesjirga in het voorjaar en de daarop volgende conferentie in Kabul belangrijke
mijlpalen. Nederland zal in contacten met internationale partners en de Afghaanse
regering blijven aandringen op werkelijke vooruitgang en blijven wijzen op
de gemaakte afspraken. De centrale rol van UNAMA en de nieuw benoemde opvolger
van Kai Eide, de Zweed Staffan de Mistura, zullen onmisbaar blijven in de
ondersteuning van de Afghaanse regering en de coördinatie van de inspanningen
van de internationale gemeenschap.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
 A. G. Koenders
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.