Aanpassing o.a. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (implementatie Richtlijn nr. 2004/48/EG inzake handhaving van intellectuele-eigendomsrechten); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30392, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30392 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Doel en aanleiding2. De voorgeschiedenis en het bestaande systeem van
handhaving van intellectuele-eigendomsrechten2.1. Mondiale regelgeving2.2. Europese regelgeving2.3. Nationale regelgevingPrivaatrechtelijke handhavingBestuursrechtelijke handhavingStrafrechtelijke handhaving3. Inhoud van de richtlijn3.1. Algemeen3.2. Toepassingsgebied3.3. Procedures, maatregelen en rechtsmiddelen4. De implementatie4.1. Procedure4.2. Inhoud5. Gevolgen van het wetsvoorstel voor rechterlijke
macht en administratieve lasten van het bedrijfslevenARTIKELENI Wetboek van Burgerlijke RechtsvorderingI, Onderdeel AArtikel 260I, Onderdeel BArtikel 1019Artikel 1019aArtikel 1019bArtikel 1019cArtikel 1019dArtikel 1019eArtikel 1019fArtikel 1019gArtikel 1019hArtikel 1019iII Auteurswet 1912II, Onderdeel AArtikelen 26d en 26eII, Onderdeel BArtikel 27II, Onderdeel CII, Onderdeeel DArtikel 28III Wet op de naburige rechtenIII, Onderdeel AArtikel 1aIII, Onderdeel BArtikelen 15e en 15fIII, Onderdeel CArtikel 16III, Onderdeel DArtikel 17III, Onderdeel EArtikel 18aIV DatabankenwetIV, Onderdeel AArtikel 1aIV, Onderdeel BArtikel 2IV, Onderdeel CArtikel 5cIV, Onderdeel DArtikelen 5d en 5eV HandelsnaamwetVI Wet van 28 oktober 1987, houdende regelen inzake
de bescherming van oorspronkelijke topografieën van halfgeleiderprodukten
(Stb. 484)VI, Onderdeel AArtikel 17VI, Onderdeel BArtikel 18VI, Onderdeel CArtikel 18aVII Zaaizaad- en plantgoedwet 2005VIII LandbouwkwaliteitswetIXOndertekeningBIJLAGETRANSPONERINGSTABEL
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30392, nr. 3 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30392, nr. 3 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30392, nr. 3 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30392, nr. 3 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30392, nr. 3 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30392Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 100 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 392Aanpassing van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, de Auteurswet
1912, de Wet op de naburige rechten, de Databankwet, de Handelsnaamwet, de
Wet van 28 oktober 1987, houdende regelen inzake de bescherming van oorspronkelijke
topografieën van halfgeleiderprodukten (Stb. 484), de Zaaizaad- en plantgoedwet
2005 en de Landbouwkwaliteitswet ter uitvoering van Richtlijn nr. 2004/48/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de
handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (PbEG L 195)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. Doel en aanleidingDit wetsvoorstel strekt tot implementatie van richtlijn 2004/48/EG van
het Europees Parlement de Raad van de Europese Unie van 29 april 2004
betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (PbEG L 195, hierna te noemen: de richtlijn).1 Het wetsvoorstel omvat een wijziging van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, de Auteurswet 1912, de Wet op de naburige rechten, de Databankenwet,
de Handelsnaamwet, de Wet houdende regelen inzake de bescherming van oorspronkelijke
topografieën van halfgeleiderprodukten, de Zaaizaad- en Plantgoedwet
2005 en de Landbouwkwaliteitswet. De richtlijn beoogt de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten
te harmoniseren teneinde inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten in het
algemeen en grootschalige namaak (counterfeit) en
piraterij in het bijzonder effectiever te kunnen bestrijden. Inbreuken hebben
steeds vaker een grensoverschrijdend karakter en verschillen in nationale
handhavingsregelingen zijn schadelijk voor de interne markt en bemoeilijken
een doeltreffende bestrijding van inbreuk. Terwijl enerzijds de rechthebbende
in diverse lidstaten op verschillende manieren en met verschillende procedures,
maatregelen en rechtsmiddelen inbreuken moet bestrijden, kunnen inbreukmakers
anderzijds gebruik maken van die verschillen door hun activiteiten te richten
op landen waar de bestrijding ervan het minst doeltreffend is. Maar ook heeft
de economie te lijden onder inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten. Zij
hinderen investeringen, innovatie en creativiteit en doen afbreuk aan het
vertrouwen van het bedrijfsleven in de interne markt. Zonder afdoende handhavingsmogelijkheden
dreigt het materiële recht inzake de intellectuele eigendom
te verzwakken. Redenen voor de Europese Commissie om een voorstel in te dienen
teneinde de civielrechtelijke handhaving te harmoniseren tot een hoog, gelijkwaardig
en homogeen niveau van bescherming. De lidstaten dienen maatregelen te nemen
teneinde de positie van de houder van een intellectueel-eigendomsrecht te
versterken en de inbreukprocedures duidelijker en eenvormiger te maken.De richtlijn richt zich op de civielrechtelijke procedure. Zij regelt
allereerst wie bevoegd is voor de civiele rechter de toepassing van de in
de richtlijn gegeven maatregelen, procedures en rechtsmiddelen te verzoeken
(artikelen 4 en 5). Vervolgens schrijft de richtlijn voor hoe bewijs van of
andere informatie omtrent de inbreuk kan worden verkregen van de inbreukmaker
dan wel van derden en hoe bewijs kan worden beschermd door maatregelen zoals
beslaglegging (artikelen 6, 7 en 8). Vervolgens geeft de richtlijn nadere
regels voor voorlopige en conservatoire maatregelen, zoals een kort geding
ter voorkoming van een dreigende inbreuk (artikel 9). Wanneer inbreuk is vastgesteld,
dient het mogelijk te zijn de inbreukmakende zaken uit het handelsverkeer
te doen halen en te vernietigen en een bevel tot staking van de inbreuk, tot
schadevergoeding, proceskostenveroordeling en publicatie van het vonnis te
vorderen (artikelen 10 tot en met 15). Ten slotte draagt de richtlijn de lidstaten
op de ontwikkeling door het bedrijfsleven van gedragscodes te stimuleren,
teneinde inbreuken effectief te kunnen bestrijden door bijvoorbeeld (standaarden
voor) technische beschermingsmaatregelen af te spreken (artikel 17).De richtlijn bevat minimum-harmonisatievoorschriften: de lidstaten mogen
aanvullende maatregelen treffen mits deze gunstiger zijn voor de rechthebbende
(artikel 2, eerste lid). Uiterlijk op 29 april 2006 dient de richtlijn
geïmplementeerd te zijn (artikel 20, eerste lid).De huidige Nederlandse wetgeving biedt de rechthebbende reeds een uitgebreid
en doeltreffend instrumentarium om op te treden tegen inbreukmakers. Een aantal
artikelen of onderdelen van artikelen uit de richtlijn behoeft geen uitvoering
omdat de Nederlandse wetgeving er reeds in voorziet. Hieronder zal nader uiteengezet
worden wanneer dat het geval is. Waar implementatie nodig is, wordt voorgesteld
deze voor het grootste deel onder te brengen in een nieuwe titel 15 in het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) voor procedures betreffende
intellectuele eigendom. Deze nieuwe titel zal van aanvullende toepassing zijn
op alle civielrechtelijke procedures betreffende inbreuken op rechten van
intellectuele eigendom. De algemene procesrechtelijke regels van het wetboek
blijven van toepassing voor zover er in deze titel niet van wordt afgeweken.
Daarnaast wordt voorgesteld de richtlijnbepalingen die betrekking hebben op
de schadevergoeding en de aanverwante maatregelen die gevorderd kunnen worden
teneinde de schade tengevolge van de inbreuk zoveel mogelijk te beperken of
te herstellen, in de specifieke (hierboven genoemde) intellectuele-eigendomswetten
te implementeren. Deze implementatie vindt plaats in het onderhavige wetsvoorstel
waar het nationale wetgeving betreft, in een afzonderlijk voorstel van Rijkswet
voor wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 wegens de afwijkende procedure
voor rijkswetgeving en in een protocol tot wijziging van de Benelux-verdragen
inzake het merken- en modellenrecht.Aangezien het wetsvoorstel mede betrekking heeft op de handhaving van
de industriële-eigendomsrechten waarvoor het ministerie van Economische
Zaken eerstverantwoordelijk is, is dit ministerie nauw betrokken geweest bij
het opstellen van dit wetsvoorstel.2. De voorgeschiedenis en het bestaande systeem van
handhaving van intellectuele-eigendomsrechten2.1. Mondiale regelgevingUitgangspunt van de richtlijn is de TRIPs-overeenkomst. Dit verdrag, voluit
de Overeenkomst inzake handelsaspecten van intellectuele eigendom (Agreement on Trade related Aspects of Intellectual Property,
verder: TRIPs-overeenkomst), is een bijlage bij het Wereldhandelsverdrag dat
op 15 april 1994 is gesloten tussen de lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie.
Dit verdrag is voor Nederland op 1 januari 1996 in werking is getreden
(Trb. 1995, 130 en Stb.
1994, 947). De TRIPs-overeenkomst geeft minimumstandaarden voor de bescherming
van intellectuele-eigendomsrechten. Deze betreffen het bestaan, de reikwijdte
en het gebruik van intellectuele-eigendomsrechten in het handelsverkeer. Het
verdrag kent ook een hoofdstuk over handhaving van intellectuele-eigendomsrechten,
waarbij rekening wordt gehouden met de verschillende rechtssystemen van de
WTO-leden. De richtlijn is voornamelijk op dit hoofdstuk gebaseerd en dit
verder aangevuld en versterkt ten gunste van de rechthebbenden. De tenuitvoerlegging
van de TRIPs-overeenkomst door de lidstaten vertoont grote verschillen tussen
de lidstaten, waardoor de houders van intellectuele-eigendomsrechten niet
overal binnen de EU van een gelijk beschermingsniveau kunnen profiteren. Bovendien
voorziet de TRIPs-overeenkomst niet in alle gewenste middelen tot handhaving
en zijn sommige bepalingen facultatief.Ook het Unieverdrag van Parijs tot bescherming van de industriële
eigendom uit 1883 en de Berner Conventie voor de bescherming van werken van
letterkunde en kunst uit 1886, de oudste verdragen op het gebied van intellectuele-eigendomsrechten,
bevatten een enkele bepaling inzake handhaving. Dit zijn met name bepalingen
over beslaglegging (zie de artikelen 9 tot en met 10ter van het Unieverdrag
en artikel 16 van de Berner Conventie). Ook andere verdragen die zien op afzonderlijke
intellectuele-eigendomsrechten hebben vaak een algemeen artikel dat de handhaving
moet waarborgen. Deze internationale verdragen zijn vrijwel allemaal ondergebracht
bij de World Intellectual Property Organization
(verder: WIPO), een agentschap van de Verenigde Naties. Deze organisatie heeft
inmiddels handhaving van intellectuele-eigendomsrechten ook als zelfstandig
onderwerp op haar agenda gezet. Zij heeft een werkgroep opgericht ter ondersteuning
van de verdragsstaten, en vooral de minder ontwikkelde verdragsstaten, bij
de praktische aspecten van handhaving. Ook de WIPO heeft hiermee het belang
van handhaving van intellectuele-eigendomsrechten onderkend.De douane speelt een grote rol op het gebied van handhaving van intellectuele-eigendomsrechten
aan de grens. In 1952 werd de Internationale Douane Raad in het leven geroepen,
die in 1994 is omgedoopt tot Wereld Douane Organisatie (WDO). De WDO heeft
de bepalingen uit de TRIPs-overeenkomst die betrekking hebben op maatregelen
aan de grens (titel 4 uit deel III van de TRIPs-overeenkomst) uitgewerkt tot
een in 1994 verschenen model dat inpasbaar is in bestaande nationale douaneprocedures.
Het WDO-model komt overeen met de EG-Verordening (EG) nr. 3295/94 inzake piraterij
(zie hieronder). Deze verordening gaat sinds de gewijzigde versies van Verordening
(EG) nr. 241/1999 en Verordening (EG) nr. 1383/2003 verder dan het WDO-model.2.2. Europese regelgevingZoals in de vorige paragraaf is aangegeven, hebben de bepalingen over
handhaving uit de TRIP’s-overeenkomst ook als inspiratiebron gediend
voor de Europese anti-piraterijverordening uit 1986. Deze verordening is een
aantal malen vervangen en herzien (Verordening (EG) nr. 3295/94,PbEG 1994, L341, nr. 241/99, PbEG
1999, L27 en nr. 806/2003, PbEG 2003, L 122),
de laatste keer door verordening (EG) nr. 1383/2003 van de Raad van 22 juli
2003 inzake het optreden van de douaneautoriteiten ten aanzien van goederen
waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op bepaalde intellectuele-eigendomsrechten
en inzake maatregelen ten aanzien van goederen waarvan is vastgesteld dat
zij inbreuk maken op dergelijke rechten (PbEG
2003, L196). De verordening heeft betrekking op handhaving aan de buitengrenzen
van de EU van het merken-, modellen-, octrooi- en auteursrecht, de naburige
rechten en geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen. Doelstelling
van de verordening is te verhinderen dat zaken die inbreuk op deze rechten
maken, op de interne markt terecht komen. Zij voorziet in een procedure waardoor
een rechthebbende de douane kan verzoeken dergelijke zaken die zich bevinden
in een douanebestemming (invoer, uitvoer, wederuitvoer en plaatsing onder
een schorsingsregeling) tegen te houden. Daarnaast kan de douane ook ambtshalve
optreden als zij namaak- of piraterijgoederen ontdekt.Sinds 1 april 1996 is het mogelijk een Gemeenschapsmerk te registreren
bij het «Bureau voor Harmonisatie binnen de interne markt» (naar
de Engelse afkorting doorgaans aangeduid als het OHIM) te Alicante. Daarmee
kan bescherming van een merk voor de gehele Europese Unie verkregen worden.
Op grond van de Gemeenschapsmerkenverordening (nr. 40/94, PbEG 1994, L11, laatstelijk gewijzigd in 2004 door Verordening nr.
781/2004, PbEG 2004, L123) is het mogelijk via
een nationale rechtbank een verbod op inbreuk te vorderen voor alle EU-landen
waar de inbreukmaker actief is. Een dergelijke grensoverschrijdende uitspraak
vereenvoudigt in grote mate het civielrechtelijk optreden tegen inbreuk. De
verordening bepaalt dat in een inbreukprocedure inzake een Gemeenschapsmerk
dezelfde voorlopige en beschermende maatregelen kunnen worden gevraagd als
het nationale recht kent voor nationale merken, ook als een rechtbank van
een andere lidstaat krachtens de verordening bevoegd is om kennis te nemen
van het bodemgeschil. De Gemeenschapsmodellenverordening (nr. 6/2002, PbEG 2002, L3) en de Gemeenschapskwekersrechtverordening
(nr. 2100/94, PbEG 1994, L 227) kennen een gelijke
structuur van rechtssysteem en handhaving als die van het Gemeenschapsmerk.Sinds 1992 bestaat er ook een EU-brede bescherming van geografische aanduidingen
en oorsprongsbenamingen (Verordening nr. 2081/92, PbEG 1992, L208). Oorsprongsbenamingen beschermen het gebruik van namen
van een streek of plaats in relatie tot producten die uit de desbetreffende
streek komen en waarvan de kwaliteit of kenmerken hoofdzakelijk zijn toe te
schrijven aan het geografische milieu (zowel natuurlijke als menselijke factoren)
en waarvan de productie in het geografische gebied geschiedt. Geografische
aanduidingen beschermen het gebruik van namen van een streek of plaats in
relatie tot producten die geproduceerd, verwerkt of bereid zijn in die streek
of plaats en waarvan een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk
aan deze geografische oorsprong kan worden toegeschreven. Na registratie is
de aanduiding beschermd tegen gebruik ervan door producenten die niet in het
geografische gebied gevestigd zijn en van wie de producten niet aan de gestelde
eisen voldoen.2.3. Nationale regelgevingDe handhaving van intellectuele-eigendomsrechten kan zowel op civielrechtelijke
als strafrechtelijke wijze plaatsvinden. Het is in Nederland in eerste instantie
aan de rechthebbende zelf om op te treden tegen een inbreukmaker. Strafrechtelijke
handhaving wordt aangewend als ultimum remedium. Daarbij is in vele gevallen
schade voor de volksgezondheid en veiligheid in het geding. Daarnaast staat
de bestuursrechtelijke handhaving door de douane aan de buitengrens.
Hieronder volgt een korte uiteenzetting over deze drie gebieden van handhaving.Privaatrechtelijke handhavingOptreden tegen iedere vorm van inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten
is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de rechthebbende zelf via
het civielrechtelijke traject. Nederlandse wetgeving beschikt reeds over een
uitgebreid instrumentarium voor de civielrechtelijke aanpak, dat zowel toepasbaar
is op eenvoudige inbreuken als op grootschalige namaak en piraterij. De civiele
procedure wordt gevoerd volgens de algemeen geldende regels voor civielrechtelijke
procesvoering in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Daarnaast kan
de rechthebbende gebruik maken van enkele in de specifieke intellectuele-eigendomswetgeving
in kwestie opgenomen maatregelen, bijvoorbeeld beslag op en opeising van inbreukmakende
voorwerpen zoals op basis van artikel 28 Auteurswet 1912. Ten slotte zijn
in het kader van de onrechtmatige daad (inbreuk op een intellectueel-eigendomsrecht
valt onder artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW)) in de rechtspraak
een aantal maatregelen ontwikkeld die de schade die de inbreuk veroorzaakt,
voor de rechthebbende moeten beperken en tegengaan. Veel van deze maatregelen
zijn gebaseerd op artikel 3:296 BW, waaruit volgt dat degene die jegens een
ander verplicht is iets te geven, te doen of na te laten, daartoe door de
rechter, op vordering van de gerechtigde, wordt veroordeeld. Het gaat hier
om de volgende maatregelen:1. verbod op (eventueel dreigende) inbreukmakende handelingen;2. nietigverklaring en doorhaling van een geregistreerd en inbreukmakend
of anderszins ten onrechte verleend recht;3. schadevergoeding (artikel 6:162 jo artikel 6:195 BW);4. winstafdracht;5. beslaglegging tot afgifte van inbreukmakende goederen;6. opeising van inbreukmakende zaken door de rechthebbende dan wel vernietiging
of onbruikbaarmaking daarvan;7. gebod om informatie te verstrekken over de identiteit van afnemers
van inbreukmakende producten en over hoeveelheden, dit om hen apart te dagvaarden
of om de naleving van andere maatregelen zoals de recall te kunnen controleren;8. recall: gebod tot het terughalen van inbreukmakende
zaken bij afnemers (niet zijnde consumenten); dit voorkomt dat alle schakels
in een distributieketen afzonderlijk gedagvaard zouden moeten worden om alle
inbreukmakende goederen uit de markt te halen;9. publicatie van het vonnis of gebod tot het schrijven van een brief
aan afnemers of andere betrokkenen om hen te informeren over het vonnis;10. alles te versterken met een dwangsom ingeval de inbreukmaker het vonnis
niet nakomt.Het Nederlands bedrijfsleven is zelf zeer actief betrokken bij de bestrijding
van intellectuele-eigendomsfraude. Daarnaast zijn groepen belanghebbenden
actief die wereldwijd de belangen van rechthebbenden organiseren en bewaken.
Deze organisaties beschikken vaak over zeer hoogwaardige informatie. Zij opereren
internationaal en voorzien wereldwijd opsporings- en handhavingsdiensten van
actuele informatie. Voorbeelden hiervan zijn de Stichting Namaakbestrijding/React,
Stichting BREIN (Bescherming Rechten Entertainment-Industrie Nederland), Stichting
Platform Multimediaproducenten en internationale organisaties zoals de Business Software Alliance en de International
Federation of the Phonographic Industry (IFPI).Bestuursrechtelijke handhavingDe bestuursrechtelijke handhaving aan de Nederlandse buitengrens van de
EU door de douane wordt beheerst door de hierboven in paragraaf 2.2 genoemde
anti-piraterijverordening nr. 1383/2003. Indien een rechthebbende serieuze
aanwijzingen heeft dat inbreukmakende zaken in Nederland ingevoerd dreigen
te worden, kan hij de douaneautoriteiten schriftelijk verzoeken de vrijgave
ervan voor het vrije verkeer op te schorten. Wanneer de bedoelde goederen
worden aangetroffen, waarschuwt de douaneautoriteit de rechthebbende, waarna
deze tien dagen de tijd heeft – die periode kan met nog eens tien dagen
worden verlengd – een rechtszaak te starten over de inbreukvraag. Ook
kunnen douaneautoriteiten ambtshalve vrijgave van verdachte zendingen opschorten,
waarna de rechthebbende wordt gewaarschuwd, die de hiervoor bedoelde procedure
tot vaststelling van de inbreuk aanhangig dient te maken. Indien de inbreuk
is vastgesteld, kan de partij goederen vernietigd worden.Strafrechtelijke handhavingAangezien handhaving van intellectuele-eigendomsrechten in eerste instantie
bij de rechthebbende berust, wordt het strafrecht in beginsel pas als ultimum
remedium ingezet. De strafrechtelijke bestrijding van namaak en piraterij
is voornamelijk in handen van de FIOD-ECD, de bijzondere opsporingsdienst
waarbij strafrechtelijk onderzoek naar intellectuele-eigendomsfraude is ondergebracht.
De FIOD-ECD doet veelal onderzoek naar aanleiding van signalen van de politie
of douane, maar ook van de rechthebbenden, met name als het civiele recht
geen uitkomst biedt. Daarnaast verricht de FIOD-ECD eigen rechercheonderzoek.Sinds 1 april 2002 heeft het openbaar ministerie speciaal voor de
strafrechtelijke aanpak van intellectuele-eigendomsinbreuken een functioneel
parket in het leven geroepen, teneinde namaak en piraterij gestructureerd
te kunnen bestrijden. Dit parket oefent het gezag uit over de opsporing en
vervolging. Dit behelst zowel het geven van bijzondere aanwijzingen bij de
opsporing in concrete zaken als het geven van algemene aanwijzingen omtrent
de richting voor het opsporingsbeleid.De Algemene Inspectiedienst van het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (AID) is belast met de strafrechtelijke handhaving van intellectuele-eigendomsrechten
in de landbouwproductiesector, het kwekersrecht en de bescherming van geografische
aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen.Bij de vraag in welke gevallen het strafrecht voor toepassing in aanmerking
komt, moet met name bij het algemeen belang worden aangeknoopt. Het algemeen
belang kan in het geding zijn bij gedragingen die een bedreiging (kunnen)
vormen voor de volksgezondheid of de openbare veiligheid. Verder gaat het
met name om de grootschalige vormen van intellectuele-eigendomsfraude, gepleegd
in beroep of bedrijf, die de markt verstoren. Ten slotte is strafrechtelijk
optreden aangewezen bij vermoeden van betrokkenheid van georganiseerde criminaliteit.De strafrechtelijke handhaving van het merken- en modellenrecht is geregeld
in het Wetboek van Strafrecht (artikel 337). Strafrechtelijke handhaving van
het octrooirecht komt vrijwel niet voor. De strafbepaling staat in de ROW
1995 zelf (artikelen 45 en 79). De strafrechtelijke handhaving van het kwekersrecht
is geregeld in de artikelen 90–91 van de Zaaizaad- en plantgoedwet 2005
en artikel 1, onder 2, van de Wet op de economische delicten. De Auteurswet
1912 (Aw) en de Wet naburige rechten (Wnr) kennen eigen strafbepalingen (met
name de artikelen 31–36b Auteurswet en de artikelen 21–31 Wet
naburige rechten). Ook in de Handelsnaamwet is een strafbepaling opgenomen
(artikel 7). 3. Inhoud van de richtlijn3.1. AlgemeenDe richtlijn legt een bodem in de civielrechtelijke handhaving van de
lidstaten. De richtlijn bevat minimum-harmonisatie-eisen waaraan de lidstaten
moeten voldoen en zij mogen verdergaande maatregelen treffen indien dat ten
gunste is van de rechthebbenden (artikelen 1 en 2, eerste lid, van de richtlijn).
De richtlijn laat de nationale systemen van rechtshandhaving verder ongemoeid
en schrijft enkel voor dat er voor intellectuele-eigendomsrechten een civielrechtelijke
handhavingsprocedure beschikbaar dient te zijn. De richtlijn ziet dus niet
op het strafrecht (artikel 2, derde lid, onder c van de richtlijn).3.2. ToepassingsgebiedDe richtlijn heeft in beginsel betrekking op alle inbreuken op communautaire
en nationale intellectuele-eigendomsrechten. Bij enkele bepalingen kunnen
de lidstaten echter als voorwaarde voor toepasselijkheid opnemen dat de inbreukmakende
handelingen moeten zijn gepleegd op commerciële schaal. Volgens rechtsoverweging
14 van de richtlijn zijn dit handelingen waarmee direct of indirect economisch
of commercieel voordeel wordt beoogd en normaliter sluit dit volgens de overweging
handelingen van eindgebruikers te goeder trouw uit. Overigens stellen de meeste
industriële-eigendomswetten reeds een soortgelijk voorwaarde wil er ten
algemene sprake zijn van inbreuk, zodat de eindgebruiker-consument buiten
beschouwing blijft. Bij merkrechten moet er sprake zijn van gebruik in het
economisch verkeer (artikel 13A, eerste lid, van de Benelux-Merkenwet). In
het modellenrecht gaat het om gebruik «met industrieel of commercieel
oogmerk» (artikel 14, eerste lid, van de Benelux-Tekeningen- of Modellenwet).
Hetzelfde geldt voor het octrooirecht, waar het geoctrooieerde voortbrengsel
beschermd is tegen inbreukmakende handelingen door een derde verricht «in
of voor zijn bedrijf» (artikel 53, eerste lid, van de Rijksoctrooiwet
1995). Het kwekersrecht beschermt niet tegen handelingen die in de privé-sfeer
en niet bedrijfsmatig zijn verricht (artikel 57, derde lid, van de Zaaizaad-
en Plantgoedwet 2005, Stb. 184). In het topografieënrecht
kan de verkrijger te goeder trouw van een inbreukmakend exemplaar van een
halfgeleiderproduct waarin een topografie is vervat, niet door de rechthebbende
worden aangesproken wegens inbreuk (artikel 16, eerste lid, van de Wet bescherming
oorspronkelijke topografieën van halfgeleiderprodukten). Het is overigens
te allen tijde aan de rechter om te beoordelen of een gevorderde maatregel
proportioneel is ten opzichte van de geconstateerde inbreuk.Een ander aspect van het toepassingsgebied is de vraag op welke rechten
de richtlijn betrekking heeft. Het gaat volgens artikel 1 jo. artikel 2, eerste
lid, van de richtlijn om «elke inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten,
zoals bepaald in het communautaire recht en/of het nationale recht van de
betrokken lidstaat» en deze term omvat volgens datzelfde artikel ook «industriële
eigendomsrechten». Overweging 13 van de richtlijn voegt daaraan toe
dat de werkingssfeer van de richtlijn «zo breed mogelijk» dient
te worden vastgesteld «zodat zij alle intellectuele-eigendomsrechten
omvat die onder de communautaire bepalingen op dit gebied en/of het nationaal
recht van de betrokken lidstaat vallen». In een verklaring betreffende
artikel 2 van de richtlijn (2005/295/EG, PbEG
13 april 2005, L 94/37) heeft de Commissie daar nog het volgende aan
toegevoegd:«De Commissie is van oordeel dat ten minste de volgende intellectuele-eigendomsrechten
onder het toepassingsgebied van de richtlijn vallen:– auteursrechten,– naburige rechten van het auteursrecht,– het recht sui generis van de maker van een databank,– rechten van de maker van topografieën van halfgeleiderproducten,– merkenrechten,– rechten op tekeningen of modellen,– octrooirechten, met inbegrip van de rechten afgeleid van aanvullende
beschermingscertificaten,– geografische aanduidingen,– rechten op gebruiksmodellen, kwekersrechten,– handelsnamen, voor zover deze in het betrokken nationale recht
als uitsluitende eigendomsrechten worden beschermd.»De Commissie kan worden toegegeven dat dit rechten zijn die doorgaans
onder de categorie intellectuele-eigendomsrechten vallen. Deze rechten worden
dan ook vrijwel volledig bij de implementatie betrokken. Dit geldt ook voor
de toepasselijkheid van de richtlijn op geografische aanduidingen. De handhaving
van geografische aanduidingen geschiedt nu doorgaans door middel van publiekrechtelijke
handhaving, zoals neergelegd in de Landbouwkwaliteitswet en de Wet op de economische
delicten. Eventuele inbreuken op beschermde geografische aanduidingen zouden
in Nederland momenteel ook door middel van een onrechtmatigedaadsactie aangepakt
kunnen worden, maar de richtlijn dwingt nu tot het nader regelen van civielrechtelijke
handhaving in lijn met de andere intellectuele-eigendomsrechten. Geografische
aanduidingen maken immers onderdeel uit van de TRIPs-overeenkomst (artikelen
22–24), waardoor ze door de internationale gemeenschap zijn erkend als
intellectuele-eigendomsrechten en de TRIPs-overeenkomst heeft als basis gediend
voor de richtlijn. Houders van geografische aanduidingen uit de EU-lidstaten
moeten kunnen optreden op basis van de civielrechtelijke procedures en maatregelen
zoals die door de richtlijn zijn voorgeschreven. Daartoe wordt in de Landbouwkwaliteitswet
aangepast en titel 15 Rv van toepassing verklaard op procedures krachtens
het nieuwe artikel 13a van het Landbouwkwaliteitswet.De handelsnaam is het enige intellectuele-eigendomsrecht uit de lijst
van de Commissie dat in de TRIPs-overeenkomst niet voorkomt en ook nooit onderwerp
is geweest van EG-harmonisatie. De bescherming van de handelsnaam wordt wel
vanouds erkend als intellectueel-eigendomsrecht in het Verdrag van Parijs
tot bescherming van de industriële eigendom. De vraag is gerechtvaardigd
of de handelsnaam wordt beschermd «als uitsluitend eigendomsrecht»,
zoals de Commissie in haar mededeling als voorwaarde stelt. De handelsnaam
is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven en kan niet los van de
onderneming worden overgedragen (artikel 2 Handelsnaamwet). Een recht op een
handelsnaam blijft doorgaans beperkt tot een bepaald gebied of een bepaald
gedeelte van de markt. Bovendien is het niet aan de rechthebbende voorbehouden
op te treden tegen een misleidende handelsnaam: krachtens artikel 6, eerste
lid, van de Handelsnaamwet kan «iedere belanghebbende» verzoeken
de handelsnaam zodanig te wijzigen dat de gestelde onrechtmatigheid wordt
opgeheven. Daarom wordt in de literatuur wel verdedigd dat er geen sprake
lijkt te zijn van een exclusief recht, noch van een zuiver eigendomsrecht.
Desalniettemin is het zinvol de richtlijn in ieder geval gedeeltelijk in de
Handelsnaamwet te implementeren en titel 15 Rv ook van toepassing te verklaren
op handelsnaamgeschillen voor die geschillen die weinig afwijken van de andere
intellectuele-eigendomsrechten. De implementatie is daarom beperkt tot procedures
krachtens de artikelen 5 en 5a van de Handelsnaamwet. De procedures krachtens
de artikelen 3, 4 en 5b hebben betrekking op bescherming van het publiek tegen
misleiding en niet op bescherming zoals intellectuele-eigendomsrechten bieden
tegen inbreuken door derden. Ook wat betreft de te vorderen maatregelen is
de implementatie van de richtlijn in de Handelsnaamwet beperkt. Inbeslagname
of afgifte van inbreukmakende goederen is in handelsnaamzaken
moeilijk denkbaar, evenals maatregelen zoals terugroeping uit het handelsverkeer
of vernietiging van inbreukmakende zaken. Ook winstafdracht zal doorgaans
niet aan de orde zijn. In de nieuwe titel 15 Rv is geen van de bepalingen
expliciet uitgesloten van toepassing op handelsnaamprocedures. Dit laat onverlet
dat sommige maatregelen in een handelsnaamprocedure niet goed denkbaar zijn.
Dit wijst zich echter in de rechtspraktijk vanzelf uit. Hier kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan de bewijsbescherming van de artikelen 1019b, 1019c en 1019d
Rv en de informatieverstrekking van artikel 1019f.3.3. Procedures, maatregelen en rechtsmiddelenDe richtlijn verplicht tot het in het leven roepen van diverse procedures,
maatregelen en rechtsmiddelen tot handhaving van intellectuele-eigendomsrechten
die in civielrechtelijke procedures kunnen worden ingeroepen. Een deel ervan
heeft betrekking op voorlopige maatregelen, zoals beslaglegging en kort geding,
die kunnen worden getroffen alvorens een bodemprocedure aanhangig te maken.
Een ander deel heeft betrekking op de vorderingen die naar aanleiding van
een inbreuk kunnen worden ingediend en die dienen om bewijsmateriaal en andere
informatie over de inbreuk te verkrijgen, om de inbreuk te stoppen en om de
schade die is aangericht door de inbreuk zoveel mogelijk te beperken, terug
te draaien of te vergoeden.Ten algemene schrijft de richtlijn voor dat de procedures, maatregelen
en rechtsmiddelen eerlijk en billijk dienen te zijn, niet onnodig ingewikkeld
of kostbaar mogen zijn en geen onredelijke termijnen of nodeloze vertragingen
mogen inhouden (artikel 3, eerste lid, van de richtlijn). Daarnaast moeten
ze doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn (artikel 3, tweede lid, van
de richtlijn). Deze bepaling is als algemeen criterium tot de lidstaten gericht,
het biedt aan partijen in een procedure geen grond om zich op te beroepen.De richtlijn bevat enige facultatieve voorschriften over de personen die
bevoegd zijn de toepassing van de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen
uit de richtlijn te vragen (artikel 4). Naast de houders van de intellectuele-eigendomsrechten
kunnen dit gemachtigden zijn, zoals licentiehouders en ten slotte organisaties
die hetzij officieel erkend zijn voor het collectieve beheer van intellectuele-eigendomsrechten,
hetzij opkomen voor de verdediging van beroepsbelangen. Wegens bewijsproblemen
rond het houderschap van de niet-geregistreerde auteurs- en naburige rechten,
is een regeling getroffen voor het vermoeden van auteursschap of houderschap
van naburige rechten (artikel 5). Het is voldoende dat de naam van de gerechtigde
op de gebruikelijke wijze op het werk vermeld staat.Afdeling 2 van de richtlijn bevat bepalingen voor het bewijsmateriaal.
Artikel 6 opent voor de procespartijen de mogelijkheid om bewijs dat zich
bij de wederpartij bevindt op te vragen via de rechter. Dit bewijs kan ook
bancaire, financiële of handelsdocumenten betreffen. Artikel 7 schept
voorwaarden om bewijsmateriaal te beschermen, door maatregelen als beschrijving,
monsterneming of beslaglegging. Ook productiemiddelen en op de inbreuk betrekking
hebbende documenten kunnen hieronder vallen.Artikel 8 biedt de rechthebbende de mogelijkheid informatie te krijgen
over de herkomst en de distributiekanalen van de inbreukmakende goederen.
Deze informatie kan zowel van de gedaagde inbreukmaker worden gevraagd als
van derden die op bepaalde wijze bij de inbreuk zijn betrokken.Artikel 9 verplicht de lidstaten tot het opnemen in de wetgeving van een
voorlopig bevel, door de rechter uit te spreken jegens gedaagde, tot voorkoming
van een dreigende inbreuk of tot stopzetting van inbreuk (eerste lid, onder
a). Een soortgelijk bevel moet ook jegens tussenpersonen gevorderd kunnen
worden. Daarnaast moet de rechter ingevolge dit artikel de inbeslagname
en afgifte kunnen gelasten van zaken waarvan wordt vermoed dat ze inbreuk
maken (eerste lid, onder b). Wanneer de betaling van schadevergoeding in gevaar
komt, kan ook beslag gelegd worden teneinde deze betaling zeker te stellen
(tweede lid). Deze maatregelen kunnen in passende gevallen ex parte genomen
worden (vierde lid). Daarbij zijn maatregelen getroffen voor herziening en
herroeping van de beslissing de beslaglegging te gelasten (vierde en vijfde
lid), voor het stellen van zekerheid (zesde lid) en voor de eventuele betaling
van schadevergoeding door de eiser indien de voorlopige maatregelen ten onrechte
gevraagd zijn (zevende lid).Indien de inbreuk is vastgesteld, zijn in de richtlijn diverse maatregelen
opgenomen die de schade moeten beperken, herstellen of vergoeden. Ten eerste
kunnen de inbreukmakende zaken teruggeroepen of definitief verwijderd worden
uit het handelsverkeer of vernietigd worden (artikel 10). Ten tweede kan een
bevel tot staking van de inbreuk gegeven worden (artikel 11). Ten derde kunnen
lidstaten de mogelijkheid bieden om in plaats van deze eerste twee maatregelen
betaling van schadeloosstelling op te leggen (artikel 12). Ten vierde is een
regeling opgenomen voor de betaling en de wijze van vaststelling van de schadevergoeding
(artikel 13). Daarbij dient de rechter rekening te houden met alle passende
aspecten van economische en morele schade of hij kan de schadevergoeding vaststellen
als een forfaitair bedrag op basis van bijvoorbeeld licentievergoedingen die
betaald zouden zijn als de inbreukmaker toestemming zou hebben gevraagd voor
het gebruik van het intellectuele-eigendomsrecht. Ten vijfde is een proceskostenveroordeling
voorgeschreven voor de verliezende partij (artikel 14). Ten zesde kan het
vonnis openbaar gemaakt worden (artikel 15).Ten slotte zijn nog enkele bepalingen opgenomen die voor de implementatie
niet van belang zijn. Het betreft een artikel dat opmerkt dat de lidstaten
andere passende sancties voor inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten
kunnen vaststellen (artikel 16). Verder dienen lidstaten te stimuleren dat
het bedrijfsleven maatregelen treft op basis van zelfregulering, zoals gedragscodes
en het gebruik van een broncode op optische schijven zodat de herkomst daarvan
kan worden vastgesteld (artikel 17). De richtlijn dient na drie jaar geëvalueerd
te worden, waarbij de lidstaten informatie over de stand van de uitvoering
van de richtlijn moeten aanleveren (artikel 18). De lidstaten dienen ten slotte
correspondenten aan te wijzen die de samenwerking en onderlinge informatie-uitwisseling
bevorderen (artikel 19).4. De implementatie4.1. ProcedureBij de voorbereidingen van het wetsvoorstel is overleg gevoerd met de
commissie Burgerlijk Procesrecht van het ministerie van Justitie. Haar opmerkingen
zijn meegenomen in het onderhavige wetsvoorstel. Verder is het commentaar
gevraagd aan de Raad voor de Rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten
en de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
(KBvG). Bovendien is het concept-wetsvoorstel voor gelegd aan Actal ter toetsing
in het kader van de administratieve lasten voor burger en bedrijfsleven (zie
hieronder paragraaf 5). De adviezen1 van
deze organisaties hebben geleid tot verdere verbetering van het wetsvoorstel.
De opmerkingen waren grotendeels van technische of tekstuele aard en zijn
voor een groot deel overgenomen. Enkele opmerkingen hadden de strekking om
formuleringen die rechtstreeks uit de richtlijn waren overgenomen aan te passen
aan in de Nederlandse wet gangbare formuleringen. Aan die adviezen is enkel
gevolg gegeven indien er naar verwachting weinig tot geen inhoudelijk verschil
bestaat tussen de richtlijntekst en de in Nederlandse wetgeving gebruikelijke formulering. Interpretaties van richtlijnformuleringen die aan
het Hof van Justitie EG worden voorgelegd, dienen immers ook zoveel mogelijk
op de Nederlandse implementatie van toepassing te zijn. De suggestie van de
KBvG om het mogelijk te maken het verzoek tot beslaglegging te richten op
een locatie, omdat de naam van degene onder wie de rechthebbende beslag wenst
te leggen soms niet bekend is, is niet overgenomen. Het gaat hier om een maatregel
die het huidige Nederlandse beslagstelsel drastisch zou wijzigen en die het
bereik van de richtlijn ver te buiten gaat. Ook het advies van de KBvG om
het derdenbeslag buiten toepassing te laten, omdat dergelijk beslag omslachtig
is en door de derde op eenvoudige wijze teniet gedaan kan worden, is niet
opgevolgd. Het zou in strijd zijn met de strekking van de richtlijnimplementatie
om een beslag dat door eenieder gelegd kan worden, juist voor intellectuele-eigendomsrechthouders
buiten toepassing te verklaren. Het gaat er juist om hen een breed instrumentarium
te bieden om tegen inbreuk op te treden. Bovendien zal de omstandigheid dat
derdenbeslag niet altijd het gewenste resultaat heeft, ertoe leiden dat rechthebbenden
niet snel de toepassing ervan zullen vragen. In de praktijk blijkt ook dat
derdenbeslag meestal omzeild wordt door «gewoon» beslag te leggen
bij de derde die als houder van de inbreukmakende zaken vaak tevens inbreukmaker
zal zijn.4.2. InhoudHet eerste artikel uit de richtlijn waarvan de implementatie overwogen
dient te worden, is artikel 4. Het gaat hier om de erkenning van de personen
en organisaties die kunnen optreden tegen inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten.
Het artikel is facultatief geformuleerd, nu bij iedere categorie personen
en organisaties is opgenomen dat hun rechten enkel erkend hoeven te worden «voorzover
toegestaan door en in overeenstemming met de bepalingen van het toepasselijke
recht». Als eerste categorie is vanzelfsprekend aangewezen de rechthebbende
zelf (artikel 4, onder a, van de richtlijn). Hem dient het hele arsenaal aan
maatregelen tot handhaving van zijn recht ter beschikking te staan. Wie rechthebbende
is, is in de afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten aangegeven. Dit vergt
geen nadere aanpassing. Dit geldt ook voor de licentiehouders (artikel 4,
onder b). Daarbij dient de kanttekening gemaakt te worden dat licentiehouders
naar Nederlands recht niet de bevoegdheid hebben zelfstandig op te treden
tegen inbreuk. Dat is afhankelijk van de toestemming van de rechthebbende
en van hetgeen het licentiecontract daaromtrent bepaalt. De richtlijn verplicht
er niet toe dit te wijzigen. Daarnaast geeft artikel 4 de lidstaten de mogelijkheid
ook officieel erkende collectieve beheersorganisaties en officieel erkende
organisaties voor de verdediging van beroepsbelangen aan te wijzen als zijnde
bevoegd om op te treden tegen inbreuk. In de Nederlandse wetgeving zijn geen
specifieke bepalingen opgenomen voor procesvoering door dergelijke organisaties,
afgezien van de algemene regeling voor collectieve acties in artikel 3:305a
BW. Deze actie biedt naar de mening van de Nederlandse regering voldoende
gelegenheid voor groepsacties. Overigens is het aan de rechthebbende zelf
om eventueel contractueel aan dergelijke organisaties procesbevoegdheid te
geven. Er is geen aanleiding om dit wettelijk voor te schrijven.Het vermoeden van auteursschap van artikel 5 van de richtlijn vloeit reeds
voort uit artikel 6 van de Berner Conventie en artikel 4 van de Auteurswet
1912 en behoeft derhalve geen implementatie. Het vermoeden van houderschap
van een naburig recht wordt geïmplementeerd in de Wet op de naburige
rechten. Het zal ook in de Databankenwet worden opgenomen. Gezien de totstandkomingsgeschiedenis
van de richtlijn en de bedoeling van de richtlijn, ligt het voor de hand dat
ook voor databanken wordt vastgelegd wie aangemerkt moet worden als rechthebbende.
Databanken zijn immers evenals de door het auteurrecht beschermde
werken en de handelingen die krachtens de Wet op de naburige rechten zijn
beschermd, de enige niet-geregistreerde rechten onder de intellectuele-eigendomsrechten.Het opvragen van bewijsmateriaal dat zich in de macht van de wederpartij
bevindt (artikel 6, eerste lid, van de richtlijn) wordt geïmplenteerd
in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Daarbij zal worden aangesloten
bij de reeds bestaande regeling van artikel 843a Rv over het vorderen van
schriftelijk bewijs. Dit artikel dekt reeds het tweede lid van artikel 6.
Aan implementatie van de bepaling over monsterneming aan het slot van het
eerste lid van artikel 6 van de richtlijn bestaat geen behoefte. Deze geeft
de mogelijkheid aan de lidstaten om voor de toepassing van artikel 6 te bepalen
dat een redelijk monster van een belangrijk aantal exemplaren van het beschermde
voorwerp door de rechter als aanvaardbaar bewijsmateriaal moet worden beschouwd.
Het gaat hier om een facultatieve bepaling die een oplossing biedt voor een
probleem dat in Nederland niet speelt. Indien een aantal inbreukmakende zaken
genoegzaam aantoont dat er sprake is van inbreuk, is het aan de wederpartij
te bewijzen dat niet alle vermeend inbreukmakende zaken ook daadwerkelijk
inbreuk maken (zie de artikelen 149–152 Rv).Ingevolge artikel 7, eerste lid, van de richtlijn dienen lidstaten degene
die redelijkerwijs beschikbaar bewijsmateriaal heeft overgelegd tot staving
van de inbreuk of dreigende inbreuk, voordat een bodemprocedure aanhangig
is gemaakt, in de gelegenheid te stellen voorlopige maatregelen te treffen
ter bescherming van bewijsmateriaal, zo nodig ex parte. Hiertoe wordt het
bewijsbeslag geïmplementeerd in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Bovendien is gebruik gemaakt van de in de richtlijn als mogelijkheden aangegeven
varianten, namelijk de gedetailleerde beschrijving en monsterneming. De fysieke
inbeslagneming kent het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering al in de vorm
van gerechtelijke bewaring (artikel 709 Rv). De betekening van de voorlopige
maatregel aan de betrokken partij, zoals voorgeschreven in de tweede alinea
van het eerste lid van artikel 7, is reeds geregeld in artikel 702, tweede
lid, Rv. De herziening bedoeld in dezelfde alinea is geregeld in artikel 705
Rv. De zekerheidstelling die het tweede lid van artikel 7 voorschrijft voor
het geval schadeloosstelling betaald moet worden wegens een ten onrechte gelegde
maatregel, is geregeld in artikel 701 Rv. Herroeping en herziening van de
voorlopige maatregelen zoals voorgeschreven in het derde lid vallen onder
het huidige artikel 260 Rv, dat krachtens dit wetsvoorstel wordt verplaatst
en vernummerd tot artikel 1019i. In artikel 50, zesde lid, van de TRIPs-overeenkomst
(dat door artikel 260 Rv wordt uitgevoerd) worden maatregelen tot bescherming
van bewijs genoemd als voorlopige maatregelen die vervallen indien ze niet
door een bodemprocedure worden gevolgd. De schadevergoeding wegens ten onrechte
getroffen voorlopige maatregelen (artikel 7, vierde lid, van de richtlijn)
dient wel geïmplementeerd te worden. Het laatste facultatieve vijfde
lid over bescherming van getuigen wordt niet overgenomen. Het Nederlandse
civiele recht kent een dergelijke bescherming niet.Het recht op informatie van artikel 8 van de richtlijn is in diverse intellectuele-eigendomswetten
al bekend voor zover het betrekking heeft op informatie over de herkomst van
de inbreukmakende goederen, welke informatie kan worden verkregen van de gedaagde
inbreukmaker. In de intellectuele-eigendomswetten waarin een soortelijke bepaling
nog niet voorkwam, wordt zij door het wetsvoorstel toegevoegd. Daarnaast moet
ook een vordering tot verkrijging van informatie over de distributiekanalen
van de inbreukmakende goederen of diensten toegevoegd worden. Ook dat gebeurt
in de afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten. Bovendien moet alle informatie
ook van derden die – nog – niet in de procedure betrokken zijn,
gevraagd kunnen worden. Daartoe wordt aan titel 15 van het Derde Boek Rv een
artikel toegevoegd, waarin wordt geregeld hoe die derden daartoe
bij de procedure betrokken kunnen worden. Het gaat hier eigenlijk niet om
een zuiver procesrechtelijke bepaling maar om een vordering van materieel
recht die in het verlengde ligt van de schadevergoeding en daarom thuishoort
in de intellectuele-eigendomswetten. Maar vanwege de processuele eigenaardigheden
die zijn gemoeid bij het betrekken van een derde bij een procedure zonder
dat hij wordt gehoord om bewijs te verkrijgen ten behoeve van die procedure –
zoals het geval is met het gangbare getuigenverhoor (artikel 163 e.v. Rv) –
is de regeling in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering opgenomen.Het voorlopig bevel om een dreigende inbreuk op een intellectueel-eigendomsrecht
te voorkomen, zoals artikel 9, eerste lid, onder a, van de richtlijn voorschrijft,
is al voorzien in artikel 254 e.v. Rv. Het is staande praktijk dat een rechthebbende
in kort geding kan optreden tegen een dreigende inbreuk. Dit onderdeel behoeft
derhalve geen implementatie. Dit geldt ook voor de vordering in onderdeel
a om tijdelijk voortzetting van de vermeende inbreuk te verbieden, op straffe
van een dwangsom. In het Nederlandse kort geding is dit reeds mogelijk (zie
voor de dwangsom artikel 611a e.v. Rv). Ten slotte verplicht onderdeel a tot
het opnemen van een vordering voor eiser om voortzetting van de vermeende
inbreuk toe te staan onder voorwaarde van zekerheidstelling voor het geval
er later schadevergoeding betaald moet worden aan de rechthebbende. Deze vordering
dient nog wel in de wetgeving opgenomen te worden.De mogelijkheid om de in de vorige alinea omschreven vorderingen in kort
geding tot optreden tegen dreigende inbreuk en tegen voortzetting van de inbreuk,
te doen gelden ten aanzien van tussenpersonen wiens diensten door een derde
worden gebruikt om inbreuk te maken, behoeft niet te worden geïmplementeerd.
Het richtlijnartikel is geformuleerd als een voorlopige maatregel, maar het
leek niet nodig deze vorderingen enkel in kort geding toe te staan, omdat
vorderingen doorgaans in kort geding kunnen worden ingesteld wanneer de zaak
spoedeisend is (artikel 254 Rv). De vordering tegen een tussenpersoon wordt
ten algemene geïmplementeerd ingevolge artikel 11 van de richtlijn en
daaronder valt zowel de bodemprocedure als het kort geding. Daarom is ook
de vordering in kort geding jegens de tussenpersoon om zijn dienstverlening
in relatie tot de inbreuk te staken, niet nader geïmplementeerd.Krachtens artikel 9, eerste lid, onder a, van de richtlijn dient het mogelijk
te zijn tegen tussenpersonen een voorlopig bevel uit te vaardigen om aan tijdelijke
voortzetting van de dienstverlening aan de vermeende inbreuk de voorwaarde
te verbinden dat zekerheid wordt gesteld voor schadeloosstelling van de rechthebbende.
Het artikel ziet met name op de casus waarin een eiser de tussenpersoon dagvaardt,
primair staking van de dienstverlening vordert en secundair voor het geval
de rechter de primaire vordering niet toewijst, vordert dat de tussenpersoon
zekerheid stelt voor de schadeloosstelling indien naderhand wordt vastgesteld
dat er wel sprake was van inbreuk. Ook dit artikel behoeft implementatie,
maar volgens het laatste deel van artikel 9, eerste lid, onder a, van de richtlijn
wordt het bevel jegens een tussenpersoon in verband met inbreuk op een auteursrecht
of een naburig recht, beheerst door richtlijn 2001/29/EG. Daarom is deze bepaling
met betrekking tot zekerheidstelling door tussenpersonen niet in de Auteurswet,
de Wet op de naburige rechten en de Databankenwet geïmplementeerd. Zie
verder bij de artikelsgewijze toelichting bij artikel 17 Topgrafieënwet
voor een uiteenzetting over de strekking van deze zekerheidstelling.De in artikel 9, eerste lid, onder b, van de richtlijn genoemde inbeslagneming
of afgifte van goederen waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op een
intellectueel-eigendomsrecht, teneinde te voorkomen dat zij in het handelsverkeer
worden gebracht of dat zij zich daarin bevinden, behoeft evenmin implementatie.
De artikelen 700 e.v. en 730 e.v. Rv betreffende «middelen tot bewaring
van zijn recht» in combinatie met de afzonderlijke beslagbepalingen
in de intellectuele-eigendomswetten voldoen voor het beslag. Zo voorziet artikel
28 van de Auteurswet 1912 in de opeising van en beslag op inbreukmakende goederen
in geval van inbreuk op een auteursrecht. Een soortgelijke bepaling is onder
meer te vinden in artikel 13bis van de Benelux-Merkenwet.Artikel 9, tweede lid, gaat over beslag op roerende en onroerende zaken
en het blokkeren van bankrekeningen om een eventueel te betalen schadevergoeding
zeker te stellenstellen indien gegronde vrees voor verduistering bestaat.
Dit is reeds te vinden in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (artikel
711), waardoor implementatie niet nodig is. De beperking tot inbreuken op
commerciële schaal, zoals deze in het tweede lid is opgenomen, hoeft
niet te worden overgenomen, nu artikel 711 Rv ook nu reeds in het algemeen
van toepassing is op alle procedures. De overlegging en inzage van documenten
is eveneens al geregeld (artikel 843a Rv). Er bestaat geen behoefte deze vorderingen
te beperken tot gevallen van inbreuk op commerciële schaal zoals in artikel
9, tweede lid, van de richtlijn, aangezien de genoemde artikelen ook nu algemene
toepassing kennen.Het in artikel 9, derde lid, vermelde bewijs van houderschap is reeds
geregeld in de afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten. In die wetten
staat aangegeven wie gerechtigd is tot het handhaven van het desbetreffende
intellectuele-eigendomsrecht en de eiser zal moeten aantonen (of in kort geding
aannemelijk moeten maken) dat hij rechthebbende is. Bij geregistreerde industriële-eigendomsrechten
gebeurt dat door overlegging van een bewijs van inschrijving, bij het auteursrecht
op grond van artikel 5 van de Auteurswet. Een soortgelijke bepaling als artikel
5 van de Auteurswet wordt in dit wetvoorstel ingevoerd in de Wet naburige
rechten en de Databankenwet. Zie ook het algemene beginsel van artikel 3:303
BW dat er sprake moet zijn van voldoende belang bij het instellen van een
rechtsvordering. Het algemene beginsel voor het bewijs van (dreigende) inbreuk
is te vinden in artikel 150 Rv en behoeft evenmin nadere implementatie.Artikel 9, vierde lid, eerste alinea, eerste volzin, stelt dat de in het
artikel genoemde maatregelen in passende gevallen opgelegd moeten kunnen worden
zonder dat de wederpartij is gehoord. Deze regeling zal worden geïmplementeerd
in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering voor het kort geding om een
dreigende inbreuk te voorkomen. Wat betreft conservatoir beslag zonder dat
de wederpartij is gehoord (beslag ex parte) is implementatie niet nodig. In
Nederland is het gebruikelijk dat conservatoir beslag plaatsvindt zonder dat
de wederpartij is gehoord. De tweede volzin van het vierde lid van artikel
9 over het in kennis stellen van de wederpartij van de uitspraak die is gegeven
zonder dat hij is gehoord, wordt niet geïmplementeerd, omdat artikel
430, derde lid, Rv daarin reeds voorziet. Volgens dit artikel kan een beschikking
niet ten uitvoer gelegd worden dan na betekening aan de betrokkene. De in
artikel 9, vierde lid, tweede alinea, van de richtlijn genoemde herziening
van de maatregelen op verzoek van de verweerder wordt geregeld in titel 15
van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.Artikel 9, vijfde lid, stelt een redelijke termijn waarbinnen de eiser
een procedure dient in te stellen die leidt tot een beslissing ten principale
over de in artikel 9 genoemde maatregelen. Hierin is in Nederland reeds voorzien
in artikel 260 Rv (dat wordt verplaatst en vernummerd tot artikel 1019i).Artikel 9, zesde lid, verplicht tot het opnemen van de mogelijkheid voor
de rechter om aan het toewijzen van een kort geding zoals omschreven in het
eerste lid en van beslaglegging in verband met betaling van schadevergoeding
zoals bedoeld in het tweede lid, de voorwaarde te verbinden dat zekerheid
wordt gesteld. Hierin is voor wat betreft beslaglegging voorzien in artikel
701 Rv. Ook aan het voeren van een kort geding kan de rechter de voorwaarde
van zekerheidsstelling verbinden. Dit zal worden geïmplementeerd in het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Het zevende lid en laatste
lid van artikel 9 ten slotte gaat over het toekennen van een passende schadevergoeding
wanneer het kort geding of het beslag is herroepen of is vervallen of indien
wordt vastgesteld dat er geen sprake was van inbreuk of dreigende inbreuk.
Dit zal worden geïmplementeerd in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.Artikel 10 van de richtlijn regelt de terugroeping en definitieve verwijdering
uit het handelsverkeer en de vernietiging van inbreukmakende goederen en van
materialen en werktuigen die voornamelijk zijn gebruikt bij de vervaardiging
van deze goederen. Deze corrigerende maatregelen dienen plaats te vinden op
kosten van de inbreukmaker, tenzij bijzondere redenen dit beletten. Schadeloosstelling
aan de inbreukmaker voor het moeten afstaan van de inbreukmakende goederen
is krachtens de richtlijn niet meer mogelijk. Er dient ten slotte een zekere
evenredigheidstoets toegepast te worden alvorens deze maatregelen op te leggen.
De meeste afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten kennen deze maatregelen
voor een deel al (zie bijvoorbeeld artikel 28 Auteurswet 1912) en ze zullen
verder worden aangevuld tot de maatregelen die de richtlijn voorstaat.In geval van inbreuk dient de rechter een gebod tot staking van de inbreuk
te kunnen uitspreken en dit gebod te kunnen bekrachtigen met een dwangsom,
aldus artikel 11 van de richtlijn. Dit is reeds verwerkt in de Nederlandse
regelgeving op basis van de intellectuele-eigendomswetgeving in combinatie
met de artikelen over de onrechtmatige daad (artikel 6:162 e.v. BW) en artikel
3:296 BW. Daaruit volgt dat degene die jegens een ander verplicht is iets
te geven, te doen of na te laten, daartoe door de rechter, op vordering van
de gerechtigde, wordt veroordeeld (zie ook hierboven paragraaf 2.3).
De dwangsom is geregeld in artikel 611a e.v. Rv. De derde volzin van artikel
11 van de richtlijn verplicht de lidstaten tot het mogelijk maken van een
gebod tot staking tegen tussenpersonen. Dit zal worden geïmplementeerd
in de specifieke intellectuele-eigendomswetgeving.Artikel 12 van de richtlijn biedt de facultatieve mogelijkheid voor lidstaten
om alternatieve maatregelen, zoals een geldelijke vergoeding, in te voeren
in plaats van de maatregelen zoals genoemd in de artikelen 10 en 11. Dit zou
mogelijk zijn indien de inbreukmaker zonder opzet en nalatigheid heeft gehandeld
en de rechthebbende met de geldelijke vergoeding akkoord kan gaan. In Nederland
kan er echter geen sprake zijn van schadeloosstelling indien er geen toerekenbaarheid
is. Aangezien dit een facultatief artikel is en het niet past in het huidige
rechtssysteem, blijft implementatie achterwege.Artikel 13 van de richtlijn geeft twee methoden waarop de door de inbreukmaker
te betalen schadevergoeding dient te worden vastgesteld. Krachtens het eerste
lid, onder a, wordt de schadevergoeding berekend door rekening te houden met
alle passende aspecten. Hiertoe behoren de negatieve economische gevolgen
voor de rechthebbende (zoals winstderving) en de onrechtmatige winst die de
inbreukmaker heeft genoten. In passende gevallen kunnen ook andere elementen
worden meegenomen bij de berekening, zoals de morele schade die een gevolg
is van de inbreuk. Dit onderdeel behoeft geen implementatie, omdat het algemene
schadevergoedingsartikel 6:106 BW daarin al voorziet. Tevens wordt in diverse
specifieke intellectuele-eigendomswetten ook rekening gehouden met morele
schade. De Auteurswet gebruikt hiervoor de term «morele schade»,
terwijl het merkenrecht hiervoor de term «kooplustopwekkend vermogen»
kent. De tweede methode (eerste lid, onder b) gaat uit van een forfaitair
schadevergoedingsbedrag. Dit wordt vastgesteld op basis van elementen zoals
ten minste het bedrag aan royalties of licentievergoedingen dat verschuldigd
zou zijn geweest indien de inbreukmaker toestemming zou hebben gevraagd voor
het gebruik van het desbetreffende intellectuele-eigendomsrecht. Schadevergoeding
in intellectuele-eigendomszaken is geregeld in het algemene artikel 6:95 e.v.
BW en de winstafdracht is daarnaast in sommige afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten geregeld. Daarin is vermeld dat naast schadevergoeding,
afdracht van de ten gevolge van de inbreuk genoten winst kan worden gevorderd.
De Hoge Raad heeft daarover geoordeeld dat een redelijke, binnen het algemene
stelsel van het vermogensrecht passende uitleg meebrengt dat niet meer dan
een bedrag gelijk aan het hoogste van die beide bedragen kan worden toegewezen,
indien de schadevergoeding is berekend op basis van gederfde licentievergoedingen
(HR 14 april 2000, NJ 2000, 489). Aanpassing van de wetgeving op dit
punt is niet nodig. Wel moet het forfaitaire bedrag in de afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten
opgenomen worden. Hoewel het in de rechtspraakpraktijk van de intellectuele
eigendom al lang gebruikelijk is om de schadevergoeding te baseren op gederfde
licentievergoedingen, zoals ook blijkt uit het hierboven genoemde arrest van
de Hoge Raad, wordt deze bepaling toch met zoveel woorden in de wet opgenomen.
De formulering in de richtlijn dat schadevergoeding verschuldigd is door degene
die wist of redelijkerwijs had moeten weten dat hij inbreuk pleegde, leidt
niet tot enige aanpassing. Deze formulering dwingt niet tot afwijking van
de toerekenbaarheid die krachtens het Nederlandse recht (artikel 6:162 BW)
voorwaarde is voor het verschuldigd zijn van schadevergoeding.Het tweede lid van artikel 13 is facultatief. Het biedt de mogelijkheid
inbreukmakers te veroordelen tot betaling van winstafdracht of van een vooraf
vastgestelde schadevergoeding, indien de inbreukmaker niet wist of niet redelijkerwijs
had moeten weten dat hij inbreuk pleegde. Dit lid staat op gespannen voet
met de voorwaarde dat er toerekenbaarheid dient te zijn voor schadevergoeding
wegens onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Derhalve is implementatie hier
niet aan de orde.Artikel 14 bepaalt in dit artikel dat de aan de procedure verbonden kosten
en andere kosten door de verliezende partij zullen worden gedragen. Op dit
punt is wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering nodig.Krachtens artikel 15 dient de eiser te kunnen vorderen dat de informatie
over de rechterlijke uitspraak op kosten van de inbreukmaker verspreid wordt.
Volgens rechtsoverweging 27 van de richtlijn is dit enerzijds bedoeld ter
afschrikking van toekomstige inbreukmakers en anderzijds als bewustmaking
van het brede publiek. Hoewel een gebod tot openbaarmaking van de uitspraak
of het verzenden van een brief aan bijvoorbeeld afnemers waarin informatie
over de veroordeling bekend wordt gemaakt, reeds gebruikelijk is in de jurisprudentie,
wordt deze regeling in het kader van de implementatie opgenomen in de afzonderlijke
intellectuele-eigendomswetten.5. Gevolgen van het wetsvoorstel voor rechterlijke
macht en administratieve lasten van het bedrijfslevenDe gevolgen van het wetsvoorstel voor de rechterlijke macht zijn zeer
beperkt. De richtlijn heeft als doelstelling de handhaving te harmoniseren
en aangezien de Nederlandse wetgeving reeds een uitgebreid arsenaal aan maatregelen
en procedures kent ten behoeve van de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten,
zijn de gevolgen van de richtlijn beperkt. Er wordt in Nederland al veel geprocedeerd
over intellectuele-eigendomsrechten. De maatregelen die in dit wetsvoorstel
worden ingevoerd zijn niet van dien aard dat verwacht wordt dat rechthebbenden
die voorheen wellicht afzagen van een inbreukprocedure, nu die procedure wel
zullen starten. Het tegendeel kan eerder betoogd worden. De eiser loopt het
risico veroordeeld te worden in alle proceskosten, zowel die van zichzelf
als die van zijn wederpartij, terwijl nu enkel bepaalde forfaitaire bedragen
verschuldigd zijn door de verliezende partij. Verder betreft een deel van
de maatregelen in dit wetsvoorstel codificatie van reeds in de praktijk toegepaste
maatregelen (zoals publicatie of anderszins bekendmaking van het vonnis en
de wijze van vaststelling van schadevergoeding). Voor een deel
betreft het maatregelen die onder de huidige wetgeving op een andere wijze
worden uitgevoerd. Het gaat hier vooral om het bewijsbeslag, dat momenteel
doorgaans wordt gelegd op basis van artikel 711 Rv in de vorm van conservatoir
beslag tot verhaal van een geldvordering in het kader van zekerstelling van
schadevergoeding die na vaststelling van de inbreuk mogelijk verschuldigd
zal zijn. Beschrijving en monsterneming kunnen daarvoor in de plaats komen,
maar zijn geen zelfstandige reden om een procedure aanhangig te maken. Daarnaast
bestaat ook nu reeds een mogelijkheid om van derden informatie te vragen over
de herkomst en de distributiekanalen van de inbreukmakende zaken, in de vorm
van een getuigenverhoor.Om dezelfde redenen zijn de administratieve lasten zeer beperkt. Het wetsvoorstel
is voorgelegd aan Actal, dat heeft geoordeeld dat het niet behoeft te worden
getoetst aan de gevolgen voor de administratieve lasten, noch voor het bedrijfsleven,
noch voor de burger. Aanpassingen van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
vallen niet binnen de kabinetsdoelstelling van 25% lastenvermindering.ARTIKELENI Wetboek van Burgerlijke RechtsvorderingTenzij anders is aangegeven, verwijzen de artikelen die hieronder zijn
genoemd naar het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.I, Onderdeel AArtikel 260Voorgesteld wordt het huidige artikel 260 te verplaatsen en te vernummeren
tot artikel 1019i, zodat het terecht komt in de nieuwe titel 15 van het derde
boek Rv. Daar zullen alle specifiek op procedures betreffende intellectuele-eigendomsrechten
betrekking hebbende artikelen bij elkaar staan. Inhoudelijk is de tekst ongewijzigd,
maar de betekenis is door plaatsing in titel 15 wel verruimd tot alle intellectuele-eigendomsrechten
waarop titel 15 betrekking heeft. Zeker voor handelsnamen is dit een wijziging,
aangezien die niet in de TRIPs-overeenkomst voorkomen.I, Onderdeel BArtikel 1019In titel 15 van het derde boek worden alle bepalingen over handhaving
van intellectuele-eigendomsrechten die in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
geïmplementeerd worden, bijeen gezet. Het betreft maatregelen van civiel
procesrecht die genomen kunnen worden naar aanleiding van inbreuk of dreigende
inbreuk op rechten die voortvloeien uit de wetten die in artikel 1019 zijn
opgesomd: de Auteurswet 1912, de Wet op de naburige rechten, de Databankenwet,
de Handelsnaamwet voor zover deze beschermt tegen het gebruik van een verwarringwekkende
handelsnaam en tegen gebruik van een merk in een handelsnaam (de artikelen
5 en 5a Handelsnaamwet), de Rijksoctrooiwet 1995, de eenvormige Beneluxwet
op de Merken, eenvormige Beneluxwet inzake Tekeningen of Modellen, de Wet
houdende regelen inzake de bescherming van oorspronkelijke topografieën
van halfgeleiderprodukten (ook wel aangeduid als Topografieënwet of Chipswet),
de Zaaizaad- en plantgoedwet 2005 en voor zover betrekking hebbend op de bescherming
van geografische benamingen ook de Landbouwkwaliteitswet. Zie voor de toepasselijkheid van het implementatiewetsvoorstel op deze wetgeving, hierboven
paragraaf 3.2 van het algemene deel van de toelichting.Daarnaast is artikel 1019 een opsomming gegeven van de communautaire verordeningen
waarop titel 15 van toepassing zal zijn. Het gaat hier om de EG-verordeningen
inzake het Gemeenschapsmerk, het Gemeenschapskwekersrecht en het Gemeenschapsmodel.
De wijzigingen die naar aanleiding van de richtlijn in de afzonderlijke intellectuele-eigendomswetten
zijn geïmplementeerd, zijn ook zonder expliciete vermelding van toepassing
op de rechten krachtens deze verordeningen, aangezien die verordeningen bepalen
dat op alle zaken die daarin niet geregeld zijn, de rechtbanken het nationale
recht toepassen (zie artikel 96, tweede lid, Gemeenschapsmerkenverordening,
artikel 88, tweede lid, Gemeenschapsmodellenverordening, artikel 103 Gemeenschapskwekersrechtverordening).Ten slotte zijn ook gerechtelijke procedures wegens inbreuken op rechten
die voortvloeien uit registratie van industriële-eigendomsrechten op
basis van internationale verdragen, onderworpen aan titel 15. Deze zijn niet
expliciet vermeld in artikel 1019, omdat het hier gaat om internationale inschrijvingen
die afzonderlijke nationale rechten doen ontstaan die volgens het nationale
recht worden gehandhaafd. Denk hierbij aan rechten die voortvloeien uit registraties
krachtens het Verdrag inzake de verlening van Europese octrooien van 5 oktober
1973, het Protocol bij de Overeenkomst van Madrid betreffende de internationale
inschrijving van merken van 27 juni 1989 en de Overeenkomst van ’s-Gravenhage
betreffende het internationale depot van tekeningen of modellen van nijverheid
van 6 november 1925.Artikel 1019aArtikel 6 van de richtlijn gaat over het opvorderen van bewijsmateriaal
in inbreukzaken waarbij een van de partijen zijn vorderingen met redelijkerwijs
beschikbaar bewijsmateriaal voldoende heeft onderbouwd, maar hij nader bewijsmateriaal
nodig heeft ter staving van een of meer van de vorderingen, welk bewijsmateriaal
zich in de macht van de gedaagde bevindt. Er moet dus sprake zijn van een
reële vordering, waarbij een inbreuk voorshands voldoende aannemelijk
is gemaakt en waarbij bijvoorbeeld de precieze aard of de omvang van de inbreuk
niet kan worden vastgesteld zonder aanvullend bewijsmateriaal.Hoewel er in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering reeds diverse
mogelijkheden bestaan ten behoeve van het verzamelen van bewijsmateriaal,
voldeed er geen volledig aan artikel 6 van de richtlijn. Zo geeft artikel
22 de rechter de bevoegdheid in elke stand van de procedure partijen te bevelen
bepaalde stellingen toe te lichten of bepaalde op de zaak betrekking hebbende
bescheiden over te leggen, maar dit is een discretionaire bevoegdheid van
de rechter, terwijl de richtlijn verplicht tot het in het leven roepen van
een bevoegdheid voor de eiser. Bovendien betreft artikel 22 alleen de verhouding
tussen de partijen in het geding, terwijl artikel 6 van de richtlijn ook betrekking
kan hebben op het opvragen van bewijsmateriaal dat zich in de macht van derden
bevindt. De rechter kan krachtens artikel 162 in de loop van een geding, op
verzoek of ambtshalve, aan partijen openlegging bevelen van boeken, bescheiden
en geschriften die zij ingevolge de wet moeten houden, maken of bewaren. Deze
bepaling is te beperkt van strekking omdat het enkel om een specifieke categorie
geschriften gaat. Verder zijn er nog mogelijkheden als voorlopig getuigenverhoor
en een descente (artikel 201) om aan informatie te komen, maar ook deze voldoen
niet volledig aan de strekking van artikel 6 van de richtlijn.Het artikel dat het dichtste de bedoelingen van artikel 6 richtlijn benadert,
is artikel 843a. Degene die er een rechtmatig belang bij heeft, kan op eigen
kosten inzage, afschrift of uittreksel vorderen van bepaalde bescheiden aangaande een rechtsbetrekking waarbij hij partij is, van degene die
deze bescheiden ter beschikking heeft. Volgens de parlementaire geschiedenis
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 855, nr. 5,
p. 78–79) valt hieronder ook een verbintenis uit onrechtmatige daad.
Daarom is expliciet aansluiting gezocht bij artikel 843a, door in artikel
1019a aan te geven op welke punten in zaken van intellectuele eigendom artikel
843a wordt aangevuld. Ter bevestiging van hetgeen eerder in de parlementaire
geschiedenis is vermeld, is in artikel 1019a, eerste lid, aangegeven dat een
verbintenis uit onrechtmatige daad wegens inbreuk op een recht van intellectuele
eigendom geldt als een rechtsbetrekking als bedoeld in artikel 843a. Een belangrijke
aanvulling op artikel 843a is de mogelijkheid om niet alleen inzage, afschrift
of uittreksel van bescheiden te kunnen vorderen, maar ook overlegging van
ander bewijsmateriaal dat zich in de macht van de wederpartij bevindt (artikel
1019a, tweede lid). Bij procedures omtrent intellectuele-eigendomsrechten
gaat het immers vooral om inbreukmakende voorwerpen: cd’s, kledingstukken,
speelgoed, parfumerie-artikelen, etc. In afwijking van artikel 843a, eerste
lid, zullen de kosten van de inzage, het afschrift, het uittreksel of de overlegging
ingevolge de richtlijn afgewikkeld worden krachtens artikel 1019h, dat artikel
14 van de richtlijn implementeert over de aan de procedure verbonden kosten.
Die zullen uiteindelijk door de verliezende partij gedragen moeten worden.
De beslissing over de kosten van deze maatregel zal moeten worden aangehouden
totdat de rechter over de inbreuk en de totale kostenveroordeling kan oordelen.Artikel 1019a, derde lid, regelt de bescherming van vertrouwelijke informatie
als grond voor afwijzing van deze vordering. Volgens het slot van de eerste
volzin van artikel 6, eerste lid, van de richtlijn kan een rechter de overlegging
van bewijsmateriaal gelasten behoudens bescherming van vertrouwelijke informatie.
Artikel 843a, derde lid, erkent reeds de geheimhoudingsplicht uit hoofde van
ambt, beroep of betrekking en blijft van toepassing, maar artikel 1019a, derde
lid, is ruimer. Weliswaar bestaat reeds de praktijk dat informatie enkel wordt
verstrekt aan de advocaten, bijvoorbeeld wanneer de inbreukmaker is veroordeeld
tot het aanschrijven van zijn afnemers met het verzoek inbreukmakende goederen
terug te sturen. De adressenbestanden aan de hand waarvan gecontroleerd kan
worden of deze brieven inderdaad geschreven zijn, worden aan de advocaat afgestaan,
die deze concurrentiegevoelige informatie niet aan zijn cliënt mag laten
zien. Echter, dan is de fase van de executie van het vonnis ingetreden. In
artikel 6 van de richtlijn gaat het om het verzamelen van bewijs teneinde
vast te stellen of er sprake is van een inbreuk. Het is in civiele procedures
niet gebruikelijk bewijs enkel aan de advocaten van partijen en de rechter
ter beschikking te stellen (artikel 6 van het Verdrag tot Bescherming van
de Rechten van de mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM)). Wel behoort het
tot de mogelijkheden dat de rechter krachtens artikel 29 partijen verbiedt
derden mededeling te doen over gegevens uit een procedure. Artikel 6 van de
richtlijn zal echter doorgaans betrekking hebben op informatie die tevens
vertrouwelijk is ten opzichte van de wederpartij en daarin voorziet artikel
29 niet. Het beginsel van artikel 6 EVRM, dat alle partijen in een procedure
over dezelfde informatie dienen te beschikken, laat weinig andere ruimte dan
een vordering als bedoeld in artikel 1019a af te wijzen voor zover bescherming
van vertrouwelijke informatie niet gewaarborgd kan worden. Het derde lid van
artikel 843a blijft van toepassing, omdat een beroep op een geheimhoudingsplicht
uit hoofde van ambt, beroep of betrekking gerespecteerd dient te worden.Het vierde lid van artikel 843a is buiten toepassing verklaard voor procedures
inzake intellectuele-eigendomsrechten. De gedaagde is ingevolge dit lid bevoegd
om niet aan de vordering te voldoen om gewichtige redenen of om redenen dat
een behoorlijke rechtsbedeling ook zonder verschaffing van de gevraagde bescheiden
is gewaarborgd. Deze bepaling heeft meer een materieelrechtelijke
betekenis, die voortvloeit uit de omstandigheid dat artikel 843a zowel binnen
als buiten geding van toepassing is. De richtlijn daarentegen betreft het
formele procesrecht, waarbij beter een weigeringsgrond voor de rechter past
dan een bevoegdheid voor de gedaagde. Het zal overigens altijd tot de afweging
van de rechter behoren om de vordering af te wijzen omdat er gewichtige redenen
zijn of omdat een behoorlijke rechtsbedeling ook zonder inzage of overlegging
is gewaarborgd. Voorkomen dient te worden dat deze vordering uitmondt in zogenaamde fishing expeditions, die de eiser in de gelegenheid zouden
stellen rond te neuzen in de onderneming van zijn concurrent door het opvragen
van allerlei «bewijs». Dit geldt vooral voor de vordering van
artikel 6, tweede lid, van de richtlijn, die de mogelijkheid bevat om in geval
van inbreuk op commerciële schaal ook overlegging te gelasten van bancaire,
financiële of handelsdocumenten. Dit artikel valt al onder artikel 843a.
Ook hier geldt de kostenveroordeling krachtens artikel 1019h en de bescherming
van vertrouwelijke informatie. Verdere aanpassing is hier niet nodig. Hier
zij ten slotte opgemerkt dat bewijs krachtens artikel 1019a ook opgevraagd
kan worden ten behoeve van een vordering in reconventie.Artikel 843a stelt dat de eiser een rechtmatig belang dient te hebben
bij zijn vordering. De «staving van haar vordering» voor de eisende
partij zoals genoemd in artikel 6, eerste lid, van de richtlijn, is een dergelijk
belang. Artikel 843a is immers geschreven als een plicht tot exhibitie van
schriftelijke bewijsmiddelen.Artikel 1019bArtikel 1019b implementeert artikel 7 van de richtlijn, dat verplicht
tot invoering van «afdoende voorlopige maatregelen (...) om het relevante
bewijsmateriaal in verband met de vermeende inbreuk te beschermen».
Het gaat hier om maatregelen die bedoeld zijn om bewijsmateriaal veilig te
stellen en te voorkomen dat het wordt verduisterd, vernietigd of anderszins
verloren gaat. Het artikel geeft, facultatief en niet-limitatief, twee voorbeelden
van een dergelijke maatregel: gedetailleerde beschrijving, met of zonder monsterneming,
en fysieke inbeslagneming. Ook artikel 1019b geeft een niet-uitputtende opsomming
van maatregelen. Genoemd worden beslaglegging, beschrijving en monsterneming,
naast vermelding van de toepasselijkheid van reeds in de wet opgenomen maatregelen.
Met deze laatste wordt gedoeld op maatregelen als het voorlopige getuigenverhoor
en het deskundigenbericht. De keuze van een maatregel dient geleid te worden
door overwegingen van proportionaliteit en subsidiariteit. De rechter kan
tot de conclusie komen dat bijvoorbeeld het ophangen van een camera in de
productiehal een afdoende en tevens de minst vergaande maatregel is om bewijs
veilig te stellen.De «fysieke inbeslagneming» in artikel 7 van de richtlijn
is een zeer ver gaande maatregel wanneer de inbreuk nog niet is vastgesteld
en het doel is het beschermen van bewijsmateriaal. In artikel 709 is reeds
de gerechtelijke bewaring geregeld, die in feite neerkomt op fysieke inbeslagneming.
Daarom is bij de implementatie voor een minder ver gaande vorm van beslag
aansluiting gezocht bij conservatoire beslaglegging. De Nederlandse wetgeving
kent geen expliciete regeling van bewijsbeslag, beschrijving of monsterneming.
Deze maatregelen zijn opgenomen en uitgewerkt in de artikelen 1019b, 1019c
en 1019d. Artikel 1019b bevat de hoofdregel dat de voorzieningenrechter verlof
kan verlenen om voorlopige maatregelen te treffen ter bescherming van bewijs.
Het verlof kan worden gevraagd door degene die stelt houder van een intellectueel-eigendomsrecht
te zijn en die inbreuk of dreigende inbreuk op zijn recht voldoende aannemelijk
kan maken. In de richtlijntekst is sprake van «een partij die redelijkerwijs
beschikbaar bewijsmateriaal heeft overgelegd tot staving van haar beweringen
dat er inbreuk op haar intellectuele-eigendomsrecht is gemaakt
of zal worden gemaakt». Mede op advies van de Raad voor de Rechtspraak
wordt voorgesteld hier de in Nederland gangbare formulering «die voldoende
aannemelijk heeft gemaakt dat er inbreuk op zijn recht van intellectuele eigendom
is gemaakt of dreigt te worden gemaakt» toe te passen. Het is een formulering
die wat betreft het resultaat ervan niet of nauwelijks afwijkt van die in
de richtlijn en die in kort gedingen in het algemeen wordt toegepast. Bovendien
lijkt de richtlijnformulering aanleiding te kunnen geven tot discussies over
de vraag of er redelijkerwijs bewijs beschikbaar was, of het redelijkerwijs
beschikbare bewijs ook is overgelegd en of het overgelegde bewijs wel voldoende
is tot staving van de beweringen.Het verlof wordt gevraagd zoals ook verlof tot het leggen van conservatoir
beslag wordt gevraagd: bij verzoekschrift, te richten tot de voorzieningenrechter,
die beslist na summier onderzoek. In beginsel kan het verzoek betrekking hebben
op alle voorlopige maatregelen die bescherming van bewijs garanderen. Drie
zijn er uitgewerkt in artikel 1019c en 1019d: conservatoir bewijsbeslag, beschrijving
en monsterneming. Hoewel monsterneming in artikel 7 van de richtlijn slechts
een bijkomende maatregel is in geval van beschrijving, is zij hier opgenomen
als een zelfstandige voorlopige maatregel. Het is echter ook mogelijk monsterneming
tezamen met beschrijving toe te passen, het betreft hier immers een niet-limitatieve
opsomming van mogelijke maatregelen, die ook gecombineerd kunnen worden. Het
bewijsbeslag is een ingrijpende maatregel, waarvoor nu twee minder ingrijpende
alternatieven worden geboden, die hetzelfde doel kunnen realiseren. Het bewijsbeslag
kan tot gevolg hebben dat nog voordat de rechter heeft kunnen vaststellen
of er daadwerkelijk sprake is van inbreuk, de onderneming van de vermeende
inbreukmaker wordt stilgelegd. Met beschrijving en monsterneming kan eveneens
bewijsmateriaal verzameld worden zonder dat de onderneming wordt stilgelegd.
De eiser loopt bij het leggen van bewijsbeslag meer risico schadevergoeding
te moeten betalen dan bij beschrijving en monsterneming, indien in de daarop
volgende inbreukprocedure mocht blijken dat er geen sprake is van inbreuk
en het beslag ten onrechte is gelegd (aldus artikel 7, vierde lid, van de
richtlijn en artikel 1019g, onder b). De rechter kan zo nodig in zijn vonnis
aanwijzingen geven over de wijze waarop de beschrijving plaatsvindt of de
monsters worden genomen en wat er verder met de monsters gebeurt (artikel
1019b, tweede lid). Het verlof tot het treffen van een voorlopige maatregel
wordt niet gegeven voor zover de bescherming van vertrouwelijke informatie
niet is gewaarborgd (artikel 7, eerste lid, slot van de eerste volzin, van
de richtlijn en artikel 1019g, onder b).Alle maatregelen ter bescherming van bewijs kunnen in beginsel gevraagd
worden ten aanzien van inbreukmakende zaken waarvan vermoed wordt dat ze inbreuk
maken, de bij de productie daarvan gebruikte materialen en werktuigen en de
documenten die betrekking hebben op de mogelijk inbreuk. Hoewel wellicht beschrijving
van de documenten en monsterneming van productiemiddelen minder voor de hand
ligt, worden zij niet bij voorbaat uitgesloten. Het kan bijvoorbeeld zinvol
zijn te beschrijven dat er een administratie voorhanden is waarin hoeveelheden,
prijzen en afnemers van de inbreukmakende zaken zijn vermeld, zodat de inbreukmaker
in de vervolgprocedure niet zal kunnen beweren dat hij niet beschikt over
die gegevens.Ingevolge artikel 1019b, derde lid, kunnen de voorlopige maatregelen tot
bescherming van bewijs zo nodig getroffen worden zonder dat de wederpartij
wordt gehoord. Dit zal met name gebeuren indien uitstel van de zaak de rechthebbende
onherstelbare schade zal berokkenen, of indien er een aantoonbaar gevaar voor
vernietiging van bewijs bestaat. Bij beslaglegging is het reeds mogelijk dat
die ex parte geschiedt. Dit is gebaseerd op de
tweede volzin van artikel 700, tweede lid, dat stelt dat de voorzieningenrechter
beslist na summier onderzoek. Desalniettemin is deze mogelijkheid toch uitdrukkelijk
opgenomen, omdat er ook andere voorlopige maatregelen mogelijk
zijn, waarbij het niet-horen van de wederpartij wellicht minder voor de hand
ligt.Mocht uiteindelijk blijken dat er schade is ontstaan door de maatregel,
dan kan de benadeelde passende schadevergoeding vorderen indien het beslag
ten onrechte is gelegd of is opgeheven, dan wel voor zover de maatregel niet
had behoren te worden getroffen of het bevel niet had behoren te worden gegeven
of indien wordt vastgesteld dat er geen inbreuk dreigde of was gemaakt (artikel
1019g, onder b).Artikel 1019cHet bewijsbeslag is een nieuwe vorm van conservatoir beslag. Het huidige
conservatoire beslag is bedoeld om goederen waarvoor vrees voor verduistering
bestaat, veilig te stellen in verband met verhaal van een geldvordering. Daarom
is aansluiting gezocht bij conservatoir beslag teneinde bewijsmateriaal veilig
te stellen voordat de inbreukprocedure is gestart. In artikel 1019c zijn de
regels over conservatoir beslag uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
van overeenkomstige toepassing verklaard. De in beslag te nemen zaken, bedoeld
in artikel 1019b, waarnaar in de aanhef van artikel 1019c wordt verwezen,
omvatten niet alleen de vermeend inbreukmakende zaken, maar ook de overige
in dat eerste lid genoemde zaken, namelijk de bij de productie daarvan gebruikte
materialen en werktuigen en de op de inbreuk betrekking hebbende documenten.Artikel 1019dEveneens nieuw in het Nederlandse recht is de beschrijving van de inbreukmakende
zaken, van bij de productie daarvan gebruikte materialen en werktuigen en
op de inbreuk betrekking hebbende documenten. De beschrijving kan dienen tot
bewijs in de inbreukprocedure. Zij is nader uitgewerkt in artikel 1019d, eerste
lid. De beschrijving geschiedt door een deurwaarder. De artikelen 444, 444a
en 444b over toegang tot elke plaats en verplichte medewerking van derden,
zijn van overeenkomstige toepassing (artikel 1019d, derde lid). De deurwaarder
moet de zaken nauwkeurig beschrijven, met opgave van hun beweerdelijk inbreukmakende
kenmerken, getal, gewicht en maat overeenkomstig hun aard (artikel 1019d,
eerste lid). Van belang is echter dat hier is toegevoegd dat ook «hun
beweerdelijk inbreukmakende kenmerken» moeten worden omschreven, zodat
het zowel gaat om de overeenkomsten als om de verschillen met de door het
intellectuele-eigendomsrecht beschermde zaken, die van belang zijn voor de
beantwoording van de centrale vraag in de inbreukprocedure, namelijk óf
er sprake is van inbreuk. De opgave van inbreukmakende kenmerken, getal, gewicht
en maat is vooral van belang als het om de inbreukmakende zaken gaat. Bij
de productiematerialen enwerktuigen en documenten zal het om een meer algemene
beschrijving gaan, waarbij in de beschrijving aandacht zal worden gegeven
aan aangelegenheden als de productiewijze, het fabricageproces en de per tijdseenheid
te produceren aantallen. Omdat het bij intellectuele-eigendomsrechten voornamelijk
om het uiterlijk van de omstreden zaken gaat, is uitdrukkelijk opgenomen dat
het tot de mogelijkheden behoort om de inbreukmakende zaken op foto, film
of geluidsmateriaal vast te leggen. Ook is het denkbaar dat in plaats van
een beschrijving van een ingewikkelde fabricagelijn of machine, een kopie
wordt gemaakt van een technische tekening daarvan. Het kopiëren van de
administratie of andere op de inbreuk betrekking hebbende documenten behoort
niet tot de mogelijkheden van de beschrijving. Het maken van een beschrijving
is iets anders dan het maken van een één op één
kopie. Daarvoor zal beslaglegging gevraagd moeten worden. Verder is de deurwaarder
gehouden de nadere instructies te volgen die de rechter krachtens artikel
1019b, tweede lid, over de beschrijving heeft gegeven. De deurwaarder
kan zich laten vergezellen door een deskundige (zie de toepasselijkheid van
artikel 440, tweede lid in artikel 1019d, derde lid). Het van overeenkomstige
toepassing verklaarde artikel 443, tweede lid, verbiedt de aanwezigheid van
degene die de beschrijving heeft gevraagd, tenzij de deurwaarder zijn aanwezigheid
noodzakelijk acht ter aanwijzing van de te beschrijven zaken.Ook de derde voorlopige maatregel, monsterneming van de inbreukmakende
zaken, is nieuw in het Nederlandse recht (artikel 1019d, tweede lid). De deurwaarder
draagt zorg voor de monsterneming. Dezelfde artikelen betreffende tenuitvoerlegging
die ook van toepassing zijn bij de beschrijving, de artikelen 440, tweede
lid en 443 tot en met 444b zijn ook op monsterneming van toepassing (artikel
1019d, derde lid). Van elk soort der inbreukmakende zaken neemt hij ten hoogste
drie exemplaren mee, wanneer het om grote of waardevolle zaken gaat, zal één
exemplaar voldoende zijn (artikel 1019d, tweede lid). Wanneer de inbreukmakende
zaken in verschillende kleuren, maten, gewichten e.d. worden geproduceerd,
is elke kleur, maat, gewicht e.d. een aparte soort waarvan een monster genomen
kan worden. De deurwaarder is daarbij ook gebonden aan hetgeen de rechter
krachtens artikel 1019b, tweede lid, aan nadere instructies over de monsterneming
heeft gegeven; in die instructie kan ook worden afgeweken van bijvoorbeeld
de aantallen monsters die genomen moeten worden. De deurwaarder maakt van
de monsterneming proces-verbaal op, waarbij hij een omschrijving geeft van
de meegenomen zaken en opgave doet van de aantallen van elk daarvan (artikel
1019d, tweede lid).Artikel 1019eIngevolge artikel 9, vierde lid, van de richtlijn dient een procedure
ingevoerd te worden waardoor een eiser in kort geding een verbod kan krijgen
ter voorkoming van een dreigende inbreuk zonder dat de vermeende inbreukmaker
onmiddellijk in die procedure betrokken wordt, dus ex parte. Het moet gaan
om passende gevallen, met name wanneer uitstel onherstelbare schade voor de
rechthebbende zou veroorzaken. Het zal aan het Hof van Justitie van de EG
zijn om uiteindelijk te bepalen wanneer er bij dreigende inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten
sprake is van «onherstelbare» schade voor de rechthebbende.Krachtens artikel 1019e zal deze procedure met een verzoekschrift voor
de voorzieningenrechter moeten worden ingeleid. Het verzoekschrift zal beperkt
moeten blijven tot het vragen van een verbod. Alle overige vorderingen die
normaliter in kort geding of in een bodemprocedure kunnen worden ingediend,
blijven hier buiten beschouwing nu de gedaagde zich niet kan verweren. Het
gewone kort geding met dagvaarding blijft daarnaast bestaan en wanneer het
verzoekschrift wordt afgewezen, kan de verzoeker alsnog een kortgedingdagvaarding
uitbrengen (of hoger beroep instellen tegen afwijzing van het verzoekschrift).
De spoedeisendheid hoeft daarmee niet in het gedrang te komen, wanneer de
rechter het verzoekschrift afwijst en tegelijkertijd een kortgedingdatum vaststelt,
waarop de gedaagde kan worden gedagvaard.De vermeende inbreukmaker die het vonnis met daarin het verbod betekend
krijgt, kan in een kort geding de rechter vragen zijn beschikking te herzien.
Deze procedure is vergelijkbaar met het opheffingskortgeding nadat beslag
is gelegd.Artikel 1019fArtikel 1019f implementeert artikel 8 van de richtlijn over de vordering
die de houder van een intellectueel-eigendomsrecht kan instellen om informatie
van de inbreukmaker over de inbreukketen te verkrijgen. Dit is al een
bekende vordering in de wetgeving en jurisprudentie over intellectuele-eigendomsrechten.
Zo is in de Benelux-Merkenwet (artikel 13bis, vijfde lid) en in de Benelux-Tekeningen-
of modellenwet (artikel 14bis, vijfde lid) een bepaling opgenomen die de inbreukmaker
kan verplichten aan de rechthebbende alle hem bekende informatie te verschaffen
over de herkomst van de inbreukmakende artikelen die bij hem zijn aangetroffen.
Artikel 8 van de richtlijn noopt tot uitbreiding van dit informatierecht.
Ten eerste moet het niet alleen gaan om de herkomst, maar ook om de verdere
distributie van de inbreukmakende goederen en diensten. Aan welke afnemers
(niet zijnde consumenten) heeft de inbreukmaker de goederen of diensten geleverd?
Ten tweede dienen ook derden bij de procedure betrokken te worden om informatie
over herkomst en distributiekanalen te verschaffen, welke derden zelf op commerciële
schaal inbreukmakende goederen bezitten of gebruiken of diensten bij inbreukmakende
handelingen verlenen. Maar ook derden die zijn aangewezen door inbreukmakers
als zijnde betrokken bij de productie, fabricage of distributie van de inbreukmakende
goederen of bij het verlenen van inbreukmakende diensten, kunnen in de procedure
betrokken worden om informatie te geven over de herkomst en distributiekanalen
van de inbreukmakende goederen of diensten. Personen die op commerciële
schaal inbreukmakende goederen in bezit hebben, inbreukmakende diensten gebruiken
en op commerciële schaal diensten verlenen die bij inbreukmakende handelingen
worden gebruikt, zullen door dit bezit of door deze handelingen doorgaans
zelf inbreuk maken. Alvorens de rechter deze vordering toewijst, zal hij dus
moeten nagaan of sprake is van een dergelijke inbreuk door de derde. Alleen
wanneer het gaat om een derde als bedoeld in de laatste categorie van aangewezen,
bij de inbreuk betrokken personen, hoeft deze niet zelf inbreuk te maken.
Het gaat hier overigens om iemand die is aangewezen door de andere in artikel
1019f, derde lid, bedoelde derden die door de eiser in de procedure zijn betrokken.De eiser betrekt een derde in de procedure door een voorlopig getuigenverhoor
te vragen. Evenals nu reeds het geval is bij het vragen van informatie van
de gedaagde inbreukmaker, zal ook voor het horen van een derde vereist zijn
dat de vordering daartoe in de dagvaarding voor de inbreukmaker wordt opgenomen.
Teneinde het horen van derden toe te staan, zal immers allereerst de inbreuk
moeten vaststaan. Het gaat hier niet om het horen van getuigen ten behoeve
van de bewijsvoering in de aanhangige procedure zelf, maar om het verkrijgen
van informatie over de verdere inbreukketen, teneinde eventueel ook de overige
schakels te kunnen aanpakken. Daarom zal de vordering tot het horen van derden
als getuigen pas kunnen worden beoordeeld indien de rechter heeft geoordeeld
dat er sprake is van inbreuk en hij de bijkomende gevorderde maatregelen beoordeelt.
Dit kan tot gevolg hebben dat het getuigenverhoor plaatsvindt nadat de rechter
vonnis heeft gewezen waarbij de vordering tot het horen van de derden is toegewezen.
In de eennalaatste volzin van het tweede lid van artikel 1019f is opgenomen
dat het getuigenverhoor van de derde krachtens dit artikel enkel betrekking
heeft op het verkrijgen van informatie over de herkomst en distributie van
de inbreukmakende zaken.Wanneer het gaat om een derde die is aangewezen door de andere in artikel
1019f, derde lid, bedoelde derden die door de eiser in de procedure zijn betrokken,
kan deze eerstbedoelde derde op zijn beurt door een nieuwe vordering tot getuigenverhoor
bij de procedure worden betrokken om informatie te verstrekken.De informatie die gevraagd kan worden, kan enkel betrekking hebben op
de herkomst en de distributiekanalen rond de derden. Wanneer deze derden zelf
inbreuk maken en ze zijn bij de rechthebbende bekend, dan kan deze er ook
voor kiezen hen te dagvaarden in een inbreukprocedure. Wanneer het de rechthebbende
echter enkel is te doen om informatie overde herkomst of verdere
verhandeling van de goederen die inbreuk maken op zijn rechten, dan kan hij
deze derden in een reeds aanhangige inbreukprocedure betrekken. Van de derde
kan enkel informatie gevraagd worden over de inbreukketen om hem heen, niet
over zijn eigen betrokkenheid. Daarom is in het derde lid van artikel 1019f
gebruik gemaakt van artikel 8, derde lid, onder d, van de richtlijn, dat stelt
dat de informatieplicht geldt onverminderd wetgeving waarin de mogelijkheid
wordt geboden te weigeren informatie te verschaffen wanneer dat zou betekenen
dat de derde bewijs levert van zijn eigen betrokkenheid of die van zijn naaste
verwanten bij de inbreuk.In artikel 8 van de richtlijn is de vordering tot het verstrekken van
de informatie alleen te richten tot inbreukmakers en derden die op commerciële
schaal inbreuk maken. Aangezien deze vordering onder het huidige recht al
langer gebruikelijk is zonder deze beperking, is deze beperking alleen toegepast
op derden die in de procedure betrokken kunnen worden.De informatie die gevraagd kan worden, omvat ingevolge artikel 8, tweede
lid, van de richtlijn al naar gelang passend is gegevens zoals de naam en
het adres van de producenten, fabrikanten, distributeurs, leveranciers en
andere eerdere bezitters van de goederen of diensten, alsmede van de beoogde
groot- en kleinhandelaren. Verder kan het gaan om inlichtingen over de geproduceerde,
gefabriceerde, geleverde, ontvangen of bestelde hoeveelheden, alsmede over
de voor de desbetreffende goederen verkregen prijs. Gezien de aard van de
informatie is de mogelijkheid geschapen om deze schriftelijk te laten verstrekken
door de getuige, hetzij naast oproeping van de getuige in persoon of in plaats
daarvan (artikel 1019f, derde lid).Hoewel het niet geheel duidelijk is of de richtlijn met de term goederen
hetzelfde bedoelt als het Nederlandse Burgerlijk Wetboek, is deze term zoveel
mogelijk als meest ruime term in de implementatiewetgeving aangehouden.Artikel 1019gArtikel 1019g implementeert artikel 7, vierde lid, en artikel 9, zevende
lid, van de richtlijn over schadevergoeding die betaald dient te worden indien
schade is ontstaan doordat het beslag ten onrechte is gelegd of indien het
beslag is opgeheven, dan wel voor zover de maatregel ter bescherming van bewijsmateriaal
niet had behoren te worden getroffen of het bevel om inbreuk te voorkomen
niet had behoren te worden gegeven of indien wordt vastgesteld dat er geen
inbreuk was gemaakt of dreigde. Het artikel ziet op alle voorlopige maatregelen
die op basis van de nieuwe titel 15 dan wel op basis van de afzonderlijke
intellectuele-eigendomswetten getroffen kunnen worden. Het gaat hier bijvoorbeeld
dus ook om een verbod op (al dan niet dreigende) inbreukmakende handelingen
dat in kort geding is toegewezen of om een verbod dat in kort geding jegens
een tussenpersoon is uitgesproken die diensten verrichtte die door derden
werden gebruikt om een vermeende inbreuk te maken op een intellectueel-eigendomsrecht.
Wanneer achteraf in een bodemprocedure komt vast te staan dat er geen sprake
was van inbreuk, kunnen degenen die eerder in kort geding veroordeeld waren,
schadevergoeding vorderen.Onder het huidige recht wordt algemeen aangenomen dat een voorlopige maatregel
die later blijkt ten onrechte te zijn gelegd en daarom achteraf onrechtmatig
is, voor risico komt van degene die om de maatregel heeft verzocht. In artikel
9, zevende lid, van de richtlijn is nader ingevuld wanneer daarvan sprake
is en is daarom geïmplementeerd (artikel 1019g). De richtlijn versterkt
in het algemeen de positie van de houders van intellectuele-eigendomsrechten
en maatregelen als in dit artikel zijn bedoeld om te voorkomen dat zij deze
positie te zeer uitbuiten ten koste van hun concurrenten die de grenzen van
de concurrentievrijheid opzoeken zonder deze te overschrijden.Artikel 1019hArtikel 14 van de richtlijn verplicht tot een ruime proceskostenveroordeling
van de verliezende partij. In het Nederlandse civiele procesrecht wordt thans
uitgegaan van forfaitaire kostenveroordeling, gebaseerd op vaste tarieven
(artikel 239 Rv en de Wet tarieven in burgerlijke zaken). Daarnaast voorziet
artikel 6:96 BW in schadevergoeding voor de redelijke kosten tot verkrijging
van voldoening buiten rechte. De proceskostenveroordeling zal zich onder het
nieuwe regime in intellectuele-eigendomsinbreukzaken opnieuw moeten uitkristalliseren.
De rechter zal moeten komen tot een veroordeling in evenredige kosten, te
toetsen aan de redelijkheid en billijkheid. Deze billijkheid zal bijvoorbeeld
meespelen bij de proceskostenveroordeling van een inbreukmaker te goeder trouw.
Beperking van de proceskostenveroordeling tot hetgeen onder het huidige recht
gebruikelijk is, ligt dan meer voor de hand dan een volledige kostenveroordeling.
Deze laatste ligt vooral in de rede wanneer het gaat om grootschalige namaak
of piraterij. Voor de inbreuken die daartussen liggen, zal de rechter naar
verwachting naar bevind van zaken handelen en beoordelen wat redelijke en
evenredige kosten zijn die door de verliezende partij dienen te worden gedragen.
Door de formulering van de aanhef van het artikel – voor zover nodig
in afwijking van de artikelen 237 e.v. – wordt aangegeven dat in situaties
waarin de forfaitaire kostenveroordeling meer op zou leveren dan de werkelijk
gemaakte kosten, de forfaitaire kostenveroordeling voorgaat.Artikel 1019iDit artikel is het ongewijzigde artikel 260. Zie verder hierboven de toelichting
bij artikel I, onderdeel A.II Auteurswet 1912II, Onderdeel AArtikelen 26d en 26eArtikel 11, derde volzin, van de richtlijn verplicht ertoe ook tegen tussenpersonen
een bevel te kunnen vorderen tot staking van de diensten die door derden worden
gebruikt om inbreuk te maken op het intellectuele-eigendomsrecht van de eiser.
De rechter zal hierbij moeten afwegen of deze vordering geëigend is gezien
het aandeel of de betrokkenheid van de tussenpersoon bij de inbreuk en of
het met de vordering beoogde doel en het belang van de rechthebbende opweegt
tegen het nadeel dat of de schade die de vordering de tussenpersoon eventueel
toebrengt. De tussenpersoon dient redelijkerwijs in staat te zijn aan de vordering
te voldoen, zonder daarvoor onevenredige kosten te moeten maken. Indien de
tussenpersoon zelf geen inbreuk pleegt en het dagvaarden van de inbreukmaker
evenzeer voor de hand ligt en even goed mogelijk is als het dagvaarden van
een tussenpersoon, dan zal de vordering tegen de tussenpersoon afgewezen dienen
te worden. De vordering tegen de tussenpersoon zal een zelfstandig doel moeten
dienen dat niet op enige andere wijze te realiseren is via de inbreukmaker
zelf. De vordering blijft beperkt tot een bevel tot staking van de diensten
die door de derde worden gebruikt om inbreuk te maken. Andere bijkomende vorderingen
zijn niet mogelijk. Ook schept dit artikel geen aansprakelijkheid van de tussenpersoon
ten aanzien van de inbreukmakende handelingen door de derde.In artikel 26e wordt een onderdeel van artikel 9, eerste lid, onder a,
van de richtlijn geïmplementeerd. Het gaat hier om het stellen van zekerheid
bij voortzetting van de vermeende inbreuk, teneinde de schadeloosstelling aan de rechthebbende te kunnen betalen wanneer naderhand in een bodemprocedure
inderdaad een inbreuk wordt vastgesteld. Deze zekerheid zal doorgaans gevorderd
worden als (meer-)subsidiaire vordering in kort geding, waarin primair stopzetting
van de vermeende inbreuk zal worden gevorderd en voor het geval deze vordering
wordt afgewezen, worden gevorderd dat de rechter gedaagde gebiedt zekerheid
te stellen.II, Onderdeel BArtikel 27In artikel 27 van de Auteurswet wordt artikel 13, eerste lid, onder b,
van de richtlijn omgezet door een nieuw tweede lid toe te voegen over schadevergoeding
in de vorm van een forfaitair bedrag. Dit bedrag kan bijvoorbeeld vastgesteld
worden op basis van de licentievergoeding die verschuldigd zou zijn geweest
indien de auteursrechthebbende toestemming zou hebben gegeven een handeling
te verrichten als bedoeld in artikel 1 van de Auteurswet.II, Onderdeel CDe wijziging van artikel 27a betreft het herstel van een taalkundige omissie.II, Onderdeeel DArtikel 28Artikel 28, eerste lid, van de Auteurswet moet worden aangepast aan artikel
10 van de richtlijn. Roerende zaken waarvan is vastgesteld dat ze inbreuk
maken en in passende gevallen ook materialen en werktuigen die voornamelijk
zijn gebruikt bij de schepping of vervaardiging van deze zaken, kunnen volgens
de richtlijn worden teruggeroepen uit het handelsverkeer, definitief worden
verwijderd uit het handelsverkeer en worden vernietigd. Dit artikel leidt
ertoe dat wordt voorgesteld artikel 28 aan te vullen met «onttrekking
aan het verkeer». Dit omvat zowel de terugroeping als de definitieve
verwijdering uit het handelsverkeer zoals de richtlijn dat bedoelt. Er is
gekozen voor een iets andere formulering omdat de richtlijntekst enige verwarring
wekt over het verschil tussen (tijdelijke) terugroeping uit het handelsverkeer
en (definitieve) verwijdering uit het handelsverkeer. Of de onttrekking tijdelijk
of definitief is, is afhankelijk van de vordering, het vonnis van de rechter
en de bedoelingen van de rechthebbende, die immers mag doen met de opgeëiste
inbreukmakende zaken wat hem goeddunkt. De opeising als eigendom, die in de
richtlijn niet voorkomt, kan blijven staan, nu de opsomming in artikel 10
van de richtlijn niet-limitatief is en dit een maatregel is die ten gunste
van de rechthebbende is (zie artikel 2, eerste lid, van de richtlijn). Om
dezelfde redenen kan de onbruikbaarmaking in de wet blijven staan. Van de
gelegenheid is gebruik gemaakt om het eerste en derde lid samen te voegen.
Het huidige vijfde lid over een mogelijke vergoeding die de eiser dient te
betalen voor de afgifte van de zaken, kan onder de richtlijn niet gehandhaafd
blijven. Volgens de aanhef van artikel 10 van de richtlijn dienen deze maatregelen
genomen te worden «zonder schadeloosstelling van welke aard ook».
De kosten van de maatregelen zullen krachtens het nieuwe vierde lid voor de
gedaagde komen, tenzij bijzondere redenen dit beletten. Hiermee zal dus bij
de vaststelling van de proceskostenveroordeling krachtens artikel 1019h apart
aandacht besteed moeten worden, teneinde te bezien of er sprake is van dergelijke
bijzondere redenen.Artikel 10 van de richtlijn vermeldt dat de rechter bij de beoordeling
van deze vordering rekening zal houden met de noodzakelijke evenredigheid tussen de ernst van de inbreuk en de gelaste maatregelen en met de
belangen van derden. Deze bepaling is in het achtste lid overgenomen.In het nieuwe negende lid is de vordering opgenomen tot verkrijging van
informatie van de inbreukmaker over de herkomst en distributie van de inbreukmakende
goederen of diensten (artikel 8 van de richtlijn). Het verkrijgen van informatie
van derden is geregeld in artikel 1019f, tweede lid, (zie ook hierboven in
het algemene deel van de toelichting, par. 4.2 en zie de toelichting bij artikel
1019f).Het nieuwe tiende lid regelt de openbaarmaking van het veroordelende vonnis,
op kosten van de inbreukmaker (artikel 15 van de richtlijn). De openbaarmaking
kan allerlei vormen hebben. Het kan om een advertentie gaan, die door de inbreukmaker
in dag-, week- of vak- of andere bladen gepubliceerd moet worden. Denkbaar
is ook het schrijven van een brief aan degenen die met de inbreuk te maken
hebben gehad, bijvoorbeeld aan de distributeurs van de door de inbreukmaker
gefabriceerde zaken, of detailhandelaren van de door de inbreukmaker gedistribueerde
zaken. Ook kan gedacht worden aan de verspreiding van een persbericht.III Wet op de naburige rechtenIII, Onderdeel AArtikel 1aIn de Wet op de naburige rechten was nog geen bepaling opgenomen zoals
artikel 4 van de Auteurswet over het bewijs van auteurschap. Ingevolge artikel
5 van de richtlijn dient een dergelijke bepaling geïmplementeerd te worden.
Waar het gaat om een rechtstreekse uitvoering door een uitvoerend kunstenaar,
bestaat er vanzelfsprekend geen onduidelijkheid wie de rechthebbende is. Dit
wordt pas relevant wanneer de uitvoering is vastgelegd. Voor die laatste gevallen
en voor de overige krachtens de wet beschermde handelingen en rechthebbenden
wordt voorgesteld in artikel 1a op te nemen dat diegene voor houder van een
naburig recht wordt gehouden, die op of in het op grond van de wet beschermde
materiaal als zodanig is aangeduid of die bij de openbaarmaking of het in
het verkeer brengen van dit materiaal als maker is bekend gemaakt door degene
die het materiaal openbaar maakt of in het verkeer brengt. Dit alles behoudens
bewijs van het tegendeel.III, Onderdeel BArtikelen 15e en 15fZie de toelichting hierboven bij de artikelen 26d en 26e van de Auteurswet,
die op dezelfde implementatie betrekking heeft.III, Onderdeel CArtikel 16Artikel 16 betreft de implementatie van artikel 13, eerste lid, onder
b, van de richtlijn over schadevergoeding in de vorm van een forfaitair bedrag.
Verwezen zij naar de toelichting hierboven bij artikel 27 van de Auteurswet,
die op dezelfde implementatie betrekking heeft.III, Onderdeel DArtikel 17In artikel 17 wordt artikel 10 van de richtlijn geïmplementeerd.
Verwezen zij naar de toelichting hierboven bij artikel 28, eerste
lid, van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking heeft. Verder
worden enkele onvolkomenheden in de formulering van het eerste lid hersteld.III, Onderdeel EArtikel 18aToegevoegd is een nieuw artikel 18a, teneinde artikel 15 van de richtlijn
over de openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak te regelen. Verwezen
zij naar de toelichting hierboven bij artikel 28, tiende lid, van de Auteurswet,
die op dezelfde implementatie betrekking heeft.IV DatabankenwetIV, Onderdeel AArtikel 1aGezien de totstandkomingsgeschiedenis van de richtlijn in het algemeen
en de bedoelingen van artikel 5 in het bijzonder, is het vermoeden wie producent
en daarmee rechthebbende is van een databank ook in de Databankenwet opgenomen.
Het doel van artikel 5 is om ook ten aanzien van rechten die niet geregistreerd
zijn een richtsnoer te bieden voor de vraag of degene die zich als rechthebbende
aandient, aanspraak kan maken op het recht in kwestie. Aangezien naast het
auteursrecht en de naburige rechten, het sui generis databankenrecht het enige
niet-geregistreerde intellectuele-eigendomsrecht is, ligt het in de rede het
vermoeden van producentschap ook ten aanzien van dit recht op gelijke wijze
te regelen als bij het auteursrecht en de naburige rechten.IV, Onderdeel BArtikel 2Zie de toelichting hierboven bij artikel 26d en 26e van de Auteurswet,
die op dezelfde implementatie betrekking heeft.IV, Onderdeel CArtikel 5cDe toepassing van artikel 5c, eerste lid, is uitgebreid met inbreuken
op het databankrecht zoals dat is omschreven in artikel 2. Zie verder de toelichting
hierboven bij artikel 28, vierde, achtste en negende lid, van de Auteurswet,
die op dezelfde implementatie betrekking heeft. IV, Onderdeel DArtikelen 5d en 5eIn de Databankwet moet de schadevergoedingsbepaling zoals die in de meeste
andere intellectuele-eigendomsrechten reeds bestaat, nog opgenomen worden,
mede krachtens artikel 13 van de richtlijn. Dat wordt in artikel 5d voorgesteld.In het nieuwe artikel 5e wordt voorgesteld de publicatie van het vonnis
te regelen. Zie verder de toelichting hierboven bij artikel 28, tiende lid,
van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking heeft.V HandelsnaamwetZoals hierboven in paragraaf 3.2 in het algemene deel van de toelichting
is aangegeven, is de implementatie in de Handelsnaamwet beperkt. Verwezen
zij naar genoemde paragraaf en naar de toelichting bij de artikelen 26e, 27
en 28, tiende lid, van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking
heeft.VI Wet van 28 oktober 1987, houdende regelen inzake
de bescherming van oorspronkelijke topografieën van halfgeleiderprodukten
(Stb. 484)VI, Onderdeel AArtikel 17Voorgesteld wordt de vordering tegen een tussenpersoon, de voortzetting
van de vermeende inbreuk tegen zekerheidstelling, de voortzetting van de dienstverlening
door de tussenpersoon tegen zekerheidstelling en de berekening van schadevergoeding
op basis van een forfaitair bedrag in artikel 17 te implementeren.Het zal naar verwachting niet vaak voorkomen dat een tussenpersoon, die
zijn dienstverlening aan de vermeende inbreuk door derden mag voortzetten,
uiteindelijk ook daadwerkelijk de schadevergoeding waarvoor zekerheid gesteld
zou moeten worden, verschuldigd zal zijn. De richtlijn stelt nergens dat de
tussenpersoon door de enkele dienstverlening aan een inbreukmakende derde,
zelf inbreuk pleegt. Dat is ook in lijn met het geldende materiële intellectuele-eigendomsrecht.
De tussenpersoon zal slechts schadevergoeding verschuldigd zijn voorzover
hij zelf een onrechtmatige daad verricht. Uitgangspunt van het intellectuele-eigendomsrecht
is het vorderen van een verbod op (dreigende) inbreukmakende handelingen.
Daarnaast kan van een tussenpersoon gevorderd worden zijn dienstverlening
ten behoeve van de inbreuk stop te zetten. Wanneer de rechter in kort geding
oordeelt dat de inbreuk niet vaststaat, althans onvoldoende om een verbod
op de dienstverlenende handelingen te geven, moeten er bijzondere omstandigheden
zijn op grond waarvan de rechter zekerheidstelling toewijst omdat hij de kans
aanwezig acht dat in de bodemprocedure zal blijken dat de tussenpersoon een
onrechtmatige daad heeft verricht met betrekking tot de inbreuk.De tussenpersoon te goeder trouw kan niet opdraaien voor de schade die
door de inbreukmaker is aangericht. Wanneer de inbreukmaker zelf niet te vinden
is, maar wel de vervoerder van de inbreukmakende zaken bekend is, is het niet
de bedoeling de schade van de inbreuk op deze laatste af te wentelen. Zo is
in de richtlijn inzake elektronische handel 2000/31/EG opgenomen dat een tussenpersoon
die een dienst van de informatiemaatschappij verleent, niet aansprakelijk
is voor de doorgegeven informatie, onder de voorwaarden dat het initiatief
tot de doorgifte niet bij de dienstverlener ligt, de ontvanger van de doorgegeven
informatie niet door de dienstverlener is geselecteerd en de doorgegeven informatie
niet door de dienstverlener wordt geselecteerd of gewijzigd. Er zijn geen
redenen om aan te nemen dat hetgeen op dit punt on line geldt, niet in de
off line wereld zou gelden. Service providers enerzijds en transportbedrijven
en pakketdiensten anderzijds verlenen ieder in hun eigen wereld dezelfde diensten.
En wat voor auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermde werken op internet
geldt, dient ook te gelden voor diezelfde werken of voor merken-, modellen-,
octrooi- of kwekersrechtelijk beschermde voorwerpen die op andere wijze dan
via internet worden verzonden.Hiermee zal de rechter rekening dienen te houden bij het toewijzen van
de vordering tot zekerheidstelling en bij het vaststellen van de hoogte van
de zekerheidstelling.Zie verder de toelichting hierboven bij de artikelen 26d, 26e en 27 van
de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking heeft.VI, Onderdeel BArtikel 18In artikel 18 wordt artikel 10 van de richtlijn geïmplementeerd.
Verwezen zij naar de toelichting hierboven bij artikel 28, eerste, vierde,
achtste en negende lid, van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking
heeft.VI, Onderdeel CArtikel 18aIn het nieuwe artikel 18a wordt voorgesteld de publicatie van het vonnis
te regelen. Zie verder de toelichting hierboven bij artikel 28, tiende lid,
van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking heeft.VII Zaaizaad- en plantgoedwet 2005Artikel VII de nieuwe Zaaizaad- en plantgoedwet 2005. Op het moment van
indiening van dit wetsvoorstel is de Zaaizaad- en plantgoedwet 2005 nog niet
in werking getreden, maar dit zal naar verwachting binnen korte tijd gebeuren.In het nieuwe tweede lid wordt de vordering geregeld tot staking van dienstverlenende
handelingen door tussenpersonen ten behoeve van de inbreuk, zoals aangegeven
in artikel 11 van de richtlijn. In het nieuwe vierde lid is de voortzetting
van de vermeende inbreuk onder zekerheidstelling geregeld (zie hierboven de
artikelsgewijze toelichting bij artikel 17 Topografieënwet over de strekking
van de zekerheidstelling door de tussenpersoon) en in het vijfde lid is de
schadevergoeding in de vorm van een forfaitair bedrag opgenomen. In het (vernummerde)
achtste lid, wordt aan de houder van het kwekersrecht de bevoegdheid gegeven
om roerende zaken waarmee een inbreuk op zijn recht wordt gemaakt en materialen
en werktuigen die voornamelijk zijn gebruikt bij de voortbrenging van die
zaken, als zijn eigendom op te eisen. Deze eis vloeit niet voort uit de richtlijn,
maar is in de overeenkomstige artikelen van andere intellectuele-eigendomswetten
opgenomen. Zie verder de toelichting bij artikel 28, eerste lid, van de Auteurswet.
Ook de bevoegdheid om ten aanzien van de bedoelde zaken de onttrekking aan
het verkeer, vernietiging of onbruikbaarmaking te vorderen, is in het achtste
lid opgenomen. Ingevolge het tiende lid worden deze maatregelen uitgevoerd
op kosten van de inbreukmaker. In het voorgestelde twaalfde lid van artikel
70 wordt artikel 15 van de richtlijn betreffende de openbaarmaking van de
uitspraak geïmplementeerd.Ten slotte is in het zevende lid een onduidelijkheid omtrent de bevoegdheden
van licentiehouders opgeheven.VIII LandbouwkwaliteitswetGeografische aanduidingen vallen binnen de reikwijdte van de richtlijn
(zie hierboven in het algemene deel van de toelichting, par. 3.2). De kaders
ten aanzien van geografische aanduidingen liggen vast in Verordening (EEG)
nr. 2081/92 inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen
van landbouwproducten en levensmiddelen (PbEG
1992, L208). In Nederland zijn de regels met betrekking tot geografische aanduidingen
gesteld in het Landbouwkwaliteitsbesluit en de Landbouwkwaliteitsregeling
geografische aanduidingen, oorsprongsbenamingen en specifiteitscertificering,
die onder de Landbouwkwaliteitswet vallen. De handhaving van geografische
aanduidingen geschiedt thans door middel van publiekrechtelijke handhaving
op grond van de bepalingen in de Landbouwkwaliteitswet, het genoemde Landbouwkwaliteitsbesluit
en de Wet op de economische delicten. Daarnaast is het mogelijk een actie
uit onrechtmatige daad in te stellen. Met dit wetsvoorstel wordt de mogelijkheid
tot civielrechtelijke handhaving van geografische aanduidingen uitgebreid
en ingebed in de Landbouwkwaliteitswet. De in dit kader relevante artikelen
van de richtlijn worden geïmplementeerd in de Landbouwkwaliteitswet.
Dit artikel sluit vrijwel geheel aan bij andere artikelen over civielrechtelijke
handhaving van intellectuele-eigendomsrechten en in het bijzonder bij de Zaaizaad-
en plantgoedwet 2005.Ten behoeve van de invoeging van de handhavingsbepalingen wordt allereerst
de definitiebepaling van artikel 1, eerste lid, van de Landbouwkwaliteitswet
aangevuld met de termen geografische aanduiding, de houder ervan en de EG-verordening
inzake geografische aanduidingen. Voorgesteld wordt de overige implementatie
onder te brengen in een nieuw artikel 13a. Het eerste, vierde, zesde en zevende
lid betreffen de algemene elementen ten behoeve van de civielrechtelijke handhaving,
overeenkomstig de andere intellectuele-eigendomswetten. Het gaat hier om de
algemene handhavingsbevoegdheid voor de houder van een geografische aanduiding
en om de bepalingen betreffende schadevergoeding.In artikel 13a, tweede lid, wordt artikel 11, derde volzin, van de richtlijn
geïmplementeerd. Op grond hiervan kan de houder van de geografische aanduiding
staking van diensten van tussenpersonen vorderen wier diensten door derden
worden gebruikt om inbreuk op zijn recht te maken. Zie verder de toelichting
bij artikel 26d van de Auteurswet, die op dezelfde implementatie betrekking
heeft.Artikel 13a, derde lid, implementeert een onderdeel van artikel 9, eerste
lid, onder a, van de richtlijn over voortzetting van de vermeende inbreuk
onder zekerheidstelling. Zie de toelichting bij artikel 26e van de Auteurswet
en artikel 17 van de Topografieënwet, die op dezelfde implementatie betrekking
hebben.In het artikel 13a, vijfde lid, wordt artikel 13 van de richtlijn geïmplementeerd
over de schadevergoeding in de vorm van een forfaitair bedrag. Zie de toelichting
bij artikel 27 van de Auteurswet.In artikel 13a, achtste lid, geeft de houder van de geografische aanduiding
de bevoegdheid om roerende zaken waarmee een inbreuk op zijn recht wordt gemaakt,
of materialen en werktuigen die voornamelijk zijn gebruikt bij de voortbrenging
van die zaken als zijn eigendom op te eisen, dan wel onttrekking aan het verkeer,
vernietiging of onbruikbaarmaking daarvan te vorderen. Dit artikel dient ter
implementatie van artikel 10 van de richtlijn. Hierbij wordt een afweging
gemaakt tussen de ernst van de inbreuk en de gevorderde maatregelen alsmede
de belangen van derden. Daarnaast wordt in het achtste lid de bevoegdheid
tot het opeisen als eigendom van de voornoemde roerende zaken toegevoegd.
Deze eis vloeit niet voort uit de richtlijn, maar is in de overeenkomstige
artikelen in andere intellectuele-eigendomswetten overal opgenomen. Zie verder
hierboven de toelichting bij artikel 28, eerste lid, van de Auteurswet.Artikel 10, tweede lid, van de richtlijn schrijft voor dat deze maatregelen
van het achtste en negende lid van artikel 13a in beginsel op kosten van de
gedaagde worden uitgevoerd. Dit artikel wordt geïmplementeerd in het
tiende lid van artikel 13a. Zie ook de toelichting bij artikel 28, vierde
lid, Auteurswet.In het elfde lid is de vordering opgenomen tot verkrijging van informatie
van de inbreukmaker over de herkomst en distributie van de inbreukmakende
goederen of diensten (artikel 8 van de richtlijn). Het verkrijgen van informatie
van derden is geregeld in artikel 1019f, tweede lid, (zie ook hierboven
in het algemene deel van de toelichting, par. 4.2 en zie de toelichting bij
artikel 1019f ).Artikel 13a, twaalfde lid, voorziet in de implementatie van artikel 15
van de richtlijn, betreffende de openbaarmaking van de uitspraak. Verwezen
zij naar de toelichting bij artikel 28, tiende lid, van de Auteurswet, die
op dezelfde implementatie betrekking heeft.IXKrachtens het voorgestelde overgangsrecht zal deze wet niet van toepassing
zijn op lopende procedures. Het is niet in belang van een efficiënte
procesvoering als ten gevolge van de nieuwe wet in een lopende procedure bij
vermeerdering van eis de gevorderde maatregelen uitgebreid kunnen worden.
Wel zal de nieuwe wet van toepassing zijn bij het instellen van hoger beroep.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. VeermanBIJLAGETRANSPONERINGSTABELTransponeringstabel inzake Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement
en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten,
PbEG L 195/16.De aanpassingen in de Eenvormige Benelux-wet op de merken en de Eenvormige
Benelux-wet op de tekeningen of modellen zullen bij protocol worden doorgevoerd.
Deze aanpassingen zijn nog niet in onderstaande tabel verwerkt, omdat daarover
nog overleg plaatsvindt tussen de drie Benelux-landen.In de tweede kolom is aangegeven welke richtlijnartikelen geen implementatie
behoeven, in voorkomend geval onder vermelding van het wetsartikel dat reeds
in de desbetreffende regeling voorziet.Gebruikte afkortingen: Aw is de Auteurswet 1912; Dw is de Databankenwet;
Hnw is de Handelsnaamwet; Lkw is de Landbouwkwaliteitswet; ROW 1995 is de
Rijksoctrooiwet 1995 (aanpassing van de ROW 1995 geschiedt in een separaat
voorstel van Rijkswet, Kamerstukken 30 222, R 1797); Rv is het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering; Tw is de Wet van 28 oktober 1987, houdende
regelen inzake de bescherming van oorspronkelijke topografieën van halfgeleiderprodukten
(Stb. 484); Wnr is de Wet naburige rechten; ZPW 2005 is de Zaaizaad- en plantgoedwet
2005.Richtlijn 2004/48/EGGeen implementatieTe implementeren
in: Art. 1n.v.t.    Art. 2n.v.t.     Art. 3n.v.t.     Art. 4, onder aArt. 1
Aw Art. 2, 6, 7a en 8 Wnr Art. 2 Dw Art. 6 lid 1 Hnw Art. 2 Tw Art. 70 lid
1 ZPW 2005Art. 13a lid 1 LkwArt. 4, onder bArt. 27
lid 2, art. 27a lid 2, art. 28 lid 7 Aw Art. 16 lid 2, art. 17 lid 4 Wnr Art.
5c lid 4 Dw Art. 6 lid 1 Hnw Art. 17 lid 3, art. 18 lid 4 Tw Art. 70 lid 4
ZPW 2005Art. 5d lid 3 Dw Art. 13a lid 7 Lkw Art. 4, onder c en dFacultatief; zie algemeen deel van de toelichting, par. 4.2    Art. 5, onder aArt. 5
Aw Art. 5, onder b Art. 1a Wnr Art. 1a Dw    Art. 6, lid 1, 1e volzin Art. 1019a Rv Art. 6, lid 1, 2e volzinFacultatief; zie algemeen deel van de toelichting, par. 4.2 Art. 6, lid 2Art. 843a
RvArt. 1019a Rv    Art. 7, lid 1, 1e alinea Art. 1019b, 1019c en 1019d Rv Art. 7, lid 1, 2e alinea, 1e volzinArt. 702 lid 2 Rv Art. 7, lid 1, 2e alinea, 2e volzinArt. 705 Rv Art. 7, lid 2Art. 701
Rv Art. 7, lid 3Art. 260
Rv (art. 1019i Rv) Art. 7, lid 4 Art. 1019g onder b Rv Art. 7, lid 5Facultatief;
zie algemeen deel van de toelichting, par. 4.2    Art. 8, lid 1Hnw n.v.t.Art. 1019f Rv Art. 28 lid 9 Aw Art. 17 lid 6 Wnr
Art. 5c lid 5 Dw Art. 18 lid 8 Tw Art. 70 lid 11 ZPW 2005 Art. 13a lid 11
Lkw Art. 8, lid 2Opgenomen
in MvT Art. 8, lid 3 (onder d) Art. 1019f lid 4 Rv    Art. 9, lid 1, onder aArt. 254 e.v. Rv, art. 611a e.v. Rv Art. 26e Aw Art. 15f Wnr Art. 2 lid 6
Dw Art. 6b Hnw Art. 17 lid 3 Tw Art. 70 lid 3 ZPW 2005 Art. 13a lid 3 Lkw  Art. 9, lid 1, onder bArt. 700 e.v. en 730 e.v. Rv Art. 28 leden 1 en 4 Aw Art. 17 lid 1–2
Wnr Art. 5c lid 1–2 Dw Art. 18 lid 1 en 3 Tw Hnw n.v.t.Art. 70 lid 9 ZPW 2005 Art. 13a lid 9 Lkw Art. 70 lid 6 ROW 1995 Art. 9, lid 2Art. 3:276
Bw, art. 711 en 843a Rv Art. 9, lid 3Art. 3:303
BW en art. 150 Rv Art. 9, lid 4, 1e alinea, 1e volzin Art. 1019e Rv Art. 9, lid 4, 1e alinea, 2e volzinArt. 430 lid 3 Rv  Art. 9, lid 4, 2e alinea Art. 1019e lid 3 Rv Art. 9, lid 5Art. 260
Rv (art. 1019i Rv) Art. 9, lid 6Art. 701
RvArt. 1019e lid 2 Rv Art. 9, lid 7 Art. 1019g Rv    Art. 10, lid 1Hnw n.v.t.
Art. 28 Aw Art. 17 Wnr Art. 5c lid 1 Dw Art. 18 lid 1–2 Tw Art. 70 lid
8 ZPW 2005 Art. 13a lid 8 Lkw Art. 70 lid 6 ROW 1995  Art. 10, lid 2Hnw n.v.t.
Art. 28 lid 4 Aw Art. 17 lid 5 Wnr Art. 5c lid 3 Dw Art. 18 lid 6 Tw Art.
70 lid 10 ZPW 2005 Art. 13a lid 10 Lkw Art. 70 lid 6 ROW 1995  Art. 10, lid 3Hnw n.v.t.Art. 28 lid 8 Aw Art. 17 lid 7 Wnr Art. 5c lid
6 Dw Art. 18 lid 7 Tw Art. 70 lid 8 ZPW 2005 Art. 13a lid 8 Lkw    Art. 11, 1e volzinArt.
3:296 BW Art. 11, 2e volzinArt.
611a e.v. Rv Art. 11, 3e volzin Art. 26d Aw Art. 15e Wnr Art. 2 lid 5 Dw Art. 17 lid 2
Tw Art. 70 lid 2 ZPW 2005 Art. 13a lid 2 Lkw Art. 70 lid 8 ROW 1995   Art. 12Facultatief; zie
algemeen deel van de toelichting, par. 4.2 Art. 13, lid 1Art. 27
lid 1 AwArt. 27 lid 2 Aw Art. 16 lid 1–2
Wnr Art. 5d Dw Art. 6c lid 1Hnw Art. 17 lid 4 Tw Art. 70 lid 5 ZPW 2005 Art.
13a lid 4–6 Lkw Art. 70 lid 4 ROW 1995 Art. 13, lid 2Facultatief;
zie algemeen deel van de toelichting, par. 4.2    Art. 14 Art. 1019h Rv   Art. 15 Art. 28 lid 10 Aw Art. 18a Wnr Art. 5e Dw Art. 6c lid 2 Hnw Art.
18a Tw Art. 70 lid 12 ZPW 2005 Art. 13a lid 12 Lkw Art. 70 lid 9 ROW 1995    Art. 16n.v.t.     Art. 17n.v.t.     Art. 18n.v.t.    Art. 19n.v.t.     Art. 20n.v.t.     Art. 21n.v.t.     Art. 22n.v.t. XNoot1Het wetsvoorstel strekt tot implementatie van Richtlijn 2004/48/EG van
het Europees Parlement de Raad van de Europese Unie van 29 april 2004
betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (PbEG L 195).
Uiterste implementatiedatum van de richtlijn is 29 april 2006. Voor verdere
implementatieaspecten zij verwezen naar de transponeringstabel aan het slot
van deze memorie van toelichting.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30392-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl